Kawża C-440/05
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej
vs
Il-Kunsill ta’ l-Unjoni Ewropea
“Rikors għal annullament — Artikoli 31(1)(e) UE, 34 UE u 47 UE — Deċiżjoni Qafas 2005/667/ĠAI — Infurzar tal-liġi kontra t-tniġġis ikkawżat mill-bastimenti — Pieni kriminali — Kompetenza tal-Komunità — Bażi legali — Artikolu 80(2) KE”
Konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali J. Mazák, ippreżentati fit-28 ta’ Ġunju 2007
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tat-23 ta’ Ottubru 2007
Sommarju tas-sentenza
1. Trasport – Politika komuni – Kompetenza tal-Komunità
(Artikoli 6 KE, 71(1) KE u 80(2) KE)
2. Unjoni Ewropea – Kooperazzjoni mill-pulizija u ġudizzjarja f’materji kriminali – Approssimazzjoni tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi u regolamentari dwar is-sigurtà marittima
(Artikoli 80(2) KE; Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2005/667, Artikoli 2 sa 6)
1. L-Artikolu 80(2) KE ma jipprovdi l-ebda limitazzjoni espliċita fir-rigward tan-natura tar-regoli komuni speċifiċi li l-Kunsill jista’ jadotta fuq din il-bażi. Għalhekk, il-leġiżlatur Komunitarju għandu, bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni, poteri leġiżlattivi wesgħin u huwa kompetenti, bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni u b’analoġija mad-dispożizzjonijiet l-oħra tat-Trattat dwar il-politika komuni tat-trasport, b’mod partikolari l-Artikolu 71(1) KE, sabiex jistabbilixxi, b’mod partikolari, miżuri li jtejbu s-sigurtà fit-trasport kif ukoll provvedimenti oħra xierqa fil-qasam tan-navigazzjoni marittima. Barra minn hekk, l-eżistenza ta’ din il-kompetenza mhijiex dipendenti mid-deċiżjoni tal-leġiżlatur li effettivament jeżerċitaha.
Billi l-ħtiġijiet tal-protezzjoni ta’ l-ambjent, li tikkostitwixxi wieħed mill-għanijiet essenzjali tal-Komunità, għandhom, skond l-Artikolu 6 KE, ikunu integrati fid-definizzjoni u l-implementazzjoni tal-politika u l-attivitajiet Komunitarji, tali protezzjoni għandha tkun ikkunsidrata bħala għan li jagħmel ukoll parti mill-politika komuni tat-trasport. Il-leġiżlatur Komunitarju għalhekk jista’, fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 80(2) KE u fl-eżerċizzju tas-setgħat konferiti lilu minn din id-dispożizzjoni, jiddeċiedi li jippromwovi l-protezzjoni ta’ l-ambjent. F’dan il-kuntest, meta l-applikazzjoni ta’ pieni kriminali effettivi, proporzjonati u dissważivi mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tikkostitwixxi miżura indispensabbli għall-ġlieda kontra d-danni ambjentali gravi, il-leġiżlatur Komunitarju jista’ jimponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li jintroduċu tali pieni sabiex tiġi żgurata l-effettività sħiħa tar-regoli li huwa jistabbilixxi f’dan il-qasam.
(ara l-punti 58-60, 66)
2. Skond l-Artikolu 47 UE, ebda dispożizzjoni tat-Trattat KE m’għandha tiġi affettwata minn dispożizzjoni tat-Trattat UE. Din il-kundizzjoni tinsab ukoll fl-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 29 UE, li jintroduċi t-Titolu VI tat-Trattat UE, intitolat “Dispożizzjonijiet dwar kooperazzjoni fl-oqsma tal-ġustizzja u l-affarijiet interni [kooperazzjoni mill-pulizija u ġudizzjarja f’materji kriminali]”. Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiżgura li l-atti li, skond il-Kunsill, jaqgħu taħt l-imsemmi Titolu VI, ma jidħlux fil-kompetenzi li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE jagħtu lill-Komunità.
Issa d-Deċiżjoni Qafas 2005/667 għat-tisħiħ tal-qafas tal-liġi kriminali għall-infurzar tal-liġi kontra t-tniġġis minn bastimenti, li timponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li japplikaw pieni kriminali għal ċerta mġieba, għandha bħala għan u kontenut, kif jirriżulta mill-preambolu u mill-Artikoli 2, 3 u 5 tagħha, it-titjib tas-sigurtà marittima u fl-istess waqt it-tisħiħ tal-protezzjoni ta’ l-ambjent marittimu kontra t-tniġġis u setgħet, ta’ l-inqas f’dak li jirrigwarda dawn id-dispożizzjonijiet, tiġi adottata fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 80(2) KE, u b’hekk tikser l-Artikolu 47 UE.
Dispożizzjonijiet bħall-Artikoli 4 u 6 ta’ din l-istess Deċiżjoni Qafas, li jikkonċernaw it-tip u l-livell tal-pieni kriminali, ma jaqgħux fil-kompetenza tal-Komunità u għalhekk ma setgħux jiġu validament adottati minn din ta’ l-aħħar.
Billi teżisti rabta inseparabbli bejn l-Artikoli 4 u 6 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 u l-Artikoli 2, 3 u 5 ta’ din l-istess Deċiżjoni Qafas, kif ukoll bejn dawn l-artikoli kollha u l-Artikoli 7 sa 12 ta’ din ta’ l-aħħar, l-imsemmija Deċiżjoni Qafas għandha tiġi annullata kollha kemm hi.
(ara l-punti 52-53, 62, 69-74)
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja)
23 ta’ Ottubru 2007 (*)
“Rikors għal annullament – Artikoli 31(1)(e) UE, 34 UE u 47 UE – Deċiżjoni Qafas 2005/667/ĠAI – Infurzar tal-liġi kontra t-tniġġis ikkawżat mill-bastimenti – Pieni kriminali – Kompetenza tal-Komunità – Bażi legali – Artikolu 80(2) KE”
Fil-kawża C‑440/05,
li għandha bħala suġġett rikors għal annullament skond l-Artikolu 35(6) UE, imressaq fit-8 ta’ Diċembru 2005,
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn W. Bogensberger u R. Troosters, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti,
sostnuta minn:
Il-Parlament Ewropew, irrappreżentat minn M. Gómez-Leal, J. Rodrigues u A. Auersperger Matić, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
intervenjent,
vs
Il-Kunsill ta’ l-Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn J.-C. Piris u J. Schutte, kif ukoll minn K. Michoel, bħala aġenti,
konvenut,
sostnut minn:
Ir-Renju tal-Belġju, irrappreżentat minn M. Wimmer, bħala aġent,
Ir-Repubblika Ċeka, irrappreżentata minn T. Boček, bħala aġent,
Ir-Renju tad-Danimarka, irrappreżentat minn J. Molde, bħala aġent,
Ir-Repubblika ta’ l-Estonja, irrappreżentata minn L. Uibo, bħala aġent,
Ir-Repubblika Ellenika, irrappreżentata minn S. Chala u A. Samoni-Rantou, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
Ir-Repubblika Franċiża, irrappreżentata minn E. Belliard, G. de Bergues u S. Gasri, bħala aġenti,
L-Irlanda, irrappreżentata minn D. O’Hagan u E. Fitzsimons, kif ukoll minn N. Hyland, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
Ir-Repubblika tal-Latvja, irrappreżentata minn E. Balode-Buraka, u E. Broks, bħala aġenti,
Ir-Repubblika tal-Litwanja, irrappreżentata minn D. Kriaučiūnas, bħala aġent,
Ir-Repubblika ta’ l-Ungerija, irrappreżentata minn P. Gottfried, bħala aġent,
Ir-Repubblika ta’ Malta, irrappreżentata minn S. Camilleri, bħala aġent, assistit minn P. Grech, Deputy Attorney General,
Ir-Renju ta’ l-Olanda, irrappreżentat minn H. G. Sevenster u M. de Grave, bħala aġenti,
Ir-Repubblika ta’ l-Awstrija, irrappreżentata minn C. Pesendorfer, bħala aġent, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
Ir-Repubblika tal-Polonja, irrappreżentata minn E. Ośniecka-Tamecka, bħala aġent,
Ir-Repubblika Portugiża, irrappreżentata minn L. Fernandes u M. L. Duarte, bħala aġenti,
Ir-Repubblika Slovakka, irrappreżentata minn R. Procházka, bħala aġent,
Ir-Repubblika tal-Finlandja, irrappreżentata minn E. Bygglin, bħala aġent, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
Ir-Renju ta’ l-Iżvezja, irrappreżentat minn K. Wistrand, bħala aġent, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq, irrappreżentat minn E. O’Neill u D. J. Rhee, kif ukoll minn D. Anderson, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
intervenjenti,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja),
komposta minn V. Skouris, President, P. Jann, C. W. A. Timmermans, A. Rosas, K. Lenaerts u A. Tizzano, Presidenti ta’ Awla, R. Schintgen (Relatur), J. N. Cunha Rodrigues, M. Ilešič, J. Malenovský, T. von Danwitz u A. Arabadjiev, u C. Toader, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Mazák,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-28 ta’ Ġunju 2007,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla d-Deċiżjoni Kwadru [Qafas] tal-Kunsill 2005/667/ĠAI tat-12 ta’ Lulju 2005 għat-tisħiħ tal-qafas tal-liġi kriminali għall-infurzar tal-liġi kontra t-tniġġis minn bastimenti (ĠU L 255, p. 164).
Il-kuntest ġuridiku u l-fatti li wasslu għall-kawża
2 Fit-12 ta’ Lulju 2005, il-Kunsill ta’ l-Unjoni Ewropea adotta, fuq inizjattiva tal-Kummissjoni, id-Deċiżjoni Qafas 2005/667.
3 Id-Deċiżjoni Qafas 2005/667 hija bbażata fuq it-Titolu VI tat-Trattat UE, b’mod partikolari l-Artikoli 31(1)(e) UE u 34(2)(b) UE, u tikkostitwixxi, kif jirriżulta mill-ewwel ħames premessi tagħha, l-istrument li permezz tiegħu l-Unjoni Ewropea għandha l-intenzjoni li tapprossima l-liġijiet ta’ l-Istati Membri fil-qasam kriminali billi tobbliga lil dawn ta’ l-aħħar jipprovdu għal pieni kriminali komuni sabiex jiġi miġġieled it-tniġġis ikkawżat mill-bastimenti, kemm jekk bil-ħsieb kif ukoll jekk b’nuqqas serju ta’ diliġenza [b’negliġenza serja].
4 Din id-Deċiżjoni Qafas tissupplementa d-Direttiva 2005/35/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Settembru 2005 dwar it-tniġġiż ikkawżat minn vapuri u l-introduzzjoni ta’ sanzjonijiet għal ksur (ĠU L 255, p. 11), bil-għan li tiġi msaħħa s-sigurtà marittima permezz ta’ l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri.
5 L-imsemmija Deċiżjoni Qafas tipprovdi għall-adozzjoni mill-Istati Membri ta’ ċertu numru ta’ miżuri f’dak li jirrigwarda d-dritt kriminali sabiex jintlaħaq l-għan imħaddan mid-Direttiva 2005/35, jiġifieri li jiġi żgurat livell għoli ta’ sigurtà u ta’ protezzjoni ta’ l-ambjent fit-trasport marittimu.
6 Skond l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667:
“Għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni Kwadru [Qafas], għandhom japplikaw id-definizzjonijiet previsti fl-Artikolu 2 tad-Direttiva 2005/35/KE”.
7 L-Artikolu 2 ta’ din id-Deċiżjoni Qafas jipprovdi:
“1. Suġġett għall-Artikolu 4(2) ta’ din id-Deċiżjoni Kwadru [Qafas], kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jiġi żgurat li ksur fis-sens ta’ l-Artikoli 4 u 5 tad-Direttiva 2005/35/KE jitqies bħala reat kriminali.
2. Il-paragrafu 1 ma għandux japplika għal membri ta’ ekwipaġġi fir-rigward ta’ ksur li jseħħ fi stretti wżati għan-navigazzjoni internazzjonali, f'żoni ekonomiċi esklussivi u fl-ibħra internazzjonali fejn ikunu sodisfatti l-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Anness I, Regolament 11(b) jew fl-Anness II, Regolament 6(b), tal-[Konvenzjoni Marpol] 73/78”.
8 L-Artikolu 3 ta’ l-imsemmija Deċiżjoni Qafas jipprovdi:
“Kull Stat Membru għandu, skond il-liġi nazzjonali, jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jiżgura li l-għajnuna jew il-kompliċità jew l-inċitament ta’ reat imsemmi fl-Artikolu 2 ikunu punibbli”.
9 L-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 jaqra kif ġej:
“1. Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jiżgura li r-reati msemmija fl-Artikolu 2 u 3 ikunu punibbli b’pieni kriminali effettivi, proporzjonati u dissważivi li għandhom jinkludu, almenu għall-każijiet serji, pieni kriminali ta’ massimu ta’ mill-inqas bejn sena u tliet snin priġunerija.
2. F’każijiet minuri, fejn l-att kommess ma jikkawżax deterjorazzjoni tal-kwalità ta’ l-ilma, Stat Membru jista’ jipprevedi pieni ta’ tip differenti minn dawk stabbiliti fil-paragrafu 1.
3. Il-pieni kriminali previsti fil-paragrafu 1 jistgħu jkunu akkumpanjati b’pieni jew miżuri oħra, b’mod partikolari multi, jew bl-iskwalifika ta’ persuna fiżika mill-eżerċizzju ta’ attività li tirrikjedi awtorizzazzjoni jew approvazzjoni uffiċjali, jew milli twaqqaf, tamministra jew tmexxi kumpannija jew fundazzjoni, fejn il-fatti li wasslu għall-kundanna tiegħu/tagħha juru riskju ovvju li jista’ jerġa’ jiġi segwit l-istess tip ta’ attività krminali.
4. Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jiżgura li r-reat kommess bil-ħsieb imsemmi fl-Artikolu 2 ikun punibbli b’massimu ta’ mill-inqas bejn ħames u għaxar snin priġunerija fejn ir-reat ikkawża ħsara sinifikattiva u estiża għall-kwalità ta’ l-ilma, għal speċi ta’ annimali jew ta’ pjanti jew għal partijiet minnhom kif ukoll il-mewt jew korriment serju ta’ persuni.
5. Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jiżgura li r-reat kommess bil-ħsieb imsemmi fl-Artikolu 2 ikun punibbli b’massimu ta’ mill-inqas bejn sentejn u ħames snin priġunerija fejn:
a) ir-reat ikkawża ħsara sinifikattiva u estiża għall-kwalità ta’ l-ilma, għal speċi ta’ annimali jew ta’ pjanti jew għal partijiet minnhom; jew
b) ir-reat kien kommess fi ħdan il-qafas ta’ organizzazzjoni kriminali fis-sens ta’ l-Azzjoni Konġunta tal-Kunsill 98/733/ĠAI tal-21 ta’ Diċembru 1998 dwar il-kriminalizzazzjoni tal-parteċipazzjoni f’organizzazzjoni kriminali fl-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea [ĠU L 351, p. 1], irrispettivament mil-livell tal-piena msemmija f’dik l-Azzjoni Konġunta.
6. Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jiżgura li r-reat imsemmi fl-Artikolu 2, meta kommess b’nuqqas serju ta’ diliġenza [b’negliġenza serja], ikun punibbli b’massimu ta’ mill-inqas bejn sentejn u ħames snin priġunerija fejn ir-reat ikkawża ħsara sinifikattiva u estiża għall-kwalità ta’ l-ilma, għal speċi ta’ annimali jew ta’ pjanti jew għal partijiet minnhom u l-mewt jew korriment serju ta’ persuni.
7. Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jiżgura li r-reat imsemmi fl-Artikolu 2, meta kommess b’nuqqas serju ta’ diliġenza [b’negliġenza serja], ikun punibbli b’massimu ta’ mill-inqas bejn sena u tliet snin priġunerija fejn ir-reat ikkawża ħsara sinifikattiva u estiża għall-kwalità ta’ l-ilma, għal speċi ta’ annimali jew ta’ pjanti jew għal partijiet minnhom.
8. Fir-rigward ta’ pieni detentivi, dan l-Artikolu għandu japplika mingħajr preġudizzju għall-liġi internazzjonali u b’mod partikolari għall-Artikolu 230 tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti ta’ l-1982 dwar il-Liġi tal-Baħar”.
10 Skond l-Artikolu 5 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667:
“1. Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jiżgura li persuni ġuridiċi jistgħu jinżammu responsabbli għar-reati imsemmija fl-Artikoli 2 u 3, kommessi għall-benefiċċju tagħhom minn kwalunkwe persuna, kemm jekk taġixxi waħedha jew bħala parti minn organu tal-persuna ġuridika, li jkollha posizzjoni ta’ tmexxija fi ħdan il-persuna ġuridika, ibbażata fuq:
a) setgħa ta’ rappreżentanza tal-persuna ġuridika, jew
b) awtorità li tieħu deċiżjonijiet f’isem il-persuna ġuridika, jew
ċ) awtorità li teżerċita kontroll fi ħdan il-persuna ġuridika.
2. Minbarra l-każijiet previsti fil-paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jiżguraw li persuna ġuridika tista’ tinżamm responsabbli fejn nuqqas ta’ sorveljanza jew ta’ kontroll minn persuna msemmija fil-paragrafu 1 għamlet possibbli t-twettiq tar-reat imsemmi fl-Artikolu 2 għall-benefiċċju tal-persuna ġuridika minn persuna taħt l-awtorità tagħha.
3. Ir-responsabbiltà ta’ persuna ġuridika taħt il-paragrafi 1 u 2 ma għandhiex teskludi proċedimenti kriminali kontra persuni fiżiċi li jkunu involuti bħala l-awturi, istigaturi jew kompliċi fir-reati msemmija fl-Artikoli 2 u 3”.
11 L-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 jgħid:
“1. Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jiżgura li persuna ġuridika miżmuma responsabbli skond l-Artikolu 5(1) tkun punibbli b’penali effettivi, proporzjonati u dissważivi. Il-penali:
a) għandhom jinkludu multi kriminali jew mhux kriminali, li, mill-inqas fil-każijiet fejn il-persuna ġuridika tinżamm responsabbli għar-reati msemmija fl-Artikolu 2, ikunu:
i) ta’ massimu ta’ mill-inqas bejn EUR 150 000 u EUR 300 000;
ii) ta’ massimu ta’ mill-inqas bejn EUR 750 000 u EUR 1 500 000 fil-każijiet l-iżjed serji, inklużi almenu r-reati kommessi bil-ħsieb koperti bl-Artikolu 4(4) u (5);
b) jistgħu, għall-każijiet kollha, jinkludu penali differenti minn multi, bħal:
i) l-esklużjoni mid-dritt għal benefiċċji pubbliċi jew għajnuna pubblika;
ii) l-iskwalifika temporanja jew permanenti mill-eżerċizzju ta’ attivitajiet kummerċjali;
iii) it-tqegħid taħt is-sorveljanza tal-qorti;
iv) l-ordni ġudizzjarja ta’ stralċ;
v) l-obbligu ta’ l-adozzjoni ta’ miżuri speċifiċi sabiex jiġu eliminati l-konsegwenzi tar-reat li wassal għar-responsabbiltà tal-persuna ġuridika.
2. Għall-finijiet ta’ l-implementazzjoni tal-paragrafu 1, il-punt (a), u mingħajr preġudizzju għall-ewwel sentenza tal-paragrafu 1, l-Istati Membri li fihom ma ġiex adottat l-Euro, għandhom japplikaw ir-rata tal-kambju bejn l-Euro u l-munita tagħhom kif pubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea tat-12 ta’ Lulju 2005.
3. Stat Membru jista’ jimplementa l-paragrafu 1(a) billi japplika sistema li permezz tagħha l-multa tkun proporzjonata għat-ternover tal-persuna ġuridika, għall-vantaġġ finanzjarju miksub jew prospettat mit-twettiq tar-reat, jew ma’ kwalunkwe valur ieħor li jindika s-sitwazzjoni finanzjarja tal-persuna ġuridika, sakemm tali sistema tippermetti multi massimi, li jkunu almenu ekwivalenti għall-minimu fir-rigward tal-multi massimi stabbiliti fil-paragrafu 1(a).
4. Stat Membru li jimplementa d-Deċiżjoni Kwadru [Qafas] skond il-paragrafu 3 għandu jinnotifika lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill u lill-Kummissjoni li huwa jkun bi ħsiebu jagħmel dan.
5. Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jiżgura li persuna ġuridika miżmuma responsabbli skond l-Artikolu 5(2) tkun punibbli b’penali jew miżuri effettivi, proporzjonati u dissważivi”.
12 L-Artikolu 7(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 jipprovdi l-karatteristiċi fattwali tar-reati li fir-rigward tagħhom l-Istati Membri għandhom, safejn jippermettilhom id-dritt internazzjonali jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jistabbilixxu l-ġurisdizzjoni tagħhom.
13 Skond l-Artikolu 7(4) ta’ din id-Deċiżjoni Qafas, meta reat ikun suġġett għall-ġurisdizzjoni ta’ iżjed minn Stat Membru wieħed, l-Istat Membri interessati għandhom jagħmlu dak li jistgħu sabiex jikkordinaw l-azzjonijiet tagħhom adegwatament, b’mod partikolari fir-rigward tal-kundizzjonijiet għall-prosekuzzjoni u ta’ l-arranġamenti dettaljati għall-assistenza reċiproka. L-Artikolu 7(5) ta’ l-imsemmija Deċiżjoni Qafas jipprovdi l-fatturi ta’ konnessjoni li għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni f’dan ir-rigward.
14 L-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 jgħid:
“1. Fejn Stat Membru jiġi informat dwar it-twettiq ta’ reat li għalih japplika l-Artikolu 2 jew dwar ir-riskju tat-twettiq ta’ tali reat li jikkawża jew x’aktarx jikkawża tniġġiż imminenti, dan għandu jinforma minnufih lil dawk l-Istati Membri l-oħra li probabbilment ikunu esposti għal din il-ħsara, u lill-Kummissjoni.
2. Fejn Stat Membru jiġi informat dwar it-twettiq ta’ reat li għalih japplika l-Artikolu 2 jew dwar ir-riskju tat-twettiq ta’ tali reat li probabbilment jaqa’ fil-ġurisdizzjoni ta’ Stat Membru, dan għandu jinforma minnufih lil dak l-Istat Membru l-ieħor.
3. L-Istati Membri għandhom mingħajr dewmien jinnotifikaw lill-Istat tal-bandiera jew lil kwalunkwe Stat ieħor konċernat dwar il-miżuri meħuda skond din id-Deċiżjoni Kwadru [Qafas], u b’mod partikolari skond l-Artikolu 7”.
15 Skond l-Artikolu 9 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667:
“1. Kull Stat Membru għandu jinnomina punti ta’ kuntatt eżistenti, jew, jekk meħtieġ, jistitwixxi punti ta’ kuntatt ġodda, b’mod partikolari għall-iskambju ta’ informazzjoni kif imsemmi fl-Artikolu 8.
2. Kull Stat Membru għandu jinforma lill-Kummissjoni liema mid-dipartmenti tiegħu jaġixxi jew jaġixxu bħala punti ta’ kuntatt skond il-paragrafu 1. Il-Kummissjoni għandha tinnotifika lill-Istati Membri l-oħra dwar dawn il-punti ta’ kuntatt”.
16 Skond l-Artikolu 10 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667, l-ambitu ta’ applikazzjoni territorjali ta’ din ta’ l-aħħar huwa l-istess bħal dak tad-Direttiva 2005/35/KE.
17 L-Artikolu 11 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 jipprovdi:
“1. L-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri neċessarji sabiex jikkonformaw mad-disposizzjonijiet ta’ din id-Deċiżjoni Kwadru [Qafas] sat- 12 ta’ Jannar 2007.
2. Sat-12 ta’ Jannar 2007, l-Istati Membri għandhom jittrasmettu lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill u lill-Kummissjoni t-testi tad-disposizzjonijiet li jittrasponu fil-liġijiet nazzjonali tagħhom l-obbligi imposti fuqhom minn din id-Deċiżjoni Kwadru [Qafas]. Abbażi ta’ dik l-informazzjoni u ta’ rapport bil-miktub mill-Kummissjoni, il-Kunsill għandu, sa mhux iktar tard mit- 12 ta’ Jannar 2009, jikkunsidra safejn l-Istati Membri ikkonformaw ma’ din id-Deċiżjoni Kwadru [Qafas].
3. Sat-12 ta’ Jannar 2012, il-Kummissjoni għandha, abbażi ta’ l-informazzjoni fornita mill-Istati Membri dwar l-applikazzjoni prattika tad-disposizzjonijiet li jimplementaw din id-Deċiżjoni Kwadru [Qafas], tippreżenta rapport lill-Kunsill u tagħmel kwalunkwe proposti li tqis opportuni, li jistgħu jinkludu proposti li l-Istati Membri għandhom, fir-rigward ta’ reati kommessi fil-baħar territorjali tagħhom jew fiż-żona ekonomika esklussiva jew żona ekwivalenti tagħhom, jikkunsidraw bastiment li jtajjar bandiera ta’ Stat Membru ieħor bħala bastiment li ma jkunx barrani skond it-tifsira ta’ l-Artikolu 230 tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti ta’ l-1982 dwar il-Liġi tal-Baħar”.
18 Skond l-Artikolu 12 tagħha, id-Deċiżjoni Qafas 2005/667 daħlet fis-seħħ fil-jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea.
19 L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2005/35 jipprovdi:
“1. L-għan ta’ din id-Direttiva hu li standards internazzjonali għal tniġġiż ikkawżat minn vapuri jiġu inkorporati fil-liġi Komunitarja u li jkun żgurat li l-persuni responsabbli għar-rimi huma suġġetti għal penali adekwati kif imsemmi fl-Artikolu 8, sabiex is-sigurtà tal-baħar titjieb u sabiex tiżdied il-protezzjoni ta’ l-ambjent tal-baħar mit-tniġġiż ikkawżat minn vapuri.
2. Din id-Direttiva ma tipprekludix lill-Istati Membri milli jieħdu miżuri iżjed iebsa kontra t-tniġġiż ikkawżat minn vapuri bi qbil mal-liġi internazzjonali”.
20 L-Artikolu 2 tad-Direttiva 2005/35 jgħid:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
1. ‘Marpol 73/78’ għandha tfisser il-Konvenzjoni Internazzjonali ta’ l-1973 għall-prevenzjoni tat-tniġġiż minn vapuri u l-Protokoll tagħha ta’ l-1978, fil-verżjoni aġġornata tagħha;
2. ‘Sustanzi li jniġġżu’ għandha tfisser is-sustanzi koperti mill-Annessi I (żejt) u II (sustanzi likwidi noċivi bil-grossa) tal-Marpol 73/78;
3. ‘Rimi’ għandha tfisser kwalunkwe rimi kkawżat bi kwalunkwe mod minn vapur, kif imsemmi fl-artikolu 2 tal-Marpol 73/78;
4. ‘Vapur’ għandha tfisser imbarkazzjoni marittima, irrispettivament mill-bandiera tagħha, ta’ kwalunkwe xorta, li topera fl-ambjent tal-baħar u għandha tinkludi dgħajjes hydrofoil, vettura b’kuxxin ta’ l-arja, sommersibbili u bċejjeċ tal-baħar li jżommu fil-wiċċ”.
21 Skond l-Artikolu 3 ta’ din id-Direttiva:
“1. Din id-Direttiva għandha tapplika, bi qbil mal-liġi internazzjonali, għal rimi ta’ sustanzi li jniġġżu:
a) fl-ilmijiet interni, inklużi portijiet, ta’ Stat Membru, sakemm ir-reġim Marpol huwa applikabbli;
b) fil-baħar territorjali ta’ Stat Membru;
ċ) fl-istretti użati għan-navigazzjoni internazzjonali li huma suġġetti għar-reġim ta’ passaġġ bi transitu, kif stipulat fil-Parti III, sezzjoni 2, tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti ta’ l-1982 dwar il-Liġi tal-Baħar, sakemm Stat Membru jeżerċita ġurisdizzjoni fuq tali stretti;
d) fiż-żona esklussiva ekonomika jew żona ekwivalenti ta’ Stat Membru, stabbilita skond il-liġi internazzjonali; u
e) bejn sema u ilma.
2. Din id-Direttiva għandha tapplika għal rimi ta’ sustanzi li jniġġżu minn kwalunkwe vapur, irrispettivament mill-bandiera tiegħu, bl-eċċezzjoni ta’ kwalunkwe vapur tal-gwerra, awżiljari navali jew vapur ta’ propjetà ta’ jew imħaddem minn Stat u għal dak il-ħin użat biss fuq servizz mhux kummerċjali tal-gvern”.
22 L-Artikolu 4 ta’ l-imsemmija Direttiva jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li r-rimi ta’ sustanzi li jniġġżu minn vapuri fi kwalunkwe żona msemmija fl-Artikolu 3(1) ikun ikkunsidrat bħala ksur jekk isiru b’intenzjoni, b’mod imprudenti jew b’negliġenza serja. Dan il-ksur huwa meqjus bħala offiża kriminali skond, u fiċ-ċirkustanzi pprovdut għalhekk fid-Deċiżjoni Kwadru [Qafas] 2005/667/ĠAI li tissupplimenta din id-Direttiva”.
23 Skond l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2005/35:
“1. Stati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-ksur imsemmi fl-Artikolu 4 ikun suġġett għal penali effettivi, proporzjonati u disważivi, li jistgħu jinkludu penali kriminali jew amministrattivi.
2. Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li l-penali msemmija fil-paragrafu 1 japplikaw għal kwalunkwe persuna li tinstab responsabbli ta’ ksur kif imsemmi fl-Artikolu 4”.
24 Fiż-żmien ta’ l-adozzjoni kemm tad-Direttiva 2005/35 kif ukoll tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667, il-Kummissjoni għamlet dikjarazzjonijiet sabiex tiddissoċja ruħha mit-“taqsim” magħmul mill-Kunsill. Id-dikjarazzjoni relattiva għad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 taqra kif ġej:
“Minħabba l-importanza tal-ġlieda kontra t-tniġġis ikkawżat minn bastimenti, il-Kummissjoni taqbel li r-rilaxx ta’ sustanzi li jniġġsu minn bastimenti jsir reat kriminali u li jiġu adottati pieni fuq livell nazzjonali f’każ ta’ ksur tar-regolamenti Komunitarji dwar it-tniġġis ikkawżat minn bastimenti.
Madankollu, il-Kummissjoni hija ta’ l-opinjoni li d-Deċiżjoni Kwadru [Qafas] mhix l-istrument legali xieraq li permezz tiegħu timponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li jiġi kriminalizzat ir-rilaxx illeċitu ta’ sustanzi ta’ tniġġis fil-baħar u biex jiġu stabbiliti pieni kriminali li jikkorrispondu fuq livell nazzjonali.
Il-Kummissjoni – kif qiegħda targumenta fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-appell tagħha C-176/03 [sentenza tat-13 ta’ Settembru 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, C-176/03, Ġabra p. I-7879] kontra d-Deċiżjoni Kwadru [Qafas] dwar il-Protezzjoni ta’ l-Ambjent permezz tal-Liġi Kriminali – tikkunsidra li, fil-kompetenzi li hija għandha bl-għan li tikseb l-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 2 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, il-Komunità għandha s-setgħa li teħtieġ lill-Istati Membri biex jipprovdu għall-pieni – inkluż, jekk xieraq, pieni kriminali – fuq livell nazzjonali, fejn dan jirriżulta li huwa meħtieġ sabiex jinkiseb objettiv Komunitarju.
Dan huwa l-każ fir-rigward ta’ kwistjonijiet ta’ tniġġis ikkawżat minn bastimenti, li għalihom l-Artikolu 80(2) tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea jikkostitwixxi l-bażi legali.
Sakemm tingħata sentenza dwar C-176/03, jekk il-Kunsill jadotta d-Deċiżjoni Kwadru [Qafas] minkejja din il-kompetenza Komunitarja, il-Kummissjoni tirriżerva d-drittijiet kollha konferiti lilha mit-Trattat”.
25 Peress li qieset li d-Deċiżjoni Qafas 2005/667 ma ġietx adottata fuq il-bażi legali korretta u li b’hekk inkiser l-Artikolu 47 UE, il-Kummissjoni ressqet dan ir-rikors.
Fuq ir-rikors
26 Permezz ta’ digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ April 2006, il-Parlament Ewropew, minn naħa, u r-Renju tal-Belġju, ir-Repubblika Ċeka, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika ta’ l-Estonja, ir-Repubblika Ellenika, ir-Repubblika Franċiża, l-Irlanda, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika ta’ l-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Renju ta’ l-Olanda, ir-Repubblika ta’ l-Awstrija, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika Portugiża, ir-Repubblika Slovakka, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Renju ta’ l-Iżvezja kif ukoll ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq, min-naħa l-oħra, ġew awtorizzati jintervjenu sabiex isostnu t-talbiet tal-Kummissjoni u tal-Kunsill, rispettivament.
27 Permezz ta’ digriet tat-28 ta’ Settembru 2006, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja awtorizza lir-Repubblika tas-Slovenja sabiex tintervjeni sabiex issostni t-talbiet tal-Kunsill.
L-argumenti tal-partijiet
28 Il-Kummissjoni tikkunsidra li, fid-dawl tal-bażi legali użata għall-adozzjoni tagħha, id-Deċiżjoni Qafas 2005/667 tikser l-Artikolu 47 UE u għandha, għalhekk, tiġi annullata.
29 Skond il-Kummissjoni, mis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, li l-implikazzjonijiet tagħha jmorru lil hinn mill-qasam tal-politika Komunitarja dwar il-protezzjoni ta’ l-ambjent, jirriżulta li għandha ssir referenza għall-għan u għall-kontenut ta’ att sabiex tiġi stabbilita l-bażi legali xierqa għall-adozzjoni tiegħu. Ċertament, f’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li d-dritt kriminali, bħala regola, ma jaqax fil-kompetenza tal-Komunità. Madankollu, hija rrikonoxxiet li l-Komunità għandha kompetenza impliċita marbuta ma’ bażi legali speċifika u għalhekk tista’ tadotta miżuri kriminali xierqa, bil-kundizzjoni li teżisti ħtieġa li jiġi miġġieled in-nuqqas ta’ implementazzjoni ta’ l-għanijiet tal-Komunità u li l-imsemmija miżuri jkollhom bħala għan li tiġi ggarantita l-effettività sħiħa tal-politika Komunitarja in kwistjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja ma ddefinietx il-portata tal-kompetenza tal-leġiżlatur Komunitarju fil-qasam kriminali, peress li m’għamlet ebda distinzjoni skond in-natura tal-miżuri penali kkonċernati.
30 F’dan il-każ, jirriżulta mill-preambolu tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 li l-għan tagħha huwa li tissupplementa s-sistema implementata mid-Direttiva 2005/35, li ġiet adottata fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 80(2) KE, sabiex tiggarantixxi l-effettività tagħha.
31 Fir-rigward tal-kontenut ta’ din id-Deċiżjoni Qafas, il-Kummissjoni ssostni li l-miżuri li jinsabu fl-Artikoli 1 sa 10 tagħha huma kollha konnessi mad-dritt kriminali u jikkonċernaw l-imġieba li għandha tiġi kkunsidrata bħala reprensibbli taħt id-dritt Komunitarju.
32 Il-kriterju relattiv għar-rekwiżit ta’ ħtieġa, stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, huwa sodisfatt f’dan il-każ ukoll. Minn naħa, il-Kunsill impliċitament aċċetta dan il-fatt meta adotta d-Deċiżjoni Qafas 2005/667, peress li t-tielet inċiż tat-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 29 UE jgħid li l-Istati Membri jistgħu jwettqu l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni kriminali tagħhom biss “fejn meħtieġ”. Min-naħa l-oħra, fid-dawl tal-karatteristiċi speċifiċi ta’ l-imġieba koperta mid-Direttiva 2005/35, id-dispożizzjonijiet kollha ta’ din id-Deċiżjoni Qafas huma meħtieġa sabiex jiggarantixxu l-effettività tas-sistema stabbilita mill-imsemmija direttiva.
33 Il-Kummissjoni żżid li, kuntrarjament għal dak li jsostni l-Kunsill, il-Qorti tal-Ġustizzja ma teħtieġx l-eżistenza ta’ kriterju addizzjonali marbut man-natura “trażversali” tal-politika Komunitarja in kwistjoni sabiex ikun jista’ jiġi rikonoxxut li l-Komunità għandha kompetenza fil-qasam kriminali. Barra minn hekk, kriterju bħal dan iċaħħad lill-parti l-kbira ta’ l-oqsma tad-dritt Komunitarju mill-possibbiltà ta’ kull protezzjoni kriminali permezz tad-dritt Komunitarju, anki f’sitwazzjoni fejn tkun stabbilita l-ħtieġa li jittieħdu miżuri relatati mad-dritt kriminali.
34 Fir-rigward ta’ l-argument li skondu l-Kunsill baqa’ liberu li jaġixxi fuq il-bażi tat-Titolu VI tat-Trattat UE sabiex jadotta miżuri relatati mad-dritt kriminali ta’ l-Istati Membri, peress li huwa kien iddeċieda, skond id-dritt mogħti lilu mill-Artikolu 80(2) KE, li ma jispeċifikax iktar fid-dettall il-pieni fid-Direttiva 2005/35, il-Kummissjoni tgħid li din id-dispożizzjoni ma tikkundizzjonax il-kompetenza Komunitarja bħala tali, iżda biss l-eżerċizzju tagħha. Ċertament, il-Kunsill seta’ jiddeċiedi li l-Istati Membri baqgħu kompetenti. Madankollu, f’każ bħal dan l-Istati Membri kellhom jintervjenu separatament, peress li l-Artikolu 47 UE jeskludi r-rikors għat-Titolu VI tat-Trattat UE.
35 Minbarra dan, il-Kummissjoni ssostni li d-Deċiżjoni Qafas 2005/667 ma tarmonizzax il-livell u t-tipi ta’ pieni kriminali applikabbli, billi l-Istati Membri għad għandhom ċerta libertà f’dan il-qasam u l-qrati nazzjonali għandhom il-fakoltà li jadattaw il-pieni għall-każijiet individwali. Għalhekk id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Deċiżjoni Qafas mhumiex fundamentalment differrenti minn dawk ta’ l-Artikolu 5(1) tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2003/80/JHA, tas-27 ta’ Jannar 2003, dwar il-protezzjoni ta’ l-ambjent permezz tal-liġi kriminali (ĠU L 29, p. 55), annullata mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq.
36 Ċertament, id-dritt kriminali ma jikkostitwixxix politika Komunitarja awtonoma. Madankollu, jibqa’ l-fatt li l-Komunità għandha kompetenza kriminali aċċessorja li hija tista’ teżerċità fil-każ ta’ bżonn. Il-kriterju relattiv għar-rekwiżit ta’ ħtieġa, adottat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, japplika biss għall-eżerċizzju ta’ l-imsemmija kompetenza u mhux għall-eżistenza tagħha.
37 Fid-dawl ta’ l-approċċ funzjonali adottat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, kif ukoll tal-fatt li l-miżuri previsti mill-Artikoli 1 sa 10 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 jikkostitwixxu regoli ta’ natura kriminali neċessarji sabiex jiggarantixxu l-effettività tal-politika komuni tat-trasport, kif żviluppata mid-Direttiva 2005/35, il-Kummissjoni tikkunsidra li din id-Deċiżjoni Qafas, kollha kemm hi, tikser l-Artikolu 47 UE u għandha, għalhekk, tiġi annullata.
38 Il-Kummissjoni ssostni wkoll li kliem “indispensabbli” u “neċessarju”, minn naħa, u l-kunċett ta’ “meħtieġ”, fis-sens ta’ l-Artikolu 29 UE, min-naħa l-oħra, fil-fatt ikopru l-istess kunċett u li, fuq dan il-livell, ma teżisti ebda differenza bejn it-Trattat KE u t-Trattat UE.
39 Din l-istituzzjoni tikkunsidra, fl-aħħar nett, li l-interpretazzjoni tagħha tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, ma ċċaħħadx it-Titolu VI tat-Trattat UE mill-effett utli tiegħu billi bosta oqsma li jaqgħu taħt dan it-titolu mhumiex milquta mill-effetti ta’ din l-interpretazzjoni.
40 Il-Parlament Ewropew josserva li d-Deċiżjoni Qafas 2005/667 tikkorrispondi perfettament għad-Deċiżjoni Qafas li kienet is-suġġett tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq. L-ewwel nett, fir-rigward ta’ l-għan tagħha u tal-kontenut tagħha, hija għal kollox analoga għad-Deċiżjoni Qafas 2003/80 annullata mill-Qorti tal-Ġustizzja f’din is-sentenza. Kif jirriżulta mill-preambolu tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667, il-ġlieda kontra t-tniġġis u l-protezzjoni ta’ l-ambjent ma jikkostitwixxux għanijiet aċċessorji jew sekondarji ta’ din id-Deċiżjoni Qafas. Bl-istess mod, il-kontenut ta’ din ta’ l-aħħar huwa simili għal dak tad-Deċiżjoni Qafas 2003/80, billi l-imġieba inkriminata hija, fiż-żewġ każijiet, relatata mar-rimi ta’ sustanzi li jniġġsu. Ċertament, dawn iż-żewġ Deċiżjonijiet Kwadri huma differenti f’dak li jikkonċerna d-definizzjoni speċifika tal-livell u tat-tipi ta’ pieni kriminali li għandhom jiġu applikati, iżda din id-differenza mhijiex ta’ natura li tiġġustifika, f’dan il-każ, konklużjoni differenti minn dik adottata fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq. Fil-fatt, f’dik is-sentenza, il-Qorti diġà kkonstatat li l-kompetenza tal-leġiżlatur Komunitarju fil-qasam kriminali testendi għal dispożizzjonijiet, bħall-Artikolu 5(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2003/80, li jikkonċernaw it-tip u l-livell tal-pieni kriminali.
41 Barra minn hekk, il-kriterju relattiv għar-rekwiżit ta’ ħtieġa ta’ neċessità huwa sodisfatt f’dan il-każ ukoll. Fl-aħħar nett, billi l-Artikoli 1 sa 6 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 jaqgħu fil-kompetenza Komunitarja, l-imsemmija deċiżjoni għandha, fid-dawl ta’ l-indiviżibbiltà tad-dispożizzjonijiet tagħha, tkun ikkunsidrata li kollha kemm hi tikser l-Artikolu 47 UE.
42 Għall-kuntrarju, il-Kunsill isostni, prinċipalment, li, billi adotta d-Direttiva 2005/35 flimkien mal-Parlament Ewropew, skond il-proċedura ta’ kodeċiżjoni, huwa ddeċieda, skond l-Artikolu 80(2) KE, il-kwistjoni dwar “jekk” u “safejn” il-leġiżlatur Komunitarju għandu jeżerċita l-kompetenza tiegħu sabiex jadotta dispożizzjonijiet dwar it-tniġġis ikkawżat mill-bastimenti u, b’mod partikolari, dispożizzjonijiet li jintroduċu pieni f’każ ta’ ksur tar-regoli li jirregolaw dan il-qasam. Permezz ta’ l-adozzjoni ta’ din id-direttiva, il-leġiżlatur Komunitarju xtaq jistabbilixxi l-limiti tal-poter ta’ azzjoni tiegħu fil-qasam tal-politika tat-trasport marittimu. Dan l-approċċ huwa totalment konformi ma’ l-Artikolu 80(2) KE u mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
43 Ċertament, il-leġiżlatur Komunitarju seta’ jiddeċiedi li jmur iktar ’il bogħod fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 80(2) KE. Madankollu, skond id-dritt mogħti lilu mit-Trattat KE, huwa għażel li ma jagħmilx hekk. Huwa wkoll importanti li jiġi osservat li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill segwew il-proposta tal-Kummissjoni għal dak li jirrigwarda l-bażi legali li għandha tintuża għall-adozzjoni tad-Direttiva 2005/35. Għalkemm din id-direttiva wkoll tħaddan għanijiet relattivi għall-protezzjoni ta’ l-ambjent, il-leġiżlatur Komunitarju qies li hija essenzjalment taqa’ fil-kuntest tal-politika komuni tat-trasport u li ż-żieda ta’ bażi legali li tikkonċerna l-protezzjoni ta’ l-ambjent, b’mod partikolari l-Artikolu 175(1) KE, ma kenitx neċessarja. Issa l-bażi legali magħżula ma tqiegħdet fid-dubju la mill-Parlament u lanqas mill-Kummissjoni.
44 Fid-dawl tan-natura kundizzjonali tal-kompetenza li l-Artikolu 80 KE jikkonferixxi lill-Komunità fil-qasam tal-politika tat-trasport u tal-fatt li din il-politika, b’kuntrast mal-politika fil-qasam ta’ l-ambjent li kienet il-politika in kwistjoni fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, ma tħaddanx għan li għandu natura essenzjali, trasversali u fundamentali, il-Kunsill jikkunsidra li l-konsegwenzi li għandhom jinsiltu minn din is-sentenza m’għandhomx neċessarjament ikunu l-istess għal dak li jirrigwarda dawn iż-żewġ politiki.
45 F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax jiġi validament sostnut li d-dispożizzjonijiet previsti fid-Deċiżjoni Qafas 2005/667 kellhom jiġu adottati mill-leġiżlatur Komunitarju.
46 Sussidjarjament, il-Kunsill isostni li l-Komunità mhijiex kompetenti sabiex tistabbilixxi, b’mod obbligatorju, il-livell u t-tipi ta’ pieni kriminali li l-Istati Membri għandhom jipprovdu fid-dritt nazzjonali tagħhom u li, għalhekk, il-Kunsill ma kisirx it-Trattati KE u UE meta adotta l-Artikoli 1, 4(1), (4), (5), (6) u (7) u 6(1)(a), (2) u (3), kif ukoll l-Artikoli 7 sa 12 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667.
47 Meħuda in kunsiderazzjoni l-għan u l-kontenut tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667, li huma elementi essenzjali sabiex tiġi stabbilita l-bażi legali xierqa għall-finijiet ta’ l-adozzjoni ta’ att, il-Kunsill jafferma li din id-Deċiżjoni Qafas għandha l-għan li tapprossima l-liġijiet ta’ l-Istati Membri fil-qasam tal-ġlieda kontra t-tniġġis ikkawżat mill-bastimenti billi tarmonizza l-livell u t-tipi ta’ pieni kriminali applikabbli. Issa jirriżulta mis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitat iktar ’il fuq li tali armonizzazzjoni, li tmur ferm lil hinn minn dik prevista mid-Deċiżjoni Qafas 2003/80, attwalment ma taqax fil-kompetenza Komunitarja.
48 Peress li s-soluzzjoni adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja fl-imsemmija sentenza għandha tiġi analizzata bħala eċċezzjoni għall-prinċipju li skondu l-leġiżlazzjoni kriminali, bħar-regoli tal-proċedura kriminali, ma taqax fil-kompetenza tal-Komunità, il-Kunsill jikkunsidra li l-kriterji adottati mill-Qorti tal-Ġustizzja in sostenn ta’ din is-soluzzjoni għandhom jiġu interpretati b’mod strett. Għalhekk, l-imsemmija soluzzjoni tapplika biss f’każ ta’ “neċessità”, kunċett li mhuwiex identiku għal dak ta’ “meħtieġ”, previst fit-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 29 UE.
49 Il-Kunsill iżid li l-interpretazzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, sostnuta mill-Kummissjoni, minn naħa, ikollha bħala riżultat li tneħħi, fil-parti l-kbira, l-effett utli tat-Titolu VI tat-Trattat UE u, min-naħa l-oħra, tinjora manifestament il-fatt li s-soluzzjoni adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja f’dik is-sentenza kienet motivata min-natura essenzjali, trasversali u fundamentali ta’ l-għan Komunitarju tal-protezzjoni ta’ l-ambjent.
50 Il-Kunsill fl-aħħar nett josserva li fis-sentenza tagħha Il-Kummissjoni vs l-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, li minħabba l-għan u l-kontenut tagħhom, l-Artikoli 1 sa 7 tad-Deċiżjoni Qafas 2003/80 setgħu jiġu adottati mill-Komunita u għalhekk eskludiet l-Artikolu 8, dwar il-ġurisdizzjoni, u l-Artikolu 9, dwar l-estradizzjoni u l-prosekuzzjoni, ta’ l-imsemmija deċiżjoni, minn din l-isfera ta’ kompetenzi. Bl-istess mod, f’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikoli 7, 8 u 9 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 jkopru oqsma li fir-rigward tagħhom il-Komunità ma ngħatat l-ebda kompetenza permezz tat-Trattat KE.
51 L-argumenti mressqa mill-Istati Membri li intervjenew f’din il-kawża jikkorrispondu, fil-parti l-kbira, għal dawk invokati mill-Kunsill.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
52 Skond l-Artikolu 47 UE, ebda dispożizzjoni tat-Trattat KE m’għandha tiġi affettwata minn dispożizzjoni tat-Trattat UE. Din il-kundizzjoni tinsab ukoll fl-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 29 UE, li jintroduċi t-Titolu VI tat-Trattat UE, intitolat “Disposizzjonijiet dwar kooperazzjoni fl-oqsma tal-ġustizzja u l-affarijiet interni [kooperazzjoni mill-pulizija u ġudizzjarja f’materji kriminali]”.
53 Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiżgura li l-atti li, skond il-Kunsill, jaqgħu taħt l-imsemmi Titolu VI, ma jidħlux fil-kompetenzi li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE jagħtu lill-Komunità (ara s-sentenzi tat-12 ta’ Mejju 1998, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, C-170/96, Ġabra p. I-2763, punt 16, u tat-13 ta’ Settembru 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 39).
54 Għaldaqstant, għandu jiġi vverifikat jekk id-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 jaffettwawx il-kompetenza li għandha l-Komunità bis-saħħa ta’ l-Artikolu 80(2) KE, fis-sens li huma setgħu, kif issostni l-Kummissjoni, jiġu adottati fuq il-bażi ta’ l-aħħar imsemmija dispożizzjoni.
55 F’dan ir-rigward, għandu l-ewwel nett jiġi mfakkar li l-politika komuni tat-trasport hija waħda mis-sisien tal-Komunità, u l-Artikolu 70 KE, moqri flimkien ma’ l-Artikolu 80(1) KE, jipprovdi li l-Istati Membri għandhom isegwu l-għanijiet tat-Trattat fis-settur tat-trasport bil-ferrovija, bit-triq u bil-passaġġi fuq l-ilma interni, fil-kuntest ta’ tali politika (ara s-sentenza tat-28 ta’ Novembru 1978, Schumalla, 97/78, Ġabra p. 2311, punt 4).
56 It-tieni nett, għandu jiġi speċifikat li l-Artikolu 80 KE jipprovdi, fil-paragrafu 2 tiegħu, li l-Kunsill għandu l-fakoltà li jiddeċiedi jekk, safejn u b’liema proċedura dispożizzjonijiet opportuni jistgħu jiġu adottati għat-traffiku fil-baħar (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-17 ta’ Mejju 1994, Corsica Ferries, C‑18/93, Ġabra p. I‑1783, punt 25) u li d-dispożizzjonijiet proċedurali ta’ l-Artikolu 71 KE għandhom japplikaw.
57 Kif jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Artikolu 80(2) KE bl-ebda mod ma jeskludi l-applikazzjoni tat-Trattat KE għat-trasport marittimu, iżda jillimita ruħu sabiex jipprovdi li r-regoli speċifiċi tiegħu relattivi għall-politika komuni tat-trasporti, li jidhru fit-Titolu V ta’ dan l-istess Trattat, ma japplikawx awtomatikament għal dan il-qasam ta’ attività (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-7 ta’ Ġunju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, C‑178/05, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 52).
58 Peress li l-Artikolu 80(2) KE ma jipprovdi l-ebda limitazzjoni espliċita fir-rigward tan-natura tar-regoli komuni speċifiċi li l-Kunsill jista’, skond id-dispożizzjonijiet proċedurali ta’ l-Artikolu 71 KE, jadotta fuq din il-bażi, il-leġiżlatur Komunitarju għandu, bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni, poteri leġiżlattivi wesgħin u huwa kompetenti, bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni u b’analoġija mad-dispożizzjonijiet l-oħra tat-Trattat KE dwar il-politika komuni tat-trasport, b’mod partikolari l-Artikolu 71(1) KE, sabiex jistabbilixxi, b’mod partikolari, “miżuri li jtejbu s-sigurtà fit-trasport” kif ukoll “provvedimenti oħra xierqa” fil-qasam tan-navigazzjoni marittima (ara, f’dan is-sens, fir-rigward tat-trasport bit-triq, is-sentenza tad-9 ta’ Settembru 2004, Spanja u Il-Finlandja vs Il-Parlament u Il-Kunsill, C‑184/02 u C‑223/02, Ġabra p. I‑7789, punt 28).
59 Dik il-konstatazzjoni, li skondha, fl-ambitu tal-kompetenzi li huma kkonferiti lilu mill-Artikolu 80(2) KE, il-leġiżlatur Komunitarju jista’ jadotta miżuri li jtejbu s-sigurtà fit-trasport marittimu, mhijiex imqiegħda fid-dubju mill-fatt li, f’dan il-każ, il-Kunsill ma kkunsidrax li kien opportun li jadotta d-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 fuq il-bażi ta’ dan l-Artikolu 80(2) KE. Fil-fatt, f’dan ir-rigward, huwa suffiċjenti li jiġi rrilevat li l-eżistenza ta’ kompetenza attribwita mill-Artikolu 80(2) KE mhijiex dipendenti mid-deċiżjoni tal-leġiżlatur li effettivament jeżerċitaha.
60 Għandu jingħad ukoll li, billi l-ħtiġijiet tal-protezzjoni ta’ l-ambjent, li tikkostitwixxi wieħed mill-għanijiet essenzjali tal-Komunità (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-13 ta’ Settembru 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 41), għandhom, skond l-Artikolu 6 KE, “ikunu integrati fid-definizzjoni u l-implementazzjoni tal-politika u l-attivitajiet Komunitarji”, tali protezzjoni għandha tkun ikkunsidrata bħala għan li jagħmel ukoll parti mill-politika komuni tat-trasport. Il-leġiżlatur Komunitarju għalhekk jista’, fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 80(2) KE u fl-eżerċizzju tas-setgħat konferiti lilu minn din id-dispożizzjoni, jiddeċiedi li jippromwovi l-protezzjoni ta’ l-ambjent (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-19 ta’ Settembru 2002, Huber, C-336/00, Ġabra p. I-7699, punt 36).
61 Fl-aħħar nett, għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-għażla tal-bażi ġuridika ta’ att Komunitarju għandha tibbaża ruħha fuq elementi oġġettivi, suġġetti għal stħarriġ ġudizzjarju, li fosthom jinsabu, b’mod partikolari, l-għan u l-kontenut ta’ l-att (ara s-sentenzi tal-11 ta’ Ġunju 1991, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, magħrufa bħala “Diossidu tat-titanju”, C-300/89, Ġabra p. I-2867, punt 10; Huber, iċċitata iktar ’il fuq, punt 30; u tat-13 ta’ Settembru 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 45).
62 Fir-rigward b’mod iktar partikolari tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667, jirriżulta mill-preambolu tagħha li l-għan tagħha huwa t-titjib tas-sigurtà marittima u fl-istess waqt it-tisħiħ tal-protezzjoni ta’ l-ambjent marittimu kontra t-tniġġis ikkawżat mill-bastimenti. Kif jirriżulta mit-tieni u mit-tielet premessi tagħha, hija fil-fatt intiża sabiex tapprossima l-liġijiet ta’ l-Istati Membri sabiex jiġi evitat li jerġgħu jseħħu danni bħal dawk li rriżultaw min-nawfraġju tat-tanker Prestige.
63 Kif jirriżulta mir-raba’ premessa ta’ din id-Deċiżjoni Qafas u mis-sitt premessa tad-Direttiva 2005/35, din id-Deċiżjoni Qafas tissupplementa lil din l-aħħar imsemmija direttiva permezz ta’ regoli dettaljati fil-qasam kriminali. Kif jirriżulta mill-ewwel premessa u mill-ħmistax-il premessa tagħha kif ukoll mill-Artikolu 1 tagħha, l-imsemmija direttiva għandha wkoll bħala għan li jiġi żgurat livell għoli ta’ sigurtà u ta’ protezzjoni ta’ l-ambjent fit-trasport marittimu. Hija għandha bħala għan, kif jirriżulta mill-ħmistax-il premessa u mill-Artikolu 1 tagħha, li jiġu inkorporati fid-dritt Komunitarju standards internazzjonali dwar it-tniġġis ikkawżat mill-bastimenti u li jiġu stabbiliti pieni, kriminali u amministrattivi, – f’każ ta’ ksur ta’ dawn l-istandards, sabiex tiġi żgurata l-effettività tagħhom.
64 Għal dak li jikkonċerna l-kontenut tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667, din tistabbilixxi, skond l-Artikoli 2, 3 u 5 tagħha, l-obbligu għall-Istati Membri li jipprovdu pieni kriminali għall-persuni, ġuridiċi jew fiżiċi, li wettqu, li inċitaw it-twettiq jew li kienu kompliċi fit-twettiq ta’ wieħed mir-reati previsti fl-Artikoli 4 u 5 tad-Direttiva 2005/35.
65 Barra minn hekk, din id-Deċiżjoni Qafas, li skondha l-pieni kriminali għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi, tistabbilixxi, fl-Artikoli 4 u 6 tagħha, it-tip u l-livell tal-pieni kriminali li għandhom jiġu applikati skond id-danni li l-imsemmija reati jkunu kkawżaw lill-kwalità ta’ l-ilma, lill-ispeċi ta’ annimali jew ta’ pjanti jew lill-persuni.
66 Għalkemm huwa minnu li, bħala regola, il-leġiżlazzjoni kriminali kif ukoll ir-regoli tal-proċedura kriminali ma jaqgħux fil-kompetenza tal-Komunità (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-11 ta’ Novembru 1981, Casati, 203/80, Ġabra p. 2595, punt 27; tas-16 ta’ Ġunju 1998, Lemmens, C-226/97, Ġabra p. I‑3711, punt 19, u tat-13 ta’ Settembru 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 47), jibqa’ l-fatt li, meta l-applikazzjoni ta’ pieni kriminali effettivi, proporzjonati u dissważivi mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tikkostitwixxi miżura indispensabbli għall-ġlieda kontra d-danni ambjentali gravi, il-leġiżlatur Komunitarju jista’ jimponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li jintroduċu tali pieni sabiex tiġi żgurata l-effettività sħiħa tar-regoli li huwa jistabbilixxi f’dan il-qasam (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Settembru 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 48).
67 F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat, minn naħa, li d-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667, bħal dawk tad-Deċiżjoni Qafas 2003/80 in kwistjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza tat-13 ta’ Settembru 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, jikkonċernaw imġieba li tista’ tikkawża danni ambjentali partikolarment gravi li jirriżultaw, f’dan il-każ, min-nuqqas ta’ osservanza tar-regoli Komunitarji fil-qasam tas-sigurtà marittima.
68 Min-naħa l-oħra, jirriżuta mill-qari flimkien tat-tielet sal-ħames, is-seba’ u t-tmien premessi tad-Direttiva 2005/35 kif ukoll ta’ l-ewwel ħames premessi tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 li l-Kunsill ikkunsidra li pieni kriminali kienu meħtieġa sabiex jassiguraw l-osservanza tal-leġiżlazzjoni Komunitarja adottata fil-qasam tas-sigurtà marittima.
69 Konsegwentement, peress li l-Artikoli 2, 3 u 5 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667 ifittxu li jiggarantixxu l-effettività tar-regoli adottati fil-qasam tas-sigurtà marittima, li n-nuqqas ta’ osservanza tagħhom jista’ jkollu konsegwenzi gravi għall-ambjent, billi jimponu fuq l-Istati Membri l-obbligu li japplikaw pieni kriminali għal ċerta mġieba, dawn l-artikoli għandhom jiġu kkunsidrati bħala li għandhom essenzjalment bħala għan it-titjib tas-sigurtà marittima, kif ukoll il-protezzjoni ta’ l-ambjent, u setgħu jiġu validament adottati fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 80(2) KE.
70 Min-naħa l-oħra, fir-rigward tad-determinazzjoni tat-tip u tal-livell tal-pieni kriminali li għandhom jiġu applikati, għandu jiġi kkonstatat li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, din ma taqax fil-kompetenza tal-Komunità.
71 Minn dan isegwi li l-leġiżlatur Komunitarju ma jistax jadotta dispożizzjonijiet bħall-Artikoli 4 u 6 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667, billi dawn l-artikoli jikkonċernaw it-tip u l-livell tal-pieni kriminali applikabbli. Konsegwentment, dawn id-dispożizzjonijiet ma ġewx adottati bi ksur ta’ l-Artikolu 47 UE.
72 Għal dak li jikkonċerna dawn id-dispożizzjonijiet, għandu jiġi rrilevat ukoll li l-fatt li dawn jirreferu għad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 2, 3 u 5 ta’ din l-istess Deċiżjoni Qafas juri biċ-ċar ir-rabtiet inseparabbli li, f’dan il-każ, jgħaqqdu dawn id-dispożizzjonijiet ma’ dawk relattivi għar-reati kriminali li għalihom jirreferu.
73 Fir-rigward ta’ l-Artikoli 7 sa 12 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/667, li jirrigwardaw il-ġurisdizzjoni, in-notifika ta’ l-informazzjoni bejn l-Istati Membri, in-nominazzjoni ta’ punti ta’ kuntatt, l-ambitu ta’ applikazzjoni territorjali ta’ din id-Deċiżjoni Qafas, l-obbligu ta’ l-implementazzjoni impost fuq l-Istati Membri u d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ l-imsemmija Deċiżjoni Qafas, rispettivament, huwa suffiċjenti li jiġi kkonstatat li, f’dan il-każ, dawn l-artikoli huma ukoll maqgħuda permezz ta’ rabtiet inseparabbli mad-dispożizzjonijiet ta’ din l-istess Deċiżjoni Qafas previsti fil-punti 69 u 71 ta’ din is-sentenza, b’mod li mhuwiex neċessarju li l-Qorti tal-Ġustizzja tippronunzja ruħha fuq il-kwistjoni jekk huma jistgħux jaqgħu fil-kompetenza tal-leġiżlatur Komunitarju.
74 Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, għandu jiġi konkluż li billi d-Deċiżjoni Qafas 2005/667 tidħol fl-ambitu tal-kompetenzi li l-Artikolu 80(2) KE jattribwixxi lill-Komunità, hija tikser l-Artikolu 47 UE u għandha, minħabba l-indiviżibbiltà tagħha, tiġi annullata kollha kemm hi.
Fuq l-ispejjeż
75 Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li l-Kunsill tilef, hemm lok li huwa jiġi ordnat ibati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni. Skond l-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 4 ta’ l-istess Artikolu, l-intervenjenti f’din il-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi li:
1) Id-Deċiżjoni Kwadru [Qafas] tal-Kunsill 2005/667/ĠAI tat-12 ta’ Lulju 2005 għat-tisħiħ tal-qafas tal-liġi kriminali għall-infurzar tal-liġi kontra t-tniġġis minn bastimenti, hija annullata.
2) Il-Kunsill ta’ l-Unjoni Ewropea huwa kkundannat għall-ispejjeż.
3) Ir-Renju tal-Belġju, ir-Repubblika Ċeka, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika ta’ l-Estonja, ir-Repubblika Ellenika, ir-Repubblika Franċiża, l-Irlanda, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika ta’ l-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Renju ta’ l-Olanda, ir-Repubblika ta’ l-Awstrija, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika Portugiża, ir-Repubblika Slovakka, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Renju ta’ l-Iżvezja u r-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq kif ukoll il-Parlament Ewropew għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.
Firem
* Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.
Full & Egal Universal Law Academy