Υπόθεση C-400/05
B.A.S. Trucks BV
κατά
Staatssecretaris van Financiën
(αίτηση του Hoge Raad der Nederlanden
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
«Κοινό Δασμολόγιο — Συνδυασμένη Ονοματολογία — Δασμολογική κατάταξη — Διάκριση 8704 10 — Όχημα που έχει κατασκευαστεί για χρήση σε εργοτάξια οικοδομών και προορίζεται για μεταφορά και εκφόρτωση υλικών, καθώς και για χρήση στο οδικό δίκτυο»
Απόφαση του Δικαστηρίου (πέμπτο τμήμα) της 11ης Ιανουαρίου 2007
Περίληψη της αποφάσεως
Κοινό Δασμολόγιο — Δασμολογικές κλάσεις — Ανατρεπόμενα φορτηγά ικανά να κινηθούν ως εκ περισσού σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους
Το γεγονός ότι ανατρεπόμενα αυτοκίνητα, τα οποία έχουν κατασκευαστεί ειδικά και κυρίως για να χρησιμοποιούνται σε δύσβατα εδάφη έξω από το οδικό δίκτυο, έχουν χαρακτηριστικά που τους δίνουν τη δυνατότητα να κινηθούν, ως εκ περισσού, στο οδικό δίκτυο δεν εμποδίζει την κατάταξή τους ως ανατρεπόμενων αυτοκινήτων υπό την έννοια της διακρίσεως 8704 10 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, η οποία περιέχεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού 2658/87 για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο.
Συγκεκριμένα, ναι μεν, για να καταταγούν στη διάκριση αυτή, τα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα πρέπει να έχουν κατασκευαστεί ειδικά για τη μεταφορά και εκφόρτωση υλικών έξω από το οδικό δίκτυο, πλην όμως ούτε από το κείμενο της διακρίσεως ούτε από τις επεξηγηματικές σημειώσεις της Συνδυασμένης Ονοματολογίας και του Εναρμονισμένου Συστήματος προκύπτει ότι τα εν λόγω ανατρεπόμενα πρέπει να έχουν κατασκευαστεί κατά τέτοιον τρόπο ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνον έξω από το οδικό δίκτυο.
(βλ. σκέψεις 36-37, 41 και διατακτ.)
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο τμήμα)
της 11ης Ιανουαρίου 2007 (*)
«Κοινό Δασμολόγιο – Συνδυασμένη Ονοματολογία – Δασμολογική κατάταξη – Διάκριση 8704 10 – Όχημα που έχει κατασκευαστεί για χρήση σε εργοτάξια οικοδομών και προορίζεται για μεταφορά και εκφόρτωση υλικών, καθώς και για χρήση στο οδικό δίκτυο»
Στην υπόθεση C-400/05,
με αντικείμενο αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 234 ΕΚ, υποβληθείσα από το Hoge Raad der Nederlanden (Κάτω Χώρες) με απόφαση της 11ης Νοεμβρίου 2005, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 16 Νοεμβρίου 2005, στο πλαίσιο της δίκης
B.A.S. Trucks BV
κατά
Staatssecretaris van Financiën,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους R. Schintgen, πρόεδρο τμήματος, A. Borg Barthet (εισηγητή) και E. Levits, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. Mazák
γραμματέας: R. Grass
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 16ης Νοεμβρίου 2006,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
– η B.A.S. Trucks BV, εκπροσωπούμενη από τους H. de Bie και M. Ouwehand, advocaten,
– η Ολλανδική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις H. G. Sevenster και C. ten Dam και από τον P. van Ginneken,
– η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τη J. Hottiaux, επικουρούμενη από τον F. Tuytschaever, advocaat,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς την ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Η αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία της διακρίσεως 8704 10 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, η οποία περιέχεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (ΕΕ L 256, σ. 1), όπως το παράρτημα αυτό τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 2261/98 της Επιτροπής, της 26ης Οκτωβρίου 1998 (ΕΕ L 292, σ. 1, στο εξής: ΣΟ).
2 Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της εταιρίας B.A.S. Trucks BV (στο εξής: BAS Trucks) και του Inspecteur der Belastingdienst – Douanedistrict Rotterdam ως προς το αν δύο αυτοκίνητα οχήματα που αποκαλούνται «Dumptrucks» πρέπει να καταταγούν στη διάκριση 8704 10 της ΣΟ ως ανατρεπόμενα αυτοκίνητα που είναι κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο.
Το νομικό πλαίσιο
Το διεθνές δίκαιο
3 Η διεθνής σύμβαση η οποία εισήγαγε το εναρμονισμένο σύστημα ονοματολογίας και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ) και συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983, καθώς και το τροποποιητικό της πρωτόκολλο της 24ης Ιουνίου 1986 (στο εξής: Σύμβαση για το ΕΣ) εγκρίθηκαν εξ ονόματος της Κοινότητας με την απόφαση 87/369/EΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (ΕΕ L 198, σ. 1).
4 Με το άρθρο 3, παράγραφος 1, της Συμβάσεως για το ΕΣ, κάθε συμβαλλόμενο μέρος ανέλαβε τη δέσμευση να έχει δασμολογική και στατιστική ονοματολογία σύμφωνη με το ΕΣ, να χρησιμοποιεί όλες τις κλάσεις και διακρίσεις του συστήματος αυτού χωρίς προσθήκες ή τροποποιήσεις, καθώς και τους σχετικούς κωδικούς, και να ακολουθεί την αρίθμηση του εν λόγω συστήματος. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος ανέλαβε και τη δέσμευση να εφαρμόζει τους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία του ΕΣ, καθώς και όλες τις σημειώσεις των τμημάτων, κεφαλαίων και διακρίσεων του ΕΣ και να μη μεταβάλλει το πεδίο των τελευταίων.
5 Το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, νυν Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων, το οποίο συστάθηκε με την υπογραφείσα στις Βρυξέλλες στις 15 Δεκεμβρίου 1950 διεθνή σύμβαση για την ίδρυσή του, εγκρίνει, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 8 της Συμβάσεως για το ΕΣ, τις επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ που καταρτίζει η επιτροπή ΕΣ την οποία προβλέπει το άρθρο 6 της Συμβάσεως για το ΕΣ.
6 Η επεξηγηματική σημείωση του ΕΣ για την κλάση 8704 έχει ως εξής:
«Η κλάση αυτή περιλαμβάνει επίσης:
1) τα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα, τα οποία είναι οχήματα ισχυρής κατασκευής, έχουν ανατρεπόμενη καρότσα ή καρότσα της οποίας η βάση ανοίγει και είναι κατασκευασμένα για να μεταφέρουν μπάζα ή διάφορα υλικά. Τα οχήματα αυτά, τα οποία έχουν ενιαίο ή αρθρωτό πλαίσιο, είναι εν γένει εξοπλισμένα με τροχούς παντός εδάφους και μπορούν να κινούνται σε μη συμπαγή εδάφη. […]
[...]»
7 Όσον αφορά τη διάκριση 8704 10, η επεξηγηματική σημείωση του ΕΣ περιλαμβάνει τα εξής:
«Τα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα της παρούσας διάκρισης διακρίνονται εν γένει από άλλα οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων (ιδίως τα φορτηγά με καρότσα) λόγω του ότι έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
– […]
– μη ανάρτηση αξόνων·
– ενισχυμένο σύστημα πέδησης·
– περιορισμένη ανώτατη ταχύτητα και ακτίνα δράσης·
– ειδικά ελαστικά για μη συμπαγή εδάφη·
– […]
Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι ορισμένα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα έχουν κατασκευαστεί ειδικά για να χρησιμοποιούνται σε ορυχεία ή σε σήραγγες, όπως π.χ. αυτά που έχουν καρότσα της οποίας η βάση ανοίγει. […]»
Το κοινοτικό δίκαιο
8 Η Συνδυασμένη Ονοματολογία, την οποία ο κανονισμός 2658/87 εισήγαγε για τις ανάγκες τόσο του Κοινού Δασμολογίου όσο και των στατιστικών του εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας, στηρίζεται στο ΕΣ του οποίου επαναλαμβάνει τις κλάσεις και εξαψήφιες διακρίσεις, ενώ μόνον το έβδομο και το όγδοο ψηφίο αποτελούν ιδιαίτερες για τη Συνδυασμένη Ονοματολογία υποδιαιρέσεις.
9 Η εκδοχή της συνδυασμένης ονοματολογίας που ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως της κύριας δίκης περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού 2261/98. Το δεύτερο μέρος του παραρτήματος αυτού περιέχει το τμήμα XVII, το οποίο επιγράφεται «Υλικό μεταφορών». Το τμήμα αυτό περιέχει, μεταξύ άλλων, το κεφάλαιο 87, το οποίο επιγράφεται «αυτοκίνητα οχήματα, ελκυστήρες, ποδήλατα και άλλα οχήματα για χερσαίες μεταφορές, τα μέρη και εξαρτήματά τους». Στο κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνεται η κλάση 8704, η οποία περιέχει μεταξύ άλλων τις ακόλουθες διακρίσεις:
«8704
Αυτοκίνητα οχήματα για τη μεταφορά εμπορευμάτων:
8704 10
– Ανατρεπόμενα αυτοκίνητα που είναι κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο:
– – Με εμβολοφόρο κινητήρα με ανάφλεξη με συμπίεση (ντήζελ ή ημιντήζελ) ή με ηλεκτρικούς σπινθήρες:
8704 10 11
– – – Με εμβολοφόρο κινητήρα με ανάφλεξη με συμπίεση (ντήζελ ή ημιντήζελ), με κυλινδρισμό που υπερβαίνει τα 2 500 cm3 ή με εμβλοφόρο κινητήρα με ανάφλεξη με ηλεκτρικούς σπινθήρες, με κυλινδρισμό που υπερβαίνει τα 2 800cm3
[…]
– Άλλα, με εμβολοφόρο κινητήρα με ανάφλεξη με συμπίεση (ντήζελ ή ημιντήζελ):
[…]
8704 23
– – Με μέγιστο βάρος με φορτίο που υπερβαίνει τους 20 t:
[…]
– – – Άλλα:
[…]
8704 23 99
– – – – Μεταχειρισμένα»
10 Όλα τα τμήματα και, εντός κάθε τμήματος, όλα τα κεφάλαια της ΣΟ ακολουθούνται από ορισμένες σημειώσεις, δηλαδή τις σημειώσεις τμημάτων ή κεφαλαίων.
11 Το τμήμα XVII δεν περιέχει σημειώσεις που πρέπει να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας.
12 Πάντως, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει δημοσιεύσει επεξηγηματικές σημειώσεις της Συνδυασμένης Ονοματολογίας σύμφωνα με το άρθρο 10, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 (EE 1998, C 287, σ. 1). Ως είχαν κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως της κύριας δίκης, οι επεξηγηματικές αυτές σημειώσεις όριζαν μεταξύ άλλων τα εξής όσον αφορά τις διακρίσεις 8704 10 11 έως 8704 10 90 της ΣΟ:
«Στις διακρίσεις αυτές υπάγονται κυρίως τα οχήματα που είναι εξοπλισμένα με εμπρόσθια ή οπίσθια ανατρεπόμενη καρότσα ή με καρότσα που ανοίγει η βάση της και τα οποία είναι ειδικά κατασκευασμένα για να μεταφέρουν άμμο, σκύρα, χώμα, πέτρες κ.λπ.· τα οχήματα αυτά προορίζονται για [λατομεία,] ορυχεία, εργοτάξια οικοδομών, καθώς επίσης και για οδικά, αεροπορικά και λιμενικά έργα. […]»
13 Οι γενικοί κανόνες για την ερμηνεία της ΣΟ, οι οποίοι περιλαμβάνονται στο πρώτο μέρος, τίτλος Ι, Α, της ΣΟ, ορίζουν, μεταξύ άλλων:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη Συνδυασμένη Ονοματολογία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές:
1. Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων.
[…]
3. Όταν εμπορεύματα πρέπει, εκ πρώτης όψεως, να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις […], η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω:
α) Η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο. [...]
[…]
6. Η κατάταξη των εμπορευμάτων στις διακρίσεις μιας και της αυτής κλάσης καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των διακρίσεων αυτών και των σημειώσεων των διακρίσεων, καθώς και αναλογικά (mutatis mutandis), σύμφωνα με τους παραπάνω κανόνες, δεδομένου ότι μπορούν να συγκριθούν μόνον οι διακρίσεις του αυτού επιπέδου. Εκτός αντιθέτων διατάξεων, για τους σκοπούς του κανόνα αυτού εφαρμόζονται επίσης οι σημειώσεις των τμημάτων και των κεφαλαίων.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
14 Η BAS Trucks εισάγει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μεταξύ άλλων, μεταχειρισμένα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα. Τον Ιούνιο του 1998, υπέβαλε δύο αιτήσεις δεσμευτικής δασμολογικής πληροφορίας με αντικείμενο, αντιστοίχως, ένα όχημα μάρκας MAN και ένα όχημα μάρκας Scania.
15 Με δασμολογικές πληροφορίες της 30ής Ιουλίου 1998, οι ολλανδικές τελωνειακές αρχές κατέταξαν τα δύο επίμαχα οχήματα στη διάκριση 8704 23 99 της ΣΟ.
16 Θεωρώντας ότι τα οχήματα αυτά πρέπει να καταταγούν στη διάκριση 8704 10 11 της ΣΟ, η BAS Trucks υπέβαλε κατά των πιο πάνω δεσμευτικών δασμολογικών πληροφοριών διοικητική ένσταση, η οποία απορρίφθηκε. Άσκησε προσφυγή κατά της απορριπτικής αποφάσεως, η οποία επικυρώθηκε από το Gerechtshof te Amsterdam. Στη συνέχεια, η BAS Trucks άσκησε ενώπιον του Hoge Raad der Nederlanden αναίρεση.
17 Το αιτούν δικαστήριο περιγράφει ως ακολούθως τα επίμαχα οχήματα:
«Αμφότερα τα οχήματα έχουν θάλαμο οδηγήσεως και καρότσα με επίπεδη βάση και προορίζονται να μεταφέρουν άμμο, πέτρες, μπάζα κ.λπ. Το πρόσθιο τοίχωμα της καρότσας φθάνει μέχρι την πάνω άκρη του θαλάμου οδηγήσεως. Περαιτέρω, τα οχήματα έχουν ενιαίο και ενισχυμένο πλαίσιο, στο οποίο είναι αναρτημένοι τέσσερις άξονες εκ των οποίων οι δύο πρόσθιοι είναι διευθυντήριοι. Οι άξονες έχουν ένα σύστημα μειώσεως των στροφών για να ενισχύονται οι τροχοί στο βαρύ έδαφος.
Τα οχήματα φέρουν τροχούς των 22 ή 24 ιντσών με ειδικού τύπου ελαστικά (προφίλ zig-zag) για χρήση σε μη συμπαγή εδάφη. Χωρίς φορτίο, η ταχύτητά τους μπορεί να φθάσει τα 85 km/h. Με δεξαμενή καυσίμων χωρητικότητας αντιστοίχως 300 και 400 λίτρων και με μέση κατανάλωση καυσίμων 1:1,3 τα οχήματα έχουν ακτίνα δράσεως αντιστοίχως 400 και 550 km. Η ισχύς πέδης των οχημάτων είναι 4 100 kW, οπότε είναι μεγαλύτερη αυτής των συνηθισμένων φορτηγών (1 900 έως 2 400 kW). Τα οχήματα έχουν κινητήρα αναφλέξεως με συμπίεση. Το Scania P 113 8x4 έχει κυλινδρισμό 11 028 cm3. Ο κυλινδρισμός του MAN 41 372 8x4 ανέρχεται σε 22 967 cm3.
Το βάρος του Scania P 113 8x4 ανέρχεται σε 14 800 kg, ενώ το ωφέλιμο φορτίο είναι 21 200 kg. Το βάρος του MAN 41 372 8x4 ανέρχεται σε 14 420 kg, ενώ το ωφέλιμο φορτίο είναι 21 580 kg. Ο λόγος του απόβαρου προς το ωφέλιμο φορτίο δεν υπερβαίνει για τα δύο οχήματα το 1:1,6.»
18 Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι το κείμενο της διακρίσεως 8704 10 της ΣΟ δεν δίνει επαρκείς ενδείξεις για να γίνει με βεβαιότητα η δασμολογική κατάταξη των σχετικών οχημάτων, τούτο δε ακόμη και υπό το φως των πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με την κλάση 8704 που παρέχονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων και από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Εκτιμά επί πλέον ότι η απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2004, C-396/02, DFDS (Συλλογή 2004, σ. I-8439), ναι μεν διασκεδάζει κάθε εύλογη αμφιβολία ως προς τον χαρακτηρισμό των «ανατρεπόμενων» υπό την έννοια της διακρίσεως 8704 10 της ΣΟ, πλην όμως δεν διευκρινίζει το πώς πρέπει να ερμηνευθεί το κριτήριο «κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο», που και αυτό περιλαμβάνεται στο κείμενο της διακρίσεως αυτής.
19 Υπό τις συνθήκες αυτές, το Hoge Raad der Nederlanden αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να θέσει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Εμποδίζει την κατάταξη στη διάκριση 8704 10 της [ΣΟ] το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις χαρακτηριστικές τους ιδιότητες, ανατρεπόμενα αυτοκίνητα είναι κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται και σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους;»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
Παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου
20 Η BAS Trucks υποστηρίζει ότι τα επίμαχα ανατρεπόμενα έχουν κατασκευαστεί για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο. Θεωρεί ότι το γεγονός ότι τα εν λόγω ανατρεπόμενα μπορούν να κινηθούν σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους δεν αποκλείει το ότι κατασκευάστηκαν για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο. Ισχυρίζεται ότι ούτε οι σημειώσεις σχετικά με το κεφάλαιο 87 ούτε η διάκριση 8704 10 της ΣΟ διευκρινίζουν ότι τα ανατρεπόμενα πρέπει να έχουν κατασκευαστεί μόνο για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο. Προσθέτει ότι ναι μεν τα εν λόγω ανατρεπόμενα μπορούν να κινηθούν σε δημόσιους δρόμους, πλην όμως τούτο από οικονομικής απόψεως δεν είναι αποδοτικό λαμβανομένων υπόψη του υψηλού κόστους και της περιορισμένης ακτίνας δράσεώς τους σε σχέση με τα συνηθισμένα φορτηγά.
21 Κατά συνέπεια, η BAS Trucks προτείνει στο Δικαστήριο να δώσει στο ερώτημα την απάντηση ότι το γεγονός ότι ανατρεπόμενα που είναι κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο μπορούν –περιστασιακά– να κινηθούν, λόγω των ιδιοτήτων τους, και στο οδικό δίκτυο δεν εμποδίζει την κατάταξή τους στη διάκριση 8704 10 της ΣΟ.
22 Η Ολλανδική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το κείμενο της διακρίσεως 8704 10 της ΣΟ προϋποθέτει ότι ένα όχημα πρέπει να πληροί δύο σωρευτικές προϋποθέσεις για να καταταγεί στη διάκριση αυτή, δηλαδή να είναι «ανατρεπόμενο αυτοκίνητο» και να έχει κατασκευαστεί για να χρησιμοποιείται έξω από το οδικό δίκτυο. Η εν λόγω κυβέρνηση θεωρεί ότι η δεύτερη προϋπόθεση είναι μια αυτοτελής απαίτηση, η οποία πρέπει να ικανοποιείται ανεξάρτητα από την πρώτη, και υποστηρίζει ότι το γεγονός ότι τα εν λόγω ανατρεπόμενα δεν προορίζονται να χρησιμοποιούνται μόνον έξω από το οδικό δίκτυο, αλλά και σε δημόσιους δρόμους, δεν καθιστά δυνατή την κατάταξή τους στη διάκριση 8704 10 της ΣΟ. Η Ολλανδική Κυβέρνηση ερμηνεύει τους όρους «κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο» υπό την έννοια ότι τα ανατρεπόμενα, για να μπορέσουν να υπαχθούν στη διάκριση 8704 10 της ΣΟ, πρέπει να έχουν κατασκευαστεί μόνο για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο.
23 Κατά συνέπεια, η Ολλανδική Κυβέρνηση προτείνει στο Δικαστήριο να δώσει στο ερώτημα την απάντηση ότι το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις χαρακτηριστικές τους ιδιότητες, ανατρεπόμενα αυτοκίνητα είναι κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται και σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους εμποδίζει την κατάταξή τους στη διάκριση 8704 10 της ΣΟ.
24 Η Επιτροπή θεωρεί ότι ούτε από το κείμενο αυτής ταύτης της διακρίσεως της ΣΟ, ούτε από τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ, ούτε από αυτές του ΕΣ προκύπτει ότι τα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα πρέπει να έχουν κατασκευαστεί μόνο για να χρησιμοποιούνται έξω από το οδικό δίκτυο. Κατά το θεσμικό αυτό όργανο, οι αρμόδιες εθνικές αρχές πρέπει, στην πράξη, να εξακριβώνουν κατά περίπτωση αν το ανατρεπόμενο αυτοκίνητο έχει κατασκευαστεί πρώτα για να χρησιμοποιείται έξω από το οδικό δίκτυο ή σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους. Στην τελευταία περίπτωση, αποκλείεται η κατάταξή του στη διάκριση 8704 10 της ΣΟ.
25 Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτείνει να δοθεί στο ερώτημα η απάντηση ότι αυτό καθ’ εαυτό το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις χαρακτηριστικές τους ιδιότητες, ανατρεπόμενα αυτοκίνητα είναι κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται και σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους δεν εμποδίζει την κατάταξή τους στη διάκριση 8704 10 της ΣΟ. Προσθέτει ότι είναι έργο του εθνικού δικαστή να εκτιμήσει, βάσει του συνόλου των χαρακτηριστικών των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων, και μάλιστα με γνώμονα τις οικείες επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ και του ΕΣ, αν τα ανατρεπόμενα αυτά υπάγονται στη διάκριση 8704 10 της ΣΟ.
Απάντηση του Δικαστηρίου
26 Το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ’ ουσίαν αν το γεγονός ότι «ανατρεπόμενα αυτοκίνητα» υπό την έννοια της διακρίσεως 8704 10 της ΣΟ έχουν κατασκευαστεί κατά τέτοιον τρόπο ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους εμποδίζει την κατάταξή τους στην εν λόγω διάκριση.
27 Πρέπει να υπομνησθεί ευθύς εξ αρχής ότι, κατά πάγια νομολογία, για να εξασφαλιστεί βεβαιότητα δικαίου και να διευκολυνθούν οι έλεγχοι, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως ορίζονται από το κείμενο της κλάσεως της Συνδυασμένης Ονοματολογίας και από το κείμενο των σημειώσεων των τμημάτων ή κεφαλαίων (βλ., μεταξύ άλλων, την προαναφερθείσα απόφαση DFDS, σκέψη 27, και τις αποφάσεις της 15ης Σεπτεμβρίου 2005, C-495/03, Intermodal Transports, Συλλογή 2005, σ. I-8151, σκέψη 47, και της 8ης Δεκεμβρίου 2005, C-445/04, Possehl Erzkontor, Συλλογή 2005, σ. I-10721, σκέψη 19).
28 Οι επεξηγηματικές σημειώσεις, οι οποίες καταρτίζονται, όσον αφορά τη Συνδυασμένη Ονοματολογία, από την Επιτροπή και, όσον αφορά το ΕΣ, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων, συμβάλλουν σημαντικά στην ερμηνεία του περιεχομένου των διαφόρων δασμολογικών κλάσεων, χωρίς όμως να έχουν υποχρεωτική νομική ισχύ (βλ. την απόφαση της 28ης Απριλίου 1999, C-405/97, Mövenpick Deutschland, Συλλογή 1999, σ. Ι-2397, σκέψη 18).
29 Επί πλέον, ο προορισμός του προϊόντος μπορεί να αποτελέσει αντικειμενικό κριτήριο για την κατάταξη, αρκεί να είναι συμφυής με το εν λόγω προϊόν, ο συμφυής δε αυτός χαρακτήρας πρέπει να μπορεί να εκτιμηθεί με γνώμονα τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος αυτού (βλ. την απόφαση της 1ης Ιουνίου 1995, C-459/93, Thyssen Haniel Logistic, Συλλογή 1995, σ. Ι-1381, σκέψη 13).
30 Όπως το Δικαστήριο επισήμανε στη σκέψη 31 της προαναφερθείσας αποφάσεως DFDS, το κείμενο της διακρίσεως 8704 10 της ΣΟ προϋποθέτει ότι ένα όχημα πρέπει να πληροί δύο προϋποθέσεις για να καταταγεί στη διάκριση αυτή, δηλαδή να είναι «ανατρεπόμενο αυτοκίνητο» και να έχει κατασκευαστεί για να χρησιμοποιείται έξω από το οδικό δίκτυο.
31 Διαπιστώνεται ότι το μοναδικό κριτήριο που επικαλέστηκε η Ολλανδική Κυβέρνηση για να αρνηθεί την κατάταξη των επίμαχων οχημάτων ως ανατρεπόμενων αυτοκινήτων υπό την έννοια της διακρίσεως 8704 10 του ΣΟ είναι το γεγονός ότι τα εν λόγω ανατρεπόμενα έχουν κατασκευαστεί για να χρησιμοποιούνται όχι μόνον έξω από το οδικό δίκτυο, αλλά και σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους.
32 Από το κείμενό της προκύπτει ότι η διάκριση 8704 10 της ΣΟ είναι μια ειδική διάκριση για τα οχήματα που έχουν κατασκευαστεί για ιδιαίτερη χρήση, δηλαδή τη φορτοεκφόρτωση διάφορων υλικών έξω από το οδικό δίκτυο. Οι λοιπές κατηγορίες αυτοκινήτων οχημάτων που προορίζονται για τη μεταφορά εμπορευμάτων υπάγονται σε γενικές διακρίσεις οι οποίες δεν διακρίνουν αναλόγως της χρήσεως για την οποία προορίζονται τα οχήματα, αλλά αναλόγως των ειδικών τεχνικών χαρακτηριστικών των εν λόγω οχημάτων. Επομένως, όπως η γενική εισαγγελέας Stix-Hackl υπογράμμισε με το σημείο 33 των προτάσεών της στην προαναφερθείσα υπόθεση DFDS, ο ιδιαίτερος σκοπός των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων αποτελεί το αποφασιστικό κριτήριο για την κατάταξη στη διάκριση 8704 10 της ΣΟ.
33 Οι σχετικές με τις διακρίσεις 8704 10 11 έως 8704 10 90 επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ περιγράφουν τα ανατρεπόμενα ως οχήματα «ειδικά κατασκευασμένα για να μεταφέρουν άμμο, σκύρα, χώμα, πέτρες κ.λπ.» και προοριζόμενα «για [λατομεία,] ορυχεία, εργοτάξια οικοδομών, καθώς επίσης και για οδικά, αεροπορικά και λιμενικά έργα».
34 Οι σχετικές με τις διακρίσεις 8704 και 8704 10 επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ περιγράφουν τα ανατρεπόμενα ως οχήματα «εν γένει εξοπλισμένα με τροχούς παντός εδάφους και [ικανά] να κινούνται σε μη συμπαγή εδάφη», των οποίων οχημάτων η ανώτατη ταχύτητα και η ακτίνα δράσεως είναι περιορισμένες σε σύγκριση με τα οχήματα που με πρώτη ματιά προκύπτει ότι έχουν κατασκευαστεί για να χρησιμοποιούνται σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους, και ως εν γένει εξοπλισμένα με ειδικά ελαστικά για μη συμπαγή εδάφη.
35 Γενικά, λαμβανομένων υπόψη των εγγενών χαρακτηριστικών των ανατρεπόμενων αυτοκινήτων της διακρίσεως 8704 10 της ΣΟ, δηλαδή ιδίως των τροχών παντός εδάφους, των ειδικών ελαστικών για μη συμπαγή εδάφη και της περιορισμένης ανώτατης ταχύτητας και ακτίνας δράσεως, προκύπτει ότι τα οχήματα αυτά προορίζονται κυρίως για τη μεταφορά υλικών μέσα σε λατομεία, ορυχεία ή εργοτάξια οικοδομών, δηλαδή έξω από το οδικό δίκτυο. Τα χαρακτηριστικά αυτά διακρίνουν τα εν λόγω οχήματα από άλλα οχήματα που προορίζονται για τη μεταφορά εμπορευμάτων, καθόσον, αντιθέτως προς εκείνα, προορίζονται κυρίως να κινούνται σε έδαφος άλλο από κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους.
36 Από τα πιο πάνω προκύπτει ότι, για να καταταγούν στη διάκριση 8704 10 της ΣΟ, τα ανατρεπόμενα αυτοκίνητα πρέπει να έχουν κατασκευαστεί ειδικά για τη μεταφορά και εκφόρτωση υλικών έξω από το οδικό δίκτυο.
37 Ωστόσο, ούτε από το κείμενο της διακρίσεως 8704 10 της ΣΟ ούτε από τις επεξηγηματικές σημειώσεις της Συνδυασμένης Ονοματολογίας και του ΕΣ προκύπτει ότι τα εν λόγω ανατρεπόμενα πρέπει να έχουν κατασκευαστεί κατά τέτοιον τρόπο ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνον έξω από το οδικό δίκτυο.
38 Αντιθέτως προς αυτό που υποστηρίζει η Ολλανδική Κυβέρνηση, το ουσιώδες χαρακτηριστικό των ανατρεπόμενων της διακρίσεως 8704 10 της ΣΟ δεν έγκειται στο ότι πρέπει να αποκλειστεί η δυνατότητα κυκλοφορίας των τελευταίων στο οδικό δίκτυο, αλλά στο ότι έχουν κατασκευαστεί κυρίως για να μπορούν να κινούνται σε λιγότερο ή περισσότερο δύσβατα εδάφη. Επομένως, το γεγονός ότι ανατρεπόμενα έχουν κατασκευαστεί κατά τέτοιον τρόπον ώστε να μπορούν, ως εκ περισσού, να κινηθούν σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους δεν είναι καθοριστικό στοιχείο για τη δασμολογική κατάταξή τους.
39 Από τα πιο πάνω προκύπτει ότι αυτό καθ’ εαυτό το γεγονός ότι ένα ανατρεπόμενο έχει κατασκευαστεί κατά τέτοιον τρόπον ώστε να μπορεί να κινηθεί όχι μόνον έξω από το οδικό δίκτυο, αλλά και σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους, δεν αρκεί για να αποκλειστεί η κατάταξη του οχήματος αυτού ως ανατρεπόμενου αυτοκινήτου υπό την έννοια της διακρίσεως 8704 10 της ΣΟ.
40 Είναι έργο των εθνικών αρχών να εξακριβώνουν κατά περίπτωση, υπό τον έλεγχο του δικαστή, αν ένα ανατρεπόμενο έχει κατασκευαστεί ειδικά και κυρίως για να χρησιμοποιείται έξω από το οδικό δίκτυο ή αν, αντιθέτως, έχει κατασκευαστεί κυρίως για να χρησιμοποιείται σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους. Προς τούτο, πρέπει να καθοριστεί, βάσει του συνόλου των χαρακτηριστικών του σχετικού οχήματος, αν το όχημα αυτό έχει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά τα οποία απαριθμούν οι οικείες επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ και του ΕΣ.
41 Κατά συνέπεια, στο ερώτημα που τέθηκε πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η διάκριση 8704 10 της ΣΟ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι υπάγονται στη διάκριση αυτή τα κατά την ίδια διάκριση ανατρεπόμενα αυτοκίνητα που έχουν κατασκευαστεί ειδικά και κυρίως για να χρησιμοποιούνται έξω από κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους. Το γεγονός ότι ανατρεπόμενα αυτοκίνητα έχουν χαρακτηριστικά που τους δίνουν τη δυνατότητα να κινηθούν, ως εκ περισσού, σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους δεν εμποδίζει την κατάταξή τους ως ανατρεπόμενων αυτοκινήτων υπό την έννοια της διακρίσεως αυτής.
Επί των δικαστικών εξόδων
42 Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφαίνεται:
Η διάκριση 8704 10 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, η οποία περιέχεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο, όπως το παράρτημα αυτό τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 2261/98 της Επιτροπής, της 26ης Οκτωβρίου 1998, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι υπάγονται στη διάκριση αυτή τα κατά την ίδια διάκριση ανατρεπόμενα αυτοκίνητα που έχουν κατασκευαστεί ειδικά και κυρίως για να χρησιμοποιούνται έξω από κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους. Το γεγονός ότι ανατρεπόμενα αυτοκίνητα έχουν χαρακτηριστικά που τους δίνουν τη δυνατότητα να κινηθούν, ως εκ περισσού, σε κακοτράχαλους δημόσιους δρόμους δεν εμποδίζει την κατάταξή τους ως ανατρεπόμενων αυτοκινήτων υπό την έννοια της διακρίσεως αυτής.
(υπογραφές)
* Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.
Full & Egal Universal Law Academy