SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (l-Ewwel Awla)
6 ta' Ottubru 2005 (*)
"Direttiva 88/378/KEE – Ġugarelli – Direttiva 91/338/KEE – Kontenut massimu tal-kadmju awtorizzat"
Fil-kawża C-9/04
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Hoge Raad der Nederlanden (l-Olanda), permezz ta' deċiżjoni tat-23 ta' Diċembru 2003, li waslet lill-Qorti tal-Ġustizzja fit-12 ta' Jannar 2004, fil-proċedimenti kriminali kontra
Geharo BV,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (l-Ewwel Awla),
komposta minn P. Jann, President ta' Awla, K. Lenaerts (Relatur), N. Colneric, K. Schiemann u E. Levits, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Léger,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li rat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– għal Geharo BV, minn C. J. van Bavel u R. Bosman, avukaten,
– għall-Gvern Grieg, minn M. Apessos u M. Papida u M. Tassopoulou, bħala aġenti,
– għall-Gvern Olandiż, minn J. van Bakel u H. G. Sevenster, bħala aġenti,
– għall-Gvern Finlandiż, minn T. Pynnä, bħala aġent,
– għall-Gvern Svediż, minn A. Kruse u K. Norman, bħala aġenti,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn F. Simonetti u R. Troosters, bħala aġenti,
wara li semgħet il-Konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali ppreżentati fis-seduta ta' l- 14 ta' Lulju 2005,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Anness II, Titolu II, punt 3 tad-Direttiva tal-Kunsill 88/378/KEE, tat-3 ta' Mejju, 1988, dwar l-approssimazjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri rigward is-sigurtà tal-ġugarelli ĠU L 187, p1), u ta' l-Artikolu 1 tad-Direttiva tal-Kunsill 91/388/KEE, tat-18 ta' Ġunju 1991, li temenda għall-għaxar darba d-Direttiva 76/769/KEE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi ta' l-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu mar-restrizzjonijiet dwar il-marketing u l-użu ta' ċerti sustanzi u preparazzjonijiet perikolużi (ĠU L 186, p. 59).
2 Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' proċedimenti kriminali mibdija quddiem il-Hoge Raad der Nederlanden kontra Geharo BV (iktar 'il quddiem "Geharo") talli żammet fl-istokk ġugarelli li fihom kontenut ta' kadmju ogħla mill-kontenut awtorizzat mill-leġiżlazzjoni Olandiża.
Il-qafas ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni komunitarja
3 Id-Direttiva 88/378 għandha bħala għan, min-naħa waħda, li tneħħi l-ixkiel għal kummerċ bejn l-Istati Membri billi tistabbilixxi regoli armonizzati li dwar il-kundizzjonijiet tas-sigurtà tal-ġuġarelli u minn naħa l-oħra, li tassigura lill-konsumaturi speċjalment lit-tfal ħarsien effettiv, kontra l-perikli konnessi ma' l-użu ta' dawn il-ġugarelli.
4 Għal dan l-għan, din id-Direttiva tipprevedi, fl-Artikolu 2(1) tagħha, li "ġugarelli jistgħu jitqiegħdu fis-suq biss dejjem jekk ma jipperikolawx is-sigurtà u/jew is-saħħa ta' min jużahom jew ta' terzi persuni meta jintużaw kif suppost jew b'mod prevedibbli, billi titqies dejjem l-imġiba normali tat-tfal."
5 L-Artikolu 3 ta' din l-istess Direttiva jipprevdi li "[L-I]Stati Membri jieħdu l-passi kollha meħtieġa biex jiżguraw li ġugarelli ma jitqegħdux fis-suq jekk ma jilħqux il-ħtiġijiet tas-sigurtà essenzjali stabbiliti f'Anness II."
6 Dan l-Anness II, intitolat "Ħtiġijiet essenzjali ta' sigurtà għal ġugarelli", jipprevedi, fil-punt 3(1) tat-Titolu II tiegħu :
"Ġugarelli għandu jkunu [għandhom ikunu] ddisinjati u msawra b'tali mod, li meta wżati […] ma jkunux ta' periklu jew joħolqu riskji ta' weġgħat fiżiċi billi jinbelgħu, jinxammu jew jiġu f'kuntatt mal-ġilda, tessuti mukużi jew l-għajnejn.
Huma għandu [ghandhom] fil-każijiet kollha jaqblu mal-leġislazzjoni relevanti tal-Komunità marbuta ma' ċerti kategoriji ta' prodotti jew mal-projbizzjoni, restrizzjoni ta' l-użu jew tikketti ta' ċerti sustanzi u taħlitiet perikolużi."
7 Il-Punt 3(2) tat-Titolu II ta' dan l-istess Anness, jipprevedi:
"B'mod partikulari, għall-protezzjoni ta' saħħet it-tfal, biodisponibbiltà ikkawżata mill-użu ta' ġugarelli ma tistax, bħala mira, taqbeż il-livelli li ġejjin kull ġurnata:
[…]
0,6 g għal kadmju,
[…]
jew valuri oħra simili kif jistgħu jkunu stabbiliti għal dawn jew sustanzi oħra fil-leġislazzjoni tal-Komunità bbażati fuq provi xjentifiċi.
Il-biodiponibbiltà ta' dawn is-sustanzi tfisser l-estratt li jinħall li jkollu importanza tossikoloġika."
8 L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 76/769/KEE tal-Kunsill, tas-27 ta' Lulju 1976, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u disposizzjonijiet amministrattivi ta' l-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu mar-restrizzjonijiet dwar il-marketing [tqegħid fis-suq] u l-użu ta' ċerti sustanzi u preparazzjonijiet perikolużi (ĠU L 262, p. 201), jipprevedi:
"Mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet l-oħra relevanti tal-Komunità, din id-Direttiva għandha l-għan li tillimita l-marketing [tqegħid fis-suq] u l-użu fl-Istati Membri tal-Komunità, tas-sustanzi u l-preparazzjonijiet perikolużi elenkati fl-Anness."
9 Id-Direttiva 76/769 kienet emendata, b'mod partikolari, mid-Direttiva 91/338 bl-għan, minn naħa, li tarmonizza r-regoli nazzjonali dwar it-tqegħid fis-suq u l-użu ta' prodotti li fihom il-kadmju u minn naħa l-oħra tikkumbatti t-tniġġiż ta' l-ambjent mill-kadmju u tipproteġi s-saħħa tal-popolazzjoni.
10 L-Artikolu 1 tad-Direttiva 91/338 jipprevedi:
"L-Anness I mad-Direttiva 76/769/KEE huwa hawnhekk emendat kif stipulat fl-Anness ma' din id-Direttiva. Madankollu, id-dispożizzjonijiet il-ġodda m'għandhomx japplikaw għall-prodotti li fihom il-kadmju li huma diġà koperti b'leġislazzjoni Komunitarja oħra."
11 L-emenda li saret permezz tad-Direttiva 91/338 lill-Anness I tad-Direttiva 76/769 tikkonsisti f'inserzjoni ta' punt 24 ġdid li jelenka, għal ċertu numru ta' prodotti, tliet tipi ta' applikazzjoni ta' l-kadmju u l-komponenti tiegħu – bħal żebgħat, bħal stabbilizzaturi u trattamenti għas-superfiċji – li fir-rigward tagħhom jirregola l-użu.
12 Skond l-imsemmi punt 24, 1.1, il-prodotti lesti jew il-komponenti tal-prodotti ffabbrikati minn ċerti sustanzi u l-preparazzjonijiet elenkati f'dan l-istess punt, mogħtija l-kulur bil-kadmju, ma jistgħux jitqiegħdu fis-suq jekk il-kontenut tagħhom tal-kadmju jaqbeż 0,01 % fil-massa tal-materjal plastiku.
Il-leġiżlazzjonii nazzjonali
13 Id-Digriet dwar il-ġugarelli, ippromulgat sabiex ipoġġi fis-seħħ il-liġi fuq il-merkanzija (Warenwetbesluit Speelgoed), tad-29 ta' Mejju 1991 (Stb1991, nru. 269), ġie adottat sabiex jittrasponi d-Direttiva 88/378. Il-paragrafu 11 ta' l-Anness II ta' dan id-Digriet iħejji r-regoli li dwar is-sigurtà tal-ġugarelli li fihom sostanzi u preparazzjonijiet perikolużi u jillimita l-biodisponabbiltà fil-kadmju għal 0,6 g kull ġurnata.
14 Fiż-żmien tal-fatti inkriminati, id-Digriet li dwar il-kadmju, ippromulgat sabiex ipoġġi fis-seħħ il-liġi fuq is-sostanzi perikolużi għall-ambjent (Cadmiumbesluit Wet Milieugevaarlijke Stoffen), tat-12 ta' Ottubru 1990 (Stb. 1990, nru. 538), sabiex jittrasponi d-Direttivi 76/769 u 91/399, jipprojbixxi, fl-Artikolu 2(1) il-manufatturazzjoni, l-importazzjoni fl-Olanda, it-tqegħid għad-dispożizzjoni ta' persuni oħra jew iż-żamma fi stokks għall-kummerċ prodotti li fihom il-kadmju.
15 Skond l-Artikolu 1 tad-Digriet dwar il-kadmju, prodotti li fihom il-kadmju, iffissru b'mod partikolari, "il-prodotti li fihom il-kadmju huwa użat bħal stabbilizzatur, kolorant jew strat superfiċjali, kif ukoll il-prodotti li fihom materjal sintetiku jew kuluri li għandhom kontenut ta' kadmju superjuri għal 50mg/kg"
Il-kwistjoni fil-kawża prinċipali u t-talba preliminari
16 Fil-kuntest ta' kontroll milll-Inspectie Gezondheidsbescherming Waren en Veterinaire zaken (Ispettorat għall-protezzjoni tas-saħħa għal merkanziji u prodotti veterinarji) magħmul fi Frar 1999, irriżulta li Geharo kienet iżżomm fi stokk ġugarelli li kien fihom kontenut ta' kadmju jaqbeż il-100 mg/kg.
17 Illiberata, fl-ewwel istanza, mill-akkużi miġjuba kontra tagħha, din il-kumpanija nstabet ħatja fl-appell bi ksur tad-Digriet fuq il-kadmju.
18 Geharo appellat lill-Qorti ta' Kassazjoni fejn sostnit illi l-applikazzjoni ta' l-imsemmi Digriet huwa kontrarju għad-Direttivi Komunitarji. F'dan ir-rigward, hija osservat illi d-Direttiva 88/378 fiha regoli speċifiċi dwar il-kadmju, inkorporati fid-Digriet dwar il-ġugarelli, li l-ġugarelli in kwistjoni josservaw. Peress illi d-Direttiva 91/338, skond it-tieni sentenza ta' l-Artikolu 1 tagħha, ma dispożizzjonijiet Komunitarji oħra, din l-aħħar Direttiva, li r-regoli tagħha huma inkorporati fid-Digriet dwar il-kadmju, ma tapplikax għall-ġugarelli in kwistjoni.
19 F'dan il-kuntest, il-Hoge Raad der Nederlanden iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
"It-tieni sentenza ta' l-Artikolu 1 tad-Direttiva 91/388 tipprekludi li r-regoli stabbiliti f' din id-Direttiva fir-rigward tal-kontenut tal-kadmju ta' prodotti (lesti) u ta' komponenti msemmija fl-Anness ta' din id-Direttiva jiġu applikati għall-ġugarelli skond id-Direttiva 88/378?"
Dwar il-kwistjoni preliminari
20 Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 1 tad-Direttiva 91/338 għandux jiġi interpretat bħala li jipprekludi li l-projbizzjoni stipulata minn din kontra l-kummerċ tal-prodotti li fihom kontenut ta' kadmju li jaqbeż il-limitu massimu awtorizzat tiġi applikata għall-ġugarelli koperti mid-Direttiva 88/378.
21 F'dan ir-rigward, hemm lok li jiġi kkonstatat li kemm id-Direttiva 88/378 kif ukoll id-Direttiva 91/338 jistabbilixxu regoli dwar il-kontenuti ta' kadmju. Madanakollu, dawn ir-regoli huma distinti u jikkorispondu għal għanjiet differenti.
22 Hekk kif irreleva l-Avukat Ġenerali fil-punti 39 sa 42 tal-Konklużjonijiet tiegħu, il-kontenut massimu ta' 0,01% fil-massa tal-materjal plastiku, introdott fid-Direttiva 76/769 mill-Anness I tad-Direttiva 91/338 għal prodotti mogħtija l-kulur bil-kadmju jirrigwarda l-kwantità massima ta' kadmju li prodott jista' jkun fih, filwaqt li r-regola ta' massimu ta' 0,6 mikrogramma ta' biodisponibbiltà, definita fil-punt 3(2) tat-Titolu II ta' l-Anness II tad-Direttiva 88/378, jirrigwarda l-kapaċità ta' sustanza, fil-każ in eżami l-kadmju, li tixxerred u tkun assorbita mill-ġisem.
23 Il-fatt li r-regoli stabbiliti mid-Direttivi 88/378 u 91/338 huma definiti b'relazzjoni għal valuri ta' referenza distinti, jispjega ruħu bl-għanjiet differenti ta' dawn id-Direttivi. Fil-fatt, id-Direttiva 88/378, billi tidefinixxi limitu ta' biodisponibbiltà f'kadmju għal kull ġurnata, hija intiża sabiex tipproteġi lil min juża l-ġugarelli mir-riskji marbuta mal-proprjetajiet kimiċi tal-prodott meta jintuża, filwaqt li d-Direttiva 91/338, billi tillimita l-kwantità ta' kadmju f'prodott, tifforma parti minn politika intiża sabiex tipproteġi l-popolazzjoni in ġenerali mit-tixrid tal-kadmju fl-ambjent.
24 B'rigward għall-kontenut u għall-għanijiet differenti ta' l-imsemmija regoli, l-applikazzjoni għall-ġugarelli li jaqgħu taħt id-Direttiva 88/378 ta' limitu tal-kwantità ta' kadmju, bħal dak previst fid-Direttiva 91/338, mhux inkompatibbli ma' l-applikazzjoni lill-istess ġugarelli tal-limitu tal-biodisponibbiltà previst mid-Direttiva 88/378.
25 Din il-konklużjoni m'hijiex qed tiġi kkontestata mill-Artikolu 1 tad-Direttiva 91/338, skond liema d-dispożizzjonijiet introdotti minnha ma japplikawx għall- prodotti li jkun fihom il-kadmju diġà koperti minn dispożizzjonijiet komunitarji oħra.
26 Fil-fatt, id-dispożizzjonijiet introdotti mid-Direttiva 91/338 ma jistgħux jiġu interpretati bħala li jopponu kull tip ta' applikazzjoni kumulattiva ta' regoli li jirregolaw il-kontenut tal-kadmju. Għandu jiġi mfakkar, f'dan ir-rigward, li l-għan ta' din id-Direttiva huwa li jiġu introdotti ċerti regoli dwar il-kadmju fl-Anness tad-Direttiva 76/769. Issa, id-Direttiva 91/338 ma emendatx l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 76/769, li skond dan l-Artikolu, ir-restrizzjonijiet għat-tqegħid fis-suq u għall-użu ta' sustanzi u preparazzjonijiet perikolużi elenkati f'dan l-Anness, japplikaw mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni ta' dispożizzjonijiet komunitarji oħra f' dan il-qasam.
27 B'kunsiderazzjoni għan-natura komplementari tagħhom, l-applikazzjoni tal-limitu ta' biodisponibbiltà tal-kadmju previst mid-Direttiva 88/378 għall-ġugarelli ma teskludix l-applikazzjoni tal-kontenut massimu f'kadmju stabbilit sussegwentement mid-Direttiva 91/338 għall-istess ġugarelli.
28 Id-Direttiva 88/378, hija stess, antiċipat applikazzjoni kumulattiva tar-regoli tagħha stess u ta' regoli relevanti oħra. Fil-fatt, hija tipprovdi fl-Anness tagħha II, Titolu II, punt 3(1) li, f'kull każ, il-ġugarelli għandhom jaqblu mal-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Komunità marbuta ma' ċerti katergoriji ta' prodotti jew mal-projbizzjoni, ir-restrizzjoni ta' l-użu jew it-tikketti ta' ċertu sustanzi u preparazzjonijiet perikolużi.
29 Għaldaqstant ir-risposta għad-domanda mressqa għandha tkun li t-tieni sentenza ta' l-Artikolu 1 tad-Direttiva 91/338 għandħa tiġi interpretata bħala li ma tipprekludix li l-projbizzjoni stipulata minn din id-Direttiva kontra l-kummerċ ta' prodotti li fihom kontenut tal-kadmju li jaqbeż il-limitu massimu awtorizzat tiġi applikata għall-ġugarelli koperti mid-Direttiva 88/378.
Fuq l-ispejjeż
30 Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajjma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. L-ispejjeż sostenuti għas-sottomissjonijiet ta' osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (l-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi:
It-tieni sentenza ta' l-Artikolu 1, , tad-Direttiva tal-Kunsill 91/338/KEE, tat-18 ta' Ġunju 1991, li temenda għall-għaxar darba d-Direttiva 76/769/KEE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi ta' l-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu mar-restrizzjonijiet dwar il-marketing u l-użu ta' ċerti sustanzi u preparazzjonijiet perikolużi, għandha tiġi interpretata bħala li ma tipprekludix li l-projbizzjoni stipulata minn din id-Direttiva kontra l-kummerċ ta' prodotti li fihom kontenut tal-kadmju li jaqbeż il-limitu massimu awtorizzat tiġi applikata għall-ġugarelli koperti mid-Direttiva tal-Kunsill 88/378/KEE, tat-3 ta' Mejju 1988, l-approssimazjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri rigward is-sigurtà tal-ġugarelli.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.
Full & Egal Universal Law Academy