SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
9 ta' Novembru 2006 (*)
“Trade marks – Direttiva 89/104/KEE– Dritt għal sid ta’ trade mark li jipprojbixxi t-tranżitu ta’ merkanzija li għandha sinjal identiku fuq it-territorju ta’ Stat Membru li fih din it-trade mark tgawdi minn protezzjoni – Manifattura illegali – Stat assoċjat”
Fil-kawża C-281/05,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Bundesgerichtshof (il-Ġermanja), permezz ta' deċiżjoni tat-2 ta' Ġunju 2005, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-13 ta' Lulju 2005, fil-proċedura
Montex Holdings Ltd
vs
Diesel SpA,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn C. W. A. Timmermans, President ta' l-Awla, J. Makarczyk, R. Schintgen, P. Kūris (Relatur), J. Makarczyk u G. Arestis, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Poiares Maduro,
Reġistratur: B. Fülöp, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta ta’ l-4 ta' Mejju 2006,
wara li rat l-osservazzjonijiet ippreżentati :
– għal Montex Holdings Ltd, minn T. Raab, Rechtsanwalt,
– għal Diesel SpA, minn N. Gross, Rechtsanwalt,
– għall-Gvern Ġermaniż, minn M. Lumma u A. Dittrich, bħala aġenti,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn G. Braun u W. Wils, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta ta’ l-4 ta' Lulju 2006,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 5(1) u (3) ta’ l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE tal-21 ta’ Diċembru 1988 [sa]biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU L 40, 1989, p. 1) kif ukoll l-Artikoli 28 KE u 30 KE.
2 Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn Diesel SpA (iktar ’il quddiem “Diesel”) u l-kumpannija Montex Holdings Ltd (iktar ’il quddiem “Montex”) dwar talba intiża sabiex tipprojbixxi t-tranżitu fuq it-territorju Ġermaniż ta’ merkanzija ta’ din l-aħħar kumpannija u li fuqha hemm sinjal identiku għat-trade mark irreġistrata li tagħha Diesel hija s-sid fil-Ġermanja.
Il-kuntest ġuridiku
3 L-Artikolu 5(1) u (3) tad-Direttiva 98/104, intitolat “Drittijiet mogħtija minn trade mark” huwa miktub kif ġej:
"1. It-trade mark reġistrata tagħti lil-propjetarju dritt esklużiv. Il-proprjetarju huwa intitolat li jimpedixxi terzi persuni kollha, li m’għandhomx il-kunsens tiegħu, li jużaw matul fil-kummerċ:
(a) kwalunkwe sinjal li hu identiku mat-trade mark għal merkanzija jew servizzi li huma identiċi għal dawk li t-trade mark hija rreġistrata;
(b) kwalunkwe sinjal li għalih, minħabba l-identiċità jew xebh mat-trade mark u minħabba l-identiċità jew xebh [tal]-merkanzija jew is-servizzi koperti mit-trade mark u s-sinjal, teżisti l-possibbiltà ta’ konfużjoni mill-pubbliku, li tinkludi l-possibbiltà ta’ assoċjazzjoni bejn is-sinjal u t-trade mark;
[...]
3. Jekk jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet tal-paragrafi 1 u 2, jsta’ jiġi b’mod partikolari pprojbit:
(a) li jitwaħħal is-sinjal mal-merkanzija jew ma’ l-imballaġġ tiegħu;
(b) li joffru l-merkanzija, jew li jqiegħduhom fis-suq jew li jaħżnuhom għal dawn l-iskopijiet taħt dak is-sinjal, jew li joffru u jipprovdu servizzi taħt dan is-sinjal;
(ċ) li jimpurtaw jew jesportaw il-merkanzija taħt is-sinjal;
(d) li jużaw is-sinjal fuq karti tal-kummerċ u fir-reklamar.”[traduzzjoni mhux uffiċjali]
4 Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 3295/94 tat-22 ta’ Diċembru 1994, li jistabbilixxi miżuri li jipprojbixxu r-rilaxx għal ċirkulazzjoni libera, l-esportazzjoni, l-esportazzjoni mill-ġdid jew dħul għal proċedura sospensiva ta’ oġġetti [merkanzija] ffalsifikati jew pirati (ĠU L 341, p. 8) kif emendat permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 241/99 tal-25 ta’ Jannar 1999 (ĠU L 27, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 3295/94”), fis-seħħ fid-data tal-fatti prinċipali, jipprovdi fit-tieni u t-tielet premessi:
“billi l-kummerċ ta’ oġġetti [merkanzija] ffalsifikati u oġġetti [merkanzija ]pirati jikkawża ħsara kunsiderevoli lill-manufatturi u lin-negozjanti li jirrispettaw il-liġi u lil detenturi ta’ drittijiet ta’ l-awtur u ta’ drittijiet viċini u jqarraq bil-konsumaturi; billi oġġetti [merkanzija ] bħal dawn għandhom kemm jista’ jkun ma jitħallewx jitpoġġew fuq is-suq u għandhom jiġu addottati miżuri b’dan il-għan sabiex iwaqqfu effettivament din l-attività illegali mingħajr ma jxekklu l-libertà tan-negozju leġittimu; billi dawn l-għanijiet qegħdin jitmexxew ukoll bis-saħħa ta’ inizzjattivi ta’ l-istess xorta li qegħdin jittieħdu fuq livell internazzjonali;
billi, sakemm oġġetti [merkanzija] ffalsifikati jew pirati u prodotti simili jiġu importati minn pajjiżi terzi, huwa importanti li jinżammu milli jiġu rilaxxati għal ċirkulazjoni libera fil-Komunità jew milli jitħallew jiddaħlu għal proċedura sospensiva u li tiġi stabbilita proċedura xierqa li tippermetti lill-awtoritajiet tad-dwana li jaġixxu sabiex dawn ikunu jistgħu jiżguraraw li din il-projbizjoni tkun tista’ tiġi nforzata sew”;
5 L-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 3295/94 jipprovdi:
“1. Dan ir-Regolament għandu jistabbilixxi:
a) il-kundizzjonijiet li fuqhom l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jieħdu azzjoni fejn l-oġġetti [merkanzija] suspettati li huma l-oġġetti [merkanzija] riferiti fil paragrafu 2(a) ikunu:
– iddaħħlu għaċ-ċirkulazzjoni ħielsa, l-esportazzjoni jew l-esportazzjoni mill-ġdid, bi qbil ma’ l-Artikolu 61 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta' Ottubru li jistabbilixxi l-Kodiċi tad-Dwana tal-Komunità [ĠU L 302, p. 1, iktar ’il quddiem il-‘Kodiċi Doganali’],
– instabu waqt tfitxija ta' l-oġġetti [merkanzija] taħt is-sorveljanza tad-dwana fit-tifsira ta' l-Artikolu 37 tal-[Kodiċi Doganali], imqiegħda taħt proċedura sospensiva fit-tifsira ta' l-Artikolu 84(1)(a) ta' dan il-[Kodiċi], ġew esportati mill-ġdid suġġetti għan-notifika jew imqiegħda f'żona ħielsa jew f'maħżen ħieles fit-tifsira ta' l-Artikolu 166 ta’ dan il-[Kodiċi] miġjub fih
u
b) il-miżuri li għandhom jittieħdu mill-awtoritajiet kompetenti rigward dawn l-oġġetti [merkanzija] fejn ikun ġie stabbilit illi huma tassew l-oġġetti [merkanzija] riferuti fil-paragrafu (2)(a).”
6 Il-paragrafu 2 ta’ dan l-istess Artikolu jipprovdi:
"Għall-għanijiet ta' dan ir-Regolament:
a) oġġetti [merkanzija] li jiksru d-dritt tal-proprjetà intellettwali"; tfisser
– ‘oġġetti [merkanzija] falzifikati’; jiġifieri
– l-oġġetti [merkanzija], inklużi l-pakkeġġ tagħhom, li mingħajr awtorizzazzjoni jġorru trade mark li hija identika mat-trade mark validament reġistrata rigward l-istess tip ta' oġġetti [merkanzija], jew li ma jistgħux jingħarfu fl-aspetti essenzjali tagħhom minn din it-trade mark, u li għalhekk jiksru d-drittijiet tal-possessur tat-trade mark msemmija skond il-liġi tal-Komunità jew il-liġi ta' l-Istat Membru fejn issir l-applikazzjoni għal azzjoni mill-awtoritajiet tad-dwana,
[...]”
7 L-Artikolu 84(1)(a) tal-Kodiċi Doganali jipprovdi:
“[M]eta jintuża t-terminu "proċedura [sospensiva]", jiġi miftiehem bħala li japplika, fil-każ ta' merkanzija mhux tal-Komunità, għall-arranġamenti segwenti:
– tranżitu estern,
[...]”
8 L-Artikolu 91(1) tal-Kodiċi Doganali jipprovdi:
“Il-proċess ta' tranżitu estern għandu jippermetti l-moviment minn punt għall-ieħor fit-territorju doganali tal-Komunità ta':
(a) merkanzija mhux tal-Komunità, mingħajr ma dik il-merkanzija tkun suġġetta għal dazji fuq l-importazzjoni u ħlasijiet oħra jew għal miżuri ta' politika kummerċjali;
[...]”
9 Skond l-Artikolu 92 ta’ l-istess Kodiċi:
“Il-proċedura ta' tranżitu estern għandha tintemm meta l-merkanzija u d-dokumenti korrispondenti jiġu prodotti fl-uffiċċju doganali tad-destinazzjoni skond id-dispożizzjonijiet tal-proċedura konċernata.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
10 Montex timmanifattura qliezet tal-jeans u tesporta l-biċċiet differenti fil-Polonja, li jinkludu s-sinjali distintivi, permezz ta’ trasport doganali ssiġillat, billi tħit il-biċċiet fit-territorju Pollakk u tieħu l-qliezet lesti fl-Irlanda. Diesel m’għandha l-ebda protezzjoni għas-sinjal fit-territorju ta’ dan l-aħħar Stat Membru.
11 Fil-31 ta’ Diċembru 2000, il-Hauptzollamt Löbau – Zollamt Zittau (l-uffiċċju doganali prinċipali ta’ Löbau – uffiċċju doganali ta’ Zittau) issekwestra kunsinna, iddestinata għal Montex, ta’ 5076 qalziet għan-nisa, li għandhom l-isem DIESEL, li impriża ta’ trasport Ungeriża kellha twassal permezz ta’ trakk mill-fabbrika Pollakka li tipproduċihom billi jgħaddi fit-territorju Ġermaniż. Il-qliezet kellhom jiġu ttrasportati, mingħajr waqfien, mill-uffiċċju doganali Pollakk għal dak ta’ Dublin u kienu protetti kontra kull serq eventwali matul it-tranżitu permezz tas-siġill tal-vettura ta’ trasport li sar mill-amministrazzjoni Pollakka.
12 Montex ressqet ilment kontra l-ordni ta’ sekwestru tal-merkanzija in kwistjoni. Hija tqis li s-sempliċi tranżitu tal-merkanzija fuq it-territorju Ġermaniż ma jikser ebda dritt mogħti mit-trade mark.
13 Fir-rigward tagħha, Diesel tqis li l-imsemmi tranżitu jikkostitwixxi ksur tad-dritt ta’ trade mark tagħha minħabba r-riskju li l-merkanzija titqiegħed fis-suq fl-Istat Membru ta’ tranżitu. Għaldaqstant hija talbet li jiġi pprojbit lil Montex li l-merkanzija ta’ din ta’ l-aħħar tgħaddi mit-territorju Ġermaniż jew li tippermetti tali tranżitu. Minbarra dan hija talbet li Montex tiġi kkundannata taċċetta l-qerda tal-prodotti ssekwestrati jew, meta tkun tista’, l-irtirar u l-qerda tat-tikketti kollha, kif ukoll tas-sinjali distintivi l-oħra li fihom l-isem DIESEL, u li Montex tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż tal-qerda.
14 Wara li kienet ġiet ikkundannata fl-ewwel u t-tieni istanza, Montex ressqet rikors għal “Reviżjoni” quddiem il-Bundesgerichtshof. Din ta’ l-aħħar iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1) It-trade mark irreġistrata tagħti lis-sid tagħha d-dritt li jipprojbixxi t-tranżitu ta’ merkanzija li fuqha jkun hemm is-sinjal?
2) Fil-każ ta’ risposta pożittiva: tista’ tirriżulta evalwazzjoni partikolari mill-fatt li s-sinjal ma jgawdi minn ebda protezzjoni fil-pajjiż ta’ destinazzjoni?
3) Fil-każ ta’ risposta pożittiva għall-ewwel domanda u indipendentement mir-risposta mogħtija għat-tieni domanda, għandha ssir distinzjoni skond jekk il-merkanzija ddestinata fi Stat Membru tkun ta’ provenjenza minn Stat Membru, minn Stat assoċjat jew minn Stat terz? Għandu jitqies jekk il-prodott kienx ġie mmanifatturat legalment fil-pajjiż ta’ oriġini jew bi ksur ta’ dritt ta’ trade mark tas-sid fis-seħħ fl-imsemmi pajjiż?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel u t-tieni domandi
15 Permezz ta’ l-ewwel żewġ domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti ta’ rinviju fis-sustanza tistaqsi jekk l-Artikolu 5(1) u (3) tad-Direttiva 89/104 għandux jiġi interpretat fis-sens li t-trade mark tagħti lis-sid tagħha d-dritt li jipprojbixxi t-tranżitu ta’ merkanzija li fuqha hemm sinjal identiku għal din ta’ l-aħħar, immanifatturata fi Stat terz, fuq it-territorju ta’ Stat Membru li fih din it-trade mark tgawdi minn protezzjoni, meta l-merkanzija li għandha bħala destinazzjoni finali Stat Membru li fih hija tista’ tiġi liberalment ikkummerċjalizzata għar-raġuni li l-imsemmija trade mark ma tibbenefikax min tali protezzjoni.
16 Fl-ewwel lok, jirriżulta mid-deċiżjoni ta’ rinviju li matul is-sekwestru mill-Hauptzollamt Löbau – Zollamt Zittau, fil-31 ta’ Diċembru 2000, il-merkanzija in kwistjoni kienet tinsab taħt il-proċedura doganali sospensiva ta’ tranżitu estern skond l-Artikolu 84(1)(a) tal-Kodiċi Doganali; fit-tieni lok, li din il-merkanzija kienet ġejja mir-Repubblika tal-Polonja, Stat assoċjat ma’ l-Unjoni Ewropea skond il-Ftehim Ewropew li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika tal-Polonja, min-naħa l-oħra, konkluż u approvat f’isem il-Komunità permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill u tal-Kummissjoni 93/743/Euratom/KEFA/KE tat-13 ta’ Diċembru 1993 (ĠU L 348, p. 1), u, fit-tielet lok, li l-imsemmija merkanzija ma kinitx tinsab, fid-data tas-sekwestru tagħha, f’ċirkulazzjoni libera fil-Komunità, minħabba li s-siġill doganali tagħha kellu jitneħħa fl-Irlanda, l-Istat Membru fejn hija kellha tiġi rrilaxxata f’ċirkulazzjoni libera.
17 Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, minn naħa, li t-tranżitu estern ta’ merkanzija mhux Komunitarja tistrieħ fuq assunzjoni ġuridika. Fil-fatt, il-merkanzija mqiegħda taħt din is-sistema mhijiex suġġetta la għad-dazji fuq l-importazzjoni korrispondenti, la għal miżuri oħra ta’ politika kummerċjali, bħallikieku ma kinitx daħlet fit-territorju Komunitarju (ara s-sentenza tas-6 ta’ April 2000, Polo/Lauren, C-383/98, Ġabra p. I-2519, punt 34).
18 Minn dan isegwi, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 16 tal-konklużjonijiet tiegħu, li dan seħħ bħallikieku, qabel ir-rilaxx f’ċirkulazzjoni libera tal-merkanzija li kellha sseħħ fl-Irlanda, din qatt ma kienet daħlet fit-territorju Komunitarju.
19 Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li t-tranżitu, li jikkonsisti f’li tiġi ttrasportata l-merkanzija legalment immanifatturata fi Stat Membru lejn Stat terz billi tgħaddi mit-territorju ta’ wieħed jew bosta Stati Membri, ma jimplika ebda kummerċjalizzazzjoni tal-merkanzija kkonċernata u b’hekk ma jistax jippreġudika l-għan speċifiku tad-dritt tat-trade mark (ara, rigward it-tranżitu minn Franza ta’ provenjenza minn Spanja u għall-Polonja, is-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2003, Rioglass u Transremar, C-115/02, Ġabra p. I-12705, punt 27).
20 Minbarra dan, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li s-sid ta’ trade mark ma jistax jopponi l-introduzzjoni biss fil-Komunità, skond il-proċedura doganali tat-tranżitu estern jew dak tal-ħażna doganali, ta' merkanzija oriġinali protetta b'din it-trade mark u li, qabel, ma kinitx ġiet diġà mqiegħda fis-suq Komunitarju mill-imsemmi proprjetarju jew bil-kunsens tiegħu (sentenza tat-18 ta’ Ottubru 2005, Class International, C-405/03, Ġabra p. I-8735, punt 50).
21 Fil-qasam tat-trade marks, it-tqegħid ta’ merkanzija mhux Komunitarja li għandha trade mark taħt proċedura doganali sospensiva bħal dik tat-tranżitu estern ma jikkostitwixxix, fih innifsu, ħsara għad-dritt tal-proprjetarju ta' din it-trade mark li jikkontrolla l-ewwel tqegħid fis-suq Komunitarju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Class International, iċċitata iktar ’il fuq, punt 47).
22 Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li s-sid tat-trade mark jista’ jopponi l-offerta jew il-bejgħ ta’ prodotti oriġinali li għandhom trade mark u li għandhom status doganali ta' merkanzija mhux Komunitarja meta l-offerta tkun magħmula u/jew il-bejgħ imwettaq waqt li l-merkanzija titqiegħed taħt il-proċedura tat-tranżitu estern jew dak tal-ħażna doganali, u dan jimplika neċessarjament it-tqegħid fis-suq ta' din ta' l-aħħar fil-Komunità (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Class International, iċċitata iktar ’il fuq, punt 61).
23 Minn dan jirriżulta li s-sid ta’ trade mark ma jistax jipprojbixxi t-tranżitu fi Stat Membru li fih din it-trade mark hija protetta, f’dan il-każ ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ta’ prodotti li għandhom trade mark u huma mqiegħda taħt il-proċedura ta’ tranżitu estern b’destinazzjoni ta’ Stat Membru ieħor li fih tali protezzjoni ma teżistix, f’dan il-każ l-Irlanda, ħlief meta dawn il-prodotti huma s-suġġett ta’ att ta’ terz magħmul waqt li huma jitqiegħdu taħt il-proċedura tat-tranżitu estern u li neċessarjament timplika t-tqegħid fis-suq tagħhom fl-imsemmi Stat Membru ta’ tranżitu.
24 F’dan ir-rigward, ma jistax jiġi aċċettat l-argument sostnut minn Diesel, li s-sempliċi riskju li l-merkanzija ma tasalx fid-destinazzjoni tagħha, jiġifieri l-Irlanda, Stat Membru li fih ma teżisti ebda protezzjoni tat-trade mark, u li din tista’ teoretikament tkun is-suġġett ta’ kummerċjalizzazzjoni frawdolenti fil-Ġermanja huwa suffiċjenti sabiex jitqies li t-tranżitu jippreġudika l-funzjonijiet essenzjali tat-trade mark fil-Ġermanja.
25 Fil-fatt, kif irrileva wkoll l-Avukat Ġenerali fil-punt 29 tal-konklużjonijiet tiegħu, tali argument iwassal li jiġi ammess li kull tranżitu estern ta’ merkanzija li għandha s-sinjal għandu jitqies li huwa użu tat-trade mark matul il-kummerċ skond l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104. Madankollu, kif ġie mfakkar fil-punti 17 sa 22 ta’ din is-sentenza, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra, bil-kontra, li tali tranżitu, minħabba l-fatt li ma jimplika ebda kummerċjalizzazzjoni tal-merkanzija kkonċernata, ma jikkostitwixxix użu tat-trade mark li jista’ jippreġudika d-dritt tas-sid tagħha li jikkontrolla t-tqegħid fis-suq fil-Komunità.
26 Fir-rigward ta’ l-oneru tal-prova, jirriżulta mill-punti 74 u 75 tas-sentenza Class International, iċċitata iktar ’il fuq, li, f’sitwazzjoni bħal dik tal-kawża prinċipali, huwa l-proprjetarju tat-trade mark li għandu jressaq il-prova taċ-ċirkustanzi li jippermettu l-eżerċizzju tad-dritt ta' projbizzjoni previst fl-Artikolu 5(1) u (3) tad-Direttiva 89/104, billi jistabbilixxi l-eżistenza kemm ta’ ċirkulazzjoni libera ta' merkanzija mhux Komunitarja li għandha t-trade mark tagħha fi Stat Membru li fih it-trade mark hija protetta, kif ukoll ta’ att ieħor li neċessarjament jimplika t-tqegħid fis-suq tagħha f’tali Stat Membru.
27 Fid-dawl ta’ dak li ntqal, l-ewwel u t-tieni domandi għandhom jingħatalhom ir-risposta li l-Artikolu 5(1) u (3) tad-Direttiva 89/104 għandu jiġi interpretat fis-sens li s-sid ta’ trade mark ma jistax jipprojbixxi t-tranżitu fi Stat Membru li fih din it-trade mark hija protetta, f’dan il-każ ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ta’ prodotti li għandhom trade mark u mqiegħda taħt il-proċedura ta’ tranżitu estern għal destinazzjoni ta’ Stat Membru ieħor li fih tali protezzjoni ma teżistix, f’dan il-każ l-Irlanda, ħlief meta dawn il-prodotti huma s-suġġett ta’ att ta’ terz magħmul meta huma jitqiegħdu taħt il-proċedura ta tranżitu estern u li neċessarjament jimplika t-tqegħid fis-suq tagħhom fl-imsemmi Stat Membru ta’ tranżitu.
Fuq it-tielet domanda
28 Permezz ta’ l-ewwel parti tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk huwiex rilevanti, għall-finijiet tar-risposta għall-ewwel domanda, li meta seħħew il-fatti prinċipali dawn kienu prodotti li oriġinaw minn Stat assoċjat, jiġifieri r-Repubblika tal-Polonja qabel l-adeżjoni tagħha fl-Unjoni, u mhux prodotti li oriġinaw minn Stati terzi, jew prodotti Komunitarji.
29 F’dan ir-rigward, il-ġurisprudenza msemmija fil-punt 19 ta’ din is-sentenza tikkonċerna merkanzija ta’ oriġini Komunitarja li kienet is-suġġett ta’ tranżitu għal destinazzjoni ta’ Stat terz, billi għaddiet mit-territorju ta’ wieħed jew bosta Stati Membri, imma fejn it-tranżitu ma jimplikax il-kummerċjalizzazzjoni tagħha fil-Komunità b’tali mod li s-suġġett speċifiku tat-trade mark ma kienx suxxettibbli li jiġi effettwat.
30 Madankollu, l-istatus ta’ Stat assoċjat tar-Repubblika tal-Polonja, meta seħħew il-fatti prinċipali b’ebda mod ma jimplika li l-prodotti li oriġinaw minn dan il-pajjiż kellhom jitqiesu li ġejjin minn Stat Membru. Għaldaqstant, l-ipoteżi ta’ prodotti Komunitarji mhijiex ikkontestata fil-kawża prinċipali u m’għandhiex tiġi eżaminata.
31 In kwantu merkanzija mhux Komunitarja, l-imsemmija prodotti li oriġinaw mill-Polonja setgħtu jitqiegħdu taħt il-proċedura ta’ tranżitu estern. Għal dan il-għan, mhuwiex rilevanti li dawn il-prodotti kienu ġejjin minn Stat assoċjat bħal ma kienet ir-Repubblika tal-Polonja qabel l-adeżjoni tagħha fl-Unjoni, pjuttost milli Stat terz ieħor mhux assoċjat.
32 Minn dan jirriżulta li mhuwiex rilevanti għall-finijiet tar-risposta għall-ewwel domanda li meta seħħew il-fatti prinċipali dawn kienu prodotti li oriġinaw minn Stat assoċjat, jiġifieri r-Repubblika tal-Polonja qabel l-adeżjoni tagħha fl-Unjoni, u mhux prodotti li oriġinaw minn Stati terzi mhux assoċjati.
33 Fir-rigward tat-tieni parti tat-tielet domanda dwar, ir-rilevanza għall-finijiet tar-risposta għall-ewwel domanda tan-natura legali jew illegali tal-manifattura tal-merkanzija in kwistjoni fil-Polonja, Diesel, il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej isostnu li l-manifattura ta’ prodott fi Stat terz bi ksur tad-drittijiet li t-trade mark tagħti f’dan l-Istat Membru lis-sid tagħha tippermetti li dan ta’ l-aħħar li jopponi kull tranżitu, li jinkludi dak estern.
34 Tali argument ma jistax jintlaqa’. Fil-fatt kif kien diġà ġie deċiż fil-punt 27 ta’ din is-sentenza, is-sid ta’ trade mark ma jistax jipprojbixxi t-tranżitu fi Stat Membru li fih din it-trade mark hija protetta, f’dan il-każ ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ta’ prodotti li għandhom trade mark u mqiegħda taħt il-proċedura ta’ tranżitu estern għal destinazzjoni ta’ Stat Membru ieħor li fih tali protezzjoni ma teżistix, f’dan il-każ l-Irlanda, ħlief meta dawn il-prodotti jkunu s-suġġett ta’ att ta’ terz magħmul meta huma jitqegħdu taħt il-proċedura ta’ tranżitu estern u li neċessarjament jimplika t-tqegħid fis-suq tagħhom fl-imsemmi Stat Membru ta’ tranżitu. F’dan ir-rigward, in-natura legali jew illegali tal-manifattura tal-prodotti kkonċernati mhijiex rilevanti.
35 Kuntrarjament għal dak li ssostni Diesel, tali interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 5 tad-Direttiva 89/104 ma tistax tinbidel mis-sentenza tas-7 ta’ Jannar 2004, X (60/02, Ġabra p. I-651), li b’mod partikolari tikkonċerna l-Artikoli 2 u 11 tar-Regolament Nru 3295/94.
36 Fl-imsemmija sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret, fil-punt 54, li l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 3295/94 għandu jiġi interpretat fis-sens li dan japplika meta l-merkanzija importata minn Stat Membru hija, matul it-tranżitu tagħha lejn Stat terz ieħor, provviżorjament immobbilizzata fi Stat Membru mill-awtoritajiet doganali ta’ dan l-Istat Membru ta’ l-aħħar skond l-imsemmi Regolament u fuq talba tal-kumpannija titolari tad-drittijiet li tagħhom il-ksur huwa invokat (ara, wkoll, is-sentenza Polo/Lauren, iċċitata iktar ’il fuq, punti 26 u 27).
37 F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 3295/94 jiddetermina, fl-ewwel lok, il-kundizzjonijiet li taħthom l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jieħdu azzjoni jekk merkanzija li tkun suspettata li hija ffalsifikata tiġi skoperta meta jsiru kontrolli fuq merkanzija taħt sorveljanza doganali skond l-Artikolu 37 tal-Kodiċi Doganali, imqiegħda taħt proċedura sospensiva skond l-Artikolu 84(1)(a) ta’ l-istess Kodiċi, jew ukoll esportata mill-ġdid suġġetta għal notifikazzjoni jew imqiegħda f’żona ħielsa jew f’maħżen ħieles skond l-Artikolu 166 ta’ l-imsemmi Kodiċi.
38 Fit-tieni lok, l-imsemmi Artikolu 1 tar-Regolament Nru 3295/94 jiddetermina l-miżuri li l-awtoritajiet doganali kompetenti jistgħu jieħdu fir-rigward ta’ l-imsemmija merkanzija.
39 Fit-tielet lok, it-tieni u t-tielet premessi ta’ l-istess Regolament, riprodotti fil-punt 4 ta’ din is-sentenza, jirreferu espressament għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ merkanzija ffalsifikata jew it-tqegħid fis-suq tagħha, jew ukoll in-neċessità li tipprojbixxi r-rilaxx f’ċirkulazzjoni libera tagħha fil-Komunità.
40 Minn dan jirriżulta li ebda waħda mid-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 3295/94 ma tistabbilixxi kriterju ġdid sabiex jivverifika l-eżistenza ta’ ħsara għad-dritt tat-trade marks jew sabiex jiddetermina jekk kienx hemm użu tat-trade mark li jista’ jiġi pprojbit minħabba l-fatt li jippreġudika dan id-dritt.
41 Fid-dawl ta’ dak li ntqal, it-tielet domanda għandha tingħatalha r-risposta li, għall-finijiet tar-risposta għall-ewwel żewġ domandi, bħala prinċipju mhuwiex rilevanti li l-merkanzija ddestinata għal Stat Membru tkun ġejja minn Stat assoċjat jew minn Stat terz jew ukoll li tkun ġiet immanifatturata fil-pajjiż ta’ oriġini legalment jew bi ksur tad-dritt ta’ trade mark tas-sid fis-seħħ fl-imsemmi pajjiż.
Fuq l-ispejjeż
42 Peress illi l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta’ l-osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk ta’ l-imsemmija partjiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1) L-Artikolu 5(1) u (3) ta’ l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE tal-21 ta’ Diċembru 1988 biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar it-trade marks għandu jiġi interpretat fis-sens li s-sid ta’ trade mark ma jistax jipprojbixxi t-tranżitu fi Stat Membru li fih din it-trade mark hija protetta, f’dan il-każ ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ta’ prodotti li għandhom trade mark u mqiegħda taħt il-proċedura ta’ tranżitu estern għad-destinazzjoni ta’ Stat Membru ieħor li fih tali protezzjoni ma teżistix, f’dan il-każ l-Irlanda, ħlief meta dawn il-prodotti huma s-suġġett ta’ att ta’ terz magħmul waqt li huma jitqiegħdu taħt il-proċedura tat-tranżitu estern u li neċessarjament jimplika t-tqegħid fis-suq tagħhom fl-imsemmi Stat Membru ta’ tranżitu.
2) F’dan ir-rigward, bħala prinċipju, mhuwiex rilevanti li l-merkanzija ddestinata għal Stat Membru tkun ġejja minn Stat assoċjat jew minn Stat terz jew ukoll li tkun ġiet immanifatturata fil-pajjiż ta’ oriġini legalment jew bi ksur tad-dritt ta’ trade mark tas-sid fis-seħħ fl-imsemmi pajjiż.
Firem
* Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.
Full & Egal Universal Law Academy