OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
JULIANE KOKOTT
przedstawiona w dniu 13 lipca 2006 r.(1)
Sprawa C‑34/04
Komisja Wspólnot Europejskich
przeciwko
Królestwu Niderlandów
i
Sprawa C‑64/04
Komisja Wspólnot Europejskich
przeciwko
Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
Wspólna polityka rybołówstwa – Restrukturyzacja sektora rybołówstwa – Licencje połowowe – Trwały transfer do Argentyny
I – Wprowadzenie
1. W 1996 roku dwa statki niderlandzkiej floty połowowej i dwa floty połowowej Zjednoczonego Królestwa zostały przetransferowane do Argentyny. Wspólnota udzieliła na te działania wsparcia w wysokości 7 464 585,60 ECU. Zdaniem Komisji udzielona pomoc nie osiągnęła faktycznie swego celu, gdyż pozwane państwa członkowskie w miejsce przetransferowanych statków dopuściły do połowów nowe statki. Komisja wnosi zatem obie niniejsze skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, które pod względem prawnym są w znacznym stopniu podobne. Poniżej ukażę jednak, iż Komisja opiera się w tych przypadkach na błędnej podstawie prawnej.
II – Ramy prawne
2. W celu dopuszczenia do rybołówstwa statki rybackie potrzebują licencji połowowej, która jest wydawana dla danego statku. Prawo wspólnotowe przewidziało taką licencję po raz pierwszy w art. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3760/92 z dnia 20 grudnia 1992 r. ustanawiającego wspólnotowy system rybołówstwa i akwakultury(2) (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie rybołówstwa”):
„1. Zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 43 traktatu Rada ustanowi do dnia 31 grudnia 1993 roku wspólnotowy system znajdujący zastosowanie najpóźniej od dnia 1 stycznia 1995 roku i ustalający zasady odnośnie minimum informacji, jakie mają być zawarte w licencjach połowowych wystawianych i zarządzanych przez państwa członkowskie.
Od dnia wejścia w życie systemu wspólnotowego państwa członkowskie są zobowiązane do stosowania krajowych regulacji dotyczących licencji połowowych. O ile nie jest przewidziane inaczej, wszystkie statki rybackie muszą posiadać licencję połowową, która jest wydawana dla danego statku.
Przepisy te mają zastosowanie bez uszczerbku dla wszelkich regulacji szczególnych, które mogą obowiązywać na poziomie wspólnotowym lub są nakazane w ramach aktualnych i przyszłych umów międzynarodowych.
2. Systemy licencji stosowane są do wszystkich statków rybackich Wspólnoty prowadzących połowy we wspólnotowej strefie połowowej, na wodach krajów trzecich lub na otwartym morzu. Przepisy wspólnotowe dotyczące minimum informacji znajdują zastosowanie również do statków krajów trzecich, które na podstawie umów międzynarodowych prowadzą połowy we wspólnotowej strefie połowowej” [tłumaczenie nieoficjalne podobnie jak wszystkie cytaty z tego rozporządzenia poniżej].
3. Licencje połowowe związane z danym statkiem zostały dokładniej uregulowane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 3690/93 z dnia 20 grudnia 1993 r. ustanawiającym wspólnotowy system ustalający zasady dotyczące minimum informacji, jakie mają być zawarte w licencjach połowowych(3) (zwanym dalej „rozporządzeniem o minimum informacji”). Właściwe przepisy brzmią następująco:
„Artykuł 1
1. Ustanawia się wspólnotowy system licencji połowowych ustanawiający zasady dotyczące minimum informacji, jakie mają być zawarte w licencjach połowowych określonych w art. 5 rozporządzenia (EWG) nr 3760/92.
2. Od wszystkich statków rybackich Wspólnoty wymaga się posiadania licencji połowowej dla danego statku.
3. Licencje muszą być przechowywane na pokładzie statku.
4. Statkom rybackim nie wolno łowić, zatrzymywać na pokładzie, przeładowywać ani wyładowywać ryb, jeśli nie przyznano im licencji połowowej lub jeśli licencja połowowa została cofnięta lub zawieszona.
[…]
Artykuł 3
Państwo członkowskie bandery wydaje licencje i zarządza licencjami dla statków rybackich pływających pod jego banderą, z odpowiednim uwzględnieniem przepisów art. 11 rozporządzenia (EWG) nr 3760/92.
[…]
Artykuł 5
Państwo członkowskie bandery zawiesza [cofa] tymczasowo lub ostatecznie licencje połowowe dla statków, które zostały czasowo unieruchomione, i cofa wydane licencje połowowe w odniesieniu do statków, które zostały trwale wycofane z działalności połowowej”.
4. Na mocy art. 11 rozporządzenia w sprawie rybołówstwa, przywołanego w art. 3 rozporządzenia o minimum informacji, Rada określa cele restrukturyzacji floty Wspólnoty:
„Uwzględniając tytuł I, Rada określi zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 43 traktatu w sposób wieloletni i po raz pierwszy najpóźniej w dniu 1 stycznia 1994 r. cele i szczegółowe sposoby restrukturyzacji wspólnotowego sektora rybołówstwa, aby osiągnąć trwałą równowagę zasobów i ich eksploatacji. Restrukturyzacja ta uwzględnia ewentualne konsekwencje gospodarcze i społeczne oraz specyfikę różnych obszarów rybołówstwa w konkretnych przypadkach”.
5. Na podstawie tego przepisu Rada przyjęła decyzję 94/15/WE z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie celów i szczegółowych sposobów restrukturyzacji wspólnotowego sektora rybołówstwa w celu osiągnięcia trwałej równowagi zasobów i ich eksploatacji w okresie od 1 stycznia 1994 r. do 31 grudnia 1996 r.(4) (decyzja w sprawie restrukturyzacji). Brzmi ona następująco:
„Artykuł 1
1. Nakłady połowowe floty połowowej poszczególnych państw członkowskich należy najpóźniej w dniu 31 grudnia 1996 r. zredukować w następujący sposób:
‑ 20% w odniesieniu do statków łowiących włokami dennymi gatunki podstawowe,
‑ 15% na gałęzie floty połowowej prowadzące połowy przy pomocy sieci do łowienia z dna morskiego oraz włoków rozprzowych do połowów płastug,
‑ 0%, tzn. brak dalszej rozbudowy pozostałych gałęzi floty;
należy przy tym wziąć pod uwagę cele przejściowych programów orientacji ustalone na dzień 31 grudnia 1991 r.
2. Co najmniej 55% redukcji nakładu połowowego musi nastąpić poprzez zmniejszenie zdolności połowowej.
Artykuł 2
Realizacja celów i szczegółowych sposobów określonych w art. 1 jest zapewniana przez Komisję w ramach wieloletnich programów orientacyjnych dla flot połowowych państw członkowskich, które zostały ustalone w decyzjach Komisji z dnia 21 grudnia 1992 r. oraz ewentualnie zmienione w ramach tego samego postępowania” [tłumaczenie nieoficjalne].
6. Specyficzne cele w okresie istotnym dla okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynikają dla Niderlandów z decyzji Komisji 92/590/EWG z dnia 21 grudnia 1992 r. w sprawie wieloletniego programu orientacji dla floty połowowej na lata 1993–1996, przedstawionego przez Niderlandy na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 4028/86(5), a dla Zjednoczonego Królestwa z decyzji Komisji 92/593/EWG z dnia 21 grudnia 1992 r. w sprawie wieloletniego programu orientacji dla floty połowowej na lata 1993–1996, przedstawionego przez Zjednoczone Królestwo na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 4028/86(6).
7. Przepisy dotyczące środków osiągnięcia tych celów zawiera rozporządzenie Rady (WE) nr 3699/93 z dnia 21 grudnia 1993 r. ustanawiające kryteria oraz przepisy dotyczące wspólnotowej pomocy strukturalnej w sektorze rybołówstwa i akwakultury oraz przetwarzania i marketingu produktów tego sektora(7) (zwane dalej „rozporządzeniem o pomocy strukturalnej”). W niniejszych przypadkach znaczenie mają art. 7 oraz art. 8.
„Artykuł 7
Postanowienia ogólne
1. W przypadku gdyby zmniejszenie zdolności połowowej finansowane jedynie ze środków publicznych prowadziło do przekroczenia w końcowej fazie wieloletniego programu orientacji celów przewidzianych dla określonego segmentu floty państwa członkowskiego, nowa sytuacja nie może usprawiedliwiać uruchomienia nowych zdolności, o ile sytuacja ta spowodowana została wyłącznie dzięki tym środkom.
[…]
2. […]
Artykuł 8
Dostosowanie nakładów połowowych
1. Państwa członkowskie podejmują środki w celu dostosowania nakładów połowowych, które są konieczne do osiągnięcia przynajmniej celów wieloletnich planów orientacyjnych określonych w art. 5.
W razie konieczności państwa członkowskie nakazują trwałe wycofanie z działalności połowowej lub ograniczenie działalności połowowej statków.
2. Trwałe wycofanie statków z działalności połowowej może nastąpić poprzez:
‑ złomowanie;
‑ trwały transfer do kraju trzeciego, pod warunkiem że nie występuje prawdopodobieństwo naruszenia przepisów prawa międzynarodowego oraz zagrożenie dla zachowania i zarządzania zasobami morskimi;
‑ trwałe przeznaczenie danego statku na wodach Wspólnoty do celów innych niż prowadzenie połowów.
[…]
Państwa członkowskie zapewniają, że statki objęte powyższymi środkami zostaną wykreślone z rejestrów statków rybackich oraz ze wspólnotowego rejestru statków rybackich. Zapewniają one również, że statki wykreślone z rejestru zostaną trwale wyłączone z prowadzenia połowów na wodach Wspólnoty.
3. […]” [tłumaczenie nieoficjalne].
8. W niniejszych przypadkach transfer statków nie opiera się jednakże bezpośrednio na rozporządzeniu o pomocy strukturalnej, lecz na umowie w sprawie stosunków w sektorze rybołówstwa morskiego między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Republiką Argentyńską z dnia 24 maja 1994 r.(8).
9. Motyw dziewiąty preambuły stanowi:
„PRZEKONANE, że taki nowy rodzaj współpracy w sektorze rybołówstwa zapewni stały dostęp do nowych możliwości połowowych, ułatwi realizację celów w postaci odnowienia i przekształcenia floty argentyńskiej i restrukturyzacji floty Wspólnoty, jak również będzie promował racjonalną eksploatację zasobów w długim okresie czasu”.
10. Odpowiednie przepisy art. 5 umowy mówią:
„1. Strony stwarzają odpowiednie warunki dla zakładania w Argentynie przedsiębiorstw z udziałem kapitału pochodzącego z jednego lub kilku państw członkowskich Wspólnoty i tworzenia wspólnych przedsiębiorstw i wspólnych przedsięwzięć [czasowych] w sektorze rybołówstwa między armatorami argentyńskimi i wspólnotowymi, mających na celu wspólną eksploatację i, gdzie stosowne, wspólne przetwarzanie argentyńskich zasobów połowowych na warunkach określonych w protokole I i załącznikach I i II.
2. […]
3. W ramach polityki restrukturyzacji floty rybackiej Wspólnota ułatwia włączanie statków wspólnotowych do przedsiębiorstw założonych lub przedsiębiorstw, które mają zostać założone w Argentynie […]”.
11. Wsparcie udzielone przez Wspólnotę wywodzi się z art. 7 ust.1 umowy:
„1. W celu popierania zakładania przedsiębiorstw przewidzianych w artykule 5 projekty wybrane przez Strony, na podstawie artykułu 6, kwalifikują się do pomocy finansowej zgodnie z protokołem I”.
III – Okoliczności faktyczne i wnioski
Sprawa C‑34/04 – Komisja przeciwko Niderlandom
12. Postępowanie przeciwko Niderlandom obejmuje transfer dwóch statków Wiron III i Wiron IV do wspólnego przedsiębiorstwa na podstawie umowy z Argentyną. Statki te zostały przetransferowane w lipcu 1996 roku. Komisja przyznała pomoc, w drodze decyzji z dnia 16 grudnia 1996 r., skierowanej do Niderlandów, do właścicieli statków oraz do wspólnego przedsiębiorstwa. Pomoc ta wynosiła w stosunku do każdego statku 1 852 236 ECU dla dotychczasowego właściciela i 277 835,40 ECU dla wspólnego przedsiębiorstwa.
13. Następnie Niderlandy wydały nowe licencje dla innych statków, które zostały wpisane do rejestru statków rybackich w miejsce obu przetransferowanych statków.
14. Komisja wnosi o:
1. stwierdzenie, że Królestwo Niderlandów, nie cofając licencji połowowych statków rybackich WIRON III i WIRON IV po ostatecznym przeniesieniu tych statków do Argentyny, naruszyło art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 3690/93 z dnia 20 grudnia 1993 r. ustanawiającego wspólnotowy system ustalający zasady dotyczące minimum informacji, jakie mają być zawarte w licencjach połowowych;
2. obciążenie Królestwa Niderlandów kosztami postępowania.
15. Królestwo Niderlandów wnosi o:
1. oddalenie skargi Komisji oraz
2. obciążenie Komisji kosztami postępowania.
Sprawa C‑64/04 – Komisja przeciwko Zjednoczonemu Królestwu
16. Stan faktyczny będący podstawą postępowania przeciwko Zjednoczonemu Królestwu przedstawia się następująco: w drugiej połowie 1996 roku właściciele statków Cleopatra i OceanQuest złożyli do Ministerstwa Rolnictwa, Rybołówstwa i Żywności Zjednoczonego Królestwa wniosek o udzielenie pomocy wspólnotowej w ramach umowy z Argentyną, w związku z transferem tych statków do wspólnego przedsiębiorstwa. Ministerstwo przekazało wnioski Komisji i poinformowało, że statki te zostały wybrane w celu zmniejszenia nakładów połowowych na Morzu Północnym.
17. Następnie właściciele statków przenieśli za wynagrodzeniem licencje połowowe tych statków na osoby trzecie. Zgodnie z prawem Zjednoczonego Królestwa uzyskały one prawo do otrzymania odpowiedniej licencji połowowej dla statku rybackiego.
18. Gdy właściwe służby Zjednoczonego Królestwa dowiedziały się o przeniesieniu licencji, spytały Komisję o dopuszczalność takiego przeniesienia. Właściwe służby Komisji odrzuciły ten sposób działania.
19. Jednakże w dniu 16 grudnia 1996 r. Komisja wydała decyzję skierowaną do Zjednoczonego Królestwa, do poprzednich właścicieli statków oraz do powstałego wspólnego przedsiębiorstwa, na mocy której Wspólnota przyznała pomoc. W przypadku Cleopatry właściciel statku otrzymał 1 469 592 ECU, a wspólne przedsiębiorstwo 220 438,80 ECU. W przypadku Ocean Quest pomoc wyniosła 1 316 880 ECU oraz 197 532 ECU.
20. Mimo ponownego zwrócenia uwagi przez właściwe służby Zjednoczonego Królestwa na fakt przeniesienia licencji, środki te zostały wypłacone.
21. Komisja w sprawie C‑64/04 wnosi o:
1. stwierdzenie, że Zjednoczone Królestwo, nie cofając licencji połowowych statków rybackich Cleopatra i Ocean Quest po ostatecznym ich przeniesieniu do Argentyny, naruszyło art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 3690/93 z dnia 20 grudnia 1993 r. ustanawiającego wspólnotowy system ustalający zasady dotyczące minimum informacji, jakie mają być zawarte w licencjach połowowych;
2. obciążenie Zjednoczonego Królestwa kosztami postępowania.
22. Zjednoczone Królestwo wnosi o oddalenie skargi Komisji oraz obciążenie Komisji kosztami postępowania.
IV – Ocena prawna
23. W obu postępowaniach Komisja zarzuca każdemu z państw członkowskich, iż po dokonaniu trwałego przeniesienia określonych statków nie cofnęły ich licencji połowowych.
A – W przedmiocie art. 5 rozporządzenia o minimum informacji
24. Komisja opiera swój zarzut na art. 5 rozporządzenia o minimum informacji, zgodnie z którym państwo członkowskie bandery cofa tymczasowo lub ostatecznie licencje połowowe statków, które zostały czasowo wycofane z działalności połowowej oraz cofa licencje połowowe statków, które zostały trwale wycofane z działalności połowowej. W konsekwencji należy najpierw zbadać, czy statki zostały wycofane z działalności połowowej w rozumieniu tego przepisu, a następnie czy w danym przypadku państwo członkowskie cofnęło swoje licencje połowowe.
1. W przedmiocie wycofania z działalności połowowej
25. Statki będące przedmiotem sporu w niniejszych postępowaniach: w postępowaniu przeciwko Niderlandom – Wiron III i Wiron IV, w postępowaniu przeciwko Zjednoczonemu Królestwu – Ocean Quest i Cleopatra, zostały, przy finansowym wsparciu Wspólnoty, wyłączone z floty połowowej Niderlandów, względnie Zjednoczonego Królestwa, a następnie przetransferowane do argentyńskiej floty połowowej.
26. Z uwagi na fakt dalszego wykorzystywania statków w rybołówstwie, wydawałoby się, iż nie zachodzi tutaj wycofanie z działalności połowowej. Z art. 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej wyraźnie wynika, że trwały transfer statku rybackiego do państwa trzeciego jest również jednym ze sposobów wycofania z działalności połowowej. Statki rybackie, które zostały trwale wyłączone, nie są już bowiem częścią floty wspólnotowej.
27. Rząd Niderlandów kwestionuje wprawdzie stosowanie art. 8 rozporządzenia o minimum informacji w stosunku do transferu statków na podstawie umowy z Argentyną, błędne byłoby jednak, gdyby transfer w celach licencjonowania nie został zakwalifikowany jako trwałe wycofanie z działalności połowowej. Bez wycofania licencji statki te mogłyby ewentualnie łowić tak jak statki wspólnotowe na wodach Wspólnoty lub w limitach przysługujących Wspólnocie.
28. Poza tym zgodnie z art. 5 ust. 3 oraz zgodnie z motywem dziewiątym preambuły umowy transfer statków do Argentyny wspiera między innymi restrukturyzację floty Wspólnoty. W konsekwencji ogólne postanowienia dotyczące środków restrukturyzacji stosuje się albo bezpośrednio, albo analogicznie także w stosunku do transferu statków do Argentyny(9). Nie trzeba w tym miejscu wyjaśniać, w jakim zakresie postanowienia szczegółowe umowy wyłączają postanowienia rozporządzenia o pomocy strukturalnej(10), gdyż umowa nie reguluje, czy transfer statków do Argentyny należy traktować jako trwałe wycofanie z działalności połowowej, czy też nie.
29. Zgodnie z art. 5 rozporządzenia o minimum informacji musiały zatem zostać cofnięte licencje połowowe przeniesionych statków.
2. W przedmiocie cofnięcia licencji
30. Strony – wraz z Komisją – są zgodne co do tego, że przetransferowane statki nie dysponują już licencjami połowowymi.
31. Zgodnie z informacjami rządu niderlandzkiego licencje statków niderlandzkich zostały cofnięte automatycznie z mocy prawa. Jedynie miejsca zwolnione w niderlandzkim rejestrze statków zostały przydzielone nowym statkom, którym udzielono nowych licencji połowowych.
32. Według relacji Zjednoczonego Królestwa posiadacze licencji sprzedali je osobom trzecim, które następnie zostały wykorzystane dla innych statków. Przy ostatecznym wycofywaniu statków z floty brytyjskiej nie dysponowali oni już licencjami, które mogłyby zostać cofnięte.
33. Argument ten wygląda w pierwszym momencie na niezgodny ze związaniem licencji ze statkiem. Według art. 5 ust. 1 drugi akapit rozporządzenia w sprawie rybołówstwa wszystkie statki rybackie Wspólnoty muszą posiadać licencję połowową, która jest wydawana dla danego statku.
34. Zgodnie z informacjami Zjednoczonego Królestwa i Komisji nie chodziło właściwie o same licencje, lecz o „licence entitlements”, tzn. prawo do licencji. Właściwa licencja może zostać wydana, gdy wnioskodawca posiada takie prawo. Wydaje się, że doszło do tego w niniejszym przypadku na podstawie sprzedanych praw.
35. Dlatego wydaje się, iż został osiągnięty stan wymagany na podstawie art. 5 rozporządzenia o minimum informacji: wycofane statki nie dysponują już licencjami połowowymi.
3. W przedmiocie zastępowania licencji przetransferowanych statków.
36. Właściwy zarzut Komisji dotyczy jednakże tego, że Niderlandy i Zjednoczone Królestwo wystawiły nowe licencje dla innych statków rybackich, które odpowiadały licencjom statków przetransferowanych do floty kraju trzeciego przy wsparciu przyznanym przez Wspólnoty. Komisja kwestionuje tym samym, iż zwolnione w ten sposób zdolności połowowe zostały zastąpione przez wstąpienie na to miejsce nowych statków.
37. Zgodnie z obecnie obowiązującym stanem prawnym kwestia ta jest jednoznacznie uregulowana w art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 2371/2002(11): środki publiczne zostają przyznane dopiero po cofnięciu licencji. Ponadto licencja ta nie może zostać zastąpiona. Jednakże w okresie istotnym dla okoliczności faktycznych niniejszych spraw nie obowiązywała odpowiednia wyraźna regulacja.
38. Zdaniem Komisji art. 5 rozporządzenia o minimum informacji wymaga – również bez takiej wyraźnej regulacji – niezastępowania cofniętych licencji połowowych(12). Zjednoczone Królestwo akceptuje taką interpretację w przeciwieństwie do Niderlandów, które ją odrzucają.
39. Z brzmienia art. 5 rozporządzenia o minimum informacji nie wynikało jednak, by dotyczył on kwestii wydawania licencji zastępczych w przypadku cofniętych licencji połowowych. Przeciwnie, przepis ten poruszał jedynie kwestię cofnięcia licencji.
40. Dlatego też Komisja próbuje wywodzić zakaz wydawania licencji zastępczych z celów działań restrukturyzacyjnych na podstawie art. 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej oraz w szczególności z celów pomocy dla transferu statków do Argentyny.
41. Ponieważ transfer statków do Argentyny, zgodnie z umową zawartą z tym państwem, powinien służyć restrukturyzacji floty wspólnotowej, zmierza on do zmniejszenia zdolności połowowej Wspólnoty. Redukcja nie zostanie osiągnięta, jeżeli w miejsce statków przetransferowanych licencje uzyskają nowe statki.
42. W konsekwencji należy przyznać rację Komisji, że wydanie licencji zastępczych w przypadku transferu statków rybackich przy wsparciu ze środków publicznych narusza cele tego wsparcia.
43. Z uchybienia celom pomocy nie można jednak jeszcze wnioskować, że wydanie licencji zastępczych narusza art. 5 rozporządzenia o minimum informacji wyłącznie lub w związku z art. 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
44. Żaden z tych dwóch przepisów nie zawiera odniesienia do regulacji, która by gwarantowała te cele w formie zakazu zastępowania cofniętych licencji połowowych. Artykuł 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej w ogóle nie wspomina o licencji połowowej. Artykuł 5 rozporządzenia o minimum informacji ustanawia jedynie obowiązek cofnięcia licencji połowowej danego statku. Obowiązek ten zostaje spełniony poprzez cofnięcie danej licencji. Z obowiązku cofnięcia licencji połowowej nie można wnioskować, pod jakimi warunkami mogą być wydawane innym statkom nowe licencje. Jest to raczej przedmiotem innych regulacji, które biorą pod uwagę również cele udzielenia pomocy służącej wycofaniu statków(13).
45. Jak zauważył rząd niderlandzki, Komisja przy normowaniu kwestii dotyczących wydawania licencji w postępowaniach przeciwko danym państwom członkowskim mogłaby się opierać na art. 3 rozporządzenia o minimum informacji. Oprócz tego zastosowanie znalazłby art. 7 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
46. Przepisy te nie są jednak przedmiotem niniejszych skarg, dlatego też nie mogą uzasadniać ich rozstrzygnięcia(14). Rząd niderlandzki słusznie więc zauważył, że Komisja oparła swoją skargę na błędnej podstawie prawnej.
47. W konsekwencji obie skargi należy oddalić.
B – Dodatkowe badanie innych przepisów
48. Wyłącznie dodatkowo na wypadek, gdyby Trybunał dokonał rozszerzenia przedmiotu skargi oraz w celu podkreślenia, że nie jest konieczna proponowana przez Komisję wykładnia art. 5 rozporządzenia o minimum informacji w związku z art. 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej, chciałabym wskazać, iż Komisja w niniejszych postępowaniach nie wykazała ponadto naruszenia ani art. 3 rozporządzenia o minimum informacji, ani też art. 7 ust.1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
1. W przedmiocie art. 3 rozporządzenia o minimum informacji.
49. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia o minimum informacji państwo członkowskie bandery wydaje licencje i zarządza licencjami dla statków rybackich pływających pod jego banderą, z uwzględnieniem przepisów art. 11 rozporządzenia w sprawie rybołówstwa. Właściwość krajową podkreślają również dwa pierwsze akapity ustępu 1 w art. 5 rozporządzenia w sprawie rybołówstwa.
50. W przeciwieństwie do tymczasowo reprezentowanej przez Niderlandy, później chyba jednak porzuconej, opinii, państwa członkowskie nie dysponują dowolnością przy przyznawaniu licencji, lecz muszą stosować art. 11 rozporządzenia w sprawie rybołówstwa. Przepis ten nakłada na Radę obowiązek określenia celów i szczegółowych sposobów restrukturyzacji wspólnotowego sektora rybołówstwa Wspólnoty, aby osiągnięta została trwała równowaga zasobów i ich eksploatacji.
51. Rada określiła te cele w decyzji w sprawie restrukturyzacji z 1993 r. Zgodnie z tą decyzją zdolności połowowe powinny zostać w określonych zakresach ograniczone, a w pozostałych nie powinny być zwiększane. Aby osiągnąć powyższe cele, państwa członkowskie powinny pod nadzorem Komisji zrealizować wieloletnie programy operacyjne. Odniesienie do art. 11 rozporządzenia w sprawie rybołówstwa, zawarte w art. 3 rozporządzenia o minimum informacji, pośrednio zobowiązuje państwa członkowskie do uwzględniania przy wydawaniu licencji połowowych celów restrukturyzacji.
52. Zasadniczo nie mogą być zatem dopuszczone nowe zdolności połowowe, z czym wydają się zgadzać również rządy Niderlandów i Zjednoczonego Królestwa. Oba rządy uważają jednak, że w zasadzie możliwe jest zastąpienie zwolnionych zdolności połowowych.
53. Nie trzeba w tym miejscu wyczerpująco wyjaśniać, w jakich okolicznościach dopuszczalne jest zastąpienie zwolnionych zdolności połowowych. W szczególności nie trzeba szczegółowo omawiać argumentów obu rządów(15).
54. Naruszenie art. 3 rozporządzenia o minimum informacji, art. 11 rozporządzenia w sprawie rybołówstwa, decyzji w sprawie restrukturyzacji z 1993 r. oraz stosowanego w danym wypadku wieloletniego programu orientacyjnego zakładałoby w każdym przypadku przynajmniej, iż poprzez zastąpienie przetransferowanych zdolności uchybiono celom programu. Komisja nie wypowiedziała się jednak w tej kwestii. Nie jest wiadome, czy oba państwa członkowskie uchybiły tym celom, ani też czy niezastąpienie cofniętych licencji przyczyniłoby się do osiągnięcia celów, którym uchybiono(16).
55. W konsekwencji nie można stwierdzić naruszenia art. 3 rozporządzenia o minimum informacji.
2. W przedmiocie art. 7 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
56. W dalszej kolejności wydanie w niniejszych przypadkach licencji zastępczych mogłoby naruszać art. 7 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej. Niezależnie od celów redukcyjnych zawartych w wieloletnich programach orientacyjnych przepis ten zabrania zastępowania zmniejszonych zdolności. Wymaga on jednakże, aby redukcja finansowana była wyłącznie ze środków publicznych.
57. Komisja nie podnosi jednak, iż transfer został sfinansowany wyłącznie ze środków publicznych. W niniejszym przypadku jest to wątpliwe, gdyż właściciele statków w oczywisty sposób chcieli osiągać zyski z działalności połowowej na wodach argentyńskich. Ponadto co najmniej w przypadku transferu statków Zjednoczonego Królestwa, powodem transferu w dalszej kolejności był zysk ze sprzedaży praw do licencji.
58. W konsekwencji nie można również stwierdzić naruszenia art. 7 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
3. Wynik badania dodatkowego
59. Obie skargi należałoby oddalić również wówczas, gdyby Trybunał uznał za przedmiot skargi również art. 3 rozporządzenia o minimum informacji lub art. 7 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej. Badanie tych przepisów pokazuje jednak, że proponowana przez Komisję wykładnia art. 5 rozporządzenia o minimum informacji w związku z art. 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej stanowiłaby obejście wymogów stawianych w art. 3 rozporządzenia o minimum informacji oraz art. 7 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia o pomocy strukturalnej.
V – W przedmiocie kosztów
60. Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami należy obciążyć, na żądanie strony przeciwnej, stronę przegrywającą sprawę. Ponieważ Komisja przegrała sprawę w obu postępowaniach, zgodnie z żądaniem rządu Niderlandów oraz Zjednoczonego Królestwa należy obciążyć ją kosztami.
VI – Wnioski
61. Wobec powyższego proponuję, aby Trybunał zarówno w sprawie C‑34/04, jak i w sprawie C‑64/04 orzekł następująco:
1. Skarga zostaje oddalona.
2. Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona kosztami.
1 – Język oryginału: niemiecki.
2 – Dz.U. L 389, str. 1 w brzmieniu aktu dotyczącego warunków przystąpienia Królestwa Norwegii, Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji oraz dostosowań do traktatów ustanawiających Unię Europejską, Załącznik I – Wykaz, o którym mowa art. 29 Aktu Przystąpienia – X. Rybołówstwo (Dz.U. 1994, C 241, str. 21, 189 i Dz.U. 1995, L 1, str. 1). Rozporządzenie to zostało zastąpione z dniem 1 stycznia 2003 r. rozporządzeniem Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (Dz.U. L 358, str. 59).
3 – Dz.U. L 341, str. 93. Rozporządzenie to zostało uchylone rozporządzeniem Rady (WE) nr 700/2006 z dnia 25 kwietnia 2006 r. uchylającym rozporządzenie (WE) nr 3690/93 ustanawiające wspólnotowy system ustalający zasady dotyczące minimum informacji, jakie mają być zawarte w licencjach połowowych (Dz.U. L 122, str.1) i zastąpione przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1281/2005 z dnia 3 sierpnia 2005 r. w sprawie zarządzania licencjami połowowymi oraz minimum informacji, jakie mają być w nich zawarte (Dz.U. L 203, str. 3).
4 – Dz.U. 1994, L 10, str. 20.
5 – Dz.U. L 401, str. 15.
6 – Dz.U. L 401, str. 33.
7 – Dz.U. L 346, str. 1 zmienione rozporządzeniem Rady (WE) nr 1624/95 z dnia 29 czerwca 1995 r. (Dz.U. L 155, str.1), skodyfikowane rozporządzeniem Rady (WE) nr 2468/98 z dnia 3 listopada 1998 r. ustanawiającym kryteria oraz przepisy dotyczące wspólnotowej pomocy strukturalnej w sektorze rybołówstwa i akwakultury oraz przetwarzania i marketingu produktów tego sektora (Dz.U. L 337, str. 10).
8 – Dz.U. 1993, L 318, str. 2.
9 – Zobacz podobnie wyrok z dnia 13 stycznia 2005 r. w sprawie C‑254/03 P Eduardo Vieira przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. I‑237, pkt 36 i nast. oraz 63 i nast.
10 – Zobacz argumentację strony wnoszącej odwołanie w wyroku w sprawie Vieira (cyt. w pkt 9, pkt 58) oraz opinię w tej sprawie rzecznika generalnego Tizzano z dnia 16 września 2004 r., pkt 71 i nast.
11 – Cytowany w pkt 2.
12 – Zgodnie z uzasadnieniem przez Komisję propozycji rozporządzenia (WE) nr 2371/2002 COM (2002) 185 wersja ostateczna, str. 4, regulacja art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 2371/2002 odpowiada wcześniej obowiązującemu prawu. W postępowaniu ustawodawczym jednakże Hiszpania, Francja, Grecja i Włochy długo kwestionowały ten przepis, zob. dokumenty Rady 14231/1/02 REV 1, pkt 31 oraz 15271/02, pkt 14.
13 – Zjednoczone Królestwo wskazuje zresztą dalszą możliwość zagwarantowania skuteczności pomocy: Komisja mogłaby żądać zwrotu pomocy wspólnotowej względnie tak sformułować jej zasady, by w przypadku uchybienia celom pomocy można było żądać zwrotu. Byłby to rozsądny krok zapobiegający marnowaniu środków publicznych.
14 – Zobacz odnośnie do rozszerzenia przedmiotu skargi wyrok z dnia 20 października 2005 r. w sprawie C‑6/04 Komisja przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, Zb.Orz. str. I‑9017, pkt 57 i nast.
15 – Rząd Zjednoczonego Królestwa zasadniczo przedstawia, iż obowiązek niezastępowania licencji, które zostały cofnięte, powstałby dopiero wówczas, gdyby statki nie dysponowały już licencją. Rząd Niderlandów odrzuca stosowanie rozporządzenia o pomocy strukturalnej w stosunku do transferu statków na podstawie umowy z Argentyną.
16 – Z punktu widzenia Komisji jest to logiczne, gdyż oparła ona swą skargę błędnie na art. 5 rozporządzenia o minimum informacji w związku z art. 8 rozporządzenia o pomocy strukturalnej. W niniejszym postępowaniu nie można uwzględnić faktu, iż Komisja niezależnie od powyższego zawiadomiła o uchybieniach celom programów operacyjnych w latach 1993‑1996 przez oba państwa członkowskie, sprawozdanie roczne skierowane do Rady i Parlamentu Europejskiego odnośnie stanu realizowania wieloletnich programów orientacyjnych dla floty połowowej na koniec 1996 r., COM (1997)352, str. 36 dla Niderlandów oraz str. 45 dla Zjednoczonego Królestwa. Z powodu braku argumentów Komisji oba państwa członkowskie nie musiały mianowicie w niniejszym postępowaniu zajmować stanowiska odnośnie do tej kwestii. Według sprawozdania rocznego na koniec 1997 r., COM (1999)157, str. 32 dla Niderlandów oraz str. 38 dla Zjednoczonego Królestwa, rok później uchybienie celom nie było już tak jednoznaczne, przynajmniej w przypadku tego ostatniego państwa członkowskiego.
Full & Egal Universal Law Academy