SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
11 ta' Jannar 2007 (*)
“Nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu – Direttiva 92/43/KEE – Artikoli 12(1) u (2), 13(1)(b) u 16 – Konservazzjoni tal-ħabitat naturali kif ukoll tal-fawna u l-flora salvaġġa – Protezzjoni ta' l-ispeċi”
Fil-kawża C-183/05,
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta' twettiq ta' obbligu taħt l-Artikolu 226 KE, imressaq fit-22 ta' April 2005,
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn M. van Beek, bħala aġent, assistit minn M. Wemaëre, avocat, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti
vs
L-Irlanda, irrappreżentata minn D. O’Hagan, bħala aġent, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
konvenuta
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn C. W. A. Timmermans, President ta' Awla, P. Kūris, J. Klučka (Relatur), J. Makarczyk u G. Arestis, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Léger,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-21 ta' Settembru 2006,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tistabbilixxi li:
– Billi limitat it-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 12(2) u 13(1)(b) tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta’ Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni tal-ħabitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU L 206, p. 7), għall-ispeċi li jidhru fl-Anness IV ta' din id-Direttiva li jinsabu fl-Irlanda,
– billi ma ħaditx il-miżuri speċifiċi kollha neċessarji sabiex timplementa b’mod effettiv is-sistema ta’ ħarsien strett previst fl-Artikolu 12(1) ta' l-imsemmija Direttiva (iktar 'il-quddiem "sistema ta’ ħarsien strett "), u
– billi żammet d-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni Irlandiża li mhumiex kumpatibbli ma’ dawk ta' l-Artikoli 12(1) u 16 ta' l-istess Direttiva,
l-Irlanda mhijiex konformi ma’ l-imsemmija Artikoli u naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skond it-Trattat KE.
Il-kuntest ġuridiku
2 Ir-raba’ u l-ħdax ’il premessa tad-Direttiva 92/43 huma miktuba kif isegwi:
"Billi, fit-territorju Ewropew ta’ l-Istati Membri, l-ħabitat naturali qed ikomplu jiddeterjoraw u dan qed ikun ta’ theddid serju għal għadd dejjem akbar ta’ speċi selvaġġi; billi minħabba li l-ħabitat mhedda u l-ispeċi huma parti mill-wirt naturali tal-Komunità u t-theddid lejhom huwa ta’ natura mingħajr konfini, jeħtieġ li jittieħdu miżuri fuq livell Komunitarju biex jiġu konservati;
[…]
Billi huwa magħruf li l-adozzjoni ta’ miżuri maħsuba biex iħajru l-konservazzjoni ta’ l-ħabitat naturali li għandhom priorità kif ukoll l-ispeċi li għandhom priorità fl-interess tal-Komunità hija r-responsabbiltà komuni ta’ l-Istati Membri kollha; […]"
3 L-Artikolu 12(1) u (2) tad-Direttiva 92/43 jipprovdi:
"L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jistabbilixxu sistema ta’ ħarsien strett ta’ l-ispeċi ta’ l-annimali msemmija fl-Anness IV(a) fil-firxa naturali tagħhom, u li jipprojbixxu:
[…]
b) tfixkil volontarju ta’ dawn l-ispeċi, speċjalment waqt il-perjodu tat-tgħammir, tkabbir, ibernazzjoni u migrazzjoni;
[…]
d) deterjorazzjoni jew qerda ta’ siti tat-tgħammir jew postijiet ta’ mistrieħ.
2. Għal dawn l-ispeċi, l-Istati Membri għandhom jipprojbixxu ż-żamma, it-trasport u l-bejgħ jew skambju, u offerta għall-bejgħ jew skambju, ta’ kampjuni meħuda mis-selvaġġ, ħlief għal dawk meħuda b’mod legali qabel ma tiġi implimentata din id-Direttiva."
4 L-Artikolu 13 tad-Direttiva 92/43 jistipula l-istabbiliment ta' sistema għall-ħarsien strett ta’ l-ispeċi tal-pjanti elenkati fl-Anness IV(b).
5 Skond l-Artikolu 16(1) ta' l-istess Direttiva:
"1. Sakemm ma jkunx hemm alternattiva sodisfaċenti u d-deroga mhix ta’ dannu għall-ħarsien tal-popolazzjonijiet ta’ l-ispeċi konċernati fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli fil-firxa naturali tagħhom, l-Istati Membri jistgħu jidderogaw mid-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 12, 13, 14 u 15(a) u (b):
(a) fl-interess li jħarsu l-fawna u l-flora selvaġġa u li jikkonservaw l-ħabitat naturali;
(b) biex jipprevjenu l-ħsara serja, b’mod partikolari lill-uċuh tar-raba’, lill-bhejjem, lill-foresti, lis-sajd u lill-ilma u lil tipi oħra ta’ proprjetà;
(ċ) fl-interessi tas-saħħa u s-sigurtà pubblika, jew għal raġunijiet obbligatorji oħra li huma konnessi ma’ l-interess pubbliku, inklużi dawk tat-tip soċjali jew ekonomiku u l-konsegwenzi ta’ benefiċċju ta’ l-akbar importanza għall-ambjent;
(d) għall-għan tar-riċerka u l-edukazzjoni, biex tiġġedded il-popolazzjoni u biex jiġu introdotti mill-ġdid dawn l-ispeċi u għall-ħidmiet ta’ tgħammir meħtieġa għal dawn l-iskopijiet, inkluża l-propagazzjoni artifiċjali tal-pjanti;
(e) biex ikun jista’ jsir, taħt kondizzjonijiet ta’ sorveljanza stretta, fuq bażi selettiva u għal ammont limitat, it-teħid jew iż-żamma ta’ ċerti kampjuni ta’ l-ispeċi elenkati fl-Anness IV f’għadd limitat speċifikat mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti."
Il-proċedura prekontenzjuża
6 Wara li tressqu lmenti, il-Kummissjoni indirizzat lill-Irlanda, fit-18 ta' Ottubru 2002, ittra ta' intimazzjoni fejn espremiet id-dubji tagħha dwar diversi aspetti relatati ma’ l-implementazzjoni, minn naħa ta' dan l-Istat Membru, ta' l-Artikoli 12, 13 u 16 tad-Direttiva 92/43.
7 Peress li r-risposta ta' l-awtoritajiet Irlandiżi ta' l-20 ta' Diċembru 2002, ma kinitx ikkunsidrata konvinċenti mill-Kummissjoni, din ta' l-aħħar ħarġet opinjoni motivata fil-11 ta' Lulju 2003 fejn stiednet lill-Irlanda sabiex tieħu l-miżuri neċessarji sabiex tirregola ruħha fi żmien ta' xahrejn li jibdew jiddekorru mid-data tan-notifika ta' l-imsemmija opinjoni.
8 L-Irlanda rrispondiet għall-opinjoni motivata permezz ta' l-ittri tat-12 ta' Settembru 2003 u tat-8 ta' Jannar 2004. Madankollu, peress illi l-Kummissjoni kkunsidrat lil din ir-risposta bħala mhux sodisfaċenti, din ta' l-aħħar iddeċidiet li tressaq dan ir-rikors.
Fuq ir-rikors
9 Fir-rikors tagħha l-Kummissjoni tressaq tliet ilmenti:
– l-ewwel ilment huwa bbażat fuq it-transpożizzjoni mhux kompluta ta' l-Artikoli 12(2) u 13(1)(b) tad-Direttiva 92/43, f'dak li jirrigwarda l-ispeċi li jidhru fl-Anness IV ta' din id-Direttiva li normalment ma jkunux preżenti fl-Irlanda;
– it-tieni lment huwa bbażat fuq in-nuqqas milli jiġu adottati minn naħa ta' l-Irlanda, miżuri speċifiċi ddestinati li jimplementaw b’mod effettiv is-sistema ta’ ħarsien strett;
– it-tielet ilment huwa bbażat fuq l-eżistenza, fil-leġiżlazzjoni Irlandiża, ta' dispożizzjoniiet li mhumiex kumpatibbli kemm ma’ l-Artikolu 12(1) kif ukoll ma l-Artikolu 16 tad-Direttiva 92/43.
10 Fir-rigward ta' l-ewwel ilment, il-Kummissjoni rrinunzjat għalih waqt il-proċeduri, wara li ħadet in kunsiderazzjoni r-risposta mogħtija fuq dan il-punt mill-Irlanda fir-risposti tagħha. Għaldaqstant m’hemmx lok għalfejn jiġi eżaminat.
Fuq it-tieni lment
11 It-tieni lment invokat mill-Kummissjoni jinqasam f'seba partijiet, fejn it-tieni parti ser tiġi analizzata mat-tielet ilment, peress illi l-kliem tagħha huma identiċi għal dawk tat-tieni parti.
Fuq l-ewwel parti tat-tieni lment
12 Fir-rigward ta' l-ewwel parti, ibbażata fuq l-argument li l-Irlanda naqset milli twettaq l-obbligu tagħha li tistabbilixxi sistema ta’ ħarsien strett f'dak li jirrigwarda l-ispeċi li huma mniżżla fl-Anness IV tad-Direttiva 92/43, safejn la d-Dermochelys coriacea [Leatherback turtle] u lanqas il-bugħarwien ta' Kerry [Geomalacus maculosus – Kerry slug] ma jidhru fost l-ispeċi indikati fl-ewwel tabella tar-Regolament (ħabitat) tal-Komunitajiet Ewropej [European Communities (Ħabitats) Regulations] ta' l-1997, kif emendat bir-Regolament (ħabitat naturali) tal-Komunitajiet Ewropej [European Communities (Natural Habitats) (Amendment) Regulations] ta' l-1998 [iktar ’il quddiem ir-"Regolament (ħabitat)"], il-Kummissjoni tindika li r-risposta mogħtija mill-Irlanda f'dan ir-rigward hi sodisfaċenti. Fil-fatt, din ta' l-aħħar ippreċiżat li l-kamp ta' applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li titrasponi d-Direttiva 92/43 kien ġie estiż għall-ispeċi msemmija. Għaldaqstant mhemmx lok għalfejn tiġi eżaminata l-ewwel parti tat-tieni lment.
Fuq it-tielet, ir-raba' u s-sitt partijiet tat-tieni lment
13 Permezz tat-tielet, ir-raba' u s-sitt partijiet tat-tieni lment, il-Kummissjoni ssostni li l-miżuri adottati mill-Irlanda fir-rigward tas-sorveljanza ta' l-ispeċi mniżżla fl-Anness IV(a) tad-Direttiva 92/43, jiffurmaw unità mhux ekwilibrata u b’nuqqasijiet [lacunae] li ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala li jimplementaw b’mod effettiv is-sistema ta’ ħarsien strett.
14 Fl-ewwel lok, fir-rigward tat-tielet parti ta' l-imsemmi lment, il-Kummissjoni tirrileva li l-pjanijiet ta' azzjoni għal kull speċi li l-Irlanda għandha l-intenzjoni li tipprepara għall-ispeċi mniżżla fl-Anness IV(a) tad-Direttiva 92/43 jistgħu jikkostitwixxu, kemm-il darba jkunu stabbiliti u applikati b'mod korrett, mezz effikaċi sabiex timplementa b’mod konkret l-eżiġenzi fir-rigward tal-ħarsien stipulat fl-Artikolu 12(1) ta' l-imsemmija Direttiva. Madankollu, fin-nuqqas ta' tali pjanijiet, is-sistema ta’ ħarsien strett ikun fiha nuqqasijiet [lacunae], ħlief għall-bufo calamita [Natterjack toad] li huwa suġġett għal sorveljanza speċifika approprjata.
15 L-Irlanda ssostni li l-imsemmija pjanijiet jinsabu fil-proċess li jiġu ppubblikati. Hija tinvoka wkoll numru ta' inizjattivi governattivi li għadhom ma ntemmewx u li, skond hija, huma ta’ natura li jaslu għal konsultazzjoni aħjar u għal sorveljanza iktar sistematika ta' l-ispeċi mniżżla fl-Anness IV(a) tad-Direttiva 92/43.
16 Madankollu, dawn l-argumenti ma jistgħux jintlaqgħu.
17 Fil-fatt, għandu jiġi mfakkar li hija ġurisprudenza kostanti li l-eżistenza ta' nuqqas ta' twettiq ta' obbligu għandha tiġi evalwata skond is-sitwazzjoni ta' l-Istat Membru kif ġiet ippreżentata f'għeluq it-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata u li l-bidliet li jkunu saru sussegwentement ma jistgħux jittieħdu in kunsiderazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tat-2 ta' Ġunju 2005, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, C‑282/02, Ġabra. p. I‑4653, punt 40).
18 Għaldaqstant, it-tielet parti tat-tieni lment għandha tiġi kkunsidrata bħala fondata.
19 Fir-rigward tas-sitt parti, li jkun jaqbel li tiġi eżaminata qabel ir-raba' parti, il-Kummissjoni ssostni li, bl-eċċezzjoni tar-rhinolophus [speċi ta' farfett il-lejl] u tal-bufo calamita, l-awtoritajiet Irlandiżi ma għandhomx l-informazzjonijiet neċessarji li jikkunċernaw ħafna mill-ispeċi mniżżla fl-Anness IV(a) tad-Direttiva 92/43, iż-żoni ta’ mistrieħ u tar-riproduzzjoni, kif ukoll il perikli għal liema dawn l-ispeċi huma esposti, li jimpedixxi l-implementazzjoni b’mod effettiv tas-sistema ta’ ħarsien strett.
20 Fl-ewwel lok, l-Irlanda tirrikonoxxi li, fir-rigward tal-friefet il-lejl l-oħra minbarra r-rhinolophus, il-proġett ta' sorveljanza bi prova ma jiħux il-post ta' xogħol ta' segwiment iktar elaborat. Dan l-Istat Membru jindika li huwa ser jipprovdi, fil-mument opportun, l-informazzjonijiet essenzjali dwar l-evoluzzjonijiet tal-populazzjoni ta' dawn l-ispeċi u jsemmi diversi inizjattivi għall-ġbir ta' informazzjonijiet relattivi għall-friefet il-lejl. Skond il-Kummissjoni, tali indikazzjoni ma turi la li l-Irlanda hija infurmata biżżejjed fuq l-ispeċi ta' friefet il-lejl u lanqas li dan l-Istat Membru ser jimplementa programm fit-tul koerenti sabiex jiġbor l-informazzjonijiet neċessarji.
21 Fit-tieni lok, l-Irlanda tgħid li l-istudju nazzjonali, mibdi fl-2004 u li kellu jigi konkluż fil-Ħarifa ta' l-2005, sar fil-kuntest ta' programm li kien diġà jeżisti u li huwa ntiż li jifforma l-bażi ta' programm fil-futur ta' sorveljanza tal-lontra [otter]. Skond il-Kummissjoni, din l-indikazzjoni mhijiex biżżejjed sabiex tistabbilixxi b'ċertezza li sistema u programm ta' sorveljanza adegwati ser jiġu implementati għall-ispeċi in kwistjoni.
22 Fit-tielet lok, l-Irlanda tippreċiża li espert nazzjonali dwar il-bugħarwien ta' Kerry qiegħed jaħdem fuq pjan ta' azzjoni li għandu jiġi ppubblikat fir-Rebbiegħa ta' l-2006 u fih rakkomandazzjonijiet relattivi għall-programm kontinwu ta' sorveljanza ta' din l-ispeċi. Skond il-Kummissjoni, il-miżuri u l-azzjonijiet meħuda mill-Irlanda ma jagħtu l-ebda ċertezza fir-rigward tal-provvista regolari ta' informazzjonijiet ta' sorveljanza organizzati b'mod koerenti u integrata fuq il-preżenza ta' l-ispeċi msemmija, iż-żoni ta’ riproduzzjoni u ta’ mistrieħ ta' din kif ukoll il-perikli għal liema tista’ tiġi esposta.
23 Fir-raba' lok, l-Irlanda ssemmi inizjattivi fis-seħħ, bħad-deċiżjoni li jiġi stabbilit ċentru ta' informazzjoni bijoloġika nazzjonali, il-ħolqien tan-National Biological Records Centre fejn jinġabru l-osservazzjonijiet dwar il-qbid aċċidentali taċ-ċetaċji [mammali tal-baħar] b'numru ta' attivitajiet ta' sajd, li jkunu nġabru sa mid-dħul fis-seħħ tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 812/2004 tas-26 ta' April 2004 li jippreskrivi miżuri li jikkonċernaw qabdiet inċidentali ta' ċetaċji fil-meded (żoni) tas-sajd u jemenda r-Regolament (KE) Nru 88/98 (ĠU L 150, p. 12).
24 F'dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li, sabiex tikkontesta s-sitt parti tat-tieni lment, l-Irlanda ssemmi diversi inizjattivi li kienu għadhom ma ntemmewx meta skada t-terminu mogħti fl-opinjoni motivata. Tali inizjattivi ma jistgħux, skond il-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 17 ta' din is-sentenza, jittieħdu in kunsiderazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja fl-evalwazzjoni tagħha dwar in-nuqqas ta' twettiq ta' obbligu akkużat mill-Kummissjoni.
25 Konsegwentement, is-sitt parti tat-tieni lment għandha tiġi kkunsidrata bħala fondata.
26 Fl-aħħar nett, fir-rigward tar-raba' parti ta' l-istess ilment, il-Kummissjoni ssostni li, jekk netwerk ta' uffiċjali inkarigati full time mill-konservazzjoni għandu importanza ġenerali għall-implementazzjoni tal-liġijiet li jikkonċernaw il-fawna u l-flora salvaġġa, l-eżistenza ta' tali netwerk, invokata mill-Irlanda, ma turix waħedha li l-miżuri speċifiċi rekwiżiti kienu ġew adottati sabiex l-Artikolu 12(1) tad-Direttiva 92/43 jiġi traspost.
27 L-Irlanda twieġeb li l-uffiċjali tagħha għandhom effikaċità kbira u jipproteġu wkoll il-bufo calamita, u għandhom rwol essenzjali fl-implementazzjoni tal-ħarsien ta' din l-ispeċi. Bl-istess mod, minħabba l-għarfien dirett li għandhom il-gwardjani u l-uffiċjali inkarigati mill-preservazzjoni tan-natura dwar iż-żoni li tagħhom huma nkarigati, in-netwerk nazzjonali ta' tali gwardjani u uffiċjali huwa infurmat bl-istat ta' konservazzjoni ta' l-ispeċi annimali u veġetali fiż-żoni msemmija.
28 F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 12(1) tad-Direttiva 92/43 jobbliga lill-Istati Membri li jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jistabbilixxu sistema ta’ ħarsien strett ta’ l-ispeċi ta’ l-annimali msemmija fl-Anness IV(a), ta' l-istess Direttiva, fil-firxa naturali tagħhom.
29 Kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 24 tal-konklużjonijiet tiegħu, it-traspożizzjoni ta' l-imsemmi Artikolu 12(1) tobbliga lill-Istati Membri mhux biss l-adozzjoni ta’ kuntest leġiżlattiv komplet, iżda wkoll l-implementazzjoni ta' miżuri konkreti u speċifiċi ta' ħarsien (ara, f'dan is-sens, sentenza tat-30 ta' Jannar 2002, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, C‑103/00, Ġabra. p. I‑1147, punti 34 sa 39).
30 Bl-istess mod, is-sistema ta’ ħarsien strett timplika l-adozzjoni ta' miżuri koerenti u kkoordinati, ta' natura preventiva (sentenza tas-16 ta' Marzu 2006, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 16).
31 Madankollu, f'dan il-każ, l-eżistenza ta' netwerk ta' gwardjani u ta' uffiċjali inkarigati full time mis-sorvelljanza u l-protezzjoni ta' l-ispeċi ma tistax waħedha turi l-implementazzjoni effikaċi ta' sistema ta’ ħarsien strett ta' l-ispeċi kollha msemmija fl-Anness IV(a) tad-Direttiva 92/43 li huma preżenti fl-Irlanda.
32 Fil-fatt, l-imsemmija speċi mhumiex suġġetti, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 45 sa 48 tal-konklużjonijiet tiegħu, għal sorveljanza approprjata, bl-eċċezzjoni tar-rhinolophus, tal-bufo calamita, kif ukoll tad-Dermochelys coriacea, meta jiġi kkunsidrat in-numru limitat ta' kampjuni ta' din l-ispeċi fl-ibħra Irlandiżi. Dan huwa l-każ tal-lontra, tal-bugħarwien ta' Kerry, ta' l-ispeċi differenti ta' friefet il-lejl, bl-eċċezzjoni tar-rhinolophus, kif ukoll taċ-ċetaċji, kif jirriżulta mill-punti 20 sa 24 ta' din is-sentenza.
33 Konsegwentement, ir-raba' parti tat-tieni lment għandha tiġi kkunsidrata bħala fondata.
Fuq il-ħames parti tat-tieni lment
34 Permezz tal-ħames parti tat-tieni lment, il-Kummissjoni ssostni li, jekk l-istimi ta' l-effetti fuq l-ambjent, magħmula skond id-Direttiva tal-Kunsill Nru 85/337/KEE, tas-27 ta' Ġunju 1985 dwar l-istima ta’ l-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (ĠU L 175, p. 40), jista’ jkollhom l-utilità tagħhom billi javżaw lill-awtoritajiet kompetenti dwar il-perikli speċifiċi għaż-żoni ta’ riproduzzjoni u ta' mistrieħ ta' l-ispeċi msemmija fl-Anness IV tad-Direttiva 92/43, numru limitat biss ta' proġetti huwa s-suġġett ta’ tali stimi fl-Irlanda. Barra minn hekk, anki meta jkunu inkarigati, l-awtoritajiet Irlandiżi ma jeħtieġux lill-persuna li taħdem fil-qasam tal-bini li tipprovdi informazzjonijiet li jirrigwardaw l-ispeċi protetti ħlief wara l-għoti tal-permess tal-proġett ikkonċernat, proċedura li ma twaqqafx ċerti proġetti li huma ta' ħsara lill-ambjent.
35 Il-Kummissjoni b'mod partikolari tagħmel referenza għal tliet proġetti li kellhom konsegwenzi negattivi fuq il-populazzjonijiet tal-friefet il-lejl (proġett fuq it-territorju ta' Lough Rynn), fuq postijiet fejn jistrieħu l-friefet il-lejl rhinolophus (proġett tat-triq ta’ periferija ta' Ennis) kif ukoll fuq iż-żoni ta' mistrieħ u ta' riproduzzjoni taċ-ċetaċji (proġett ta' kostruzzjoni ta' katusi tal-gass fil-bajja ta' Broadhaven) rispettivament.
36 F'dan ir-rigward, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 53 sa 61 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-permess ta' proġett, qabel ma ssir l-istima ta’ l-effetti fuq l-ambjent li tikkonkludi li jeżistu konsegwenzi negattivi li joħorġu minn dan il-proġett, fuq l-ambjent (proġett fuq it-territorju ta' Lough Rynn), jew il-permess mingħajr eżenzjoni ta' proġetti oħra, filwaqt li l-istima bil-quddiem ikkonkludiet ukoll li jeżistu konsegwenzi negattivi ta' l-imsemmi proġett fuq l-ambjent (proġett tat-triq ta’ periferija ta' Ennis u proġett ta' kostruzzjoni ta' katusi tal-gass fil-bajja ta' Broadhaven), juru li l-ispeċi msemmija fl-Anness IV(a) tad-Direttiva 92/43, kif ukoll iż-żoni ta’ riproduzzjoni u ta' mistrieħ tagħhom, huma suġġetti għal impatti negattivi u għal perikli li l-leġiżlazzjoni Irandiża ma tippermettix li jiġu evitati.
37 Bħala konsegwenza, fir-rigward ta' dawn il-proġetti invokati mill-Kummissjoni fir-rikors tagħha, ma jistax jiġi kkunsidrat li ttieħdu l-miżuri kollha sabiex is-sistema ta’ ħarsien strett tiġi implementata b’mod effettiv. Għaldaqstant, il-ħames parti tat-tieni lment għandha tiġi kkunsidrata bħala fondata.
Fuq is-seba' parti tat-tieni lment
38 Permezz tas-seba' parti tat-tieni lment, il-Kummissjoni ssostni li l-Irlanda ma wrietx li kienet stabbilixxiet strateġija approprjata bil-għan li tirrispondi għat-tipi ta' perikli li jolqtu ż-żoni ta’ riproduzzjoni u ta' mistrieħ ta' l-ispeċi ta' friefet il-lejl. Hija tinvoka b'mod partikolari l-fatt li t-trattament ta' l-injam kif ukoll ix-xogħlijiet ta' rinnovazzjoni u ta' demolizzjoni jikkostitwixxu theddid għall-postijiet fejn jistrieħu l-friefet il-lejl.
39 F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li skond ġurisprudenza stabbilità tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest ta' proċedura għal nuqqas ta' twettiq ta' obbligu mressaq skond l-Artikolu 226 KE, hija l-Kummissjoni li għandha tistabbilixxi l-eżistenza tan-nuqqas allegat, mingħajr ma tibbaża ruħha fuq kwalunkwe suppożizzjoni (sentenza tat-18 ta' Mejju 2006, Il-Kummissjoni vs. Spanja, C‑221/04, Ġabra. p. I‑4515, punt 59 u l-ġurisprudenza ċċitata).
40 F'dan il-każ, għandu jingħad li l-Kummissjoni ma ressqet ebda element konkret ta’ natura li jsostni s-seba' parti tat-tieni lment tagħha.
41 B’hekk, is-seba’ parti tat-tieni lment għandha tiġi kkunsidrata bħala mhux fondata.
Fuq it-tielet ilment
42 Permezz tat-tielet ilment tagħha, li l-kliem tiegħu huwa identiku għal dak tat-tieni parti tat-tieni lment, il-Kummissjoni tinvoka l-eżistenza ta' sistema parallela ta' derogi inkompatibbli mal-qasam u l-kundizzjonijiet ta' l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 16 tad-Direttiva 92/43, liema sistema tirriżulta, minn naħa, mill-Artikolu 23(7) tal-liġi dwar il-fawna u l-flora salvaġġi (Wildlife Act) ta' l-1976, fil-verżjoni tagħha kif tirriżulta mill-att li temendaha [Wildlife (Amendment) Act], ta' l-2000 (iktar ’il quddiem il-"Wildlife Act"), u, min-naħa l-oħra, ta' l-Artikolu 42 ta' din l-istess liġi.
43 B'kunsiderazzjoni tad-difiża ta' l-Irlanda f'dak li jirrigwarda n-nuqqas ta' twettiq ta' obbligu li jirriżulta mill-Artikolu 42 tal-Wildlife Act, il-Kummissjoni rrinunzjat għal din il-parti tat-tielet ilment tagħha. Għaldaqstant, m'hemmx lok li din tiġi eżaminata.
44 Fir-rigward ta' dik il-parti tat-tielet ilment relatata ma’ l-Artikolu 23(7)(a) sa (c) tal-Wildlife Act, il-Kummissjoni ssostni li din id-dispożizzjoni tipprovdi li ma jikkostitwix ksur il-fatt li persuna, b'mod mhux intenzjonali, tweġġa' jew toqtol annimal salvaġġ protett waqt li tkun qed teżerċità attività fil-kuntest ta' l-agrikultura, tas-sajd, ta' l-akkwakultura, tas-silvikultura jew tal-ġbir tal-pît [Artikolu 23(7)(a)], jew ifixkel jew jiddistruġġi ż-żoni ta’ riproduzzjoni jew ta' mistrieħ ta' tali annimal fil-kuntest ta' l-attivitajiet imsemmija [Artikolu 23(7)(b)], jew inkella, b'mod mhux intenzjonali, joqtol jew iweġġa' dan it-tip ta' annimal jew jiddistruġġi jew jagħmel ħsara liż-żona ta' riproduzzjoni jew ta' mistrieħ ta' tali annimal fil-kuntest tal-kostruzzjoni ta' triq jew ta' kull xogħol arkeoloġiku jew ta' xogħlijiet ta' kostruzzjoni jew ta' inġinerija ċivili, jew ukoll fil-kuntest tal-kostruzzjoni jew matul l-eżekuzzjoni ta' kull xogħol ieħor jew operazzjoni ta' dan it-tip li tista’ tiġi stabbilita [Artikolu 23(7)(ċ)].
45 L-Irlanda ssostni li l-Kummissjoni għamlet interpretazzjoni żbaljata ta' l-għan ta' l-imsemmi Artikolu 23(7). Madankollu, sabiex tneħħi kull ambigwità f'dan ir-rigward, l-Irlanda tindika li għamlet emendi fil-leġiżlazzjoni (ħabitat) bl-għan li tispeċifika b'mod ċar is-sistema ta' l-Artikolu 23 tal-Wildlife Act u d-dispożizzjonijiet tar-Regola 23 ta' din il-leġiżlazzjoni. Il-leġiżlazzjoni (ħabitat naturali) tal-Komunitajiet Ewropej [European Communities (Natural Habitats) Regulations] ta' l-2005 introduċiet dispożizzjoni ġdida fl-imsemmija liġi, jiġifieri l-paragrafu (8) ta' l-Artikolu 23.
46 F'dan ir-rigward, għandu fl-ewwel lok jiġi mfakkar li l-emendi ta' l-Artikolu 23 tal-Wildlife Act mill-imsemmija leġiżlazzjoni ta’ l-2005 ma tistax, skond il-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 17 ta’ din is-sentenza, tiġi meħuda in kunsiderazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja fl-evalwazzjoni tagħha dwar in-nuqqas ta' twettiq ta' obbligu akkużat, safejn din l-emenda saret wara li skada t-terminu ta’ xahrejn mogħti fl-opinjoni motivata.
47 Fit-tieni lok, ikun biżżejjed li jiġi kkonstatat li, billi pprovda li ma jikkostitwixxux ksur l-atti non intenzjonali li jiddisturbaw jew jiddistruġġu s-siti ta' riproduzzjoni jew iż-żoni ta' mistrieħ ta' l-ispeċi salvaġġi, l-Artikolu 23(7)(b) tal-Wildlife Act ma ssodisfax l-eżiġenzi ta' l-Artikolu 12(1)(d) tad-Direttiva 92/43 li jipprojbixxi dawn l-atti, kemm jekk magħmula b'mod intenzjonali jew le (ara, f'dan is-sens, is-sentenza ta' l-20 ta' Ottubru 2005, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, C-6/04, Ġabra. p. I-9017, punt 79)
48 Barra minn hekk, jidher li d-derogi msemmija fl-Artikolu 23 tal-Wildlife Act imorru oltre dak li huwa previst fl-Artikolu 16 tad-Direttiva 92/43, peress illi dan ta’ l-aħħar jiddetermina b'mod eżawrjenti l-kundizzjonijiet li fihom jista’ jidderoga mill-Artikolu 12 tad-Direttiva.
49 Jirriżulta li l-Kummissjoni invokat b’mod ġust l-eżistenza ta' sistema parallela ta' derogi, prevista mil-leġiżlazzjoni Irlandiża, li mhumiex kumpatibbli ma’ l-Artikoli 12 u 16 tad-Direttiva 92/43.
50 B’hekk it-tielet motiv invokat mill-Kummissjoni in sostenn tar-rikors tagħha huwa fondat.
51 Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha li ssemmew, għandu jingħad li:
– billi naqset milli timplementa l-miżuri speċifiċi kollha neċessarji sabiex timplementa b’mod effettiv is-sistema ta’ ħarsien strett,
– billi żammet id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 23(7)(a) sa (c) tal-Wildlife Act li mhumiex kumpatibbli ma dawk ta' l-Artikoli 12(1) u 16 tad-Direttiva 92/43,
l-Irlanda mhijiex konformi ma l-imsemmija Artikoli ta’ din id-Direttiva 92/43 u naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skond din.
Fuq l-ispejjeż
52 Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li tilfet l-akbar parti tal-motivi tagħha, hemm lok li l-Irlanda tiġi ordnata tbati l-ispejjeż, kif miltub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta' u tiddeċiedi:
1) – billi naqset milli timplementa l-miżuri speċifiċi kollha neċessarji sabiex timplementa b’mod effettiv is-sistema ta’ ħarsien strett, previst mill-Artikolu 12(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta’ Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni tal-ħabitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa,
– billi żammet id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 23(7)(a) sa (c) tal-liġi dwar il-fawna u l-flora selvaġġa (Wildlife Act) ta' l-1976, fil-verżjoni tagħha kif tirriżulta mil-liġi li temendaha [Wildlife (Amendment) Act], ta' l-2000, li mhumiex kumpatibbli ma dawk ta' l-Artikoli 12(1) u 16 tad-Direttiva 92/43,
l-Irlanda mhiex konformi ma l-imsemmija Artikoli ta’ din id-Direttiva u naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skond din.
2) L-Irlanda għandha tbati l-ispejjeż.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.
Full & Egal Universal Law Academy