KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
TRSTENJAK
ippreżentati fit-8 ta’ Novembru 20071(1)
Kawża C‑304/06 P
Eurohypo AG
vs
L-Uffiċċju għall-Armonizzazzjoni fis-Suq Intern (Trade marks u Disinni)
“Appell – Trade mark Komunitarja – Trade mark verbali EUROHYPO – Raġunijiet assoluti għal rifjut – Artikolu 7(1)(b) u (ċ) tar-Regolament (KE) Nru 40/94 – Eżami ex officio tal-fatti – Artikolu 74(1) tar-Regolament (KE) Nru 40/94 – Portata tal-obbligu tal-UASI li jeżamina l-fatti ex officio”
I – Introduzzjoni
1. Dan l-appell mis-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej tat-3 ta’ Mejju 2006, Eurohypo AG vs UASI (T-439/04)(2), iqajjem, minn naħa, il-kwistjoni dwar il-portata tal-obbligu tal-Uffiċċju għall-Armonizzazzjoni fis-Suq Intern (Trade marks u Disinni) (UASI) li jeżamina l-fatti ex officio fil-kuntest tal-proċedura ta’ reġistrazzjoni ta’ trade mark Komunitarja, u min-naħa l-oħra, in-natura u l-konsegwenzi tal-koinċidenza li hemm bejn il-paragrafi (b) u (ċ) tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 40/94 tal-20 ta’ Diċembru 1993 dwar it-trade mark Komunitarja (iktar’il quddiem “ir-Regolament”)(3).
II – Kuntest Ġuridiku
2. Skont l-Artikolu 7(1) tar-Regolament:
“1. Ma jistgħux jiġu rreġistrati:
[…]
(b) trade marks li mhumiex ta’ karattru distintiv;
(ċ) trade marks li jikkonsistu esklużivament f’sinjali jew indikazzjonijiet li jintużaw fil-kummerċ sabiex jindikaw ix-xorta, il-kwalità, il-kwantità, l-użu intenzjonat, il-valur, l-oriġini ġeografika jew il-ħin ta’ produzzjoni tal-prodotti jew ta’ meta ngħata s-servizz, jew karatteristiċi oħrajn tal-prodotti jew servizzi; […]”.
3. It-tieni paragrafu tal-istess Artikolu 7 jippreċiża li “l-paragrafu 1 għandu japplika minkejja li r-raġunijiet li jwasslu biex trade mark ma tiġix reġistrata japplikaw biss f’parti tal-Komunità”.
4. L-Artikolu 73 tar-Regolament jipprovdi li “d-deċiżjonijiet ta’ l-[UASI] għandhom jistqarru r-raġunijiet li fuqhom huma bbażati”.
5. L-Artikolu 74(1) tar-Regolament jindika li “fi proċedimenti quddiemu l-[UASI] għandu jeżamina l-fatti fuq l-inizjattiva tiegħu stess; […]”.
III – Il-fatti li wasslu għall-appell
6. Fit-30 ta’ April 2002, Deutsche Hypothekenbank Frankfurt-Hamburg AG, li mbagħad saret Eurohypo AG (iktar’il quddiem “ir-rikorrenti”), talbet ir-reġistrazzjoni tat-trade mark Komunitarja “EUROHYPO” bħala trade mark Komunitarja għas-servizzi li ġejjin li jaqgħu fil-klassi 36 skont il-Ftehim ta’ Nizza dwar il-Klassifikazzjoni Internazzjonali ta’ Prodotti u Servizzi għall-finijiet tar-Reġistrazzjoni ta’ Trade marks, tal-15 ta’ Ġunju 1957, kif irrivedut u emendat: “affarijiet finanzjarji; affarijiet monetarji; affarijiet relatati mal-proprjetà immobbli, servizzi finanzjarji, finanzjamenti, analiżi finanzjarji, investimenti, assigurazzjoni”.
7. Permezz ta’ deċiżjoni tat-30 ta’ Awwissu 2002, l-eżaminatriċi rrifjutat l-applikazzjoni skont l-Artikolu 7(1)(b) u (ċ), u (2) tar-Regolament Nru 40/94.
8. Fit-30 ta’ Settembru 2002, ir-rikorrenti appellat minn din id-deċiżjoni.
9. Permezz tad-deċiżjoni tas-6 ta’ Awwissu 2004, ir-Raba’ Bord tal-Appell laqa’ l-appell f’dak li jirrigwarda s-servizzi ta’ “analiżi finanzjarji, investimenti, assigurazzjoni”. Min-naħa l-oħra l-appell ġie miċħud f’dak li jirrigwarda s-servizzi l-oħra tal-klassi 36, jiġifieri fir-rigward ta’ “affarijiet finanzjarji; affarijiet monetarji; affarijiet relatati mal-proprjetà immobbli, servizzi finanzjarji, finanzjamenti”. Essenzjalment, il-Bord tal-Appell qies li s-sinjal verbali EUROHYPO kien deskrittiv fir-rigward ta’ dawn l-aħħar servizzi skont l-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament Nru 40/94. Huwa żied li, fi kwalunkwe każ, dan jirriżulta fil-pajjiżi fejn huwa mitkellem il-Ġermaniż u li dan kien biżżejjed, skont l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 40/94, biex tiġi ġġustifikata ċaħda ta’ protezzjoni. Huwa kkunsidra wkoll li l-elementi “euro” u “hypo” jagħtu indikazzjoni direttament komprensibbli tal-karatteristiċi tal-ħames servizzi fuq imsemmija u li l-abbinament taż-żewġ elementi f’kelma waħda ma jagħmilx it-trade mark inqas deskrittiva.
10. Fil-5 ta’ Novembru 2004, ir-rikorrenti ppreżentat rikors quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni. Insostenn tal-appell tagħha, ir-rikorrenti ressqet żewġ raġunijiet, wieħed ibbażat fuq ksur tal-prinċipju tal-eżami ex officio pprovdut fl-ewwel frażi ta’ Artikolu 74(1), u l-ieħor fuq ksur tal-Artikolu 7(l)(b) tar-Regolament.
11. Permezz tas-sentenza kkontestata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet l-appell.
12. Fir-rigward tal-ewwel raġuni, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat li huwa biżżejjed li l-Bord tal-Appell applika l-kriterju tal-karattru deskrittiv, kif interpretat mill-ġurisprudenza, sabiex jasal għad-deċiżjoni tiegħu, mingħajr ma jkollu għalfejn jiġġustifika lilu nnifsu permezz tal-produzzjoni ta’ elementi ta’ prova (punt 19). Skont il-Qorti tal-Prim’Istanza, id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appell li ma jagħmilx stħarriġ supplementari, peress li laħaq grad ta’ konvinzjoni suffiċjenti fir-rigward tal-karattru deskrittiv tal-elementi “euro” u “hypo” u tal-kelma “eurohypo”, biex jasal għaċ-ċaħda tar-reġistrazzjoni, ma tmurx kontra l-ewwel frażi tal-Artikolu 74(1) tar-Regolament (punt 20).
13. Fir-rigward tat-tieni raġuni, il-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet, fl-ewwel lok, riferiment għall-ġurisprudenza stabbilita li tipprovdi li trade mark verbali li tiddeskrivi l-karatteristiċi tal-prodotti jew tas-servizzi kkonċernati, skont l-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament, bilfors mhijiex, minħabba f’hekk, ta’ karattru distintiv fir-rigward ta’ dawn l-istess prodotti jew servizzi, skont l-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament (punt 44). Hija mbagħad ikkunsidrat li l-Bord tal-Appell ġustament irrileva li l-pubbliku kkonċernat jinterpreta l-element “euro”, fis-settur finanzjarju, bħala l-munita użata fl-Unjoni Ewropea u bħala li jiddeskrivi lil dik il-munita (punt 51); li, barra minn hekk, il-Bord tal-Appell ġustament ikkunsidra li, fil-qasam tas-servizzi finanzjarji, l-element “hypo” huwa mifhum mill-konsumatur medju bħala taqsira tal-kelma “ipoteka” (punt 52); li s-sinjal verbali EUROHYPO huwa għaqda ta’ żewġ elementi deskrittivi li ma toħloqx impressjoni suffiċjentement differenti minn dik li tipproduċi s-sempliċi għaqda tal-elementi li jiffurmawha b’mod li tipprevali fuq is-somma tal-imsemmija elementi (punt 55); li s-soluzzjoni applikata fis-sentenza BABY-DRY [sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-8 ta’ Lulju 1999, Procter & Gamble vs UASI (BABY-DRY), T-163/98, Ġabra p. II-2383] mhijiex applikabbli għas-sinjal EUROHYPO (punt 56).
14. Fl-appell tagħha, ir-rikorrenti talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tannulla din is-sentenza u tiddikjara nulla d-deċiżjoni tar-Raba’ Bord tal-Appell. Barra minn hekk, hija talbet li l-UASI jiġi kkundannat għall-ispejjeż.
15. L-UASI talab lill-Qorti jogħġobha tiċħad l-appell u tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
IV – Osservazzjonijiet imressqa lill-Qorti
16. In sostenn tal-appell tagħha, ir-rikorrenti tqajjem żewġ aggravji, ibbażati, rispettivament, fuq il-ksur tal-ewwel frażi tal-Artikolu 74(1) u l-ksur tal-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament.
A – Dwar l-ewwel aggravju
17. Ir-rikorrenti tinsisti li l-ewwel frażi tal-Artikolu 74(1) tar-Regolament jimponi analiżijiet approfonditi sabiex jiġi stabbilit b’ċertezza jekk jeżistux raġunijiet għal rifjut ta’ reġistrazzjoni. Skont ir-rikorrenti, la s-sentenza u lanqas id-deċiżjonijiet preċedenti tal-konvenut ma għandhom konstatazzjonijiet ta’ fatt dwar il-karattru deskrittiv tas-sinjal EUROHYPO meqjus fl-intier tiegħu. Il-konvenut invoka biss ir-riżultati tar-riċerki b’referenza għall-użi possibbilment deskrittivi tal-elementi “euro” u “hypo” u sempliċiment ikkonferma, mingħajr prova jew indikazzjoni minn għejun oħra, li l-kelma fit-totalità tagħha hija daqstant deskrittiva daqs is-somma tal-elementi tagħha. Ir-rikorrenti żżid li jirriżulta minn ċerti dokumenti li l-UASI għamel riċerki sabiex isib provi ta’ użu deskrittiv possibbli, u li r-riżultati tar-riċerka tiegħu “bil-ħsieb inżammu milli jintwerew” lill-Qorti tal-Prim’Istanza. B’dan il-mod l-UASI ħoloq distorsjoni tal-fatti. Il-konstatazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward tas-sens deskrittiv pretiż tat-terminu sħiħ “eurohypo” jistrieħ għalhekk fuq bażi żbaljata ta’ fatt u għandha għalhekk tiġi kkoreġuta mill-Qorti tal-Ġustizzja.
18. L-UASI jammetti li huwa għandu jimmotiva deċiżjoni ta’ rifjut ta’ talba ta’ reġistrazzjoni. Madankollu, dan ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni m’għandux jiġi konfuż ma’ l-obbligu ta’ prova. Skont l-UASI, huwa jista’, abbażi tal-konvinzjoni tiegħu stess, jiġġudika jekk jikkunsidrax fatt bħala pprovat jew le. L-UASI jesponi li jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza li huwa jista’ jibbaża l-analiżi tiegħu fuq fatti li jirriżultaw mill-esperjenza prattika ġeneralment miksuba mill-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti ta’ konsum ġenerali, liema fatti jistgħu jkunu magħrufa minn kulħadd u huma b’mod partikolari magħrufa mill-konsumaturi ta’ dawn il-prodotti. F’każ bħal dan, minħabba li dan ifisser it-twettiq tal-obbligu li jiġu esposti l-fatti kif huwa meħtieġ mill-UASI, u mhux obbligu ta’ prova li huwa għandu, huwa mhuwiex obbligat jippreżenta eżempji ta’ din l-esperjenza prattika.
19. L-UASI jżid jgħid li l-eżami tal-karattru distintiv isir permezz ta’ eżami minn qabel tal-perċezzjoni preżunta tal-konsumatur medju tal-prodotti u tas-servizzi koperti mit-trade mark mitluba. Għalhekk, l-użu deskrittiv reali ta’ elementi tas-sinjal jew tas-sinjal fl-intier tiegħu jista’ ċertament jikkostitwixxi indikatur favur il-konstatazzjoni ta’ nuqqas ta’ karattru distintiv, iżda qatt ma jista’ jikkostitwixxi kundizzjoni biex tasal għal din il-konstatazzjoni. Għalhekk, jekk element ta’ fatt ikun nieqes mir-rilevanza għall-analiżi ġuridika, il-fatt li dan ma jissemmiex ma jistax jitqies li huwa nuqqas tal-Bord tal-Appell.
B – Dwar it-tieni aggravju
20. Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza analizzat biss il-karattru deskrittiv tal-elementi “euro” u “hypo” meħuda separatament, u għamlet biss b’mod sussidjarju l-eżami tal-impressjoni ġenerali tat-trade mark. Ir-rikorrenti qabblet il-kawża preżenti ma’ dik tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-2 ta’ Lulju 2002, SAT.1 vs UASI (SAT.2) (T-323/00)(4), annullata permezz tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Settembru 2004, SAT.1 vs UASI, C‑329/02 P(5). Ir-rikorrenti tissottometti li fiż-żewġ kawżi, il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat l-impressjoni ġenerali tal-għaqda tal-kliem biss b’mod sussidjarju u ma tatx rilevanza lil aspetti, bħall-eżistenza ta’ element ta’ immaġinazzjoni, li għandhom jitqiesu f’eżami bħal dan. Dawn ir-raġunijiet kienu deċiżivi għall-annullament mill-Qorti tas-sentenza T-323/00 u m’għandux ikun mod ieħor f’dan il-każ.
21. Ir-rikorrenti għamlet ukoll tqabbil mas-sentenza tal-20 ta’ Settembru 2001 Procter & Gamble vs UASI (C-383/99 P)(6). F’din is-sentenza, il-Qorti ma straħitx fuq il-karattru inabitwali tas-sekwenza tal-kliem “BABY-DRY” (minflok DRY-BABY), iżda fuq il-fatt li din l-għaqda ta’ kliem kienet tikkostitwixxi isem mhux komuni għall-ħrieqi tat-trabi. L-istess għandu japplika għal EUROHYPO li għas-servizzi finanzjarji miċħuda. Fiż-żewġ każijiet, l-elementi individwali taż-żewġ trade marks jinftiehmu mill-pubbliku. Barra minn hekk, fl-isem “BABY-DRY”, bl-użu tas-sing l-elementi individwali joħorġu b’mod iktar ċar milli joħorġu fil-każ ta’ EUROHYPO. F’dan tal-aħħar, il-fużjoni grafika taż-żewġ elementi sabiex issir għaqda ta’ kliem partikolari tkun ħafna iktar enfasizzata.
22. L-UASI jesponi li l-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-punt 54 et seq tas-sentenza kkontestata, għamlet evalwazzjoni tal-impressjoni ġenerali tat-trade mark u kkunsidrat, kif għamel il-Bord tal-Appell, li l-għaqda taż-żewġ elementi deskrittivi ma toħloqx impressjoni li tkun ikbar mis-somma tal-elementi. Fir-rigward ta’ jekk ir-riżultat tal-evalwazzjoni tat-trade mark fl-intier tagħha huwiex ġustifikat fil-mertu, din hija kwistjoni li ma tistax iktar tiġi mistħarrġa fl-istanza tal-appell.
23. L-UASI jargumenta wkoll li l-Qorti tal-Prim’Istanza kkonkludiet li l-istruttura tal-għaqda tal-kliem mhijiex inabitwali u li l-każ, għalhekk, mhuwiex komparabbli mas-sinjal “BABY-DRY”.
24. Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tqis li s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tistrieħ fuq l-applikazzjoni ta’ kriterju li jipprovdi li trade mark komposta minn elementi deskrittivi tista’ tiġi kkunsidrata bħala reġistrabbli jekk il-kelma magħquda tkun daħlet fil-lingwaġġ ta’ kuljum u tkun kisbet tifsira għaliha nfisha. Dan il-kriterju jkun rilevanti fil-kuntest tal-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament, fir-rigward tal-ħtieġa tad-disponibbiltà li l-kelma jista’ jkollha, iżda ma jkunx applikabbli għall-finijiet tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 7(1)(b) għad-determinazzjoni tal-karattru distintiv, sabiex tingħaraf il-kapaċità tat-trade mark li tkun magħrufa mill-pubbliku bħala li tindika l-oriġini kummerċjali. Billi applikat dan il-kriterju, li għandu jkun applikabbli biss għall-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament, sabiex timmotiva d-deċiżjoni ta’ rifjut, il-Qorti tal-Prim’Istanza interpretat ħażin l-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament.
25. Ir-rikorrenti żżid li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żball fl-applikazzjoni ta’ dan il-kriterju meta ddikjarat, fil-punt 55 tas-sentenza, li r-rikorrenti ma wrietx li l-kelma komposta inkwistjoni kienet kisbet tifsira għaliha nfisha u minħabba f’hekk ċaħditilha karattru suffiċjentement distintiv. Skont ir-rikorrenti, is-sinjal globali EUROHYPO jissodisfa l-kriterju fir-rigward tat-tifsira għalih innifsu. Meta ssir is-suppożizzjoni li l-elementi individwali “euro” u “hypo” huma effettivament mifhuma bħala indikazzjoni deskrittiva tal-munita Ewropea u tal-ipoteka, it-terminu “eurohypo” jkun iktar mistenni li jiġi mifhum mill-pubbliku Ġermaniż bħala taqsira ta’ “Europäische Hypothekenbank” (“Bank Ipotekarju Ewropew”) – apparti jekk dan ikunx purament u sempliċiment indikazzjoni tar-rikorrenti bħala l-intrapriża tal-oriġini – u għalhekk f’sens li jkollu tifsira akbar mis-somma tal-munita “euro” u tal-kunċett ta’ “ipoteka”. Iktar minn hekk dan jista’ jiġi pprovat mill-prattika ta’ diversi banek oħra li l-isem tagħhom jinkludi l-element “hypo” bl-istess mod bħal kif twaqqfet ir-rikorrenti, maħluqa minn amalgamazzjoni, jiġifieri l-għaqda ma’ “Eurohypo AG Europäische Hypothekenbank der Deutschen Bank”, biex saret “Deutsche Hypothekenbank Frankfurt-Hamburg AG”.
26. Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti tissottometti li, filwaqt li l-interess ġenerali, li fuqu tistrieħ id-dispożizzjoni tal-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament, jirreferi għall-ħtieġa li ma jkunx hemm limitazzjoni inġustifikata tad-disponibbiltà tas-sinjal għal operaturi oħra li jikkummerċjalizzaw prodotti jew servizzi bħal dawk li għalihom saret it-talba għal reġistrazzjoni, l-interess ġenerali previst fl-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament jistrieħ b’mod determinanti fuq il-ħtieġa li s-sinjal ikun jista’ jintuża b’mod liberu minn kulħadd. Bl-istess mod, billi eżaminat b’mod inċidentali r-raġuni għal rifjut indikat fil-punt (ċ) fil-kuntest tal-eżami tal-punt (b), mingħajr ma għamlet distinzjoni bejn it-tipi differenti ta’ interess ġenerali, il-Qorti tal-Prim’Istanza interpretat ħażin l-Artikolu 7(1)(b). F’dan il-kuntest ir-rikorrenti tirreferi għall-punt 36 tas-sentenza SAT.1 vs UASI(7).
27. Skont l-UASI, l-oqsma ta’ applikazzjoni tan-normi tal-Artikolu 7(1)(b) u 7(1)(ċ) tar-Regolament jingħaqdu flimkien. Għalhekk sinjal deskrittiv normalment ikun suġġett għall-qasam ta’ applikazzjoni taż-żewġ normi. Għaldaqstant isegwi li r-regoli li jirriżultaw fl-isfond tal-ġurisprudenza dwar l-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament fir-rigward ta’ konklużjoni dwar karattru deskrittiv ta’ kelma komposta huma ugwalment applikabbli għall-analiżi ta’ terminu deskrittiv fil-kuntest tal-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament b’mod li l-kriterju ta’ eżami taż-żewġ normi jkun il-perċezzjoni tal-pubbliku kkonċernat. Ir-rikorrenti tonqos milli turi għaliex l-interess ġenerali wara kull waħda min-normi għandu jkollu interpretazzjoni differenti tat-terminu deskrittiv skont in-norma. L-UASI huwa tal-fehma li l-kwistjoni tal-għarfien dwar jekk il-konsumatur jifhimx terminu bħala deskrittiv ġustament ma tiddependix mill-għan ta’ protezzjoni tan-norma applikabbli. Barra minn hekk, jidher li r-rikorrenti taqbel ma’ dan il-punt peress li hija tixtieq tapplika għall-każ preżenti l-ġurisprudenza tas-sentenza BABY-DRY mogħtija fil-kuntest tal-Artikolu 7(l)(ċ) tar-Regolament.
V – Evalwazzjoni
A – Fuq l-ewwel aggravju
28. Lis-sottomissjoni tar-rikorrenti li tgħid li l-Bord tal-Appell sempliċement afferma, mingħajr ma juri, li t-terminu “eurohypo”, meħud fl-intier tiegħu, huwa deskrittiv daqs is-somma tal-elementi “euro” u “hypo”, l-UASI jirrispondi li dan ma kellux obbligu ta’ prova, iżda biss obbligu ta’ motivazzjoni.
29. Skont l-Artikolu 74(1) tar-Regolament Nru 40/94, l-eżaminaturi tal-UASI u, fuq appell, il-Bordijiet tal-Appell tal-UASI, għandhom jeżaminaw il-fatti exofficio sabiex jiddeterminaw jekk it-trade mark mitluba taqax jew le taħt waħda mir-raġunijiet għal rifjut ta’ reġistrazzjoni li jissemmew fl-Artikolu 7 tal-istess Regolament(8). Madankollu għandu jiġi osservat illi din id-dispożizzjoni ma tippreċiżax b’liema mod l-UASI għandu jipproċedi f’dan l-eżami. Jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, kif tirrileva wkoll is-sentenza kkontestata f’dan l-appell fil-punt 19 tagħha, li l-Bord tal-Appell m’għandux għalfejn jiġġustifika lilu nnifsu permezz tal-produzzjoni ta’ elementi ta’ provi(9). Jirriżulta wkoll, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, li l-Bord tal-Appell jista’ jibbaża l-analiżi tiegħu fuq fatti li jirriżultaw mill-esperjenza prattika ġeneralment miksuba mill-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti ta’ konsum ġenerali, liema fatti jistgħu jkunu magħrufa minn kulħadd u huma b’mod partikolari magħrufa mill-konsumaturi ta’ dawn il-prodotti(10).
30. Fil-każ preżenti, kif tirrileva wkoll is-sentenza kkontestata fil-punt 20 tagħha, il-Bord tal-Appell ma analizzax biss it-tifsira tal-elementi “euro” u “hypo”, iżda analizza wkoll it-tifsiriet possibbli tal-kelma komposta “eurohypo”. B’mod partikolari, il-Bord tal-Appell jesponi, fil-punt 14 tad-deċiżjoni kkontestata, li dan it-terminu jindika, għall-konsumatur Ġermaniż, tranżazzjonijiet finanzjarji ggarantiti permezz ta’ titoli ta’ sigurtà reali u finanzjamenti, partikolarment fil-qasam ta’ proprjetà immobbli, iżda wkoll f’oqsma oħra, fejn hemm ħtieġa ta’ titoli ta’ sigurtà reali(11). Fil-punt 16, il-Bord tal-Appell jispjega li s-soluzzjoni tas-sentenza Procter & Gamble vs UASI(12) ma għandhiex tkun applikabbli fil-każ preżenti, peress li f’din is-sentenza s-sekwenza tal-kliem inabitwali tqieset li hija kruċjali għad-dikjarazzjoni li “BABY-DRY” (minflok dry baby) ma kinitx deskrittiva fir-rigward tal-ħrieqi tat-trabi; issa, tali sekwenza inabitwali(13) ta’ kliem ma tirriżultax fil-każ preżenti(14).
31. L-ewwel aggravju mqajjem mir-rikorrenti għandu għalhekk jiġi miċħud(15).
B – Dwar it-tieni aggravju
32. Ir-rikorrenti tilmenta fl-ewwel lok li l-Qorti tal-Prim’Istanza straħet fuq is-suppożizzjoni li l-elementi kkonċernati, mhux distintivi jekk ipperċepiti waħedhom, ma jistgħux isiru iktar distintivi meta jingħaqdu flimkien, minflok ma bbażat l-evalwazzjoni tagħha fuq il-perċezzjoni tal-konsumatur medju ta’ din l-għaqda ta’ kliem fl-intier tagħha.
33. Huwa l-ewwel nett opportun li jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Prim’Istanza biss hija kompetenti li, minn naħa, tikkonstata l-fatti, ħlief f’każijiet fejn l-ineżattezza materjali tal-konstatazzjonijiet tagħha tirriżulta mill-atti tal-kawża li jkunu ġew ippreżentati lilha, u, min-naħa l-oħra, sabiex tevalwa dawn il-fatti. L-evalwazzjoni tal-fatti b’hekk ma tikkostitwixxix, ħlief f’każijiet ta’ żnaturazzjoni tal-elementi ppreżentati lilha, kwistjoni ta’ dritt suġġetta, bħala tali, għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell(16).
34. Huwa opportun li jiġi mfakkar ukoll li, fil-każ ta’ trade mark komposta minn kliem, jista’ jiġi eżaminat karattru distintiv li jista’ jkun hemm, b’mod parzjali, għal kull wieħed mill-kelmiet jew l-elementi tagħha, meħuda separatament, iżda dan għandu, f’kull stadju, jiddependi minn eżami tat-totalità li dawn jikkostitwixxu. Effettivament, il-fatt biss li kull wieħed mill-elementi, meħuda separatament, huwa nieqes minn karattru distintiv ma jeskludix li l-għaqda li dawn jiffurmaw jista’ jkollha karattru distintiv(17).
35. Fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Prim’ Istanza qalet, fil-punt 51 tas-sentenza kkontestata, li l-Bord tal-Appell ġustament irrileva li l-pubbliku kkonċernat jipperċepixxi l-element “euro”, fil-qasam finanzjarju, bħala l-munita uffiċjali fi ħdan l-Unjoni Ewropea u li jiddeskrivi din iż-żona monetarja jew ukoll, kif tissottometti r-rikorrenti, bħala taqsira tal-kelma “Ewropa”. Għalhekk dan l-element jinftiehem, skont il-Qorti tal-Prim’Istanza, skont tal-inqas waħda mit-tifsiriet potenzjali, karatteristika tas-servizzi finanzjarji inkwistjoni. Il-Qorti tal-Prim’Istanza kompliet tgħid, fil-punt 52 tas-sentenza kkontestata, li l-Bord tal-Appell ġustament ikkonkluda li, fil-kuntest tas-servizzi finanzjarji, l-element “hypo” jinftiehem mill-konsumatur medju bħala taqsira tal-kelma “ipoteka”.
36. Il-Qorti tal-Prim’Istanza wara fakkret, fil-punt 54, li jirriżulta mill-ġurisprudenza li trade mark magħmula minn kelma komposta minn elementi li kull wieħed minnhom jiddeskrivi l-karatteristiċi tal-prodotti jew servizzi li għalihom tkun qed tintalab ir-reġistrazzjoni tiddeskrivi wkoll il-karatteristiċi ta’ dawn il-prodotti jew is-servizzi, ħlief jekk ikun hemm differenza perċettibbli bejn il-kelma u s-sempliċi somma tal-elementi li jiffurmawha, fatt li jippreżupponi jew li, minħabba l-karattru mhux tas-soltu tal-għaqda meta mqabbla ma’ l-imsemmija prodotti jew servizzi, il-kelma toħloq impressjoni suffiċjentement differenti minn dik li tipproduċi s-sempliċi għaqda tal-indikazzjonijiet mogħtija mill-elementi li jiffurmawha, b’tali mod li tipprevali fuq it-totalità ta’ dawn l-elementi, jew li l-kelma tkun daħlet fil-lingwaġġ ta’ kuljum u tkun kisbet tifsira għaliha, b’tali mod li ssir awtonoma mill-elementi li jiffurmawha.
37. Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonkludiet, fil-punt 55, li minn naħa, is-sinjal verbali EUROHYPO huwa sempliċi għaqda ta’ żewġ elementi deskrittivi li ma joħolqx impressjoni suffiċjentement differenti minn dik li tipproduċi s-sempliċi għaqda tal-elementi li jiffurmawha sabiex tkun ikbar mis-somma tal-imsemmija elementi u li, min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti ma wrietx li din il-kelma komposta daħlet fil-lingwaġġ ta’ kuljum u kisbet tifsira għaliha, iżda tallega, bil-kontra, li s-sinjal verbali EUROHYPO ma daħalx fl-użu ta’ kuljum tal-lingwa Ġermaniża biex jiddeskrivi servizzi finanzjarji.
38. Ir-rikorrenti tqabbel il-kawża preżenti ma’ dawk li wasslu għas-sentenzi Sat.1 vs UASI u Procter & Gamble vs UASI. Fl-ewwel sentenza, kien partikolarment minħabba l-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma qisitx l-eżistenza ta’ element tal-immaġinazzjoni fl-impressjoni tal-intier tat-terminu SAT.2 li l-Qorti tal-Ġustizzja annullat is-sentenza tal-Prim’Istanza(18). Issa, fil-każ preżenti, kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti, ma jeżisti ebda element ta’ immaġinazzjoni li jasal biex jagħti kwalunkwe oriġinalità li tista’ tagħti lis-sinjal verbali EUROHYPO l-inqas karattru distintiv. Fir-rigward tar-referenza magħmula mir-rikorrenti għas-sentenza Procter & Gamble vs UASI, huwa biżżejjed, kif jenfasizza l-UASI, li jiġi rrilevat li s-sentenza kkontestata indikat fil-punt 56 li l-kelma komposta BABY-DRY kienet invenzjoni ta’ lessiku li ma kinitx komuni fl-istruttura tagħha(19), u dan m’huwiex il-każ fir-rigward tas-sinjal verbali EUROHYPO. Skont is-sentenza Procter & Gamble vs UASI, kull differenza perċettibbli fl-għaqda ta’ kliem proposta għar-reġistrazzjoni, meta mqabbla mat-terminoloġija użata fil-lingwaġġ ta’ kuljum tal-kategorija ta’ konsumaturi kkonċernati, sabiex tindika l-prodott jew is-servizz jew il-karatteristiċi essenzjali tagħhom, hija mistennija tagħti lil din l-għaqda ta’ kliem karattru distintiv li jippermettilha li tiġi rreġistrata bħala trade mark(20). Issa, fil-każ preżenti, wieħed ma jistax ma jinnotax li ma teżisti ebda differenza perċettibbli bejn is-sinjal kompost u s-somma tal-indikazzjonijiet li l-elementi deskrittivi jġibu magħhom(21).
39. Barra minn hekk, ta’ min wieħed jikkonstata li l-Qorti tal-Prim’Istanza, f’sentenza tal-14 ta’ Ġunju 2007, qieset li s-sinjal EUROPIG ma setax jiġi rreġistrat, b’mod partikolari għal prodotti tal-majjal, peress li dan is-sinjal ma ħoloqx “impressjoni suffiċjentement differenti minn dik prodotta bis-sempliċi tqegħid flimkien tal-elementi verbali li jifformawha b’mod li tibdlilha s-sinjifikat jew il-portata”(22).
40. Għalhekk huwa opportun li ma jintlaqax l-argument tar-rikorrenti li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma evalwatx l-impressjoni ġenerali li tirriżulta mis-sinjal verbali “EUROHYPO”.
41. Ir-rikorrenti wara tilmenta li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet interpretazzjoni ħażina tal-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament bl-applikazzjoni tal-kriterju li jipprovdi li trade mark komposta minn elementi deskrittivi tista’ titqies li hija reġistrabbli jekk il-kelma komposta tkun daħlet fil-lingwaġġ ta’ kuljum u tkun kisbet tifsira għaliha. Skont ir-rikorrenti, dan il-kriterju huwa rilevanti biss fil-kuntest tal-Artikolu 7(1)(ċ).
42. Effettivament is-sentenza kkontestata kkonfermat id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appell li b’mod partikolari kkunsidra li s-sinjal verbali EUROHYPO kien deskrittiv għas-servizzi ta’ “l-affarijiet finanzjarji; l-affarijiet monetarji; l-affarijiet relatati mal-proprjetà immobbli, is-servizzi finanzjarji, il-finanzjamenti” fil-kuntest tal-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament.
43. Madankollu, l-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament jipprovdi espressament għat-“trade marks li mhumiex ta’ karattru distintiv”. Huwa l-paragrafu li jsegwi, jiġifieri l-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament, li jagħti eżempji ta’ sinjali jew indikazzjonijiet li ma jistgħux jintużaw minħabba l-karattru deskrittiv tagħhom.
44. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja f’diversi okkażjonijiet irrilevat, kif tfakkar ukoll is-sentenza kkontestata fil-punt 42, li kull waħda mir-raġunijiet għal rifjut ta’ reġistrazzjoni elenkati fl-Artikolu 7(1) tar-Regolament hija indipendenti u titlob eżami separat. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, ir-raġunijiet għal rifjut għandhom jiġu interpretati fid-dawl tal-interess pubbliku li fuqu hija bbażata kull waħda minnhom. L-interess pubbliku li jitqies jista’, anzi għandu, jirrifletti kunsiderazzjonijiet differenti skont ir-raġuni għal rifjut inkwistjoni(23). Issa, l-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament għandu għan ta’ interess pubbliku(24) li jeżiġi li s-sinjali u l-indikazzjonijiet deskrittivi tal-karatteristiċi tal-prodotti jew tas-servizzi li għalihom tintalab ir-reġistrazzjoni jkunu jistgħu jiġu użati liberalment minn kulħadd(25). Il-kunċett ta’ interess ġenerali li fuqu huwa bbażat l-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament jikkoinċidi mal-funzjoni essenzjali tat-trade mark li hija dik li tiggarantixxi lill-konsumatur jew lill-utent finali l-identità ta’ oriġini tal-prodott jew tas-servizz identifikat mit-trade mark, billi tippermettilu jiddistingwi mingħajr konfużjoni dan il-prodott jew dan is-servizz minn dawk ta’ oriġini oħra (26).
45. Madankollu l-Qorti tal-Ġustizzja(27), filwaqt li kkonstatat li l-oqsma ta’ applikazzjoni rispettivi tar-raġunijiet elenkati fil-paragrafi (b) sa (d) tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament(28) evidentement jidħlu f’xulxin, hija kkunsidrat fl-ewwel lok li trade mark verbali li hija deskrittiva tal-karatteristiċi tal-prodotti jew tas-servizzi kkonċernati, skont it-tifsira tal-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament, hija, minħabba f’hekk, neċessarjament nieqsa minn karattru distintiv fir-rigward tal-istess prodotti jew servizzi, skont it-tifsira tal-Artikolu 7(1)(b) tal-istess Regolament(29).
46. Din il-pożizzjoni kienet ikkritikata ħafna minn parti tad-duttrina(30), li tqis li r-raġunijiet differenti ta’ rifjut għandhom jiġu kkunsidrati bħala raġunijiet ekwivalenti u indipendenti u mhux b’mod li jidħlu f’xulxin, anki jekk l-awturi jikkonċedu li s-sinjali sempliċiment deskrittivi bħala regola ġenerali mhumiex ta’ karattru distintiv(31).
47. Barra minn hekk, ta’ min(32) wieħed jirrileva li fil-proposta għal Regolament tal-Kunsill(33), is-sinjali deskrittivi huma ppreżentati bħala eżempji ta’ sinjali li mhumiex ta’ karattru distintiv(34). Madankollu, għandu jiġi enfasizzat il-fatt li dan mhuwiex il-każ fit-test finali tar-Regolament. Issa, l-Artikolu 7(1), bħala norma ta’ projbizzjoni, għandu jiġi interpretat b’mod restrittiv(35). F’dan it-test, il-karattru deskrittiv, previst fl-Artikolu 7(1)(ċ), huwa ppreżentat bħala raġuni assoluta għal rifjut ta’ reġistrazzjoni alternattiva għal dik tan-nuqqas ta’ karattru distintiv prevista fl-Artikolu 7(1)(b)(36). Għalhekk huwa dan it-test, u mhux dak li jirriżulta fil-proposta, li għandu jiġi applikat. Din l-emenda fit-test ma jkollha ebda utilità kemm-il darba l-karattru deskrittiv kellu jiġi kkunsidrat biss bħala eżempju ta’ nuqqas ta’ karattru distintiv. Barra minn hekk, kif il-ġurisprudenza fakkret f’diversi okkażjonijiet(37), kull waħda mir-raġunijiet għal rifjut ta’ reġistrazzjoni elenkati fl-Artikolu 7(1) tar-Regolament hija indipendenti u teżiġi eżami separat. Għalhekk ma nistgħux, kif tagħmel is-sentenza kkontestata, inkunu sodisfatti bis-suppożizzjoni li element li jkollu karattru deskrittiv huwa neċessarjament nieqes minn karattru distintiv u b’hekk neskludu l-preżentazzjoni alternattiva ta’ dawn il-karattri li tirriżulta mit-test tar-Regolament(38).
48. B’hekk, fis-sentenza SAT.1 vs UASI ta’ Settembru 2004(39), il-Qorti tal-Ġustizzja annullat is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza għar-raġuni li din kienet tistrieħ fuq l-użu ta’ kriterju li abbażi tiegħu t-trade marks li jistgħu ikunu ġeneralment użati fil-kummerċ għall-preżentazzjoni tal-prodotti jew is-servizzi kkonċernati ma setgħux jiġu rreġistrati. Issa, skont il-Qorti, “dan il-kriterju huwa rilevanti fil-kuntest tal-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament, iżda mhuwiex il-kriterju applikabbli għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 7(1)(b)”. F’Settembru 2005, fis-sentenza BioID vs UASI, il-Qorti tal-Ġustizzja, kif mistiedna mill-Avukat Ġenerali Léger(40) fil-konklużjonijiet tiegħu(41), annullat is-sentenza kkonċernata għall-istess raġuni u fl-istess termini(42). L-istess ġara fis-sentenza Deutsche SiSI-Werke vs UASI tal-Qorti tal-Ġustizzja, mogħtija f’Jannar 2006(43).
49. Is-sitwazzjoni, fil-kawża preżenti, hija għal kollox komparabbli. Is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, kif ukoll id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appell ikkunsidraw li s-sinjal verbali EUROHYPO mhuwiex distintiv, u għaldaqstant ir-reġistrazzjoni tiegħu kellha tiġi rrifjutata skont l-Artikolu 7(1)(b), għar-raġuni li huwa kompost minn żewġ kelmiet deskrittivi li l-għaqda tagħhom flimkien ma toħloqx impressjoni suffiċjentement distinta minn dawn l-elementi sabiex tkun ikbar mis-somma tagħhom, filwaqt li l-kwistjoni tal-karattru deskrittiv hija prevista fl-Artikolu 7(1)(ċ). Skont is-sentenzi SAT.1 vs UASI, BioID vs UASI u Deutsche SiSI-Werke vs UASI, hemm lok li jiġi kkonstatat li l-aggravju li għalih il-Qorti tal-Prim’Istanza użat kriterju li kellu jkun rilevanti, mhux fil-kuntest tal-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament, iżda fil-kuntest tal-Artikolu 7(1)(ċ), huwa fondat.
50. Ċertament, iktar’il fuq ġie kkunsidrat il-karattru deskrittiv tas-sinjal verbali EUROHYPO. F’dan ir-rigward, filwaqt li jitqies li jirriżulta ċar ħafna mill-Artikolu 7(1) tar-Regolament li huwa biżżejjed li tkun applikabbli waħda mir-raġunijiet assoluti għal rifjut sabiex is-sinjal ma jkunx jista’ jiġi rreġistrat bħala trade mark Komunitarja(44), is-sinjal verbali EUROHYPO għandu jiġi rrifjutat għas-servizzi kkonċernati minħabba l-karattru deskrittiv tiegħu skont it-tifsira tas-subparagrafu (ċ) tal-istess Artikolu. Barra minn hekk, skont l-ispjegazzjonijiet tar-rikorrenti stess, it-terminu “eurohypo” għandu kull aspettattiva li jiġi mifhum mill-pubbliku Ġermaniż bħala taqsira ta’ “Europäische Hypothekenbank”, jiġifieri “bank ipotekarju Ewropew”. Issa, dan it-terminu ma jidhirx li jippermetti lill-pubbliku rilevanti jidentifika l-oriġini tal-prodotti jew tas-servizzi protetti u jiddistingwihom minn dawk ta’ intrapriżi oħra u lanqas ma jidher li dan is-sinjal huwa f’pożizzjoni li jaqdi l-funzjoni essenzjali ta’ trade mark. Għall-kuntrarju, terminu li jista’ jiġi mifhum bħala “bank ipotekarju Ewropew” jista’ jirrestrinġi indebitament id-disponibbiltà ta’ kunċett bħal dan għall-operaturi l-oħra li joffru prodotti jew servizzi tat-tip li għalihom qed tintalab ir-reġistrazzjoni. Issa, kif ir-rikorrenti stess tissottometti, l-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament ġustament ifittex li jevita dan(45).
51. Madankollu, fil-kuntest ta’ appell, il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja hija limitata għall-evalwazzjoni tas-soluzzjoni legali li ngħatat għas-sottomissjonijiet trattati quddiem l-ewwel imħallfin(46). Is-sentenza kkontestata għandha għalhekk tiġi annullata sa fejn il-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żball fid-dritt fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament, bl-użu tal-kriterju rilevanti fil-kuntest tal-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament.
VI – Dwar l-ispejjeż
52. Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura tal-appell skont l-Artikolu 118 tal-istess Regoli, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li Eurohypo talbet li l-UASI jiġi ordnat ibati l-ispejjeż u dan tal-aħħar tilef, hemm lok li l-UASI jiġi ordnat ibati l-ispejjeż taż-żewġt istanzi.
VII – Konklużjoni
53. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq, nipproponi lill-Qorti tiddeċiedi kif ġej:
“1) tannulla s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej tat-3 ta’ Mejju 2006, Eurohypo vs UASI (T-439/04);
2) tannulla d-deċiżjoni tas-6 ta’ Awwissu 2004 tar-Raba’ Bord tal-Appell tal-Uffiċċju għall-Armonizzazzjoni fis-Suq Intern (Trade marks u Disinni) (UASI);
3) tikkundanna lill-UASI għall-ispejjeż taż-żewġ istanzi.”
1 – Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2 – Ġabra p. II-6161, iktar ’il quddiem is-“sentenza kkontestata”.
3 – ĠU 1994, L 11, p. 1.
4 – Ġabra p. II-2839.
5 – Ġabra p. I-8317.
6 – Ġabra p. I-6251.
7 – Iċċitata iktar ’il fuq.
8 – Sentenzi tat-22 ta’ Ġunju 2006, Storck vs UASI (C-25/05 P, Ġabra p. I-5719, punt 50), u tad-19 ta’ April 2007, UASI vs Celltech (C-273/05 P, Ġabra p. I-2883, punt 38).
9 – Sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-8 ta’ Lulju 2004, Telepharmacy Solutions vs UASI (TELEPHARMACY SOLUTIONS) (T-289/02, Ġabra p. II-2851, punt 54), u tat-22 ta’ Ġunju 2005, Metso Paper Automation vs UASI (PAPERLAB) (T‑19/04, Ġabra p. II‑2383, punt 34).
10 – Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-22 ta’ Ġunju 2004, Ruiz-Picasso et vs UASI–DaimlerChrysler (PICARO) (T-185/02, Ġabra p. II-1739, punt 29).
11 – “Die Kombination beider Wortelemente der Markenanmeldung zu einem Wort macht die Gesamtmarke nicht weniger beschreibend. Auch wenn der Beschwerdeführerin zuzugeben ist, dass nicht die Hypothek, sondern das dinglich gesicherte Darlehen – und auch das nur ggf. - in Euro ausgezahlt wird, folgt daraus nicht, dass ‘Eurohypo’ für den deutschsprachigen Durchschnittsverbraucher etwas anderes beschriebe als dinglich besicherte Geldgeschäfte und Finanzierungen insbesondere im Immobilienwesen, aber auch in anderen Bereichen, wo es dinglicher Besicherungen für jede Art von Finanzdienstleistungen bedarf. Dabei ist unerheblich, dass der Begriff ‘EUROHYPO’ in Wörterbüchern so nicht nachweisbar ist (vgl. Entscheidung des Gerichts Erster Instanz vom 26. Oktober 2000, Rs. T-345/99, TRUSTEDLINK, Slg. 2000 II-3525, Rdnr. 37), denn dem angesprochenen Durchschnittsverbraucher erschließt sich die Bedeutung der Bezeichnung unzweideutig auch so”.
12 – Sentenza ċċitata iktar ’il fuq.
13 – F. L. Ekey, u D. Klippel, Heidelberger Kommentar zum Markenrecht, C.F. Müller Verlag, Heidelberg, 2003, p. 879: skont l-awturi, fil-prinċipju, l-għaqda tal-kliem ma twassalx għal iktar mis-somma tal-elementi tagħha. L-istess jingħad meta l-kliem li wieħed ma jużax f’għaqda normali jingħaqdu b’mod li jifformaw kelma komposta mhux komuni fl-istruttura tagħha u li tista’ tiġi mmemorizzata faċilment. Varjazzjonijiet stilistiċi minuri, bħal meta tgħaqqad kliem normalment separati, ma jibdlu xejn fir-rigward tan-nuqqas ta’ karattru distintiv, sakemm ma tiġix maħluqa impressjoni ġenerali kompletament differenti.
14 – “Was schließlich das ‘BABY-DRY’ – Urteil des EuGH angeht, ist anzumerken, dass jene Entscheidung entscheidend auf die unübliche Wortfolge abgestellt hat, als sie ‘BABYDRY’ (statt dry baby) für nicht beschreibend im Hinblick auf Baby-Windeln erklärte. Eine solche unübliche Wortstellung ist hier aber nicht gegeben”.
15 – Fis-sentenza UASI vs Celltech, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza wara li kkunsidrat li l-Bord tal-Appell kellu jipprova, pereżempju b’referenza għal-letteratura xjentifika, l-eżattezza tal-kunsiderazzjonijiet li fuq il-bażi tagħhom huwa kkonkluda li t-trade mark CELLTECH kellha karattru deskrittiv, b’tali mod li l-Bord tal-Appell ikun ikkunsidra li “l-konsumatur ikkonċernat [speċjalist u dak medju] ser jipperċepixxi l-kelma ‘CELLTECH’, immedjatament u mingħajr ambigwità, bħala terminu li jindika attivitajiet li jaqgħu taħt il-qasam tat-teknoloġija ċellulari, kif ukoll prodotti, apparat u materjal użati fil-kuntest ta’ dawn l-attivitajiet jew li jirriżultaw minn dawn l-attivitajiet”. Madankollu, fil-każ preżenti, mhuwiex il-każ li jinġiebu provi xjentifiċi; l-evalwazzjoni tal-kelma “eurohypo” jissuponi neċessarjament evalwazzjoni suġġettiva.
16 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-2 ta’ Ottubru 2001, BEI vs Hautem (C-449/99 P, Ġabra p. I‑6733, punt 44); tad-19 ta’ Settembru 2002, DKV vs UASI (C-104/00 P, Ġabra p. I-7561, punt 22); tat-12 ta’ Jannar 2006, Deutsche SiSi-Werke vs UASI (C-173/04 P, Ġabra p. I-551, punt 35); tad-19 ta’ Jannar 2006, Comunità montana della Valnerina vs Il-Kummissjoni (C-240/03 P, Ġabra p. I-731, punt 63); tat-23 ta’ Marzu 2006, Mülhens vs UASI (C-206/04 P, Ġabra p. I-2717, punt 41); Storck vs UASI (iċċitata iktar ’il fuq, punt 40); tas-26 ta’ April 2007 (C-412/05 P, Alcon vs UASI, Ġabra p. I-3569), u tat-12 ta’ Ġunju 2007, UASI vs Shaker (C‑334/05 P, Ġabra p. I-4529).
17 – Sentenza SAT.1 vs UASI (C-329/02 P, iċċitata iktar ’il fuq, punt 28).
18 – Sentenza SAT.1 vs UASI (C-329/02 P, iċċitata iktar ’il fuq, punt 35).
19 – Punt 43 tas-sentenza Procter & Gamble vs UASI.
20 – Idem, punt 40.
21 – Dwar il-kunċett ta’ “differenza perċettibbli”, ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer ippreżentati fil-31 ta’ Jannar 2002 fil-kawża Koninklijke KPN Nederland (sentenza tat-12 ta’ Frar 2004, C-363/99, Ġabra p. I-1619), punt 69 et seq.
22 – Sentenza Europig vs UASI (EUROPIG), T-207/06, Ġabra p. II-1961, punt 35.
23 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tad-29 ta’ April 2004, Henkel vs UASI (C-456/01 P u C-457/01 P, Ġabra p. I-5089, punti 45 u 46); SAT.1 vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq, punt 25, u tal-15 ta’ Settembru 2005, BioID vs UASI (C-37/03 P, Ġabra p. I-7975, punt 59).
24 – F. L. Ekey, u D. Klippel, iċċitati iktar ’il fuq, p. 893: l-awturi jesponu li r-ratio legis tal-Artikolu 7(1)(ċ) huwa l-“Freihaltungsbedürfnis” (il-ħtieġa li dan il-kunċett ma jiġix immonopolizzat).
25 – Sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2003, UASI vs Wrigley (C-191/01 P, Ġabra p. I- 12447, punt 31). Din ngħatat għall-ewwel darba fil-kuntest tal-Artikolu 3(1)(ċ) tad-Direttiva dwar it-Trade marks (L-ewwel Direttiva 89/104/KEE tal-Kunsill tal-21 ta’ Diċembru, 1988 biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks; ĠU 1989, L 40, p. 1), li tipprevedi t-trade marks nazzjonali u mhux Komunitarji, li madankollu t-test tagħha huwa identiku għal dak tal-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament dwar it-trade mark Komunitarja, fis-sentenzi tal-4 ta’ Mejju 1999, Windsurfing Chiemsee (C-108/97 u C-109/97, Ġabra p. I-2779, punt 25), u tat-8 ta’ April 2003, Linde et (C-53/01 sa C-55/01, Ġabra p. I-3161, punt 73).
26 – Sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, SAT.1 vs UASI, punti 23 u 27, u BioID vs UASI, punt 60. Ara, b’mod partikolari, J. Monteiro, “La marque verbale: examen des décisions majeures concernant l’appréciation des motifs absolus”, Propriétéindustrielle, Marzu 2006.
27 – Sentenzi Koninklijke KPN Nederland, iċċitata iktar ’il fuq, punti 67 u 85, u tat-12 ta’ Frar 2004, Campina Melkunie (C-265/00, Ġabra p. I-1699, punti 8 u 18).
28 – Dwar din il-kwistjoni, ara b’mod partikolari I. Simon, “What’s Cooking at the CFI? More Guidance on Descriptive and Non-Distinctive Trade Marks”, European Intellectual PropertyReview, 2003, p. 322; M. Handler, “The Distinctive Problem of European Trade Mark Law”, European Intellectual Property Review, 2005, p. 306, u G. Tritton, Intellectual Property in Europe, Sweet & Maxwell, 2002, p. 220.
29 – Sentenzi, iċċitati iktar ’il fuq, Campina Melkunie, punt 19, u Koninklijke KPN Nederland, punt 86.
30 – C. Rohnke, “Die Rechtsprechung des EuGH im Markenrecht – Schwerpunkte, Tendenzen, Systematik”, MarkenR, 2006, p. 480; G. Eisenführ u D. Schennen, Kommentar zur Gemeinschaftsmarkenverordnung, Heymanns, 2003, p. 85-86 u 123 [l-awturi jesponu li r-raġunijiet kollha għal rifjut għandhom ikunu evalwati b’mod indipendenti. In-nuqqas ta’ karattru distintiv m’huwiex kunċett ġenerali li tiegħu l-paragrafi (ċ) u (d) ikunu biss eżempji. Ċertament, ħafna drabi l-ipoteżijiet rilevanti tal-paragrafi (ċ) u (d) ukoll ma jkunux ta’ karattru distintiv, iżda dan mhuwiex dejjem il-każ b’mod inevitabbli, bl-istess mod li mhumiex biss is-sinjali li jaqgħu taħt il-paragrafi (ċ) u (d) li jistgħu jkunu nieqsa minn karattru distintiv], u F. L. Ekey, u D. Klippel, iċċitati iktar ’il fuq, p. 874 (skont dawn l-awturi, ir-raġunijiet differenti għal rifjut tal-Artikolu 7(1), huma paralleli u ekwivalenti. Ma hemmx subordinazzjoni u lanqas ma hemm interdipendenza bejniethom. Ma jidħlux f’xulxin; minflok, dawn huma raġunijiet ta’ rifjut awtonomi, b’tali mod li jkun biżżejjed li tkun stabbilita waħda mir-raġunijiet sabiex talba tiġi miċħuda).
31 – G. Eisenführ, u D. Schennen, iċċitati iktar ’il fuq, p. 91, kif ukoll F. L. Ekey, u D. Klippel, iċċitati iktar ’il fuq, p. 878.
32 – F. L. Ekey, u D. Klippel, iċċitati iktar ’il fuq, jenfasizzaw, p. 875, li r-Regolament finalment jipprovdi li kull raġuni assoluta ta’ rifjut għandha l-istess valur. Ir-Regolament irrifjuta wkoll b’mod ċar l-opinjoni, li għadha mferrxa sewwa, li l-unika raġuni għal rifjut hija n-nuqqas ta’ karattru distintiv u r-raġunijiet l-oħra huma biss applikazzjonijiet.
33 – “L-Artikolu 6 [Raġunijiet assoluti għal rifjut]
1. Ma jistgħux jiġu rreġistrati […] it-trade marks li huma nieqsa minn karattru distintiv, partikolarment:
a) dawk li jikkonsistu esklużivament f’sinjali jew indikazzjonijiet li jintużaw fil-kummerċ sabiex jindikaw ix-xorta, il-kwalità, l-użu intenzjonat, il-valur, l-oriġini ġeografika, il-ħin tal-produzzjoni tal-prodotti jew ta’ meta ngħata s-servizz jew karatteristiċi oħrajn ta’ dawn” (ĠU C 351, p. 5).
34 – P. Ströbele, (“Keine Ruhe auf fremden Matratzen, Zur markenrechtlichen Schutzfähigkeit fremdsprachiger beschreibender Angaben”, MarkenR, 2006, p. 434) jispjega li, fost affarijiet oħra, fuq inizjattiva tad-delegazzjoni Ġermaniża, l-abbozz tat-test, li kien jipprovdi li r-raġuni għal rifjut kienet in-nuqqas ta’ karattru distintiv u li l-karattru deskrittiv kien biss eżempju, ġie modifikat b’mod li ġiet introdotta distinzjoni bejn it-trade marks li mhumiex ta’ karattru distintiv u t-trade marks deskrittivi.
35 – G. Eisenführ, u D. Schennen, iċċitati iktar ’il fuq, p. 86.
36 – Mill-perspettiva tal-interpretazzjoni sistematika, joħroġ kemm mis-sistema interna kif ukoll mis-sistema esterna tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament li dan jinvolvi żewġ kriterji differenti. Is-sistema esterna – jiġifieri l-istruttura tat-test – turi b’mod ċar li s-subparagrafi (b) u (ċ) huma distinti. Skont is-sistema interna – jiġifieri l-organizzazzjoni tal-kontenut tat-test – l-għanijiet ta’ dawn iż-żewġ subparagrafi huma differenti (dwar il-kunċetti tas-sistema interna u esterna, ara P. Heck, “Das Problem der Rechtsgewinnung, Gesetzauslegung und Interessenjurisprudenz”, Begriffsbildung und Interessenjurisprudenz, Verlag Gehlen, Berlin, Zürich, 1968, p. 188 u 189).
37 – Ara iktar ’il fuq.
38 – L-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer, fil-konklużjonijiet tiegħu ppreżentati fl-14 ta’ Mejju 2002, fil-kawża DKV vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq, jindika fil-punt 40: “[…] fil-fehma tiegħi huwa preferibbli li l-imħallef Komunitarju japplika rigorożità komparabbli għal dik tal-awtorità inkarigata bir-reġistrazzjoni fl-evalwazzjoni tar-raġunijiet għal rifjut. Kull kundizzjoni għar-reġistrazzjoni msemmija fl-Artikolu 7(1)(b), (ċ) u (d), li teżiġi li s-sinjal jiddistingwi l-prodotti jew is-servizzi kkunsidrati u li ma jkunx la deskrittiv u lanqas ġeneriku fir-rigward ta’ dawn il-prodotti u servizzi, hija indipendenti mill-oħrajn u teħtieġ eżami separat. Dan ma jeskludix, fil-prattika, il-possibbiltà li l-istess sinjali jinqabdu minn iktar minn ipoteżi waħda. Għalhekk sinjal kompletament deskrittiv ġeneralment ikun nieqes minn karattru distintiv skont it-tifsira tas-subparagrafu (b)”.
39 – Sentenza ċċitata iktar ’il fuq, punt 36.
40 – Il-konklużjonijiet tat-2 ta’ Lulju 2005, punti 80 u 81: “[…] fil-konklużjoni li s-sinjal huwa nieqes minn karattru distintiv billi kkunsidrat li “t-trade mark, ikkunsidrata fl-intier tagħha, hija suxxettibbli li tkun użata b’mod ġenerali fil-kummerċ, għall-preżentazzjoni ta’ prodotti u servizzi previsti fit-talba għar-reġistrazzjoni, naħsbu li l-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet interpretazzjoni żbaljata tal-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament. […] Nikkonkludi li s-sentenza kkontestata għandha l-istess żbalji fid-dritt bħas-sentenza SAT.1 vs UASI (SAT.2), iċċitata iktar ’il fuq. Għalhekk ser nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tasal għall-istess konsegwenzi bħal fis-sentenza SAT.1 vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq, u tiddikjara li s-sentenza kkontestata għandha tiġi annullata”.
41 – Ara wkoll il-konklużjonjiet tal-Avukat Ġenerali Sharpston, tal-14 ta’ Diċembru 2006 fil-kawża Celltech, C-273/05 P, iċċitata iktar ’il fuq, punti 23 u 24.
42 – Sentenza ċċitata iktar ’il fuq, punti 61 sa 63: “[…]fil-punti 23, 34, 41 u 43 tas-sentenza kkontestata, il-Qorti tal-Prim’Istanza, sabiex tikkonstata li t-trade mark li għaliha saret l-applikazzjoni taqa’ taħt l-Artikolu 7(1)(b) tal-imsemmi Regolament, ikkunsidrat prinċipalment il-fatt li hija tista’ tkun użata komunement fil-kummerċ. […] Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li, kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fil-punt 36 tas-sentenza SAT.1 vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq, dan il-kriterju, anki jekk rilevanti fil-kuntest tal-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament Nru 40/94, mhuwiex dak li abbażi tiegħu għandu jiġi interpretat l-Artikolu 7(1)(b). […] Konsegwentement, għandu jiġi kkonstatat li l-aggravju li l-Qorti tal-Prim’Istanza użat kriterju li kellu jkun rilevanti mhux fil-kuntest tal-Artikolu 7(1)(b) tal-imsemmi Regolament iżda fil-kuntest tal-Artikolu 7(1)(ċ), huwa fondat”.
43 – Sentenza ċċitata iktar ’il fuq, punt 63.
44 – Sentenza DKV vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29.
45 – Sentenza SAT.1 vs UASI, punt 26. Din in-neċessità ġiet fl-ewwel lok stabbilita mill-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-Artikolu 3(1)(b) tad-Direttiva 89/104 f’sentenza tas-6 ta’ Mejju 2003, Libertel, (C-104/01, Ġabra p. I-3793, punt 60).
46 – B’mod partikolari, is-sentenzi tal-11 ta’ Novembru 2004, Ramondín et vs Il-Kummissjoni (C-186/02 P u C-188/02 P, Ġabra p. I-10653, punt 60); Storck vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq, punt 61, u UASI vs Celltech, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21.
Full & Egal Universal Law Academy