SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
6 ta' Lulju 2006(*)
"Sigurtà Soċjali tal-ħaddiema migranti – Regolament (KEE) Nru 1408/71– Artikoli 4(2) u 10a, kif ukoll l-Anness IIa – Benefiċċji speċjali mhux kontributorji – Benefiċċju Olandiż għal zgħażagħ b'diżabbiltà – Natura mhux esportabbli"
Fil-kawża C-154/05
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Rechtbank te Amsterdam (l-Olanda), permezz ta' Deċiżjoni ta' l-4 ta' April 2005, li waslet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-6 ta' April 2005, fil-proċedura
J. J. Kersbergen-Lap,
D. Dams-Schipper
vs
Raad van Bestuur van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn A. Rosas, President ta' l-Awla, J. Malenovský, J.‑P. Puissochet (Relatur), A. Borg Barthet u A. Ó Caoimh, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– minn J. J. Kersbergen-Lap,
– għall-Raad van Bestuur van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen, minn I. F. Pardaan, bħala aġent,
– għall-Gvern Olandiż, minn H. G. Sevenster, bħala aġent,
– għall-Gvern Finlandiż, minn A. Guimaraes-Purokoski, bħala aġent,
– għall-Gvern tar-Renju Unit, minn S. Nwaokolo, bħala aġent, assistita minn E. Sharpston, QC,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn D. Martin u P. van Nuffel, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni li ttieħdet, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, li tiddeċiedi l-kawża mingħajr Konklużjonijiet
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Artikoli 4(2) u 10 kif ukoll ta' l-Anness II tar-Regolament (KEE) Nru 1408/71 tal-Kunsill, ta' l-14 ta' Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni ta’ l-iskemi tas-Siġurtà Soċjali għall-persuni impjegati, persuni li jaħdmu għal rashom u għall-membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu fi ħdan il-Komunità, fil-verżjoni tagħha emendata u aġġornata bir-Regolament (KE) Nru 118/97 tal-Kunsill, tat-2 ta' Diċembru 1996 (ĠU 1997, L 28, p. 1), hekk kif emendata bir-Regolament (KE) Nru 307/1999 tal-Kunsill, tat-8 ta' Frar 1999 (ĠU L 38, p. 1, iktar 'il quddiem ir-"Regolament Nru 1408/71").
2 Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' żewġ kawżi bejn, min-naħa, Kersbergen-Lap u, min-naħa l-oħra, Dams-Schipper au Raad van Bestuur (il-Bord ta' amministrazzjoni) ta' l-Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (Istitut ta' amministrazzjoni ta' l-assigurazzjonijiet għall-persuni impjegati, iktar 'il quddiem l-"UWV") dwar ir-rifjut ta' dan ta' l-aħħar li jagħtihom, barra mill-Olanda, is-sussidju skond il-liġi fuq l-assigurazzjoni kontra l-inkapaċità għax-xogħol ta' żgħażagħ b'diżabbiltà, ta' l-24 ta' April 1997 (Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten, Stb. 1997, Nru 177, iktar 'il quddiem il-"Wajong").
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3 L-ewwel Artikolu tar-Regolament Nru 1408/71 jipprovdi:
"Għall-għan ta' dan ir-Regolament:
a) "persuna impjegata" u "persuna li taħdem għal rasha" jfissru rispettivament:
i) kull persuna li hija assigurata, mingħajr għażla jew fuq bażi volontarja kontinwa, għal kontinġenza waħda jew aktar koperti minn fergħat ta' skema ta' sigurtà soċjali għal persuni impjegati jew li jaħdmu għal rashom jew bi skema speċjali għal persuni fis-servizz ċivili;
[...]"
4 L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1408/71, li jiddefinixxi l-persuni koperti minnu, jippreċiża fil-paragrafu 1 tiegħu:
"Dan ir-Regolament għandu japplika għall-persuni impjegati jew li jaħdmu għal rashom u għall-istudenti li huma jew kienu soġġetti għal-liġijiet ta' Stat Membru jew aktar u li huma persuni ta' nazzjonalità ta' wieħed mill-Istati Membri […] kif ukoll il-membri tal-familji tagħhom u s-sopravissuti tagħhom."
5 L-Artikolu 4(10) tar-Regolament Nru 1408/71, intitolat "Materji koperti", jipprovdi:
"Dan ir-Regolament jkun japplika għal-leġiżlazzjoni kollha li tikkonċerna l-friegħi segwenti tas-sigurtà soċjali:
(a) il-benefiċċji tal-mard u tal-maternità;
(b) il-benefiċċji ta' l-inkapaċità, inklużi dawk intenzjonati għall-manteniment u l-miljorament tal-kapaċità tal-qliegħ;
[...]
2. Dan ir-Regolament ikun japplika għall-iskemi kollha tas-Sigurtà Soċjali ġenerali u speċjali, kemm dawk kontributorji kif ukoll dawk non-kontributorji, u għal skemi li għandhom x'jaqsmu mal-lijabiltà ta' xi ħadd li jħaddem jew sid ta' vapur fejn jidħlu l-benefiċċji li għalihom hemm riferenza fil-paragrafu 1.
2a. Dan ir-Regolament ikun japplika wkoll għall-benefiċċji speċjali non-kontributorji li hemm ipprovduti taħt il-leġiżlazzjoni jew skemi oħra barra dawk li hemm riferenza għalihom fil-paragrafu 1 jew esklużi minħabba l-paragrafu 4, fejn tali benefiċċji huma intenzjonati:
(a) jew biex jipprovdu assigurazzjoni supplimentari, sostituta, jew anċillari kontra r-riskji koperti mill-friegħi tas-Sigurtà Soċjali li għalihom saret riferenza fil-paragrafu 1 (a) sa (h);
jew
(b) bħala protezzjoni speċifika biss għall-persuni b'diżabilità.
[...]
4. Dan ir-Regolament ma għandux japplika għall-għajuna soċjali […]
[…]"
6 Fir-rigward tal-benefiċċji speċjali mhux kontributorji msemmija fl-Artikolu 4(2a) tar-Regolament Nru 1408/71, l-Artikolu 10(a)(1) ta' l-imsemmi Regolament jipprovdi:
"Minkejja d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 10 u tat-Titolu III, il-persuni li għalihom japplika dan ir-Regolament jingħataw il-benefiċċji fi flus non-kontributorji speċjali li hemm riferenza għalihom fl-Artikolu 4(2a) esklussivament fit-territorju ta' l-Istat Membru li fih jabitaw, skond il-leġiżlazzjoni ta' dak l-Istat, basta tali benefiċċji jkunu mniżżla fl-Anness IIa. Tali benefiċċji jingħataw minn u bi spejjeż ta' l-istituzzjoni tal-post ta' residenza."
7 Fl-Anness IIa (J), il-benefiċċji li, fl-Olanda, huma mogħtija għal inkapaċità għaż-żgħażagħ b'diżabbiltà skond il-Wajong huma kkwalifikati bħala benefiċċji speċjali mhux kontributorji.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
8 L-Olanda tirrikonoxxi diversi forom ta' assigurazzjoni kontra l-inkapaċità għax-xogħol.
9 Il-liġi dwar l-assigurazzjoni kontra l-inkapaċità għax-xogħol (Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzerkering, Stb. 1966, Nru 84, iktar 'il quddiem il-"WAO"), tassigura l-persuni impjegati kontra r-riskju ta' telf ta' salarju li jirriżulta minn inkapaċità għax-xogħol fit-tul. Din l-assigurazzjoni hija ffinanzjata bil-kontribuzzjonijiet dovuti minn min iħaddem fuq is-salarju li jħallsu lill-ħaddiema tagħhom. Sabiex jibbenefikaw minn benefiċċju taħt il-WAO, il-persuna impjegata għandha tkun assigurata fil-mument meta sseħħ l-inkapaċità tax-xogħol.
10 Barra minn hekk, sa' l-1 ta' Jannar 1998, il-liġi li tirrigwarda t-twaqqif ta' assigurazzjoni ġenerali konta l-inkapaċità għax-xogħol, tal-11 ta' Diċembru 1975 (Algemene Arbeidsongeschiktheidswet, Stb. 1975, Nru 674, iktar 'il quddiem l- "AAW") stabbiliet assigurazzjoni ġenerali obbligatorja li tkopri l-popolazzjoni kollha kontra l-konsegwenzi finanzjarji ta' inkapaċità għax-xogħol fit-tul.
11 Mill-1 ta' Jannar 1998, l-AAW ġiet issostitwita, min-naħa, bil-Liġi fuq l-assigurazzjoni kontra l-inkapaċità għax-xogħol tal-persuni li jaħdmu għal rashom, ta' l-24 ta' April 1997 (Wet arbeidsongeschiktheids‑verzekering zelfstandigen, Stb. 1997, Nru 176), dwar il-persuni li jaħdmu għal rashom, u, min-naħa l-oħra, bil-Wajong, bil-għan li tipproteġi ż-żgħażagħ b'diżabbiltà kontra l-konsegwenzi finanzjarji ta' inkapaċità għax-xogħol fit-tul.
12 Il-Wajong jipprovdi għall-ħlas ta' benefiċċju minimu għaż-żgħażagħ li ġew diġà milquta b'inkapaċità totali jew parzjali għax-xogħol fit-tul qabel id-dħul tagħhom fid-dinja tax-xogħol. Huma kkunsidrati bħala żgħażagħ b'diżabbiltà r-residenti li kienu diġà milquta b'inkapaċità għax-xogħol mill-għeluq ta' l-anniversarju tas-sbatax-il sena tagħhom jew li, jekk huma milquta ulterjorment, studjaw matul mill-inqas sitt xhur matul is-sena li ppreċediet immedjatament il-ġurnata li fiha ġrat l-inkapaċità għax-xogħol. Il-benefiċċju ma jistax jinġabar qabel l-għeluq tat-tmintax-il sena.
13 L-ammont tal-benefiċċju mogħti skond il-Wajong jiddependi minn rata ta' inkapaċità għal xogħol u jitla' sa 70% tas-salarju minimu legali fil-każ ta' inkapaċità totali għax-xogħol. Id-dritt għal dan il-benefiċċju mhuwiex suġġett għall-ħlas ta' konċessjoni jew kontribuzzjoni. Dan id-dritt lanqas ma huwa suġġett għal kundizzjoni marbuta ma' riżorsi tal-benefiċjarju stess, iżda l-imsemmi benefiċċju jista' madankollu jitnaqqas meta impjieg jġib dħul jew fil-każ ta' akkumulazzjoni ta' dan il-benefiċċju ma' benefiċċji oħra ta' inkapaċità għax-xogħol.
14 Il-benefiċċju previst mill-Wajong jitħallas mill-Arbeidsongeschiktheidsfonds jonggehandicapten (Fondi ta' inkapaċità għax-xogħol ta' żgħazagħ b'diżabbiltà) u hija ffinanzjata, b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 64(a) ta' din il-liġi, huwa ffinanzjat mit-Teżor Pubbliku.
15 Bid-differenza ta' l-AAW, li ma timponi l-ebda restrizzjoni, l-esportazzjoni ta' allokazzjoni mħalsa b'applikazzjoni tal-Wajong hija ristretta. L-Artikolu 17(1) tal-Wajong jipprovdi fil-fatt li "id-dritt għall-benefiċċju ta' inkapaċità tax-xogħol jiskadi [...] fl-ewwel ġurnata tax-xahar segwenti li fiha ż-żagħżugħ b'diżabbiltà jkun stabbilixxa r-residenza tiegħu barra l-Olanda".
16 L-Artikolu 17(7) tal-Wajong tawtorizza madankollu l-UWV sabiex jidderoga minn din id-dispożizzjoni meta l-estinzjoni tad-dritt għall-benefiċċju jwassal għal sitwazzjoni ta' "inġustizzja maġġuri". F'deċiżjoni dwar il-prinċipji li għandhom jiġu applikati fir-rigward taż-żamma tal-ħlas tal-benefiċċju previst mill-Wajong fil-każ ta' tluq tal-benefiċjarju barra mill-Olanda (Beleidsregels voortzetting Wajong-uitkering buiten Nederland, Stcrt. 2003, Nru 84), li daħlet fis-seħħ fit-2 ta' Mejju 2003, ir-Raad van Bestuur ta' l-UWV ippreċiża li dan il-kunċett ta' "inġustizzja maġġuri" jirrigwarda l-ipoteżi li fiha, minn naħa, iż-żagħżugħ b'diżabbiltà għandu raġunijiet imperattivi li jistabbilixxi r-residenza tiegħu barra mill-Olanda u, min-naħa l-oħra, li jkun maħsub li l-interuzzjoni tal-ħlas ta' dan il-benefiċċju jaggravah b'mod sinjifikattiv. Huma kkunsidrati bħala raġunijiet imperattivi, b'mod partikolari, il-fatt li jsegwi trattament mediku għal ċertu żmien, l-aċċettazzjoni ta' xogħol li joffri ċerta perspettiva ta' reintegrazzjoni jew in-neċessità li jsegwi l-persuni li ż-żagħżugħ jiddependi fuqhom meta dawn il-persuni jkollhom iħallu l-Olanda.
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
17 Is-Sinjura Kersbergen-Lap, imwielda fil-15 ta' Jannar 1964, u s-Sinjura Dams-Schipper, imwielda fid-19 ta' Jannar 1970, isofru minn inkapaċità għax-xogħol fit-tul li tmur minn 80 għal 100%. Benefiċċju ta' inkapaċità għax-xogħol ġie mogħti lilhom qabel l-1998 skond l-AAW. Fl-1 ta' Jannar 1998, dan il-benefiċċju ġie kkonvertit f'benefiċċju skond il-Wajong. Fl-2002, is-Sinjura Kersbergen-Lap stabbilixxiet ruħha fi Franza, u s-Sinjura Dams-Schipper fil-Ġermanja. It-tnejn li huma ġew imċaħda mill-benefiċċju mill-UWV wara t-trasferiment tagħhom.
18 Is-Sinjura Kersbergen-Lap u s-Sinjura Dams-Schipper ressqu lment kontra dawn id-deċiżjonijiet. Fiż-żewġ każijiet, ir-Raad van Bestuur ta' l-UWV iddikjara l-ilment mhux fondat u ppreċiża li ż-żewġ persuni kkonċernati ma setgħux jinvokaw sitwazzjoni ta' "inġustizzja maġġuri".
19 Kemm is-Sinjura Kersbergen-Lap u s-Sinjura Dams-Schipper ressqu appell kontra dawn id-deċiżjonijiet quddiem ir-Rechtbank te Amsterdam.
20 Din ta' l-aħħar iddeċidiet li tissospendi l-proċedura u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:
"Benefiċċju mħallas skond il-Wajong, liġi li tidher fl-Anness IIa tar-Regolament Nru 1408/71, għandha tiġi kkunsidrata bħala benefiċċju speċjali kontributorju, fis-sens ta' l-Artikolu 4(2a) ta' dan ir-Regolament, b'tali mod li r-regola ta' koordinazzjoni biss ipprovduta fl-Artikolu 10a(10) ta' l-imsemmi Regolament għandha tiġi applikata għall-persuni bħar-rikorrenti fil-kawża prinċipali u li l-benefiċċju in kwistjoni ma jistax jibbenefika lil kull min jirrisjedi barra mill-Olanda?"
Fuq id-domanda preliminari
21 Huwa esklużivament għall-qorti tar-rinviju li tiddefinixxi s-suġġett tad-domandi li hija trid tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt jappartjeni lill-qrati nazzjonali biss li għandhom il-każ quddiemhom li għandhom jassumu r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġurisdizzjonali li jintervjenu, biex jevalwaw, fir-rigward tal-partikolaritajiet ta' kull kawża, kemm in-neċessità ta' deċiżjoni preliminari biex ikunu f'pożizzjoni li jagħtu s-sentenza tagħhom kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li huma jagħmlu lill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, f'dan is-sens, is-sentenzi tas-27 ta' Frar 1997, Van den Boogaard, C‑220/95, Ġabra p. I‑1147, punt 16; ta' l-20 ta' Marzu 1997, Farrell, C‑295/95, Ġabra p. I‑1683, punt 11; tas-16 ta' Marzu 1999, Castelletti, C‑159/97, Ġabra p. I‑1597, punt 14, u tat-8 ta' Mejju 2003, Gantner Electronic, C‑111/01, Ġabra p. I‑4207, punt 34).
22 Issa, is-Sinjura Kersbergen-Lap, fl-aħħar ta' l-osservazzjonijiet tagħha, tissottometti lill-Qorti tal-Ġustizzja domandi oħra barra dik li kienet is-suġġett tad-deċiżjoni ta' rinviju mill-qorti nazzjonali, u tikkompleta d-domandi b'interrogazzjonijiet oħra fl-osservazzjonijiet supplementari. Fid-dawl ta' dak li ntqal fil-punt preċedenti, mhemmx lok li jiġu eżaminati dawn id-domandi, li jmorru lil hinn mill-kuntest ta' dik magħmula mill-qorti nazzjonali.
23 Bid-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-benefiċċju għaż-żgħażagħ b'diżabbiltà previst bil-Wajung, benefiċċju mniżżel fl-Anness IIa tar-Regolament Nru 1408/71, jikkostitwixxix benefiċċju speċjali mhux kontributorju fis-sens ta' l-Artikolu 4(2a) ta' l-imsemmi Regolament, b'tali mod li s-sitwazzjoni ta' persuna bħar-rikorrenti fil-kawża prinċipali hija esklużivament irregolata bis-sistema ta' koordinazzjoni implementata bl-Artikolu 10a ta' l-istess Regolament u, konsegwentement, li l-imsemmi benefiċċju jista' jibbenefika biss lil persuna li tirrisjedi abitwalment fl-Olanda.
24 Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jaqgħu taħt il-kamp ta' applikazzjoni personali tar-Regolament Nru 1408/71 billi huma ġew suġġetti għal skema ta' Sigurtà Soċjali fl-Olanda u, bħala persuni assigurati, għandhom dritt għall-benefiċċji ta' inkapaċità għax-xogħol jekk huma rrisjedew fit-territorju ta' dan l-Istat Membru (ara b'analoġija, b'mod partikolari, is-sentenzi tal-31 ta' Mejju 1979, Pierik, 182/78, Ġabra p. 1977, punt 4, u ta' l-10 ta' Marzu 1992, Twomey, C‑215/90, Ġabra p. I‑1823, punt 13).
25 Id-dispożizzjonijiet derogatorji ta' natura esportabbli tal-benefiċċji ta' Sigurtà Soċjali previsti fl-Artikolu 10a tar-Regolament Nru 1408/71 għandhom jiġu interpretati b'mod strett. Din id-dispożizzjoni tista' tirrigwarda biss il-benefiċċji li jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4(2a) ta' l-istess Regolament, jiġifieri l-benefiċċji li għandhom natura speċjali u mhux kontributorja fl-istess ħin u li huma msemmija fl-Anness IIa ta' l-istess Regolament (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tat-8 ta' Marzu 2001, Jauch, C-215/99, Ġabra p. I-1901, punt 21).
26 Hekk kif ġie mfakkar fil-punt 7 ta' din il-kawża, il-benefiċċju mogħti skond il-Wajong jidher fil-lista tal-benefiċċji speċjali mhux kontributorji, fis-sens ta' l-Artikolu 4(2a) tar-Regolament Nru 1408/71, li hija s-suġġett ta' l-Anness IIa, ta' l-istess Regolament.
27 Jibqa' għaldaqstant li jiġi stabbilit jekk, min-naħa, il-benefiċċju in kwistjoni għandux natura speċjali u jkoprix, b'mod supplementari, komplementarji jew aċċessorju, l-eventwalitajiet li jikkorrispondu għal waħda jew diversi friegħi ta' Sigurtà Soċjali msemmija fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 1408/71, u jekk, min-naħa l-oħra, dan il-benefiċċju għandux natura mhux kontributorja.
Fuq in-natura speċjali tal-benefiċċju skond il-Wajong
L-argumenti tal-partijiet
28 Għall-UWV, għall-gvernijiet kollha li kienu ppreżentaw osservazzjonijiet kif ukoll għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropew, il-benefiċċji speċjali li jikkostitwixxu l-iskop ta' l-Artikolu 4(2a) tar-Regolament nru. 1408/71 huma benefiċċji ta' natura mħallta.
29 Skond l-intervenenti ċċitati iktar 'il fuq, bl-eċċezzjoni tal-Gvern tar-Renju Unit li ma fformulax talba preċiża fir-rigward ta' l-istatus li għandu jiġi attribwit lil dan il-benefiċċju, l-allokazzjoni mogħtija skond il-Wajong tippreżenta l-karatteristiċi tipiċi ta' benefiċċju mħallat. Din l-allokazzjoni hija simili, min-naħa, għas-Sigurtà Soċjali, billi hija tibbenefika bi dritt, skond il-kriterji ta' attribuzzjoni applikabbli f'dan il-qasam, lil dawk li jkollhom jaffrontaw l-eventwalità (l-inkapaċità għax-xogħol) normalment koperta minn benefiċċju ta' Sigurtà Soċjali u min-naħa l-oħra, l-assistenza soċjali, billi hija mhijiex ibbażata fuq perijodi ta' attività jew ta' kontribuzzjoni u hija timmira li tnaqqas stat ta' bżonn billi tassigura dħul minimu vitali għaż-żgħażagħ b'diżabbiltà. Dan il-benefiċċju huwa dejjem konness mill-qrib mas-sitwazzjoni soċjoekonomika ta' l-Istat ikkonċernat u l-ammont tiegħu, peress li huwa kkalkulat fuq il-bażi tas-salarju minimu applikabbli fl-Olanda, jieħu in kunsiderazzjoni l-livell ta' għajxien f'dan l-Istat Membru.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
30 Benefiċċju speċjali fis-sens ta' l-Artikolu 4(2a) tar-Regolament Nru 1408/71 jiddefinixxi ruħu mill-għan tiegħu. Huwa għandu jissostitwixxi jew jikkumplementa benefiċċju ta' Sigurtà Soċjali u jkollu n-natura ta' għajnuna soċjali ġġustifikata bir-raġunijiet ekonomiċi u soċjali, u deċiż mil-leġiżlazzjoni li tistabbilixxi kriterji oġġettivi (ara s-sentenza tad-29 ta' April 2004, Skalka, C‑160/02, Ġabra p. I‑5613, punt 25, u l-ġurisprudenza ċċitata).
31 Hekk kif enfasizza l-Gvern Olandiż, il-benefiċċju previst mill-Wajong huwa allokazzjoni ta' sostituzzjoni intiża għall-persuni li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet ta' assigurazzjoni biex jiksbu benefiċċju ta' invalidità fis-sens ta' l-Artikolu 4(1)(b) tar-Regolament Nru 1408/71. Billi tassigura dħul minimu lil grupp soċjalment dgħajjef (iż-żgħazagħ b'diżabbiltà), l-allokazzjoni skond il-Wajong għandha natura ta' għajnuna soċjali ġġustifikata bir-raġunijiet ekonomiċi u soċjali. L-għotja tagħha tibbaża ruħha, barra minn hekk, fuq kriterji oġġettivi ddefiniti mil-liġi.
32 Fir-rigward tal-fatt li l-allokazzjoni in kwistjoni fil-kawża prinċipali tingħata bla ma jsir eżami tal-bżonnijiet jew tal-possedimenti tal-persuni kkonċernati, hekk kif irrilevat il-Kummissjoni, il-parti l-kbira taż-żgħażagħ b'diżabbiltà ma jiddisponux minn mezzi ta' eżistenza suffiċjenti jekk ma jibbenefikawx minn dan il-benefiċċju.
33 Barra minn hekk, l-imsemmi benefiċċju huwa marbut mill-qrib mal-kuntest soċjoekonomiku ta' l-Olanda, billi jaħdem in funzjoni tas-salarju minimu u tal-livell ta' għajxien ta' dan l-Istat Membru. Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrikonoxxiet li l-benefiċċji konnessi mill-qrib ma' l-ambjent soċjali jistgħu jiġu mogħtija bla ħsara għar-riżerva ta' kundizzjoni ta' residenza fl-Istat ta' l-istituzzjoni kompetenti (ara, f'dan is-sens, is-sentenzi tas-27 ta' Settembru 1988, Lenoir, 313/86, Ġabra p. 5391, punt 16; ta' l-4 ta' Novembru 1997, Snares, C-20/96, Ġabra p. I-6057, punt 42, u tal-31 ta' Mejju 2001, Leclere u Deaconescu, C-20/96, Ġabra p.I-4265, punt 32).
34 Isegwi li l-benefiċċju mogħti skond il-Wajong għandu jiġi kkwalifikat bħala benefiċċju speċjali fis-sens tar-Regolament Nru 1408/71.
Fuq in-natura mhux kontributorja tal-benefiċċju skond il-Wajong
35 Għall-UWV, għall-gvernijiet kollha li ppreżentaw osservazzjonijiet kif ukoll għall-Kummissjoni, l-allokazzjoni Wajong m'għandhiex natura kontributorja.
36 Il-kriterju determinanti f'dan ir-rigward jinstab fil-mod ta' ffinanzjar reali tal-benefiċċju kkonċernat (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Jauch, iċċitata iktar 'il fuq, punti 32 u 33). Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha teżamina jekk l-iffinanzjar huwiex assigurat, direttament jew indirettament, mill-kontribuzzjonijiet soċjali jew bir-riżorsi pubbliċi.
37 Issa, ir-riżorsi neċessarji għall-iffinanzjar tal-benefiċċju mogħti b'applikazzjoni tal-Wajong huma pprovduti mit-Teżor, u għalhekk mill-baġit pubbliku. Barra minn hekk, l-għotja ta' din l-allokazzjoni mhijiex suġġetta għall-kundizzjoni li l-benefiċjarju għandu wkoll dritt għal benefiċċju ieħor ta' Sigurtà Soċjali kontributorju. Fid-dawl tal-kategorija li jaqgħu fiha dawn il-benefiċċjarji, lanqas m'għandha għalhekk, tkun kwistjoni ta' ffinanzjar indirett permezz ta' kontribuzzjonijiet.
38 Huwa konsegwentement stabbilit li l-benefiċċju mogħti skond il-Wajong għandu jiġi kkunsidrat li għandu natura mhux kontributorja fis-sens ta' l-Artikolu 4(2a) tar-Regolament Nru 1408/71.
Fuq il-preġudizzju ta' dritt miksub
L-argumenti tal-partijiet
39 Is-Sinjura Kersbergen-Lap issostni li n-natura mhux esportabbli tal-benefiċċji pprovduti fl-Artikolu 10a tar-Regolament Nru 1408/71 ma tistax tiġi użata kontra l-benefiċjarji tal-benefiċċju miġbur qabel l-1998 fuq il-bażi ta' l-AAW. Dan jista' jippreġudika dritt miksub.
40 Fil-fatt, fil-mument tad-dħul fis-seħħ tal-Wajong, fl-1998, u tar-reġistrazzjoni tagħha bħala benefiċċju speċjali mhux kontributorju fl-Anness IIa tar-Regolament Nru 1408/71, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali bbenefikaw minn benefiċċju għaż-żgħażagħ b'diżabbiltà mogħtija skond l-AAW li ma kinitx suġġetta għal ebda restrizzjoni fir-rigward tan-natura esportabbli tagħha.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
41 Bla ma hemm bżonn li jiġi vverifikat jekk il-benefiċċju previst mill-Wajong kienx meqjus li qed jassigura effettivament, taħt isem ieħor, il-kontinwità tal-benefiċċju mogħti skond l-AAW, persuna li tinsab fl-istess sitwazzjoni tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma tistax, kuntrarjament għal dak li tallega s-Sinjura Kersbergen-Lap, tinvoka l-prinċipju taż-żamma tad-drittijiet miksuba biex tibbenefika mill-benefiċċju in kwistjoni fil-kawża prinċipali, minkejja l-istabbiliment tar-residenza tagħha barra mit-territorju ta' l-Olanda.
42 Fil-fatt, jekk il-prinċipju ta' ċertezza legali jmur kontra li regolament jiġi applikat retroattivament, u dan indipendentement mill-effetti favorevoli u sfavorevoli li tali applikazzjoni jista' jkollha għall-persuna kkonċernata, l-istess prinċipju jeżiġi li kull sitwazzjoni ta' fatt tiġi, u bla ħsara għal indikazzjoni espressa bil-kontra, evalwata normalment fid-dawl tar-regoli ta' dritt li huma kontemporanji għaliha (sentenza tat-12 ta' Ottubru 1978, Belbouab, 10/78, Ġabra p. 1915, punt 7). Jekk il-liġi ġdida tapplika biss għall-futur, hija tapplika wkoll, bla ħsara għal deroga, għall-effetti futuri ta' sitwazzjonijiet imwielda taħt l-effett tal-liġi preċedenti (ara, f'dan is-sens, is-sentenzi tal-15 ta' Frar 1978, Bauche et Delquignies, 96/77, Ġabra p.383, punt 48; tal-25 ta' Ottubru 1978, Koninklijke Scholten-Honig u De Bijenkorf, 125/77, Ġabra p. 1991, punt 37; u tal-5 ta' Frar 1981, P. vs Il-Kummissjoni, 40/79, Ġabra p. 361, punt 12; ta' l-10 ta' Lulju 1986, Licata vs Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali, 270/84, Ġabra p. 2305, punt 31, u tas-7 ta' Frar 2002, Kauer, C‑28/00, Ġabra p. I‑1343, punt 20).
43 Fil-kawża prinċipali, id-dħul fis-seħħ tal-Wajong u r-reġistrazzjoni tagħha fl-Anness IIa tar-Regolament Nru 1408/71 intervenew qabel it-trasferiment tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali barra mit-territorju ta' l-Olanda. Fin-nuqqas ta' dispożizzjoni tranżitorja li tgħid il-kontra, b'mod partikolari fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1223/98 ta' l-4 ta' Ġunju 1998 li jemenda r-Regolament Nru 1408/71 u r-Regolament (KEE) Nru 574/72 li jindika l-proċedura għall-implementazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71 (ĠU L 168, p. 1), il-konsegwenzi ġuridiċi (in-natura esportabbli jew le tal-benefiċċju mogħti skond il-Wajong) ikkaratterizzati minn din is-sitwazzjoni ta' fatt (stabbiliment tar-residenza barra mill-Olanda) għandhom, għalhekk, jiġu eżaminati fid-dawl tar-regoli applikabbli fil-mument li rriżultat din is-sitwazzjoni ta' fatt, u għaldaqstant fid-dawl tad-dispożizzjonijiet il-ġodda.
44 Konsegwentement, għandha titwieġeb id-domanda magħmula fis-sens li benefiċċju mogħti skond il-Wajong għandu jiġi kkunsidrat benefiċċju speċjali mhux kontributorju, fis-sens ta' l-Artikolu 4(2a) tar-Regolament Nru 1408/71, b'tali mod li biss ir-regola ta' koordinazzjoni ta' l-Artikolu 10a ta' dan ir-Regolament għandha tiġi applikata u li l-imsemmi benefiċċju ma jistax jingħata lil kull min jirrisjedi barra mill-Olanda.
Fuq l-ispejjeż
45 Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta' u tiddeċiedi li:
Benefiċċju mogħti skond il-liġi fuq l-assigurazzjoni kontra l-inkapaċità għax-xogħol taż-żgħażagħ b'diżabbiltà, ta' l-24 ta' April 1997, (Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten), għandu jiġi kkunsidrat bħala benefiċċju speċjali mhux kontributorju, fis-sens ta' l-Artikolu 4(2a) tar-Regolament Nru 1408/71 tal-Kunsill, ta' l-14 ta' Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni ta’ l-iskemi tas-Siġurtà Soċjali għal persuni impjegati, persuni li jaħdmu għal rashom u għall-membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu fi ħdan il-Komunità, fil-verżjoni tagħha emendata u aġġornata bir-Regolament (KE) Nru 118/97 tal-Kunsill, tat-2 ta' Diċembru 1996, hekk kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 307/1999 tal-Kunsill, tat-8 ta' Frar 1999, b'tali mod li biss ir-regola ta' koordinazzjoni ta' l-Artikolu 10a ta' dan ir-Regolament għandha tiġi applikata u li l-imsemmi benefiċċju ma jistax jingħata lil kull min jirrisjedi barra mill-Olanda.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.
Full & Egal Universal Law Academy