Kawża C-294/05
Il-Kummissjoni Ewropea
vs
Ir-Renju tal-Isvezja
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu — Importazzjoni ta’ apparat militari u ta’ oġġetti ta’ użu doppju ċivili u militari eżenti mid-dazju”
Sommarju tas-sentenza
1. Dritt Komunitarju — Kamp ta’ applikazzjoni — Ineżistenza ta’ riżerva ġenerali li teskludi l-miżuri meħuda għal raġunijiet ta’ sigurtà pubblika
(Artikoli 30 KE, 39 KE, 46 KE, 58 KE, 64 KE, 296 KE u 297 KE)
2. Riżorsi proprji tal-Komunitajiet Ewropej — Konstatazzjoni u tqegħid għad-dispożizzjoni mill-Istati Membri — Importazzjoni minn Stat Membru ta’ apparat militari u ta’ oġġetti ta’ użu doppju ċivili u militari eżenti mid-dazju
(Regolamenti tal-Kunsill Nru 1552/89, kif emendat fir-Regolament Nru 1355/96, Artikoli 2 u 9 sa 11, u Nru 1150/2000, Artikoli 2 u 9 sa 11)
1. Għalkemm huma l-Istati Membri li għandhom jistabbilixxu l-miżuri neċessarji sabiex jiżguraw is-sigurtà interna u esterna tagħhom, dan ma jfissirx madankollu li tali miżuri jaqgħu kompletament barra l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt Komunitarju. It-Trattat jipprovdi derogi speċifiċi applikabbli f’każ ta’ sitwazzjonijiet li jistgħu jimminaw is-sigurtà pubblika biss fl-Artikoli 30 KE, 39 KE, 46 KE, 58 KE, 64 KE, 296 KE u 297 KE, li jirrigwardaw sitwazzjonijiet eċċezzjonali li huma ddefiniti sew. Minn dan ma jistax jiġi dedott li teżisti riżerva ġenerali, inerenti fit-Trattat, li teskludi kull miżura meħuda għal raġunijiet ta’ sigurtà pubblika mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt Komunitarju. Ir-rikonoxximent tal-eżistenza ta’ riżerva bħal din, barra mill-kundizzjonijiet speċifiċi tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, jista’ jippreġudika n-natura vinkolanti u l-applikazzjoni uniformi tad-dritt Komunitarju.
Barra minn hekk, id-derogi previsti fl-Artikoli 296 KE u 297 KE għandhom, kif inhu l-każ għad-derogi mil-libertajiet fundamentali, jiġu interpretati b’mod strett. B’mod iktar partikolari, għal dak li jirrigwarda, l-Artikolu 296 KE, għalkemm dan l-artikolu jirreferi għal miżuri li Stat Membru jista’ jqis neċessarji għall-protezzjoni tal-interessi vitali tas-sigurtà tiegħu jew tal-informazzjoni li t-tixrid tagħha jqisu bħala kuntrarju għal dawn l-interessi, huwa xorta waħda ma jistax jiġi interpretat b’mod li jikkonferixxi s-setgħa lill-Istati Membri sabiex jidderogaw mid dispożizzjonijiet tat-Trattat billi sempliċement jinvokaw l-imsemmija interessi. Konsegwentement, huwa l-Istat Membru li jinvoka l-benefiċċju tal-Artikolu 296 KE li għandu jagħti prova tal-ħtieġa li juża d-deroga stabbilita f’dan l-artikolu bil-għan li jipproteġi l-interessi vitali tas-sigurtà tiegħu.
(ara l-punti 43‑45, 47)
2. Jonqos milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt, rispettivament, l-Artikolu 2 u l‑Artikoli 9 sa 11 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 1552/1989, li jimplementa d-Deċiżjoni 88/376/KEE, dwar is-sistema ta’ riżorsi tal‑Komunitajiet innifishom, kif emendat bir‑Regolament tal‑Kunsill Nru 1355/96, sal-31 ta’ Mejju 2000, u, minn din l-istess data, taħt l-istess artikoli tar-Regolament tal-Kunsill Nru 1150/2000, li jimplementa d‑Deċiżjoni 94/728/KE, dwar is-sistema tar-riżorsi tagħhom tal‑Komunitajiet, Stat Membru li, minn naħa, naqas milli jikkonstata u jipproċedi għall-ħlas lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ta’ riżorsi proprji li ma nġabrux matul il-perijodu mill-1 ta’ Jannar 1998 sal-31 ta’ Diċembru 2002, fil-kuntest tal-importazzjoni ta’ materjal ta’ gwerra u ta’ oġġetti ta’ użu ċivili u militari, u min-naħa l-oħra naqas li jħallas l-interessi moratorji konnessi man-nuqqas ta’ ħlas tal-imsemmija riżorsi proprji lill‑Kummissjoni.
Fil-fatt, ma jistax jiġi aċċettat li Stat Membru jeċċepixxi ż-żieda fl-ispiża tal‑materjal militari minħabba l-applikazzjoni tad-dazji doganali fuq l‑importazzjonijiet ta’ tali materjal provenjenti minn Stati terzi sabiex jipprova jevita, b’detriment għall-Istati Membri l-oħra li, min-naħa tagħhom, jiġbru u jħallsu d-dazji doganali konnessi ma’ tali importazzjonijiet, l-obbligi li timponi fuqu s-solidarjetà finanzjarja fir-rigward tal-baġit Komunitarju. Din il-konklużjoni tapplika iktar u iktar għall-importazzjoni ta’ materjal ta’ użu doppju ċivili u militari.
(ara l-punti 48, 53‑54 u d-dispożittiv)
SENTENZA TAL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Awla Manja)
15 ta’ Diċembru 2009 (*)
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu – Importazzjoni ta’ apparat militari u ta’ oġġetti ta’ użu doppju ċivili u militari eżenti mid-dazju”
Fil-Kawża C‑294/05
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu taħt l‑Artikolu 226KE, imressaq fl-20 ta’ Lulju 2005,
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn L. Ström van Lier u P. Dejmek kif ukoll minn G. Wilms, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti
vs
Ir-Renju tal-Isvezja, irrappreżentat minn A. Kruse u A. Falk, bħala aġenti,
konvenut
sostnuta minn:
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, irrappreżentata minn M. Lumma, bħala aġent,
Ir-Repubblika tal-Finlandja, irrappreżentata minn J. Heliskoski, bħala aġent,
Ir-Renju tad-Danimarka, irrappreżentata minn J. Molde, bħala aġent,
intervenjenti
IL-QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Awla Manja),
komposta minn V. Skouris, President, A. Tizzano, J. N. Cunha Rodrigues, K. Lenaerts, E. Levits u C. Toader, Presidenti ta’ Awla, C. W. A. Timmermans, A. Borg Barthet (Relatur), M. Ilešič, J. Malenovský u U. Lõhmus, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: D. Ruiz-Jarabo Colomer,
Reġistratur: C. Strömholm, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal‑25 ta’ Novembru 2008,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta ta’ 10 ta’ Frar 2009,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, billi naqas milli jiddikjara u jħallas ir-riżorsi proprji li ma nġabrux matul il-perijodu mill-1 ta’ Jannar 1998 sal-31 ta’ Diċembru 2002, fil-kuntest tal-importazzjoni ta’ materjal ta’ gwerra u ta’ oġġetti ta’ użu ċivili u militari, kif ukoll billi naqas li jħallas l-interessi moratorji konnessi man-nuqqas ta’ ħlas tal-imsemmija riżorsi proprji lill-Kummissjoni, ir-Renju tal-Isvezja naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt, rispettivament, l-Artikolu 2 u l-Artikoli 9 sa 11 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru 1552/1989, tad-29 ta’ Mejju 1989, li jimplementa d-Deċiżjoni (Euratom) 88/376/KEE, dwar is-sistema ta’ riżorsi tal-Komunitajiet innifishom (ĠU L 155, p. 1), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 1355/96, tat-8 ta’ Lulju 1996 (ĠU L 175, p. 3, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1552/89”), sal-31 ta’ Mejju 2000, u, minn din l-istess data, taħt l-istess artikoli tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000, tat-22 ta’ Mejju 2000, li jimplementa d-Deċiżjoni 94/728/KE, Euratom dwar is-sistema tar-riżorsi tagħhom tal-Komunitajiet (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 169).
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
2 L-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 88/376/KEE, tal-24 ta’ Ġunju 1988, dwar is-sistema ta’ riżorsi tal-Komunitajiet innifishom (ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 176), u tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 94/728/KE, Euratom, tal-31 ta’ Ottubru 1994, dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea (ĠU L 293, p. 9), jipprovdi:
“Dħul minn dawn li ġejjin għandhom jikkonstitwixxu riżorsi tagħhom [proprji] imdaħħla fil-bilanċ tal-Komunitajiet:
[…]
b) It-tariffa doganali komuni u dazji oħrajn mwaqqfa jew li għandhom jiġu mwaqqfa mill-istituzzjonijiet tal-Komunitajiet rigward il-kummerċ ma’ pajjiżi li mhumiex membri u dazji fuq prodotti li jaqgħu taħt it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar;
[...]”
3 L‑Artikolu 20 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità ((ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali tal‑Komunità”), jipprovdi:
“1. Dazji legalment dovuti meta jiġi inkors dejn doganali għandhom ikunu bbażati fuq it-Tariffa Doganali tal-Komunitajiet Ewropej.
[…]
3. It-Tariffa Doganali tal-Komunitajiet Ewropej għandha tikkomprendi:
a) in-nomenklatura magħquda tal-merkanzija;
[...]
c) ir-rati u kapi ta’ spejjeż oħra normalment applikabbli għal merkanzija koperta min-nomenklatura magħquda fir-rigward:
– dazji doganali
[…]
d) il-miżuri dwar tariffa preferenzjali li jinsabu f’patti ta’ ftehim li l-Komunità kkonkludiet ma’ ċerti pajjiżi jew gruppi ta’ pajjiżi u li jipprovdu għall-għoti ta’ trattament preferenzjali dwar it-tariffa;
e) miżuri preferenzjali dwar it-tariffa adottati unilateralment mill-Komunità fir-rigward ta’ ċerti pajjiżi, gruppi ta’ pajjiżi jew territorji;
f) miżuri awtonomi sospensivi li jipprovdu għal tnaqqis fi jew eżenzjoni mid-dazji fuq l-importazzjoni imponibbli fuq ċerta merkanzija;
g) miżuri oħra tat-tariffa li hemm provdut dwarhom f’leġislazzjoni oħra tal-Komunità.
[...]”
4 L-Artikolu 217(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Komuità jipprovdi:
“Kull ammont ta’ dazju fuq l-importazzjoni jew dazju fuq l-esportazzjoni li jirriżulta minn dejn doganali, minn hawn ’l isfel imsejjaħ ‘ammont ta’ dazju’, għandu jiġi kalkolat mill-awtoritajiet doganali malli jkollhom id-dettalji neċessarji, u għandu jiddaħħal minn dawk l-awtoritajiet fil-kotba tal-kontijiet jew f’kull mezz ieħor ekwivalenti (dħul fil-kontijiet).
[...]”
5 Fil-kuntest tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adotta r-Regolament Nru 1552/89, applikabbli fil-perijodu inkwistjoni fil-kawża preżenti sat-30 ta’ Mejju 2000. Dan ir-regolament ġie sostitwit sa mill-31 ta’ Mejju 2000 bir-Regolament Nru 1150/2000 li kkodifika r-Regolament Nru 1552/89 mingħajr ma biddel il-kontenut tal-imsemmi regolament
6 L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1552/89 jipprovdi:
“1. Għall-iskop li jkun applikat dan ir-Regolament, l-intitolament tal‑Komunità għar-riżorsi tagħha proprji msemmija fl-Artikolu 2(1)(a) u (b) tad‑Deċiżjoni 88/376/KE, Euratom għandhom ikunu stabbiliti malli l‑ kondizzjonijiet li hemm dispożizzjoni dwarhom bir-regolamenti tad-dwana jkunu twettqu rigward id-dħul għall-intitolament fil-kontijiet u n-notifikazzjoni tad-debitur.
1a. Id-data li għandha titqies għall-konstatazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 għandha tkun id-data tad-dħul fil-kontijiet prevista mir-regolamenti doganali.
[…]”
7 L-Artikolu 9(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Skond il-proċedura preskritta fl-Artikolu 10, kull Stat Membru għandu jikkredita r-riżorsi tiegħu proprji fil-kont miftuħ f’isem il-Kummissjoni mat-Teżor tiegħu jew mal-korp li jkun ħatar.
Dan il-kont għandu jinżamm mingħajr ħlasijiet.”
8 Skont l-Artikolu 10(1) tal-imsemmi regolament:
“Wara tnaqqis ta’ 10 % bħala spejjeż tal ġbir bi qbil ma’ l-Artikolu 2(3) tad‑Deċiżjoni 88/376/KE, Euratom, id-dħul tar-riżorsi tagħha proprji msemmija fl‑ Artikolu 2(1)(a) u (b) ta’ dik id-Deċiżjoni għandu jseħħ mhux aktar tard mill‑ ewwel jum tax-xogħol wara d- 19-il jum tat-tieni xahar ta’ wara x-xahar li fi[h] l-intitolament kien ġie stabbilit bi qbil ma’ l-Artikolu 2 ta’ dan ir Regolament.
[...]”
9 L-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 1552/89 jipprovdi:
““Kull dewmien biex isir id-dħul fil-kont msemmi fl-Artikolu 9(1) għandu jagħti bidu għal pagament ta’ imgħax mill-Istat Membru kkonċernat bir-rati ta’ l-imgħax applikabbli fis-suq monetarju ta’ dak l-Istat, fid-data li suppost ikun seħħ, għal operazzjonijiet ta’ żmien qasir ta’ finanzjament pub[b]liku, miżjud b’żewġ punti perċentwali. Din ir-rata għandha tkun miżjuda bi 0,25 ta’ punt perċentwali għall kull xahar ta’ dewmien. Ir-rata miżjuda għandha tkun applikata għal perjodu kollu tad-dewmien.”
10 Skont l-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 1150/2000:
“Regolament (KEE [Euratom]) Nru 1552/89 għandu jkun imħassar.
Referenzi għall-imsemmi Regolament għandhom ikunu meqjusa bħala referenzi għal dan ir-Regolament u għandhom jinqraw bi qbil mat-tabella ta’ korrelazzjoni esiġita f’Parti A ta’ dan l-Anness.”
11 Għaldaqstant, apparti l-fatt li r-Regolamenti Nri 1552/89 u 1150/2000 jirreferu, b’mod partikolari, wieħed għad-Deċiżjoni 88/376 u, l-ieħor għad‑Deċiżjoni 94/728, l-Artikolu 2 u l‑Artikoli 9 sa 11 ta’ dawn iż-żewġ regolamenti huma, essenzjalment, identiċi.
12 Ir-rata ta’ 10 % msemmija fl-Artikolu 10(1) tar-Regolament Nru 150/2000 ġiet miżjuda għal 25 % permezz tad-Deċiżjoni tal Kunsill 2000/597/KE, Euratom, tad‑29 ta’ Settembru 2000, dwar is-sistema tar-riżorsi tagħhom tal‑Komunitajiet Ewropej (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3. p. 200).
13 Il-punt 1 tal-motivi tal-imsemmija deċiżjoni jipprovdi:
“Il-Kunsill Ewropew li ltaqa’ f’Berlin fl-24 u l-25 ta’ Marzu 1999 ikkonkluda, fost oħrajn, li s-sistema tar-riżorsi tagħhom tal-Komunità għandh[a] [t]kun ekw[a], trasparenti, effettiv[a] skond l-ispiża, sempliċi u bbażat[a] fuq kriterji li jesprimu l-aħjar abbiltà ta’ kull Stat Membru biex jikkontribwixxi.”
14 Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 150/2003, tal-21 ta’ Jannar 2003, li jissospendi d-dazji fuq l-importazzjoni fuq ċerti armamenti u apparat militari (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 13, p. 15), adottat fuq il-bażi tal-Artikolu 26 KE, jipprovdi fil-premessa 5 tiegħu:
“Sabiex tiġi protetta l-kunfidenz[ja]lità [militari] ta’ l-Istati Membri huwa neċessarju li jiġu stabbiliti proċeduri amministrattivi speċifiċi għall-għoti tal-benefiċċju tas-sospensjoni tad-dazji. Dikjarazzjoni mill-awtorità kompetenti ta’ l-Istat Membru li għalih huma ddestinati l-armamenti u l-apparat militari, li tista’ wkoll tintuża bħala dikjarazzjoni tad-dwana kif mitlub mill-Kodiċi Doganali, tikkonstitwixxi garanzija xierqa li dawn il-kondizzjonijiet jiġu mħarsa. Id-dikjarazzjoni għandha tingħata f’forma ta’ ċertifikat. Huwa xieraq li tiġi speċifikata l-forma, li biha ser isiru dawn iċ-ċertifikati u li jkun permess l-użu ta’ mezzi u metodi ta’ data processing għad-dikjarazzjoni.”
15 L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-kondizzjonijiet għas-sospensjoni awtonoma tad-dazji ta’ l-importazzjoni fuq ċerti armamenti u apparat militari importat minn jew f’isem l-awtoritajiet inkarigati mid-difiza militari ta’ l-Istati Membri minn pajjiżi terzi.”
16 L-Artikolu 3(2) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Minkejja l-paragrafu 1, minħabba raġunijiet ta’ kunfidenzaenzalità militari, iċ-ċertifikat u l-merkanzija impurtata jistgħu jinghataw lil awtoritajiet oħra nominati mill-Istat Membru għal dan il-għan. F’każijiet bhal dawn l-awtorità kompetenti lokali li toħrog iċ-ċertifikat għandha tibgħat rapport qasir fuq dawn l-importazzjonijiet lill-awtoritajiet tad-dwana ta’ l-Istat Membru qabel il-31 ta’ Jannar u l-31 ta’ Lulju ta’ kull sena. Ir-rapprt għandu jkopri perjodu ta’ 6 xhur li jippreċedu dak ix-xahar li fih ir-rapport irid jiġi sottomess. Għandu jkun fih in-numru u d-data tal-ħrug taċ-ċertifikati, id-data ta’ l-importazzjoni u l-valur totali u l-piż gross tal-prodotti mpurtati maċ-ċertifikati.”
17 Skont l-Artikolu 8 tiegħu, ir-Regolament Nru 150/2003 japplika mill-1 ta’ Jannar 2003.
Il-proċedura prekontenzjuża
18 Permezz ta’ ittra tal-20 ta’ Diċembru 2001, il-Kummissjoni indikat lir-Renju tal-Isvezja li l-eżenzjoni, mis-sena 1998, tad-dazji fuq l-importazzjonijiet ikkontestati kienet ħolqot telf ta’ riżorsi proprji għall-Komunità. Hija stiednet lil dan l-Istat Membru sabiex jikkalkola l-ammonti li ma nġabrux għas-snin baġitajri mis-sena 1998 u sabiex jqiegħed l-imsemmija ammonti għad-dispożizzjoni tagħha qabel l-31 ta’ Marzu 2002. Hija indikat ukoll lill-awtoritajiet Svediżi li l-interessi moratorji huma dovuti minn din l-aħħar data, skont l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 1150/2000.
19 Fir-risposta tagħha tal-11 ta’ Marzu 2002, ir-Renju tal-Isvezja qis li huwa kien korrett, abbażi tal-Artikolu 296(1)(b) KE, li ma jiġborx dazji matul l-importazzjoni ta’ apparat militari u ta’ oġġetti ta’ użu ċivili u militari.
20 Permezz ta’ ittra tal-31 ta’ Marzu 2003, il-Kummissjoni rrepetiet id-domanda inizjali tagħha dwar l-importazzjonijiet tal-prodotti inkwistjoni qabel l-1 ta’ Jannar 2003, peress li l-perijodu ta’ wara din id-data kien kopert bir-Regolament Nru 150/2003.
21 Fir-risposta tagħha tat-3 ta’ Settembru 2003, ir-Renju tal-Isvezja baqgħet issostni l-pożizzjoni tagħha u ddikjarat li ma kellhiex l-intenzjoni li teżegwixxi t-talba mill-ġdid tal-Kummissjoni.
22 Permezz ta’ ittra tas-17 ta’ Ottubru 2003, il-Kummissjoni sejħet lir-Renju tal-Isvezja sabiex iqiegħed għad-dispożizzjoni tagħha r-riżorsi proprji dovuti lilha taħt l-Artikoli 26 KE u 20 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, peress li r-Renju tal-Isvezja unilateralment eżenta l-importazzjoni ta’ oġġetti ta’ użu doppju ċivili u militari bi ksur ta’ dawn l-artikoli.
23 Fir-risposta tiegħu tal-15 ta’ Diċembru 2003, ir-Renju tal-Isvezja baqa’ jsostni l-pożizzjoni tiegħu.
24 Wara li saret taf bir-risposta tar-Renju tal-Isvezja, il-Kummissjoni ħarġet, fid-9 ta’ Lulju 2004, opinjoni motivata fiż-żewġ proċeduri ta’ ksur, jiġifieri dik li tikkonċerna l-importazzjoni eżenti mid-dazji ta’ materjal ta’ użu speċifikament militari u dik relatata mal-importazzjoni eżenti mid-dazji ta’ oġġetti ta’ użu doppju ċivili u militari, u stiednet lil dan l-Istat Membru sabiex jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jikkonforma ruħu f’terminu ta’ xahrejn minn meta rċevieha. L-imsemmi Stat Membru rrisponda fit-3 ta’ Settembru 2004 billi rrepeta u ppreċiża l-kunsiderazzjonijiet preżentati qabel.
25 Fil-dawl tal-elementi hekk pprovduti mir-Renju tal-Isvezja, il-Kummissjoni, filwaqt li kkunsidrat li dan l-Istat Membru ma kkonfermax ruħu mal-opinjoni motivata, ressqet dan ir-rikors.
26 Permezz ta’ digriet datat fit-13 ta’ Settembru 2007, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja laqa’ l-intervent tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, tar-Repubblika tal-Finlandja u r-Renju tad-Danimarka insostenn tat-talbiet tar-Renju tal-Isvezja.
Fuq ir-rikors
L-argumenti tal-partijiet
27 Il-Kummissjoni ssostni li r-Renju tal-Isvezja żbalja meta bbaża ruħu fuq l-Artikolu 296 KE sabiex jirrifjuta l-ħlas tad-dazji doganali, peress li l-ġbir tagħhom ma jippreġudikax l-interessi vitali tas-siġurtà ta’ dan l-Istat Membru
28 Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-miżuri li jistabbilixxu derogi jew eċċezzjonijiet, bħal b’mod partikolari l-Artikolu 296 KE, għandhom jiġu interpretati b’mod strett. B’hekk, l-Istat Membru kkonċernat, li jitlob l-applikazzjoni ta’ dan l-artikolu, għandu juri li huwa jissodisfa l-kundizzjonijiet kollha previsti f’dan tal-aħħar meta huwa għandu l-intenzjoni jidderoga mill-Artikolu 20 tal-Kodiċi Doganali Komunitarju, fejn jinsab il-prinċipju ġenerali tal-ġbir tad-dazji kif stabbilit fl-Artikolu 26 KE.
29 Il-Kummissjoni sssostni li r-raġunament tar-Renju tal-Isvezja dwar il-biża ta’ tixrid ta’ informazzjoni kkomunikata fid-dikjarazzjoni doganali u dwar dik ta’ proċeduri ta’ kontroll li jistgħu jwasslu lill-istituzzjonijiet Komunitarji sabiex iqiegħdu inkwistjoni s-sigriet militari huwa infondat.
30 Il-Kummissjoni żżied li r-Renju tal-Isvezja kien perfettament kapaċi jorganizza l-ġbir ta’ dazji doganali kkontestati b’mod li tiġi ggarantita l-kunfidenzjalità tal-informazzjoni mibgħuta, billi jikkonferixxi, pereżempju, lil awtorità militari l-funzjoni ta’ awtorità doganali kompetenti.
31 Il-Kummissjoni tqis li r-Renju tal-Isvezja ma stabbilixxix b’liema mod l-impenji li huwa ħa taħt il-ftehim internazzjonali, minn naħa, u l-obbligi tiegħu fil-qasam ta’ riżorsi proprji, min-naħa l-oħra, kienu inkompatibbli. Dan jgħodd ukoll għall-argument li dawn l-aħħar obbligi jikkompromettu b’mod serju l-proġetti ta’ kooperazzjoni internazzjonali ta’ dan l-Istat Membru kif ukoll l-interessi vitali tal-politika ta’ sigurtà u ta’ difiża tiegħu.
32 Il-Kummissjoni tirrileva li n-nuqqas ta’ ġbir tad-dazji doganali inkwistjoni mir-Renju tal-Isvezja jwassal għal inugwaljanza bejn l-Istati Membri fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet rispettivi tagħhom għall-baġit Komunitarju. Barra minn hekk, il-fatt li Stat Membru eżenta minn dazji doganali l-importazzjonijiet ta’ materjal militari u ta’ oġġetti ta’ użu doppju ċivili u militari sabiex jitnaqsu l-ispejjeż tagħhom juri, min-naħa ta’ dan l-Istat, in-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi tiegħu ta’ kofinanzjament solidarju tal-baġit Komunitarju.
33 Skont il-Kummissjoni, huwa r-Renju tal-Isvezja li għandu jipproduċi provi konkreti u ddettaljati li l-miżuri meħuda minnu, u li jċaħħdu l-baġit Komunitarju mir-riżorsi proprji, kienu indispensabbli sabiex jiġu protetti l-interessi vitali tas-sigurtà tiegħu. Ir-Renju tal-Isvezja ma pproduċiex, f’dan ir-rigward, tali prova. Barra minn hekk, il-fatt li Stati Membri oħra, li s-sitwazzjoni tagħhom hija simili għal dik tal-Istat Membru konvenut, jiġbru u jħallsu dazji doganali fuq l-importazzjoni ta’ materjal militari mingħajr ma dan ma jimmina s-sigurtà tagħhom irendi irrilevanti l-argument tar-Renju tal-Isvezja fuq dan il-punt.
34 Il-Kummissjoni tosserva wkoll li għalkemm ir-Regolament Nru 150/2003, ibbażat fuq l-Artikolu 26 KE, jistabbilixxi mekkaniżmu ta’ sospenzjoni tal-obbligu ta’ ġbir ta’ dazji doganali fuq l-importazzjoni ta’ ċertu apparat militari, permezz tal-istabbiliment ta’ sistema ta’ ċertifikat jew ta’ dikjarazzjoni doganali, min-naħa l-oħra huwa ma fih ebda dispożizzjoni ġenerali li tagħti l-Istati Membri d-dritt li jiddeterminaw b’mod ħieles l-oġġetti li jistgħu jiġu eżentati.
35 Ir-Renju tal-Isvezja jqis li l-Artikolu 296 KE jippermettilu li jadotta miżuri li huma intiżi sabiex jipproteġu l-interessi vitali ta’ sigurtà. Huwa b’hekk, skont dan l-artikolu, għandu d-dritt li jeżenta mid-dazji doganali l-importazzjoni ta’ materjal militari. Dan l-artikolu huwa intiż sabiex jiggarantixxi l-libertà ta’ azzjoni tal-Istati Membri f’ċerti oqsma li jikkonċernaw id-difiża u s-sigurtà nazzjonali. Il-fatt li l-imsemmi artikolu jinsab fost id-dispożizzjonijiet ġenerali u finali tat-Trattat KE jikkoferma l-portata ġenerali tiegħu u l-effett tiegħu fuq id-dispożizzjonijiet kollha ta’ portata ġenerali tal-imsemmi trattat u tat-dritt Komunitarju sekondarju.
36 Insostenn tat-talba tiegħu ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 296(1)(b) KE, ir-Renju tal-Isvezja jsostni li l-ġbir tad-dazji doganali waqt l-importazzjoni ta’ apparat militari jrendi ogħla l-akkwist tal-imsemmi apparat u jnaqqas, konsegwentement, il-kapaċità operazzjonali tal-armata tiegħu. L-ispiża addizjonali diretta għall-baġit tad-difiża nazzjonali, minħabba d-dazji doganali inkwistjoni, tippreġudika l-libertà ta’ aġir tar-Renju tal-Isvezja fil-qasam tal-akkwisti ta’ materjal ta’ difiża.
37 Ir-Renju tal-Isvezja jikkunsidra li n-newtralità militari tiegħu tikkonferixxi lid-difiża nazzjoanli rwol strateġiku fi ħdan il-politika ta’ sigurtà. B’hekk, minħabba ż-żona tiegħu, dan l-Istat Membru jiddependi, sabiex jissodisfa l-objettivi nazzjonali tiegħu fil-qasam ta’ sigurtà u ta’ difiża, minn kooperazzjoni fuq livell nazzjonali. L-imsemmi Stat isostni, f’dan ir-rigward, li l-obbligu ta’ kunfidenzjalità, li huwa jqis li huwa suġġett għalih, jimpedixxih milli jagħti informazzjoni lill-Kummissjoni dwar l-oġġetti importati u li nuqqas min-naħa tiegħu ta’ dan l-obbligu jista’ jippreġudika t-tkomplija ta’ kooperazzjoni u ta’ relazzjonijiet kummerċjali fil-qasam militari ma’ ċerti Stati terzi.
38 Ir-Renju tal-Isvezja huwa tal-opinjoni li l-adozzjoni tar-Regolament Nru 150/2003 jikkonferma n-neċessità li jiġu rrispettati l-interessi ta’ sigurtà tal-Istati Membri u d-dritt tagħhom li jinvokaw il-kunfidenzjalità meta din tkun neċessarja.
39 Ir-Renju tal-Isvezja jqis li, qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 150/2003, ebda dispożizzjoni Komunitarja ma ppermettiet lil Stat Mambru, fil-każ ta’ bżonn min-naħa tiegħu, li jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni l-interessi vitali tas-sigurtà tiegħu waqt l-importazzjoni ta’ materjal militari. Skont dan l-Istat Membru, dawn l-interessi kienu koperti mill-Artikolu 296 KE u huwa ma kellu ebda għażla ħlief li jipprevedi, fuq livell nazzjonali u abbażi tal-Artikolu 296 KE, l-eżenzjoni tad-dazji doganali waqt l-importazzjoni ta’ materjal militari.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
40 Il-Kodiċi Doganali tal-Komuità jipprovdi l-ġbir tad-dazji doganali fuq l-importazzjoni ta’ oġġetti għal użu militari, bħal dawk inkwistjoni provenjenti minn pajjiżi terzi. L-ebda dispożizzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali tal-Komunità ma tipprovdi, għall-perijodu tal-importazzjonijiet ikkontestati, jiġifieri dak mill-1 ta’ Jannar 1998 sal-31 ta’ Diċembru 2002, għal eżenzjoni speċifika tad-dazji doganali fuq l-importazzjoni ta’ dawn it-tip ta’ oġġetti. Konsegwentement, għal dan il-perijodu lanqas ma teżisti eżenzjoni speċifika għall-obbligu li jitħallsu lill-awtoritajiet kompetenti d-dazji dovuti, flimkien, f’ċerti każijiet, mal-interessi moratorji.
41 Barra minn hekk, jista’ jiġi dedott, mill-adozzjoni tar-Regolament Nru 150/2003 li jipprovdi għas-sospensjoni tad-dazji doganali fuq ċerti armamenti u apparat militari mill-1 ta’ Jannar 2003, li l-leġiżlatur Komunitarju telaq mill-ipoteżi li kien jeżisti obbligu ta’ ħlas tal-imsemmija dazji doganali qabel din id-data.
42 Ir-Renju tal-Isvezja fl-ebda mument ma nnega l-eżistenza tal-importazzjonijiet ikkontestati fil-perijodu kkunsidrat. Dan l-Istat Membru llimita ruħu li jikkontesta d-dritt tal-Komunità fuq ir-riżorsi proprji inkwistjoni billi argumenta li, taħt l-Artikolu 296 KE, l-obbligu tal-ħlas tad-dazji doganali fuq il-materjal ta’ armamenti importat minn Stati terżi jippreġudika b’mod gravi l-interessi vitali tas-sigurtà tiegħu.
43 Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għalkemm huma l-Istati Membri li għandhom jistabbilixxu l-miżuri neċessarji sabiex jiżguraw is-sigurtà interna u esterna tagħhom, dan ma jfissirx madankollu li tali miżuri jaqgħu kompletament barra l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt Komunitarju (ara s-sentenzi tas-26 ta’ Ottubru 1999, Sirdar, C-273/97, Ġabra p. I‑7403, punt 15, u tal-11 ta’ Jannar 2000, Kreil, C-285/98, Ġabra p. I‑69, punt 15). Fil-fatt, hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat, it-Trattat jipprovdi derogi speċifiċi applikabbli f’każ ta’ sitwazzjonijiet li jistgħu jimminaw is-sigurtà pubblika biss fl-Artikoli 30 KE, 39 KE, 46 KE, 58 KE, 64 KE, 296 KE u 297 KE, li jirrigwardaw sitwazzjonijiet eċċezzjonali li huma ddefiniti sew. Minn dan ma jistax jiġi dedott li teżisti riżerva ġenerali, inerenti fit-Trattat, li teskludi kull miżura meħuda għal raġunijiet ta’ sigurtà pubblika mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt Komunitarju. Ir-rikonoxximent tal-eżistenza ta’ riżerva bħal din, barra mill-kundizzjonijiet speċifiċi tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, jista’ jippreġudika n-natura vinkolanti u l-applikazzjoni uniformi tad-dritt Komunitarju (ara s-sentenza tal-11 ta’ Marzu 2003, Dory, C‑186/01, Ġabra p. I‑2479, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
44 Barra minn hekk, id-deroġi previsti fl-Artikoli 96 KE u 297 KE għandhom, hekk kif jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita għad-derogi mil-libertajiet fundamentali (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-31 ta’ Jannar 2006, Il-Kummissjoni vs Spanja, C‑503/03, Ġabra p. I‑1097, punt 45, tat-18 ta’ Lulju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C‑490/04, Ġabra p. I‑6095, punt 86 u tal-11 ta’ Settembru 2008, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C‑141/07, Ġabra p. I‑6935, punt 50) jiġu interpretati b’mod strett.
45 B’mod iktar partikolari, għal dak li jirrigwarda, l-Artikolu 296 KE, għandu jingħad li, għalkemm dan l-artikolu jirreferi għal miżuri li Stat Membru jista’ jqis neċessarji għall-protezzjoni tal-interessi vitali tas-sigurtà tiegħu jew tal-informazzjoni li t-tixrid tagħha jqisu bħala kuntrarju għal dawn l-interessi, huwa xorta waħda ma jistax jiġi interpretat b’mod li jikkonferixxi s-setgħa lill-Istati Membri sabiex jidderogaw mid-dispożizzjonijiet tat-Trattat billi sempliċement jinvokaw l-imsemmija interessi.
46 Barra minn hekk, fil-qasam tat-taxxa fuq il-valur miżjud, il-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza tas-16 ta’ Settembru 1999, Il-Kummissjoni vs Spanja (C-414/97, Ġabra p. I‑5585), ikkonstatat in-nuqqas inkwistjoni peress li r-Renju ta’ Spanja ma kienx wera li l-eżenzjoni mill-imsemmija taxxa fuq l-importazzjonijiet u x-xiri ta’ armamenti, ta’ munizzjoni u ta’ materjal għal użu esklużivament militari, eżenzjoni prevista mil-liġi Spanjola, kienet iġġustifikata, taħt l-Artikolu 296(1)(b) KE, min-neċessità li jiġu protetti l-interessi vitali tas-sigurtà ta’ dan l-Istat Membru.
47 Konsegwentement, l-Istat Membru li jinvoka l-benefiċċju tal-Artikolu 296 KE għandu juri li hemm ħtieġa li jsir użu mid-deroga prevista f’dan l-Artikolu bil-għan li jiġu protetti l-interessi vitali tas-sigurtà tiegħu.
48 Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, ma jistax jiġi aċċettat li Stat Membru jeċċepixxi ż-żieda fl-ispiża tal materjal militari minħabba l-applikazzjoni tad-dazji doganali fuq l‑importazzjonijiet ta’ tali materjal provenjenti minn Stati terzi sabiex jipprova jevita, b’detriment għall-Istati Membri l-oħra li, min-naħa tagħhom, jiġbru u jħallsu d-dazji doganali konnessi ma’ tali importazzjonijiet, l-obbligi li timponi fuqu s-solidarjetà finanzjarja fir rigward tal-baġit Komunitarju.
49 Għal dak li jirrigwarda l-argument li l-proċeduri doganali Komunitarji ma mhumiex ta’ natura li jħarsu s-sigurtà tar-Renju tal-Isvezja, fir-rigward tal-eżiġenzi tal-kunfidenzjalità kontenuti fil-ftehim konkluż mal-Istati esportaturi, għandu jingħad, hekk kif ġustament osservat il-Kummissjoni, li l-applikazzjoni tas-sistema doganali Komunitarja tinvolvi l-intervent ta’ aġenti, komunitarji u nazzjonali, li huma marbuta, jekk ikun il-każ, mill-obbligu ta’ kunfidenzjalità, f’każ ta’ trattament ta’ informazzjoni sensittiva, ta’ natura li jiġu protetti l-interessi vitali tas-sigurtà tal-Istati Membri.
50 Barra minn hekk, id-dikjarazzjonijiet li l-Istati Membri għandhom jikkompletaw u jibgħatu lill-Kummissjoni b’mod regolari ma jimplikawx ksib ta’ livell ta’ preċiżjoni ta’ tip li jippreġudika l-interessi tal-imsemmija Stati kemm fil-qasam tas-sigurtà kif ukoll f’dak tal-kunfidenzjalità.
51 F’dawn iċ-ċirkustanzi, u b’mod konformi mal-Artikolu 10 KE dwar l-obbligu tal-Istati Membri li jiffaċilitaw it-twettiq tal-missjoni tal-Kummissjoni li tikkonsisti f’li tiżgura l-osservanza tat-trattat, dawn huma marbuta jpoġġu għad-dispożizzjoni ta’ din l-istituzzjoni d-dokumenti neċessarji għall-verifika tar-regolarità tat-trasferiment tar-riżorsi proprji tal-Komunità. Madankollu, hekk kif sostna l-Avukat Ġenerali fil-punt 168 tal-konklużjonijiet tiegħu, obbligu bħal dan ma jostakolax l-Istati Membri, każ b’każ u eċċezzjonalment, fuq il-bażi tal-Artikolu 296 KE, milli jkunu jistgħu jillimitaw l-informazzjoni mibgħuta, lil ċerti elementi ta’ dokument jew jirrifjutawha kompletament.
52 Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-Renju tal-Isvevja ma uriex li l-kundizzjonijiet neċessarji għall-applikazzjoni tal-Artikolu 296 KE huma sodisfatti.
53 Il-kunsiderazzjonijiet preċedenti, dwar l-inapplikabbiltà tal-Artikolu 296 KE fil-kuntest tal-importazzjoni ta’ materjal ta’ użu speċifikament militari, japplikaw iktar u iktar għall-importazzjonijiet ta’ materjal ta’ użu doppju ċivili u militari.
54 Jirriżulta minn dak li ntqal qabel li, billi naqas milli jiddikjara u jħallas lill-Kummissjoni ta’ riżorsi proprji li ma nġabrux matul il-perijodu mill-1 ta’ Jannar 1998 sal-31 ta’ Diċembru 2002, fil-kuntest tal-importazzjoni ta’ materjal ta’ gwerra u ta’ oġġetti ta’ użu ċivili u militari, kif ukoll billi naqas li jħallas l-interessi moratorji konnessi man-nuqqas ta’ ħlas tal-imsemmija riżorsi proprji lill-Kummissjoni, ir-Renju tal-Isvezja naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 2 u l-Artikoli 9 sa 11 tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1552/1989 sal-31 ta’ Mejju 2000 u, minn din l-istess data, taħt l-istess artikoli tar-Regolament Nru 1150/2000.
Fuq l-ispejjeż
55 Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-Renju tal-Isvezja tilef, hemm lok li jiġi ordnat ibati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
56 Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 69(4) tal-istess artikolu, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ir-Repubblika tal-Finlandja u r-Renju tad-Danimarka, li intervjenew fil-kawża, għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja, Awla Manja taqta’ u tiddeċiedi:
1) Billi naqas milli jiddikjara u jħallas lill-Kummissjoni Ewropea ta’ riżorsi proprji li ma nġabrux matul il-perijodu mill-1 ta’ Jannar 1998 sal-31 ta’ Diċembru 2002, fil-kuntest tal-importazzjoni ta’ materjal ta’ gwerra u ta’ oġġetti ta’ użu ċivili u militari, kif ukoll billi naqas li jħallas l-interessi moratorji konnessi man-nuqqas ta’ ħlas tal-imsemmija riżorsi proprji lill-Kummissjoni Ewropea, ir-Renju tal-Isvezja naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 2 u l-Artikoli 9 sa 11 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru 1552/1989, tad-29 ta’ Mejju 1989, li jimplementa d-Deċiżjoni (Euratom) 88/376/KEE, dwar is-sistema ta’ riżorsi tal-Komunitajiet innifishom, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 1355/96, tat-8 ta’ Lulju 1996, sal-31 ta’ Mejju 2000, u, minn din l-istess data, taħt l-istess artikoli tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000, tat-22 ta’ Mejju 2000, li jimplementa d-Deċiżjoni 94/728/KE, Euratom dwar is-sistema tar-riżorsi tagħhom tal-Komunitajiet.
2) Ir-Renju tal-Isvezja huwa kkundannat għall-ispejjeż.
3) Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ir-Repubblika tal-Finlandja u r-Renju tad-Danimarkagħandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Isvediż.
Full & Egal Universal Law Academy