Kawżi magħquda C-399/06 P u C-403/06 P
Faraj Hassan
vs
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u Il-Kummissjoni Ewropea
u
Chafiq Ayadi
vs
ll-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
“Politika barranija u ta’ sigurtà komuni (PBSK) — Miżuri restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in-network ta’ Al-Qaida u t-Taliban — Regolament (KE) Nru 881/2002 — Iffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi ta’ persuna wara l-inklużjoni tagħha f’lista redatta minn korp tan-Nazzjonijiet Uniti — Kumitat tas-Sanzjonijiet — Inklużjoni sussegwenti fl-Anness I tar-Regolament (KE) Nru 881/2002 — Rikors għal annullament — Drittijiet fundamentali — Dritt għar-rispett tal-proprjetà, dritt għal smigħ u dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv”
Sommarju tas-sentenza
1. Appell — Interess ġuridiku — Eżami ex officio mill-Qorti tal-Ġustizzja
2. Dritt Komunitarju — Prinċipji — Drittijiet fundamentali — Obbligu ta’ konformità — Kundizzjoni ta’ legalità ta’ kull att Komunitarju inklużi atti ta’ implementazzjoni tar-riżoluzzjonijiet adottati mill-Kunsill tas-Sigurtà taħt il-Kapitolu VII tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti — Osservanza ggarantita mill-qorti Komunitarja
(Artikoli 220 KE u 307 KE; Artikolu 6(1) UE; Regolament tal-Kunsill Nru 881/2002)
3. Komunitajiet Ewropej — Stħarriġ ġudizzjarju tal-legalità tal-atti tal-istituzzjonijiet — Regolament li jimponi miżuri restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in-network ta’ Al-Qaida u t-Taliban — Drittijiet tad-difiża — Portata
(Regolament tal-Kunsill Nru 881/2002)
4. Komunitajiet Ewropej — Stħarriġ ġudizzjarju tal-legalità tal-atti tal-istituzzjonijiet — Regolament li jimponi miżuri restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in-network ta’ Al-Qaida u t-Taliban — Iffriżar ġenerali u persistenti ta’ fondi, assi u riżorsi oħra ekonomiċi tal-imsemmija persuni u entitajiet mingħajr ma dawn instemgħu — Ksur tad-dritt għal proprjetà
(Regolament tal-Kunsill Nru 881/2002)
1. Il‑Qorti tal‑Ġustizzja tista’ tqajjem ex officio n‑nuqqas ta’ interess ta’ parti milli tintroduċi jew li tkompli b’appell, minħabba fatt li seħħ wara s‑sentenza tal‑Qorti tal‑Prim’Istanza b’mod li tneħħilu n‑natura dannuża tiegħu, u tiddikjara l‑appell inammissibbli jew mingħajr skop għal din ir‑raġuni.
F’dan ir‑rigward, l‑adozzjoni tar‑Regolament Nru 954/2009, li jemenda għall‑114‑il darba r‑Regolament Nru 881/2002 li jimponi ċerti miżuri speċifiċi restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in‑network ta’ Al‑Qaida u t‑Taliban, ma għandhiex titqies li tammonta għal fatt li seħħ wara s‑sentenzi li ċaħdu r‑rikorsi għal annullament ippreżentati minn żewġ rikorrenti kontra dan ir‑regolament tal‑aħħar b’mod li jirrendi l‑appelli mressqa kontra l‑imsemmija sentenzi bla skop.
L‑adozzjoni tar‑Regolament Nru 954/2009, li tissostitwixxi retroattivament ir‑Regolament Nru 881/2002, ma tistax tkun ikkunsidrata bħala ekwivalenti għall‑annullament pur u sempliċi ta’ dan ir‑regolament tal‑aħħar sa fejn jirrigwarda l‑appellanti li permezz tagħhom dawn ikunu kisbu l‑uniku eżitu li l‑appelli tagħhom setgħu jiksbulhom, b’mod li ma jkunx għad hemm lok, għaldaqstant, għall‑Qorti tal‑Ġustizzja li tieħu deċiżjoni.
(ara l-punti 58, 61, 62, 64)
2. Il‑qrati Komunitarji għandhom, skont il‑kompetenzi mogħtija lilhom mit‑Trattat, jiżguraw stħarriġ, bħala prinċipju komplet, tal‑legalità tal‑atti Komunitarji kollha fir‑rigward tad‑drittijiet fundamentali li jifformaw parti integrali mill‑prinċipji ġenerali tad‑dritt Komunitarju, inklużi l‑atti Komunitarji li, bħar‑Regolament Nru 881/2002 li jimponi ċerti miżuri speċifiċi restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in‑network ta’ Al‑Qaida u t‑Taliban, għandhom l‑għan li jimplementaw ir‑riżoluzzjonijiet adottati mill‑Kunsill tas‑Sigurtà skont il‑Kapitolu II tal‑Karta tan‑Nazzjonijiet Uniti.
(ara l-punt 71)
3. Peress li, fil‑kuntest tal‑adozzjoni tal‑miżuri restrittivi, bħal dawk li jimponi r‑Regolament Nru 881/2002 li jimponi ċerti miżuri speċifiċi restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, il‑Kunsill ma kien, la kkomunika lill‑partijiet ikkonċernati l‑elementi kkunsidrati li kienu r‑responsabbiltà tagħhom sabiex jibbażaw il‑miżuri restrittivi li kienu imposti fuqhom, u lanqas ma tahom id‑dritt li jiġu mgħarrfa dwar dawn l‑elementi f’terminu raġonevoli wara l‑impożizzjoni ta’ dawn il‑miżuri, il‑partijiet ikkonċernati ma kellhomx il‑possibbiltà li jikkomunikaw b’mod effettiv l‑opinjoni tagħhom f’dan ir‑rigward. B’hekk, id‑drittijiet tad‑difiża tagħhom, b’mod partikolari d‑dritt għal smigħ, ma kinux ġew irrispettati.
Barra minn hekk, fin‑nuqqas li jiġu informati dwar l‑elementi kkunsidrati li kienu r‑responsabbiltà tagħhom u fid‑dawl tar‑relazzjonijiet li jeżistu bejn id‑drittijiet tad‑difiża u d‑dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv, il‑partijiet ikkonċernati ma setgħux jiddefendu iktar id‑drittijiet tagħhom fir‑rigward tal‑imsemmija elementi f’kundizzjonijiet sodisfaċenti quddiem il‑qorti Komunitarja, b’mod li għandu jiġi kkonstatat ksur tal‑imsemmi dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv.
(ara l-punti 83-86)
4. L‑impożizzjoni ta’ miżuri restrittivi, bħall‑iffriżar ta’ fondi, li jipprovdi r‑Regolament Nru 881/2002, li jimponi ċerti miżuri speċifiċi restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in‑network ta’ Al‑Qaida u t‑Taliban, fir‑rigward ta’ ċerti persuni, minħabba l‑fatt tal‑inklużjoni tagħhom fil‑lista li tinsab fl‑Anness I tal‑imsemmi regolament, tammonta għal restrizzjoni mhux ġustifikata tad‑drittijiet tagħhom għal proprjetà, peress li dan ir‑regolament ġie adottat mingħajr ma ngħatat ebda garanzija li tippermettilhom jesponu l‑kawża tagħhom lill‑awtoritajiet kompetenti, u dan f’sitwazzjoni li fiha r‑restrizzjoni tad‑drittijiet tagħhom għal proprjetà għandha tiġi kklassifikata bħala kunsiderevoli, fir‑rigward tal‑portata ġenerali u tal‑persistenza tal‑miżuri ta’ ffriżar li huma s‑suġġett tiegħu.
(ara l-punti 92, 93)
SENTENZA TAL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (It‑Tieni Awla)
3 ta’ Diċembru 2009 (*)
“Politika barranija u ta’ sigurtà komuni (PBSK) – Miżuri restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in-network ta’ Al-Qaida u t-Taliban – Regolament (KE) Nru 881/2002 − Iffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi ta’ persuna wara l-inklużjoni tagħha f’lista redatta minn korp tan-Nazzjonijiet Uniti − Kumitat tas-Sanzjonijiet − Inklużjoni sussegwenti fl-Anness I tar-Regolament (KE) Nru 881/2002 − Rikors għal annullament − Drittijiet fundamentali − Dritt għar-rispett tal-proprjetà, dritt għal smigħ u dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv”
Fil-Kawżi magħquda C‑399/06 P u C‑403/06 P,
li għandhom bħala suġġett żewġ appelli taħt l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal‑Ġustizzja, ippreżentati rispettivament fl-20 u fit-22 ta’ Settembru 2006,
Faraj Hassan, residenti f’Leicester (ir-Renju Unit), irrappreżentat minn E. Grieves, barrister, maħtur minn H. Miller, solicitor, sussegwentement minn J. Jones, barrister, maħtur minn M. Arani, solicitor,
appellant,
il-partijiet l-oħra fil-kawża li huma:
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn S. Marquardt, M. Bishop u E. Finnegan, bħala aġenti,
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn P. Hetsch u P. Aalto, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
konvenuti fl-ewwel istanza,
sostnuti minn:
Ir-Repubblika Franċiża,
Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq,
intervenjenti fl-appell (C‑399/06),
u
Chafiq Ayadi, residenti Dublin (l-Irlanda), irrappreżentat minn S. Cox, barrister, maħtur minn M. H. Miller, solicitor,
appellant,
il-partijiet l-oħra fil-kawża li huma:
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn M. Bishop u E. Finnegan, bħala aġenti,
konvenut fl-ewwel istanza,
sostnut minn:
Ir-Repubblika Franċiża,
intervenjenti fl-appell,
Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq,
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentat minn P. Hetsch u P. Aalto, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
intervenjenti fl-ewwel istanza (C‑403/06 P),
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn J.-C. Bonichot, President tar-Raba’ Awla, li qed jaġixxi bħala President tat-Tieni Awla, C. Toader, C. W. A. Timmermans (Relatur), K. Schiemann u P. Kūris, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Poiares Maduro,
Reġistratur: M.-A. Gaudissart, Kap ta’ Diviżjoni,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-24 ta’ Settembru 2009 fil-Kawża C‑399/06 P,
wara li rat d-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 Permezz tal-appelli tagħhom, F. Hassan (C‑399/06 P) u C. Ayadi (C‑403/06 P) jitolbu l-annullament tas-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej tat-12 ta’ Lulju 2006, rispettivament, Hassan vs Il-Kunsill u Il‑Kummissjoni (T‑49/04, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata Hassan”), kif ukoll Ayadi vs Il-Kunsill (T‑253/02, Ġabra p. II‑2139, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata Ayadi”) (iktar ’il quddiem, flimkien, is-“sentenzi appellati”).
2 Permezz tas-sentenzi appellati, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet ir-rikorsi għal annullament ippreżentati minn F. Hassan u C. Ayadi kontra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 881/2002, tas-27 ta’ Mejju 2002, li jimponi ċerti miżuri speċifiċi restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in-network ta’ Al-Qaida u t-Taliban, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 467/2001 li jipprojbixxi l-esportazzjoni ta’ ċerti merkanzija u servizzi lejn l-Afganistan, waqt li jsaħħaħ il-projbizzjoni ta’ titjiriet u jestendi l-friża fuq fondi u riżorsi finanzjarji oħra rigward it-Taliban tal-Afganistan (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 18, Vol. 1, p. 294, iktar ’il quddiem ir-“Regolament ikkontestat”), inkwantu dan l-att jikkonċernahom. Ir-rikors ta’ F. Hassan kien indirizzat b’mod partikolari kontra r-Regolament ikkontestat, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2049/2003 tal-20 ta’ Novembru 2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 18, Vol. 2, p. 219). Permezz tas-sentenza appellata Hassan, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet it-talba għal kumpens imressqa minn F. Hassan.
Il-fatti li wasslu għall-kawża
3 Il-fatti li wasslu għall-kawża kienu ssemmew fil-punti 6 sa 34 tas-sentenza appellata Hassan u fil-punti 11 sa 49 tas-sentenza appellata Ayadi.
4 Għall-finijiet ta’ din is-sentenza, dawn jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej.
5 Fid-19 ta’ Ottubru 2001, il-kumitat stabbilit mir-Riżoluzzjoni 1267 (1999) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti (iktar ’il quddiem il-“Kumitat tas-Sanzjonijiet”) ippubblika addendum għal-lista kkonsolidata tiegħu, datata t-8 ta’ Marzu 2001, ta’ persuni u ta’ entitajiet li l-fondi tagħhom għandhom jiġu ffriżati skont ir-Riżoluzzjonijiet 1267 (1999) u 1333 (2000) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti (ara l-Komunikat SC/7180), li jinkludi b’mod partikolari l-isem ta’ C. Ayadi, identifikat bħala persuna assoċjata ma’ Usama bin Laden.
6 Fl-istess jum, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej adottat ir-Regolament (KE) Nru 2062/2001, tad-19 ta’ Ottubru 2001, li jemenda għat-tielet darba, ir-Regolament Nru 467/2001 (ĠU L 277, p. 25). Permezz tar-Regolament Nru 2062/2001, l-isem C. Ayadi żdied ma’ oħrajn fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 467/2001, tas-6 ta’ Marzu 2001 (ĠU L 67, p. 1).
7 Fis-16 ta’ Jannar 2002, il-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti (iktar ’il quddiem il-“Kunsill tas-Sigurtà”) adotta r-Riżoluzzjoni 1390 (2002), li tistabbilixxi l-miżuri li għandhom jiġu imposti fir-rigward ta’ Usama bin Laden, tal-Membri tal-organizzazzjoni Al-Qaida kif ukoll tat-Taliban u ta’ persuni, gruppi, impriżi u entitajiet assoċjat. Din ir-riżoluzzjoni, essenzjalment tipprovdi, fil-paragrafi 1 u 2 tagħha, iż-żamma ta’ miżuri, b’mod partikolari l-iffriżar ta’ fondi, imposti bil-paragrafu 4(b) tar-Riżoluzzjoni 1267 (1999) u bil-paragrafu 8(c) tar-Riżoluzzjoni 1333 (2000).
8 Peress li kienet neċessarja azzjoni tal-Komunità sabiex tiġi implementata r-Riżoluzzjoni 1390 (2002), il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adotta, fis-27 ta’ Mejju 2002, il-Pożizzjoni Komuni 2002/402/PESK [PBSK], dwar miżuri restrittivi kontra Usama bin Laden, membri tal-organizzazzjoni Al-Qaida u t-Talibani u individwi oħrajn, gruppi, impriżi u entitajiet assoċjati magħhom u jħassar il-Posizzjonijiet Komuni 96/746/PESK [PBSK], 1999/727/PESK [PBSK], 2001/154/PESK [PBSK] u 2001/771/PESK [PBSK] (ĠU L 139, p. 4). L-Artikolu 3 tal-Pożizzjoni Komuni 2002/402 tipprovdi, b’mod partikolari, il-proroga tal-iffriżar tal-fondi u l-assi finanzjarji jew riżorsi ekonomiċi tal-individwi, gruppi ta’ impriżi u entitajiet imsemmijin fil-lista stabbilità mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet skont ir-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà 1267 (1999) u 1333 (2000).
9 Fis-27 ta’ Mejju 2002, abbażi tal-Artikoli 60 KE, 301 KE u 308 KE, il-Kunsill adotta r-Regolament ikkontestat.
10 Skont ir-raba’ premessa ta’ dan ir-regolament, il-miżuri previsti, fost oħrajn, mir-Riżoluzzjoni 1390 (2002) “jaqgħu taħt l-għan tat-Trattat [KE] u, għalhekk, notament bl-iskop li tiġi evitata distorsjoni tal-kompetizzjoni, leġislazzjoni tal-Komunità hi neċessarja biex jiġu implimentati d-deċiżjonijiet rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà sa fejn hu kkonċernat it-territorju tal-Komunità”.
11 L-Artikolu 1 tar-Regolament ikkontestat jiddefinixxi “l-fondi” u “l-friża [l-iffriżar]” ta’ fondi bi kliem essenzjalment identiċi, għal dawk tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 467/2001. Barra minn hekk, dan jiddefinixxi dak li għandu jiġi mifhum b’“riżorsi ekonomiċi”.
12 Skont l-Artikolu 2 tar-Regolament ikkontestat:
“1. Il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li huma ta’, jew fil-pusses ta’, persuna naturali jew ġuridika jew entità nominata mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet u mniżżla fl-Anness I għandhom jiġu ffriżati.
2. L-ebda fond m’għandu jkun disponibbli, direttament jew indirettament, lil, jew għall-benefiċċju ta’, persuna naturali jew ġuridika, grupp jew entità nominati mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet u mniżżla fl-Anness I.
3. L-ebda riżors ekonomiku m’għandu jkun disponibbli, direttament jew indirettament, lil, jew għall-benefiċċju ta’, persuna naturali jew ġuridika, grupp jew entità nominati mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet u mniżżla fl-Anness I, biex dik il-persuna, dak il-grupp jew dik l-entità tkun tista’ tikseb fondi, merkanzija jew servizzi.”
13 L-Anness I tar-Regolament ikkontestat jinkludi lista ta’ persuni, entitajiet u gruppi li fir-rigward tagħhom japplika l-iffriżar tal-fondi impost permezz tal-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament. Din il-lista tinkludi b’mod partikolari, l-isem ta’ C. Ayadi.
14 Filwaqt li l-isem ta’ C. Ayadi sal-lum baqa’ inkluż fl-imsemmija lista, it-test li jirreferi għalih ġie ssostitwit numru ta’ drabi permezz ta’ regolamenti tal-Kummissjoni adottati fuq il-bażi tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament ikkontestat, li jagħti lill-Kummissjoni l-kompetenza li temenda jew iżżied mal-Anness I ta’ dan ir-regolament.
15 Fl-20 ta’ Diċembru 2002, il-Kunsill tas-Sigurtà adotta r-Riżoluzzjoni 1452 (2000), intiża sabiex tiffaċilita l-osservanza tal-obbligi fil-qasam tal-ġlieda kontra t-terroriżmu. Il-paragrafu 1 ta’ din ir-riżoluzzjoni jipprevedi ċertu numru ta’ derogi u ta’ eċċezzjonijiet għall-iffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi imposti bir-Riżoluzzjonijiet 1267 (1999), 1333 (2000) u 1390 (2002), li jistgħu jingħataw għal motivi umanitarji mill-Istati, b’riżerva ta’ awtorizzazzjoni mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet.
16 Fis-17 ta’ Jannar 2003, il-Kunsill tas-Sigurtà adotta r-Riżoluzzjoni 1455 (2003), li hija intiża sabiex ittejjeb l-implementazzjoni tal-miżuri imposti fil-paragrafi 4(b) tar-Riżoluzzjoni 1267 (1999), 8(c) tar-Riżoluzzjoni 1333 (2000) kif ukoll 1 u 2 tar-Riżoluzzjoni 1390 (2002). Skont il-paragrafu 2 tar-Riżoluzzjoni 1455 (2003), dawn il-miżuri ser jerġgħu jkunu mtejba fi żmien 12-il xahar jew qabel jekk ikun hemm bżonn.
17 Peress li azzjoni tal-Komunità kienet neċessarja sabiex tiġi implementata r-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà 452 (2002), il-Kunsill adotta, fis-27 ta’ Frar 2003, il-Pożizzjoni Komuni 2003/140/ PESK [PBSK], li tikkonċerna l-eċċezzjonijiet għall-miżuri restrittivi mposti mill-Posizzjoni Komuni 2002/402 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 18, Vol. 2, p. 80). L-Artikolu 1 tal-Pożizzjoni Komuni 2003/140 jipprevedi li, fl-implimentazzjoni tal-miżuri stabbiliti fl-Artikolu 3 tal-Pożizzjoni Komuni 2002/402, il-Komunità se tipprovdi l-eċċezzjonijiet permessi mir-riżoluzzjoni msemmija.
18 Fis-27 ta’ Marzu 2003, il-Kunsill adotta r-Regolament (KE) Nru 561/2003, li jemenda, għal dak li għandu x’jaqsam mal-eċċezzjonijiet għall-iffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi, ir-Regolament (KE) Nru 881/2002 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 18, Vol. 2, p. 91). Fir-raba’ premessa ta’ dan ir-regolament, il-Kunsill jindika li, fid-dawl tar-Riżoluzzjoni 1452 (2002) hemm bżonn li jkunu aġġustati l-miżuri imposti mill-Komunità.
19 Fit-12 ta’ Novembru 2003, il-Kumitat tas-Sanzjonijiet adotta addendum għal-lista kkonsolidata ta’ persuni u entitajiet li l-fondi taghom għandhom jiġu ffriżati skont ir-Riżoluzzjonijiet 1267 (1999) u 1333 (2000) u 1390 (2002). Dan l-addendum jinkludi, b’mod partikolari, l-isem ta’ F. Hassan, identifikat bħala persuna assoċjata mal-organizzazzjoni Al-Qaida.
20 Fl-20 ta’ Novembru 2003, il-Kummissjoni adottat ir-Regolament Nru 2049/2003, li jemenda għal ħamsa u għoxrin darba r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 881/2002. Permezz tar-Regolament Nru 2049/2003, l-isem ta’ F. Hassan żdied, ma’ oħrajn, fil-lista li tikkostitwixxi l-Anness I tar-Regolament ikkontestat.
21 Fit-30 ta’ Jannar 2004, il-Kunsill tas-Sigurtà adotta r-Riżoluzzjoni 1526 (2004), li tipprovdi, minn naħa, sabiex ittejjeb l-implementazzjoni tal-miżuri imposti fil-paragrafu 4(b) tar-Riżoluzzjoni 1267 (1999), fil-paragrafu 8(c), tar-Riżoluzzjoni 1333 (2000) u fil-paragrafi 1 u 2 tar-Riżoluzzjoni 1390 (2002), u, min-naħa l-oħra, issaħħaħ il-mandat tal-Kumitat tas-Sanzjonijiet. Skont il-paragrafu 3 tar-Riżoluzzjoni 1526 (2004), dawn il-miżuri jkunu mtejba anki 18-il xahar wara, jew qabel jekk ikun meħtieġ.
22 Fid-29 ta’ Lulju 2005, il-Kunsill tas-Sigurtà adotta r-Riżoluzzjoni 1617 (2005). Din tipprovdi, b’mod partikolari, għaż-żamma ta’ miżuri imposti fil-paragrafu 4(b) tar-Riżoluzzjoni 1267 (1999), fil-paragrafu 8(c) tar-Riżoluzzjoni 1333 (2000) kif ukoll fil-paragrafi 1 u 2 tar-Riżoluzzjoni 1390 (2002). Skont il-paragrafu 21 tar-Riżoluzzjoni 1617 (2005), dawn il-miżuri kellhom jerġgħu jiġu eżaminati fi 17-il xahar jew qabel, jekk neċessarju, sabiex eventwalment jiġu msaħħa.
23 C. Ayadi baqa’ inkluż fil-lista li tikkostitwixxi l-Anness I tar-Regolament ikkontestat. Ir-riferiment li jirrigwardah ġie ssostitwiet bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1210/2006, tad-9 ta’ Awwissu 2006, li jemenda għas-67 darba r-Regolament Nru 881/2002 (ĠU L 219, p. 14).
24 Bl-istess mod, jekk l-isem ta’ F. Hassan xorta baqa’ jidher fl-imsemmija lista, ir-referenza li tirrigwardah ġiet issostitwita bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 46/2008, tat-18 ta’ Jannar 2008, li jemenda għad-90 darba r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 881/2002 (ĠU L 16, p. 11).
Ir-rikorsi quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u s-sentenzi appellati
25 Permezz ta’ talba ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza [li saret il-Qorti Ġenerali] fit-12 ta’ Frar 2004, F. Hassan ippreżenta rikors għal annullament tar-Regolament ikkontestat, intiż kontra l-Kunsill u l-Kummissjoni, u talab lill-Qorti tal-Prim’Istanza:
– prinċipalment tannulla, kollu kemm hu jew parzjalment, ir-Regolament ikkontestat, kif emendat bir-Regolament Nru 2049/2003, jew dan ir- regolament tal-aħħar biss;
– sussidjarjament, tiddikjara inapplikabbli għalih ir-Regolament ikkontestat u r-Regolament Nru 2049/2003;
– tordna kull miżura oħra li jidrilha xierqa;
– tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż, u
– tikkundanna lill-Kunsill tħallsu d-danni.
26 Fis-seduta quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, F. Hassan ippreċiża li r-rikors tiegħu kien intiż biss kontra r-Regolament ikkontestat u r-Regolament Nru 2049/2003 sa fejn dawn jirrigwardawh direttament u individwalment.
27 Permezz ta’ rikors irreġistrat fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fis-26 ta’ Awwissu 2002, C. Ayadi ppreżenta rikors għal annullament tar-Regolament ikkontestat, intiż kontra l-Kunsill, u talab lill-Qorti tal-Prim’Istanza:
– tannulla l-Artikolu 2 u, l-Artikolu 4 tar-Regolament ikkontestat sa fejn dan jirreferi għall-Artikolu 2;
– sussidjarjament, tannulla r-riferiment li jikkonċernah fil-lista li tikkostitwixxi l-Anness I tar-Regolament ikkontestat, u
– tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż.
28 Fis-seduta quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, C. Ayadi ppreċiża li r-rikors tiegħu kien intiż biss kontra r-Regolament ikkontestat sa fejn dan jirrigwardah direttament u individwalment.
29 Fil-kawża li tirrigwarda lil C. Ayadi, ir-Renju Unit u l-Irlanda ta’ Fuq kif ukoll il-Kummissjoni tħallew jintervjenu quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza insostenn tat-talbiet tal-Kunsill.
30 Insostenn tat-talbiet tiegħu, F. Hassan qajjem motiv wieħed, ibbażat fuq ksur ta’ wħud mid-drittijiet fundamentali tiegħu u tal-prinċipju ġenerali ta’ proporzjonalità. L-ilmenti tiegħu jirrigwardaw b’mod iktar partikolari, minn naħa, l-allegat ksur tad-dritt għar-rispett tal-proprjetà kif ukoll għad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata u tal-familja, u, min-naħa l-oħra, l-allegat ksur tad-dritt għal smigħ u d-dritt għal smigħ xieraq.
31 Minn naħa tiegħu, C. Ayadi bbaża t-talbiet tiegħu fuq tliet motivi, l-ewwel wieħed ibbażat fuq l-inkompetenza tal-Kunsill li adotta l-Artikoli 2 u 4 tar-Regolament ikkontestat kif ukoll ta’ abbuż ta’ poter, it-tieni wieħed ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipji fundamentali ta’ sussidjarjetà, ta’ proporzjonalità u ta’ rispett tad-drittijiet fundamentali tiegħu, u, it-tielet wieħed fuq il-ksur ta’ proċedura sostanzjali.
32 Issa, bla ħsara għat-talba għal kumpens li tinsab fl-appell ta’ F. Hassan, l-appelli preżenti jitrattaw biss il-parti tas-sentenzi appellati relattivi għall-motivi bbażati fuq ksur tad-drittijiet fundamentali tar-rikorrenti, liema parti biss ta’ dawn is-sentenzi hija miġbura iktar ’il quddiem.
33 Fir-rigward ta’ dawn il-motivi, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet, fil-punti 91 tas-sentenza appellata Hassan u 115 tas-sentenza appellata Ayadi, li, salv għal punt wieħed biss ta’ dritt speċifiku għal kull wieħed minn dawn il-kawżi, il-punti kollha ta’ dritt imqajma mill-appellanti kienu diġà tqajmu mis-sentenzi tagħha tal-21 ta’ Settembru 2005, Yusuf u Al Barakaat International Foundation vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (T‑306/01, Ġabra p. II‑3533, punti 226 sa 346, iktar ’il quddiem is-“sentenza Yusuf tal-Qorti tal-Prim’Istanza”), kif ukoll Kadi vs Il-Kunsill u Il‑Kummissjoni (T‑315/01, Ġabra p. II‑3649, punti 176 sa 291, iktar ’il quddiem is-“sentenza Kadi tal-Qorti tal-Prim’Istanza”) (iktar ’il quddiem, flimkien, is-“sentenza Yusuf u Kadi tal-Qorti tal-Prim’Istanza”).
34 Fil-punt 92 tas-sentenza appellata Hassan, bħal fil-punt 116 tas-sentenza appellata Ayadi, redatta b’mod simili, intqal li, fil-kuntest tas-sentenza Yusuf u Kadi tal-Qorti tal-Prim’Istanza, din tal-aħħar kienet ikkonstatat b’mod partikolari hekk:
“[…]
– għal dak li jikkonċerna d-dritt internazzjonali, l-obbligi ta’ l-Istati Membri ta’ l-[Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti (ONU)] taħt il-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti jipprevalu fuq kull obbligu ta’ liġi nazzjonali jew ta’ dritt internazzjonali konvenzjonali ieħor, inkluż, għal dawk fosthom li huma membri tal-Kunsill ta’ l-Ewropa, fuq l-obbligi tagħhom taħt il-[Konvenzjoni Ewropea għall-Ħarsien tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (iktar’il quddiem il-“KEDB”),] u, għal dawk fosthom li huma wkoll Membri tal-Komunità, fuq l-obbligi tagħhom taħt it-Trattat KE (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 231, u Kadi, punt 181);
– din is-supremazija testendi għad-deċiżjonijiet li jinsabu f’Riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà, skond l-Artikolu 25 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 234, u Kadi, punt 184);
– għalkemm hija mhijiex membru tan-Nazzjonijiet Uniti, il-Komunità għandha tiġi meqjusa bħala li hija marbuta bl-obbligi li jirriżultaw mill-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, bl-istess mod kif huma marbuta l-Istati Membri tagħha, bis-saħħa ta’ l-istess Trattat li jistabbilixxiha (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 243, u Kadi, punt 193);
– minn naħa, il-Komunità ma tistax tikser l-obbligi li l-Istati Membri tagħha għandhom bis-saħħa tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u lanqas tostakola t-twettiq tagħhom u, min-naħa l-oħra, li hija obbligata, bis-saħħa ta’ l-istess Trattat li permezz tiegħu hija ġiet stabbilita, li tadotta, fl-eżerċizzju tal-kompetenzi tagħha, id-dispożizzjonijiet kollha neċessarji sabiex tippermetti lill-Istat Membri tagħha jikkonformaw rwieħhom ma’ dawn l-obbligi (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 254, u Kadi, punt 204);
– konsegwentement, l-argumenti invokati kontra r-regolament ikkontestat u bbażati, minn naħa fuq l-awtonomija tas-sistema legali Komunitarja meta mqabbla mas-sistema legali stabbilita min-Nazzjonijiet Uniti, u min-naħa l-oħra, fuq in-neċessità ta’ traspożizzjoni tar-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà fil-liġi nazzjonali ta’ l-Istati Membri, skond id-dispożizzjonijiet kostituzzjonali u mal-prinċipji fundamentali ta’ din il-liġi, għandhom jiġu mwarrba (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 258, u Kadi, punt 208);
– ir-regolament [ikkontestat], adottat fid-dawl tal-Pożizzjoni Komuni 2002/402, jikkostitwixxi l-implementazzjoni, fuq livell komunitarju, ta’ l-obbligu li l-Istati Membri għandhom, bħala Membri ta’ l-ONU, li jimplementaw, skond il-każ permezz ta’ att komunitarju, is-sanzjonijiet kontra Usama bin Laden, in-netwerk Al-Qaida kif ukoll it-Taliban u l-persuni, gruppi, impriżi u entitjatiet oħra assoċjati, li ġew deċiżi u wara rinfurzati permezz ta’ diversi Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà adottati taħt il-Kapitolu VII tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 264, u Kadi, punt 213);
– f’dan il-kuntest, l-istituzzjonijiet Komunitarji aġixxew taħt kompetenza limitata, b’tali mod li huma ma kellhom ebda marġni ta’ evalwazzjoni awtonoma (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 265, u Kadi, punt 214);
– f’dak li jikkonċerna l-kunsiderazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, l-affermazzjoni ta’ kompetenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex teżamina b’mod inċidentali l-legalità ta’ deċiżjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà jew tal-Kumitat tas-Sanzjonijiet bħal din skond il-livell ta’ ħarsien tad-drittijiet fundamentali kif huma rrikonoxxuti fis-sistema legali Komunitarja ma tistax għaldaqstant tiġi ġġustifikata la fuq il-bażi tad-dritt internazzjonali u lanqas fuq il-bażi tad-dritt Komunitarju (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 272, u Kadi, punt 221);
– ir-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà in kwistjoni ma jaqawx għalhekk fil-prinċipju taħt l-istħarriġ ġudizzjarju tal-Qorti tal-Prim’Istanza u li din ma hijiex awtorizzata li tikkontesta, anki b’ mod inċidentali, il-legalità tagħhom fir-rigward tad-dritt komunitarju; għall-kuntrarju, il-Qorti tal-Prim’Istanza hija obbligata, b’kull mezz possibbli, li tinterpreta u li tapplika dan id-dritt b’mod li huwa kompatibbli ma’ l-obbligi ta’ l-Istati Membri taħt il-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 276, u Kadi, punt 225);
– il-Qorti tal-Prim’Istanza hija, madankollu, awtorizzata teżamina, b’mod inċidentali, il-legalità tar-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà in kwistjoni fir-rigward tal-jus cogens, intiż bħala kwistjoni ta’ ordni pubbliku internazzjonali li hija imposta fuq dawk kollha li huma suġġetti għad-dritt internazzjonali, inklużi l-istanzi ta’ l-ONU, u li ma tistax issir deroga minnha (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 277, u Kadi, punt 226);
– l-iffriżar tal-fondi previst mir-regolament [kontenżjuz] la jikser id-drittijiet fundamentali tal-partijiet ikkonċernati li jiddisponu mill-beni tagħhom u lanqas il-prinċipju ġenerali ta’ proporzjonalità skond il-livell ta’ ħarsien universali tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem li jirriżulta mill-jus cogens (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punti 288 u 289, u Kadi, punti 237 u 238);
– peress li r-Riżoluzzjonijiet in kwistjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà ma jipprevedux dritt għal smigħ tal-partijiet ikkonċernati mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet qabel ma jitniżżlu fil-lista kkontestata u li ebda regola perentorja li tirriżulta mill-ordni pubbliku internazzjonali ma tidher li teżiġi tali smigħ fiċ-ċirkustanzi tal-każ, l-argumenti bbażati fuq il-ksur allegat ta’ tali dritt għandhom jiġi miċħuda (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punti 306, 307 u 321, u Kadi, punti 261 u 268);
– b’mod partikolari, f’dawn iċ-ċirkustanzi, fejn hemm in kwistjoni miżura kawtelatorja li tillimita d-disponibbiltà tal-beni tal-partijiet ikkonċernati, ir-rispett tad-drittijiet fundamentali ta’ dawn ma jeħtieġx li l-fatti u l-elementi ta’ prova mressqa kontrihom ikunu mgħarrfa lilhom, ladarba l-Kunsill tas-Sigurtà jew il-Kumitat tas-Sanzjonijiet tiegħu jidhirlu li motivi li jikkonċernaw is-sigurtà tal-Komunità internazzjonali jimpedixxu dan (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 320, u Kadi, punt 274);
– l-istituzzjonijiet Komunitarji ma kinux obbligati jisimgħu lill-partijiet ikkonċernati qabel l-adozzjoni tar-regolament [ikkontestat (sentenza Yusuf [tal-Qorti tal-Prim’Istanza], punt 329) jew fil-kuntest ta’ adozzjoni tiegħu u l-implementazzjoni tiegħu (sentenza Kadi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza], punt 259);
– fil-kuntest ta’ dan ir-rikors, il-Qorti tal-Prim’Istanza teżerċita eżami komplut fuq il-legalità ta’ dan ir-Regolament kemm fir-rigward tar-rispett, mill-istituzzjonijiet Komunitarji, tar-regoli ta’ kompetenza kif ukoll tar-regoli ta’ legalità esterna u tar-rekwiżit proċedurali essenzjali li huma imposti fuq azzjoni tagħhom; il-Qorti tal-Prim’Istanza teżamina wkoll il-legalità tar-regolament ikkontestat fir-rigward tar-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà li dan ir-Regolament suppost qed jimplementa, b’mod partikolari min-naħa ta’ l-adegwatezza, formali u materjali, tal-koerenza interna u ta’ proporzjonalità ta’ l-ewwel fir-rigward tat-tieni; il-Qorti tal-Prim’Istanza teżamina wkoll il-legalità tar-regolament ikkontestat u, indirettament, il-legalità tar-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà in kwistjoni, fir-rigward tar-regoli superjuri tad-dritt internazzjonali li jirriżultaw mill-jus cogens, b’mod partikolari r-regoli perentorji intiżi għall-ħarsien universali tad-drittijiet tal-bniedem (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punti 334, 335 u 337, u Kadi, punti 279, 280 u 282);
− min-naħa l-oħra, mhijiex il-Qorti tal-Prim’Istanza li għandha teżamina indirettament il-konformità tar-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà in kwistjoni fihom infushom mad-drittijiet fundamentali kif huma mħarsa mis-sistema legali komunitarja. Iktar u iktar, ma hijiex il-Qorti tal-Prim’Istanza li għandha tivverifika n-nuqqas ta’ evalwazzjoni żbaljata tal-fatti u ta’ l-elementi ta’ prova li l-Kunsill [tas-Sigurtà] ressaq sabiex isostni l-miżuri li huwa ħa, u lanqas, bl-eċċezzjoni tal-kuntest ristrett definit fil-punt preċedenti, li teżamina indirettament l-adegwatezza u l-proporzjonalità ta’ dawn il-miżuri (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punti 338 u 339, u Kadi, punti 283 u 284);
– f’din il-miżura, il-partijiet ikkonċernati ma għandhom ebda rimedju ġudizzjarju, peress li l-Kunsill tas-Sigurtà ma deherlux opportun jistabbilixxi qorti internazzjonali indipendenti inkarigata li tiddeċiedi, fid-dritt kif ukoll fil-fatt, dwar ir-rikorsi intiżi kontra d-deċiżjonijiet individwali meħuda mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 340, u Kadi, punt 285);
– għalhekk il-lakuna kkonstatata fil-punt preċedenti fil-ħarsien ġudizzjarju tar-rikorrenti mhijiex fiha nfisha kuntrarja għall-jus cogens peress li: i) id-dritt ta’ l-aċċess għall-qrati mhuwiex assolut; ii) f’dan il-każ, ir-restrizzjoni tad-dritt ta’ aċċess tal-partijiet ikkonċernati għal qorti, li tirriżulta mill-immunità minn proċeduri legali, li minnha jibbenefikaw fil-prinċipju, fis-sistema legali nazzjonali ta’ l-Istati Membri, ir-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà adottati taħt il-Kapitolu VII tal-Karta tan-Nazzjonijiet għandha tkun inerenti ma’ dan id-dritt; iii) tali restrizzjoni hija ġġustifikata kemm min-natura tad-deċiżjonijiet li l-Kunsill tas-Sigurtà huwa mwassal jieħu taħt il-Kapitolu VII tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti kif ukoll mill-għan leġittimu li jrid jintlaħaq; u iv) fin-nuqqas ta’ qorti internazzjonali kompetenti sabiex teżamina l-legalità ta’ l-atti tal-Kunsill tas-Sigurtà, it-twaqqif ta’ korp bħal mhuwa l-Kumitat tas-Sanzjonijiet u l-possibbiltà, prevista mit-testi, li f’kull mument issir talba lilu sabiex jinkiseb eżami mill-ġdid ta’ kull każ individwali, permezz ta’ mekkaniżmu formalment stabbilit, li jinvolvi l-gvernijiet ikkonċerati, jikkostitwixxi mezz ieħor raġonevoli sabiex jiġu mħarsa b’mod adegwat id-drittijiet fundamentali tal-partijiet ikkonċernati kif huma rrikonoxxuti mill-jus cogens (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punti 341 sa 345, u Kadi, punti 286 sa 290);
– konsegwentement, l-argumenti invokati kontra r-Regolament ikkontestat u bbażati fuq l-allegat ksur tad-dritt tagħhom għal rimedju ġudizzjarju effettiv għandhom jiġu miċħuda (sentenzi [tal-Qorti tal-Prim’Istanza] Yusuf, punt 346, u Kadi, punt 291).”
35 Fil-punti 95 sa 124 tas-sentenza appellata Hassan, il-Qorti tal-Prim’Istanza żiedet numru ta’ kunsiderazzjonijiet bħala risposta għall-argumenti żviluppati b’mod iktar partikolari minn F. Hassan fis-seduta u li jirrigwardaw, minn naħa, l-allegata ħruxija eċċessiva tal-miżura ta’ ffriżar tal-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha tiegħu, kif ukoll, min-naħa l-oħra, l-allegata invalidità, fil-każ preżenti, tal-konklużjonijiet li waslet għalihom il-Qorti tal-Prim’Istanza, fis-sentenzi Yusuf u Kadi tal-Qorti tal-Prim’Istanza, fir-rigward tal-kompatibbiltà mal-jus cogens tal-lakuna kkonstatata fil-protezzjoni ġudizzjarja tal-partijiet ikkonċernati li huwa kien ikkonstata f’dawn is-sentenzi.
36 Bl-istess mod, fil-punti 117 sa 154 tas-sentenza appellata Ayadi, il-Qorti tal-Prim’Istanza żiedet numru ta’ kunsiderazzjonijiet esposti fil-punt 34 tas-sentenza preżenti bħala risposta għall-argumenti żviluppati b’mod iktar partikolari minn C. Ayadi dwar, minn naħa, l-allegata ineffettività tal-eżenzjonijiet u tad-derogi għall-iffriżar ta’ fondi previsti mir-Regolament Nru 561/2003, b’mod partikolari għal dak li jirrigwarda l-eżerċizzju ta’ attività professjonali, u, min-naħa l-oħra, l-allegata invalidità, fil-każ preżenti, tal-konklużjonijiet li waslet għalihom il-Qorti tal-Prim’Istanza fis-sentenzi tagħha Yusuf u Kadi fir-rigward tal-kompatibbiltà mal-jus cogens tal-lakuna kkonstatata fil-protezzjoni ġudizzjarja tal-partijiet ikkonċernati kkonstatata f’dawn is-sentenzi.
37 Il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat dawn l-argumenti u kkonkludiet li dawn ma setgħux ipoġġu fid-dubju l-kunsiderazzjonijiet li huwa kien esprima fuq il-punti tad-dritt ikkonċernati fis-sentenzi tagħha Yusuf u Kadi.
38 Fil-punti 126 sa 128 tas-sentenza appellata Hassan, il-Qorti tal-Prim’Istanza reġgħet eżaminat l-ilmenti ta’ F. Hassan fir-rigward ta’ ksur tad-dritt tiegħu għar-rispett tal-ħajja privata u tal-familja kif ukoll għall-attakk għar-reputazzjoni tiegħu, u ċaħdithom għar-raġuni li, skont dak meħtieġ mill-jus cogens, kien essenzjali li jiġi kkunsidrat li dan ir-rikorrent ma kienx sofra interferenza arbitrarja fl-eżerċizzju tad-drittijiet ikkonċernati.
39 Bl-istess mod, fil-punt 156 tas-sentenza appellata Ayadi, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet l-argument, li kien għadu ma ġiex eżaminat fis-sentenzi tagħha Yusuf u Kadi, li l-Istati Membri tal-ONU ma kinux marbuta japplikaw miżuri bħal dawl li l-Kunsill tas-Sigurtà kien “stedinhom” jieħdu.
40 B’hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet it-talbiet għall-annullament tar-rikorrenti bħala infondati.
41 Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddikjarat inammissibbli t-talba għal kumpens ippreżentata minn F. Hassan minħabba n-nuqqas tad-dettalji mogħtija, u żiedet li fid-dawl tal-elementi oħra mressqa minnu, din it-talba kienet fi kwalunkwe każ infondata.
42 Konsegwentement, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet iż-żewġ rikorsi fl-intier tagħhom.
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
43 B’digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-5 ta’ Novembru 2008, ir-Repubblika Franċiża u r-Renju Unit ġew awtorizzati jintervjenu insostenn tat-talbiet tal-Kunsill u tal-Kummissjoni fil-Kawża C‑399/06 P. B’digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-30 ta’ Marzu 2009, ir-Repubblika Franċiża ġiet awtorizzata tintervjeni insostenn tat-talbiet tal-Kunsill fil-Kawża C‑403/06 P.
44 B’rikors ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-7 ta’ Jannar 2009, C. Ayadi talab il-benefiċċju tal-għajnuna legali bla ħlas skont l-Artikolu 76 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
45 B’digriet tat-2 ta’ Settembru 2009, il-Qorti tal-Ġustizzja laqgħat it-talba tiegħu.
46 Wara li l-partijiet u l-Avukat Ġenerali nstemgħu fuq dan il-punt, hemm lok li, minħabba li dawn il-kawżi huma relatati, dawn jiġu magħquda għall-finijiet tas-sentenza, skont l-Artikolu 43 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
It-talbiet tal-partijiet fl-appell
47 Permezz tal-appell tiegħu, F. Hassan jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tannulla s-sentenza appellata Hassan;
– tannulla r-Regolament ikkontestat u/jew ir-Regolament Nru 2049/2003, fl-intier tagħhom jew għal dak li jirrigwarda l-miżuri adottati fil-konfront tiegħu;
– sussidjarjament, tiddikjara l-imsemmija regolamenti inapplikabbli fil-konfront tiegħu;
– tordna kull miżura li l-Qorti tal-Ġustizzja jidhrilha xierqa;
– tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż, u
– tikkundanna lill-Kunsill tħallsu d-danni.
48 Permezz tal-appell tiegħu, C. Ayadi jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tannulla s-sentenza appellata Ayadi fl-intier tagħha;
– tiddikjara nulli u mingħajr effett l-Artikoli 2 u 4 kif ukoll l-Anness I tar-Regolament ikkontestat sa fejn dawn jirrigwardawh individwalment u direttament, u
– tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż tal-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.
49 Il-Kunsill u l-Kummissjoni jitolbu fiż-żewġ kawżi ċ-ċaħda tal-appelli bl-eċċezzjoni tal-aggravji simili għal dawk li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li kienu fondati fis-sentenza tat-3 ta’ Settembru 2008, Kadi u Al Barakaat International Foundation vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (C‑402/05 P u C‑415/05 P, Ġabra p. I‑6351, iktar ’il quddiem is-“sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja”) u għall-kundanna tal-appellanti għall-ispejjeż sa fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra opportun.
L-aggravji ppreżentati insostenn tal-appelli
50 Permezz tal-ewwel aggravju tiegħu, F. Hassan jakkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza li wettqet żball ta’ liġi fil-kuntest tal-eżami tal-motivi li huwa kien ippreżenta quddiemha għal dak li jirrigwarda l-ksur ta’ ċerti drittijiet fundamentali tiegħu, billi ma evalwatx direttament jekk il-Kunsill tas-Sigurtà tax protezzjoni ekwivalenti għal dik li tirriżulta mill-KEDB, b’mod iktar partikolari tal-Artikoli 6, 8 u 13 tagħha u tal-Artikolu 1 tal-Protokoll Nru 1 tal-KEDB, iżda billi eżaminat biss l-azzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà b’mod indirett, skont il-prinċipju tal-jus cogens.
51 Permezz tat-tieni aggravju tiegħu, F. Hassan jakkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza li wettqet żball ta’ liġi meta kkunsidrat li r-restrizzjoni għall-użu ta’ oġġett ma kienx rilevanti fir-rigward tas-sustanza stess tad-dritt għall-proprjetà.
52 Mir-replika ta’ C. Ayadi jirriżulta li, fir-rigward tas-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja, huwa għandu l-intenzjoni biss li jippreżenta żewġ aggravji, ibbażati, l-ewwel wieħed fuq li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li l-qrati Komunitarji setgħu jevalwaw il-legalita ta’ att Komunitarju li jimplementa deċiżjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà fir-rigward biss tal-jus cogens u billi ma kkunsidratx li setgħet tannulla att bħal dan sabiex tiżgura l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali rikonoxxuti mis-sistema legali tan-Nazzjonijiet Uniti u, t-tieni, li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żball ta’ liġi meta ma kkunsidratx li l-partijiet li kienu qed jikkontestaw ir-Regolament ikkontestat kienu qed jiksru d-drittijiet fundamentali ta’ C. Ayadi.
Fuq l-appelli
Fuq l-effett tar-Regolament (KE) Nru 954/2009 fil-każ li ma jkunx hemm lok għal deċiżjoni
53 Għandu jiġi kkonstatat li, bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 954/2009 tat-13 ta’ Ottubru 2009 li jemenda għall-114-il darba r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 881/2002 (ĠU L 269, p. 20), id-deċiżjonijiet ta’ inklużjoni ta’ F. Hassan u C. Ayadi fil-lista li tikkostitwixxi l-Anness I tar-Regolament ikkontestat ġew issostitwiti b’deċiżjonijiet ġodda li jikkonfermaw u jemendaw din l-inklużjoni.
54 Skont il-preambolu tar-Regolament Nru 954/2009, il-Kummissjoni adottat dan ir-regolament, wara li rreferiet għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, u b’mod partikolari għas-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja, wara li kkomunikat lil F. Hassan u lil C. Ayadi r-raġunijiet tal-inklużjoni tagħhom fil-lista hekk kif miksuba mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet u wara li eżaminat il-kummenti tagħhom fuq dawn ir-raġunijiet.
55 Fl-imsemmi preambolu, huwa wkoll imsemmi li, wara kunsiderazzjoni dettaljata ta’ dawn il-kummenti, il-Kummissjoni tqis, minħabba n-natura preventiva tal-iffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi, li l-inklużjoni tal-imsemmija persuni fil-lista’ inkwistjoni tkun ġustifikata minħabba r-relazzjoni tagħhom mal-organizzazzjoni Al-Qaida.
56 Skont l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 954/2009, dan daħal fis-seħħ fil-jum wara l-pubblikazzjoni tiegħu fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, jiġifieri fil-15 ta’ Ottubru 2009, u huwa applikabbli, għal dak li jirrigwarda C. Ayadi sa mit-30 ta’ Mejju 2002, u għal dak li jirrigwarda F. Hassan mill-21 ta’ Novembru 2003.
57 B’hekk titfaċċa l-kwistjoni jekk, fid-dawl tat-tħassir tar-Regolament ikkontestat u tas-sostituzzjoni retroattiva tiegħu, b’effett mill-imsemmija dati, għal dak li jirrigwarda r-rikorrenti, mir-Regolament Nru 954/2009, għadx hemm lok li tittieħed deċiżjoni fil-kawżi preżenti.
58 F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l‑Qorti tal-Ġustizzja tista’ tqajjem ex officio n‑ nuqqas ta’ interess ta’ parti milli tintroduċi jew li tkompli b’appell, minħabba fatt li seħħ wara s‑sentenza tal‑Qorti tal Prim’Istanza b’mod li tneħħilu n‑natura dannuża tiegħu, u tiddikjara l‑appell inammissibbli jew mingħajr skop għal din ir‑ raġuni. (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-3 ta’ Settembru 2009, Moser Baer India vs Il-Kunsill, C‑535/06 P, Ġabra p. I‑7051, punt 24 u ġurisprudenza ċċitata).
59 Fil-każ preżenti, l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 954/2009 jipprovdi li huwa applikabbli wara l-inklużjoni inizjali ta’ C. Ayadi u ta’ F. Hassan fil-lista li tikkostitwixxi l-Anness I tar-Regolament ikkontestat, jiġifieri rispettivament mit-30 ta’ Mejju 2002 u mill-21 ta’ Novembru 2003.
60 C. Ayadi u F. Hassan dehru f’din il-lista għal perijodu ta’ sitta u seba’ snin rispettivament, u minħabba dan il-fatt, kienu suġġetti għall-miżuri restrittivi previsti mir-Regolament ikkontestat, li fuqhom il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li kellhom effett kunsiderevoli fuq id-drittijiet u l-libertajiet tal-persuni inkwistjoni (ara s-sentenza Kadi, tal-Qorti tal-Ġustizzja, punt 375), filwaqt li sostnew, quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, imbagħad quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fil-proċeduri li jkopru kważi dawn il-perijodi kollha, li l-inklużjoni ta’ isimhom fl-imsemmija lista kienet illegali, peress li din l-inklużjoni kienet saret mingħajr ma ġew irrispettati d-drittijiet fundamentali tagħhom, ħaġa li, s’issa, la l-Kunsill u lanqas il-Kummissjoni ma kkontestaw iktar, fid-dawl tas-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja.
61 Ir-Regolament Nru 954/2009 żamm retroattivament l-ismijiet ta’ F. Hassan u C. Ayadi f’din l-istess lista, b’mod li l-miżuri restrittivi li jirriżultaw baqgħu applikabbli fil-konfront tagħhom għall-perijodu li fih ir-Regolament ikkontestat, sa fejn jissemma’fl-appelli tagħhom, kien applikabbli, filwaqt li l-għan tar-rikorsi tagħhom huwa li jitneħħew ismijiethom minn din il-lista.
62 L-adozzjoni tar-Regolament Nru 954/2009 b’hekk ma għandhiex titqies li tammonta għal fatt li seħħ wara s-sentenzi appellati b’mod li jirrendi l-appelli bla skop.
63 Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li r-Regolament Nru 954/2009 għadu mhux definittiv sa fejn jista’ jkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament. B’hekk, ma jistax jiġi eskluż li, jekk dan l-att kellu jiġi annullat fit-tmiem ta’ proċedura bħal din, ir-Regolament ikkontestat jerġa’ jidħol fis-seħħ fir-rigward tagħhom sa fejn jirrigwarda l-appellanti.
64 Dawn l-elementi jikkonfermaw li l-adozzjoni tar-Regolament Nru 954/2009 ma tistax tkun ikkunsidrata bħala ekwivalenti għall-annullament pur u sempliċi ta’ dan ir-regolament tal aħħar sa fejn jirrigwarda l-appellanti li permezz tagħhom dawn ikunu kisbu l-uniku eżitu li l-appelli tagħhom setgħu jiksbulhom, b’mod li ma jkunx għad hemm lok, għaldaqstant, għall-Qorti tal-Ġustizzja li tieħu deċiżjoni. F’dan ir-rigward, l-imsemmi regolament huwa differenti mill-att inkwistjoni fid-digriet tat-8 ta’ Marzu 1993, Lezzi Pietro vs Il-Kummissjoni (C‑123/92, Ġabra p. I‑809).
65 F’dawn iċ-ċirkustanzi partikolari, l-appelli ma tilfux l-iskop tagħhom u hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiddeċiedi fuqhom.
Fuq il-mertu
66 Preliminarjament, għandu l-ewwel nett jiġi osservat li, fis-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, F. Hassan speċifikament irrevoka l-aggravju tiegħu għal talba għal kumpens. B’hekk ma hemmx iktar lok sabiex dan l-aggravju jiġi eżaminat fil-kuntest tal-appell preżenti.
67 Fit-tieni lok, fir-rigward tal-għan tal-aggravji għall-annullament, għandu jingħad li dan għandu jiġi interpretat fis-sens li jittratta, sa fejn jirrigwarda kull wieħed mill-appellanti rispettivament, ir-Regolament ikkontestat kif emendat, fir-rigward tar-rikors ta’ C. Ayadi, bir-Regolament Nru 1210/2006 u, fir-rigward ta’ F. Hassan, bir-Regolament Nru 46/2008.
Fuq l-aggravji tal-appellanti dwar in-nuqqas ta’ rispett mir-Regolament ikkontestat tad-drittijiet fundamentali tagħhom
68 Għandhom jiġu eżaminati l-aggravji ppreżentati mill-appellanti insostenn tal-appelli tagħhom, li permezz tagħhom huma jakkużaw lill-Qorti tal-Prim’Istanza li ċaħdet il-motivi tagħhom, fuq il-bażi tan‑nuqqas ra’ rispett tad-drittijiet fundamentali tagħhom mir-Regolament ikkontestat.
69 Fis-sentenzi appellati, billi bbażat ruħha fuq is-sentenzi tagħha Yusuf u Kadi, il-Qorti tal-Prim’Istanza essenzjalment iddeċidiet li jirriżulta mill-prinċipji li jirregolaw il-konnessjoni ta’ rabtiet bejn is-sistema legali internazzjonali stabbilita min-Nazzjonijiet Uniti u s-sistema legali Komunitarja li r-Regolament ikkontestat, peress li għandu l-għan li jimplementa riżoluzzjoni adottata mill-Kunsill tas-Sigurtà taħt il-Kapitolu VII tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, peress li ma jippermetti ebda flessibbiltà f’dan ir-rigward, għaliex jista’ jkun is-suġġett ta’ stħarriġ ġudizzjarju fir-rigward tal-legalità interna tagħha biss għal dak li jirrigwarda l-kompatibbiltà tagħha mar-regoli rilevanti tal-jus cogens u b’hekk jibbenefika, bla ħsara għal din ir-riżerva, minn immunità ġudizzjarja (sentenzi appellati Hassan, punt 92, u Ayadi, punt 116).
70 B’hekk, billi bbażat ruħha fuq is-sentenzi tagħha Yusuf u Kadi, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet li huwa fir-rigward tal-jus cogens biss, intiż bħala kwistjoni ta’ ordni pubbliku internazzjonali li torbot lis-suġġetti kollha tad-dritt internazzjonali, inklużi l-istanzi tal-ONU, u li ma tistax issir deroga minnha, li l-legalità tar-Regolament ikkontestat tista’ tiġi eżaminata, inkluż fosthom għal dak li jirrigwarda l-aggravji tal-appellanti bbażati fuq il-ksur tad-drittijiet fundamentali tagħhom (sentenzi appellati Hassan, punt 92, u Ayadi, punt 116).
71 Issa, mill-punti 326 u 327 tas-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li din it-teżi tammonta għal żball ta’ liġi. Fil-fatt, il qrati Komunitarji għandhom, skont il‑kompetenzi mogħtija lilhom mit‑Trattat, jiżguraw stħarriġ, bħala prinċipju komplet, tal-legalità tal-atti Komunitarji kollha fir-rigward tad-drittijiet fundamentali li jifformaw parti integrali mill-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju, inklużi l-atti Komunitarji li, bħar-Regolament Nru 881/2002 li jimponi ċerti miżuri speċifiċi restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in-network ta’ Al Qaida u t Taliban, għandhom l‑għan li jimplementaw ir‑riżoluzzjonijiet adottati mill-Kunsill tas-Sigurtà skont il- Kapitolu II tal‑Karta tan‑Nazzjonijiet Uniti.
72 Fil-punt 328 tas-sentenza tagħha Kadi, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li peress li l-motivi tal-partijiet ikkonċernati kienu bbażati fuq dan il-punt, kien hemm lok li jiġu annullati f’dan ir-rigward is-sentenzi Yusuf u Kadi tal-Qorti tal-Prim’Istanza.
73 Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat, fil-punt 330 tas-sentenza tagħha Kadi li, peress li, fil-parti sussegwenti tas-sentenzi Yusuf u Kadi tal-Qorti tal-Prim’Istanza dwar id-drittijiet fundamentali speċifiċi mqajma mill-partijiet ikkonċernati, din kienet limitata għall-eżami tal-legalità tar-Regolament ikkontestat fir-rigward tar-regoli biss tal-jus cogens, filwaqt li, bħala prinċipju hija kellha tagħmel eżami komplet, fir-rigward tad-drittijiet fundamentali rilevanti tal-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju, sussegwentement għall-imsemmija sentenzi Yusuf u Kadi, kien hemm lok ukoll li din il-parti tiġi annullata.
74 B’hekk jirriżulta li peress li s-sentenzi appellati huma bbażati, hekk kif ġie mfakkar fil-punti 69 u 70 tas-sentenza preżenti, fuq l-istess bażijiet ġuridiċi bħas-sentenzi Yusuf u Kadi tal-Qorti tal-Prim’Istanza, is-sentenzi appellati huma vvizzjati bl-istess żball ta’ liġi u b’hekk għandhom, għal dawn l-istess motivi, jiġu annullati sa fejn dawn għandhom ir-risposta tal-Qorti tal-Prim’Istanza għall-motivi, imqajma mir-rikorrenti tal-ksur ta’ xi wħud mid-drittijiet fundamentali tagħhom.
75 Din il-konklużjoni ma tistax tiġi kkontestata miż-żieda, fil-punti 95 sa 125 tas-sentenza appellata Hassan u fil-punti 117 sa 155 tas-sentenza appellata Ayadi, ta’ ċerti kunsiderazzjonijiet bħala risposta għall-argumenti żviluppati b’mod iktar partikolari mill-appellanti, peress li l-Qorti tal-Prim’Istanza kkonkludiet li dawn il-kunsiderazzjonijiet juru l-preċiżjoni tal-bażijiet ġuridiċi tas-sentenzi tagħha Yusuf u Kadi, u, konsegwentement, tas-sentenzi appellati.
76 Fl-aħħar nett, għandu jingħad li, fis-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, F. Hassan ammetta li l-ilment, imqajjem quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u miċħud minnha, li jirrigwarda l-allegat ksur tad-dritt tiegħu għar-rispett tal-ħajja privata u għall-familja, iggarantit mill-Artikolu 8 tal-KEDB, ma ġiex inkluż fl-appell tiegħu. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma hemmx lok li dan jiġi eżaminat.
77 L-aggravji tal-appellanti huma b’hekk fondati b’mod li hemm lok li jiġu annullati s-sentenzi appellati.
Fuq ir-rikorsi quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza
78 Skont it-tieni sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, hija tista’, fil-każ ta’ annullament tad-deċiżjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza, tiddeċiedi l-kawża definittivament, meta din tkun fi stadju li tiġi deċiża.
79 Fil-każ preżenti, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li r-rikorsi għal annullament tar-Regolament ikkontestat ippreżentati mill-appellanti huma fi stadju li jiġu deċiżi u li hemm lok li tittieħed deċiżjoni definittiva dwarhom.
80 Fl-ewwel lok, għandha tiġi evalwata l-fondatezza tal-ilmenti tal-appellanti dwar il-ksur tad-drittijiet tad-difiża, b’mod partikolari tad-dritt għal smigħ, u tad-dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv ikkawżati mill-miżuri ta’ ffriżar ta’ fondi hekk kif ġie impost fuqhom mir-Regolament ikkontestat.
81 F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li ma ġiex ikkontestat li ċ-ċirkustanzi konkreti li kien hemm fl-inklużjoni tal-ismijiet tal-appellanti fil-lista tal-persuni u ta’ entitajiet koperti mill-miżuri restrittivi li jinsabu fl-Anness I tar-Regolament ikkontestat, huma identiċi għal dawk li fihom l-ismijiet tal-partijiet ikkonċernati fil-kawżi li wasslu għas-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja kienu ġew inklużi fl-imsemmija lista.
82 Issa, fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt 334 tal-imsemmija sentenza Kadi, li d-drittijiet tad-difiża, b’mod partikolari d-dritt għal smigħ, kif ukoll id-dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv tar-rispett ta’ dawn id-drittijiet, manifestament ma ġewx irrispettati.
83 Fil-punt 348 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li, peress li l-Kunsill ma kien, la kkomunika lill-partijiet kkonċernati l-elementi kkunsidrati li kienu r-responsabbiltà tagħhom sabiex jibbażaw il-miżuri restrittivi li kienu imposti fuqhom, u lanqas ma tahom id-dritt li jiġu mgħarrfa dwar dawn l-elementi f’terminu raġonevoli wara l-impożizzjoni ta’ dawn il-miżuri, il-partijiet ikkonċernati ma kellhomx il-possibbiltà li jikkomunikaw b’mod effettiv l-opinjoni tagħhom f’dan ir-rigward. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet f’dan il-punt li d-drittijiet tad-difiża tagħhom, b’mod partikolari d-dritt għal smigħ, ma kinux ġew irrispettati.
84 Din il-konklużjoni tapplika wkoll għall-kawżi preżenti, u għall-istess raġuni, b’mod li għandu jiġi kkonstatat li d-drittijiet tad-difiża tal-appellanti ma ġewx irrispettati.
85 Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt 349 tas-sentenza tagħha Kadi li, fin-nuqqas li jiġu informati dwar l-elementi kkunsidrati li kienu r-responsabbiltà tagħhom u fid-dawl tar-relazzjonijiet li jeżistu bejn id-drittijiet tad-difiża u d dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv, il‑partijiet ikkonċernati ma setgħux jiddefendu iktar id-drittijiet tagħhom fir-rigward tal-imsemmija elementi f’kundizzjonijiet sodisfaċenti quddiem il-qorti Komunitarja, b’mod li għandu jiġi kkonstatat ksur tal-imsemmi dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv.
86 Din l-istess konklużjoni tapplika wkoll fil-kawżi preżenti għal dak li jirrigwarda d-dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv tal-appellanti, b’mod li għandu jiġi kkonstatat li, fil-każ preżenti, dan id-dritt fundamentali ta’ F. Hassan u C. Ayadi ma ġiex irrispettat.
87 B’hekk, għandu jiġi kkonstatat ukoll li dan il-ksur ma ġiex rimedjat fil-kuntest tar-rikorsi preżenti. Fil-fatt, peress li l-ebda element ta’ dan it-tip ma jista’, skont il-pożizzjoni tal-prinċipju adottat mill-Kunsill, ikun is-suġġett ta’ stħarriġ mill-qorti Komunitarja, il-Kunsill ma ressaq l-ebda element għal dan il-għan (ara, b’analoġija, is-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja, punt 350). Barra minn hekk, għalkemm innota, fil-kuntest tas-sentenzi preżenti appellati, il-prinċipji li jirriżultaw mis-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja, għandu jiġi kkonstatat li l-Kunsill ma ta l-ebda indikazzjoni fir-rigward tal-elementi kkunsidrati li huma r-responsabbiltà tal-appellanti.
88 Il-Qorti tal-Ġustizzja b’hekk tista biss tikkonstata li hija mhix f’pożizzjoni tistħarreġ il-legalità tar-Regolament ikkontestat sa fejn jirrigwarda lill-appellanti, b’mod li għandu jiġi konkluż li, għal din ir-raġuni wkoll, id-dritt fundamentali għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv li huma jgawdu, fil-każ preżenti, ma ġiex irrispettat (ara, b’analoġija, is-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja, punt 351).
89 B’hekk, għandu jiġi deċiż li r-Regolament ikkontestat, sa fejn jirrigwarda lill-appellanti, ġie adottat mingħajr ma ngħatat ebda garanzija fir-rigward tal-komunikazzjoni tal-elementi kkunsidrati r-responsabbiltà tagħhom jew fir-rigward tas-smigħ tagħhom f’dan ir-rigward, b’mod li għandu jiġi konkluż li ġie adottat fil-kuntest ta’ proċedura li fiha d-drittijiet tad-difiża tal-appellanti ma ġewx irrispettati, u b’konsegwenza ta’ dan, inkiser il-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva (ara, b’analoġija, is-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja, punt 352).
90 Mill-kunsiderazzjonijiet kollha li ssemmew iktar ’il fuq jirriżulta li l-aggravji mressqa minn F. Hassan u minn C. Ayadi insostenn tar-rikorsi tagħhom għal annullament tar-Regolament ikkontestat u bbażati fuq ksur tad-drittijiet tagħhom tad-difiża, b’mod partikolari d-dritt għal smigħ, kif ukoll il-prinċipju tal-protezzjoni ġudizzjarja effettiva, huma fondati (ara, b’analoġija, is-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja, punt 353).
91 Fit-tieni lok, fir-rigward tal-ilmenti dwar il-ksur tad-dritt għar-rispett tal-proprjetà li jikkawżaw il-miżuri ta’ ffriżar imposti taħt ir-Regolament ikkontestat, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt 366 tas-sentenza tagħha Kadi, li l-miżuri restrittivi li jimponi dan ir-regolament jammontaw għal restrizzjonijiet għad-dritt għall-proprjetà li, bħala prinċipju, jistgħu jiġu ġġustifikati.
92 Huwa madankollu paċifiku li r-Regolament ikkontestat, sa fejn jirrigwarda lil F. Hassan u lil C. Ayadi, ġie adottat mingħajr ma ta ebda garanzija li jippermettilhom jesponu l-kawża tagħhom lill-awtoritajiet kompetenti, u dan f’sitwazzjoni li fiha r-restrizzjoni tad-drittijiet tagħhom għal proprjetà għandha tiġi kklassifikata bħala kunsiderevoli, fir-rigward tal-portata ġenerali u tal-persistenza tal-miżuri ta’ ffriżar li huma s-suġġett tiegħu (ara, b’analoġija, is-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja, punt 369).
93 Konsegwentement, għandu jiġi konkluż li, fiċ-ċirkustanzi tal-kawżi preżenti, l-impożizzjoni fuq F. Hassan u fuq C. Ayadi tal-miżuri restrittivi minħabba mir-Regolament ikkontestat, minħabba l-fatt tal-inklużjoni tagħhom fil-lista li tinsab fl-Anness I tiegħu, tammonta għal restrizzjoni mhux ġustifikata tad-drittijiet tagħhom għal proprjetà (ara, b’analoġija, is-sentenza Kadi tal-Qorti tal-Ġustizzja, punt 370).
94 B’hekk, l-ilmenti tal-appellanti dwar ksur tad-dritt fundamentali għar-rispett tal-proprjetà huma fondati.
95 F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma huwiex neċessarju li jiġu eżaminati l-ilmenti ta’ F. Hassan fuq l-allegat ksur tad-dritt tiegħu għar-rispett tal-ħajja privata u għall-familja, iggarantita mill-Artikolu 8 tal-KEDB.
96 Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li r-Regolament ikkontestat, sa fejn jikkonċerna lill-appellanti, għandu jiġi annullat fid-dawl tad-dettalji msemmija fil-punt 67 tas-sentenza preżenti fir-rigward tal-verżjoni ta’ dan ir-regolament ikkonċernat mill-appelli rispettivi tal-appellanti.
Fuq l-ispejjeż
97 Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 122 tar-Regoli tal-Proċedura, meta l-appell ikun fondat u l-Qorti tal-Ġustizzja taqta’ l-kawża definittivament hija stess, hija għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. Skont l-Artikolu 69(2) tal-istess Regoli, li huwa applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 118 tagħhom, jipprovdi fil-paragraf 2 tiegħu li l-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 69(4) jipprovdi li l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet intervenjenti fil-kawża, għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
98 Peress li l-appelli ta’ F. Hassan u C. Ayadi għandhom jintlaqgħu u r-Regolament ikkontestat għandu jiġi annullat sa fejn dan jirrigwarda lill-appellanti u fil-limiti deskritti fil-punt 67 tas-sentenza preżenti, il-Kunsill għandu jiġi kkundannat ibati, minbarra l-ispejjeż tiegħu, l-ispejjeż sostnuti minn F. Hassan u minn C. Ayadi kemm fl-ewwel istanza kif ukoll fl-appelli preżenti, skont it-talbiet tal-appellanti.
99 Ir-Renju Unit għandu ibati l-ispejjeż tiegħu relatati kemm mal-proċedura tal-ewwel istanza kif ukoll dawk tal-appelli.
100 Ir-Repubblika Franċiża għandha tbati l-ispejjeż tagħha relatati mal-appelli.
101 Il-Kummissjoni għandha tbati l-ispejjeż tagħha relatati kemm mal-proċedura tal-ewwel istanza kif ukoll ma’ dawk tal-appell relatat ma’ F. Hassan. Il‑Kummissjoni, barra minn hekk, għandha tbati l-ispejjeż tagħha fil-kawża li tirrigwarda lil C. Ayadi, u dan għal dak li jirrigwarda kemm l-intervent tagħha quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza kif ukoll il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1) Is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komuntajiet Ewropej tat-12 ta’ Lulju 2006, Hassan vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (T‑49/04), kif ukoll Ayadi vs Il-Kunsill (T‑253/02), huma annullati.
2) Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 881/2002, tas-27 ta’ Mejju 2002, li jimponi ċerti miżuri speċifiċi restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in-network ta’ Al-Qaida u t-Taliban, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 467/2001 li jipprojbixxi l-esportazzjoni ta’ ċerti merkanzija u servizzi lejn l-Afganistan, waqt li jsaħħaħ il-projbizzjoni ta’ titjiriet u jestendi l-friża fuq fondi u riżorsi finanzjarji oħra rigward it-Taliban tal-Afganistan, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 46/2008, tat-18 ta’ Jannar 2008, huwa annullat sa fejn dan jirrigwarda lil F. Hassan.
3) Ir-Regolament Nru 881/2002, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1210/2006, tad-9 ta’ Awwissu 2006, huwa annullat sa fejn dan jirrigwarda lil C. Ayadi.
4) Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea huwa kkundannat kemm għall-ispejjeż tiegħu, kif ukoll għall-ispejjeż ta’ F. Hassan u ta’ C. Ayadi, kemm tal-ewwel istanza kif ukoll tal-appelli preżenti.
5) Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq għandu jbati l-ispejjeż tiegħu relatati kemm mal-ewwel istanza fil-kawża li tirrigwarda lil C. Ayadi, kif ukoll tal-appelli preżenti.
6) Ir-Repubblika Franċiża għandha tbati l-ispejjeż tagħha.
7) Il-Kummissjoni Ewropea għandha tbati l-ispejjeż tagħha relatati kemm mal-poċeduri tal-ewwel istanza, kif ukoll mal-appell għall-kawża li tirrigwarda lil F. Hassan. Barra minn hekk, il-Kummissjoni Ewropea għandha tbati l-ispejjeż tagħha fil-kawża li tirrigwarda lil C. Ayadi, u dan għal dak li jirrigwarda kemm l-intervent tagħha quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej kif ukoll tal-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.
Full & Egal Universal Law Academy