EUR-Lex -  62006CC0487 - MT

KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

PAOLO MENGOZZI

ippreżentati fis-17 ta’ Lulju 2008 1(1)

Kawża C‑487/06 P

British Aggregates Association

vs

Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej

“Appell minn sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza – Għajnuna mill-Istat – Taxxa ambjentali fuq il-granulat fir-Renju Unit”

1.        F’dan l-appell il-British Aggregates Association (iktar ’il quddiem il-“BAA” jew “l-appellanti”) qed titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-13 ta’ Settembru 2006 (iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”) (2), li ċaħdet ir-rikors tagħha kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta’ April 2002 li ma tqajjimx oġġezzjonijiet kontra t-taxxa fuq il-granulat stabbilita mir-Renju Unit (3) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).

2.        L-istess sentenza hija wkoll is-suġġett ta’ appell inċidentali mressaq mill-Kummissjoni, li għandu bħala suġġett id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-parti fejn tiddeċiedi fuq l-ammissibbiltà tar-rikors tal-ewwel istanza.

I –    Il-fatti li wasslu għall-appell

3.        Il-fatti li wasslu għall-proċeduri preżenti huma deskritti kif ġej fis-sentenza appellata.

4.        Il-granulat huwa materjal granuluż, kimikament inerti, użat fis-settur tal-bini u tax-xogħlijiet pubbliċi. Huwa jista’ jiġi użat per eżempju bħala mili jew saborra, jew taħlit għal ma’ affarijiet li jgħaqqdu, bħas-siment jew l-asfalt.

5.        L-Aggregates Levy (levy fuq il-granulat, iktar ’il quddiem l-“AGL”) ġiet stabbilita fir-Renju Unit permezz ta’ numru ta’ dispożizzjonijiet tal-Finance Act 2001 (liġi tal-finanzi għas-sena 2001) li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ April 2002.

6.        Il-Finance Act 2002 introduċa xi bidliet fis-sistema tat-taxxa, fosthom l-introduzzjoni ta’ eżenzjoni favur l-iskart li jirriżulta mill-estrazzjoni ta’ ċerti minerali, b’mod partikolari l-lavanja, is-skistu, it-tafal tal-balla u l-kawlina, u jipprovdi għal perijodu tranżitorju għall-applikazzjoni tat-taxxa fl-Irlanda ta’ Fuq.

7.        L-AGL hija dovuta, fl-ammont ta’ 1,60 sterlina Ingliża (GBP) għal kull tunellata, meta jitqiegħed fis-suq fir-Renju Unit il-materjali taxxabbli. Hu eżenti l-granulat esportat jew ittrasportat barra mir-Renju Unit qabel ma jiġi maħdum.

8.        Il-liġi tipprovdi li granulat mhuwiex taxxabbli f’erba’ każijiet: jekk huwa espressament eżentat; jekk kien użat qabel għal skopijiet ta’ bini; jekk kien diġà suġġett għal taxxa fuq il-granulat, jew jekk, fid-data tad-dħul fis-seħħ tal-liġi, ma jinsabx fil-post ta’ oriġini tiegħu.

9.        Il-BAA hija assoċjazzjoni li tiġbor impriżi indipendenti żgħar li joperaw barrieri fir-Renju Unit.

10.      Permezz ta’ ittra tal-24 ta’ Settembru 2001, żewġ impriżi li ma kellhom ebda konnessjoni ma’ l-appellanti lmentaw mal-Kummissjoni dwar xi aspetti tal-AGL – b’mod partikolari l-esklużjoni ta’ xi materjal mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, l-eżenzjoni tal-esportazzjonijiet u d-derogi li jirrigwardaw l-Irlanda ta’ Fuq – fl-opinjoni tagħhom inkompatibbli mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat.

11.      Fl-20 ta’ Diċembru 2001 ir-Renju Unit innotifika lill-Kummissjoni s-sistema ta’ għajnuna mill-Istat imsejħa “Introduzzjoni permezz ta’ fażijiet tat-taxxa fuq il-granulat fl-Irlanda ta’ Fuq”.

12.      Permezz ta’ ittra tas-6 ta’ Frar 2002, il-Kummissjoni stiednet lir-Renju Unit, minn naħa, sabiex jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu fuq l-ilment u, min-naħa l-oħra, sabiex jagħti informazzjoni supplementari fuq l-AGL. Ir-Renju Unit irrisponda permezz ta’ ittra tad-19 ta’ Frar 2002.

13.      Fil-11 ta’ Frar 2002, l-appellanti ressqet rikors kontra l-AGL quddiem il-High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division [Qorti tal-Ġustizzja Għolja (Ingilterra u Wales)].

14.      Permezz ta’ ittra tal-15 ta’ April 2002, l-appellanti ressqet ilment quddiem il-Kummissjoni fejn sostniet li l-esklużjoni ta’ xi materjali mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-AGL kif ukoll l-eżenzjoni tal-esportazzjonijiet jammontaw għal għajnuna mill-Istat u li d-derogi li jirrigwardaw l-Irlanda ta’ Fuq li ġew ikkomunikati mill-awtoritajiet tar-Renju Unit kienu inkompatibbli mas-suq komuni.

15.      Permezz ta’ sentenza tad-19 ta’ April 2002 il-High Court of Justice ċaħdet ir-rikors tal-BAA.

16.      Fl-24 ta’ April 2002, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata. Minn naħa din sostniet li l-AGL ma kenitx tinkludi elementi ta’ għajnuna skont l-Artikolu 87(1) KE u, min-naħa l-oħra, li l-eżenzjoni mogħtija lill-Irlanda ta’ Fuq kienet kompatibbli mas-suq komuni.

17.      L-appellanti appellat mis-sentenza tal-High Court of Justice quddiem il-Court of Appeal (England & Wales)[Qorti tal-appell (Ingilterra u Wales)], li ordnat is-sospensjoni tal-proċeduri sakemm tittieħed deċiżjoni mill-Qorti tal-Prim’Istanza fuq ir-rikors introdott sadanittant mill-BAA kontra d-deċiżjoni kkontestata.

II – Proċedimenti quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u s-sentenza appellata

18.      Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fit-12 ta’ Lulju 2002, il-BAA talbet l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, bl-eċċezzjoni tal-parti li tirrigwarda l-eżenzjoni mogħtija lill-Irlanda ta’ Fuq. Ir-Renju Unit tħalla jintervjeni fil-proċeduri insostenn tat-talbiet tal-konvenuta fl-ewwel istanza.

19.      Ir-rikors kien ibbażat fuq erba’ motivi. Permezz tal-ewwel wieħed, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza qajmet il-ksur min-naħa tal-Kummissjoni tal-Artikolu 87(1) KE. Permezz tat-tieni wieħed hija qajmet in-nuqqas ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Permezz tat-tielet u r-raba’ motivi, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza qajmet rispettivament il-ksur min-naħa tal-istituzzjoni konvenuta tal-obbligu li tiftaħ il-proċedura formali ta’ eżami u l-inosservanza tal-obbligi tagħha fil-fażi preliminari tal-eżami.

20.      Il-Kummissjoni preliminarjament eċċepiet l-inammissibbiltà tar-rikors minħabba nuqqas ta’ locus standi tar-rikorrenti fl- ewwel istanza skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE. Hija sostniet li r-rikorrenti fl-ewwel istanza ma kenitx uriet li kienet individwalment ikkonċernata mid-deċiżjoni kkontestata peress li ma ressqitx il-prova tal-impatt sostanzjali tal-AGL fuq il-pożizzjoni kompetittiva ta’ għall-inqas wieħed mill-membri tagħha. Fuq il-mertu, il-Kummissjoni sostniet in-nuqqas ta’ fondatezza tal-osservazzjonijiet imressqa mir-rikorrenti fl-ewwel istanza.

21.      Fis-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet ir-rikors fl-intier tiegħu fuq il-mertu wara li ddikjaratu ammissibbli u kkundannat lir-rikorrenti fl-ewwel istanza għall-ispejjeż.

III – Il-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet

22.      Permezz ta’ att promotorju ppreżentat fir-reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-27 ta’ Novembru 2006, l-appellanti appellat mill-imsemmija sentenza.

23.      L-appellanti titlob l-annullament tas-sentenza appellata. Hija titlob ukoll li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tannulla d-deċiżjoni kkontestata, bl-eċċezzjoni tal-parti li tirrigwarda l-eżenzjoni mogħtija lill-Irlanda ta’ Fuq. Fl-aħħar nett, l-appellanti titlob li l-Kummissjoni tiġi kkundannata għall-ispejjeż tal-appell kif ukoll tal-ewwel istanza.

24.      Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tannulla s-sentenza appellata u tiddikjara inammissibbli r-rikors fl-ewwel istanza. Sussidjarjament, hija titlob li jiġi ddikjarat inammissibbli l-appell u/jew tirrifjutah bħala infondat. Fl-aħħar nett, hija titlob li l-appellanti tiġi kkundannata għall-ispejjeż.

25.      Ir-Renju Unit, intervenjenti fl-ewwel istanza, jitlob li l-appell jiġi miċħud.

IV – Analiżi ġuridika

26.      Fl-appell inċidentali l-Kummissjoni tikkontesta s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-parti li fiha din tal-aħħar iddeċidiet fuq l-ammissibbiltà tar-rikors fl-ewwel istanza. Mill-allegata inammissibbiltà tal-imsemmi rikors, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-appell prinċipali hu inammissibbli. Għalhekk għandu jiġi eżaminat l-appell inċidentali qabel dak prinċipali.

A –    Fuq l-appell inċidentali

27.      L-ewwel nett, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet żball ta’ liġi meta ddikjarat ammissibbli r-rikors tal-BAA. L-AGL tikkostitwixxi miżura ta’ portata ġenerali li taffettwa numru potenzjalment illimitat ta’ operaturi fir-Renju Unit u b’hekk ma tistax tkun ikkunsidrata li tirrigwarda individwalment lill-membri tal-BAA. Konsegwentement, anki d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li approvat l-imsemmija miżura għandha portata ġenerali.

28.      It-tieni nett, il-Kummissjoni takkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza li ma eżaminatx b’mod korrett il-kundizzjoni dwar l-eżisistenza ta’ impatt sostanzjali li l-AGL ikkawżat lill-pożizzjoni kompetittiva tal-membri tal-BAA.

29.      Sussegwentement, ser neżamina ż-żewġ aspetti ta’ inammissibbiltà tar-rikors fl-ewwel istanza mqajma mill-Kummissjoni wara li nkun għamilt sunt qasir tal-ġurisprudenza dwar il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tar-rikorsi kontra d-deċiżjonijiet adottati fil-kuntest tal-proċedura ta’ kontroll tal-għajnuna.

1.      Il-ġurisprudenza dwar il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tar-rikorsi kontra d-deċiżjonijiet adottati fil-kuntest tal-proċedura ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat

30.      Fil-kuntest tal-proċedura ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat, id-deċiżjonijiet adottati mill-Kummissjoni għandhom biss bħala destinatarji lill-Istati Membri kkonċernati.

31.      Skond ġurisprudenza stabbilita, li bdiet permezz tas-sentenza Plaumann vs Il-Kummissjoni (4), il-persuni li jkunu differenti mid-destinatarji ta’ deċiżjoni jistgħu jsostnu li huma kkonċernati skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE biss jekk l-imsemmija deċiżjoni tikkonċernahom minħabba ċerti kwalitajiet partikolari għalihom u sitwazzjoni ta’ fatt li tikkaratterizzahom meta jiġu mqabbla ma’ kull persuna oħra u b’hekk tiddistingwihom bl-istess mod bħal fil-każ tad-destinatarji.

32.      Fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, regola bħal din ġiet speċifikata inizjalment fis-sentenza Cofaz (5). Billi ispirat ruħha mill-ġurisprudenza dwar ir-rikorsi kontra deċiżjonijiet adottati mill-Kummissjoni abbażi tar-Regolament 17/62 (6), il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet, f’din is-sentenza li jistgħu jaġixxu kontra deċiżjoni adottata fi tmiem il-proċedura formali ta’ eżami l-kompetituri ta’ benefiċjarji ta’ għajnuna mill-Istat li ħadu sehem attiv fil-proċedura, madankollu bil-kundizzjoni li l-pożizzjoni tagħhom fis-suq tkun sostanzjalment preġudikata mill-għoti tal-għajnuna (7). Fis-sentenzi suċċessivi, l-element tal-parteċipazzjoni tal-impriża rikorrenti fil-proċedura progressivament tilef l-importanza tiegħu u l-qorti Komunitarja essenzjalment ikkonċentrat fuq l-eżami tal-impatt ekonomiku tal-miżura fuq is-suq, u rrikonoxxiet il-preġudizzju għall-pożizzjoni kompetittiva tar-rikorrenti bħala l-kriterju fundamentali li fuqu tiġi evalwata l-ammissibbiltà tar-rikors.

33.      Fil-bidu tas-snin disgħin, fis-sentenzi magħrufa Matra (8) u Cook (9), abbażi tal-konstatazzjoni tad-diversità tal-għanijiet li, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat, jikkaratterizzaw l-eżami preliminari msemmi fl-Artikolu 88(3), KE u l-proċedura formali ta’ eżami taħt l-Artikolu 88(2) KE, il-Qorti rrifjutat li l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà għandhom ikunu differenti skont il-fażi proċedurali li fit-tmiem tagħha tkun ġiet adottata d-deċiżjoni li tkun is-suġġett tar-rikors. Mingħajr ma tikkwota s-sentenza Cofaz, iżda billi, sostanzjalment, adottat l-istess raġunament, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet f’dawn is-sentenzi li quddiem deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tinfetaħx il-proċedura stipulata fl-Artikolu 88(2) KE, il-benefiċjarji tal-garanziji proċedurali previsti minn din id-dispożizzjoni setgħu jiksbu l-osservanza tagħha biss meta tiġi rikonoxxuta favurihom il-possibbiltà li jikkontestaw deċiżjoni bħal din quddiem il-qorti Komunitarja. Fiż-żewġ sentenzi, il-Qorti tal-Ġustizzja b’hekk iddeċidiet li r-rikorsi kienu ammissibbli sa fejn dawn kienu ġew ippreżentati minn persuni li fil-konfront tagħhom kellha tiġi rikonoxxuta l-kwalità ta’ partijiet interessati abbażi tal-Artikolu 88(2) KE.

34.      Kif huwa magħruf, fil-kuntest ta’ appell li fih il-Kummissjoni talbet li jiġu reveduti l-prinċipji stabbiliti fis-sentenzi Cook u Matra u l-applikazzjoni suċċessiva tagħhom mill-Qorti tal-Prim’Istanza, il-Qorti tal-Ġustizzja reċentement ikkonfermat u ppreċiżat l-imsemmija ġurisprudenza. Fil-punti 34 sa 37 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft recht und Eigentum (ARE) (10), il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet sinteżi tal-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà imposti attwalment fuq it-tressiq ta’ rikors kontra deċiżjoni adottata mingħajr ma jinfetħu l-proċeduri msemmija fl-Artikolu 88(2) KE. Dawn il-kundizzjonijiet ivarjaw skont l-għan tal-persuna li tressaq ir-rikors. Meta l-għan tagħha jikkonsisti fil-protezzjoni tad-drittijiet proċedurali li r-rikorrenti tislet mill-Artikolu 88(2) KE u essenzjalment ikollha l-għan li tikseb il-ftuħ tal-proċedura formali ta’ eżami min-naħa tal-Kummissjoni, ir-rikors huwa ddikjarat ammissibbli bil-kundizzjoni biss li r-rikorrenti turi li hija għandha l-kwalità ta’ parti interessata kif meħtieġ mill-imsemmija dispożizzjoni. Meta kuntrarjament, il-persuna li tressaq ir-rikors tpoġġi fid-dubju “l-fondatezza tad-deċiżjoni ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna nfisha”, is-sempliċi pussess tal-imsemmija kwalità mhijiex suffiċjenti u l-parti rikorrenti għandha turi li tissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà iktar restrittivi imposti mis-sentenza Plaumann, per eżempju, billi tressaq il-prova tal-impatt sostanzjali li l-applikazzjoni tad-dispożizzjoni li tkun is-suġġett tad-deċiżjoni kkontestata jkollha fuq il-pożizzjoni tagħha fis-suq.

35.      Fil-qosor, skont il-ġurisprudenza msemmija iktar ’il fuq, il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tar-rikorsi kontra d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni fil-qasam ta’ għajnuna jvarjaw skont l-istadju proċedurali li fih huma adottati u l-għan mixtieq mill-persuna li tressaq ir-rikors u d-differenza tikkonsisti essenzjalment fl-intensità differenti tad-dannu lill-interessi proprji li din tal-aħħar hija obbligata tressaq il-prova dwaru.

36.      Huwa f’dan il-kuntest ġurisprudenzjali li għandhom jiġu eżaminati l-aggravji mressqa mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-appell inċidentali tagħha.

2.      Fuq in-nuqqas ta’ kunsiderazzjoni min-naħa tal-Qorti tal-Prim’Istanza tan-natura ta’ miżura ta’ portata ġenerali tal-AGL

37.      Il-Kummissjoni ssostni li, fl-eżami tal-ammissibbiltà tar-rikors ippreżentat fl-ewwel istanza, il-Qorti tal-Prim’Istanza eskludiet korrettement l-applikazzjoni tal-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq Cook u Matra, wara li rrilevat li l-appellanti ma llimitatx ruħha li “tikkontesta r-rifjut tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura formali ta’ eżami”, iżda “tikkontesta wkoll il-mertu tad-deċiżjoni kkontestata” (11). Madankollu, il-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet żball meta kkonkludiet li l-imsemmija deċiżjoni kienet tikkonċerna individwalment lill-appellanti. Il-Kummissjoni tosserva li l-AGL huwa att leġiżlattiv ta’ portata ġenerali li jistabbilixxi imposta fiskali li l-kundizzjonijiet ta’ ġbir tagħha huma stabbiliti f’termini oġġettivi u astratti. B’dan il-mod, l-AGL tista’ taffettwa b’mod negattiv numru potenzjalment illimitat ta’ impriżi u mhux biss lill-membri tal-appellanti. B’hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza naqset milli tikkunsidra n-natura tal-miżura inkwistjoni, billi llimitat ruħha li tevalwa l-effetti ta’ din fuq tliet membri tal-appellanti, mingħajr ma l-għażla tal-imsemmija impriża ma kienet ġustifikata minn ċirkustanzi speċifiċi għalihom, li jistgħu jikkaratterizzawhom meta mqabbla ma’ kull persuna taxxabbli oħra. Il-Kummissjoni ssostni li jekk l-approċċ tal-Qorti tal-Prim’Istanza kellu jiġi kkonfermat mill-Qorti tal-Ġustizzja, dan jimplika li d-deċiżjonijiet fir-rigward ta’ għajnuna mill-Istat relattivi għal miżuri li għandhom portata ġenerali jistgħu jiġu kkontestati minn numru indefinit ta’ persuni, bil-konsegwenza li l-kundizzjoni tal-interess individwali meħtieġ mill-Artikolu 230 KE tisfa bla sinjifikat.

38.      L-aggravju li qed jiġi eżaminat, billi hu distint minn dak relattiv għall-iżball li l-Qorti tal-Prim’Istanza allegatament għamlet fl-evalwazzjoni tal-impatt tal-AGL fuq is-sitwazzjoni kompetittiva tal-membri tal-appellanti, jidher li għandu loġikament jiġi interpretat fis-sens li permezz tiegħu il-Kummissjoni għandha l-intenzjoni ssostni li, fejn il-miżura kkontestata jkollha portata ġenerali, il-kriterju stabbilit fis-sentenza Cofaz, fir-rigward tad-dannu sostanzjali kkawżat mill-miżura ta’ għajnuna lill-pożizzjoni tal-appellanti fis-suq, fih innifsu mhuwiex suffiċjenti biex tiġi evalwata l-ammissibbiltà tar-rikors.

39.      Mill-ewwel nosserva li ma jidhirlix li argument bħal dan hu kkonfermat mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti tal-Prim’Istanza.

40.      L-ewwel nett, ma jidhirx li s-sentenzi ċċitati mill-Kummissjoni bħala preċedent għandhom xi rilevanza determinanti. Minn naħa, dawn is-sentenzi jirrigwardaw rikorsi ppreżentati minn benefiċjarji potenzjali ta’ miżuri ddikjarati inkompatibbli mas-suq komuni u, min-naħa l-oħra, ir-rikors ta’ impriża li kienet qed taġixxi bħala kompetitriċi ta’ benefiċjarji potenzjali ta’ sistema ta’ għajnuna awtorizzata. Huma b’hekk jikkonċernaw sitwazzjonijiet ġuridiċi u fattwali differenti minn dik li qed tiġi eżaminata.

41.      Barra minn hekk, ma jidhirlix li preċedenti bħal dawn jistgħu jiġu interpretati fis-sens issuġġerit mill-Kummissjoni.

42.      Fis-sentenzi Kwekerij van der Kooy et vs Il-Kummissjoni (12) u Arbeitsgemeinschaft Deutscher Luftfahrt-Unternehmen u Hapag-Lloyd vs Il-Kummissjoni (13), il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti tal-Prim’Istanza rispettivament ċaħdu r-rikorsi li ġew ippreżentati quddiemhom wara li kkonstataw li d-deċiżjonijiet ikkontestati kellhom jiġu kkunsidrati, fil-konfront ta’ benefiċjarji potenzjali tar-regoli nazzjonali ddikjarati inkompatibbli mas-suq komuni, “bħala (…) miżuri ta’ portata ġenerali li japplikaw għal sitwazzjonijiet determinati oġġettivament u jġibu magħhom effetti legali fil-konfront ta’ kategorija ta’ persuni kkunsidrata b’mod ġenerali u astratt” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u li, konsegwentement, deċiżjonijiet bħal dawn kienu jaffettwaw lir-rikorrenti biss fil-kwalità oġġettiva tagħhom ta’ benefiċjarji potenzjali tal-imsemmija regoli (14). Fis-sentenza Kahn Scheepvaart vs Il-Kummissjoni (15), il-Qorti tal-Prim’Istanza ddikjarat inammissibbli r-rikors ta’ impriża kompetitriċi tal-benefiċjarji potenzjali ta’ miżuri li kellhom jiġu adottati fil-kuntest ta’ sistema ġenerali ta’ għajnuna awtorizzata mill-Kummissjoni. Fil-motivazzjoni ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Prim’Istanza rrilevat fost affarijiet oħra li s-sitwazzjoni kompetittiva tar-rikorrenti setgħet tkun “ikkonċernata biss potenzjalment u indirettament mill-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata” [traduzzjoni mhux uffiċjali], peress li, billi huwa każ tal-“approvazzjoni ta’ sistema ġenerali ta’ għajnuniet li l-benefiċjarji potenzjali tagħhom huma definiti biss b’mod ġenerali u astratt, l-eżistenza ta’ benefiċjarju effettiv u b’hekk l-eżistenza ta’ impriża effettivament kompetitriċi ta’ dan tal-aħħar tippresupponi applikazzjoni konkreta tas-sistema ta’ għajnuna permezz tal-għoti ta’ għajnuniet individwali” (16).

43.      Għall-kuntrarju ta’ dak li l-Kummissjoni tidher li qed issostni, ma naħsibx li jista’ jiġi konkluż minn sentenzi bħal dawn li deċiżjoni li tingħata fir-rigward tal-kompatibbiltà ma’ l-Artikolu 87 KE ta’ miżura tal-Istat li għandha portata ġenerali mhijiex, bħala regola, appellabbli mill-benefiċjarji ta’ din tal-aħħar jew mill-impriżi kompetitriċi. Jidhirli li, minn dawn is-sentenzi jista’ jiġi dedott biss li, f’ċirkustanzi bħal dawn, il-kwalità ta’ benefiċjarju u dik ta’ kompetitur jistgħu ma jkunux suffiċjenti, waħedhom, sabiex jagħtu locus standi lill-impriża rikorrenti u li din tal-aħħar għalhekk ikollha turi li tinsab f’sitwazzjoni li tippermettilha tiġi distinta mill-operaturi ekonomiċi inġenerali milquta mill-miżura, u tiġi individwata skont il-ġurisprudenza Plaumann.

44.      Jinħtieġ imbagħad li jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja sostniet espliċitament, sa mis-sentenza Codorniu (17), li l-fatt li att Komunitarju jkollu portata ġenerali ma jeskludix li dan jista’ jirrigwarda direttament u individwalment lil xi operaturi ekonomiċi. Abbażi tar-referenza għal din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja reċentement ikkonfermat sentenza li permezz tagħha l-Qorti tal-Prim’Istanza kienet iddikjarat ammissibbli r-rikors imressaq minn xi ċentri Belġjani ta’ koordinazzjoni kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li kienet ikkunsidrat inkompatibbli mad-dritt Komunitarju s-sistema fiskali applikabbli għal ċentri bħal dawn (18).

45.      Il-fatt li, bħal fil-każ preżenti, deċiżjoni tal-Kummissjoni tidher fil-konfront ta’ xi uħud bħala miżura ta’ portata ġenerali, għaliex tawtorizza sistema fiskali applikabbli għal kategorija ta’ operaturi ekonomiċi deskritta b’mod ġenerali u astratt, għalhekk ma tipprekludix li din tkun tista’ tirrigwarda direttament u individwalment xi uħud minn dawn l-operaturi, minħabba karatteristiċi partikolari tagħhom.

46.      Kif intwera iktar ’il fuq, sa mis-sentenza Cofaz, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li, għal dak li jikkonċerna r-rikorsi kontra deċiżjonijiet fil-qasam ta’ għajnuna, il-kundizzjonijiet imposti fis-sentenza Plaumann għandhom jiġu kkunsidrati bħala ssodisfati meta l-impriża kompetitriċi turi li l-miżura li hija s-suġġett tad-deċiżjoni kkontestata tista’ tippreġudika b’mod sinjifikanti l-pożizzjoni tagħha fis-suq. Abbażi ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq jidhirli li regola bħal din għandha tapplika kemm fil-każ fejn id-deċiżjoni kkontestata jkollha bħala suġġett għajnuna individwali kif ukoll f’dak fejn deċiżjoni bħal din tingħata fir-rigward ta’ sistema ġenerali ta’ għajnuniet jew miżura oħra ta’ portata ġenerali (19). Soluzzjoni bħal din hija espliċitament ikkonfermata fil-punt 70 tal-imsemmija sentenza ARE (20).

47.      Jinħtieġ jingħad ukoll li d-dannu li lmentat dwaru l-BAA ma jirriżultax mill-fatt li l-membri tagħha huma obbligati jħallsu l-AGL iżda mill-iżvantaġġ kompetittiv li jirriżulta fil-konfront tagħha minħabba l-fatt li ċerti produzzjonijiet kompetitriċi jkunu eżentati minnha. L-appellanti b’hekk ma tinvokax il-preġudizzju għall-interessi tal-membri tagħha fil-kwalità tagħhom ta’ persuni suggetti għall-AGL iżda bħala impriżi suġġetti għall-pressjoni kompetittiva ta’ produtturi eżentati mill-applikazzjoni tat-taxxa. Fi kliem ieħor, dak li qed tikkontesta l-appellanti mhuwiex l-applikazzjoni tat-taxxa fiha nfisha, iżda l-element ta’ għajnuna li hu inerenti fil-mod li fih ġie deskritt il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha.

48.      F’ċirkustanzi bħal dawn, ir-riskju li beżgħat minnu l-Kummissjoni li, l-aċċettazzjoni tal-ammissibbiltà tar-rikors tal-BAA, ikollha bħala riżultat l-estensjoni lil numru potenzjalment illimitat ta’ suġġetti tal-possibilità li jiġu kkontestati deċiżjonijiet relattivi għal miżuri fiskali ta’ karattru ġenerali, “sa tali punt li jiġi mċaħħad mit-tifsira tiegħu l-kunċett ta’ ‛interess individwali’ li ssir referenza għalih fl-Artikolu 230 KE” (21), jidhirli li għandu jiġi eskluż.

49.      Il-Kummissjoni fl-aħħar nett issostni li, l-għażla tat-tliet membri tal-appellanti li s-sitwazzjoni kompetittiva tagħhom ittieħdet inkunsiderazzjoni mill-Qorti tal-Prim’Istanza tidher arbitrarja u mhux ġustifikata. Jidhirli li argument bħal dan, minn naħa, jirrepeti l-argument tal-istituzzjoni appellata kkritikat iktar ’il fuq, li abbażi tiegħu, meta l-miżura inkwistjoni jkollha portata ġenerali mhuwiex suffiċjenti sabiex tiġi stabbilita l-ammissibbiltà tar-rikors li r-rikorrent juri impatt sostanzjali fuq il-pożizzjoni tiegħu fis-suq, u, min-naħa l-oħra, jantiċipa t-tieni aggravju tal-Kummissjoni kontra s-sentenza appellata, dwar in-natura żbaljata u inkompleta tal-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza dwar l-impatt tal-AGL fuq il-pożizzjoni kompetittiva tal-membri tal-appellanti. Fi kwalunkwe każ, biżżejjed jingħad f’dan ir-rigward li, hekk kif ġie indikat korrettement fil-punt 47 tas-sentenza appellata, skont il-ġurisprudenza huwa ammissibbli r-rikors imressaq minn assoċjazzjoni li taġixxi f’isem membru tagħha jew aktar li huma stess setgħu jippreżentaw rikors ammissibbli (22). Għalhekk hija responsabbiltà tal-assoċjazzjoni rikorrenti li tforni l-prova tal-eżistenza tal-locus standi individwali ta’ membru jew aktar tagħha u l-Qorti tal-Prim’Istanza għandha tevalwa jekk prova bħal din tressqitx. F’ċirkustanzi bħal dawn, il-kwistjoni jekk l-assoċjazzjoni rikorrenti għażlitx b’mod ġustifikat jew le l-informazzjoni li għandha tiġi ppreżentata għal dan il-għan biex tiġi eżaminata mill-Qorti tal-Prim’Istanza tiddipendi biss, fl-aħħar mill-aħħar, mir-riżultat ta’ dan l-eżami.

50.      Għall-motivi kollha msemmija iktar ’il fuq, ma nikkunsidrax li l-ewwel aggravju tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-appell inċidentali tagħha għandu jintlaqa’.

51.      B’hekk se ngħaddi biex neżamina t-tieni aggravju tal-Kummissjoni kontra s-sentenza appellata.

3.      Fuq l-iżball magħmul mill-Qorti tal-Prim’Istanza fl-evalwazzjoni tal-kundizzjoni relattiva għall-eżistenza ta’ impatt sostanzjali fuq is-sitwazzjoni kompetittiva tal-membri tal-BAA

52.      Il-Kummissjoni l-ewwel nett issostni li, fl-eżami tal-eżistenza ta’ impatt sostanzjali fuq il-pożizzjoni fis-suq tal-membri tal-BAA, il-Qorti tal-Prim’Istanza llimitat ruħha, f’kuntrast mal-ġurisprudenza u b’mod partikolari mas-sentenza Cofaz iċċitata iktar ’il fuq, għal affermazzjoni dwar l-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ kompetizzjoni bejn it-tliet impriżi suġġetti għall-AGL u l-impriżi eżistenti.

53.      Kif digà kien hemm l-okkazzjoni li jingħad, fl-istat attwali tal-ġurisprudenza, rikors imressaq kontra deċiżjoni adottata skont l-Artikolu 88(3) KE, minn impriża kompetitriċi li taġixxi barra mill-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni stabbiliti fil-ġurisprudenza Cook u Matra jkun iddikjarat ammissibbli fejn ir-rikorrenti turi li l-miżura li hija s-suġġett tad-deċiżjoni kkontestata hija tali li tikkawża impatt sostanzjali fuq il-pożizzjoni tagħha fis-suq. Għalhekk, f’ċirkustanzi bħal dawn, impriża ma tistax tinqeda biss mill-kwalità tagħha ta’ kompetitriċi fir-rigward tal-impriża benefiċjarja, iżda trid tressaq il-prova wkoll li din tinsab f’sitwazzjoni ta’ fatt li tidentifikaha bl-istess mod bħad-destinatarju (23).

54.      Fil-punti 55 sa 63 tas-sentenza appellata, fl-eżami tal-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza vverifikat jekk l-appellanti “indikatx b’mod rilevanti r-raġunijiet li għalihom l-AGL tista’ tolqot sostanzjalment il-pożizzjoni ta’ almenu wieħed mill-membri tagħha fis-suq tal-granulat” (24). Din irrilevat fl-ewwel lok li t-taxxa inkwistjoni kellha bħala għan li tmexxi parti mid-domanda għall-granulat pur lejn prodotti sostitutivi, eżentati mit-taxxa, u li l-awtoritajiet Britanniċi kienu qed jistennew minn dan l-intervent tnaqqis medju fid-domanda għall-granulat pur ta’ madwar 8 jew 9 % kull sena. Fit-tieni lok, uriet li xi membri tal-appellanti, b’mod partikolari Torrington Stone, Sherburn Stone Co. Ltd u Cloburn Quarry, jinsabu f’kompetizzjoni diretta ma’ produtturi ta’ materjali eżentati, li saru kompetittivi bis-saħħa tal-introduzzjoni tal-AGL. Fit-tielet lok, fil-punti 59 sa 61 tas-sentenza appellata u fil-punt 65, għal dak li jirrigwarda l-eżenzjoni tal-esportazzjonijiet, ikkunsidrat is-sitwazzjoni individwali ta’ dawn it-tliet impriżi. Fuq il-bażi tal-elementi eżaminati, il-Qorti tal-Prim’Istanza rrespinġiet l-eċċezzjoni tal-Kummissjoni.

55.      Minn qari tal-motivi tas-sentenza fuq il-punt li qed jiġi eżaminat, jirriżulta li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma llimitatx ruħha li tirrileva, b’mod ġenerali, l-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ kompetizzjoni bejn il-prodotti suġġetti għall-AGL u dawk eżentati, iżda bbażat il-konklużjoni tagħha relattiva għad-dannu kkawżat lill-pożizzjoni tal-membri tal-appellanti fis-suq fuq sensiela ta’ elementi, in parti bbażati fuq in-natura u l-finalità tal-AGL u in parti prodotti mill-appellanti. Dawn tal-aħħar juru b’mod partikolari, minn naħa, iż-żieda fil-pressjoni kompetittiva li l-membri tal-appellanti, li kienu impriżi żgħar, kienu ġew sottoposti għaliha minħabba l-applikazzjoni tat-taxxa, kif ukoll id-diffikultajiet ta’ ġestjoni tal-istokk li rriżultaw, u, min-naħa l-oħra, l-impatt li l-eżenzjoni fuq l-esportazzjonijiet kienet ipproduċiet fuq il-prezzijiet applikati fis-suq intern minn impriżi attivi anki fis-suq tal-esportazzjonijiet.

56.      Kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza b’hekk ma llimitatx ruħha li tirrileva l-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ kompetizzjoni bejn prodotti ntaxxati u prodotti eżentati. Fir-rigward tas-sentenzi invokati mill-Kummissjoni bħala preċedent, dawn ma jidhrux li huma tant simili għal dan il-każ li jippermettu paragun mas-sentenza appellata (25).

57.      Il-Kummissjoni tikkontesta wkoll is-suffiċjenza tal-analiżi tal-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward tas-sitwazzjoni ta’ Torrington Stone, peress li ma ngħatawx dettalji fir-rigward tal-konsegwenzi “f’dak li jirrigwarda prezzijiet, ishma mis-suq jew qligħ tal-impriża” li rriżultaw miż-żieda fil-pressjoni kompetittiva li għaliha din tal-aħħar kienet ġiet sottoposta minħabba l-applikazzjoni tal-AGL. Kritika simili tqajjmet fil-konfront tal-evalwazzjoni magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward tas-sitwazzjoni ta’ Sherburn Stone.

58.      F’dan ir-rigward jista’ jkun suffiċjenti li jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja reċentement ippreċiżat li d-dannu għall-kompetizzjoni li huwa idoneju sabiex tiġi identifikata l-impriża rikorrenti skont is-sentenzi Plaumann u Cofaz m’għandhux “bilfors [j]iġi dedott[...] minn elementi bħal tnaqqis kunsiderevoli tad-dħul mill-bejgħ, telf finanzjarju mhux żgħir jew inkella tnaqqis sinjifikanti ta’ ishma fis-suq wara li tkun ingħatat l-għajnuna inkwistjoni” (26), billi d-dannu jista’ jikkonsisti wkoll f’“telf mid-dħul jew żvilupp inqas favorevoli minn dak li kien jirriżulta fin-nuqqas ta’ tali għajnuna” (27).

59.      Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni ssostni li kemm l-impriżi benefiċjarji tal- għajnuna preżunta kif ukoll l-impriżi kompetituri ta’ dawn tal-aħħar huma numru potenzjalment illimitat u li l-effetti tal-AGL fuq il-kompetizzjoni għandhom portata settorjali. F’ċirkustanzi bħal dawn, il-konklużjonijiet li waslet għalihom il-Qorti tal-Prim’Istanza fis-sentenza appellata jwasslu sabiex jingħad li impriża tista’ turi li hija ġiet affettwata b’mod sostanzjali minn miżura ta’ għajnuna, u b’hekk tkun rikonoxxuta bħala individwalment ikkonċernata skont l-Artikolu 230 KE fil-konfront tad-deċiżjoni li tawtorizza l-imsemmija għajnuna, anki meta s-sitwazzjoni tagħha ma tiddistingwi ruħha b’ebda mod minn dik ta’ bosta impriżi oħra.

60.      Huma l-istess argumenti magħmulin fil-kuntest tal-ewwel aggravju li, fil-kuntest tat-tieni aggravju, jidhirli li għandhom jiġu interpretati bħala l-istedina lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tapplika parametri ta’ ġudizzju aktar severi fl-evalwazzjoni tad-dannu kkawżat lis-sitwazzjoni fis-suq tal-impriża appellanti meta l-kwistjoni tkun tirrigwarda miżura li għandha portata ġenerali.

61.      Il-ġurisprudenza tidher b’ċertu mod li tikkonferma orjentament bħal dan. Hekk kif sostna l-Avukat Ġenerali Jacobs fil-konklużjonijiet ippreżentati fis-sentenza ċċitata iktar ’il fuq ARE “il-ġurisprudenza, anki jekk mhux b’mod kostanti, tidher li timponi prova aktar rigoruża sabiex tiġi stabbilita l-konsegwenza fuq il-pożizzjoni kompetittiva tar-rikorrent meta l-programm ta’ għajnuna jkollu karattru ġenerali” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (28). L-Avukat Ġenerali Jacobs irrefera per eżempju għas-sentenza Khan Schepvaart imsemmija iktar ’il fuq. Jista’ jinqara f’dan is-sens ukoll il-punt 72 tas-sentenza ARE stess (29).

62.      Minkejja dak li ntqal iktar ’il fuq, jidhirli madankollu li l-orjentament issuġġerit mill-Kummissjoni m’għandux ikun segwit, għall-inqas b’referenza għal dan il-każ.

63.      B’mod ġenerali għandu jingħad l-ewwel nett li s-sentenza Cofaz, fid-definizzjoni tal-kundizzjonijiet li impriża għandha tissodisfa sabiex ikollha locus standi fi proċedimenti kontra d-deċiżjoni li tawtorizza l-għoti ta’ għajnuna lil impriżi kompetituri, ħaffet l-oneru tal-prova li tirriżulta mis-sentenza Plaumann fuq ir-rikorrent li ma jkunx id-destinatarju tal-att ikkontestat. Mis-sentenza Cofaz ’il quddiem, il-prova ta’ impatt sostanzjali kkawżat mill-miżura ta’ għajnuna lill-pożizzjoni kompetittiva tal-impriża rikorrenti ġiet ikkunsidrata suffiċjenti sabiex tagħti lil impriża bħal din locus standi fi proċedimenti kontra d-deċiżjoni li tawtorizza l-imsemmija miżura, indipendentement mill-fatt li numru mhux definit ta’ kompetituri oħra jistgħu eventwalment jinvokaw impatt simili (30).

64.      Għal dak li jirrigwarda aktar speċifikament dan il-każ, huwa għandu jiġi distint minn dak li kien is-suġġett tal-kawżi Khan Scheepvart u ARE. Fl-ewwel kawża, id-deċiżjoni kkontestata kienet approvat sistema ta’ għajnuna li l-Gvern Olandiż kellu jimplementa permezz tal-għoti ta’ għajnuna individwali. F’ċirkustanzi bħal dawn, hekk kif irrilevat il-Qorti tal-Ġustizzja, la kien possibbli li jiġu identifikati l-benefiċjarji effettivi tal-miżuri awtorizzati mill-Kummissjoni u, konsegwentement, lanqas il-kompetituri tagħhom. Il-Qorti b’hekk ikkonkludiet li d-dannu li lmentaw dwaru l-impriżi rikorrenti kien biss wieħed potenzjali. Bl-istess mod, fil-kawża li wasslet għas-sentenza ARE, il programm ta’ xiri tal-artijiet inkwistjoni kien limitat sabiex jidentifika l-kategorija tal-benefiċjarji potenzjali. B’hekk kien jirriżulta impossibbli li tiġi stabbilita kemm l-identità kif ukoll in-numru tax-xerrejja futuri, kif ukoll, konsegwentement, l-identità u n-numru tal-kompetituri ta’ dawn tal-aħħar. Mentri fil-kawża li qed tiġi ttrattata, il-miżura nazzjonali kkontestata, għalkemm għandha portata ġenerali, madankollu l-kamp ta’ applikazzjoni tagħha huwa definit b’tali mod li huwa possibbli li jiġu identifikati kemm l-impriżi li huma taxxabbli kif ukoll dawk li huma eżenti u li, għal din ir-raġuni, jkunu, skont dak li ssostni l-appellanti, ivvantaġġjati.

65.      Barra minn hekk, jidhirli li m’għandux jiġi injorat il-fatt li l-miżura nazzjonali kkontestata għandha l-għan espliċitu li tmexxi parti mid-domanda għall-granulat mill-granulat pur għal prodotti sostituttivi. Għalhekk din hija miżura intenzjonata li taffettwa direttament l-istruttura tas-suq tal-prodott inkwistjoni u b’hekk il-pożizzjoni kompetittiva tal-impriżi attivi f’dan is-suq (31). Fis-sentenza msemmija ħafna drabi Lenzing, il-Qorti tal-Ġustizzja, fost affarijiet oħra, affermat li “l-intensità [tad-dannu għall-pożizzjoni fis-suq tar-rikorrenti] tista’ tvarja skont numru kbir ta’ fatturi bħal, b’mod partikolari, l-istruttura tas-suq inkwistjoni jew in-natura tal-għajnuna inkwistjoni”. B’hekk, jidhirli li fost il-fatturi inerenti għan-natura tal-għajnuna għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll l-effetti li l-awtoritajiet nazzjonali għandhom l-intenzjoni li jiksbu permezz tal-intervent tagħhom, u dan indipendentement min-natura settorjali ta’ effetti bħal dawn.

66.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha msemmija, jidhirli li anki t-tieni aggravju mressaq mill-Kummissjoni kontra s-sentenza appellata għandu jiġi respint.

67.      Għalhekk nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell inċidentali fl-intier tiegħu.

4.      Osservazzjonijiet konklużivi fuq l-appell inċidentali

68.      Għadu jrid jiġi eżaminat ukoll l-argument tal-appellanti mressaq bħala risposta għal appell inċidentali, li jgħid li, il-fatt li din kienet qajmet insostenn tar-rikors fl-ewwel istanza, il-ksur tal-obbligu tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura formali ta’ eżami taħt l-Artikolu 88(2) KE kien fih innifsu suffiċjenti sabiex irendi ammissibbli fuq il-bażi tal-ġurisprudenza Cook u Matra r-rikors kollu, inklużi l-motivi li jpoġġu fid-dubju l-mertu tad-deċiżjoni kkontestata (32). Dan l-argument huwa rilevanti biss meta l-Qorti tal-Ġustizzja tasal, kuntrarjament għal dak suġġerit minni, għall-konklużjoni li l-appellanti ma tissodisfax il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tas-sentenza Plaumann u Cofaz. Fil-fatt, f’dan il-każ, il-Qorti għandha tevalwa jekk u b’liema mod ir-rikors seta’ jkun ikkunsidrat ammissibbli skont il-kriterji tas-sentenzi Cook u Matra.

69.      L-eżami ta’ dan l-argument jagħtini l-opportunità nagħmel xi riflessjonijiet qosra ta’ portata aktar wiesgħa. Nibda billi ngħid li mhijiex l-intenzjoni tiegħi li nidħol fid-dibattitu dwar jekk huwiex opportun li tiġi riveduta l-ġurisprudenza attwali fuq il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tar-rikorsi mressqa kontra d-deċiżjonijiet li l-Kummissjoni tadotta fil-kuntest tal-proċedura ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat (33). Għalhekk nillimita ruħi għal xi osservazzjoni qasira.

70.      Kif intqal iktar ’il fuq, skont il-ġurisprudenza, il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà li għandha tissoddisfa persuna li tressaq rikors kontra deċiżjoni adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 88(3) KE, mingħajr ma tinfetaħ il-proċedura taħt l-Artikolu 88(2) KE, huma differenti skont jekk ir-rikors għandux l-għan li jipproteġi l-prerogattivi proċedurali li jingħataw lir-rikorrenti minn din l-aħħar imsemmija dispożizzjoni jew jekk għandux l-għan li jqajjem dubji dwar “il-fondatezza tad-deċiżjoni ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna nfisha”. Fl-ewwel każ huwa suffiċjenti li titressaq il-prova tal-kwalità ta’ parti interessata skont l-Artikolu 88(2) KE, fit-tieni każ ikun neċessarju li jintwera li d-deċiżjoni kkontestata tirrigwarda individwalment lir-rikorrenti skont il-ġurisprudenza Plaumann. Minbarra dan, meta taġixxi biss fil-kwalità tagħha ta’ parti interessata skont l-Artikolu 88(2) KE, ir-rikorrenti hija marbuta tqajjem speċifikament fir-rikors motiv dirett sabiex jiġi invokat il-ksur tal-garanziji proċedurali rikonoxxuti mill-imsemmija dispożizzjoni jew il-ksur tal-obbligu tal-Kummissjoni li tinfetaħ il-proċedura formali ta’ eżami. Il-Qorti tal-Ġustizzja teskludi prattikament kwalunkwe possibbiltà li jiġi rrimedjat għan-nuqqas ta’ tressiq tal-imsemmija motivi permezz ta’ kwalifikazzjoni mill-ġdid ta’ dawk espliċitament imressqa.

71.      Ir-raġunijiet għal din il-ġurisprudenza, partikolarment kumplessa u pjuttost formalistika, jidhirli li jistgħu jiġu identifikati fil-ħtieġa li jiġi assigurat li, fejn ir-rikors ikun tressaq minn persuna li tinvoka biss il-kwalità tagħha ta’ parti interessata skont l-Artikolu 88(2) KE, l-istħarriġ eżerċitat mill-qorti Komunitarja fuq id-deċiżjoni kkontestata ma jmurx lil hinn minn dak neċessarju sabiex jiġi ggarantit ir-rispett tal-prerogattivi proċedurali rikonoxxuti minn din id-dispożizzjoni. Dan iseħħ meta l-imsemmija qorti ma tillimitax ruħa li tivverifika l-eżistenza tal-kundizzjonijiet li jilleġittimaw in-nuqqas ta’ ftuħ tal-proċedura formali ta’ eżami ‑ jiġifieri n-nuqqas ta’ diffikultajiet serji fil-kwalifikazzjoni tal-miżura bħala għajnuna (34) u/jew fl-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tagħha mas-suq komuni – iżda tikkonstata l-eżistenza ta’ għajnuna (jew tal-elementi individwali li jikkostitwixxu għajnuna li l-Kummissjoni tkun ikkunsidrat li kienu mankanti), jew in-nuqqas tal-kundizzjonijiet invokati mill-Kummissjoni sabiex tiddikjara l-kompatibbiltà tagħha mat-Trattat. Fil-fatt, f’sitwazzjoni bħal din, ir-rikorrenti tikseb, minbarra l-ftuħ eventwali tal-proċedura formali ta’ eżami, anki r-riżultat li l-Kummissjoni tkun marbuta bl-imsemmija konstatazzjonijiet tal-qorti Komunitarja (35) u r-riżultat tad-determinazzjoni minn qabel, għall-inqas in parti, tal-kontenut tad-deċiżjoni li ser tiġi adottata fit-tmiem tal-proċeduri, jiġifieri ta’ att li hija, fis-sempliċi kwalità tagħha ta’ parti interessata skont l-Artikolu 88(2) KE, ma kienx ikollha d-dritt tikkontesta.

72.      Madankollu, ma jidhirlix li l-imsemmija ħtieġa li l-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju fuq l-att ikkontestat tiġi adegwata għall-interess leġittimu invokat mir-rikorrenti teħtieġ, sabiex tkun issodisfata, li r-rikorrenti tiġi marbuta, fil-formulazzjoni tal-motivi tar-rikors tagħha, tosserva formoli stabbiliti, li, jekk ma jiġux osservati, iwasslu għall-inammissibbiltà tar-rikors. Huwa suffiċjenti għal dan il-għan li l-motivi formalment diretti sabiex tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ għajnuna jew l-inkompatibbiltà tagħha mas-suq komuni jiġu kkunsidrati bħala limitati, essenzjalment, sabiex juru l-eżistenza ta’ diffikultà serja fir-rigward tal-kwalifikazzjoni tal-miżura jew l-evalwazzjoni ta’ kompatibbiltà, jew għall-inqas sabiex tiġi kkontestata l-adegwatezza tal-motivi addottati fid-deċiżjoni kkontestata sabiex tiġi eskluża diffikultà bħal din.

73.      Madankollu jidhirli li l-komplessità tal-ġurisprudenza eżaminata s’issa u d-diffikultajiet konnessi ma’ l-applikazzjoni konkreta tagħha joriġinaw, fl-aħħar mill-aħħar, min-natura partikolari tad-deċiżjonijiet taħt l-Artikolu 88(3) KE.

74.      Dawn id-deċiżjonijiet, adottati mingħajr ma tkun infetħet il-proċedura formali ta’ eżami, huma atti mfasslin fi tmiem evalwazzjoni sommarja, imwettqa fi żmien qasir u, barra minn hekk, fi ħdan djalogu esklużiv bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru kkonċernat. L-intenzjoni tal-leġiżlatur kienet li dawn l-atti kellhom jippermettu lill-Kummissjoni tevita d-dewmien ikkawżat minn investigazzjoni kompluta fil-każ li fih tirriżulta diġà prima facie manifesta l-ineżistenza ta’ għajnuna, jew il-kompatibbiltà tagħha mar-regoli tas-suq komuni.

75.      Fid-dawl tan-natura tagħhom, qed nistaqsi lil nnifsi jekk ikunx aktar xieraq li l-istħarriġ tal-qorti Komunitarja fuq dawn l-atti jkun limitat f’kull każ, u b’hekk indipendentement mill-bażi tal-locus standi tar-rikorrenti, għall-verifika tal-eżistenza tal-kundizzjonijiet li jilleġittimaw in-nuqqas ta’ ftuħ tal-proċedura formali ta’ eżami, jew il-konstatazzjoni tal-ineżistenza ta’ dubji serji fuq il-fatt li l-miżura ma tikkostitwixxix għajnuna jew fuq il-fatt li din xorta waħda hija kompatibbli mas-mas-suq komuni. Id-deċiżjoni fuq il-“kwistjonijiet ta’ mertu”, jiġifieri l-konstatazzjoni tal-eżistenza jew tal-ineżistenza ta’ għajnuna jew tal-kompatibbiltà tagħha mat-Trattat tkun b’dan il-mod posposta, f’każ ta’ annullament, għall-eżami tar-rikors eventwalment imressaq kontra d-deċiżjoni finali adottata mill-Kummissjoni fi tmiem l-imsemmija proċedura. Dan jippermetti li jiġi evitat li l-qorti Komunitarja, meta tiddeċidi b’mod definittiv fuq kwistjonijiet li fuqhom il-Kummissjoni fir-realtà tkun iddeċidiet biss prima facie fi tmiem eżami preliminari, teċċedi l-limiti tal-istħarriġ normali tal-leġittimità li hu l-kompitu tal-imsemmija qorti fil-kuntest ta’ kawża għal annullament.

76.      Fl-aħħar nett jekk nittrattaw l-argument tal-BAA, jirriżulta minn dak li ntqal fil-punt 85 iktar ’il fuq li, fejn din tista’ tinvoka biss il-kwalità tagħha ta’ parti interessata skont l-Artikolu 88(2) KE, is-sempliċi fatt li din qajmet fost il-motivi tar-rikors fl-ewwel istanza kienet qajmet ukoll motiv relattiv għall-ksur tal-obbligu tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura formali ta’ eżami ma kienx jagħtiha dritt, kuntrarjament għal dak li ssostni, sabiex tikseb mill-Qorti tal-Prim’Istanza deċiżjoni fuq il-klassifikazzjoni tal-AGL fuq il-bażi tal-Artikolu 87(1) KE.

B –    Fuq l-appell prinċipali

77.      Id-deċiżjoni kkontestata eskludiet il-klassifikazzjoni tal-AGL bħala għajnuna mill-Istat billi stipulat li din ma tinvolvi għal ebda vantaġġ selettiv. L-ewwel, it-tielet u r-raba’ aggravji insostenn tal-appell prinċipali huma mmirati li jikkritikaw is-sentenza appellata għaliex ikkonfermat l-evalwazzjoni magħmula mill-Kummissjoni. Dawn se jiġu eżaminati hawnhekk wieħed wara l-ieħor (subtitoli 2, 3 u 4). Qabel dan l-eżami, se nagħmel xi referenzi għall-ġurisprudenza fir-rigward tas-selettività (subtitolu 1).

78.      It-tieni aggravju tal-appell jirrigwarda l-portata tal-istħarriġ imwettaq mil-Qorti tal-Prim’Istanza fuq id-deċiżjoni kkontestata u se jiġi eżaminat fis-subtitolu 5.

79.      Fl-aħħar nett, is-subtitolu 6 ser jittratta l-ħames u s-sitt aggravji, li permezz tagħhom qed jiġi allegat li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żbalji ta’ liġi fl-evalwazzjoni tal-obbligu tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura formali ta’ eżami u tal-karattru suffiċjentement motivat tad-deċiżjoni kkontestata, rispettivament.

1.      Referenzi għall-ġurisprudenza fir-rigward tas-selettività tal-għajnuna

80.      Skond l-Artikolu 87(1) KE, sabiex miżura tkun klassifikabbli bħala għajnuna, din għandha tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi, jiġifieri għandu jkollha karattru selettiv.

81.      Abbażi tal-kundizzjoni tas-selettività huma esklużi mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet fil-qasam ta’ għajnuniet il-miżuri hekk imsejħa ġenerali, immirati biex jgħinu mhux attivitajiet jew impriżi speċifiċi iżda l-operaturi ekonomiċi kollha li huma attivi fit-territorju tal-Istat. F’dan ir-rigward, il-ġurisprudenza, minn naħa, ippreċiżat li intervent pubbliku favur numru indefinit ta’ benefiċjarji identifikati abbażi ta’ numru ta’ kriterji oġġettivi għandu jiġi analizzat bħala sistema ta’ għajnuna li tikkostitwixxi miżura selettiva, jekk minħabba l-kriterji ta’ applikazzjoni tiegħu jagħti vantaġġ lil ċerti impriżi jew lil ċerti produtturi, b’esklużjoni ta’ oħrajn (36). Min-naħa l-oħra, din ikkjarifikat li anki l-miżuri apparentement ġenerali, billi ma jkunux limitati għal settur, jew għal territorju, u mhux immirati lejn kategorija limitata ta’ impriżi, jistgħu jaqgħu fil-projbizzjoni tal-Artikolu 87(1) KE, jekk l-implementazzjoni tagħhom, għal dak li jirrigwarda b’mod partikolari l-għażla tad-destinatarji, l-ammont u l-kundizzjonijiet tal-intervent finanzjarju, titħalla għad-diskrezzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali. Il-Qorti tal-Ġustizzja affermat ukoll li għajnuna tista’ tkun selettiva anki meta tirrigwarda s-settur ekonomiku kollu (37).

82.      B’mod aktar ġenerali, mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-eżistenza tar-rekwiżit ta’ selettività għandha tkun is-suġġett ta’ evalwazzjoni każ b’każ, immirata sabiex jiġi vverifikat jekk il-miżura inkwistjoni, fid-dawl tan-natura tagħha, tal-kamp tagħha ta’ applikazzjoni, tal-metodi ta’ implementazzjoni tagħha u tal-effetti tagħha, tagħtix jew le vantaġġi għall-benefiċċju esklużiv ta’ ċerti impriżi jew ta’ xi setturi ta’ attività (38). Fejn ikun ikkonfermat li qed jingħata vantaġġ bħal dan, anki n-nuqqas ta’ impożizzjoni ta’ taxxa ġdida fuq operaturi ekonomiċi partikolari jista’ jikkostitwixxi għajnuna skont l-Artikolu 87(1) KE (39).

83.      B’referenza partikolari għall-interventi Statali ta’ natura fiskali, il-ġurisprudenza però ppreċiżat li anki miżuri li għandhom karattru selettiv, billi jintroduċu distinzjoni bejn impriżi, jistgħu ma jiġux ikklassifikati bħala għajnuna, meta distinzjoni bħal din tirriżulta ġustifikata min-natura jew mill-istruttura tas-sistema fiskali li jaqgħu taħtha dawn il-miżuri (40). Skond il-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, sabiex tiġi evalwata s-selettività ta’ miżura għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE, “għandu jiġi eżaminat jekk, fil-kuntest ta' skema ġuridika partikolari, l-imsemmija miżura tikkostitwixxix vantaġġ għal ċerti impriżi meta mqabbla ma' oħrajn li jinsabu f'sitwazzjoni fattwali u ġuridika komparabbli” (41).

84.      Huwa b’mod partikolari fid-dawl tal-ġurisprudenza msemmija iktar ’il fuq li għandu jiġi evalwat jekk il-Qorti tal-Prim’Istanza għamlitx l-iżbalji ta’ liġi varji li ġew attribwiti lilha mill-appellanti fil-kuntest tal-ewwel, it-tielet u r-raba’ aggravji tal-appell.

2.      Fuq l-ewwel aggravju, dwar il-ksur tal-Artikolu 87(1) KE

85.      Permezz tal-ewwel aggravju il-BAA tikkontesta s-sentenza appellata inkwantu hija vizzjata minn diversi żbalji ta’ liġi mwettqa fl-applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE. L-appellanti tressaq b’mod partikolari tliet ilmenti.

86.      L-ewwel nett, il-Qorti tal-Prim’Istanza applikat kunċett mhux oġġettiv ta’ għajnuna. L-appellanti tosserva li abbażi tal-ġurisprudenza, il-fatt li miżura fiskali jkollha għanijiet ta’ politika ġenerali ma jipprekludix li tiġi kklassifikata bħala għajnuna mill-Istat, iżda hu rilevanti biss għall-finijiet tal-evalwazzjoni dwar jekk id-distinzjonijiet magħmula mil-leġiżlatur fid-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tagħha humiex ġustifikati abbażi tan-natura u l-istruttura ġenerali tal-miżura stess. Fis-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza, minflok adottat approċċ differenti, billi rrikonoxxiet favur l-Istati Membri marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni fid-definizzjoni tal-isfera ta’ applikazzjoni ta’ miżuri fiskali li għandhom għanijiet oġġettivi ta’ protezzjoni tal-ambjent u eskludiet li miżuri bħal dawn għandhom karattru selettiv anki meta jagħmlu distinzjoni bejn impriżi li jinsabu f’sitwazzjoni paragunabbli mhux ġustifikata minn għanijiet ambjentali.

87.      It-tieni nett, il-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet evalwazzjoni tas-selettività tal-għajnuna mhux konformi ma’ dik magħmula fis-sentenza Adria Wien Pipeline (42).

88.      Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Prim’Istanza eskludiet il-karattru selettiv tal-AGL fin-nuqqas ta’ definizzjoni preċiża tas-settur li tapplika għalih. Jidhirli li t-tielet ilment għandu jiġi ddikjarata inammissibbli, peress li essenzjalment għandu l-għan li jpoġġi fid-dubju l-evalwazzjoni tal-fatti mwettqa mill-Qorti tal-Prim’Istanza.

89.      Għalhekk l-eżami tiegħu fuq il-mertu se jirrigwarda biss l-ewwel u t-tieni lmenti, li jidhirli li għandhom jiġu ttrattati flimkien.

90.      Għal dan il-għan għandhom jiġu kkunsidrati b’mod partikolari l-punti 114 sa 118 u 120 sa 121 tas-sentenza appellata. Il-partijiet differenti tar-raġunament tal-Qorti tal-Prim’Istanza jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej.

91.      Qabel kollox, il-Qorti tal-Prim’Istanza tiddefinixxi l-ekotaxxa bħala “miżura fiskali awtonoma” (43), li ma taqax taħt sistema ġenerali ta’ tassazzjoni u hija “ikkaratterizzata mill-għan ambjentali tagħha u l-istima speċifika tagħha” (44). Minn din id-definizzjoni jirriżulta li n-nuqqas ta’ impożizzjoni tal-ekotaxxa fuq attivitajiet simili għal dawk intaxxati li għandhom impatt paragunabbli fuq l-ambjent ma jistax ikun ikkunsidrat bl-istess mod bħal eżenzjoni fiskali li tidderoga minn sistema ta’ taxxi li normalment hi imposta fuq l-impriżi (45).

92.      Il-Qorti tal-Prim’Istanza mbagħad tosserva li l-Istati Membri, fl-eżerċizzju tal-kompetenza tagħhom fil-qasam tal-politika ambjentali, jistgħu “jistabbilixxu ekotaxxi settorjali sabiex jilħqu ċerti għanijiet ambjentali”. B’mod partikolari l-Istati Membri huma liberi, “fil-bilanċ tad-diversi interessi preżenti, li jiddefinixxu l-prijoritajiet tagħhom fil-qasam tal-protezzjoni ta’ l-ambjent u sabiex konsegwentement jiddeterminaw il-proprjetajiet jew servizzi li huma jiddeċiedu li jissuġġettaw għal ekotaxxa” (46).

93.      Fil-punt 117 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkonkludi li, f’kuntest ġuridiku bħal dan, “huwa obbligu tal-Kummissjoni, matul l-evalwazzjoni ta’ ekotaxxa fir-rig[w]ard tar-regoli Komunitarji dwar l-għajnuna mogħtija mill-Istat, li tieħu in kunsiderazzjoni l-eżiġenzi marbuta mal-protezzjoni tal-ambjent imsemmija fl-Artikolu 6 KE”. Skond il-Qorti tal-Prim’Istanza, konklużjoni bħal din hija ġustifikata fid-dawl tal-imsemmi artikolu li jipprovdi li “dawn l-eżiġenzi għandhom jiġu integrati fid-definizzjoni u l-implementazzjoni b’mod partikolari ta’ sistema li tassigura li ma jkunx hemm distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern”.

94.      Fil-punti 120 u 121 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza tirrespinġi l-argument tal-appellanti bbażat fuq id-deċiżjoni Adria-Wien Pipeline. Din tosserva li f’din is-sentenza, “il-Qorti tal-Ġustizzja ġiet mitluba teżamina mhux il-limitu tal-kamp ta’ applikazzjoni materjal[i] ta’ ekotaxxa bħal f’dan il-każ, imma l-eżenzjoni parzjali tal-ħlas ta’ tali taxxa (…) mogħija lill-uniċi impriżi produtturi ta’ proprjetà korporattiva [beni materjali] (47)”. Il-Qorti tal-Prim’Istanza tkompli billi tgħid li “id-differenza kkontestata b’hekk ma tirrigwardax it-tip ta’ prodott suġġett għall-ekotaxxa in kwistjoni, imma l-utilizzaturi industrijali sewwa jekk jaħdmu sew jekk le fis-setturi primarji u sekondarji ta’ l-ekonomija nazzjonali”.

95.      L-approċċ tal-Qorti tal-Prim’Istanza, li jirriżulta mill-eżami tal-punti fis-sentenza appellata miġbura fil-qosor iktar ’il fuq, huwa innovattiv ħafna fir-rigward tal-ġurisprudenza Komunitarja fuq l-applikazzjoni tar-rekwiżit ta’ selettività u, b’mod aktar ġenerali, tal-kunċett ta’ għajnuna skont l-Artikolu 87(1) KE.

96.      Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, la l-karattru fiskali u lanqas l-għan ekonomiku jew soċjali tal-miżura Statali inkwistjoni jew l-għanijiet tal-protezzjoni tal-ambjent li tħaddan din (48) ma huma suffiċjenti sabiex tevita l-applikazzjoni tal-projbizzjoni pprovdut fl-Artikolu 87 KE. Fil-fatt, kif sostniet ripetutament il-qorti Komunitarja, din id-dispożizzjoni ma tiddistingwix l-interventi Statali inkwistjoni skont il-kawża tagħhom jew l-iskop tagħhom, iżda tiddefinixxihom biss skont l-effetti tagħhom (49).

97.      L-għanijiet imħaddna mill-miżura b’hekk jiġu kkunsidrati biss wara l-klassifikazzjoni tal-miżura ta’ għajnuna, jiġifieri fl-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna mas-suq komuni. Jekk f’xi każijiet l-intenzjoni tal-leġiżlatur nazzjonali fl-adozzjoni tal-miżura u l-għanijiet imħaddna minnu ttieħdu inkunsiderazzjoni mill-qorti Komunitarja fl-istadju tal-klassifikazzjoni tal-miżura, dan seħħ biss bl-iskop li jiġi evalwat jekk kienx hemm il-kundizzjonijiet għall-eżistenza ta’ għajnuna (50) u mhux sabiex miżura tiġi eskluża a priori mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE.

98.      Meta tiġġustifika, mingħajr analiżi ulterjuri, abbażi tal-għanijiet ambjentali tal-ekotaxxa, distinzjonijiet eventwali bejn operaturi (jew produtturi) li jinsabu f’sitwazzjonijiet paragunabbli fir-rigward ta’ għanijiet bħal dawn, il-Qorti tal-Prim’Istanza bla dubju għandha perspettiva li tmur lil hinn mill-imsemmija ġurisprudenza. Approċċ bħal dan fil-fatt jeskludi a priori l-possibbiltà li tagħraf fin-nuqqas ta’ suġġettar ta’ xi operaturi għall-ekotaxxa vantaġġ selettiv taħt l-Artikolu 87 KE, indipendentement minn kull kunsiderazzjoni relattiva għar-relazzjoni ta’ kompetizzjoni eventwalment eżistenti bejn dawn l-operaturi u l-operaturi suġġetti għall-imsemmija taxxa u, b’hekk, indipendentement minn evalwazzjoni tal-effetti tal-miżura inkwistjoni (51).

99.      Barra minn hekk, is-sentenza appellata, fil-parti fejn teżamina l-allegazzjonijiet tal-BAA fuq l-eżistenza ta’ inkoerenza fid-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-AGL (52), tasal għall-konkluzjonijiet li ma jkunux ammissibbli fejn l-eżami jsir billi jittieħdu bħala parametru n-natura u l-istruttura ġenerali tas-sistema fiskali inkwistjoni, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 83 iktar ’il fuq (53). Fil-fatt, jekk nitilqu mill-premessa li l-Istati Membri huma liberi li jikkunsidraw l-interessi varji li jeżistu fl-identifikazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ ekotaxxa (54), il-Qorti tal-Prim’Istanza tispiċċa taċċetta li l-eżistenza ta’ inkoerenzi eventwali jew trattament differenti jistgħu jirriżultaw ġustifikati anki jekk motivati minn għanijiet differenti minn dak tal-protezzjoni tal-ambjent u, b’hekk, mil-loġika interna tal-miżura (55).

100. Fl-aħħar nett, għal dak li jikkonċerna l-parti tal-motivi tas-sentenza appellata li permezz tagħha jiġi respint l-argument tal-BAA bbażat fuq is-sentenza Adria-Wien Pipeline, l-analiżi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tiffoka fuq l-aspetti formali tal-miżura kkunsidrata, bħat-teknika leġiżlattiva użata mill-awtorità nazzjonali. Mill-perspettiva tal-impatt fuq il-kompetizzjoni, madankollu, mhemmx differenza kbira bejn, minn naħa, l-impożizzjoni ta’ taxxa ġenerali flimkien ma’ eżenzjoni favur benefiċjarji speċifiċi u, min-naħa l-oħra, l-impożizzjoni ta’ piż fuq persuni taxxabbli partikolari bl-esklużjoni ta’ oħrajn li jinsabu f’sitwazzjoni simili. Anki f’dan il-każ, jidhirli li s-sentenza appellata ma ssegwix l-approċċ li jiffavorixxi l-analiżi bbażata fuq l-effetti tal-miżura.

101. Ma jidhrilix li s-soluzzjoni proposta mill-Qorti tal-Prim’Istanza fis-sentenza appellata, għalkemm limitata għal interventi Statali li jinvolvu l-impożizzjoni ta’ piżijiet fuq settur partikolari għal finijiet ambjentali, għandha tiġi kkonfermata mill-Qorti tal-Ġustizzja.

102. Fil-fatt, la l-fatt li l-Istati jgawdu minn kompetenza fil-qasam fiskali jew fil-qasam ambjentali, u lanqas il-prinċipju ta’ integrazzjoni tal-eżigenzi konnessi mal-protezzjoni tal-ambjent fid-definizzjoni u fl-implementazzjoni tal-politika Komunitarja, imsemmi fl-Artikolu 6 KE, ma jiġġustifikaw li jkunu kompletament imneħħija mill-kontroll tal-Kummissjoni skont ir-regoli tat-Trattat fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat, interventi pubbliċi li potenzjalment ifixklu l-kompetizzjoni. B’mod partikolari, l-osservanza tal-Artikolu 6 KE ma teħtieġx, fl-opinjoni tiegħi, li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-għanijiet ambjentali ta’ miżura fl-istadju tal-klassifikazzjoni tagħha skont l-Artikolu 87(1) KE, billi l-eżigenza relattiva għall-integrazzjoni ta’ dawn l-għanijiet fil-kuntest tal-kontroll Komunitarju tal-għajnuna mill-Istat tista’ tiġi ssodisfata billi jittieħdu inkunsiderazzjoni kif xieraq fil-kuntest ta’ evalwazzjoni tal-kompatibbiltà ta’ din il-miżura mas-suq komuni skont l-Artikolu 87(3) KE.

103. Għar-raġunijiet imsemmija iktar ’il fuq nikkunsidra li l-ewwel aggravju tal-appell, dwar il-ksur tal-Artikolu 87(1) KE huwa fondat u li s-sentenza appellata għandha tkun annullata fil-parti fejn din ikkunsidrat li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-AGL tista’ tiġi ġġustifika biss fuq il-bażi tal-għanijiet ambjentali mħaddna minnha.

3.      Fuq it-tielet aggravju, dwar l-iżbalji ta’ liġi mwettqa fl-evalwazzjoni tan-natura u tal-istruttura ġenerali tal-AGL

104. Fil-kuntest tat-tielet aggravju tagħha, l-appellanti tressaq tliet ilmenti.

105. L-ewwel nett, il-BAA takkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza li kkunsidrat ġustifikat, skont il-prinċipju “min iniġġes iħallas”, l-impożizzjoni tal-AGL fuq xi materjali puri li għalihom ma jeżistux sostituti, minkejja li d-deċiżjoni kkontestata ddikjarat l-insostitwibbiltà bħala ċirkustanza idoneja biex tneħħi mill-kamp ta’ applikazzjoni tat-taxxa xi użi ta’ materjali puri li nkella jkunu suġġetti għaliha. Il-BAA tiddeduċi minn dan li l-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-punti 135 u 136 tas-sentenza appellata, issostitwiet il-motivazzjoni tagħha b’dik tal-Kummissjoni. Din allegatament “applikat b’mod selettiv” il-prinċipju “min iniġġes iħallas” u naqset milli timotiva suffiċjentement il-konklużjonijiet tagħha. Jidhirli li dan l-ilment hu ammissibbli għal kollox, billi, kuntrarjament għal dak li jsostnu l-Kummissjoni u r-Renju Unit, iqajjem punti ta’ liġi.

106. Jidhirli li l-appellanti m’għandhiex żball meta ssostni li l-prinċipju “min iniġġes iħallas” ma jaqax taħt id-deskrizzjoni tal-għanijiet tal-AGL li tirriżulta mid-deċiżjoni kkontestata, li tagħmel referenza speċifika biss għall-massimizzar tal-użu tal-granulat riċiklat jew ta’ materjal ieħor sostitutiv u għall-promozzjoni ta’ użu razzjonali tal-granulat pur.

107. Fis-sentenza DIR International, iċċitata mill-appellanti, wara li fakkret li fil-kuntest tal-istħarriġ tal-locus standi skont l-Artikolu 230 KE, il-qorti Komunitarja ma tistax tisosstitwixxi l-motivazzjoni tagħha b’dik tal-awtur tal-att kontenzjuż, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li “jekk, fil-kuntest ta’ rikors għal annullament, il-Qorti tal-Prim’Istanza tista’ tiġi indotta tinterpreta l-motivazzjoni tal-att ikkontestat b’mod differenti mill-awtur tiegħu, jew saħansitra, f’xi każijiet, anki tirrespinġi l-motivazzjoni formali adottata minn dan tal-aħħar, din ma tistax tagħmel hekk meta ebda element materjali ma jiġġustifika dan” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (56). F’dan il-każ, kuntrarjament għal dak li sostniet il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 124 tas-sentenza appellata, ma jidhirlix li l-wieħed u tletin ‛premessa’ tad-deċiżjoni kkontestata, li fiha l-Kummissjoni ssostni li “the environmental costs of aggregate extraction that the United Kingdom seeks to address through the AGL include noise, dust, damage to biodiversity and visual amenity”, tista’ tiġi interpretata, kuntrarjament għal dak li tagħmel il-Qorti tal-Prim’Istanza, bħala referenza, għalkemm impliċita, għall-prinċipju “min iniġġes iħallas”.

108. Għalkemm dak li ntqal iktar ’il fuq iwassal għall-konklużjoni li l-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet żball ta’ liġi meta ssostitwixxiet il-motivazzjoni tagħha għal dik tad-deċiżjoni kkontestata, madankollu nikkunsidra li fuq dan il-punt is-sentenza appellata m’għandhiex tiġi annullata peress li jista’ jsir sostituzzjoni tal-motivi. Fil-fatt, kif jidhirli li ġie korrettement osservat mill-Kummissjoni, l-allegazzjonijiet tal-appellanti respinti mill-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punti 135 u 136 tas-sentenza kkontestata kienu bbażati fuq premessa żbaljata, jiġifieri li fid-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni kkunsidrat li l-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-AGL tal-materjali puri mhux użati għal skopijiet differenti mill-użu bħala granulat kienet ġustifikata min-nuqqas ta’ materjal sostituttiv. Fir-realtà, jirriżulta mil-motivi ta’ din d-deċiżjoni (57), li l-esklużjoni tal-imsemmija materjali kienet ikkunsidrata koerenti man-natura settorjali tal-AGL u li l-intenzjoni tal-leġiżlatur Britanniku kienet dik li tiġi imposta taxxa biss fuq il-granulat.

109. Għal dak li jirrigwarda l-kumplament tal-allegazzjonijiet tal-appellanti fil-kuntest ta’ dan l-ewwel ilment, jidhirli li dawn għandhom jiġu respinti. Minn naħa, jidher li s-sentenza appellata hija suffiċjentement motivata fuq il-punt imqajjem mill-appellanti. Barra minn hekk, għall-motivi diġà spjegati fil-paragrafu preċedenti jidhirli li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma tistax tiġi akkużata, hekk kif tagħmel l-appellanti, b’“applikazzjoni selettiva” tal-prinċipju “min iniġġes iħallas”.

110. It-tieni nett, l-appellanti tikkontesta xi partijiet fis-sentenza appellata li fihom il-Qorti tal-Prim’Istanza tirrifjuta l-allegazzjonijiet ta’ inkoerenza ma’ l-għanijiet tal-AGL tal-intaxxar ta’ xi prodotti derivati mill-estrazzjoni ta’ materjali mhux intaxxati. L-ilment jirrigwarda b’mod partikolari l-punti 112 u 137 tas-sentenza appellata.

111. Fil-punt 112, il-Qorti tal-Prim’Istanza tinterpreta xi kunċetti li jinsabu fid-deċiżjoni kkontestata u b’mod partikolari fil-‛premessa’ 29 tagħha, fejn tasal għall-konklużjoni li fi ‛premessa’ bħal din u fid-deċiżjoni kkontestata kollha l-Kummissjoni “użat it-termini ‘granulat prim’ sabiex tiddefinixxi essenzjalment il-granulat suġġett għall-AGL, u dawk ta’ ‘granulat sekondarju’ sabiex tirreferi ruħha essenzjalment għall-granulat eżentat elenkat b’mod preċiż fil-liġi”. L-appellanti ssostni li qari bħal dan huwa vizzjat minn żball ta’ interpretazzjoni.

112. Fil-‛premessa’ 29 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni osservat fost affarijiet oħra li “the AGL will be levied only on virgin aggregate. It will not be levied on aggregates extracted as a by-product or waste from other processes (secondary aggregates), nor will it be levied on recycled aggregates”.

113. Nistqarr li jidhirli li huwa diffiċli li jiġi attribwit għall-espressjoni “secondary aggregates” użata f’din il-premessa, tifsira differenti minn dik li tirriżulta mid-definizzjoni li tippreċedi din l-espressjoni: “granulati estratti bħala prodotti sekondarji jew skart ta’ proċess differenti”. Għalhekk ma jidhirlix li wieħed jista’ jaqbel ma’ l-affermazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza li skont din fil-premessa 29 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni llimitat ruħha għal affermazzjoni li “l-AGL mhux ser tiġi imposta fuq il-prodotti derivati jew fuq l-iskart tal-ewwel estrazzjoni, meta dawn huma eżentati mil-liġi kif emendata”.

114. Barra minn hekk, hekk kif fil-fehma tiegħi osservat korrettement l-appellanti, l-interpretazzjoni tal-espressjoni “secondary aggregates” aċċettata mill-Qorti tal-Prim’Istanza tidher kontradetta mill-‛premessa 32’ tad-deċiżjoni kkontestata – li tassumi rwol essenzjali fil-kontenut tal-att billi tiddefinixxi l-istruttura u l-kamp ta’ applikazzjoni tal-AGL – li fiha l-Kummissjoni ssostni li “the structure and the scope of the tax reflect the clear distinction between the extraction of virgin aggregates, bearing with it undesirable environmental consequences, and the production of secondary or recycled aggregates, which makes an important contribution to the treatment of rock, gravel and sand incidentally arising from excavations or from other works or treatments lawfully carried out for different purposes”.

115. Konsegwentement insostni li fil-punt 112 tas-sentenza appellata l-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet żball fl-interpretazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, li għandu jiġi kkunsidrat bħala żball ta’ liġi.

116. Barra minn hekk, l-appellanti tikkontesta l-punt 137 tas-sentenza appellata, fejn il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat ġustifikat l-issuġġettar għall-AGL ta’ xi prodotti li jirriżultaw mill-estrazzjoni ta’ materjali mhux intaxxati. Skond l-appellanti, il-Qorti tal-Prim’Istanza f’dan il-punt issostitwixxiet il-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, adottat motivazzjoni vizzjata minn żbalji ta’ evalwazzjoni u żnaturat xi elementi ta’ prova.

117. F’dan ir-rigward, għandu jingħad li meta ġġustifikat l-intaxxar tal-prodotti sekondarji inkwistjoni l-Qorti tal-Prim’Istanza ma llimitatx ruħha li tirreferi għall-prinċipju “min iniġġes iħallas”, iżda għamlet ukoll referenza għall-għan ta’ razjonalizzazzjoni tal-estrazzjoni u tat-trattament tal-granulat, li jidher fl-għanijiet tal-AGL imsemmija fid-deċiżjoni kkontestata. Għalhekk ma jidhirlix li fuq dan il-punt il-Qorti tal-Prim’Istanza tista’ tiġi akkużata li ssostitwixxiet il-motivi tal-imsemmija deċiżjoni. Għall-kumplament, huwa suffiċjenti li jingħad, minn naħa, li sa fejn l-appellanti tikkontesta l-elementi speċifikament imsemmija mill-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 137 tas-sentenza appellata (l-impossibbiltà li jitnaqqas il-volum tal-imsemmija prodotti sekondarji, id-differenza fil-prezz, u l-ittra tar-Renju Unit tad-19 ta’ Frar 2002) din għandha l-għan li tikseb essenzjalment mill-Qorti tal-Ġustizzja eżami mill-ġdid tal-evalwazzjonijiet tal-fatti kontenuti fis-sentenza appellata u min-naħa l-oħra, li din ma wrietx li l-Qorti tal-Prim’Istanza żnaturat l-elementi ta’ prova sottoposti għal eżami minnha.

118. Abbażi ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, nikkunsidra li t-tieni lment imressaq mill-appellanti fil-kuntest tat-tielet aggravju għandu jintlaqa’ fil-parti fejn jakkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza bi żball ta’ interpretazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Fil-parti rimanenti, nikkunsidra li l-ilment għandu jiġi respint peress li hu parzjalment infondat u parzjalment inammissibbli.

119. Fit-tielet lok, l-appellanti tikkunsidra li l-Qorti tal-Prim’Istanza żbaljat meta kkunsidrat ġustifikat in-nuqqas ta’ intaxxar ta’ xi granulat pur, bħal-lavanja, is-skistu u t-tafal. Skond il-BAA, il-qorti tal-Prim’Istanza allegatament issostitwixxiet fuq dan il-punt il-motivazzjoni tagħha ma’ dik kontenuta fid-deċiżjoni kkontestata, fejn affermat, fil-punti 130, 131, 133 u 134 tas-sentenza appellata, li din l-eżenzjoni kellha l-għan li tinkoraġixxi l-użu ta’ granulat bħal dan bħala materjal li jissostitwixxi l-granulat pur suġġett għall-AGL. Il-ġustifikazzjoni mressqa mill-Qorti tal-Prim’Istanza, barra milli hija żbaljata, tirriżulta minn żnaturament tal-provi mressqa matul il-proċedimenti (b’mod partikolari, l-ittra tar-Renju Unit tad-19 ta’ Frar 2002), m’hijiex motivata b’mod suffiċjenti u tikser id-drittijiet tad-difiża tal-appellanti li fil-proċeduri fl-ewwel istanza ma ngħatatx l-opportunità tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha f’dan ir-rigward.

120. F’dan ir-rigward, jeħtieġ qabel kollox li jingħad li fil-punt 130 tas-sentenza appellata l-Qorti tal-Prim’Istanza sostniet li l-eżenzjoni mill-AGL ta’ xi materjal, bħal b’mod partikolari s-skistu u l-lavanja ta’ kwalità ħażina, it-tafal u l-iskart tal-kawlina u ta’ tafal tal-balla, “tippermetti l-użu tagħhom in kwantu sostituti tal-granulat pur imsemmi mill-ekotaxxa u tista’ b’dan il-mod tikkontribwixxi għal razjonalizzazzjoni tal-estrazzjoni u tal-użu ta’ dawn tal-aħħar”. Kif osservat il-Kummissjoni b’mod korrett, il-Qorti tal-Prim’Istanza waslet għal din il-konklużjoni billi bbażat ruħha fuq il-konstatazzjoni ta’ fatt, mhux sindakabbli mill-Qorti, li materjal bħal dawn “sa llum huwa ftit użat in kwantu granulat għar-raġuni tal-ispejjeż ta’ trasport għolja”.

121. Minbarra dan, jeħtieġ li jiġi mfakkar ukoll li r-razjonalizzazzjoni tal-estrazzjoni u tal-użu tal-granulat pur tikkostitwixxi wieħed mill-għanijiet tal-AGL imsemmija fid-deċiżjoni kkontestata (58). Għalhekk jirriżulta li kuntrarjament għal dak li ssostni l-appellanti, il-Qorti tal-Prim’Istanza, f’dan il-punt, ma ssostitwixxietx il-motivi.

122. Lanqas ma nikkunsidra fondata l-affermazzjoni tal-appellanti li d-definizzjoni tan-natura u tal-istruttura ġenerali tal-AGL kontenuta fid-deċiżjoni kkontestata hi inkompatibbli ma’ eżenzjoni li għandha l-għan li tinċentiva l-użu ta’ materjali puri s’issa użati ftit bħala granulat li jissostitwixxi oħrajn tradizzjonalment użati bħala granulat. Eżenzjoni bħal din tista’ fil-fatt, hekk kif ikkonkludiet b’mod korrett fil-fehma tiegħi l-Qorti tal-Prim’Istanza, tikkontribwixxi għall-għan, imsemmi fid-deċiżjoni kkontestata, li jiġi rrazzjonalizzat l-użu tal-granulati.

123. Fl-aħħar nett jidhirli li l-punt 131 tas-sentenza appellata, fil-parti li tirreferi għall-kontenut tal-ittra tar-Renju Unit tad-19 ta’ Frar 2002, m’għandux jiġi interpretat kif interpretatu l-appellanti u li minn dan il-punt ma jirriżulta l-ebda żnaturament tal-kontenut ta’ dan id-dokument.

124. Konsegwentement, nikkunsidra li t-tielet ilment imressaq mill-appellanti fil-kuntest tat-tielet aggravju għandu jiġi respint bħala infondat.

125. Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet kollha msemmija iktar ’il fuq, jien tal-fehma li t-tielet motiv ta’ appell ibbażat fuq il-profili indikati fil-punti 108 u 118 iktar ’il fuq huwa inammissibbli u infondat għall-kumplament.

4.      Fuq ir-raba’ aggravju, dwar l-iżbalji ta’ liġi fl-evalwazzjoni tal-eżenzjoni tal-esportazzjonijiet

126. L-appellanti ssostni li fl-evalwazzjoni dwar jekk l-eżenzjoni tal-esportazzjonijiet mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-AGL tikkostitwixxix għajnuna, il-Qorti tal-Prim’Istanza ppermettiet lill-Kummissjoni u lill-Istat Membru kkonċernat li jtejbu retroattivament il-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, kisret l-Artikoli 91 u 92 KE billi kklassifikat lill-AGL bħala taxxa indiretta, u naqset milli tforni motivazzjoni suffiċjenti dwar l-imsemmija klassifikazzjoni.

127. Fil-punt 148 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ssostni li fid-deċiżjoni kkontestata (‛premessa’ 33), il-Kummissjoni ġġustifikat l-eżenzjoni tal-esportazzjonijiet “bil-fatt li l-awtoritajiet tar-Renju Unit ma jistgħux jeżerċitaw kontroll fuq l-użu tal-materjal in kwantu granulat barra mit-territorju tagħhom”. Fil-punt segwenti 149, il-Qorti tal-Prim’Istanza tosserva li matul il-kawża “il-Kummissjoni u l-intervenjent ippreċiżaw din il-motivazzjoni”. L-ewwel waħda enfasizzat li l-AGL kienet taxxa indiretta fuq il-konsum suġġetta għall-prinċipju tat-tassazzjoni fl-Istat tad-destinazzjoni, u t-tieni waħda rrilevat li l-eżenzjoni kienet aċċettata skont l-Artikolu 91 KE. Skond il-Qorti tal-Prim’Istanza din il-motivazzjoni, ibbażata fuq in-natura tat-taxxa indiretta tal-AGL, kellha tittieħed inkunsiderazzjoni, inkwantu “hija marbuta mal-motivi esposti mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata u għaldaqstant ma tistax tiġi kkunsidrata bħala motivazzjoni addizzjonali magħmula wara l-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni”.

128. Fil-punt 151, il-Qorti tal-Prim’Istanza imbagħad stabbilixxiet li l-AGL tapplika “għat-tqegħid fis-suq tal-granulat, għaldaqstant tolqot il-prodotti u mhux id-dħul tal-produtturi” u b’hekk tikkostitwixxi taxxa indiretta. Fil-punt 153 il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonkludiet li f’dan il-każ partikolari “l-eżenzjoni tal-esportazzjonijiet ma tistax għaldaqstant tiġi kkunsidrata bħala li tagħti vantaġġ selettiv lill-esportaturi fil-każ fejn hija tiġġustifika ruħha permezz tan-natura tat-taxxa indiretta tal-AGL”. Fil-fatt, skont il-Qorti tal-Prim’Istanza, kien possibbli għall-Istat Membru kkonċernat “li jippriveleġġja l-kunsiderazzjonijiet marbuta ma’ l-istruttura tas-sistema fiskali inkwistjoni, fir-rigward għall-għanijiet ambjentali mixtieqa”.

129. Qabel kollox, nikkunsidra li l-argument tal-appellanti li l-AGL għandha tiġi kkunisdrata bħala taxxa diretta eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 91 KE, għandu jiġi respint peress li jolqot il-proċess ta’ estrazzjoni u mhux il-prodott fih innifsu. Fil-fatt, kif ġie ppreċiżat f’partijiet oħra tas-sentenza appellata (ara l-punt 136) l-AGL hija fissata skont ammont stabbilit għal kull tunellata ta’ prodott suġġett għat-taxxa li jitqiegħed fis-suq fit-territorju tal-Istat.

130. Il-projbizzjoni stabbilita mill-Artikolu 92 KE li jiġu applikati eżenzjonijiet u rifużjonijiet fuq l-esportazzjonijiet fil-każ ta’ taxxi diretti hija ġustifikata sa fejn dawn tal-aħħar mhumiex ittrasferiti fuq l-ispiża tal-produzzjoni u b’hekk ma jkollhiex riperkussjonijiet immedjati fuq il-prezz tal-prodott, ir-raġuni għalfejn jirriżulta diffiċli li jiġi evalwat jekk l-eżenzjoni jew ir-rifużjoni konċessi eventwalment fil-każ ta’ esportazzjoni humiex proporzjonati mat-tassazzjoni interna imposta fuq l-imsemmi prodott jew tikkostitwixxix sussidju fiskali għall-esportazzjoni. Mentri din il-problema ma tqumx fil-każ ta’ taxxa li, bħall-AGL, tinġabar fil-mument tat-tqegħid fis-suq tal-prodott. Il-fatt li, kif intqal mill-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 136 tas-sentenza appellata, l-ammont tat-taxxa jista’ jkun proporzjonat ma’ l-ispiża ambjentali ta’ estrazzjoni tal-prodotti suġġetti għat-taxxa ma jidhirlix rilevanti u ma jbiddilx il-fatt li tali ammont, inkwantu jiġi applikat fuq kwantità tal-unità ta’ prodott meta jitqiegħed fis-suq, huwa idoneu sabiex ikun rifless immedjatament fil-prezz tiegħu.

131. Għalhekk nikkunsidra li l-ilment imressaq mill-appellanti fil-kuntest tal-aggravju li qed jiġi eżaminat, rigward il-ksur tal-Artikoli 91 u 92 KE, għandu jiġi rrifjutat bħala infondat.

132. Bl-istess mod jidhirli li hu infondant ukoll l-ilment rigward in-nuqqas ta’ motivazzjoni tas-sentenza appellata. Il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-fatt tispjega ċertament fil-qosor iżda b’mod ċar, fil-punt 153, il-motivi għalfejn tikkunsidra li l-AGL għandha tkun ikklassifikata bħala taxxa indiretta, jiġifieri billi din tapplika “għat-tqegħid fis-suq tal-granulat u għaldaqstant tolqot il-prodotti u mhux id-dħul tal-produtturi”.

133. Għad irid jiġi eżaminat l-ilment dwar it-titjib retroattiv tal-motivazzjoni għad-deċiżjoni kkontestata. Jidhirli li dan l-ilment hu fondat.

134. Fil-premessa 33 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ssostni li l-eżenzjoni tal-esportazzjonijiet “is justified by the fact that aggregate in the United Kingdom may be exempted if it is used for exempt processes. Since the United Kingdom authorities have no control over the use of aggregate outside their jurisdiction, the exemption for exports is necessary in order to provide legal certainty to aggregate exporters and to avoid imposing an unequal treatment on exports of aggregate that would otherwise qualify for an exemption within the United Kingdom”.

135. Din il-motivazzjoni tirreferi għad-differenza fit-trattament li, fin-nuqqas ta’ eżenzjoni tal-esportazzjonijiet, tirriżulta bejn granulati mqiegħda fis-suq nazzjonali, li mhumiex taxxabbli jekk jintużaw għal użi partikolari, u granulati esportati, li jkunu xorta taxxabbli anki jekk ikunu intiżi sabiex jintużaw għal proċessi produttivi eżentati. Min-naħa l-oħra, ebda referenza ma ssir għall-ħtieġa li l-granulati nazzjonali esportati ma jiġux żvantaġġati meta mqabblin ma’ granulat imqiegħed fis-suq fl-Istat tad-destinazzjoni, u lanqas għall-għan li tiġi evitata t-tassazzjoni doppja. F’dan il-kuntest, jidhirli frankament diffiċli li jiġi rikonoxxut fil-premessa 33, hekk kif tagħmel il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 150 tas-sentenza appellata, xi referenza, anki jekk impliċita, għal dak li hu stipulat fl-Artikolu 91 KE. Nikkunsidra li, aktar milli awtorizzat integrazzjoni jew titjib retroattiv tal-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, il-Qorti tal-Prim’Istanza fir-realtà ppermettiet lill-Kummissjoni li tressaq fuq dan il-punt motivazzjoni sostanzjalment differenti minn dik aċċettata fl-imsemmija deċiżjoni.

136. Għar-raġunijiet imsemmija nikkunsidra li r-raba’ motiv ta’ appell għandu jintlaqgħa fil-parti li jakkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza li għamlet żball ta’ liġi meta kkunsidrat li l-ġustifikazzjoni relattiva għall-eżenzjoni tal-esportazzjonijiet imressqa mill-Kummissjoni matul il-proċeduri fl-ewwel istanza hija marbuta mal-motivi spjegati fid-deċiżjoni kkontestata u b’hekk ma kinitx tikkostitwixxi motivazzjoni supplementari dedotta wara l-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni.

5.      Fuq it-tieni aggravju dwar il-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju mwettaq mill-Qorti tal-Prim’Istanza

137. L-appellanti ssostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet żball ta’ liġi meta, fir-rigward tal-evalwazzjonijiet kontenuti fid-deċiżjoni kkontestata, wettqet stħarriġ marġinali u mhux stħarriġ komplut, kif meħtieġ minflok mill-ġurisprudenza meta huwa meħtieġ li tiġi vverifikata l-applikazzjoni korretta min-naħa tal-Kummissjoni tal-kunċett ta’ għajnuna skont l-Artikolu 87(1) KE.

138. Skond ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest ta’ rikors għall-annullament ta’ deċiżjoni adottata mill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat, il-qorti Komunitarja normalment twettaq stħarriġ komplut meta teżamina l-kwistjoni tal-klassifikazzjoni ta’ miżura Statali sabiex jiġi stabbilit jekk din taqax taħt il-projbizzjoni tal-Artikolu 87(1) KE (59). Min-naħa l-oħra, hija twettaq stħarriġ marġinali, limitat għall-verifika tal-osservanza tar-regoli tal-proċedura u tal-motivazzjoni, tal-eżattezza materjali tal-fatti kkunsidrati sabiex issir l-għażla kkontestata, tal-ineżistenza ta’ żball manifest fl-evalwazzjoni ta’ tali fatti, kif ukoll tan-nuqqas ta’ abbuż ta’ poter, meta tevalwa l-kompatibbiltà tal-imsemmija miżura mas-suq komuni skont l-Artikolu 87(3) KE, dispożizzjoni li tagħti lill-Kummissjoni marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni (60).

139. Hekk kif irrilevat korretement l-istituzzjoni appellata, anki meta l-qorti Komunitarja hija mitluba tivverifika l-applikazzjoni korretta tal-kunċett ta’ għajnuna, il-portata tal-kontroll tagħha tista’ tkun limitata mill-karattru tekniku jew kumpless tal-evalwazzjonijiet ta’ fatt kontenuti fl-att ikkontestat (61). B’hekk, per eżempju, il-ġurisprudenza tirrikonoxxi li l-qorti Komunitarja twettaq stħarriġ marġinali fuq l-evalwazzjonijiet ekonomiċi kumplessi li tagħmel il-Kummissjoni skont il-prinċipju tal-investitur privat (62).

140. Fil-punt 118 tas-sentenza appellata, meta ssemmi l-limiti tal-istħarriġ li ser jitwettaq fuq l-att ikkontestat, il-Qorti tal-Prim’Istanza tafferma li, fir-rigward tas- “setgħa wiesgħa ta’ evalwazzjoni li l-Kummissjoni għandha skont l-Artikolu 88(3) KE”, din għandha twettaq stħarriġ marġinali. Xi punti sussegwenti fis-sentenza jidhru li jikkonfermaw l-applikazzjoni ta’ dan l-istandard (b’mod partikolari l-punti 134, 139, 171).

141. Il-Kummissjoni u r-Renju Unit isostnu li fl-imsemmi punt 118 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza tirreferi fir-realtà għall-portata tal-istħarriġ imwettaq mill-qorti Komunitarja fuq id-deċiżjonijiet taħt l-Artikolu 88(3) KE u mhux ta’ dak li l-imsemmija qorti twettaq meta tevalwa jekk il-Kummissjoni applikatx korrettement il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 87(1) KE.

142. Ma nikkunsidrax konvinċenti, l-argument tal-appellata u tal-intervenjenti.

143. L-ewwel nett, jirriżulta b’mod ċar mill-ġurisprudenza li jekk, fit-tmiem tal-eżami preliminari, il-Kummissjoni jkun għad ghandha dubji serji dwar in-natura ta’ għajnuna tal-miżura jew fuq il-kompatibbiltà tagħha mat-Trattat, din ma tiddisponi minn ebda setgħa diskrezzjonali fir-rigward tal-ftuħ tal-proċedura formali ta’ eżami (63).

144. It-tieni nett, id-deċiżjonijiet taħt l-Artikolu 88(3) KE jinkludu, lil hinn mill-aspett proċedurali, l-eżami tad-dispożizzjoni inkwistjoni skont l-Artikolu 87(1) KE u, eventwalment, fejn l-imsemmija miżura tkun ikklassifikata bħala għajnuna, skont l-Artikolu 87(3) KE. Issa, ma narax ir-raġuni għalfejn l-istħarriġ effettwat mill-qorti Komunitarja fuq l-evalwazzjoni magħmula fil-kuntest ta’ eżami bħal dan m’għandux isegwi r-regola msemmija iktar ’il fuq, li tistipula li fil-każ meta għandha ssir evalwazzjoni tal-applikazzjoni min-naħa tal-Kummissjoni tal-kunċett ta’ għajnuna, l-istħarriġ huwa bħala regola komplut, filwaqt li meta l-evalwazzjoni tirrigwarda l-kompatibbiltà tal-miżura mas-suq komuni, l-istħarriġ ikun biss marġinali, b’kunsiderazzjoni għall-marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni li għandha l-Kummissjoni fl-applikazzjoni tal-Artikolu 87(3) KE (64). Għall-kuntrarju tal-appellanti, ma nikkunsidrax li hemm inkompatibbiltà bejn in-natura tad-deċiżjonijiet taħt l-Artikolu 88(3) KE u stħarriġ ġudizzjarju limitat, billi dan tal-aħħar hu ġustifkat mill-marġni ta’ diskrezzjoni li hija rikonoxxuta favur il-Kummissjoni fir-rigward tal-evalwazzjonijiet li hija mitluba li twettaq, f’kuntest proċedurali li fih issir din l-evalwazzjoni.

145. F’dan il-każ ma nikkunsidrax li hemm sitwazzjoni fejn it-teknikalità kbira jew il-kumplessità partikolari tal-evalwazzjonijiet imwettqa mill-Kummissjoni (65) jiġġustifikaw ir-rikonoxximent ta’ marġni ta’ diskrezzjoni fi ħdan l-istituzzjoni appellata, u b’mod korrispondenti, limitazzjoni tal-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju li, peress li jivverifika l-applikazzjoni korretta tal-kunċett ta’ għajnuna, għandu “bħala regola u kemm jista jkun” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (66) ikun komplut. Minn dan isegwi li fil-punt 118 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-fehma tiegħi, iddefinixxiet b’mod żbaljat il-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju li għandu jiġi eżerċitat fuq id-deċiżjoni kkontestata u b’hekk f’dan il-punt għamlet żball ta’ liġi.

146. Ir-Renju Unit u l-Kummissjoni barra minn hekk josservaw li l-motivi invokati fl-ewwel istanza minn BBA kellhom l-għan li juru li d-deċiżjoni kkontestata kienet vizzjata minn sensiela ta’ żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni. Peress li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma sabitx dawn l-iżbalji, hija b’hekk qablet ma’ l-argumenti mqajma mill-appellanti. F’dan ir-rigward, għandu jingħad li, il-fatt li l-appellanti kklassifikat bħala manifesti l-iżbalji li fl-opinjoni tagħha kienu jivvizzjaw id-deċiżjoni kkontestata ma jimplikax li kellha l-intenzjoni li toqgħod lura milli tqajjem dawn l-iżbalji fejn kienu jeżistu iżda ma setgħux jiġu kklassifikati bħala manifesti, u lanqas li kellha l-intenzjoni li titlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza teżerċita fuq id-deċiżjoni stħarriġ anqas fil-fond minn dak li normalment jitwettaq. Barra minn hekk, li kieku l-limitazzjoni tal-istħarriġ tad-deċiżjoni kkontestata biss għall-eżami tal-iżbalji manifesti ta’ evalwazzjoni kienet motivata mill-ħtieġa li ma tmurx lil hinn minn dak mitlub mill-appellanti, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma kienx ikollha tagħmel affermazzjonijiet ta’ karattru ġenerali bħal dawk kontenuti fil-punt 118 tas-sentenza appellata.

147. Mill-kunsiderazzjonijiet kollha msemmija jirriżulta li, fil-punt 118 imsemmi iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet żball ta’ liġi meta ddefinixxiet b’mod żbaljat in-natura tal-istħarriġ li għandu jitwettaq fir-rigward tad-deċiżjoni kkontestata.

148. Il-kostatazzjoni ta’ żball bħal dan, suffiċjenti sabiex jivvizzja l-evalwazzjoni kollha fuq il-mertu tad-deċiżjoni kkontestata, għandha twassal għall-annullament tas-sentenza appellata, u dan indipendentement mill-fatt li, hekk kif ġie osservat mir-Renju Unit, f’xi punti tal-imsemmija sentenza l-Qorti tal-Prim’Istanza tidher li effettivament ħarġet mil-limiti ta’ stħarriġ sempiċiment marġinali.

149. Għar-raġunijiet imsemmija iktar ’il fuq, nikkunsidra li t-tieni aggravju tar-rikors, dwar il-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju mwettaq mill-Qorti tal-Prim’Istanza, għandu jintlaqa’.

6.      Fuq il-ħames u fuq is-sitt aggravji dwar żbalji ta’ dritt fl-evalwazzjoni rispettivament tal-obbligu tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura formali ta’ eżami u tal-karattru suffiċjentement motivat tad-deċiżjoni kkontestata.

150. Nikkunsidra li l-argumenti mressqa mill-appellanti fil-kuntest tal-ħames u tas-sitt aggravji ta’ appell huma manifestament inadegwati sabiex juru l-eżistenza tal-vizzji kkontestati. Fil-fatt, minn naħa, il-fatt li l-motivazzjoni tas-sentenza appellata hija aktar ċara mid-deċiżjoni kkontestata u li l-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet evalwazzjonijiet differenti minn dawk tal-Kummissjoni għalkemm waslet għall-istess konklużjonijiet, anki jekk jitqies rilevanti, mhuwiex suffiċjenti sabiex juri li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żball meta kkonkludiet li l-Kummissjoni ma kellha ebda obbligu li tiftaħ il-proċedura formali ta’ eżami. Min-naħa l-oħra, il-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza żviluppat fuq l-aspetti varji trattati fid-deċiżjoni kkontestata motivazzjoni aktar dettaljata u, f’punti partikolari, radikalment differenti minn dik li ngħatat fl-imsemmija deċiżjoni, huwa manifestament irrilevanti sabiex jintwera li l-imsemmija qorti wettqet żball meta kkonkludiet, fid-dawl tal-motivazzjoni adottata fl-att ikkontestat, li dan l-aħħar imsemmi kien motivat b’mod suffiċjenti.

151. Il-ħames u s-sitt aggravju ta’ appell għandhom konsegwentement jiġu miċħuda.

V –    Konklużjonijiet

152. Għall-motivi kollha spjegati iktar ’il fuq, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tannulla s-sentenza appellata.

153. Barra minn jekk, minħabba l-portata tal-annullament issuġġerit, nikkunsidra f’loku li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, b’mod konformi ma’ l-ewwel inċiż tal-Artikolu 61 tal-Istatut, għal eżami mill-ġdid tar-rikors fl-ewwel istanza u tirriżerva l-ispejjeż tal-appell.

1 – Lingwa oriġinali: it-Taljan.

2 – Sentenza tat-13 ta’ Settembru 2006, British Aggregates Association vs Il-Kummissjoni (T‑210/02, Ġabra p. II‑2789).

3 – C (2002) 1478 finali, dwar il-każ ta’ għajnuna mogħtija mill-Istat Nru 863/01 – Ir-Renju Unit: Taxxa fuq il-granulat.

4 – Sentenza tal-15 ta’ Lulju 1963, Plaumann vs Il-Kummissjoni (25/62, Ġabra p. 197).

5 – Sentenza tat-28 ta’ Jannar 1986, Cofaz et vs Il-Kummissjoni (169/84, Ġabra p. 391).

6 – Ir-Regolament tal-Kunsill Nru 17 KEE: L-ewwel Regolament li jimplimenta l-Artikoli 85 u 86 tat-Trattat (ĠU 1962, 13, p. 204). F’din il-ġurisprudenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet affermat il-prinċipju li, meta regolament jagħti lill-impriżi lanjanti garanziji proċedurali li jippermettulhom jitolbu lill-Kummissjoni sabiex tivverifika ksur tar-regoli Komunitarji, l-imsemmija impriżi għandhom jiddisponu minn azzjoni li tipproteġi l-interessi leġittimi tagħhom. Għalkemm irrikonoxxiet b’mod impliċitu li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat ma jagħtux garanziji proċedurali paragunabbli għal dawk previsti fir-Regolament 17/62, il-Qorti tal-Ġustizzja madankollu tosserva li “l-Artikolu [88(2)] jagħti (…) b’mod ġenerali l-possibbiltà lill-impriżi kkonċernati li jippreżentaw osservazzjonijiet lil-Kummissjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

7 – Punt 25.

8 – Sentenza tal-15 ta’ Ġunju 1993, Matra vs Il-Kummissjoni (C‑225/91, Ġabra p. I‑3203).

9 – Sentenza tad-19 ta’ Mejju 1993, Cook vs Il-Kummissjoni (C‑198/91, Ġabra 1993 p. I‑2487).

10 – Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2005 (C‑78/03 P, Ġabra p. I‑10737).

11 – Punt 54 tas-sentenza appellata.

12 – Sentenza tat-2 ta’ Frar 1988 (Kawżi magħquda 67/85, 68/85 u 70/85, Ġabra p. 219).

13 – Sentenza tal-11 ta’ Frar 1999 (T‑86/96, Ġabra p. II‑179).

14 – Ara l-punt 15 tas-sentenza Kwekerij van der Kooy et vs Il-Kummissjoni u l-punti 45 u 46 tas-sentenza Arbeitsgemeinschaft Deutscher Luftfahrt-Unternehmen u Hapag-Lloyd vs Il-Kummissjoni. Fl-ewwel waħda minn dawn is-sentenzi, il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet ir-rikors ta’ xi ortikulturisti Olandiżi kontra d-deċiżjoni li permezz tagħha l-Kummissjoni kienet iddikjarat inkompatibbli mas-suq komuni t-tariffa preferenzjali applikata fl-Olanda għall-provvista ta’ gass naturali għall-ortikultura f’serer imsaħħna. Fit-tieni waħda minn dawn is-sentenzi, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddikjarat inammissibbli, minħabba nuqqas ta’ locus standi tal-impriża rikorrenti, ir-rikors imressaq kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tawtorizzax il-proroga ta’ regoli fiskali li jistabbilixxu mekkaniżmu ta’ ħlas straordinarju tal-prezz tax-xiri ta’ kategoriji speċifiċi ta’ flotot kummerċjali, ta’ dgħajjes tas-sajd jew ta’ inġenji tal-ajru.

15 – Sentenza tal-5 ta’ Ġunju 1996 (T‑398/94, Ġabra p. II‑477).

16 – Ara l-punt 41.

17 – Sentenza tat-18 ta’ Mejju 1994 (C‑309/89 Ġabra p. I‑1853, punt 19).

18 – Sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2006, Il-Belġju u Forum 187 vs Il-Kummissjoni (Kawżi magħqda C‑182/03 u C-217/03, Ġabra p. I‑5479, punti 58 et seq).

19 – L-istess deċiżjoni kkontestata fil-kawża Cofaz, dwar sistema tariffarja tal-prezzijiet tal-gass naturali fl-Olanda, kellha bħala suġġett miżura ta’ portata ġenerali, għalkemm minħabba l-karatteristiċi tas-suq inkwistjoni l-vantaġġ marbut ma’ l-applikazzjoni ta’ miżuri bħal dawn kien jirrigwarda biss erba’ operaturi.

20 – F’dan il-punt, il-Qorti tal-Ġustizzja tafferma li r-rikorrenti, “hija assoċjazzjoni mwaqqfa biex tippromwovi l-interessi kollettivi ta’ kategorija ta’ individwi, ma tistax titqies bħala kkonċernata individwalment fis-sens tal-ġurisprudenza Plaumann vs il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, ħlief sa fejn il-pożizzjoni tal-membri tagħha fis-suq intlaqtet b’mod sostanzjali mill-iskema ta’ għajnuniet li kienet is-suġġett tad-deċiżjoni kontenzjuża”.

21 – Fis-sentenza Waterleiding Maatschappij vs Il-Kummissjoni, issemma’ riskju bħal dan mill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex tirrespinġi l-argument tar-rikorrenti li ppruvat tagħmel rabta bejn id-dannu għall-interessi tagħha u l-kwalità biss ta’ persuna suġġetta għat-taxxa applikata fil-qasam tas-sistema tat-taxxa awtorizzata mill-Kummissjoni (sentenza tas-16 ta’ Settembru 1998 (T‑188/95, Ġabra 1998 p. II‑3713).

22 – Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ Lulju 1995, AITEC et vs Il-Kummissjoni (Kawżi magħquda T‑447/93 sa T‑449/93, Ġabra p. II‑1971, punt 60), u tat-22 ta’ Ottubru 1996, Skibsværftsforeningen et vs Il-Kummissjoni (T‑266/94, Ġabra p. II‑1399, punt 50).

23 – Ara inter alia d-digriet tal-21 ta’ Frar 2006, Deutsche Post u DHL Express vs Il-Kummissjoni (C‑367/04 P, Ġabra p. I-26, punt 41), u s-sentenza tat-23 ta’ Mejju 2000, Comité d’entreprise de la Société française de production et vs Il-Kummissjoni (C‑106/98 P, Ġabra p. I‑3659, punt 41) u tat-22 ta’ Novembru 2007, Spanja vs Lenzig (C-525/04, Ġabra p. I-9947, punt 33).

24 – Punt 54.

25 – Fis-sentenza Comité d’entreprise de la Société française de production et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, li kkonfermat id-digriet ta’ inammissibbiltà tal-Qorti tal-Prim’Istanza, ir-rikors fl-ewwel istanza kien ġie ppreżentat minn xi organizzazzjonijiet sindakali u mhux minn kompetituri tal-impriża benefiċjarja tal-għajnuna. Fid-digriet Deutsche Post u DHL vs Il-Kummissjoni (Digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-27 ta’ Mejju 2004 (T‑358/02, Ġabra p. II‑1565)), li fih il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet rikors ippreżentat minn xi impriżi kompetituri tal-impriża benefiċjarja tal-għajnuna, ir-rikorrenti ma kinux fornew elementi dwar l-importanza tal-impatt tal-għajnuna fuq il-pożizzjoni tagħhom fis-suq, iżda kienu llimitaw ruħhom li jinvokaw l-istat tagħhom ta’ kompetituri. Fl-aħħar nett, fis-sentenza Werkgroep Commerciële Jachthavens Zuidelijke Randmeren et vs Il-Kummissjoni (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-27 ta’ Settembru 2006 (T‑117/04, Ġabra 2006 p. II‑3861)), li fiha l-Qorti tal-Prim’Istanza wkoll ċaħdet ir-rikors, ir-rikorrenti kienu għamlu xi affermazzjonijiet ġeneriċi dwar l-impatt tal-miżura ta’ għajnuna fuq il-qligħ tagħhom, affermazzjonijiet li ġew ikkonfutati minn elementi mressqa mill-Kummissjoni u mill-Istat Membru kkonċernat.

26 – Ara s-sentenza Spanja vs Lenzing, iċċitata iktar ’il fuq, punt 34.

27 – Ibidem, punt 35.

28 – Paragrafu 110 tal-konklużjonijiet.

29 – F’dan il-punt il-Qorti tal-Ġustizzja, fl-evalwazzjoni tagħha dwar jekk il-pożizzjoni fis-suq tal-membri tar-rikorrenti setgħetx tiġi kkunsidrata sostanzjalment kompromessa mis-sistema ta’ għajnuna li kienet is-suġġett tad-deċiżjoni kkontestata, sostniet fil-punt 72 li “anki jekk wieħed jissupponi li (…) uħud mill-membri ta’ ARE huma operaturi ekonomiċi li jistgħu jitqiesu bħala kompetituri diretti tal-benefiċċjarji tal-għajnuniet stabbiliti permezz tal-liġi dwar il-kumpensi u li, għaldaqstant, il-pożizzjoni kompetittiva tagħhom kienet neċessarjament milquta mid-deċiżjoni kontenzjuża, dan xorta ma jfissirx li l-pożizzjoni tagħhom fis-suq intlaqtet b’mod sostanzjali permezz tal-għoti tal-imsemmija għajnuniet minħabba li jidher li hu ammess (…) li l-agrikolturi [bdiewa] kollha tal-Unjoni Ewropea jistgħu jitqiesu bħala kompetituri tal-benefiċċjarji mill-iskema tal-akkwist ta’ artijiet”.

30 – F’dan is-sens, ara, aktar reċentement, is-sentenza Lenzing, iċċitata iktar ’il fuq, li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat suffiċjenti sabiex jagħtu prova ta’ impatt sostanzjali fuq il-pożizzjoni fis-suq tar-rikorrenti elementi dwar l-istruttura tas-suq u l-politika tal-prezzijiet applikati mill-impriża benefiċjarja tal-għajnuna, li ma kinux jirrigwardaw is-sitwazzjoni speċifika tar-rikorrenti.

31 – F’dan is-sens, ara per eżempju s-sentenza Waterleiding Maatschappij vs Il-Kummissjoni, punt 80. Ara wkoll aktar reċentement is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-12 ta’ Diċembru 2006, Asociación de Estaciones de Servicio de Madrid u Federación Catalana de Estaciones de Servicio vs Il-Kummissjoni (T‑146/03, Ġabra 2006 p. II‑98, punt 52).

32 – Nosserva fil-qosor li, bħala risposta għal appell inċidentali, il-BAA takkuża lill-Kummissjoni b’interpretazzjoni żbaljata tal-punt 54 tas-sentenza appellata li huwa redatt hekk: “Permezz ta’ dan ir-rikors, ir-rikorrenti ma tikkuntentax ruħha li tikkontesta r-rifjut tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura formali ta’ eżami, imma hija tikkontesta wkoll il-mertu tad-deċiżjoni kkontestata. Għaldaqstant, għandu jiġi eżaminat jekk hija indikatx b’mod rilevanti r-raġunijiet li għalihom l-AGL tista’ tolqot sostanzjalment il-pożizzjoni ta’ almenu wieħed mill-membri tagħha fis-suq tal-granulat”. Kuntrarjament għall-Kummissjoni, din tikkunsidra li l-Qorti tal-Prim’Istanza f’dan il-punt ma kellhiex l-intenzjoni li teskludi l-applikabbiltà għal dan il-każ tas-sentenzi Cook u Matra. B’mod differenti mir-rikorrenti nikkunsidra li l-interpretazzjoni tal-punt 54 fis-sentenza appellata suġġerita mill-Kummissjoni hija korretta u li l-Qorti tal-Prim’Istanza effettivament eskludiet il-possibbiltà għall-BAA li tinvoka l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà previsti mis-sentenzi Cook u Matra, għall-inqas għall-motivi tar-rikors li huma intiżi biex jikkontestaw id-deċiżjoni kkontestata fuq il-mertu.

33 – Ara, f’dan is-sens, għalkemm b’approċċi differenti, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs fil-kawża ARE, iċċitata iktar ’il fuq u l-konklużjonijiet ippreżentati fis-6 ta’ Marzu 2008 tal-Avukat Ġenerali Bot fil-Kawża C-75/05 P, Il-Ġermanja vs Kronofrance (Ġabra p. I-6619).

34 – L-ammissibbiltà ta’ rikors abbażi tal-kundizzjonijiet tas-sentenzi Cook u Matra kontra deċiżjoni taħt l-Artikolu 88(3) KE li teskludi l-eżistenza ta’ għajnuna, speċifikament rikonoxxuta mill-Qorti tal-Prim’Istanza (ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Settembru 1998, BP Chemicals vs Il-Kummissjoni (T‑11/95, Ġabra p. II‑3235, punti 165 u 166, u tat-23 ta’ Ottubru 2002, Diputación Foral de Álava vs Il-Kummissjoni (Kawżi magħquda T‑346/99 sa T‑348/99, Ġabra p. II‑4259, punti 41 u 75‑79), ma jidhirlix li tista’ tiġi ddubitata jekk jiġi aċċettat li l-Kummissjoni hija marbuta tiftaħ il-proċeduri taħt l-Artikolu 88(2) KE anki fis-sitwazzjoni fejn, fl-eżami preliminari, ikun hemm diffikultà serja rigward il-kwalifikazzjoni tal-miżura eżaminata bħala għajnuna.

35 – Ara, b’analoġija, is-sentenza tal-1 ta’ Ġunju 2006, P & O European Ferries (Vizcaya) (Kawżi magħquda C‑442/03 P u C‑471/03 P, Ġabra p. I‑4845, punti 41 et seq).

36 – Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-29 ta’ Settembru 2000 CETM vs Il-Kummissjoni (T‑55/99, Ġabra 2000 p. II‑3207, punt 40).

37 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-17 ta’ Ġunju 1999, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (C‑75/97, Ġabra p. I‑3671, punt 33) u tal-15 ta’ Diċembru 2005, Unicredito Italiano (C‑148/04, Ġabra p. I‑11137, punt 45).

38 – Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-26 ta’ Settembru 1996, Franza vs Il-Kummissjoni (C-241/94, Ġabra p. I-4551, punt 24), tal-1 ta’ Diċembru 1998, Ecotrade (C-200/97, p. I-7907, punti 40 u 41), u Il-Belġju vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 26.

39 – Ara s-sentenza tat-22 ta’ Novembru 2001, Ferring (C‑53/00, Ġabra p. I‑9067, punti 18‑20 u 22).

40 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-2 ta’ Lulju 1974, L-Italja vs Il-Kummissjoni (173/73, Ġabra p. 709, punt 33), tal-15 ta’ Diċembru 2005, Unicredito Italiano (C‑148/04, Ġabra p. I‑11137, punt 51), u tas-6 ta’ Settembru 2006, Il-Portugall vs Il-Kummissjoni (C‑88/03, Ġabra 2006 p. I‑7115, punt 52). F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li approċċ bħal dan ittieħed anki fis-sentenza tad-29 ta’ April 2004, GIL Insurance et (C‑308/01, p. I‑4777, punti 65‑78), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja evalwat jekk l-introduzzjoni fir-Renju Unit ta’ rata tat-taxxa fuq il-valur miżjud ogħla għal katergoriji speċifiċi ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni kenitx ġustifikata min-natura u l-istruttura tas-sistema nazzjonali ta’ tassazzjoni ta’ premiums ta’ assigurazzjoni, u dan indipendentement mill-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv għall-operaturi suġġetti għar-rata normali tat-taxxa.

41 – Ara s-sentenza Il-Portugall vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 56.

42 – Sentenza tat-8 ta’ Novembru 2001 Adria-Wien Pipeline u Wietersdorfer & Peggauer Zementwerke (C‑143/99, Ġabra p. I‑8365).

43 – Punt 114 tas-sentenza appellata. Il-korsiv huwa tiegħi

44 – Punt 114.

45 – Punt 116.

46 – Punt 115.

47 – L-eżenzjoni kienet ingħatat fil-kuntest tal-Strukturanpassungsgesetz (liġi Awstrijaka fuq l-adattament tal-istrutturi) ta’ 1996, fuq il-konsum tal-gass naturali u tal-enerġija elettrika mill-impriżi. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-għoti ta’ vantaggi lill-impriżi li l-attività prinċipali tagħhom hija l-manifattura ta’ beni materjali ma kienx ġustifikat min-natura jew mill-istruttura ġenerali tas-sistema tat-taxxa imposta skont il-Strukturanpassungsgesetz.

48 – Ara, inter alia, is-sentenza tat-13 ta’ Frar 2003, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑409/00, Ġabra p. I‑1487 punti 53 u 54).

49 – Ara s-sentenzi L-Italja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, tad-29 ta’ Frar 1996, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (C-56/93, Ġabra p. I-723, punt 79), u tas-26 ta’ Settembru 1996, Franza vs Il-Kummissjoni (C‑241/94, Ġabra 1996 p. I‑4551, punt 20).

50 – Ara, per eżempju, is-sentenza tat-30 ta’ Novembru 1993, Kirsammer-Hack (C-189/91, Ġabra p. I‑6185, punti 17 u 18), fir-rigward tal-ħtieġa tal-użu ta’ riżorsi nazzjonali jew is-sentenza Ferring, iċċitata iktar ’il fuq, dwar il-kumpens għal servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali, rigward l-eżistenza ta’ vantaġġ, jew inkella s-sentenza Adria-Wien Pipeline, iċċitata iktar ’il fuq (b’mod partikolari, il-punt 52), u b’mod ġenerali l-ġurisprudenza msemmija fil-paragrafu 83 iktar ’il fuq, fir-rigward tal-kundizzjoni ta’ selettività.

51 – Ara, per eżempju, il-punti 128 u 130 tas-sentenza appellata.

52 – Punti 123 et seq tas-sentenza appellata.

53 – Mentri jidhirli li hija konformi ma’ din il-ġurisprudenza l-konsegwenza li tirriżulta mid-definizzjoni tal-ekotaxxa bħala miżura fiskali awtonoma, jiġifieri l-possibbiltà li d-differenzi eventwali fit-trattament bejn impriżi jew attivitajiet produttivi jiġu ġustifikati skont in-natura u l-istruttura tal-imsemmija miżura intiża bħala sistema.

54 – Ara l-punt 114 tas-sentenza appellata.

55 – Konklużjoni bħal din tinsab fil-punt 128 tas-sentenza appellata, li fiha l-Qorti tal-Prim’Istanza ssostni li “id-deċiżjoni li tistabblixxi ekotaxxa fl-uniku settur tal-granulat (…) ukoll motivata mix-xewqa li tippreżerva l-kompettività internazzjonali ta’ xi setturi (...) ma ppermettietx li tiġi ddubitata l-koerenza tal-AGL ma’ l-għanijiet ambjentali mixtieqa”.

56 – Sentenza tas-27 ta’ Jannar 2000, DIR International Film et vs Il-Kummissjoni (C‑164/98 P, Ġabra p. I‑447, punti 38 u 42).

57 – Fl-appell ir-rikorrenti ssemmi l-‛premessi’ 10 u 16 tad-deċiżjoni kkontestata li jagħmlu parti mill-ispjegazzjoni tal-fatti.

58 – Punt 31 tad-deċiżjoni kkontestata.

59 – Ara, per eżempju, is-sentenza tas-16 ta’ Mejju 2000, Franza vs Ladbroke Racing u Il-Kummissjoni (C‑83/98 P, Ġabra p. I‑3271, punt 25).

60 – Ara, inter alia, is-sentenza tal-14 ta’ Frar 1990, Franza vs Il-Kummissjoni (C‑301/87, Ġabra p. I‑307, punt 49).

61 – Ara, s-sentenza Franza vs Ladbroke Racing u Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 25. Fil-konklużjonijiet tiegħu ppreżentati fil-kawża tal-10 ta’ Jannar 2006, Cassa di Risparmio di Firenze et (C-222/04, Ġabra p. I‑289, paragrafi 109‑112), l-Avukat Ġenerali Jacobs esprima ruħu f‘sens kuntrarju għar-rikonoxximent favur il-Kummissjoni ta’ marġni ta’ diskrezzjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni ekonomika kumplessa neċessarja sabiex tikklassifika l-miżura nazzjonali inkwistjoni skont l-Artikolu 87(1) KE.

62 – Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ Frar 1996, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (C‑56/93, Ġabra p. I‑723, punt 11) u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Settembru 1998, BFM u EFIM vs Il-Kummissjoni (Kawżi magħquda T‑126/96 u T‑127/96, Ġabra p. II‑3437, punt 81)

63 – Ara, inter alia, is-sentenza Matra vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 33.

64 – Fir-rigward tar-referenza għas-sentenza Matra vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, fil-punt 118 tas-sentenza appellata, nillimita ruħi biex nirrileva li fil-punt imsemmi tal-imsemmija sentenza, li fih jingħad li s-“setgħa wiesgħa ta’ evalwazzjoni li l-Kummissjoni għandha skont l-Artikolu 88(3) KE” (punt 24) huwa bbażat espressament fuq preċedent, is-sentenza tal-21 ta’ Marzu 1991, L-Italja vs Il-Kummissjoni (C-303/88, Ġabra p. I-1433, punt 34), li fiha marġni ta’ diskrezzjoni bħal din kienet ġiet rikonoxxuta fir-rigward tal-Artikolu 87(3) u mhux tal-Artikolu 88(3) KE. L-istess preċedent min-naħa l-oħra jinsab iċċitat, f’kuntest simili, fil-punt 12 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Van Gerven u din id-darba r-referenza hija magħmula b’mod korrett għall-Artikolu 87(3). F’ċirkustanzi bħal dawn, ma jidhirlix li l-possibbiltà li l-punt 24 tas-sentenza Matra vs Il-Kummissjoni fih żball materjali għandha tiġi eskluża.

65 – Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Cosmas ippreżentati fil-kawża Franza vs Ladbroke Racing u Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 15.

66 – Ara s-sentenza Franza vs Ladbroke Racing u Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 25.

Full & Egal Universal Law Academy