KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
BOT
ippreżentati fl-14 ta’ Frar 20081(1)
Kawżi magħquda C‑329/06 u C‑343/06
Arthur Wiedemann
vs
Land Baden‑Württemberg
u
Peter Funk
vs
Stadt Chemnitz
Kawżi magħquda C‑334/06 sa C‑336/06
Matthias Zerche
vs
Landkreis Mittweida
Steffen Schubert
vs
Landkreis Mittlerer Erzgebirgskreis
u
Manfred Seuke
vs
Landkreis Mittweida
[talbiet għal deċiżjonijiet preliminari mressqa mill-Verwaltungsgericht Sigmaringen (il-Ġermanja) u l-Verwaltungsgericht Chemnitz (il-Ġermanja)]
“Rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan – Irtirar ta’ liċenzja tas-sewqan nazzjonali fl-Istat ta’ residenza minħabba konsum ta’ droga u alkoħol – Sigurtà fit-toroq – Possibbiltà għal Stat Membru li jirrifjuta li jirrikonoxxi liċenzja tas-sewqan – Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439/KEE”
1. Il-kawżi li qegħdin jiġu sottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja jiffurmaw parti mid-diversi proċeduri kontenzjużi Komunitarji li diġà hemm fil-qasam tar-rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan.
2. Fil-ħames kawżi, il-Qorti tal-Ġustizzja qed tintalab twieġeb dwar jekk Stat Membru jistax jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor, meta l-possessur ta’ din il-liċenzja jkun suġġett, fit-territorju tal-ewwel Stat Membru, għal miżura ta’ rtirar flimkien ma’ obbligu li jgħaddi minn test mediku-psikoloġiku sabiex jikseb liċenzja ġdida.
3. Dan ser jinvolvi d-definizzjoni tal-portata tal-obbligi li l-Istati Membri għandhom skont id-Direttiva tal-Kunsill 91/439/KEE(2), u, b’mod partikolari skont l-Artikolu 7(1)(a) u (b), u l-Artikolu 8(2) u (4) ta’ din id-direttiva.
4. F’dawn il-konklużjonjiet ser nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi li, meta tiġi rtirata l-liċenzja tas-sewqan ta’ persuna fi Stat Membru, minħabba li tkun saqet taħt l-effett tal-alkoħol jew tad-droga, u meta, minħabba l-istat ta’ perikolu tagħha, il-ħruġ ta’ liċenzja ġdida jkun ġie suġġett għall-kundizzjoni li tgħaddi minn test mediku-psikoloġiku, dan l-Istat Membru għandu d-dritt, skont l-Artikolu 1(2) u l-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439, jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzja maħruġa minn Stat Membru ieħor, jekk qabel ma nħarġet din il-liċenzja ma jkunx sar test, fl-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja, ta’ livell komparabbli għal dak meħtieġ fl-ewwel Stat.
5. Ser nipproponi wkoll lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tipprovdi li, meta l-possessur ta’ liċenzja tas-sewqan jaġixxi b’mod potenzjalment perikoluż, b’mod partikolari fid-dawl tar-raġunijiet li wasslu għall-irtirar tal-ewwel liċenzja, l-Istat Membru li jagħmel l-istħarriġ għandu l-possibbiltà li jieħu miżuri provviżorji, bħas-sospensjoni ta’ din il-liċenzja tas-sewqan, matul l-eżami, mill-Istat Membru li jkun ħareġ il-liċenzja, tal-kundizzjonijiet tal-ksib tal-imsemmija liċenzja.
6. Nispeċifika li f’dawn il-konklużjonijiet ser jiġu eżaminati l-ħames kawżi flimkien peress li dawn jinvolvu l-istess problema ġuridika.
I – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dritt Komunitarju
7. Bil-għan li tiġi ffaċilitata ċ-ċirkolazzjoni ta’ persuni fi ħdan il-Komunità Ewropea jew l-istabbiliment tagħhom fi Stat Membru li ma jkunx dak li fih dawn il-persuni jkunu kisbu l-liċenzja tas-sewqan tagħhom, id-Direttiva 91/439 stipulat il-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan(3).
8. L-iffissar, f’din id-direttiva, ta’ kundizzjonijiet minimi li abbażi tagħhom tista’ tingħata liċenzja għandu wkoll l-għan li jtejjeb is-sigurtà fit-toroq fit-territorju tal-Unjoni Ewropea(4).
9. L-Artikolu 7(1)(a) u (b) tal-imsemmija direttiva jipprovdi kif ġej:
“1. Il-liċenzji tas-sewqan għandhom, barra minn hekk, jinħarġu biss lil dawk l-applikanti:
(a) li jkunu għaddew mit-test tal-ħiliet u l-imġiba u test tat-teorija u li jilħqu l-istandards mediċi, skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Annessi II u III;
(b) li għandhom ir-residenza normali tagħhom fit-territorju ta’ l-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja, jew jistgħu jipproduċu xhieda illi kienu ilhom jistudjaw fih għal mill-inqas sitt xhur [(5)].”
10. B’mod partikolari, id-Direttiva 91/439 tipprevedi li liċenzja tas-sewqan m’għandhiex tingħata u lanqas ma għandha tiġi mġedda lil applikanti jew sewwieqa fi stat ta’ dipendenza fuq l-alkoħol jew sustanzi psikotropiċi.
11. Fil-fatt, il-punti 14.1 u 15.1 tal-Anness III ta’ din id-direttiva jipprovdu:
“Ma għandhomx jinħarġu jew jiġġeddu liċenzji tas-sewqan lil applikanti jew sewwieqa li huma dipendenti fuq l-alkoħol jew li mhux kapaċi jieqfu mix-xorb u jsuqu.
Wara perijodu vverifikat taż-żmien ta’ astinenza u bla ħsara għall-opinjoni medika awtorizzata u spezzjonijiet mediċi regolari, il-liċenzji tas-sewqan jistgħu jinħargu jew jiġġeddu lill-applikanti jew lis-sewwieqa li fl-imgħoddi kienu dipendenti fuq l-alkoħol.
[…]
Ma għandhomx jinħarġu jew jiġġeddu liċenzji tas-sewqan lill-applikanti jew lis-sewwieqa li jużaw regolarment sustanzi psikotropci, tkun xi tkun il-għamla taghhom, li jistgħu jfixklu l-abbiltà tas-sewqan fis-sigurtà meta l-kwantitajiet assorbiti huma hekk illi jkollhom effett avvers fuq is-sewqan. Dan għandu japplika għall-prodotti mediċinali l-oħra kollha jew għat-taħlit tal-prodotti mediċinali li jaffettwaw l-abbiltà tas-sewqan.”
12. L-Artikolu 8(2) tal-imsemmija direttiva jipprevedi li l-Istat Membru tar-residenza normali jista’ japplika fil-konfront ta’ possessur ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor id-dispożizzjonijiet nazzjonali tiegħu dwar ir-restrizzjoni, is-sospensjoni, l-irtirar jew it-tħassir tad-dritt tas-sewqan.
13. Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 91/439, Stat Membru jista’ jirrifjuta anki li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor fil-konfront ta’ persuna li tkun suġġetta, fit-territorju tiegħu, għal xi waħda mill-miżuri hawn fuq imsemmija.
14. Fl-aħħar nett, l-Artikolu 12(3) ta’ din id-direttiva jipprevedi li “l-Istati Membri għandhom jgħinu lil xulxin fl-implementazzjoni ta’ din id-Direttiva u għandhom, jekk ikun hemm il-ħtieġa, jibdlu bejn xulxin it-tagħrif dwar il-liċenzji li jkunu rreġistraw”.
B – Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
15. Ir-regolament relattiv għall-aċċess ta’ persuni għaċ-ċirkolazzjoni fit-toroq (Verordnung über die Zulassung von Personen zum Straβenverkehr, aktar’il quddiem il-“FeV”) jipprevedi fl-Artikolu 28(1) tiegħu li l-persuni li jkollhom liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru tal-Unjoni Ewropea huma awtorizzati jsuqu fit-territorju tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja.
16. Madankollu, skont il-punt 3 tal-Artikolu 28(4) tal-FeV, din l-awtorizzazzjoni ma tapplikax għall-persuni li jkollhom il-liċenzja tas-sewqan tagħhom suġġetta, fit-territorju tal-Ġermanja, għal miżura ta’ rtirar provviżorju jew definittiv minn tribunal jew għal miżura ta’ rtirar eżegwibbli b’mod immedjat jew definittiv meħuda minn awtorità amministrattiva.
17. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 28(5) tal-FeV, id-dritt li fil-Ġermanja tintuża liċenzja tas-sewqan miksuba fi Stat Membru tal-Unjoni wara li tkun ittieħdet xi waħda mill-miżuri previsti fil-punt 3 tal-Artikolu 28(4) tal-FeV jingħata hekk kif il-motivi li jkunu ġġustifikaw l-irtirar tad-dritt tas-sewqan jew il-projbizzjoni ta’ applikazzjoni għal dan id-dritt ma jibqgħux eżistenti.
18. L-Artikolu 11 tal-FeV jipprevedi li l-persuni li jkunu jixtiequ jiksbu liċenzja tas-sewqan għandhom jissodisfaw il-kundizzjonijiet fiżiċi u mentali meħtieġa għal dan il-għan. Dawn il-kundizzjonijiet m’humiex sodisfatti, b’mod partikolari, meta dawn il-persuni jkunu maħkuma mid-droga jew mill-konsum tal-kannabis.
19. Fil-każ ta’ dubju dwar il-kapaċitajiet fiżiċi jew mentali ta’ dawn il-persuni, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jeżiġu li dawn jippreżentaw rapport ta’ espert mediku sabiex tittieħed deċiżjoni dwar l-għoti jew l-estensjoni tal-liċenzja tas-sewqan(6).
20. Il-leġiżlazzjoni Ġermaniża tipprevedi żewġ tipi ta’ rtirar. Sewwieq jista’ jkun suġġett għal irtirar amministrattiv tal-liċenzja tas-sewqan. Meta sewwieq ikun suġġett għal miżura bħal din, sabiex jikseb id-dritt tas-sewqan, huwa għandu juri li jippossiedi mill-ġdid il-kapaċità għas-sewqan billi jipproduċi rapport mediku-psikoloġiku. Il-Verwaltungsgericht Sigmaringen (il-Ġermanja) tispeċifika li, f’każ bħal dan, m’huwiex possibbli li jiġi ffissat terminu ta’ żmien għall-effett tad-deċiżjoni tal-irtirar.
21. Barra mill-irtirar amministrattiv, il-leġiżlazzjoni Ġermaniża tipprevedi wkoll l-irtirar kriminali tal-liċenzja tas-sewqan, bil-possibbiltà li l-possessur tal-liċenzja tas-sewqan li tkun ġiet irtirata jiġi pprojbit milli jitlob awtorizzazzjoni ġdida għas-sewqan għal perijodu ta’ bejn sitt xhur u ħames snin(7).
II – Il-fatti fil-kawża prinċipali li wasslu għal dawn id-domandi għal deċiżjonijiet preliminari
A – Il-kawżi C‑329/06 u C‑343/06
1. Il-kawża C‑329/06
22. F’April 2004, A. Wiedemann, ta’ nazzjonalità Ġermaniża, kellu l-liċenzja tas-sewqan tiegħu rtirata minħabba li saq meta kien taħt l-effett tad-droga (l-eroina u l-kannabis). L-appell amministrattiv kontra din il-miżura mressaq minn A. Wiedemann ġie miċħud b’deċiżjoni tas-16 ta’ Awwissu 2004, innotifikata fit-18 ta’ Awwissu 2004 u li saret eżekuttiva fl-20 ta’ Settembru 2004.
23. Nhar il-Ħadd 19 ta’ Settembru 2004, A. Wiedemann ngħata d-dritt tas-sewqan mill-awtoritajiet kompetenti Ċeki. Il-liċenzja tas-sewqan, li fuqha jidher indirizz fil-Ġermanja, ingħatatlu fl-1 ta’ Ottubru 2004.
24. Fil-11 ta’ Ottubru 2004, A. Wiedemann ikkawża inċident fit-territorju tal-Ġermanja u l-liċenzja tas-sewqan tiegħu ġiet ikkonfiskata. B’deċiżjoni tas-27 ta’ Ottubru 2004, il-Landratsamt ta’ Ravensburg (il-Ġermanja) skwalifikat lil A. Wiedemann mid-dritt tas-sewqan fit-territorju Ġermaniż, minħabba li kien għadu nieqes mill-kapaċità għas-sewqan minħabba l-konsum tad-droga. Sussegwentement, il-Landratsamt ta’ Ravensburg raddet lura l-imsemmija liċenzja lill-possessur tagħha wara li fiha ġie indikat li “l-liċenzja tas-sewqan ma tawtorizzax is-sewqan ta’ vetturi bil-mutur fil-Ġermanja”.
25. Wara li tilef il-proċedura ta’ kontestazzjoni, A. Wiedemann ippreżenta rikors quddiem il-Verwaltungsgericht Sigmaringen.
2. Il-kawża C‑343/06
26. P. Funk, ta’ nazzjonalità Ġermaniża, li kien diġà ġie pprojbit milli jsuq għal perijodu ta’ disa’ xhur wara li nstab ħati ta’ sewqan meta kien taħt l-effett tal-alkoħol, reġa’ kellu l-liċenzja tas-sewqan tiegħu rtirata b’deċiżjoni amministrattiva tal-belt ta’ Chemnitz (il-Ġermanja) tal-15 ta’ Lulju 2003, u dan għall-istess raġunijiet. Wara li tressaq rapport mediku-psikoloġiku, it-talba ta’ P. Funk sabiex tingħatalu lura l-imsemmija liċenzja ġiet miċħuda f’Diċembru 2003.
27. Fid-9 ta’ Diċembru 2004, P. Funk kiseb liċenzja tas-sewqan fir-Repubblika Ċeka mingħajr ma kellu residenza f’dan l-Istat Membru.
28. L-awtoritajiet Ġermaniżi, informati bl-eżistenza ta’ din il-liċenzja, ikkonstataw li P. Funk kien għadu ma pprovax li kellu l-kapaċità għas-sewqan. Peress li dan irrifjuta li joqgħod għal test mediku-psikoloġiku, l-awtoritajiet amministrattivi Ġermaniżi heddew li jirtiraw il-liċenzja tas-sewqan Ċeka tiegħu.
29. Peress li l-kontestazzjoni tiegħu ġiet miċħuda, P. Funk ippreżenta rikors quddiem il-Verwaltungsgericht Chemnitz (il-Ġermanja).
B – Il-kawżi C‑334/06 sa C‑336/06
30. M. Zerche, S. Schubert u M. Seuke, ta’ nazzjonalità Ġermaniża, kellhom il-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża tagħhom irtirata permezz ta’ digriet ta’ qorti kriminali, u ġew ipprojbiti milli jiksbu liċenzja tas-sewqan ġdida qabel ma jiskadi terminu ta’ diversi xhur, minħabba li dawn kienu saqu meta kienu taħt l-effett tal-alkoħol.
31. Sussegwentement, fin-nuqqas ta’ produzzjoni ta’ rapport mediku-psikoloġiku pożittiv, it-talbiet rispettivi ta’ dawn it-tliet persuni għall-ksib ta’ liċenzja tas-sewqan ġdida ġew miċħuda.
32. Wara li skada t-terminu ta’ projbizzjoni, M. Zerche, S. Schubert u M. Seuke kisbu liċenzja tas-sewqan fir-Repubblika Ċeka. L-indirizz li jidher fit-tliet liċenzji huwa, f’kull każ, indirizz fil-Ġermanja.
33. Meta saru jafu dwar l-eżistenza ta’ dawn il-liċenzji tas-sewqan ġodda, l-awtoritajiet Ġermaniżi talbu lit-tliet persuni jippreżentaw rapport mediku-psikoloġiku. Peress li t-tliet persuni ma ssodisfawx din it-talba, l-awtoritajiet amministrattivi Ġermaniżi ċaħdulhom id-dritt li jużaw il-liċenzji Ċeki tagħhom fit-territorju tal-Ġermanja.
34. Peress li l-proċeduri ta’ kontestazzjoni ta’ M. Zerche, S. Schubert u M. Seuke ma kellhomx eżitu favorevoli għalihom, huma ppreżentaw rikors quddiem il-Verwaltungsgericht Chemnitz.
III – Id-domandi għal deċiżjoni preliminari
35. Fil-kawża C-329/06, il-Verwaltungsgericht Sigmaringen iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi għal deċiżjoni preliminari li ġejjin:
“(1) L-Artikoli 1(2) u 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-irtirar amministrattiv tal-liċenzja tas-sewqan magħmul fl-Istat ta’ residenza minħabba nuqqas ta’ kapaċità għas-sewqan ma jostakolax il-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan minn Stat Membru ieħor u li l-Istat ta’ residenza għandu fil-prinċipju jirrikonoxxi wkoll liċenzja tas-sewqan bħal din?
(2) Id-dispożizzjonijiet moqrija flimkien [tal-Artikoli] 1(2), […] 7(1)(a), […] 8(2) u (4), u tal-Anness III tad-Direttiva 91/439 għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-Istat ta’ residenza m’għandu ebda obbligu li jirrikonoxxi liċenzja tas-sewqan li l-possessur tagħha jkun kiseb bil-qerq, wara li l-liċenzja tas-sewqan tiegħu tkun ġiet irtirata fl-Istat ta’ residenza, billi bil-ħsieb ikun qarraq bl-awtoritajiet kompetenti fil-qasam tal-liċenzji tas-sewqan tal-Istat li joħroġ il-liċenzja, mingħajr ma jkun ipprova li kien kiseb mill-ġdid il-kapaċità tiegħu għas-sewqan, jew permezz tal-kooperazzjoni kollużiva tal-uffiċjali tal-Istat li joħroġ il-liċenzja?
(3) L-Artikoli 1(2) u 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-Istat ta’ residenza, wara l-irtirar tal-liċenzja tas-sewqan mill-awtoritajiet amministrattivi tiegħu, jista’ jissospendi b’mod provviżorju liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor jew jista’ jipprojbixxi l-użu tagħha sakemm l-Istat li jkun ħareġ il-liċenzja jeżamina jekk għandux jirtira l-liċenzja tas-sewqan miksuba abbużivament?”
36. Fil-kawża C-343/06, il-Verwaltungsgericht Chemnitz iddeċidiet tissospendi l-proċeduri quddiemha u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi għal deċiżjoni preliminari li ġejjin:
“(1) Jista’ Stat Membru jeżiġi, b’mod konformi mad-dispożizzjonijiet moqrija flimkien tal-Artikoli 1(2) u […] 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439, minn possessur ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa fi Stat Membru ieħor, li jikseb mingħand l-awtoritajiet amministrattivi tiegħu stess ir-rikonoxximent tad-dritt li jagħmel użu minn din il-liċenzja fit-territorju tiegħu meta l-possessur tal-liċenzja tas-sewqan barranija kellu, preċedentement, il-liċenzja tas-sewqan tiegħu rtirata f’dan l-istess Stat Membru jew meta din tkun, għal xi raġuni jew oħra, ġiet imħassra?
Fil-każ li għal din id-domanda tingħata risposta negattiva:
(2) Id-dispożizzjonijiet moqrija flimkien tal-Artikolu 1(2) u tal-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 għandhom jiġu interpretati b’tali mod li Stat Membru jista’ jirrifjuta li jirrikonoxxi fit-territorju tiegħu liċenzja tas-sewqan maħruġa fi Stat Membru ieħor meta l-liċenzja tas-sewqan maħruġa minnu tkun ġiet preċedentement irtirata mingħand il-persuna kkonċernata fl-imsemmi Stat Membru mill-awtorità amministrattiva [kompetenti], meta skont il-liġi tal-ewwel Stat Membru, fil-każ ta’ miżuri amministrattivi ta’ rtirar jew tħassir tal-liċenzja tas-sewqan maħruġa minnu, m’hemmx terminu ta’ żmien ta’ projbizzjoni għall-ħruġ mill-ġdid ta’ liċenzja u meta waħda mill-kundizzjonijiet li abbażi tagħhom il-persuna kkonċernata jkollha dritt għall-ħruġ mill-ġdid tal-liċenzja tas-sewqan hija dik li, fuq ordni tal-awtorità amministrattiva, din il-persuna tkun ipprovdiet il-prova tal-kapaċità tagħha għas-sewqan fl-għamla ta’ rapport mediku-psikoloġiku li l-modalitajiet tiegħu jkunu speċifikati skont ir-regoli tad-dritt nazzjonali?
Fil-każ li għal din id-domanda tingħata risposta negattiva:
(3) Id-dispożizzjonijiet moqrija flimkien tal-Artikolu 1(2) u tal-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 għandhom jiġu interpretati b’tali mod li Stat Membru jista’ jirrifjuta li jirrikonoxxi fit-territorju tiegħu liċenzja tas-sewqan maħruġa fi Stat Membru ieħor meta din il-liċenzja tkun ġiet preċedentement irtirata mingħand il-possessur tagħha mill-awtoritajiet amministrattivi fit-territorju tal-Istat Membru inkwistjoni jew meta din tkun ġiet imħassra jew meta minħabba elementi oġġettivi (nuqqas ta’ residenza fl-Istat Membru li jkun ħareġ il-liċenzja tas-sewqan u talba mingħajr suċċess għall-ħruġ ta’ liċenzja ġdida fit-territorju tal-Istat Membru inkwistjoni), hemm lok li wieħed jaħseb li l-ksib ta’ liċenzja tas-sewqan [Ewropea maħruġa minn Stat Membru ieħor] għandu biss l-għan li jiġu evitati l-kundizzjonijiet materjali stretti tal-proċedura nazzjonali fil-każ ta’ ħruġ ġdid ta’ liċenzja tas-sewqan, b’mod partikolari, ir-rapport mediku-psikoloġiku?”
37. Fil-kawżi C‑335/06 u C‑336/06, il-Verwaltungsgericht Chemnitz iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi li ġejjin:
“(1) Jista’ Stat Membru, b’konformità mad-dispożizzjonjiet moqrija flimkien ta’ [l-Artikoli] 1(2) u […] 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439, jeżiġi mingħand possessur ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa fi Stat Membru ieħor, li jikseb mingħand l-awtoritajiet amministrattivi tiegħu stess ir-rikonoxximent tad-dritt li jagħmel użu minn din il-liċenzja fit-territorju tiegħu meta l-possessur tal-liċenzja tas-sewqan [maħruġa minn Stat Membru ieħor] kellu, preċedentement, il-liċenzja tas-sewqan tiegħu rtirata f’dan l-istess Stat Membru jew meta din tkun, għal xi raġuni jew oħra, ġiet imħassra?
Fil-każ li għal din id-domanda jkun hemm risposta negattiva:
(2) Id-dispożizzjonijiet moqrija flimkien tal-Artikolu 1(2) u tal-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 għandhom jiġu interpretati b’tali mod li Stat Membru jista’ jirrifjuta li jirrikonoxxi liċenzja tas-sewqan maħruġa fi Stat Membru ieħor meta l-liċenzja tas-sewqan maħruġa minnu lill-persuna kkonċernata tkun ġiet preċedentement irtirata fl-imsemmi Stat Membru jew tkun ġiet imħassra meta l-perijodu ta’ projbizzjoni għall-ħruġ ta’ liċenzja ġdida li jkun ġie stipulat fil-kuntest ta’ din il-miżura jkun skada qabel ma’ tkun għadha nħarġet il-liċenzja tas-sewqan fl-Istat Membru l-ieħor u jekk, minħabba kriterji oġġettivi (nuqqas ta’ residenza fl-Istat Membru li jkun ħareġ il-liċenzja tas-sewqan u talba mingħajr suċċess għall-ħruġ mill-ġdid ta’ liċenzja tas-sewqan fl-Istat Membru inkwistjoni), għandu jiġi kkunsidrat li l-ksib tal-liċenzja tas-sewqan Ewropea fit-tieni Stat Membru jservi biss sabiex jiġu evitati l-kundizzjonijiet stretti meħtieġa fil-kuntest tal-proċedura nazzjonali għall-ħruġ mill-ġdid tal-liċenzja tas-sewqan, b’mod partikolari r-rapport mediku-psikoloġiku?”
38. Id-domanda tal-Verwaltungsgericht Chemnitz fil-kawża C‑334/06 hija identika għat-tieni domanda ta’ din l-istess qorti fil-kawżi C‑335/06 u C‑336/06.
IV – Evalwazzjoni
39. Il-kwistjoni li għandna fil-kawża prinċipali hija dwar jekk l-Artikolu 1(2) u l-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu lil Stat Membru milli jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor, minħabba li l-possessur ta’ din il-liċenzja jkun ġie suġġett, fl-ewwel Stat, għal miżura ta’ rtirar peress li jkun saq taħt l-effett tad-droga jew l-alkoħol, kemm jekk b’perijodu ta’ projbizzjoni kif ukoll jekk le, u minħabba li l-ħruġ ta’ liċenzja ġdida jkun suġġett, f’dan l-ewwel Stat Membru, għall-kundizzjoni li l-applikant jgħaddi minn test mediku-psikoloġiku.
40. Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej hija tal-fehma li l-Istat Membru ospitanti m’għandux dritt, fil-prinċipju, jivverifika jekk ġewx imħarsa l-kundizzjonijiet tal-ħruġ ta’ liċenzja minn Stat Membru ieħor jekk din il-liċenzja tkun inħarġet skont l-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva. Madankollu, hija żżid li, jekk Stat li joħroġ liċenzja jevalwa huwa stess li l-liċenzja tkun inħarġet bi ksur tad-dritt Komunitarju, il-possessur ta’ din il-liċenzja ma jkunx jista’, f’dan il-każ, jinvoka l-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku.
41. Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni tikkunsidra li Stat Membru ospitanti għandu miżuri oħra li jista’ jieħu kontra r-rikonoxximent ta’ liċenzja bħal din. Dan l-Istat Membru jista’ jirtira l-liċenzja fuq il-bażi tal-Artikolu 8(2) tal-imsemmija direttiva, minħabba mġiba ħażina tal-possessur wara l-ħruġ tat-tieni liċenzja. Barra minn hekk, l-Istat Membru ospitanti jista’ jinforma lill-Istat Membru li jkun ħareġ il-liċenzja bin-nuqqasijiet eżistenti skont l-Artikolu 12(3) tad-Direttiva 91/439 jew jista’ anki jiftaħ proċedura kontra dan l-Istat Membru skont l-Artikolu 227 KE.
42. Ma naqbilx mal-pożizzjoni tal-Kummissjoni, u dan għar-raġunijiet li ġejjin.
43. Id-Direttiva 91/439 għandha żewġ għanijiet: l-għan li tiżgura s-sigurtà u l-għan li tiffaċilita ċ-ċirkolazzjoni tal-persuni, u dan mingħajr ma għan jitħalla jnaqqas l-importanza tal-ieħor, peress li huwa paċifiku li ċ-ċirkolazzjoni tal-persuni ma tistax tiġi ffaċilitata b’mod li jmur kontra s-sigurtà tagħhom.
44. Fil-kuntest ta’ dawn il-kawżi, id-dispożizzjonijiet l-iktar rilevanti ta’ din id-direttiva huma dawk li jikkonċernaw il-prevenzjoni tar-riskju li dawk li jabbużaw mill-alkoħol jew mid-droga jew li jkunu dipendenti fuqhom jikkawżaw lill-utenti l-oħra tat-triq.
45. Id-dispożizzjonijiet tal-imsemmija direttiva jew dawk tal-annessi tagħha juru dan b’mod partikolarment ċar bil-mod kif huma previsti u deskritti l-miżuri intiżi sabiex jikkombattu l-istat ta’ perikolu maħluq minn dawn is-sewwieqa billi jiġu mċaħħda mid-dritt ta’ sewqan sakemm ikun għad hemm perikolu jew ikunu għadhom ma ġewx implementati jew irrispettati l-miżuri maħsuba sabiex jeskludu dan il-perikolu jew ir-ritorn tiegħu.
46. Fil-fatt, l-Artikolu 7(1)(a) tad-Direttiva 91/439 jirreferi għall-Anness III tal-istess direttiva. Issa, skont il-punti 14 u 15 ta’ dan l-anness, m’għandhiex tinħareġ jew tiġi mġedda liċenzja tas-sewqan għal persuna fi stat ta’ dipendenza fuq l-alkoħol jew id-droga jew li, għalkemm mhux dipendenti fuqhom, regolarment tikkonsma jew tabbuża minnhom(8).
47. Il-kapaċitajiet mediċi għas-sewqan fir-Repubblika Ċeka huma rregolati mil-liġi numru 361/2000 dwar iċ-ċirkolazzjoni fit-toroq. Skont id-dispożizzjonjiet ta’ din il-liġi, il-kapaċità medika għas-sewqan hija l-kapaċità fiżika u mentali. Din il-kapaċità hija evalwata, meta ssir applikazzjoni għal-liċenzja tas-sewqan, minn tabib li jagħti opinjoni medika fuq il-kapaċità għas-sewqan tal-applikant.
48. L-opinjoni tat-tabib għandha tikkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-applikant u l-eżami tal-istat ta’ saħħa tiegħu.
49. L-imsemmija liġi Nru 361/2000 teskludi lill-persuni li jsofru minn problemi ta’ mġiba minħabba d-dipendenza tagħhom fuq l-alkoħol jew fuq sustanzi psikotropiċi mid-dritt tas-sewqan.
50. Fil-kawżi prinċipali, jidher għalhekk li l-ħames possessuri ta’ liċenzji tas-sewqan Ċeki pproduċew lill-awtoritajiet Ċeki kompetenti sempliċi ċertifikat mediku li jafferma l-kapaċità tagħhom għas-sewqan.
51. Fl-opinjoni tiegħi, id-Direttiva 91/439, li tiffissa l-kundizzjonjiet minimi għall-ksib tal-liċenzja tas-sewqan, ma teżiġix mill-Istati Membri li jitolbu mingħand l-applikant iktar minn sempliċi ċertifikat mediku maħruġ minn tabib dwar il-kapaċità għas-sewqan.
52. Fil-fatt, ma nistgħux b’mod raġonevoli neżiġu minn kull Stat Membru li, fin-nuqqas ta’ sinjali partikolari li jirriżultaw minn eżami kliniku ordinarju, l-awtoritajiet kompetenti tiegħu sistematikament jeżaminaw kull applikant, billi jimponulu, fost oħrajn, li joqgħod għal testijiet tad-demm sabiex jiġi verifikat li m’huwiex maħkum mill-vizzju tad-droga jew tal-alkoħol.
53. Min-naħa l-oħra, naħseb li eżami iktar fil-fond tal-kapaċitajiet mediċi għas-sewqan għandhom isiru meta, per eżempju, barra mill-każ preċedenti, il-possessur ta’ liċenzja tas-sewqan ikun ikkawża inċident meta kien ikkonsma d-droga jew l-alkoħol u l-liċenzja tiegħu tkun ġiet irtirata minħabba f’hekk, jew meta jkun magħruf sewwa, jew ċerta mġiba tkun ta’ natura li turi, li din il-persuna hija probabbilment fi stat ta’ dipendenza fuq dawn is-sustanzi.
54. Fil-fehma tiegħi, it-tifsira li l-leġiżlatur Komunitarju xtaq jagħti lill-punti 14 u 15 tal-Anness III tad-Direttiva Nru 91/439, fid-dawl tal-għan li tittejjeb is-sigurtà fit-toroq, hija dik fis-sens li jiġi evitat li persuni li ma jkunux kapaċi jsuqu, minħabba l-konsum ta’ sustanzi perikolużi, ikunu jistgħu jiksbu d-dritt tas-sewqan.
55. Sabiex tilħaq l-għanijiet minnha ffissati, din id-direttiva stabbilixxiet proċedura ta’ ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan komuni għall-Istati Membri kollha u rrikonoxxiet il-benefiċċju tal-applikazzjoni tal-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku għal-liċenzji hekk maħruġa(9).
56. Madankollu, hemm eċċezzjoni għal dan ir-rikonoxximent reċiproku.
57. Fil-fatt, l-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 jipprevedi li meta possessur ta’ liċenzja tas-sewqan ikun suġġett għal miżura ta’ restrizzjoni, sospensjoni, irtirar jew tħassir fit-territorju ta’ Stat Membru, dan tal-aħħar jista’ jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ kull liċenzja maħruġa minn Stat Membru ieħor lil din il-possessur.
58. Din id-dispożizzjoni hija intiża sabiex tilħaq l-għan li tittejjeb is-sigurtà fit-toroq li din id-direttiva tistabbilixxi. Din tippermetti lil Stat Membru li jiżgura li persuni li huwa jqis li m’humiex kapaċi jsuqu, minħabba li jkunu perikolużi, ma jkunux jistgħu jinqdew minn liċenzja maħruġa minn Stat Membru ieħor.
59. Barra minn hekk, b’estenjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku li hija tistipula, l-imsemmija direttiva timponi wkoll fuq l-Istati Membri obbligu ta’ kooperazzjoni leali li jidher b’mod ċar f’żewġ dispożizzjonijiet partikolarment ċari li jinsabu fl-Artikolu 2(2) tagħha min-naħa, u fl-Artikolu 12(3) tagħha, min-naħa l-oħra.
60. L-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 91/439 jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-prekawzjonijiet kollha meħtieġa sabiex jevitaw il-falsifikazzjoni tal-liċenzji tas-sewqan.
61. L-Artikolu 12(3) ta’ din id-direttiva jimponi lill-Istati Membri li jassistu lil xulxin fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-imsemmija direttiva billi jgħaddu lil xulxin, meta meħtieġ, it-tagħrif dwar il-liċenzji li jkunu rreġistraw.
62. Fil-passat, fil-kuntest ta’ kwistjonijiet differenti u, b’mod partikolari, fil-kuntest tal-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku, il-Qorti tal-Ġustizzja kellha l-okkażjoni tiżviluppa ġurisprudenza li tippreċiża b’mod partikolari n-natura obbligatorja tar-rikonoxximent reċiproku li jipprojbixxi lill-Istati Membri ospitanti milli jistħarrġu l-proċedura tal-Istat li jkun ħareġ il-liċenzja.
63. Fil-fatt, sa mis-sentenza Skanavi u Chryssanthakopoulos(10), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan huwa applikabbli mingħajr ebda formalità, kif ikkonfermat fis-sentenzi Awoyemi(11) u Il-Kummissjoni vs L-Olanda(12).
64. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat f’dawn iż-żewġ sentenzi li l-obbligu ta’ rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan li hemm fid-Direttiva 91/439 huwa obbligu ċar u mhux suġġett għal kundizzjoni u ma jħalli ebda marġni ta’ diskrezzjoni lill-Istati Membri fir-rigward tal-modalitajiet li għandhom jiġu adottati sabiex ikunu konformi miegħu(13).
65. Soluzzjoni kuntrarja kien ikollha bħala konsegwenza li tkisser bejn l-Istati Membri l-fiduċja reċiproka meħtieġa mill-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku(14).
66. Madankollu, l-ipoteżijiet li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha quddiemha llum huma għal kollox differenti minn dawk li tat deċiżjonijiet dwarhom sal-lum.
67. Huwa minnu li fis-sentenza Kapper, iċċitata iktar’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat li m’huwiex kompitu tal-Istat Membru ospitanti li jivverfika li l-kundizzjonijiet kollha meħtieġa għall-ksib ta’ liċenzja tas-sewqan jkunu sodisfatti, u b’mod partikolari l-kundizzjoni fir-rigward tar-residenza normali tal-possessur tal-liċenzja. Din il-verifika hija obbligu biss tal-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja, li għandu l-kompetenza esklużiva sabiex jiżgura li l-liċenzji tas-sewqan jinħarġu b’konformità mal-kundizzjonijiet rikjesti(15).
68. Dwar l-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-sentenza Kapper, iċċitata iktar’il fuq, li Stat Membru ma jistax jirrifjuta li jirrikonoxxi b’mod indefinit, fir-rigward ta’ persuna li tkun ġiet suġġetta fit-territorju tiegħu għal miżura ta’ rtirar jew tħassir ta’ liċenzja tas-sewqan preċedentement maħruġa minn dan l-Istat, il-validità ta’ kull liċenzja maħruġa minn Stat Membru ieħor wara l-perijodu ta’ projbizzjoni temporanja għall-ksib ta’ liċenzja ġdida(16).
69. Madankollu, għandu jiġi rrilevat li, fis-sentenza Kapper, iċċitata iktar’il fuq, l-Istat Membru ospitanti kien qed jirrifjuta li jirrikonoxxi l-liċenzja maħruġa minn Stat Membru ieħor għas-sempliċi raġuni li l-kundizzjoni tar-residenza, prevista fl-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 91/439, ma kinitx issodisfata.
70. Fil-fehma tiegħi, kundizzjoni bħal din ma tistax titqiegħed fl-istess livell bħal kundizzjoni dwar kapaċità medika, bħalma għandna fil-kawżi ineżami. Il-kwistjoni jekk ir-residenza tkunx fit-territorju tal-Istat Membru ospitanti jew fit-territorju tal-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja, ma għandha ebda effett fuq is-sigurtà tal-utenti tat-triq, bħalma għall-kuntrarju għandha mġiba perikoluża bħal dik tal-ħames persuni involuti f’dawn il-kawżi.
71. Fil-fatt, il-proċeduri preżenti jinvolvu deċiżjoni fir-rigward ta’ ipoteżijiet fejn il-possessur ta’ liċenzja tas-sewqan, b’mod kuntrarju għal miżuri restrittivi tad-dritt tas-sewqan meħuda kontra tiegħu minħabba l-istat ta’ dipendenza tiegħu fuq l-alkoħol jew id-droga, kiseb minn Stat Membru l-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan mingħajr ma ġew osservati r-regoli stabbiliti mid-direttiva.
72. L-eżami tal-fatti tal-kawżi prinċipali juri mingħajr ambigwità r-rieda qarrieqa tal-possessuri tal-liċenzji inkwistjoni.
73. Fil-fatt, l-ewwel nett, jidher li, kif jispjega A. Wiedemann fl-osservazzjonijiet tiegħu, il-persuni kkonċernati marru r-Repubblika Ċeka peress li kienu jafu li t-test mediku-psikoloġiku, meħtieġ fil-Ġermanja għall-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan ġdida, ma kienx meħtieġ fl-ewwel stat u li ma kellhomx għalfejn jippreċiżaw ir-raġunijiet li wasslu għall-irtirar tal-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża.
74. F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li din l-informazzjoni hija magħrufa minn kulħadd, peress li jeżistu siti speċjalizzati tal-internet li jindikaw, bil-Ġermaniż, li dan it-test, f’dan il-każ imsejjaħ “Idiotentest”, m’huwiex meħtieġ għall-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan fir-Repubblika Ċeka(17).
75. It-tieni nett, A. Wiedemann jispjega li kien beda sessjonijiet fi gruppi ta’ ħidma bil-għan li jegħleb il-problemi tiegħu marbuta mad-droga iżda li, madankollu, huwa waqqaf dawn is-sessjonijiet meta sar jaf li t-test mediku-psikoloġiku ma kienx meħtieġ fir-Repubblika Ċeka.
76. Dawn l-elementi flimkien juru li d-dispożizzjonijet tad-Direttiva 91/439 li jistgħu jidhru aċċessorji meta l-formalitajiet sostanzjali previsti minnha jkunu sodisfatti fil-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan isiru, għall-kuntrarju, primordjali f’kuntest ta’ qerq fejn l-evitar tagħhom kien kundizzjoni indispensabbli għar-realizzazzjoni tal-qerq inkwistjoni.
77. L-istess jgħodd għad-dispożizzjoni dwar il-kompetenza tal-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja espressa fl-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 91/439.
78. Din il-kundizzjoni ta’ residenza għal minn tal-anqas sitt xhur fit-territorju tal-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja tas-sewqan qabel il-ksib tal-liċenzja hija indispensabbli sabiex l-eżamijiet mediċi previsti mid-direttiva jkunu jistgħu jsiru, kif ukoll sabiex ikunu jistgħu jsiru t-talbiet u l-iskambji meħtieġa ta’ tagħrif, b’mod konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 12(3) ta’ din id-direttiva.
79. Għal dawn ir-raġunijiet, il-ġurisprudenza Kapper, iċċitata iktar’il fuq, ma tistax tkun validament applikata hawnhekk, peress li ċ-ċirkustanzi tal-kwistjoni huma totalment differenti.
80. Għal dawn l-istess raġunijiet, il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ma jistax ikollu, f’dawn l-ipoteżijiet, l-applikazzjoni normali u tradizzjonali tiegħu.
81. Applikazzjoni bħal din ikollha bħala konsegwenza l-faċilitazzjoni u l-legalizzazzjoni tal-frodi u r-rinforz b’hekk tas-sitwazzjoni ta’ perikolu potenzjali b’mod direttament kuntrarju għall-għan tad-Direttiva 91/439, kif espress minnha stess, li ssaħħaħ is-sigurtà fit-toroq.
82. Apparti l-liġi, huwa wkoll is-sempliċi bon sens li, f’sitwazzjoni bħal din, iwassal għall-kunsiderazzjoni li l-frodi tneħħi l-fiduċja reċiproka u għar-rikonoxximent li l-Istati Membri għandu jkollhom il-fakultà li jistħarrġu l-kundizzjonijiet li fihom inkiseb il-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan.
83. Fil-fatt, in-natura stess tas-sistema stabbilita mid-Direttiva 91/439 timponi, sabiex jintlaħaq l-għan tas-sigurtà, li, tal-inqas fl-oqsma essenzjali espressament ikkunsidrati mid-direttiva, flimkien mar-rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan għandu jkun hemm ir-rikonoxximent reċiproku korrispondenti tas-sospensjonijiet jew tat-tħassir ta’ dawn il-liċenzji jew ta’ restrizzjonijiet oħra tad-dritt tas-sewqan magħmula għar-raġunijiet li għalihom din id-direttiva teżiġi mill-Istati Membri miżuri identiċi għall-verifika tal-kapaċità għas-sewqan.
84. Din il-forma komplementari tar-rikonoxximent reċiproku hija, fil-fehma tiegħi, obbligu li jaqa’ fuq l-Istati Membri bħala effett tal-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 91/439 li jimponi fuqhom li jieħdu kull miżura meħtieġa sabiex jevitaw ir-riskji ta’ falsifikazzjoni tal-liċenzji tas-sewqan. Fil-fatt, ma narax għaliex il-kunċett ta’ falsifikazzjoni għandu jkopri biss il-bdil fiżiku ta’ dokument amministrattiv.
85. Sabiex ma jkunx nieqes minn kull sens utli, dan il-kunċett għandu jinftiehem b’tali mod li jinkludi wkoll il-każijiet fejn persuna diżonesta tikseb bi frodi dokument amministrattiv li, minħabba l-fatt li jkun awtentiku, jipprovdilha fid-deher dritt li fir-realtà ma jkollhiex.
86. Dan l-obbligu li jaqa’ fuq l-Istati Membri jinvolvi bħala konsegwenza dak tal-iskambju ta’ tagħrif previst fl-Artikolu 12(3) tad-Direttiva Nru 91/439, li fir-rigward tiegħu huwa l-kompitu tal-Istati Membri li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet għall-implementazzjoni.
87. Fin-nuqqas ta’ dan, huwa l-leġiżlatur Komunitarju li, skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà, għandu jistabbilixxi dawn il-kundizzjonijiet għall-implementazzjoni, li ftit li xejn għandhom ikunu iktar ikkumplikati mit-tqegħid f’netwerk, diġà stabbilit bejn ċerti Stati Membri, ta’ dokumenti li jikkostitwixxu l-fedini penali li, barra minn hekk, għandhom normalment jinkludu t-tagħrif meħtieġ dwar deċiżjonijiet ġudizzjarji li jinvolvu r-restrizzjoni, is-sospensjoni jew it-tħassir tad-dritt tas-sewqan.
88. Madankollu, sakemm dawn il-kundizzjonijiet armonizzati ma jidħlux fis-seħħ, naħseb li, għall-finijiet ta’ prekawzjoni biss, Stat Membru, li oġġettivament jista’ jikkunsidra li r-regoli li jipproteġu terzi persuni tad-Direttiva 91/439 ma jkunux ġew applikati, ikollu d-dritt jistħarreġ il-kundizzjonijiet tal-applikazzjoni tal-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku.
89. Dan ikun il-każ, b’mod partikolari, meta s-sempliċi qari tal-liċenzja tas-sewqan juri li l-kundizzjoni ta’ residenza effettiva minima meħtieġa mill-Artikolu 7(1)(b) ta’ din id-direttiva ma tkunx ġiet issodisfata u li l-persuna kkonċernata kienet ġiet suġġetta, fit-territorju tal-Istat Membru li jagħmel l-istħarriġ, għal miżura ta’ rtirar tal-liċenzja marbuta ma’ obbligu li l-applikant jgħaddi minn test mediku-psikoloġiku għall-ħruġ ta’ liċenzja ġdida.
90. Naħseb li, f’dan il-kuntest, l-Istat Membru li jagħmel l-istħarriġ ikollu d-dritt jekk, f’każ ta’ dubju, idur lejn l-Istat Membru li jkun ħareġ il-liċenzja tas-sewqan sabiex dan ikun jista’ jiddeċiedi fuq il-validità tad-dokument li huwa jkun ħareġ, peress li huwa biss jista’ jagħmel dan.
91. Fil-kawżi ineżami, huwa kompitu tal-Istat Membru li jkun ħareġ il-liċenzja li jivverifika jekk il-possessur tal-liċenzja, fid-dawl taċ-ċirkustanzi li jkunu wasslu għall-irtirar tal-ewwel liċenzja u fid-dawl tal-perikolu tiegħu għall-utenti l-oħra tat-triq, ikunx qagħad għal eżami mediku ta’ livell li jikkompara ma’ dak tat-test mediku-psikoloġiku.
92. Fil-fehma tiegħi, jekk test f’livell komparabbli għal dak meħtieġ fl-ewwel Stat Membru, li jivverifika l-kapaċitajiet mediċi tal-possessur tal-liċenzja tas-sewqan u, b’mod partikolari, id-dipendenza tiegħu fuq id-droga u l-alkoħol, ikun sar mill-Istat Membru li ħareġ il-liċenzja, l-ewwel Stat Membru għandu jirrikonoxxi l-liċenzja tas-sewqan hekk maħruġa, skont l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 91/439.
93. Min-naħa l-oħra, jekk l-Istat Membru li ħareġ il-liċenzja jinforma lill-ewwel Stat Membru li huwa ma kellux tagħrif dwar il-passat tal-possessur ta’ din il-liċenzja u li, għalhekk, ma sar ebda eżami mediku ddettaljat sabiex jipprova li kellu mill-ġdid il-kapaċità għas-sewqan, naħseb li, b’mod eċċezzjonali, l-ewwel Stat Membru għandu dritt, skont l-Artikolu 8(2) u (4) ta’ din id-direttiva, li jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ din il-liċenzja, u dan fid-dawl tal-perikolu kkawżat mill-possessur inkwistjoni.
94. Fil-fehma tiegħi, il-possibbiltà għall-awtoritajiet kompetenti li jistħarrġu sewwieq li jkollu liċenzja maħruġa minn Stat Membru ieħor u li jivverifikaw, fejn meħtieġ, il-validità ta’ din il-liċenzja billi jikkonsultaw l-awtoritajiet tal-Istat Membru li ħareġ il-liċenzja, ma tmurx kontra l-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku.
95. Ikun differenti biss fil-każ fejn l-Istat Membru li jagħmel l-istħarriġ ma jirrikonoxxix ex officio l-liċenzja tas-sewqan jew jekk din il-liċenzja ma ġietx rikonoxxuta bħala valida minkejja li mill-istħarriġ ma rriżultat ebda irregolarità.
96. Il-Kummissjoni stess, f’rakkomandazzjoni, enfasizzat il-fatt li l-istħarriġ, b’mod partikolari fil-kontroll transkonfinali, huwa mezz importanti u effikaċi għall-prevenzjoni u t-tnaqqis tan-numru ta’ inċidenti(18).
97. Fil-fehma tiegħi, in-nuqqas ta’ rikonoxximent ta’ din il-possibbiltà lil Stat Membru tmur kontra l-għan li tittejjeb is-sigurtà fit-toroq li għalih taspira d-Direttiva 91/439 u li l-Kummissjoni tirrakkomanda(19).
98. Barra minn hekk, il-Kummissjoni fakkret li n-nuqqas ta’ sigurtà fit-toroq hija l-ewwel preokkupazzjoni tal-utenti tat-toroq u li, mill-modi kollha ta’ trasport, il-karozza hija bil-bosta l-mod ta’ trasport l-iktar perikoluż u l-iktar wieħed li jiswa f’termini ta’ ħajjiet umani(20).
99. Il-Kummissjoni tippreċiża wkoll li huwa l-kompitu tal-Istati Membri li jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jilħqu l-għan stabbilit fil-White Paper li huwa dak li jitnaqqas bin-nofs in-numru ta’ mwiet fit-toroq(21).
100. F’dan ir-rigward, il-każ ta’ A. Wiedemann jurina li l-istat ta’ perikolu ma jidhirx li kien tneħħa, peress li f’inqas minn xahar minn meta kiseb il-liċenzja tas-sewqan Ċeka tiegħu, huwa reġa’ kkawża inċident fit-territorju Ġermaniż.
101. Fil-fehma tiegħi din is-soluzzjoni ma tidhirx li tmur kontra l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
102. Fil-fatt, rajna li, fis-sentenza Kapper, iċċitata iktar’il fuq, kienet biss il-kundizzjoni tar-residenza li kienet inkwistjoni.
103. Jista’ wkoll jiġi argumentat li fid-digriet tagħha Halbritter, iċċitat iktar’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja mill-ġdid aċċettat li l-Istati Membri ma kellhomx dritt jivverifikaw mill-ġdid l-osservanza tal-kundizzjonijiet tal-ħruġ u dan meta f’dik il-kawża kienet qed tiġi ttrattata l-kundizzjoni relattiva għall-kapaċità medika(22).
104. Madankollu, b’mod differenti mill-kawżi ineżami, l-awtoritajiet tal-Istat Membru li ħareġ il-liċenzja fil-kawża li wasslet għad-digriet Halbritter, iċċitata iktar’il fuq, kienu diġà vverifikaw il-kapaċitajiet mediċi tal-possessur tal-liċenzja tas-sewqan billi dan tal-aħħar ġie eżaminat speċifikament dwar jekk kienx għadu maħkum mill-vizzju tad-droga(23).
105. Ladarba l-verifika kienet diġà saret u l-awtoritajiet Awstrijaki kienu tal-fehma li l-applikant kien medikament kapaċi jsuq, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma kellhiex iktar id-dritt teżiġi test mediku-psikoloġiku mingħand il-possessur tal-liċenzja tas-sewqan u għalhekk ma setgħetx tirrifjuta li tirrikonoxxi din il-liċenzja.
106. Finalment, il-kawżi ineżami jiddistingwu ruħhom ukoll mill-fatti fil-kawża Kremer(24), minħabba li, f’din tal-aħħar, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kienet irrifjutat ex officio li tirrikonoxxi liċenzja tas-sewqan maħruġa mir-Renju tal-Belġju, mingħajr ma l-ewwel żgurat jekk ir-Renju tal-Belġju kienx għamel il-verifiki meħtieġa tal-kapaċitajiet mediċi.
107. Il-Verwaltungsgericht Sigmaringen qed tistaqsi wkoll lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk, waqt l-eżami tal-kundizzjonjiet tal-ksib ta’ liċenzja tas-sewqan mill-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja, l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-possessur tal-liċenzja jkun ġie suġġett għal miżura ta’ rtirar ta’ liċenzja preċedenti jistax jieħu miżuri provviżorji sabiex jissospendi t-tieni liċenzja.
108. Fil-fehma tiegħi, fil-mori tad-deċiżjoni mill-Istat Membru li jkun ħareġ il-liċenzja, l-Istat Membru li jagħmel l-istħarriġ jista’ korrettament jirtira l-liċenzja tas-sewqan inkwistjoni permezz ta’ miżura li hawnhekk tieħu n-natura ta’ miżura meħtieġa għall-protezzjoni ta’ terzi persuni.
109. Fil-fatt, fil-fehma tiegħi, ma jagħmilx sens li għandu jitħalla jsir inċident ieħor jew titwettaq irregolarità ġdida sabiex l-Istat Membru li jagħmel l-istħarriġ ikun jista’ jaġixxi.
110. Pożizzjoni differenti tkun fir-realtà kontra l-politika kollha ta’ prevenzjoni minkejja l-pożizzjoni importanti li din għandu jkollha fil-qasam tas-sigurtà fit-toroq. Din ikollha wkoll effett fuq l-opinjoni pubblika, li ġustament tkun sorpriża, u tqajjem dubju fir-rigward tal-effikaċità u l-utilità tal-miżuri Komunitarji.
111. Għal dawn ir-raġunijiet kollha, fil-fehma tiegħi d-domandi magħmula għandhom jiġu mwieġba bil-mod kif ġej.
112. Meta persuna jkollha l-liċenzja tas-sewqan tagħha rtirata fi Stat Membru minħabba li tkun saqet taħt l-effett tal-alkoħol jew tad-droga, u meta, minħabba l-istat ta’ perikolu tagħha, il-ħruġ ta’ liċenzja ġdida jkun ġie suġġett għal test mediku-psikoloġiku, dan l-Istat Membru għandu d-dritt, fuq il-bażi tal-Artikolu 1(2) u l-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439, li jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor, jekk fl-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja ma jkunx sar test ta’ livell komparabbli għal dak meħtieġ fl-ewwel Stat.
113. Barra minn hekk, l-Artikolu 1(2) u l-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux lil Stat Membru milli jieħu miżuri provviżorji, bħas-sospensjoni tal-liċenzja tas-sewqan, matul l-eżami, mill-Istat Membru li jkun ħareġ il-liċenzja, tal-kundizzjonijiet tal-ksib ta’ din il-liċenzja, meta l-possessur tal-imsemmija liċenzja jkollu mġiba potenzjalment perikoluża.
V – Konklużjoni
114. Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi magħmula mill-Verwaltungsgericht Sigmaringen u l-Verwaltungsgericht Chemnitz:
“L-Artikolu 1(2) u l-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439/KEE tal-Kunsill, tad-29 ta’ Lulju 1991, dwar il-liċenzji tas-sewqan, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux lil Stat Membru milli jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor, meta l-possessur ta’ din il-liċenzja jkollu l-liċenzja tas-sewqan tiegħu rtirata fl-ewwel Stat Membru minħabba li jkun saq taħt l-effett tal-alkoħol jew tad-droga, u meta, minħabba l-istat ta’ perikolu tiegħu, il-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan ġdida jkun ġie suġġett għal kundizzjoni li jgħaddi minn test mediku-psikoloġiku, u meta fl-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja ma jkunx sarlu test ta’ livell komparabbli għal dak meħtieġ fl-ewwel Stat.
Barra minn hekk, l-Artikolu 1(2) u l-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux lil Stat Membru milli jieħu miżuri provviżorji, bħas-sospensjoni tal-liċenzja tas-sewqan, matul l-eżami, mill-Istat Membru li jkun ħareġ il-liċenzja, tal-kundizzjonijiet tal-ksib ta’ din il-liċenzja, meta l-possessur tal-imsemmija liċenzja jkollu mġiba potenzjalment perikoluża.”
1 – Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2 – Direttiva tad-29 ta’ Lulju 1991 dwar il-liċenzji tas-sewqan (ĠU L 237, p. 1).
3 – Ara l-Artikolu 1 tal-imsemmija Direttiva.
4 – Ara r-raba’ premessa.
5 – Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 9 tad-Direttiva 91/439, ir-residenza normali hija marbuta mal-post fejn persuna tgħix abitwalment, jiġifieri għall-inqas għal 185 jum f’kull sena kalendarja. Jekk il-possessur tal-liċenzja jkun student f’dan l-Istat Membru, għandu jressaq il-prova li huwa jkun ilu għall-inqas sitt xhur stabbilit fl-imsemmi Stat.
6 – L-Artikolu 11(2) u (3) tal-FeV.
7 – L-Artikoli 69 u 69a tal-Kodiċi Kriminali Ġermaniż.
8 – Ara l-punti 14, l-ewwel paragrafu tal-14.1, 15 u 15.1 tal-imsemmi Anness III.
9 – Ara l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 91/439.
10 – Sentenza tad-29 ta’ Frar 1996 (C‑193/94, Ġabra p. I‑929, punt 26).
11 – Sentenza tad-29 ta’ Ottubru 1998 (C‑230/97, Ġabra p. I‑6781, punt 41).
12 – Sentenza tal-10 ta’ Lulju 2003 (C‑246/00, Ġabra p. I‑7485, punt 60).
13 – Ara s-sentenzi msemmija iktar ’il fuq Awoyemi (punt 42) u Il-Kummissjoni vs L-Olanda (punt 61).
14 – Ara l-punti 35 sa 40 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Léger fil-kawża Kapper (sentenza tad-29 ta’ April 2004, C‑476/01, Ġabra p. I‑5205).
15 – Punti 46 sa 48 u l-ġurisprudenza ċċitata.
16 – Ara s-sentenza Kapper, iċċitata iktar ’il fuq (punt 76), u d-digriet tas-6 ta’ April 2006, Halbritter (C‑227/05, Ġabra p. I-49, punt 37).
17 – Ara, b’mod partikolari, is-sit .
18 – Ara r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tas-6 ta’ April 2004 dwar l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni fil-qasam tas-sigurtà fit-toroq (ĠU L 111, p. 75).
19 – Ara l-White Paper tal-Kummissjoni tat-12 ta’ Settembru 2001 bit-titolu: “Il-politika Ewropea tat-trasport sa l-2010: is-siegħa tal-għażliet” [COM(2001) 370 finali]. Għandu jiġi mfakkar il-programm “Nsalvaw 20 000 ruħ fit-toroq tagħna. Naqsmu r-responsabbiltà”, disponibbli fuq is-sit , fil-qafas ta’ programm ta’ azzjoni Ewropew għas-sigurtà fit-toroq – Nnaqsu bin-nofs in-numru ta’ vittmi ta’ inċidenti tat-traffiku fl-Unjoni Ewropea minn issa sa l-2010: Naqsmu r-responsabbiltà [COM(2003) 311 finali].
20 – Ara l-white paper, op. cit. (p. 70).
21 – Ibidem (p. 73).
22 – Ara l-punt 34 tal-imsemmi digriet.
23 – Ara punt 31 tal-istess digriet.
24 – Digriet tat-28 ta’ Settembru 2006 (C‑340/05, Ġabra p. I-98).
Full & Egal Universal Law Academy