SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja)
28 ta' Novembru 2006 (*)
“Regolament (KE) Nru 1228/2003 – Regoli komuni għas-suq intern fil-qasam ta’ l-elettriku – Regolament (KE) Nru 1223/2004 – Derogi provviżjori favur is-Slovenja – Bażi legali”
Fil-kawża C-414/04,
li għandha bħala suġġett rikors għal annullament skond l-Artikolu 230 KE, imressaq fit-23 ta' Settembru 2004,
Il-Parlament Ewropew, irrappreżentat minn A. Baas u U. Rösslein, bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrent,
sostnut minn
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn J. Sack u P. Van Nuffel, bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
intervenjenti,
vs
Il-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn A. Lopes Sabino u M. Bishop, bħala aġenti,
konvenut,
sostnut minn
Ir-Repubblika ta' l-Estonja, irrappreżentata minn L. Uibo, bħala aġent,
Ir-Repubblika tal-Polonja, irrappreżentata minn M. Węglarz, T. Nowakowski u T. Krawczyk, bħala aġenti,
intervenjenti,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja),
komposta minn V. Skouris, President, P. Jann, C. W. A. Timmermans, A. Rosas, K. Lenaerts, P. Kūris, E. Juhász, Presidenti ta' Awla, K. Schiemann (Relatur) u J. Makarczyk, G. Arestis, A. Borg Barthet, A. Ó Caoimh u L. Bay Larsen, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: L. A. Geelhoed,
Reġistratur: L. Hewlett, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-15 ta’ Marzu 2006,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta ta' l-1 ta' Ġunju 2006,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 Permezz tar-rikors tiegħu, il-Parlament Ewropew jitlob l-annullament tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1223/2004 tat-28 ta’ Ġunju 2004 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1228/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill rigward id-data ta' l-applikazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet għas-Slovenja (ĠU L 236, p. 10, iktar 'il quddiem ir-"Regolament ikkontestat").
2 It-Trattat li jirrigwarda l-adeżjoni ma’ l-Unjoni Ewropea ta’ għaxar Stati Membri, fosthom ir-Repubblika tas-Slovenja, ġie ffirmat fis-16 ta’ April 2003 (ĠU 2003, L 236, p. 17, iktar ’il quddiem it-“Trattat ta’ Adeżjoni ta’ l-2003”). Kif jirriżulta mill-Artikolu 1(2) ta’ l-imsemmi Trattat, il-kundizzjonijiet ta’ dan id-dħul u l-aġġustamenti tat-Trattati li fuqhom hija mibnija l-Unjoni Ewropea, li saru meħtieġa b’din l-adeżjoni, huma stabbiliti fl-Att anness ma' dan it-Trattat li jagħmel parti integrali minn dan ta’ l-aħħar (iktar ’il quddiem l-“Att ta’ Adeżjoni ta’ 2003”).
3 Ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 1228/2003 tas-26 ta’ Ġunju 2003 dwar kundizzjonijiet għall-aċċess għan-networks għall-bdil bejn il-fruntieri fl-elettriku (ĠU L 176, p. 1) ġie adottat fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 95 KE.
4 Sabiex idewwem, fuq bażi tranżitorja, l-applikazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1228/2003 f'dak li jirrigwarda r-Repubblika tas-Slovenja, il-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea adotta r-Regolament ikkontestat. Dan ir-Regolament ta' l-aħħar ġie adottat abbażi ta’ l-Artikolu 57 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003.
5 In sostenn tar-rikors tiegħu, il-Parlament Ewropew isostni, minn naħa, li r-Regolament ikkontestat ma setax jiġi validament adottat abbażi ta’ l-imsemmi Artikolu 57 u, min-naħa l-oħra, li huwa ma jissodisfax l-obbligu ta’ motivazzjoni previst fl-Artikolu 253 KE.
6 B’digrieti tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Diċembru 2004 u tad-9 ta’ Marzu 2005, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, ir-Repubblika ta’ l-Estonja u r-Repubblika tal-Polonja ġew awtorizzati jintervjenu f'din il-proċedura sabiex, fir-rigward tal-Kummissjoni, issostni l-Parlament u, fir-rigward taż-żewġ partijiet l-oħra, isostnu l-Kunsill.
Il-kuntest ġuridiku
It-Trattat ta’ Adeżjoni ta’ l-2003
7 L-Artikolu 2(2) u (3) tat-Trattat ta’ Adeżjoni ta’ l-2003 jistipula:
“2. Dan it-Trattat għandu jidħol fis-seħħ fl- ta’ Mejju 2004 [...].
3. Minkejja l-paragrafu 2, l-istituzzjonijiet ta’ l-Unjoni jistgħu jadottaw qabel l-Adeżjoni l-miżuri li hemm referenza għalihom fl-Artikoli 6(2) it-tieni sub-paragrafu, 6(6) it-tieni subparagrafu, [...] 38, 39, 41, 42 u 55 sa 57 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni, l-Anness III sa XIV ta’ dak l-Att, [...]. Dawn il-miżuri jidħlu fis-seħħ biss soġġetti għal u fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan it-Trattat.”
8 L-Artikolu 20 ta’ l-Att ta’l- Adeżjoni ta’ l-2003 jipprovdi:
“L-atti mniżżla fl-Anness II ma' dan l-Att għandhom ikunu adattati kif speċifikat f'dak l-Anness.”
9 Skond l-Artikolu 21 ta’ dan l-istess Att:
“L-adattamenti għall-atti mniżżla fl-Anness III ma' dan l-Att li li saru meħtieġa bl-adeżjoni għandhom jiġu fformulati b'mod konformi mal-linji gwida murija f'dak l-Anness u skond il-proċedura u bil-kondizzjonijiet kif indikati fl-Artikolu 57.”
10 L-Artikolu 24 ta’ l-imsemmi Att jiddisponi:
"Il-miżuri mniżżla fl-Annessi V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII u XIV ta' dan l-Att għandhom japplikaw fir-rigward ta' l-Istati Membri l-ġodda taħt il-kundizzjonijiet stipulati f'dawk l-Annessi."
11 L-Artikolu 55 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta' l-2003 jipprovdi:
“Fuq talba li tkun sostanzjata kif dovut minn xi wieħed mill-Istati Membri l-ġodda, il-Kunsill, li jaġixxi unanimament fuq proposta mill-Kummissjoni, jista’, qabel l-1 ta’ Mejju 2004, jieħu miżuri li jkunu jikkonsistu f’derogi temporanji mill-atti ta’ l-istituzzjonijiet adottati bejn l-1 ta’ Novembru 2002 u d-data tal-firma tat-Trattat ta’ l-Adeżjoni.”
12 L-Artikolu 57 ta’ l-imsemmi Att jipprovdi:
“1. Meta l-atti ta' l-istituzzjonijiet meħuda qabel l-adeżjoni jeħtieġu adattament minħabba l-adeżjoni, u l-adattamenti meħtieġa ma jkunux ġew previsti f'dan l-Att jew l-Annessi tiegħu, dawk l-adattamenti għandhom isiru skond il-proċeduri kif stabbiliti fil-paragrafu 2. Dawn l-adattamenti għandhom jidħlu fis-seħħ ma' l-adeżjoni.
2. Il-Kunsill, li jaġixxi b'maġġoranza kwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni, jew il-Kummissjoni, skond liema minn dawn iż-żewġ istituzzjonijiet ikun adotta l-atti orġinali, għandu għal dan l-iskop iħejji t-test meħtieġ.”
13 Qabel xejn, għandu jiġi speċifikat li minkejja li l-verżjoni Franċiża ta’ l-imsemmi Artikolu 57 tissuġġerixxi li l-adattamenti magħmula skond din id-dispożizzjoni għandhom isiru qabel l-adeżjoni – "avant l'adhésion" –, l-imsemmi limitu temporali, fir-realtà, u kif jirriżulta mill-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra ta’ din id-dispożizzjoni, ma jirreferix għall-possibbiltà li jintuża l-Artikolu 57, iżda għad-data ta’ l-atti li jridu jiġu emendati [ara, f’dan is-sens, fir-rigward tad-dispożizzjoni identika li fih l-Att relattiv għall-kundizzjonijiet ta’ adeżjoni tar-Repubblika ta’ l-Awstrija, tar-Repubblika tal-Finlandja u tar-Renju ta’ l-Iżvezja u dwar l-aġġustament tat-Trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea (ĠU 1994, C 241, p. 21, iktar ’il quddiem l-“Att ta’ Adeżjoni ta’ l-1994”), is-sentenza tat-2 ta’ Ottubru 1997, Il-Parlament vs Il-Kunsill, C-259/95, Ġabra p. I-5303, punti 12 sa 22)].
14 Permezz ta’ skambju ta’ ittri annessi ma’ l-Att finali tat-Trattat ta’ Adeżjoni ta’ l-2003, l-Unjoni Ewropea u l-Istati l-Membri l-ġodda ftehmu dwar “proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni għall-adozzjoni ta’ ċerti deċiżjonijiet u miżuri oħra li għandhom jittieħdu matul il-perijodu ta’ qabel l-adeżjoni” (iktar ’il quddiem il-“proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni”) li tipprovdi b’mod partikolari:
“1. Sabiex ikun żgurat li [l-Istati aderenti] jinżammu informati adegwatament, kull proposta, komunikazzjoni, rakkomandazzjoni jew inizjattiva li tista’ twassal għal xi deċiżjoni mill-istituzzjonijiet jew korpi ta’ l-Unjoni Ewropea għandha tiġi mgħarrfa lill-Istati aderenti wara li tiġi mibgħuta lill-Kunsill.
2. Il-konsultazzjonijiet għandhom isiru fuq talba motivata minn Stat aderenti, li fiha għandu jistipula espressament l-interessi tiegħu bħala membru futur ta’ l-Unjoni flimkien ma’ l-osservazzjonijiet tiegħu.
[...]
4. Il-konsultazzjonijiet għandhom isiru fi ħdan ta’ Kumitat Interim magħmul minn rappreżentanti ta’ l-Unjoni u mill-Istati aderenti.
[...]
8. Jekk wara konsultazzjonijiet jidfal xi diffikultajiet serji, il-kwistjoni tista’ titqajjem f’livell ministerjali fuq talba ta’ Stat aderenti.
[...]
Ir-Regolament Nru 1228/2003
15 Ir-Regolament Nru 1228/2003 jfittex, kif jirriżulta mill-Artikolu 1 tiegħu, li jistabbilixxi regoli imparzjali għall-iskambji ta’ l-elettriku lil hinn mill-fruntieri, u b’hekk titkabbar il-kompetizzjoni fis-suq intern ta’ l-elettriku, waqt li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet tas-swieq nazzjonali u reġjonali.
16 L-Artikolu 6(1) ta’ dan l-istess Regolament jaqra kif ġej:
“Problemi dwar il-konġestjoni tan-networks għandhom ikunu ttrattati b'soluzzjonijiet mhux diskriminatorji mqiegħda fis-suq li jagħtu sinjali ekonomiċi effiċjenti lill-parteċipanti fis-suq u lill-operaturi involuti ta' sistemi ta' trasmissjoni. Problemi dwar il-konġestjoni tan-networks għandhom preferibbilment ikunu solvuti b'metodi mhux ibbażati fuq negozju jiġifieri metodi li ma jinvolvux għażla bejn kuntratti ta' parteċipanti individwali fis-suq.”
17 Skond l-Artikolu 2(2)(ċ) ta’ l-imsemmi Regolament, il-“konġestjoni” tfisser “sitwazzjoni fejn networks nazzjonali ta' trasmissjoni li jkunu mqabbda ma jkunux jistgħu jlaħħqu mal-kurrent kollu li jirriżulta minn kummerċ internazzjonali mitlub minn parteċipanti fis-suq, minħabba nuqqas fil-kapaċità ta' l-interkonnetturi u/jew tas-sistemi nazzjonali ta' trasmissjoni kkonċernati”.
18 L-Anness ta' dan l-istess Regolament, intitolat “Linji ta’ gwida dwar l-amministrazzjoni u l-allokazzjoni tal-kapaċità ta’ trasferiment disponibbli ta’ interkonnessjonijiet bejn sistemi nazzjonali”, jipprovdi, taħt it-titolu “Generali”:
“1. Metodu/metodi ta' amministrazzjoni implementat mill-Istati Membri għandhom jitrattaw konġestjoni li tkun ta' żmien qasir b'mod ekonomikament effiċjenti u bbażat fis-suq, waqt li fl-istess ħin jipprovdi sinjali jew inċentivi għal networks effiċjenti u investiment fil-ġenerazzjoni fil-lokalità it-tajba.
2. [L-Operaturi ta’ Sistemi ta’ Trasmissjoni] jew, meta xieraq, l-Istati Membri, għandhom jipprovdu standards trasparenti u mhux diskriminatorji, li jiddeskrivu liema metodi ta' immaniġġar tal-konġestjoni japplikaw taħt liema ċirkustanzi. Dawn l-istandards, flimkien ma' standards ta' sigurtà, għandhom ikunu kollha deskritti f'dokumenti li jkunu għad-dispożizzjoni tal-pubbliku.
3. Trattamenti differenti tat-tipi differenti ta' operazzjonijiet li jaqsmu l-fruntiera, kemm jekk huma kuntratti fiżiċi bilaterali jew offerti fi swieq organizzati fl-esteru, għandhom ikunu miżmuma għall-inqas kemm jista' jkun meta jkunu mfassla r-regoli ta' metodi speċifiċi għall-immaniġġar tal-konġestjoni. Il-metodu biex tiġi allokata l-kapaċità skarsa ta' trasmissjoni għandu jkun trasparenti. Kull differenzi fil-mod kif ikunu ttrattati l-operazzjonijiet għandhom ikunu juru fiċ-ċar li ma jxekklux u l-anqas ifixklu l-iżvilupp tal-kompetizzjoni.
4. Indikazzjonijiet fil-prezzijiet li jirriżultaw minn sistemi ta' l-immaniġġar tal-konġestjoni għandhom juru d-direzzjoni.
[...]”
19 Skond l-Artikolu 15 tiegħu, l-imsemmi Regolament għandu japplika mill-1 ta' Lulju 2004.
Ir-Regolament ikkontestat
20 Wara li saret taf, fil-kuntest tal-proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni, bil-proposta tal-Kummissjoni li abbażi tagħha ġie adottat ir-Regolament Nru 1228/2003, u billi għamlet użu mill-Artikolu 57 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003, ir-Repubblika tas-Slovenja, permezz ta’ ittra tat-23 ta’ Ġunju 2003, ressqet talba quddiem il-Kummissjoni sabiex tikseb perijodu tranżitorju sa l-1 ta’ Lulju 2003 għal dak li jikkonċerna l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament futur. Dan ta’ l-aħħar ġie adottat fis-26 ta’ Ġunju 2003.
21 Fi tmiem diskussjonijiet bilaterali li saru bejn il-Kummissjoni u r-Repubblika ta’ l-Islovenja, din ta' l-aħħar ipprovdiet lill-Kummissjoni, fid-19 ta’ Novembru 2003, spjegazzjonijiet addizzjonali dwar ir-raġunijiet li fuqhom kienet ibbażata t-talba għal deroga tranżitorja msemmija iktar ’il fuq.
22 Kien f’dawn iċ-ċirkustanzi li, fis-27 ta’ April 2004, il-Kummissjoni fformulat proposta ta’ regolament intiż sabiex idewwem, fuq bażi tranżitorja, l-applikazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1228/2003 f'dak li jirrigwarda r-Repubblika tas-Slovenja (COM/2004/309 finali). Din il-proposta kienet ibbażata fuq l-Artikolu 95 KE.
23 Minkejja li jikkonferma l-imsemmija proposta li t-termini tiegħu huma essenzjalment riprodotti fih, ir-Regolament ikkontestat ġie adottat mill-Kunsill, fit-28 ta’ Ġunju 2004, abbażi ta’ l-Artikolu 57 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003.
24 Il-Parlament ġie informat b’din l-adozzjoni mis-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill b'ittra tad-9 ta’ Lulju 2004 li tispeċifika li “[fid-dawl tar-]rabta bejn it-Trattat ta’ Adeżjoni u [din] il-proposta [...] u fid-dawl tal-bżonn li [dan] l-att jiġi adottat fi żmien utli, u f’kull każ qabel l-1 ta’ Lulju 2004, [...] id-data ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1228/2003, il-Kunsill iddeċieda li jadotta l-Artikolu 57 ta’ l-[Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003] bħala bażi legali [...], bażi li ma teħtieġx il-parteċipazzjoni tal-Parlament Ewropew fil-proċess leġiżlattiv”.
25 L-Artikolu 1 tar-Regolament ikkontestat jipprovdi għaż-żieda ma’ l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 1228/2003 ta’ subparagrafu li jaqra kif ġej:
“Għal dak li jikkonċerna l-interkonnessjonijiet bejn l-Islovenja u l-Istati Membri li jinsabu mal-fruntiera tagħha, l-Artikolu 6(1) kif ukoll ir-Regoli 1 sa 4 li jinsabu fil-kapitolu intitolat “Ġenerali” ta’ l-Anness japplikaw sa mill-1 ta’ Lulju 2007. Dan il-paragrafu japplika biss għall-kapaċità ta’ interkonnessjoni li hija mogħtija mill-operatur Sloven ta’ netwerk ta’ trasmissjoni u biss sa fejn din il-kapaċità ma taqbiżx nofs it-total tal-kapaċità disponibbli ta’ interkonnessjoni.”
26 Il-ħames sas-seba’ premessi tar-Regolament ikkontestat jispeċifikaw:
“(5) L-Islovenja wriet li, mingħajr perijodu transitorju ċerti industriji ta’ enerġija intensiva Sloveni jkunu affetwati ħażin bi prezzijiet għola ta’ elettriku importat mill-Awstrija u ċerti produtturi ta’ l-elettriku minn dħul iktar baxx mill-esportazzjoni għall-bejgħ għall-Italja. Din is-sitwazzjoni timpedixxi l-isforzi li għadejjin ta’ l-industriji konċernati li jistrutturaw u jikkonformaw rispettivament ma’ l-acquis tal-Komunità li għandu x’jaqsam mal-produzzjoni ta’ l-elettriku.
(6) Ir-raġuniijiet provduti mis-Slovenja jiġġustifikaw deroga. Barra minn hekk, minħabba l-kapaċità żgħira ta’ interkonnessjoni taż-żewġ interkonnessjonijiet ikkonċernati u minħabba li dik is-sitwazzjoni mhux probabbli li tinbdiel qabel l-1 ta’ Lulju 2007, l-impatt prattiku ta’ deroga bħal din fuq is-suq intern ikun żgħir ħafna.
(7) Id-deroga għandha tkun limitata għal dak li huwa strettament neċessarju fil-perspettiva tat-talba Slovena. Għandha, għalhekk, tkopri biss il-parti tal-kapaċità ta’ l-interkonnessjonijiet allokata mill-operatur tas-sistema ta’ trasmissjoni Slovena u tapplika biss sakemm din il-kapaċità ma taqbiżx nofs il-kapaċità totali disponibbli.”
Fuq ir-rikors
27 Il-Parlament jinvoka żewġ motivi in sostenn tar-rikors tiegħu, ibbażati, l-ewwel wieħed, fuq in-natura żbaljata tal-bażi legali tar-Regolament ikkontestat, u t-tieni wieħed, fuq ksur ta’ l-obbligu ta’ motivazzjoni.
Fuq l-ewwel motiv
28 Permezz ta’ l-ewwel motiv tiegħu, il-Parlament isostni li r-Regolament ikkontestat, li jistabbilixxi derogi tranżitorji f'dak li jikkonċerna l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1228/2003, ma setax jiġi validament adottat abbażi ta’ l-Artikolu 57 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003 u li kien imissu ġie adottat skond il-proċedura leġiżlattiva ordinarja prevista mit-Trattat KE, jiġifieri, f’dan il-każ, abbażi ta’ l-Artikolu 95 KE li serva ta' bażi legali għall-adozzjoni tar-Regolament Nru 1228/2003. L-imsemmi Artikolu 57 fil-fatt jippermetti biss adattamenti intiżi biex jippermettu l-applikabbiltà sħiħa ta’ l-atti ta’ l-istituzzjonijiet fir-rigward ta’ l-Istati aderenti u mhux l-għoti ta’ derogi tranżitorji lil dawn l-Istati.
29 F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, kif enfasizza l-Parlament, jirriżulta mill-kliem ta’ l-Artikolu 57 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003 li din id-dispożizzjoni tawtorizza l-adozzjoni ta’ l-“adattamenti” li jkunu saru “meħtieġa” minħabba l-adeżjoni iżda li ma kinux ġew previsti fl-Att ta’ Adeżjoni jew fl-Annessi tiegħu.
30 Kif sostniet ġustament il-Kummissjoni, jirriżulta mill-Artikoli 20 u 21 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003, li flimkien jifformaw it-Titolu I, intitolat “Adattamenti għal atti adottati mill-istituzzjonijiet”, tat-Tielet Parti ta’ l-imsemmi Att, hija stess intitolata “Dispożizzjonijiet permanenti”, li l-“adattamenti” li għalihom jirreferu l-imsemmija Artikoli fil-prinċipju jikkorrispondu għal emendi ta’ natura neċessarja sabiex tiġi żgurata l-applikabbiltà sħiħa ta’ l-atti ta’ l-istituzzjonijiet lill-Istati Membri l-ġodda u li huma intiżi, f’din il-perspettiva, biex jikkompletaw l-imsemmija atti għal żmien twil.
31 Min-naħa l-oħra, tali “adattamenti” normalment ma jkoprux id-derogi temporanji mill-applikazzjoni ta’ atti Komunitarji li, min-naħa tagħhom, huma s-suġġett ta’ l-Artikolu 24 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003, li jinsab fit-Titolu I, intitolat “Miżuri transitorji”, tar-Raba’ Parti ta’ l-imsemmi Att, intitolata “Dispożizzjonijiet temporanji”.
32 Xejn ma jippermetti li jiġi kkunsidrat li l-kunċett ta’ “adattament” għandu jkollu sinjifikat differenti skond jekk jintużax fil-kuntest ta’ l-Artikoli 20 u 21 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003 jew f’dak ta’ l-Artikolu 57 ta' l-istess Att. Barra minn hekk, l-imsemmi Artikolu 21 stess jirreferi għad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 57 f'dak li jikkonċerna l-proċedura u l-kundizzjonijiet li fihom l-addattamenti li huwa jipprovdi għandhom jiġi stabbiliti, filwaqt li l-Artikolu 57 li jirreferi ruħu għall-adattamenti li “ma jkunux ġew previsti f’dan l-Att jew l-Annessi tiegħu” jissuġġerixxi min-naħa tiegħu li l-adattamenti li għandhom jiġu adottati abbażi ta’ din id-dispożizzjoni huma ta' l-istess tip bħal dawk li jipprovdu, b’mod partikolari, l-Artikoli 20 u 21 ta’ l-imsemmi Att.
33 Minbarra dan, l-għoti ta’ derogi temporanji fil-perspettiva ta’ l-adeżjoni fil-qrib jikkostitwixxi, kif ġustament jenfasizzaw il-Parlament u l-Kummissjoni, l-għan speċifiku ta’ dispożizzjoni oħra ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003, jiġifieri l-Artikolu 55 tiegħu, u, f’dan ir-rigward, huwa diffiċilment konċepibbli li l-firmatarji ta’ l-imsemmi Att kellhom l-intenzjoni li jipprovdi żewġ dispożizzjonjiet distinti sabiex jippermettu l-adozzjoni ta’ l-istess att.
34 Dan huwa iktar u iktar il-każ billi l-imsemmi Artikolu 55 jissuġġetta l-għoti ta’ tali derogi termporanji għal kundizzjonijiet nettament aktar restrittivi minn dawk li jipprovdi l-Artikolu 57 għall-adozzjoni ta’ miżuri ta’ adattament. Minn naħa, fil-fatt, dan l-Artikolu 55 jawtorizza derogi biss f'dak li jikkonċerna atti Komunitarji li ġew adottati bejn l-1 ta’ Novembru 2002 (data ta’ l-għeluq tan-negozjati għall-adeżjoni) u s-16 ta’ April 2003 (data tal-firma tat-Trattat ta’ Adeżjoni ta’ l-2003). Min-naħa l-oħra, tali għoti huwa suġġett għar-rekwiżit ta’ l-unanimità fi ħdan il-Kunsill.
35 Jirriżulta minn dak li ntqal li l-miżuri li jistgħu jiġu adottati abbażi ta’ l-Artikolu 57 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003 huma limitati, fil-prinċipju, għal adattamenti intiżi biex jagħmlu atti Komunitarji preċedenti applikabbli fl-Istati Membri l-ġodda, billi jeskludu kull emenda oħra (ara, f’sens analogu, fir-rigward tad-dispożizzjoni identika li tinsab fl-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-1994, is-sentenza Il-Parlament vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punti 14 u 19), u, b’mod partikolari, derogi provviżorji.
36 Minn dan isegwi li derogi provviżorji bħal dawk li jistabbilixxi r-Regolament ikkontestat favur ir-Repubblika tas-Slovenja, li għandhom bħala skop u għan waħdieni li jdewwmu temporanjament l-applikazzjoni effettiva ta’ l-att Komunitarju kkonċernat fir-rigward ta’ Stat Membru ġdid, ma jistgħux jiġu kkwalifikati bħala “adattamenti” fis-sens ta' l-Artikolu 57 ta’ l-imsemmi Att.
37 Fir-rigward taċ-ċirkustanza li ċertu numru ta’ atti li jistabbilixxu derogi tat-tip bħal dawk li jipprovdi r-Regolament ikkontestat ġew adottati fuq il-bażi tad-dispożizzjoni ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-1994 li tikkorrispondi għall-Artikolu 57 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003, hija ma tistax, kuntrarjament għal dak li jsostnu l-Kunsill u l-Gvern Pollakk, teżerċita influwenza fuq il-portata ta’ din l-aħħar dispożizzjoni. Fil-fatt hemm lok li jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza stabbilita, sempliċi prassi tal-Kunsill ma tistax tidderoga minn regoli tat-Trattat KE u għaldaqstant ma tistax toħloq preċedent li jorbot lill-istituzzjonijiet tal-Komunità fir-rigward tal-bażi legali korretta (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-12 ta’ Novembru 1996, ir-Renju Unit vs Il-Kunsill, C-84/94, Ġabra p. I-5755, punt 19).
38 Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti li, għal dak li jikkonċerna l-atti Komunitarji adottati wara d-data tal-firma tat-Trattat ta’ Adeżjoni ta’ l-2003, dan it-Trattat u l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003 ma fihom ebda dispożizzjoni ta’ applikazzjoni ġenerali intiża sabiex tippermetti l-adozzjoni ta’ derogi tranżitorji favur Stati Membri ġodda u li l-Artikolu 57 ta’ l-imsemmi Att ma jistax, fil-prinċipju, jiġi użat għal dan il-għan.
39 Madankollu, kuntrarjament għal dak li sostna l-Kunsill, ma tirriżultax lakuna ġuridika. Ladarba ġie ffirmat it-Trattat ta’ Adeżjoni ta’ l-2003, u bla ħsara għall-applikazzjoni tal-proċeduri partikolari li jipprovdi dan it-Trattat sabiex jiġu deċiżi ċerti tipi ta’ miżuri tranżitorji, bħal, per eżempju, dawk li jistabbilixxu l-Artikoli 41 jew 42 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003, ma teżisti, fil-fatt, l-ebda oġġezzjoni ta’ prinċipju biex atti Komunitarji adottati wara din il-firma u qabel id-dħul fis-seħħ ta’ l-imsemmi Trattat ta’ Adeżjoni u li fihom derogi termporanji favur Stat aderenti futur jiġu adottati direttament abbażi tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE.
40 Fil-fatt, tali dispożizzjonijiet ta' deroga intiżi biex japplikaw biss suġġetti għal u fid-data tad-dħul fis-seħħ effettiv tat-Trattat ta’ Adeżjoni ta' l-2003 ma jistgħu, kuntrarjament għal dak li sostna l-Kunsill, la jiksru l-Artikoli 249(2) u (3) KE u 299 KE, li jipprovdu li l-atti adottati mill-istituzzjonijiet japplikaw għall-Istati Membri, u lanqas l-Artikolu 2(2) u (3) ta' l-imsemmi Trattat ta’ Adeżjoni.
41 Minn naħa, tali dispożizzjonijiet speċifiċi, bħal wara kollox l-atti li fihom huma inklużi u/jew li minnhom jidderogaw, japplikaw fir-rigward ta’ l-Istati aderenti biss fid-data li fiha l-adeżjoni ssir effettiva, data li fiha jiksbu l-kwalità ta’ Stat Membru.
42 Min-naħa l-oħra, il-fatt li l-Artikolu 2(2) tat-Trattat ta’ Adeżjoni ta’ l-2003 jiddisponi li l-imsemmi Trattat għandu jidħol fis-seħħ biss fl-1 ta’ Mejju 2003 u li l-Artikolu 3 ta’ dan l-istess Artikolu jipprovdi li, b’deroga għal dan il-prinċipju, ċerti dispożizzjonijiet ta’ l-imsemmi Trattat jistgħu jiġu applikati qabel ma jippreġudikax il-possibbiltà li jiġu previsti, f'atti adottati mhux taħt dan it-Trattat imma abbażi tat-Trattat KE stess, il-kundizzjonijiet li taħthom tali atti adottati bejn il-firma tat-Trattat ta’ Adeżjoni u d-dħul fis-seħħ tiegħu għandhom jiġu applikati għall-Istati Membri futuri ladarba l-adeżjoni ssir effettiva.
43 Għall-kuntrarju, għandu jiġi rrilevat li, għall-atti li għandhom jiġu hekk adottati matul il-perijodu bejn id-data tal-firma tat-Trattat ta’ Adeżjoni u dik li fiha l-imsemmija adeżjoni tidħol fis-seħħ, l-istituzzjonijiet Komunitarji jafu perfettament bl-adeżjoni imminenti ta’ l-Istati Membri l-ġodda, filwaqt li dawn għandhom il-possibbiltà li jsostnu, f’każ ta’ bżonn, l-interessi tagħhom, b’mod partikolari permezz tal-proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-16 ta’ Frar 1982, Halyvourgiki u Helleniki Halyvourgia vs Il-Kummissjoni, 39/81, 43/81, 85/81 u 88/81, Ġabra p. 593, punt 10).
44 Għalhekk, fil-prinċipju, huwa fil-kuntest ta’ l-imsemmija proċedura u billi jsir użu mill-istatus ta’ osservatur li jibbenefikaw minnu fi ħdan il-Kunsill u bis-saħħa tal-possibbiltajiet ta’ djalogu u ta’ kooperazzjoni li jagħtu dawn il-mekkaniżmi speċifiċi li l-Istati Membri futuri jistgħu, ladarba jiġu informati bl-adozzjoni futura ta’ atti Komunitarji ġodda, isostnu l-interess tagħhom li jiksbu d-derogi tranżitorji neċessarji, per eżempju, minħabba l-impossibbiltà li fiha jinsabu biex jiżguraw l-applikazzjoni immedjata ta’ l-imsemmija atti fil-mument ta’ l-adeżjoni jew minħabba problemi kbar ta' natura soċjo-ekonomika li tali applikazzjoni tista' toħloq.
45 Huwa bis-saħħa ta' tali mekkaniżmi li l-interessi partikolari hekk invokati jistgħu, b'mod partikolari, jiġu bbilanċjati b'mod xieraq ma’ l-interess ġenerali tal-Komunità u li l-kunsiderazzjonijiet dwar il-prinċipji ta’ ugwaljanza, ta’ lealtà jew ta’ solidarjetà bejn l-Istati Membri attwali jew futuri invokati mill-Gvern Pollakk għandhom, jekk ikun il-każ, jissejħu biex ikollhom rwol.
46 L-eżistenza ta’ dawn il-mekkaniżmi speċifiċi għall-proċess ta’ adeżjoni implementat għalhekk tikkonferma li, fil-prinċipju, huwa permezz tal-proċedura leġiżlattiva normali prevista mit-Trattat, u mhux fil-kuntest tal-proċedura speċjali prevista fl-Artikolu 57 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003, li att bħar-Regolament ikkontestat kien imissu ġie adottat.
47 Bl-istess mod, ma jistax jiġi aċċettat l-argument li l-Kunsill jibbaża fuq l-urġenza li kien hemm biex jiġi adottat ir-Regolament ikkontestat fuq il-bażi ta’ l-imsemmi 57 sa minn qabel id-data ta’ dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 1228/03 li minnu jidderoga, minflok ma segwa l-proċedura leġiżlattiva ta’ kodeċiżjoni li tirrikjedi ħafna iktar żmien, sabiex jevita li joħloq inċertezza legali u li jippreġudika l-interessi leġittimi ta’ l-operaturi attivi fis-suq Sloven ta’ l-elettriku.
48 Minn naħa, fil-fatt, kif ġie enfasizzat fil-punti 43 sa 45 ta’ din is-sentenza, meta l-Komunità tikkunsidra l-adozzjoni ta’ att leġiżlattiv matul il-perijodu bejn il-firma tat-Trattat ta’ Adeżjoni ta’ l-2003 u d-dħul fis-seħħ tiegħu, il-proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni tista’ twassal għall-eventwali għoti ta’ derogi tranżitorji favur Stat aderenti f'dak li jikkonċerna l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ l-att li l-adozzjoni tiegħu hija hekk ikkunsidrata.
49 Barra minn hekk, fuq dan il-punt, l-ebda parti ma ressqet provi li jippermettu li wieħed jaħseb li l-imsemmija proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoin ma ġietx regolarment segwita u li l-Gvern Sloven ma kienx f'pożizzjoni li jsostni l-interessi tiegħu fir-rigward tal-proposta ta’ regolament li wasslet għall-adozzjoni tar-Regolament Nru 1228/2003, skond ma tipprovdi din il-proċedura (ara, f’sens analogu, is-sentenza Halyvourgiki u Helleniki Halyvourgia vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 15).
50 Min-naħa l-oħra, u kif fakkar il-Parlament, meta jirċievi proposta mill-Kummissjoni, il-Kunsill għandu, skond il-każ, il-possibbiltà li jiġbed l-attenzjoni tal-Parlament fuq l-urġenza li jista’ jkun hemm għall-adozzjoni ta’ att partikolari. Il-proċedura ta’ kodeċiżjoni prevista fl-Artikolu 251 KE fil-fatt bl-ebda mod ma teskludi l-adozzjoni relattivament mgħaġġla ta’ test leġiżlattiv, partikolarment fin-nuqqas ta’ diverġenzi ta’ opinjoni sinjifikattivi bejn il-Parlament u l-Kunsill.
51 Fir-rigward ta' l-inċertezza legali li tista’ eventwalment tirriżulta mid-dekors taż-żmien inerenti fil-proċedura leġiżlattiva normali, din tista’ tiġi rimedjata biss, kif sostniet ġustament il-Kummissjoni, bl-għoti ta’ eventwali effett retroattiv lid-deroga tranżitorja ssolleċċitata jekk din tiġi deċiża.
52 F’dan ir-rigward, jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li għalkemm, bħala regola ġenerali, il-prinċipju taċ-ċertezza legali jipprekludi att Komunitarju milli jibda jkollu effett minn data preċedenti għall-pubblikazzjoni tiegħu, jista', eċċezzjonalment, jiġri mod ieħor meta l-għan li jrid jintlaħaq hekk jitlob u meta l-aspettattivi leġittimi tal-persuni kkonċernati jkunu debitament irrispettati (ara s-sentenzi tat-13 ta’ Novembru 1990, Fedesa et, C-331/88, Ġabra p. I-4023, punt 45, u Il-Parlament vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21).
53 Għandu wkoll jiġi rrilevat li huwa ċertament possibbli, kif sostna b’mod partikolari l-Gvern Pollakk, li n-nuqqas ta’ dispożizzjoni ġenerali fl-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003 li tippermetti li jiġu deċiżi derogi tranżitorji f'dak li jikkonċerna l-applikazzjoni għall-Istati Membru l-ġodda ta’ atti adottati bejn id-data tal-firma tat-Trattat ta’ Adeżjoni ta’ l-2003 u dik tad-dħul tiegħu fis-seħħ u s-sempliċi eżistenza għal dan il-għan tal-proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni jidhru retrospettivament li kienu insodisfaċenti. Huwa wkoll possibbli li din iċ-ċirkustanza tat lok għall-fatt li l-Artikolu 55 ta’ l-Att dwar il-kundizzjonijiet ta’ l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija u l-aġġustamenti lit-Trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea (ĠU 2005, L 157, p. 203), invokat minn diversi partijiet u li l-għan tiegħu huwa simili għal dak ta’ l-Artikolu 55 ta’ l-At tta’ Adeżjoni ta’ l-2003, jipprovdi espressament li l-kompetenza tal-Kunsill biex jadotta derogi temporanji testendi wkoll għall-atti ta’ l-istituzzjonijiet adottati bejn id-data tal-firma tat-Trattat ta’ Adeżjoni u dik ta’ l-Adeżjoni. Mandakollu, l-eventwali imperfezzjonijiet li fih, f’dan ir-rigward, l-Att ta’ Adeżjoni ta’ l-2003 ma jistax jawtorizza l-użu ta' bażi legali żbaljata.
54 Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar 'il fuq, ir-rikors tal-Parlament għandu jiġi milqugħ u r-Regolament ikkontestat għandu jiġi annullat.
Fuq it-tieni motiv
55 Peress li r-Regolament ikkontestat għandu jiġi annullat minħabba l-bażi legali żbaljata tiegħu, mhemmx lok li jiġi eżaminat it-tieni motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni ta’ l-imsemmi Regolament.
Fuq l-effetti fiż-żmien ta’ l-annullament
56 Filwaqt li invoka l-Artikolu 231(2) KE u l-bżonn li tiġi evitata sitwazzjoni ta’ inċertezza għall-operaturi ekonomiċi u investituri fis-settur ta’ l-elettriku fis-Slovenja kif ukoll għall-ħaddiema kkonċernati, il-Kunsill, sostnut f’dan mill-Gvern Estonjan u mill-Kummissjoni, talab lill-Qorti tal-Ġustizzja, f'każ li hija tannulla r-Regolament ikkontestat, li żżomm l-effetti ta’ l-imsemmi att sakemm jiġi adottat regolament ġdid.
57 Filwaqt li enfasizza li r-rikors tiegħu ma jikkonċernax il-fondatezza sostantiva tat-talba għal deroga ppreżentata mir-Repubblika tas-Slovenja, iżda biss il-bażi legali li fuqha ġie adottat ir-Regolament ikkontestat, il-Parlament indika li ma xtaqx jesprimi ruħu fir-rigward ta' din it-talba tal-Kunsill.
58 F’dan ir-rigward, jirriżulta kemm mill-propsota tal-Kummissjoni li wasslet għall-adozzjoni tar-Regolament ikkontestat mill-Kunsill kif ukoll mill-ħames premessa ta’ dan ir-Regolament li dan kien ġie adottat fid-dawl tal-fatt li r-Repubblika tas-Slovenja kienet uriet, fl-opinjoni ta’ l-imsemmija istituzzjonijiet, li, f’każ ta’ applikazzjoni kompleta immedjata tar-Regolament Nru 1228/2003 u fin-nuqqas ta’ għoti tal-perijodu ta’ tranżizzjoni mitlub minn dan l-Istat Membru l-ġdid, l-isforzi attwalment magħmula minn ċerti imprizi industrijali Sloveni li jużaw ħafna enerġija u minn ċerti prodotturi ta’ l-elettriku sabiex, rispettivament, jirristrutturaw ruħhom u jikkonformaw ruħhom ma’ l-acquis communautaire applikabbli għall-produzzjoni ta’ l-elettriku jiġu gravement kompromessi. Minbarra dan is-sitt u s-seba’ premessi ta’ l-imsemmi Regolament jenfasizzaw li d-deroga mogħtja għal dan il-għan lir-Repubblika tas-Slovenja kienet limitata għal dak li kien strettament neċessarju fil-perspettiva tat-talba magħmula minn dan l-Istat Membru l-ġdid u li hija se jkollha biss impatt żgħir fuq is-suq intern.
59 F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li, għal motivi relatati maċ-ċertezza legali u, b’mod partikolari, man-neċessità li jiġi evitat li l-impriżi, li r-Regolament ikkontestat huwa intiż li jippermetti r-ristrutturazzjoni jew il-konformità tagħhom ma’ l-acquis communautaire applikabbli għall-produzzjoni ta’ l-elettriku, ibatu konsegwenzi negattivi serji li jirrizultaw mit-tqegħid fid-dubju u minn nuqqas ta' tkomplija tas-sistema ta' deroga tranżitorja prevista għal dan il-għan mill-imsemmi Regolament, hemm lok li jinżammu l-effetti ta' dan ta' l-aħħar sal-mument meta jiġi adottat att ġdid, fi żmien raġonevoli, fuq bażi legali xierqa, b'konsegwenza ta' din is-sentenza, iżda dawn l-effetti ma jistgħux jinżammu iżjed mill-1 ta’ Lulju 2007, data li fiha l-imsemmija sistema ta' deroga kienet tkun skadiet.
Fuq l-ispejjeż
60 Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li l-Kunsill tilef, hemm lok li huwa jiġi ordnat ibati l-ispejjeż kif mitlub mill-Parlament. Skond l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 69(4) ta’ l-istess Regoli, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika ta’ l-Estonja u l-Kummissjoni li intervenew fil-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta' u tiddeċiedi:
1) Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1223/2004 tat-28 ta’ Ġunju 2004 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1228/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill rigward id-data ta’ l-applikazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet għas-Slovenja huwa annullat.
2) L-effetti tar-Regolament Nru 1223/2004 jinżammu sa l-adozzjoni, fi żmien raġonevoli, ta’ regolament ġdid ibbażat fuq bażi legali xierqa, iżda dawn l-effetti ma jistgħux jinżammu iżjed mill-1 ta’ Lulju 2007.
3) Il-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea għandu jbati l-ispejjeż.
4) Ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika ta’ l-Estonja u l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.
Firem
* Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.
Full & Egal Universal Law Academy