Kawża C-177/06
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej
vs
Ir-Renju ta’ Spanja
“Għajnuna mill-Istat — Skema ta’ għajnuna — Inkompatibbiltà mas-suq komuni — Deċiżjoni tal-Kummissjoni — Eżekuzzjoni — Tħassir ta’ skema ta’ għajnuna — Sospensjoni ta’ għajnuna li għadha ma tħallsitx — Irkupru ta’ għajnuna mqiegħda għad-dispożizzjoni — Nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu — Motivi ta’ difiża — Illegalità ta’ deċiżjoni — Impossibbiltà assoluta ta’ eżekuzzjoni”
Sommarju tas-sentenza
1. Rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu — Nuqqas ta’ osservanza ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar għajnuna mill-Istat — Motivi ta’ difiża
(Artikolu 88(2) subparagrafu (2) KE, 226 KE, 227 KE, 230 KE u 232 KE)
2. Rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu — Nuqqas ta’ osservanza ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar għajnuna mill-Istat — Motivi ta’ difiża
(Artikolu 88(2) KE)
3. Rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu — Nuqqas ta’ osservanza ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar għajnuna mill-Istat — Nuqqas ta’ eżekuzzjoni tad-deċiżjoni
(Artikolu 88(2) KE)
1. Is-sistema ta’ rimedji stabbilita mit-Trattat tiddistingwi r-rikorsi previsti fl-Artikoli 226 KE u 227 KE, li permezz tagħhom tista’ tinkiseb dikjarazzjoni li Stat Membru naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu, u r-rimedji previsti fl-Artikoli 230 KE u 232 KE, li jippermettu l-istħarriġ ġudizzjarju tal-legalità ta’ l-atti ta’ l-istituzzjonijiet Komunitarji jew tan-nuqqas ta’ adozzjoni tagħhom. Dawn ir-rimedji jħaddnu għanijiet distinti u huma suġġetti għal regoli differenti. Stat Membru, fin-nuqqas ta’ dispożizzjoni tat-trattat li jawtorizza dan espressament, ma jistax jinvoka l-illegalità ta’ deċiżjoni li huwa destinatarju tagħha bħala difiża kontra rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu bbażat fuq in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ din id-deċiżjoni. Din il-pożizzjoni tista’ tkun differenti biss jekk l-att in kwistjoni kellu daqstant vizzji partikolarment serji u evidenti li jista’ jiġi kkunsidrat bħala att ineżistenti. Din il-konstatazzjoni tapplika ukoll fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu bbażat fuq it-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 88(2) KE.
Fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu bbażat fuq it-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 88(2) KE, u bl-eċċezzjoni tal-każ ta’ l-ineżistenza ta’ l-att, Stat Membru ma jistax jagħti l-eċċezzjoni ta’ l-illegalità ta’ deċiżjoni negattiva tal-Kummissjoni meta rikors dirett kontra dik id-deċiżjoni jkun pendenti quddiem il-qorti Komunitarja.
(ara l-punti 30-32, 37)
2. L-uniku motiv ta’ difiża li jista’ jiġi invokat mill-Istat Membru kontra rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, ippreżentat mill-Kummissjoni abbażi ta’ l-Artikolu 88(2) KE huwa dak ibbażat fuq l-impossibbiltà assoluta li tiġi implementata korrettament id-deċiżjoni.
(ara l-punt 46)
3. Fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, ippreżentat mill-Kummissjoni abbażi ta’ l-Artikolu 88(2) KE, il-Qorti m’għandhiex għalfejn teżamina l-kap tat-talbiet intiż sabiex Stat Membru jiġi kkundannat għaliex ma informax lill-Kummissjoni dwar il-miżuri ta’ eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni li tiddikjara skema ta’ għajnuna inkompatibbli mas-suq komuni u li timponi t-tħassir tagħha, is-sospensjoni ta’ l-għajnuna li għadha ma tħallsitx u l-irkupru ta’ l-għajnuna diġà mħallsa, meta dak l-Istat Membru fil-fatt ma jkunx eżegwixxa dawn l-obbligi fit-termini previsti.
(ara l-punti 53-54)
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
20 ta’ Settembru 2007 (*)
“Għajnuna mill-Istat – Skema ta’ għajnuna – Inkompatibbiltà mas-suq komuni – Deċiżjoni tal-Kummissjoni – Eżekuzzjoni – Tħassir ta’ skema ta’ għajnuna – Sospensjoni ta’ għajnuna li għadha ma tħallsitx – Irkupru ta’ għajnuna mqiegħda għad-dispożizzjoni – Nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu – Motivi ta’ difiża – Illegalità ta’ deċiżjoni – Impossibbiltà assoluta ta’ eżekuzzjoni”
Fil-kawża C‑177/06,
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skond l-Artikolu 88(2) KE, imressaq fl-4 ta’ April 2006,
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn F. Castillo de la Torre u C. Urraca Caviedes, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti,
vs
Ir-Renju ta’ Spanja, irrappreżentat minn N. Díaz Abad, bħala aġent, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
konvenuta,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn K. Schiemann, aġent President tat-Tieni Awla, L. Bay Larsen (Relatur), J.-C. Bonichot, T. von Danwitz u C. Toader, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: E. Sharpston,
Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas-26 ta’ April 2007,
wara li ddeċidiet, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tistabbilixxi li, billi ma ħax, fit-terminu previst, il-miżuri kollha neċessarji sabiex jikkonforma ruħu mad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 2 u 3 tad-deċiżjonijiet:
– 2003/28/KE tal-Kummissjoni, ta’ l-20 ta’ Diċembru 2001, dwar skema ta’ għajnuna mill-Istat implementata minn Spanja fl-1993 favur ċerti impriżi ġodda stabbiliti fil-provinċja ta’ Álava (Spanja) (ĠU 2003, L 17, p. 20);
– 2003/86/KE tal-Kummissjoni, ta’ l-20 ta’ Diċembru 2001, dwar skema ta’ għajnuna mill-Istat implementata minn Spanja fl-1993 favur ċerti impriżi ġodda stabbiliti fil-provinċja ta’ Vizcaya (Spanja) (ĠU 2003, L 40, p. 11);
– 2003/192/KE tal-Kummissjoni, ta’ l-20 ta’ Diċembru 2001, dwar skema ta’ għajnuna mill-Istat implementata minn Spanja fl-1993 favur ċerti impriżi ġodda stabbiliti fil-provinċja ta’ Guipúzcoa (Spanja) (ĠU 2003, L 77, p. 1, iktar ’il quddiem, flimkien, id-“deċiżjonijiet ikkontestati”),
jew, fi kwalunkwe każ, billi ma kkomunikalhiex dawn il-miżuri skond l-Artikolu 4 ta’ dawn id-deċiżjonijiet, ir-Renju ta’ Spanja naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu skond l-imsemmija dispożizzjonijiet.
I – Il-fatti li wasslu għall-kawża
2 Fl-1993, il-provinċji Baski ta’ Álava, Vizcaya u Guipúzcoa adottaw miżuri fiskali bil-għan li jinkoraġġixxu l-kreazzjoni ta’ impriżi.
3 L-Artikolu 14 ta’ kull waħda mil-liġijiet provinċjali Nru 18/1993 tal-5 ta’ Lulju tal-provinċja ta’ Álava, Nru 5/1993 ta’ l-24 ta’ Ġunju tal-provinċja ta’ Vizcaya u Nru 11/1993 tas-26 ta’ Ġunju tal-provinċja ta’ Guipúzcoa, it-tlieta li huma intitolati “Miżuri fiskali urġenti ta’ sostenn għall-investiment u ta’ stimolu għall-attività ekonomika” (Medidas Fiscales Urgentes de Apoyo a la Inversión e impulso de la Actividad Económica), jeżenta mit-taxxa fuq il-kumpanniji, għal perijodu ta’ għaxar snin fiskali konsekuttivi, il-kumpanniji kkreati bejn id-data tad-dħul fis-seħħ tal-liġi provinċjali u l-31 ta’ Diċembru 1994, bil-kundizzjoni, b’mod partikolari, li huma:
– jibdew l-attività tagħhom b’kapital imħallas minimu ta’ 20 miljun ESP;
– jagħmlu investimenti bejn id-data tal-kreazzjoni tal-kumpannija u l-31 ta’ Diċembru 1995 għal ammont minimu ta’ 80 miljun ESP, u
– joħolqu għall-inqas għaxar postijiet ta’ xogħol fis-sitt xhur wara l-bidu ta’ l-attività tagħom fis-sitt xhur wara l-bidu ta’ l-attività tagħom.
4 Permezz ta’ ittra tat-28 ta’ Novembru 2000, il-Kummissjoni fetħet kontra r-Renju ta’ Spanja l-proċedura formali ta’ investigazzjoni prevista fl-Artikolu 88(2) KE għal dak li jikkonċerna kull wieħed minn dawn it-tliet sistemi fiskali (iktar ’il quddiem, flimkien, il-“miżuri fiskali kkontestati”).
5 Permezz ta’ rikorsi ppreżentati fid-9 ta’ Frar 2001, id-Diputación Foral de Álava (kawża T‑30/01), id-Diputación Foral ta’ Guipúzcoa (kawża T-31/01) u d-Diputación Foral ta’ Vizcaya (kawża T-32/01) ressqu tliet rikorsi għal annulament quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej, kull wieħed kontra d-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura li tikkonċernahom.
6 Fit-tmiem tal-proċeduri formali ta’ investigazzjoni, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjonijiet ikkontestati.
7 L-Artikolu 1 ta’ kull waħda minn dawn id-deċiżjonijiet ikkunsidra l-iskema fiskali in kwistjoni bħala għajnuna mogħtija mill-Istat u ddikjaraha inkompatibbli mas-suq komuni.
8 L-Artikoli 2 sa 4 ta’ kull waħda minn dawn id-deċiżjonijiet huma fformulati hekk:
“Artikolu 2
Spanja hija marbuta tħassar l-iskema ta’ għajnuna prevista fl-Artikolu 1 fejn din tkun għadha fis-seħħ.
Artikolu 3
1. Spanja għandha tieħu l-miżuri kollha neċessarji sabiex tirkupra mill-benefiċjarji tagħhom l-għajnuna prevista fl-Artikolu 1 u diġà mqiegħda għad-dispożizzjoni tagħhom illegalment. Fir-rigward ta’ l-għajnuna li għadha ma tħallsitx, Spanja għandha tissospendi kull ħlas.
2. L-irkupru għandu jseħħ immedjatament, skond il-proċeduri tal-liġi nazzjonali, sakemm dawn jippermettu l-eżekuzzjoni immedjata u effettiva ta’ din id-deċiżjoni. […]
Artikolu 4
Spanja għandha tinforma lill-Kummissjoni, f’terminu ta’ xahrejn mid-data tan-notifika ta’ din id-deċiżjoni, bil-miżuri li hija tkun ħadet sabiex tikkonforma ma’ din id-deċiżjoni”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
9 It-tliet deċiżjonijiet ġew innotifikati lir-Renju ta’ Spanja b’ittri tat-28 ta’ Diċembru 2001.
10 It-terminu ta’ xahrejn previst fl-Artikolu 4 ta’ kull waħda minnhom skada mingħajr ma l-Kummissjoni ġiet, skond hija stess, informata bl-adozzjoni tal-miżuri ta’ eżekuzzjoni.
11 Permezz ta’ atti ppreżentati fis-26 ta’ Marzu 2002, id-Diputación Foral ta’ Álava (kawża T‑86/02), id-Diputación Foral ta’ Vizcaya (kawża T-87/02) u d-Diputación Foral ta’ Guipúzcoa (kawża T-88/02) ressqu tliet rikorsi għal annulament quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, kull waħda kontra d-deċiżjoni negattiva li tikkonċernaha.
12 Il-kawżi T-30/01 sa T-32/01 u T-86/02 sa T-88/02 ġew magħquda mill-Qorti tal-Prim’Istanza u huma attwalment pendenti quddiem din il-qorti.
13 Wara d-diversi skambji u noti ta’ tfakkir wara l-1 ta’ Marzu 2002, billi qieset li r-Renju ta’ Spanja kien għadu ma kkomunikalhiex l-informazzjoni fuq l-implementazzjoni tad-deċiżjonijiet in kwistjoni, il-Kummissjoni ddeċidiet li tippreżenta dawn ir-rikorsi għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu.
II – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
14 Fis-27 ta’ Frar 2007, il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet talba ppreżentata mir-Renju ta’ Spanja, skond l-Artikolu 82(a) tar-Regoli tal-Proċedura, għas-sospensjoni tal-proċedura sa ma jinqatgħu s-sentenzi fis-sitt kawżi pendenti quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.
III – Fuq ir-rikors
A – L-argumenti tal-partijiet
1. L-argumenti tal-Kummissjoni
15 Il-Kummissjoni tinvoka l-Artikoli 249 KE u 88(2) KE.
16 Skond il-Kummissjoni, ma’ l-iskadenza tat-terminu ta’ xahrejn previst mill-Artikolu 4 ta’ kull waħda mid-deċiżjonijiet ikkontestati, ir-Renju ta’ Spanja injora l-Artikoli 2 u 3 tagħhom, billi la ħassar l-iskemi ta’ għajnuna safejn dawn kienu għadhom fis-seħħ, la ssospenda l-għajnuna li kienet għadha ma tħallsitx u lanqas ma rkupra l-għajnuna diġà mħallsa.
17 Il-Kummissjoni ssostni li, lanqas fid-data meta ġie ppreżentat dan ir-rikors, id-deċiżjonijiet ma kinux għadhom ġew eżegwiti, minkejja bosta noti ta’ tfakkir.
18 Hija sosstni li l-uniku motiv ta’ difiża li jista’ jiġi invokat minn Stat Membru kontra rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ppreżentat mill-Kummissjoni abbażi ta’ l-Artikolu 88(2) KE, huwa dak ibbażat fuq l-impossibbiltà assoluta li tiġi implementata d-deċiżjoni. Madankollu, din il-kundizzjoni mhijiex sodisfatta f’dan il-każ.
19 Ir-Renju ta’ Spanja fl-ebda każ ma jista’ jinvoka l-illegalità tad-deċiżjonijiet ikkontestati, peress li huwa ma ppreżentax rikors għall-annulament tagħhom.
2. L-argumenti tal-Gvern Spanjol
20 Il-Gvern Spanjol l-ewwel nett iqajjem eċċezzjoni bbażata fuq l-illegalità tad-deċiżjonijiet ikkontestati. B’mod sussidjarju huwa jikkontesta li nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jista’ jiġi attribwit lilu fl-eżekuzzjoni ta’ dawn id-deċiżjonijiet.
a) Illegalità tad-deċiżjonijiet ikkontestati
21 B’referenza għas-sentenza ta’ l-1 ta’ April 2004, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-99/02, Ġabra p. I‑3353, punt 16, u l-ġurisprudenza ċċitata), analizzata a contrario sensu, il-Gvern Spanjol iqis li huwa ammissibbli li jinvoka l-illegalità tad-deċiżjonijiet negattivi tal-Kummissjoni, għalkemm ma jkunx ippreżenta rikors għal annulament. Fil-fatt, dawn id-deċiżjonijiet mhumiex definittivi, meta jkunu s-suġġett ta’ rikorsi għall-annulament pendenti, ippreżentati quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza mill-gvernijiet provinċjali kkonċernati.
22 L-eċċezzjoni mqajma tinqasam f’sitt partijiet, ibbażati rispettivament fuq abbuż ta’ poter, applikazzjoni ta’ linji ta’ gwida li ma kinux fis-seħħ meta ġew adottati l-miżuri fiskali kkontestati, ksur ta’ l-Artikolu 14(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 tat-22 ta’ Marzu 1999 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni ta’ l-Artikolu [88] tat-Trattat tal-KE (ĠU L 83, p. 1), ksur tad-drittijiet tad-difiża fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami preliminari, ksur tad-drittijiet tad-difiża fil-kuntestt tal-proċedura formali ta’ investigazzjoni u ksur ta’ l-obbligu ta’ motivazzjoni.
b) Ineżistenza ta’ nuqqas
23 Il-Gvern Spanjol jikkontesta l-eżistenza ta’ nuqqas għal dak li jirrigwarda l-obbligi li jitħassru l-iskemi ta’ għajnuna safejn dawn għadhom fis-seħħ, li tiġi sospiża l-għajnuna li għadha ma tħallsitx u li tiġi rkuprata l-għajnuna diġà mqiegħda għad-dispożizzjoni.
i) Obbligi ta’ tħassir ta’ skemi ta’ għajnuna safejn huma jkunu għadhom fis-seħħ u s-sospensjoni ta’ għajnuna li għadha ma tħallsitx
24 Il-Gvern Spanjol ifakkar li l-miżuri fiskali kkontestati kienu jikkonsistu f’eżenzjonijiet mit-taxxa fuq il-kumapanniji għal perijodu ta’ għaxar snin fiskali konsekuttivi mis-sena fiskali tal-kreazzjoni tal-kumpannija ġdida.
25 Dawn il-miżuri, għalkemm ma ġewx formalment irrevokati, kienu fis-seħħ għal perijodu limitat, peress li, billi kienu applikabbli għall-kumpanniji stabbiliti bejn id-dħul fis-seħħ tal-liġijiet provinċjali nri 18/1993, 5/1993 u 11/1993, fl-1993, u l-31 ta’ Diċembru 1994, huma setgħu jagħtu lok għal eżenzjonijiet biss sad-dikjarazzjoni ppreżentata l-aktar tard fix-xahar ta’ Lulju 2005.
26 F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-sistemi fiskali in kwistjoni llum huma bla effett.
ii) Obbligi ta’ rkupru ta’ l-għajnuna diġà mqiegħda għad-dispożizzjoni
27 Il-Gvern Spanajol iqis li l-Kummissjoni, b’mod żbaljat, akkużatu li għażel, għall-finijiet ta’ l-irkupru ta’ l-għajnuna diġà mqiegħda għad-dispożizzjoni, il-proċedura tad-dritt intern ta’ dikjarazzjoni tan-natura dannuża ta’ l-atti annulabbli, proċedura li, skond il-Kummissjoni, kienet ta’ tip li tikkomplika b’mod straordinarju l-irkupru.
28 Madankollu, il-proċedura magħżula fir-realtà kienet proċedura ta’ reviżjoni ta’ l-atti nulli, li hija l-proċedura adegwata sabiex teżegwixxi korrettement id-deċiżjonijiet ikkontestati.
29 Konsegwentement, safejn il-Kummissjoni wettqet żball billi oġġezzjonat li r-Renju ta’ Spanja għażel proċedura ta’ rkupu li bl-ebda mod ma tippermetti li jiġu eżegwiti d-deċiżjonijiet ikkontestati, ma jistax jiġi attribwit lil dan l-Istat Membru nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu.
B – Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
1. Fuq l-eċċezzjoni bbażata fuq l-illegalità tad-deċiżjonijiet ikkontestati
30 Is-sistema ta’ rimedji stabbilita mit-Trattat KE tiddistingwi r-rikorsi previsti fl-Artikoli 226 KE u 227 KE, li permezz tagħhom tista’ tinkiseb dikjarazzjoni li Stat Membru naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu, u r-rimedji previsti fl-Artikoli 230 KE u 232 KE, li jippermettu l-istħarriġ ġudizzjarju tal-legalità ta’ l-atti ta’ l-istituzzjonijiet Komunitarji jew tan-nuqqas ta’ adozzjoni tagħhom. Dawn ir-rimedji jħaddnu għanijiet distinti u huma suġġetti għal regoli differenti. Stat Membru, fin-nuqqas ta’ dispożizzjoni tat-trattat li jawtorizza dan espressament, ma jistax jinvoka l-illegalità ta’ deċiżjoni li huwa destinatarju tagħha bħala difiża kontra rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu bbażat fuq in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ din id-deċiżjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-22 ta’ Marzu 2001, Il-Kummissjoni vs Franza, C-261/99, Ġabra p. I-2537, punt 18, u tas-26 ta’ Ġunju 2003, Il-Kummissjoni vs Spanja, C-404/00, Ġabra p. I-6695, punt 40).
31 Din il-pożizzjoni tista’ tkun differenti biss jekk l-att in kwistjoni kellu daqstant vizzji partikolarment serji u evidenti li jista’ jiġi kunsidrat bħala att ineżistenti (sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Il-Kummissjoni vs Franza, punt 19, u Il-Kummissjoni vs Spanja, punt 41).
32 Din il-konstatazzjoni tapplika ukoll fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu bbażat fuq it-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 88(2) KE (sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Il-Kummissjoni vs Franza, punt 20, u Il-Kummissjoni vs Spanja, punt 42).
33 F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jingħad li r-Renju ta’ Spanja ma allegax fin-noti tiegħu li d-deċiżjonijiet ikkontestati kellhom vizzju li jista’ jqajjem dubji dwar l-eżistenza stess ta’ dawn l-atti.
34 Fi kwalunkwe każ, il-Gvern Spanjol ma jistax, billi jirreferi għas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja, iċċitata iktar ’il fuq, jinvoka b’mod effettiv ir-rikorsi għal annullament pendenti quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, ippreżentati mill-provinċji kkonċernati.
35 Il-fatt li l-Qorti, f’din is-sentenza kif ukoll f’sentenzi oħra, xtaqet tenfasizza li, fil-każijiet partikolari miġjuba quddiemha, rikors għal annulament ma kienx ġie ppreżentat fit-terminu previst jew li rikors bħal dan ġie miċħud ma jippermettix, waħdu, li jiġi konkluż li l-illegalità ta’ att Komunitarju tista’, bil-kontra, tkun invokata bħala difiża fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu għar-raġuni biss li rikors għal annulament ippreżentat kontra l-imsemmi att ikun pendenti.
36 Fil-fatt, huwa importanti li jiġi mfakkar li d-deċiżjonijiet ikkontestati jgawdu minn preżunzjoni ta’ legalità u li, minkejja l-eżistenza ta’ rikors għal annullament, jibqgħu obbligatorji b’mod sħiħ għar-Renju ta’ Spanja (ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Franza, iċċitata iktar ’il fuq, punt 26).
37 Minn dan jirriżulta li, fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu bbażat fuq it-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 88(2) KE, u bl-eċċezzjoni tal-każ ta’ l-ineżistenza ta’ l-att, Stat Membru ma jistax jagħti l-eċċezzjoni ta’ l-illegalità ta’ deċiżjoni negattiva tal-Kummissjoni meta rikors dirett kontra dik id-deċiżjoni jkun pendenti quddiem il-qorti Komunitarja (ara, fir-rigward tal-kawżi li fihom kien hemm rikorsi għal annulament pendenti, is-sentenzi tas-27 ta’ Ġunju 2000, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall, C‑404/97, Ġabra p. I‑4897, u ta’ l-1 ta’ Ġunju 2006, Il-Kummissjoni vs L-Italja, C‑207/05, li ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra).
38 Jirriżulta minn dak li ntqal iktar ’il fuq li l-eċċezzjoni eżaminata għandha tiġi miċħuda bħala inammissibbli.
2. Fuq l-eżistenza ta’ nuqqas
a) Fuq l-ilmenti relativi għall-obbligi ta’ tħassir ta’ l-iskemi ta’ għajnuna safejn huma jkunu għadhom fis-seħħ u tas-sospensjoni ta’ l-għajnuna li għadha ma tħallsitx.
39 L-Artikolu 2 ta’ kull waħda mid-deċiżjonijiet ikkontestati jimponi fuq ir-Renju ta’ Spanja li jħassar l-iskema ta’ għajnuna in kwistjoni fejn tkun għadha fis-seħħ. It-tieni sentenza ta’ l-Artikolu 3(1) ta’ kull waħda minn dawn id-deċiżjonijiet tistabbilixxi s-sospensjoni ta’ l-għajnuna li għadha ma tħallsitx.
40 Hekk kif jenfasizza l-Gvern Spanjol, l-iskemi ta’ għajnuna kienu applikabbli biss għall-kumpanniji stabbiliti l-aktar tard fil-31 ta’ Diċembru 1994.
41 Madankollu, dawn kienu se jipproduċu l-effetti tagħhom matul għaxar snin fiskali, jiġifieri bosta snin wara d-deċiżjonijiet ikkontestati.
42 Fl-eżekuzzjoni ta’ l-Artikolu 2 u t-tieni sentenza ta’ l-Artikolu 3(1), ta’ kull waħda minn dawn id-deċiżjonijiet, konsegwentement, huwa r-Renju ta’ Spanja li jrid jassigura t-tħassir ta’ l-iskemi ta’ għajnuna kif ukoll is-sospensjoni tad-drittijiet għall-eżenzjoni ta’ taxxa li għadha ma ġietx implementata.
43 Il-Gvern Spanjol ma jikkontestax li l-iskemi ta’ għajnuna ma ġewx imħassra u li d-drittijiet għall-eżenzjoni mit-taxxa li ma kinitx għadha ġiet implementata fid-data tad-deċiżjonijiet ikkontestati ma ġewx sospiżi.
44 Minn dan jirriżulta li l-ilmenti tal-Kummissjoni relativi għall-Artikolu 2 u t-tieni sentenza ta’ l-Artikolu 3(1) ta’ kull waħda mid-deċiżjonijiet ikkontestati huma fondati.
b) Fuq l-ilmenti relativi għall-obbligi ta’ irkupru ta’ l-għajnuna diġà mqiegħda għad-dispożizzjoni
45 Fil-każ ta’ deċiżjoni negattiva dwar għajnuna illegali, l-irkupru ta’ din ordnat mill-Kummissjoni jseħħ bil-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 14(3) tar-Regolament Nru 659/1999, li jistipula:
“[…] [l-i]rkupru għandu jsir mingħajr dewmien u f’konformità mal-proċeduri tal-liġi nazzjonali ta’ l-Istat Membru kkonċernat, sakemm jippermettu għall-e[ż]ekuzzjoni [i]mmedjata u effettiva tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni. Għal dan l-effett u fl-eventwalità ta’ proċedura quddiem il-qrati nazzjonali, l-Istati Membri kkonċernati għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa li huma disponibbli fis-sistemi legali rispettivi tagħhom, li jinkludu miżuri proviż[orji], mingħajr preġudizzju għal-liġi tal-Komunità”.
46 Skond ġurisprudenza kostanti, l-uniku motiv ta’ difiża li jista’ jiġi invokat mill-Istat Membru kontra rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, ippreżentat mill-Kummissjoni abbażi ta’ l-Artikolu 88(2) KE huwa dak ibbażat fuq l-impossibbiltà assoluta li tiġi implementata korrettament id-deċiżjoni (ara, b’mod partikolari, sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Il-Kummissjoni vs Franza, punt 23; Il-Kummissjoni vs Spanja, punt 45, u tat-12 ta’ Mejju 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, C-415/03, Ġabra p. I‑3875, punt 35).
47 F’din il-kawża, l-obbligu ta’ l-irkupru huwa previst mill-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 3(1), u l-Artikolu 3(2) ta’ kull waħda minn dawn id-deċiżjonijiet ikkontestati.
48 Ir-Renju ta’ Spanja ma jinvokax impossibiltà assoluta ta’ eżekuzzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet.
49 Huwa jillimita ruħu għall-argument li l-proċedura magħżula għall-irkupru ta’ l-għajnuna diġà mqiegħda għad-dispożizzjoni hija l-proċedura adegwata sabiex id-deċiżjonijiet jiġu eżegwiti korrettament.
50 Madankollu, dan ma ppreżenta l-ebda dokument li juri, b’mod partikolari, l-identità tal-benefiċjarji ta’ l-għajnuna, l-ammonti ta’ l-għajnuna mogħtija u l-proċedura effettivament segwita għall-finijiet ta’ l-irkupru ta’ l-imsemmija għajnuna.
51 Konsegwentement, huwa bl-ebda mod ma stabbilixxa r-realtà ta’ l-implementazzjoni, fit-terminu previst mill-Artikolu 4 ta’ kull waħda mid-deċiżjonijiet ikkontestati, tal-miżuri li jippermettu, skond l-Artikolu 14(3) tar-Regolament Nru 659/1999, l-eżekuzzjoni immedjata u effettiva tad-deċiżjonijiet ikkontestati għal dak li jikkonċerna l-għajnuna diġà mqiegħda għad-dispożizzjoni.
52 Konsegwentement, l-ilmenti tal-Kummissjoni relativi għall-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 3(1), u l-Artikolu 3(2) ta’ kull waħda mid-deċiżjonijiet ikkontestati huma fondati.
53 Jirriżulta minn dak li ntqal iktar ’il fuq li r-rikors huwa fondat inkwantu l-Kummissjoni takkuża lir-Renju ta’ Spanja li ma adottax il-miżuri kollha neċessarji sabiex jitħassru l-iskemi ta’ għajnuna in kwistjoni, tiġi sospiża l-għajnuna li għadha ma tħallsitx u tiġi rkuprata l-għajnuna diġà mqiegħda għad-dispożizzjoni.
54 Il-Qorti m’għandhiex għalfejn teżamina l-kap tat-talbiet intiż sabiex ir-Renju ta’ Spanja jiġi kkundannat għaliex ma informax lill-Kummissjoni dwar il-miżuri msemmija fil-punt preċedenti, peress li dan l-Istat Membru fil-fatt ma eżegwixxiex dawn l-obbligi fit-termini previsti (ara s-sentenza ta’ l-4 ta’ April 1995, Il-Kummissjoni vs L-Italja, C-348/93, Ġabra p. I-673, punt 31, u ta’ l-1 ta’ Ġunju 2006, Il-Kummissjoni vs L-Italja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 53).
55 Għalhekk għandu jiġi kkonstatat li, billi ma ħax, fit-terminu previst, il-miżuri kollha neċessarji sabiex jikkonforma ruħu mad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 2 u 3 ta’ kull waħda mid-deċiżjonijiet ikkontestati, ir-Renju ta’ Spanja naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu skond dawn id-dispożizzjonijiet.
IV – Fuq l-ispejjeż
56 Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-Renju ta’ Spanja tilef, hemm lok li huwa jiġi ordnat ibati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla ) taqta’ u tiddeċiedi li:
1) Billi ma ħax, fit-terminu previst, il-miżuri kollha neċessarji sabiex jikkonforma ruħu mad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 2 u 3 ta’ kull waħda mid-deċiżjonijiet
– 2003/28/KE tal-Kummissjoni, ta’ l-20 ta’ Diċembru 2001, dwar skema ta’ għajnuna mill-Istat implementata minn Spanja fl-1993 favur ċerti impriżi ġodda stabbiliti fil-provinċja ta’ Álava (Spanja);
– 2003/86/KE tal-Kummissjoni, ta’ l-20 ta’ Diċembru 2001, dwar skema ta’ għajnuna mill-Istat implementata minn Spanja fl-1993 favur ċerti impriżi ġodda stabbiliti fil-provinċja ta’ Vizcaya (Spanja);
– 2003/192/KE tal-Kummissjoni, ta’ l-20 ta’ Diċembru 2001, dwar skema ta’ għajnuna mill-Istat implementata minn Spanja fl-1993 favur ċerti impriżi ġodda stabbiliti fil-provinċja ta’ Guipúzcoa (Spanja),
ir-Renju ta’ Spanja naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu skond dawn id-dispożizzjonijiet.
2) Ir-Renju ta’ Spanja huwa kkundannat għall-ispejjeż.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.
Full & Egal Universal Law Academy