EUR-Lex -  62005CC0254 - MT

KONKLUŻJONIJIET TA’ L-AVUKAT ĠENERALI

MAZÁK

ippreżentati fit-8 ta’ Frar 2007 1(1)

Kawża C-254/05

Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej

vs

Ir-Renju tal-Belġju

“Sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors mingħajr il-marka CE – Rekwiżit ta’ approvazzjoni tat-tip – Testijiet u verifiki li diġà saru fi Stat Membru ieħor”

1.        F’dan il-każ, il-Kummissjoni titlob konstatazzjoni skond l-Artikolu 226 KE li l-Belġju naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu skond l-Artikolu 28 KE, billi jirrikjedi li sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li jkunu ġew legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor iżda li m’għandhomx il-marka “CE” (2): (1) ikunu konformi ma’ standard speċifiku Belġjan (“standard NBN S21‑100”); (2) ikunu suġġetti għall-approvazzjoni tat-tip, f’dan il-każ minn organizzazzjoni bl-isem “BOSEC”, ostaklu li hu mkabbar mill-ispejjeż sproporzjonati li tinvolvi dik l-approvazzjoni; (3) jiġu suġġettati għal testijiet u verifiki meta tkun qed titwettaq l-approvazzjoni tat-tip li, essenzjalment, jirduppjaw il-kontrolli li jkunu diġà saru taħt proċeduri oħra fi Stat Membru ieħor.

I –    Il-liġi nazzjonali rilevanti

2.        L-Ordni ta’ l-Eżekuttiv tal-Komunità Franċiża ta’ l-24 ta’ Diċembru 1990 jispeċifika r-regoli dettaljati u l-proċedura sabiex jinkiseb ċertifikat ta’ sigurtà għal stabbilimenti li jipprovdu l-akkomodazzjoni li kienu jeżistu fl-1 ta’ Jannar 1991, u jistipula standards ta’ sigurtà dwar il-protezzjoni min-nar speċifikament għal stabbilimenti li jipprovdu l-akkomodazzjoni (iktar ‘il-quddiem, “l-Ordni ta’ l-24 ta’ Diċembru 1990”).

3.        Skond l-Artikoli 2 u 3 ta’ din l-Ordni, stabbiliment li jipprovdi l-akkomodazzjoni jista’ jintuża biss meta jkun inħareġ fil-konfront tiegħu ċertifikat ta’ sigurtà, il-ħruġ ta’ liema huwa suġġett għall-konformità ma’ l-istandards ta’ sigurtà fuq il-protezzjoni min-nar li jirrigwardaw speċifikament l-istabbilimenti li jipprovdu l-akkomodazzjoni, kif stabbilit fl-Anness I ta’ l-Ordni.

4.        Skond il-punt 7.4.4 ta’ l-Anness I ta’ din l-Ordni, l-installazzjoni ġeneralizzata ta’ tagħmir għad-detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors għandha ssir u tkun ikkontrollata skond l-istandard NBN S21-100 u t-tagħmir għandu jkollu ċertifikat ta’ konformità ma’ dak l-istandard.

5.        Fil-konfront tar-reġjun tal-Vallonja, l-Ordni ta’ l-24 ta’ Diċembru 1990 tħassret mill-Artikolu 158 tad-Digriet Leġiżlattiv tar-Reġjun tal-Vallonja tat-18 ta’ Diċembru 2003 dwar l-istabbilimenti li jipprovdu akkomodazzjoni għat-turisti. Id-dispożizzjonijiet ta’ dik l-Ordni għadhom japplikaw fir-rigward tar-Reġjun ta’ Brussell.

6.        L-Ordni tal-Gvern tal-Vallonja tat-3 ta’ Diċembru 1998 timplementa Digriet Leġiżlattiv tal-5 ta’ Ġunju 1997 dwar djar għall-konvalexxenti, residenzi għall-anzjani u ċentri għall-anzjani ta’ matul il-ġurnata u toħloq il-Kunsill tal-Vallonja għall-Irtirar (“l-Ordni tat-3 ta’ Diċembru 1998”).

7.        L-Artikolu 27 ta’ din l-Ordni jipprovdi li:

“L-istandards rigward il-protezzjoni min-nar u l-paniku stabbiliti fl-Anness I għandhom japplikaw fil-konfront ta’ djar għall-konvalexxenti, residenzi għall-anzjani u ċentri għall-anzjani ta’ matul il-ġurnata.”

8.        Il-punt 7.7.1 ta’ l-Anness I ta’ l-Ordni tat-3 ta’ Diċembru 1998 jgħid:

“Sistemi ġeneralizzati ta’ detezzjoni awtomatika għandhom ikunu kkontrollati skond l-istandard Belġjan NBN S21-100 ‘Disinn ta’ sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors’. Madankollu, il-kontrolli għandhom isiru fil-konfront tal-partijiet kollha tas-sistema (ditekters, exchanges, pannelli għas-sinjali minn ripetituri, servomekkaniżmi, etc…).”

9.        L-istandard Belġjan NBN S21-100 jistipula r-regoli għall-iddiżinjar ta’ sistemi ġeneralizzati ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors.

10.      Il-punt 4.2 ta’ dak l-istandard, intitolat “Deskrizzjoni”, jgħid kif ġej:

“Sistema ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar għandha prinċipalment tinkludi:

–        sensuri, li jkunu sensittivi għal waħda mill-karatteristiċi speċifiċi għall-kombustjoni, imsejħa ditekters,

–        netwerk ta’ wajers u kejbils ta’ l-elettriku,

–        pannell ta’ kontroll, iddiżinjat sabiex jagħti l-allarm u juri ż-żona ta’ detezzjoni u n-natura tal-problema,

–        sistemi ta’ proviżjoni ta’ l-elettriku.

Dan it-tagħmir għandu jkun ta’ tip li jkun konformi ma’ l-ispeċifikazzjonijiet tas-CEN Ewropew jew standards Belġjani, u kemm min jinstalla t-tagħmir kif ukoll is-sistema għandhom ikunu ċċertifikati mill-BOSEC [Organizzazzjoni Belġjana għaċ-Ċertifikazzjoni tas-Sigurtà]. Il-komponenti kollha fl-istess sistema għandhom ikunu kumpatibbli.

Ripetituri, tagħmir manwali ta’ twissjia jew kull servomekkaniżmu ieħor jista’ jiġi miżjud mas-sistema, kemm-il darba dawn jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ dan l-istandard.

Id-ditekter u l-bażi tiegħu jew il-konnettur għandhom ikunu mgħammra b’sinjal ottiku ta’ allarm.”

11.      Taħt il-punt 4.3.1 ta’ l-istandard Belġjan NBN S21-100, kull tip ta’ ditekter għandu jkun konformi ma’ l-ispeċifikazzjonijiet ta’ l-istandards Belġjani.

12.      Il-punti 4.4.6 u 4.4.8.2 ta’ dak l-istandard jistabbilixxu rispettivament il-kwalitajiet neċessarji għas-sistema ta’ riżerva tal-proviżjoni ta’ l-elettriku u l-kwalitajiet neċessarji għall-kejbils għas-sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors.

II – Il-proċedura prekontenzjuża

13.      F’Jannar ta’ l-2003, wara li rċeviet ilment mingħand operatur mir-Renju Unit li kien esperjenza xi diffikultajiet fil-kummerċjalizzazzjoni ġewwa l-Belġju ta’ ċertu tip ta’ sistema ta’ detezzjoni tan-nar, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lill-Gvern Belġjan, fejn speċifikat ir-raġunijiet għaliex hija kienet tal-fehma li ċerti regoli Belġjani setgħu jkunu ta’ ostaklu għall-importazzjoni ta’ ċerti tipi ta’ sistemi ta’ detezzjoni tan-nar ġewwa l-Belġju.

14.      Il-Gvern Belġjan ippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu lill-Kummissjoni permezz ta’ ittra tad-9 ta’ Settembru 2003.

15.      Wara li kkunsidrat li l-Belġju kien kiser l-obbligi tiegħu skond l-Artikolu 28 KE, il-Kummissjoni, fis-7 ta’ Lulju 2004, bagħtet opinjoni motivata li biha stiednet lill-Belġju jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jikkonforma ruħu ma’ din l-opinjoni fi żmien xahrejn mill-ġurnata tan-notifika tagħha.

16.      Il-Gvern Belġjan irrisponda l-imsemmija opinjoni motivata b’ittra tad-9 ta’ Settembru 2004.

17.      Peress li l-Kummissjoni ma kinitx sodisfatta bir-risposta li rċeviet mill-Gvern Belġjan, din iddeċidiet li tippreżenta din il-kawża.

III – L-argumenti tal-partijiet

18.      Il-Kummissjoni ssostni li l-Ordnijiet ta’ l-24 ta’ Diċembru 1990 u tat-3 ta’ Diċembru 1998 jostakolaw il-moviment liberu ta’ sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li m’għandhomx il-marka CE iżda li kienu legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor. Bir-rekwiżit ta’ konformità ma’ l-istandard NBN S21-100, ir-regoli Belġjani jeskludu minn parti mis-suq Belġjan l-użu ta’ ċerti sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li kienu legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor iżda li ma jkollhomx il-marka CE jekk ma jkunux konformi ma’ l-istandard Belġjan. Ċertament, l-ebda stabbiliment li jipprovdi l-akkomodazzjoni jew residenza għall-anzjani ma hu ser jixtri sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li kienu legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor u li jiggarantixxu livell ta’ protezzjoni ekwivalenti iżda li mhumiex konformi ma’ l-istandard Belġjan. Dawn il-prodotti huma għaldaqstant esklużi mis-suq Belġjan b’vantaġġ għall-merkanziji li huma konformi ma’ l-istandard Belġjan.

19.      Bl-istess mod, numru ta’ regolamenti muniċipali dwar il-prevenzjoni tan-nar ukoll jirrikjedu li d-ditekters tan-nar ikunu konformi ma’ l-istandard NBN S21-100. Barra minn hekk, meta s-servizzi tat-tifi tan-nar jintalbu jiddeterminaw miżuri ta’ prevenzjoni tan-nar għal bini li mhuwiex suġġett għal ebda regola oħra speċifika dwar il-prevenzjoni tan-nar, dawn normalment ukoll jużaw l-istandard NBN S21-100 għal dak l-iskop. Għal raġunijiet simili għal dawk imsemmija fir-rigward taż-żewġ Ordnijiet imsemmija iktar ‘il fuq, dawn il-prattiċi jikkostitwixxu miżuri b’effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi.

20.      Ċertament, b’riżultat tal-leġiżlazzjoni reġjonali u muniċipali tal-Belġju, kif ukoll tal-prassi amministrattiva mis-servizzi tat-tifi tan-nar, jista’ jkun li operaturi ekonomiċi li jipproduċu u jikkummerċjalizzaw sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li kienu legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor iżda li m’għandhomx il-marka CE, jiddeċiedu li ma jikkummerċjalizzawx il-prodotti tagħhom fis-suq Belġjan, jew ikunu obbligati jimmodifikawhom sabiex ikollhom aċċess għas-suq in kwistjoni.

21.      Il-Kummissjoni ssostni wkoll li l-istandard NBN S21-100 jinkludi, b’mod partikolari fil-punti 4.2., 4.3.1, 4.4.6, u 4.4.8.2., rekwiżiti li jikkonċernaw il-komponenti użati f’sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors. Għaldaqstant, il-manifatturi jkunu obbligati jagħmlu modifiki fil-prodotti tagħhom f’każ li ma jkunux strettament konformi ma’ dawn ir-rekwiżiti. L-applikazzjoni ta’ l-istandard NBN S21-100 timplika produzzjoni ddivrenzjata skond l-użu finali ta’ dawn il-prodotti, u għaldaqstant hi ta’ ostaklu għall-moviment liberu ta’ prodotti li jkunu ġew legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor, li ma jkollhomx il-marka CE u li ma jkollhomx il-karatteristiċi speċifiċi kif speċifikati fl-istandard in kwistjoni.

22.      Barra minn hekk, l-istandard NBN S21‑100 jissuġġetta s-sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors b’mod ġenerali għall-approvazzjoni mill-BOSEC. Bir-rekwiżit ta’ konformità ma’ l-istandard NBN S21-100, l-Ordnijiet ta’ l-24 ta’ Diċembru 1990 u tat-3 ta’ Diċembru 1998 jissuġġettaw lis-sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li kienu legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru li mhuwiex il-Belġju, u li m’għandhomx il-marka CE, għall-approvazzjoni tal-BOSEC, kemm-il darba jkunu intenzjonati għall-użu f’bini kopert miż-żewġ Ordnijiet imsemmija iktar ‘il fuq.

23.      Proċedura ta’ approvazzjoni bħal din mhux biss tikkostitwixxi fiha nfisha miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva pprojbita mill-Artikolu 28 KE, iżda din ir-restrizzjoni hi aggravata minn dewmien u spejjeż sproporzjonati li jirriżultaw minn dik il-proċedura, u wkoll mill-fatt li BOSEC ma tiħux in kunsiderazzjoni t-testijiet u l-verifiki li jkunu diġà saru fi Stat Membru ieħor.

24.      Fl-aħħar, dawn l-ostakli għall-moviment liberu tal-merkanzija mhumiex iġġustifikati, għaliex l-awtoritajiet Belġjani ma jurux in-neċessità tagħhom u l-konformità tagħhom mal-prinċipju ta’ proporzjonalità.

25.      Il-Belġju jsostni li qed isir xogħol fuq proposti għal modifiki, b’mod partikolari l-modifika dwar it-tneħħija ta’ l-approvazzjoni obbligatorja mill-BOSEC bħala awtorità ta’ ċertifikazzjoni, u li dawn il-modifiki kienu s-suġġett ta’ inkjesta pubblika bejn it-30 ta’ Marzu 2005 u t-30 ta’ Settembru 2005. B’riżultat ta’ dan, l-istandard NBN S21-100 issa huwa konformi ma’ l-Artikolu 28 KE u m’għadux ta’ ostaklu għall-moviment liberu ta’ sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors mingħajr il-marka CE li kienu legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor.

26.      Barra minn hekk, l-istandard Belġjan m’hu xejn ħlief ripetizzjoni ta’ standards Ewropej, jiġifieri s-serje ta’ standards tekniċi EN-54 speċifikati mis-CEN (3). L-istandard Belġjan huwa konformi ma’ dawk l-istandards u ma jinkludix rekwiżiti addizzjonali li jeħtieġu l-adattament jew il-modifikazzjoni tal-prodotti li jiffurmaw is-sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar kompluti. Fil-fatt, il-verifiki imposti mill-istandard in kwistjoni ma jirrigwardawx il-komponenti tas-sistemi, iżda biss il-mod kif taħdem is-sistema sħiħa.

27.      F’kull każ, verifika bħal din hi ġġustifikata mir-rekwiżiti tas-sigurtà pubblika u l-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja ta’ persuni, annimali, jew pjanti. F’dan ir-rigward, l-awtoritajiet Belġjani jsostnu li d-dispożizzjonijiet ta’ l-istandard NBN S21-100 japplikaw mingħajr distinzjoni għas-sistemi kollha ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li m’għandhomx il-marka CE. Il-verifika tal-konformità ta’ sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar ma’ dak l-istandard hi addizzjonali għall-approvazzjoni minn korp kompetenti, kemm jekk nazzjonali jew barrani, tal-fatt li l-komponenti li jiffurmaw parti mit-tagħmir huma konformi ma’ jew ekwivalenti għall-istandards Ewropej jew Belġjani. Għaldaqstant, l-istandard NBN S21-100 jiżgura li d-disinn tas-sistema sħiħa ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar huwa korrett u li s-sistema, magħmula minn komponenti li kienu ttestjati separatament u li setgħu nxtraw minn manifatturi differenti, jaħdmu kif suppost. Għalhekk, il-Gvern Belġjan isostni li t-testijiet magħmula skond l-istandard NBN S21-100 ma jirduppjawx il-kontrolli li jkunu diġà saru fi Stati Membri oħrajn. Għaldaqstant, dawn huma neċessarji u proporzjonati għall-għan imfittex.

IV – Kunsiderazzjonijiet legali

A –    Osservazzjonijiet preliminari

28.      Essenzjalment, l-oġġezzjoni prinċipali espressa mill-Kummissjoni fir-rigward ta’ l-Ordnijiet tar-Reġjun tal-Vallonja u l-Komunità Franċiża hi r-referenza tagħhom għall-istandard NBN S21-100. L-istess oġġezzjoni tgħodd għar-regolamenti muniċipali li jagħmlu riferenza għal dan l-istandard kif ukoll għall-prassi amministrattiva tas-servizzi tat-tifi tan-nar, li ġeneralment japplikaw dan l-istandard fin-nuqqas ta’ standard ieħor. Ir-riżultat hu li l-istandard NBN S21-100 jopera bħala standard obbligatorju għall-manifatturi li jixtiequ jikkummerċjalizzaw is-sistemi ta’ detezzjoni tan-nar bil-point detectors mingħajr il-marka CE fis-suq Belġjan.

29.      Skond il-Kummissjoni, il-fatturi problematiċi prinċipali ta’ l-istandard NBN S21‑100 huma li jirrikjedi konformità ma’ ċerti rekwiżiti tekniċi dettaljati fir-rigward ta’ sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors mingħajr il-marka CE kif ukoll approvazzjoni tat-tip li għandha ssir mill-BOSEC, meta huwa allegat li dan ta’ l-aħħar ma jieħux in kunsiderazzjoni verifiki u testijiet li jkunu diġà saru fl-Istat Membru ta’ provenjenza.

30.      Għaldaqstant huwa neċessarju, għall-iskopijiet ta’ dawn il-proċedimenti, li jiġi evalwat jekk dawn il-fatturi humiex miżuri b’effett ekwivalenti għal-miżura kwantitattiva, li jmorru kontra l-Artikolu 28 KE, u, jekk dan hu l-każ, jekk jistgħux ikunu ġġustifikati minn waħda mir-raġunijiet ta’ interess pubbliku msemmija fl-Artikolu 30 KE jew minn waħda mill-eżiġenzi imperattivi li jinsabu fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġusitzzja f’każ li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tapplika mingħajr distinzjoni.

31.      Qabel ma ssir din l-evalwazzjoni, jiena nqis li jkun ta’ għajnuna li jsiru ż-żewġ osservazzjonijiet li ġejjin.

32.      Fl-ewwel lok, il-prodotti in kwistjoni f’dawn il-proċedimenti huma sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li kienu legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor iżda li m’għandhomx il-marka CE. F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-marka CE joħloq il-preżunzjoni li l-prodotti mmarkati b’dan il-mod huma konformi mar-“rekwiżiti essenzjali” espressi f’termini ta’ riżultati li għandhom jintlaħqu jew perikli li għandhom jiġu kkunsidrati fl-Annessi tad-Direttivi magħrufa bħala “Approċċ Ġdid”. Il-prodotti mmarkati b’dan il-mod jistgħu għaldaqstant jibbenifikaw mill-moviment liberu ġewwa l-Komunità kollha.

33.      Ir-rekwiżiti essenzjali li jinsabu fl-Annessi tad-Direttivi ta’ “Approċċ Ġdid” jiddefinixxu r-riżultati li għandhom jintlaħqu jew il-perikli li għandhom jiġu kkunsidrati, iżda bl-ebda mod ma jispeċifikaw jew ibassru s-soluzzjonijiet tekniċi sabiex dan isir. Għall-kuntrarju, standards armonizzati Ewropej (magħrufa ukoll bħala “European norms” jew “EN”) jispeċifikaw is-soluzzjonijiet tekniċi li, jekk jiġu osservati, jassiguraw il-konformità mar-rikwiżiti essenzjali li jinsabu fid-diversi Direttivi ta’ “Approċċ Ġdid”. Dawn l-istandards jiġu ġeneralment ifformulati mill-korpi ta’ l-istandardizzazzjoni Ewropej, b’mod partikolari l-Kumitat Ewropew għall-Istandardizzazzjoni (CEN), skond mandat imfassal mill-Kummissjoni. Għalkemm ir-rekwiżiti essenzjali msemmija fid-Direttivi ta’ “Approċċ Ġdid” huma vinkolanti, il-konformità ma’ l-istandards tibqa’ prinċipalment volontarja u l-manifatturi jistgħu juru li l-prodotti tagħhom huma konformi mar-rekwiżiti essenzjali msemmija fid-Direttivi ta’ “Approċċ Ġdid”, u b’hekk jingħataw il-marka CE, b’kull mod ieħor li jagħżlu (4).

34.      It-tieni osservazzjoni tirrigwarda l-eżistenza ta’ standards armonizzati ta’ komponenti ta’ sistemi ta’ detezzjoni tan-nar u l-istat tal-proċess ta’ armonizzazzjoni f’dan il-qasam. Il-komponenti tas-sistemi ta’ detezzjoni tan-nar għadhom mhumiex armonizzati, iżda bħalissa għaddej il-proċess ta’ armonizzazzjoni. L-armonizzazzjoni tas-sistemi ta’ detezzjoni tan-nar qiegħda ssir fil-qafas tad-Direttiva tal-Kunsill Nru 89/106/KEE tal-21 ta’ Diċembru 1988, dwar l-approssimazzjoni ta’ liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri dwar il-prodotti għall-bini (5). Fuq il-bażi ta’ mandat mogħti għal dan il-għan mill-Kummissjoni (6), is-CEN fassal standards relativi għas-serje EN-54 li tirrigwarda l-komponenti tad-ditekters tan-nar.

35.      Għandu jiġi rrilevat ukoll li d-Direttiva 89/106 hi differenti mill-maġġoranza tad-Direttivi ta’ “Approċċ Ġdid” l-oħra, għaliex l-istandards armonizzati stabbiliti minn dik id-Direttiva huma intenzjonati li jsiru vinkolanti fuq l-Istati Membri (7) wara l-pubblikazzjoni tar-riferenza tagħhom fil-Ġurnal Uffiċjali u l-iskadenza ta’ perijodu ta’ tranżizzjoni (8). Ladarba l-perijodu ta’ tranżizzjoni jkun skada, l-Istati Membri ma jkunux iktar awtorizzati japplikaw standards nazzjonali differenti (9).

36.      Safejn huma kkonċernati l-istandards EN-54, l-ewwel perijodi ta’ tranżizzjoni li skadew kienu jirrigwardaw biss tliet komponenti ta’ sistemi ta’ detezzjoni tan-nar(10) u skadew fit-30 ta’ Ġunju 2005. Il-perijodi ta’ tranżizzjoni għal standards oħrajn tas-serje EN-54 li kienu jirrigwardaw numru ta’ komponenti oħrajn ta’ sistemi ta’ detezzjoni tan-nar huma stabbiliti għal diversi dati li jiġu wara, filwaqt li fir-rigward ta’ xi komponenti ta’ sistemi ta’ detezzjoni tan-nar, għadhom ma ġewx stabbiliti standards armonizzati. Għaldaqstant, l-istat ta’ armonizzazzjoni ta’ rekwiżiti tekniċi għal komponenti ta’ sistemi ta’ detezzjoni tan-nar għadu irregolari ħafna.

B –    Konformità ma’ l-istandard Belġjan

1.      Il-liġi Belġjana tikkostitwixxi miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva?

37.      L-ewwel oġġezzjoni li tagħmel il-Kummissjoni fir-rigward ta’ l-istandard NBN S21-100 hi li dan jistabbilixxi numru ta’ rekwiżiti tekniċi dettaljati, li wħud minnhom, skond il-Kummissjoni, jirrigwardaw il-komponenti tas-sistemi ta’ detezzjoni tan-nar bil-point detectors mingħajr il-marka CE. B’riżultat ta’ dan, sistemi ta’ detezzjoni tan-nar importati li ma jkollhomx il-marka CE jkollhom jiġu mmodifikati sabiex jiġu kkummerċjalizzati fil-Belġju.

38.      Il-Belġju essenzjalment isostni li r-rekwiżiti stipulati fl-istandard NBN S21-100 jillimitaw ruħom sabiex jassiguraw li s-sistema ta’ detezzjoni tan-nar tkun ġiet ipproġettata b’mod tajjeb u li s-sistema, kollha kemm hi, taħdem tajjeb. Għaldaqstant, l-istandard Belġjan ma jillimitax il-kummerċjalizzazzjoni ta’ sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li jkunu legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor u li ma jkollhomx il-marka CE.

39.      Il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat kemm-il darba li l-projbizzjoni ta’ miżuri b’effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi stabbilita mill-Artikolu 28 KE tkopri kull miżura li tista’ tostakola direttament jew indirettament, attwalment jew potenzjalment il-kummerċ intrakomunitarju(11). Għaldaqstant, il-fattur essenzjali mhuwiex l-oġġett, iżda l-effett – reali jew potenzjali – ta’ miżura fuq il-kummerċ intrakomunitarju.

40.      Barra minn hekk, hu stabbilit mill-ġurisprudenza, li bdiet bil-kawża “Cassis de Dijon”(12) li, fin-nuqqas ta’ armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjoni, l-ostakli għall-moviment liberu ta’ l-oġġetti li jirriżultaw mill-applikazzjoni, fil-konfront ta’ l-oġġetti li ġejjin minn Stati Membri oħra fejn jiġu manifatturati u mqiegħda fis-suq, ta’ regoli li jistabbilixxu rekwiżiti li għandhom jiġu sodisfatti minn tali oġġetti (bħal dawk relativi għad-denominazzjoni, il-forma, id-daqs, il-piż, il-kompożizzjoni, il-preżentazzjoni, l-ittikkettar, l-ippakkjar) jikkostitwixxu miżuri li għandhom effett ekwivalenti u li huma pprojbiti mill-Artikolu 28 KE. Dan japplika anki jekk dawn ir-regoli huma applikabli, mingħajr distinzioni, għall-prodotti kollha (13).

41.      Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll fis-sentenza ATRAL li l-fatt li tiġi imposta, bħala kundizzjoni, l-attestazzjoni ta’ konformità ta’ sistemi u netwerks ta’ allarm ma’ standards tekniċi jew regoli li jiggarantixxu livell ta’ protezzjoni ekwivalenti għal dak rikjest mill-Istat Membru ta’ importazzjoni jammonta għall-impożizzjoni ta’ obbligu fuq il-manifatturi ta’ Stati Membri oħra li jadattaw l-apparati u t-tagħmir tagħhom għar-rekwiżiti ta’ l-Istat Membru ta’ importazzjoni. Tali obbligu jmur kontra l-Artikolu 28 KE (14).

42.      F’dan il-każ, l-istandard Belġjan NBN S21-100 jinkludi rekwiżiti li jirrigwardaw l-installazzjoni u t-tħaddim tajbin tas-sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors , bħal per eżempju l-punti 6.3 (“Essais par foyers-types”/“Beproeving door type haarden”) u 6.4 (“Temps de réponse”/“Reactietijd”). Madankollu, jidher li jinkludi wkoll speċifikazzjonijiet tekniċi fuq id-disinn u l-forma tas-sistemi ta’ detezzjoni tan-nar in kwistjoni, bħal fil-punt 4.4.5.2 dwar il-komponenti (“Equipements”/“Uitrusting”) u l-punt 4.4.6 dwar il-proviżjoni ta’ l-elettriku.

43.      Għaldaqstant, l-Istat Membru ta’ importazzjoni, f’dan il-każ il-Belġju, mhux biss jirrikjedi li d-ditekter tan-nar importat, li m’għandux il-marka CE, jissodisfa ċertu livell ta’ sigurtà. Jirrikjedi li dan id-ditekter tan-nar ikun konformi ma’ ċerti speċifikazzjonijiet tekniċi b’mod li jilħaq dak il-livell ta’ sigurtà. B’dan, qed jimponi fuq il-produtturi mod wieħed biss kif jintlaħaq livell ta’ sigurtà partikolari. F’dan ir-rigward, hu sinjifikattiv li l-istandard NBN S21-100 jgħid b’mod ċar fil-punt 4.3.1 li “kull tip ta’ ditekter għandu jkun konformi mar-rekwiżiti ta’ l-istandards Belġjani”.

44.      Fir-rigward ta’ l-argument ta’ l-awtoritajiet Belġjani li l-istandard NBN S21-100 hu sempliċiment ibbażat fuq l-istandards Ewropej diġà eżistenti, jiġifieri l-hekk imsejħa serje EN-54 imfassla mis-CEN, u li għaldaqstant ma jistax jiġi meqjus bħala ostaklu għall-moviment liberu tal-merkanziji fil-Komunità, ma jistax jiġi aċċettat. Dan l-argument ikun validu biss jekk l-istandard li fuqu jistrieħ l-Istat Membru jkun standard armonizzat u vinkolanti, u jekk l-Istati Membri kollha jistgħu jimponu l-konformità stretta ma’ dan l-istandard fuq il-produtturi kollha.

45.      Kif intqal fl-osservazzjonijiet preliminari, l-armonizzazzjoni ta’ komponenti ta’ sistemi ta’ detezzjoni tan-nar għadha qed issir u għaldaqstant għadha irregolari. Għall-finijiet ta’ dan il-każ, l-istat rilevanti ta’ armonizzazzjoni huwa t-tmiem tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, jiġifieri xahrejn wara l-wasla tagħha għand l-awtoritajiet Belġjani, u jista’ b’mod raġonevoli jitqies li waslet fil-15 ta’ Settembru 2004. Kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat b’mod kostanti, l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu għandha tiġi evalwata fid-dawl ta’ kif kienet is-sitwazzjoni ta’ l-Istat Membru fit-tmiem tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata.(15)

46.      Fil-konfront tas-serje ta’ standards EN-54, li jirrigwardaw il-komponenti tas-sistemi ta’ detezzjoni tan-nar, il-perijodi ta’ tranżizzjoni li wara t-tmiem tagħhom standards armonizzati mfassla skond id-Direttiva 89/106 saru vinkolanti fuq l-Istati Membri lkoll spiċċaw ħafna wara l-15 ta’ Settembru 2004.(16) Dan ifisser li fiż-żmien tal-fatti rilevanti għal din l-evalwazzjoni ma kienx hemm speċifikazzjonijiet tekniċi fil-konfront ta’ ditekters tan-nar li kienu vinkolanti fuq l-Istati Membri kollha ta’ l-UE. Taħt dawn iċ-ċirkustanzi, il-konformità ma’ l-istandards rilevanti tas-serje EN-54 tibqa’ volontarja għall-manifatturi. Din twassal biss għal preżunzjoni ta’ konformità ta’ l-oġġett mar-rekwiżiti essenzjali stipulati fid-Direttiva 89/106. Il-manifatturi huma, taħt dawn il-kundizzjonijiet, liberi li jagħżlu kull soluzzjoni teknika li tissodisfa r-rekwiżiti essenzjali stipulati fid-Direttiva applikabbli.

47.      Barra minn hekk, s’issa l-armonizzazzjoni fil-kamp ta’ applikazzjoni materjali tagħha hija biss parzjali, għaliex sa llum is-serje EN-54 kopriet biss numru limitat iżda li qed jikber ta’ komponenti ta’ sistemi ta’ detezzjoni tan-nar, bħal, per eżempju, apparat li jagħmel ħoss (17), sistemi ta’ proviżjoni ta’ l-elettriku (18), jew apparat li jħoss il-preżenza tas-sħana (19).

48.      Barra minn hekk, kif jirrikonoxxu l-awtoritajiet Belġjani stess fl-osservazzjonijiet tagħhom, f’diversi każijiet l-istandards applikabbli mfassla mis-CEN jagħtu numru ta’ għażliet li fosthom l-Istati Membri jistgħu jagħżlu. Dan jidher li jagħti lill-Istati Membri ċertu livell ta’ diskrezzjoni fit-traspożizzjoni ta’ l-istandards tas-serje tas-CEN, li possibbilment iwassal għal differenzi bejn l-istandards nazzjonali li jirregolaw id-ditekters tan-nar.

49.      Għal dawn ir-raġunijiet kollha, jidher li l-istandard NBN S21-100 sħiħ ma jistax jiġi kkunsidrat bħala sempliċi traspożizzjoni, mingħajr modifiki, ta’ standard uniformi u vinkolanti għall-UE kollha, kif jidher li qed jgħidu l-awtoritajiet Belġjani. Għaldaqstant, ir-rekwiżit ta’ konformità ma’ l-istandard NBN S21-100 jikkostitwixxi restrizzjoni għall-moviment liberu tal-merkanzija bejn l-Istat Membri.

50.      Fl-aħħar lok, il-fatt li l-Ordni ta’ l-24 ta’ Diċembru 1990 ġie mħassar permezz ta’ l-Artikolu 158 tad-Digriet Leġiżlattiv tar-Reġjun tal-Vallonja tat-18 ta’ Diċembru 2003 dwar l-istabbilimenti li jipprovdu akkomodazzjoni għat-turisti ma jistax ibiddel dak li ntqal, għaliex id-dispożizzjonijiet ta’ l-Ordni ta’ l-24 ta’ Diċembru 1990 għadhom japplikaw għar-Reġjun ta’ Brussell.

51.      Taħt dawn il-kundizzjonijiet, ir-rekwiżit li kull sistema ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li m’għandhiex il-marka CE għandha tkun konformi ma’ l-istandard NBN S21-100 jikkostitwixxi miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva fuq l-importazzjonijiet skond l-Artikolu 28 KE.

52.      Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet b’mod kostanti li leġiżlazzjoni nazzjonali li tostakola l-moviment liberu tal-merkanzija mhux neċessarjament tmur kontra d-dritt Komunitarju jekk tkun tista’ tiġi ġġustifikata minn waħda mir-raġunijiet ta’ interess pubbliku elenkati fl-Artikolu 30 KE jew minn waħda mill-eżiġenzi imperattivi stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fejn il-leġiżlazzjoni nazzjonali tkun applikabbli mingħajr distinzjoni (20).

 Din il-liġi tista’ tiġi ġġustifikata?

53.      F’din il-kawża, il-Gvern Belġjan isostni li l-konformità ma’ l-istandard NBN S21-100 tista’ tiġi ġġustifikata minn raġunijiet ta’ sigurtà pubblika u l-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja ta’ persuni jew ta’ annimali, jew il-preservazzjoni tal-pjanti.

54.      Dawn iż-żewġ raġunijiet huma stabbiliti fl-Artikolu 30 KE u ma jistax jiġi miċħud li miżura li tassigura t-tħaddim tajjeb ta’ sistemi ta’ detezzjoni tan-nar għandha rwol fil-prevenzjoni tal-ħsara materjali u fiżika, u tista’ għalhekk tikkontribwixxi biex jintlaħqu l-għanijiet imsemmija.

55.      Jirriżulta minn ġurisprudenza kostanti li, fin-nuqqas ta’ regoli ta’ armonizzazzjoni, huwa f’idejn l-Istati Membri li jiddeċiedu fuq liema livell bi ħsiebhom jiggarantixxu l-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja tal-bnedmin u dwar ħtieġa ta’ awtorizzazzjoni minn qabel għat-tqegħid fis-suq tal-prodotti kkonċernati. (21)

56.      Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet b’mod kostanti li, sabiex ikun jista’ jingħad li l-Artikolu 30 KE jiġġustifika eċċezzjoni għall-prinċipju tal-moviment liberu tal-merkanzija, l-awtoritajiet nazzjonali għandhom juru li dik l-eċċezzjoni hi neċessarja sabiex jintlaħaq wieħed jew iktar mill-għanijiet imsemmija f’dak l-Aritikolu, u li hi konformi mal-prinċipju ta’ proporzjonalità (22).

57.      F’din il-kawża, fuq il-bażi tal-provi miġjuba mill-Gvern Belġjan, il-kwistjoni jekk konformità stretta ma’ l-istandard Belġjan NBN S21-100 tistax tkun ikkunsidrata neċessarja u proporzjonata hija dubjuża. Dak li jqajjem preokkupazzjoni partikolari fir-rigward ta’ l-istandard Belġjan, hu li ma jillimitax ruħu għall-kontroll tal-mod kif taħdem is-sistema sħiħa ta’ detezzjoni tan-nar f’ambjent partikolari. Dan jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi speċifiċi, inklużi dawk li jirrigwardaw ċerti komponenti, li għandhom jiġu sodisfatti mid-ditekters tan-nar li għandhom jitpoġġew fis-suq Belġjan. Għaldaqstant, dan jimponi r-rekwiżiti tekniċi speċifiċi tiegħu bħala l-uniċi li huma kapaċi li jilħqu livell ta’ sigurtà suffiċjenti.

58.      Dan ifisser li l-obbligu strett ta’ konformità ma’ l-istandard NBN S21-100 lanqas ma jippermetti lill-operaturi li juru li t-tagħmir li jimpurtaw jilħaq, forsi permezz ta’ l-użu ta’ mezzi tekniċi differenti, livell ta’ sigurtà ekwivalenti jew ogħla minn dak stabbilit mir-regoli ta’ l-Istat Membru ta’ importazzjoni.

59.      Din l-impożizzjoni ta’ rekwiżiti tekniċi stretti fir-rigward tal-komponenti tkun iġġustifikata biss jekk l-awtoritajiet Belġjani jirnexxilhom juru li r-rekwiżiti tekniċi stabbiliti fl-istandard NBN S21-100 huma l-uniċi kapaċi li jilħqu livell ta’ protezzjoni speċifiku. Kif diġà qalet il-Qorti tal-Ġustizzja, il-ġustifikazzjoni għal eċċezzjoni għall-prinċipju tal-moviment liberu tal-merkanziji taħt l-Artikolu 30 KE jew skond eżiġenza imperattiva rikonoxxuta mill-ġurisprudenza Komunitarja tista’ tintwera b’mod speċifiku biss b’riferenza għall-fatti tal-każ (23). F’dan il-każ, il-karattru dettaljat tar-rekwiżiti li jinsabu fl-istandard Belġjan kien għaldaqstant jirrikjedi prova iktar dettaljata tan-neċessità u l-proporzjonalità ta’ tali rekwiżiti stretti u dettaljati sabiex jintlaħaq l-għan tas-sigurtà pubblika u l-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja ta’ persuni jew ta’ annimali, jew il-preservazzjoni tal-pjanti. Madankollu, f’dan il-każ, l-awtoritajiet Belġjani ma rnexxilhomx iġibu tali prova.

60.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jidhirx li r-rekwiżit ta’ konformità stretta ma’ l-istandard NBN S21-100 jista’ b’xi mod jiġi kkunsidrat proporzjonat għall-għan ta’ sigurtà pubblika u l-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja ta’ persuni jew ta’ annimali, jew il-preservazzjoni tal-pjanti. Għaldaqstant, dan l-ostaklu għall-moviment liberu ta’ sistemi ta’ detezzjoni tan-nar bil-point detectors mhuwiex iġġustifikat minn waħda mir-raġunijiet ta’ interess pubbliku skond l-Artikolu 30 KE jew minn waħda mill-eżiġenzi imperattivi stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.

C –    Ir-rekwiżit ta’ l-approvazzjoni tat-tip u l-proċedura rilevanti

Dan ir-rekwiżit jikkostitwixxi miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva?

61.      Minbarra numru ta’ rekwiżiti tekniċi dettaljati, l-istandard NBN S21-100 jirrikjedi l-approvazzjoni ta’ sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors minn BOSEC. Peress li l-konformità ma’ l-istandard NBN S21‑100 hi rikjesta fil-konfront ta’ sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors mingħajr il-marka CE permezz ta’ diversi liġijiet Belġjani, l-approvazzjoni min-naħa ta’ BOSEC issir neċessarja sabiex dawn is-sistemi ta’ detezzjoni tan-nar ikunu jistgħu jiġu kkummerċjalizzati, għall-inqas għal ċerti użi li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-liġi Belġjana rilevanti, bħal per eżempju, l-użu tagħhom fi stabbilimenti li jipprovdu akkomodazzjoni għat-turisti jew residenzi għall-anzjani.

62.      L-awtoritajiet Belġjani ma jiċħdux li l-istandard NBN S21-100, li miegħu għandhom jikkonformaw ruħhom l-manifatturi b’riżultat taż-żewġ Ordnijiet ikkontestati, jirrikjedi approvazzjoni tat-tip minn BOSEC. Madankollu, huma ma jikkunsidrawx li tali approvazzjoni hi ostaklu għall-moviment liberu tal-merkanziji għaliex, billi sempliċiment tivverifika li s-sistema sħiħa ta’ detezzjoni tan-nar taħdem, ma tkunx qed jirrepeti testijiet li jkunu diġà saru fl-Istat Membru ta’ provenjenza tal-merkanzija.

63.      Huwa prinċipju stabbilit mill-ġurisprudenza li prodott li hu legalment ikkummerċjalizzat fi Stat Membru wieħed għandu bħala prinċipju jkun jista’ jiġi kkummerċjalizzat f’kull Stat Membru ieħor mingħajr ma jkun suġġett ta’ verifiki ulterjuri, minbarra f’każ ta’ l-eċċezzjonijiet mogħtija jew permessi mil-liġi Komunitarja. (24)

64.      F’dan is-sens, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet b’mod kostanti li l-projbizzjoni min-naħa ta’ Stat Membru ta’ prodotti li ma jkunux ġew awtorizzati minn qabel milli jiġu kkummerċjalizzati, mixtrija, offruti, murija jew offerti għall-bejgħ, miżmuma, preparati, trasportati, mibjugħa, trasferiti bi ħlas jew mingħajr ħlas, impurtati jew użati, tikkostitwixxi miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva skond l-Artikolu 28 KE (25).

65.      Barra minn hekk, fir-rigward tal-kummerċjalizzazzjoni fi Stat Membru ta’ prodotti legalment immanifatturati u kkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor, u fin-nuqqas ta’ miżuri Komunitarji armonizzanti, dispożizzjoni nazzjonali li tirrikjedi li prodotti importati jgħaddu mill-istess testijiet bħal prodotti li jitqiegħdu fis-suq għall-ewwel darba u jiġu approvati bil-quddiem tikkostitwixxi miżura ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva fuq importazzjonijiet skond l-Artikolu 28 KE (26).

66.       B’mod iktar preċiż, ir-rifjut, f’dak il-kuntest, li tiġi rikonoxxuta l-ekwivalenza taċ-ċertifikati maħruġa minn Stat Membru ieħor jillimita l-aċċess għas-suq ta’ l-Istat Membru ta’ importazzjoni u għalhekk għandu jiġi kkunsidrat bħala miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva fuq l-importazzjoni skond l-Artikolu 28 KE (27).

67.      F’dan il-każ, l-istandard NBN S21-100 jirrikjedi b’mod sistematiku approvazzjoni tat-tip għal sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil- point detectors li ma jkollhomx il-marka CE, anki jekk kienu legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor. Fil-fatt, skond addendum tat-2 ta’ Awwissu 1996 għall-istandard NBN S21-100, dan ta’ l-aħħar jistipula fil-punt 4.2 li “is-sistema għandha tiġi ċċertifikata mill-BOSEC”.

68.      Barra minn hekk, mhuwiex ikkontestat li t-testijiet magħmula fl-Istat Membru ta’ provenjenza fin-nuqqas ta’ ftehim bilaterali mal-korp ta’ l-approvazzjoni fl-Istat Membru ta’ provenjenza ma tteħdux in kunsiderazzjoni mill-BOSEC fil-kuntest ta’ l-approvazzjoni skond l-istandard NBN S21-100. B’riżultat ta’ dan, fil-kuntest tal-proċedura ta’ l-approvazzjoni tat-tip minn BOSEC, sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li kienu legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor iżda li m’għandhomx il-marka CE jkollhom jgħaddu minn testijiet u verifiki li kienu diġà saru fl-Istat Membru ta’ provenjenza.

69.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rekwiżit ta’ l-approvazzjoni tat-tip kif rikjest mill-istandard Belġjan NBN S21-100 jikkostitwixxi miżura ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva fuq l-importazzjonijiet skond l-Artikolu 28 KE. Hu għaldaqstant neċessarju li jiġi ddeterminat jekk dan ir-rekwiżit ta’ approvazzjoni tat-tip u l-mod kif tiġi effettwata jistgħux ikunu ġġustifikati minn waħda mir-raġunijiet ta’ interess pubbliku skond l-Artikolu 30 KE jew minn waħda mill-eżiġenzi imperattivi stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.

L-approvazzjoni tat-tip minn BOSEC tista’ tkun iġġustifikata?

70.      F’din il-kawża, il-Gvern Belġjan isostni li l-approvazzjoni tad-ditekters tan-nar skond l-istandard NBN S21-100 hi ġġustifikata minn raġunijeit ta’ sigurtà pubblika u l-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja ta’ persuni jew ta’ annimali, jew il-preservazzjoni tal-pjanti.

71.      Ma jistax jiġi miċħud li dawn ta’ l-aħħar huma raġunijiet li abbażi tagħhom, miżuri li għandhom effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi jistgħu jkunu ġġustifikati skond l-Artikolu 30 KE, kemm-il darba jkunu neċessarji u proporzjonati għall-għan imfittex.

72.      Madankollu, filwaqt li Stat Membru huwa liberu jirrikjedi li prodott tat-tip in kwistjoni, li diġà rċieva approvazzjoni fi Stat Membru ieħor, jgħaddi minn proċeduri ta’ eżaminazzjoni u approvazzjoni ġodda, l-awtoritajiet ta’ l-Istati Membri huma meħtieġa jikkontribwixxu għal-laxkar tal-kontrolli li jeżistu fil-kummerċ intra Komunitarju u jieħdu in kunsiderazzjoni l-analiżijiet tekniċi jew kimiċi jew testijiet ta’ laboratorji li jkunu diġà saru fi Stat Membru ieħor. (28) B’hekk, miżura li tkun iddaħħlet minn Stat Membru ma tistax tiġi kkunsidrata li ma tmurx oltre dak li huwa neċessarju sabiex tilħaq l-għan imfittex jekk hi tirdoppja l-kontrolli li diġà saru fil-kuntest ta’ proċeduri oħra, jew f’dan l-istess Stat, jew fi Stat Membru ieħor. (29)

73.      Dan ifisser li biex proċedura ta’ approvazzjoni tkun proporzjonata, il-mekkaniżmu ta’ kontroll ta’ l-Istat Membru ta’ importazzjoni għandu jkun flessibbli biżżejjed sabiex jieħu in kunsiderazzjoni l-kwistjoni jekk l-effetti prattiċi tal-kontroll magħmul fl-Istat Membru ta’ provenjenza jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-protezzjoni tas-sigurtà u s-saħħa pubblika fl-Istat Membru ta’ importazzjoni. Bir-rekwiżit ta’ konformità stretta mal-liġi Belġjana, li, kif intwera qabel, tmur oltre s-sempliċi kontroll tat-tħaddim adegwat tas-sistema ta’ detezzjoni tan-nar f’ambjent partikolari, u billi ma tiħux in kunsiderazzjoni testijiet li jkunu saru fi Stat Membru ieħor skond standards nazzjonali differenti, l-approvazjoni tat-tip magħmula minn BOSEC kjarament ma tissodisfax dawn ir-rekwiżiti ta’ flessibbiltà.

74.      Barra minn hekk, kif diġà qalet il-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex proċedura ta’ awtorizzazzjoni bil-quddiem tkun konformi mal-prinċipji fundamentali tal-moviment liberu tal-merkanzija, hija m’għandhiex, minħabba ż-żmien li tieħu, l-ammont ta’ spejjeż li tinvolvi, jew kull ambigwità fir-rigward tal-kundizzjonijiet li għandhom jiġu sodisfatti, tkun tali li tiddiswadi lill-operaturi kkonċernati milli jsegwu l-pjan kummerċjali tagħhom (30).

75.      F’din il-kawża, skond il-Kummissjoni, l-ispejjeż sabiex tinkiseb approvazzjoni mill-BOSEC jammontaw għal EUR 24 800. Huwa probabbli li fil-prattika dawn l-ispejjeż relattivament għoljin jiddiswadu lil manifattur barrani milli jikkummerċjalizza l-prodotti tiegħu ġewwa l-Belġju. Fil-fatt, fil-każ ta’ manifattur barrani, l-ispejjeż sabiex tinkiseb approvazzjoni fil-Belġju jkunu addizzjonali għal kull spiża magħmula mill-manifattur fl-Istat Membru fejn id-ditekter tan-nar kien immanifatturat jew ikkummerċjalizzat għall-ewwel darba. Għaldaqstant, l-argument tal-Gvern Belġjan li l-ispejjeż għall-approvazzjoni fil-Belġju huma inqas minn dawk fi Stati Membri oħra, bħar-Renju Unit, hu irrilevanti.

76.      F’kull każ, kif intqal qabel, il-ġustifikazzjoni ta’ eċċezzjoni għall-prinċipju tal-moviment liberu tal-merkanzija skond l-Artikolu 30 KE jew skond eżiġenza imperattiva rikonoxxuta mill-ġurisprudenza Komunitarja tista’ tkun ippruvata b’mod speċifiku b’riferenza biss għall-fatti tal-każ. (31) Għaldaqstant, anki jekk bħala regola, in-neċessità ta’ verifika xierqa tat-tħaddim ġenerali ta’ sistema ta’ detezzjoni tan-nar f’ambjent partikolari qabel ma tibda tintuża tista’ tiġi aċċettata, il-proċedura msemmija qabel għall-ksib ta’ l-approvazzjoni tat-tip minn BOSEC tirrikjedi ġustifikazzjoni iktar dettaljata mill-awtoritajiet Belġjani sabiex tkun possibilment ikkunsidrata bħala proporzjonata. L-awtoritajiet Belġjani ma rnexxilhomx jippreżentaw tali prova speċifika.

77.      Fl-aħħar, b’risposta għall-argument tal-Gvern Belġjan fir-rigward tat-tibdiliet li qegħdin isiru bħalissa fil-liġijiet nazzjonali li jirrikjedu l-approvazzjoni tat-tip minn BOSEC, ikun biżżejjed li jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza kostanti, l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu għandha tiġi evalwata skond is-sitwazzjoni ta’ l-Istat Membru f’għeluq it-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata u li l-bidliet li jkunu saru sussegwentement ma jistgħux jittieħdu in kunsiderazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja (32).

78.      Taħt dawn il-kundizzjonijiet, l-obbligu li s-sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil- point detectors li kienu legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor iżda li m’għandhomx il-marka CE jiġu suġġettati għall-approvazzjoni tat-tip minn BOSEC, mingħajr ma jittieħdu in kunsiderazzjoni verifiki u testijiet li kienu diġà magħmula fl-Istat Membru ta’ provenjenza, ma jidhirx li hu proporzjonat għall-għan ta’ sigurtà pubblika u l-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja ta’ persuni jew ta’ annimali, jew il-preservazzjoni tal-pjanti u għaldaqstant ma jistax ikun iġġustifikat minn waħda mir-raġunijiet ta’ interess pubbliku skond l-Artikolu 30 KE jew minn waħda mill-eżiġenzi imperativi stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja

V –    Fuq l-ispejjeż

79.      Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba mill-parti rebbieħa. Il-Kummissjoni għamlet talba għall-ispejjeż f’dawn il-proċedimenti.

VI – Konklużjoni

80.      Konsegwentament, jiena ta’ l-opinjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha:

1.      tiddikjara li l-Belġju naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu skond l-Artikolu 28 tat-Trattat KE, billi jeżiġi li sistemi ta’ detezzjoni awtomatika tan-nar bil-point detectors li jkunu ġew legalment immanifatturati jew ikkummerċjalizzati fi Stat Membru ieħor iżda li m’għandhomx il-marka CE: (1) ikunu konformi ma’ standard speċifiku Belġjan (imsejjaħ “standard NBN S21‑100”); (2) ikunu suġġetti għall-approvazzjoni tat-tip minn BOSEC, ostaklu li hu mkabbar mill-ispejjeż sproporzjonati li tinvolvi dik l-approvazzjoni. (3) jiġu suġġettati għal testijiet u verifiki meta tkun qed titwettaq l-approvazzjoni tat-tip li, essenzjalment, jirduppjaw il-kontrolli li jkunu diġà saru taħt proċeduri oħra fi Stat Membru ieħor;

2.      tikkundanna lir-Renju tal-Belġju jbati l-ispejjeż.

1 – Lingwa oriġinali: l-Ingliż.

2 – Il-marka CE toħloq il-preżunzjoni li l-prodotti mmarkati b’dan il-mod jissodisfaw ir-“rekwiżiti essenzjali” previsti f’termini ta’ riżultati li għandhom jintlaħqu jew il-perikli li għandhom jiġu kkunsidrati fl-Annessi tad-Direttivi magħrufa bħala “Approċċ Ġdid” u jistgħu għaldaqstant jibbenifikaw mill-moviment liberu fil-Komunità. Dawk ir-rekwiżiti essenzjali jiddefinixxu r-riżultati li għandhom jintlaħqu jew il-perikli li għandhom jiġu kkunsidrati, iżda bl-ebda mod ma jispeċifikaw jew ibassru s-soluzzjonijiet tekniċi sabiex dan isir. Ara wkoll il-Gwida għall-implementazzjoni tad-Direttivi bbażati fuq l-Approċċ il-Ġdid u l-Approċċ Globali, tal-Kummissjoni KE, 2000, p. 27 et seq.

3 – Kumitat Ewropew għall-Istandardizzazzjoni (L-abbrevjazzjoni ‘CEN’ ġejja mill-isem Franċiż “Comité Européen de Normalisation”).

4 – Ara wkoll il-Gwida għall-implementazzjoni tad-Direttivi bbażati fuq l-Approċċ il-Ġdid u l-Approċċ Globali, tal-Kummissjoni KE, 2000, p. 27 et seq. Ara wkoll il-Konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali Sharpston tal-21 ta’ Novembru 2006 fil-Kawża C‑6/05 Medipac, li hija pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, fin-nota ta’ qiegh il-paġna 5.

5 – ĠU 1989 L 40, p. 12.

6 – Is-sistemi ta’ detezzjoni tan-nar huma suġġetti għal mandat imfassal skond l-Artikolu 7 tad-Direttiva 89/106.

7 – Ara b’mod partikolari l-Gwida għall-implementazzjoni tad-Direttivi bbażati fuq l-Approċċ il-Ġdid u l-Approċċ Globali, iċċitata iktar ‘il fuq fin-nota ta’ qiegh il-paġna 2.

8 – Il-Kummissjoni tippubblika b’mod regolari titoli u riferenzi ta’ standards armonizzati skond id-Direttiva 89/106 fil-ĠU bit-titolu Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fil-qafas ta’ l-implementazzjoni tad-Direttiva 89/106/KEE tal-Kunsill tal-21 ta’ Diċembru 1988 dwar l-approssimazzjoni ta’ liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri dwar il-prodotti għall-bini. Ara, kif imsemmi mill-Kummissjoni, ĠU 2002 C 320, p.5 u, għal verżjoni aġġornata iktar riċenti, ĠU 2006 C 134, p. 1. Kull komunikazzjoni tintegra u taġġorna l-kontenut ta’ dik preċedenti.

9 – Il-komunikazzjoni perjodika tal-Kummissjoni fil-qafas ta’ l-implementazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 89/106 tgħid b’mod konsistenti: “Id-data tat-tmiem tal-perijodu ta’ koeżistenza hi l-istess bħad-data tat-tneħħija ta’ speċifikazzjonijiet tekniċi nazzjonali kunfliġġenti. Wara din id-data, il-preżunzjoni ta’ konformità għandha tkun ibbażata fuq speċifikazzjonijiet Ewropej armonizzati”. Ara, per eżempju, ĠU 2002 C 320, p. 5, u ĠU 2006 C 134, p. 1.

10 – Dawn jirrigwardaw l-istandards segwenti: EN 54‑3 (Apparat li jagħmel ħoss), EN 54‑5 (Apparati li jħossu l-preżenza tas-sħana – Apparat li jsib fejn huma kuntatti elettriċi f’sistema ta’ distribuzzjoni [Point detectors]), EN 54‑7 (Apparati li jħossu l-preżenza ta’ duħħan – Apparati li jsibu fejn huma kuntatti elettriċi f’sistema ta’ distribuzzjoni [Point detectors] bl-użu ta’ dwal imferrxa, dwal trasmessi jew jonizzazzjoni ).

11 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-11 ta’ Lulju 1974, Dassonville (8/74, Ġabra p. 837, punt 5); tat-12 ta’ Marzu 1987, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja magħrufa bħala “Purità tal-birra” (178/84 ,Ġabra p. 1227, punt 27); ta’ l-24 ta’ Novembru 1993, Keck u Mithouard (kawżi maqgħuda C‑267/91 u C‑268/91, Ġabra p. I‑6097, punt 11); tat-23 ta’ Settembru 2003, Il-Kummissjoni vs Id-Danimarka (C‑192/01, Ġabra p. I‑9693, punt 39); tal-5 ta’ Frar 2004, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑270/02, Ġabra p. I‑1559, punt 18); ta’ l-24 ta’ Novembru 2005, Schwarz (C‑366/04, Ġabra p. I‑10139, punt 28); u ta’ l-14 ta’ Settembru 2006, Alfa Vita Vassilopoulos u Carrefour Marinopoulos (kawżi maqgħuda C‑158/04 u C‑159/04, Ġabra p. I‑0000, punt 15).

12 – Sentenza ta’ l-20 ta’ Frar 1979, Rewe-Zentral, magħrufa bħala “Cassis de Dijon”, (120/78, Ġabra p. 649, punt 14).

13 – Ara, per eżempju, is-sentenzi tal-15 ta’ Settembru 1994, Houtwipper, (C‑293/93, Ġabra I‑4249, punt 11), ta’ l-14 ta’ Ġunju 2001, Il-Kummissjoni v Franza ( C‑84/00 Ġabra I‑4553, punt 24).

14 – Ara s-sentenza tat-8 ta’ Mejju 2003 ATRAL (C‑14/02, Ġabra I‑4431, punt 63).

15 – Ara, inter alia, is-sentenzi tat-30 ta’ Novembru 2000, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑384/99, Ġabra p. I‑10633, punt 16); tal-15 ta’ Marzu 2001, Il-Kummissjoni vs Franza (C‑147/00, Ġabra p. I-2387, punt 26); u tal-15 ta’ Lulju 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑272/01 Ġabra p. I‑6767, punt 29).

16 – Ara l-punt 36 iktar ‘il fuq.

17 – Regola EN 54‑3.

18 – Regola EN 54‑4.

19 – Regola EN 54‑5.

20 – Ara, per eżempju, is-sentenza Alfa Vita Vassilopoulos u Carrefour Marinopoulos, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 11, punt 20 u l-ġurisprudenza ċċitata fiha.

21 – Ara s-sentenza tas-27 ta’ Ġunju 1996, Brandsma (C-293/94 Ġabra p. I-3159, punt 11) u ta’ l-10 ta’ Novembru 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑432/03, Ġabra, p. I‑9665, punt 44).

22 – Is-sentenzi tat-30 ta’ Novembru 1983, Van Bennekom (227/82, Ġabra p. 3883, punt 39) u tat-13 ta’ Marzu 1997, Morellato (C‑358/95, Ġabra p. I‑1431, punt 14).

23 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATRAL, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 14, punt 67.

24 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Jannar 2002, Canal Satélite (C‑390/99 Ġabra p. I‑607, punt 37, u l-ġurisprudenza ċċitata fiha).

25 – Ara, per eżempju, is-sentenzi Brandsma, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 21, punt 6, u tas-17 ta’ Settembru 1998, Jean Harpegnies (C‑400/96, Ġabra p. I‑5121).

26 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ATRAL, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 14, punt 62, u Canal Satélite, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 24, punti 12, 25 u 29.

27 – Ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Portugall, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 21, punt 41.

28 – Ara s-sentenzi tas-17 ta’ Diċembru 1981, Frans-Nederlandse Maatschappij voor Biologische Producten (272/80, Ġabra p. 3277, punt 14) u Brandsma, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 21, punt 12.

29 – Ara s-sentenzi Canal Satélite, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 24, punt 36, u Il-Kummissjoni vs Il-Portugall, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 21, punt 45.

30 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Canal Satélite, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 24, punt 41.

31 – Ara s-sentenza ATRAL, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 14, punt 67.

32 – Ara, inter alia, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Belġju, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 15, punt 16; Il-Kummissjoni vs Franza, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 15, punt 26; u Il-Kummissjoni vs Il-Portugall, iċċitata fin-nota ta’ qiegh il-paġna 15, punt 29.

Full & Egal Universal Law Academy