EUR-Lex -  62006CJ0399 - PL

Sprawy połączone C‑399/06 P i C‑403/06 P

Faraj Hassan

przeciwko

Radzie Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej

i

Chafiq Ayadi

przeciwko

Radzie Unii Europejskiej

Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB) − Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al‑Kaida i talibami − Rozporządzenie (WE) nr 881/2002 − Zamrożenie funduszy i zasobów gospodarczych danej osoby w następstwie umieszczenia jej w wykazie sporządzonym przez organ Narodów Zjednoczonych − Komitet ds. Sankcji − Umieszczenie w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 881/2002 – Skarga o stwierdzenie nieważności − Prawa podstawowe − Prawo do poszanowania własności, prawo do bycia wysłuchanym i prawo do skutecznej kontroli sądowej

Streszczenie wyroku

1.        Odwołanie – Interes prawny – Badanie z urzędu przez Trybunał

2.        Prawo wspólnotowe – Zasady – Prawa podstawowe – Obowiązek przestrzegania – Warunek zgodności z prawem każdego aktu wspólnotowego w tym aktów służących wykonaniu rezolucji Rady Bezpieczeństwa uchwalonych w trybie rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych – Poszanowanie zapewnione przez sąd wspólnotowy

(art. 220 WE, 307 WE; art. 6 ust. 1 UE; rozporządzenie Rady nr 881/2002)

3.        Wspólnoty Europejskie – Kontrola sądowa zgodności z prawem aktów instytucji – Rozporządzenie wprowadzające środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al-Kaida i talibami – Prawo do obrony – Zakres

(rozporządzenie Rady nr 881/2002)

4.        Wspólnoty Europejskie – Kontrola sądowa zgodności z prawem aktów instytucji – Rozporządzenie wprowadzające środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al-Kaida i talibami – Ogólne i trwałe zamrożenie funduszy i innych aktywów finansowych lub zasobów gospodarczych tych osób i podmiotów bez ich wysłuchania – Naruszenie prawa własności

(rozporządzenie Rady nr 881/2002)

1.        Trybunał może z urzędu orzec o braku interesu jednej ze stron we wniesieniu lub utrzymaniu skargi, jeżeli zdarzenie mające miejsce po wydaniu wyroku Sądu pozbawia ten wyrok szkodliwego skutku dla wnoszącego odwołanie, i może uznać, że odwołanie jest z tego względu niedopuszczalne lub bezprzedmiotowe.

W tym zakresie, nie można więc uznać, że przyjęcie rozporządzenia nr 954/2009, zmieniającego po raz 114. rozporządzenie nr 881/2002 wprowadzające niektóre szczególne środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al‑Kaida i talibami, miało miejsce po wydaniu wyroków oddalających wniesione przez dwóch skarżących skargi o stwierdzenie nieważności tego rozporządzenia, powodując, że odwołania od owych wyroków stały się bezprzedmiotowe.

Przyjęcia rozporządzenia nr 954/2009, które retroaktywnie zastępuje rozporządzenie nr 881/2002, nie można uznać za równoważne zwykłemu stwierdzeniu nieważności tego ostatniego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy ono wnoszących odwołanie, poprzez które wnoszący odwołanie uzyskaliby ten sam skutek, jaki mogą odnieść wniesione przez nich skargi, tak że Trybunał nie musiałby już rozstrzygać tej kwestii.

(por. pkt 58, 61, 62, 64)

2.        Sądy wspólnotowe – zgodnie z kompetencjami, w które wyposażył je traktat WE – powinny zapewnić co do zasady pełną kontrolę zgodności z prawem ogółu aktów wspólnotowych w świetle praw podstawowych, stanowiących integralną część zasad ogólnych prawa wspólnotowego, w tym również tych aktów wspólnotowych, które – jak rozporządzenie nr 881/2002 wprowadzające niektóre szczególne środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al‑Kaida i talibami – służą wykonaniu rezolucji Rady Bezpieczeństwa uchwalonych w trybie rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych.

(por. pkt 71)

3.        Ponieważ w ramach przyjmowania środków ograniczających, takich jak te nałożone przez rozporządzenie nr 881/2002 wprowadzające niektóre szczególne środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al‑Kaida i talibami, Rada ani nie poinformowała wnoszących odwołanie o dowodach zgromadzonych przeciwko nim, uzasadniających nałożenie na nich środków ograniczających, ani nie przyznała im prawa do zapoznania się z tymi dowodami w rozsądnym terminie po nałożeniu tych środków, wnoszący odwołanie nie mieli możliwości przedstawienia swojego stanowiska w tej kwestii. W związku z tym ich prawo do obrony, w szczególności prawo do bycia wysłuchanym, nie było przestrzegane.

Ponadto, wobec braku poinformowania wnoszących odwołanie o zgromadzonych przeciwko nim dowodach oraz mając na względzie związki między prawem do obrony i prawem do skutecznej ochrony sądowej, nie mieli oni również możliwości obrony swoich praw w odniesieniu do tych dowodów na dostatecznych warunkach przed sądem wspólnotowym, a zatem należy stwierdzić również naruszenie prawa do skutecznej ochrony sądowej.

(por. pkt 83–86)

4.        Nałożenie środków ograniczających, takich jak zamrożenie funduszy, które zawiera rozporządzenie 881/2002 wprowadzające niektóre szczególne środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al‑Kaida i talibami, w odniesieniu do niektórych osób w związku z umieszczeniem ich nazwisk w wykazie z załącznika I tego rozporządzenia stanowi nieuzasadnione ograniczenie ich prawa własności, ponieważ rozporządzenie to zostało wydane bez zapewnienia jakiejkolwiek gwarancji umożliwiającej im przedstawienie swojej sprawy właściwym organom, i to w sytuacji, w której ograniczenie ich praw własności – zważywszy na ogólny zasięg i rzeczywisty czas trwania środków ograniczających, którym został poddany – należy uważać za daleko idące.

(por. pkt 92, 93)

WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)

z dnia 3 grudnia 2009 r.(*)

Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB) − Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al‑Kaida i talibami − Rozporządzenie (WE) nr 881/2002 − Zamrożenie funduszy i zasobów gospodarczych danej osoby w następstwie umieszczenia jej w wykazie sporządzonym przez organ Narodów Zjednoczonych − Komitet ds. Sankcji − Umieszczenie w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 881/2002 – Skarga o stwierdzenie nieważności − Prawa podstawowe − Prawo do poszanowania własności, prawo do bycia wysłuchanym i prawo do skutecznej kontroli sądowej

W sprawach połączonych C‑399/06 P i C‑403/06 P

mających za przedmiot dwa odwołania na podstawie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniach 20 września i 22 września 2006 r.,

Faraj Hassan, zamieszkały w Leicester (Zjednoczone Królestwo), reprezentowany przez E. Grievesa, barrister, wyznaczonego przez H. Millera, solicitor, a następnie przez J. Jonesa, barrister, wyznaczonego przez M. Arani, solicitor,

wnoszący odwołanie,

w której drugą stroną są:

Rada Unii Europejskiej, reprezentowana przez S. Marquardta, M. Bishopa oraz E. Finnegan, działających w charakterze pełnomocników,

Komisja Europejska, reprezentowana przez P. Hetscha oraz P. Aalta, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona pozwana w pierwszej instancji,

popierane przez:

Republikę Francuską,

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,

interwenienci w postępowaniu odwoławczym (C‑399/06),

i

Chafiq Ayadi, zamieszkały w Dublinie (Irlandia), reprezentowany przez S. Coxa, barrister, wyznaczonego przez H. Millera, solicitor,

wnoszący odwołanie,

w której drugą stroną są:

Rada Unii Europejskiej, reprezentowana przez M. Bishopa oraz E. Finnegan, działających w charakterze pełnomocników,

strona pozwana w pierwszej instancji,

popierana przez:

Republikę Francuską,

interwenient w postępowaniu odwoławczym,

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,

Komisję Europejską, reprezentowaną przez P. Hetscha oraz P. Aalta, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

interwenienci w pierwszej instancji (C‑403/06 P),

TRYBUNAŁ (druga izba),

w składzie: J.C. Bonichot, prezes czwartej izby pełniący obowiązki prezesa drugiej izby, C. Toader, C.W.A. Timmermans (sprawozdawca), K. Schiemann i P. Kūris, sędziowie,

rzecznik generalny: M. Poiares Maduro,

sekretarz: M.A. Gaudissart, kierownik wydziału,

uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 24 września 2009 r. w sprawie C‑399/06 P,

podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,

wydaje następujący

Wyrok

1        W swoich odwołaniach F. Hassan (sprawa C‑399/06 P) i C. Ayadi (sprawa C‑403/06 P) wnoszą o uchylenie wyroków Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich wydanych w dniu 12 lipca 2006 r. odpowiednio w sprawie T‑49/04 Hassan przeciwko Radzie i Komisji, zwany dalej „zaskarżonym wyrokiem w sprawie Hassan” oraz w sprawie T‑253/02 Ayadi przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. II‑2139, zwany dalej „zaskarżonym wyrokiem w sprawie Ayadi” (zwanych razem „zaskarżonymi wyrokami”).

2        W zaskarżonych wyrokach Sąd oddalił wniesioną przez F. Hassana i C. Ayadiego skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Rady (WE) nr 881/2002 z dnia 27 maja 2002 r. wprowadzającego niektóre szczególne środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al‑Kaida i talibami i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 467/2001 zakazujące wywozu niektórych towarów i usług do Afganistanu, wzmacniające zakaz lotów i rozszerzające zamrożenie funduszy i innych środków finansowych w odniesieniu do talibów w Afganistanie (Dz.U. L 139, s. 9, zwanego dalej „spornym rozporządzeniem”) w zakresie ich dotyczącym. Skarga F. Hassana dotyczyła w szczególności spornego rozporządzenia zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2049/2003 z dnia 20 listopada 2003 r. (Dz.U. L 303, s. 20). W zaskarżonym wyroku w sprawie Hassan Sąd oddalił także wniosek o odszkodowanie.

 Okoliczności poprzedzające powstanie sporów

3        Okoliczności poprzedzające powstanie sporu zostały przedstawione w pkt 6–34 zaskarżonego wyroku w sprawie Hassan i w pkt 11–49 zaskarżonego wyroku w sprawie Ayadi.

4        Dla celów niniejszego wyroku można je streścić następująco:

5        W dniu 19 października 2001 r. komitet ustanowiony w drodze rezolucji 1267 (1999) Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych (zwany dalej „Komitetem ds. Sankcji”) opublikował z datą 8 marca 2001 r. dodatek do ujednoliconego wykazu osób i podmiotów objętych zamrożeniem funduszy na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa 1267 (1999) i 1333 (2000) (zob. komunikat nr SC/7180) zawierający m.in. nazwisko C. Ayadiego, zidentyfikowanego jako osoba powiązana z Osamą bin Ladenem.

6        W tym samym dniu Komisja Europejska wydała rozporządzenie (WE) nr 2062/2001 z dnia 19 października 2001 r. zmieniające po raz trzeci rozporządzenie nr 467/2001 (Dz.U. L 277, s. 25). W drodze rozporządzenia nr 2062/2001 nazwisko C. Ayadiego zostało między innymi dodane do załącznika I do rozporządzenia Rady (WE) nr 467/2001 z dnia 6 marca 2001 r. (Dz.U. L 67, s. 1).

7        W dniu 16 stycznia 2002 r. Rada Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych (zwana dalej „Radą Bezpieczeństwa”) przyjęła rezolucję 1390 (2002) ustanawiającą środki, jakie należy zastosować wobec Osamy bin Ladena, członków organizacji Al‑Kaida, talibów oraz innych osób, grup, przedsiębiorstw i podmiotów z nimi powiązanych. Ustępy 1 i 2 wspomnianej rezolucji przewidują zasadniczo utrzymanie środków, w szczególności zamrożenia funduszy, nałożonych na podstawie ust. 4 lit. b) rezolucji 1267 (1999) oraz ust. 8 lit. c) rezolucji 1333 (2000).

8        Uznawszy, że wykonanie rezolucji 1390 (2002) wymaga działania Wspólnoty, w dniu 27 maja 2002 r. Rada przyjęła wspólne stanowisko 2002/402/WPZiB dotyczące środków ograniczających przeciwko Osamie bin Ladenowi, członkom organizacji Al‑Kaida i talibom oraz innym osobom fizycznym, grupom, przedsiębiorstwom i podmiotom z nimi powiązanym oraz uchylające wspólne stanowiska 96/746/WPZiB, 1999/727/WPZiB, 2001/154/WPZiB i 2001/771/WPZiB (Dz.U. L 139, s. 4). Artykuł 3 wspólnego stanowiska 2002/402 zaleca między innymi dalsze zamrożenie funduszy i innych aktywów finansowych lub zasobów gospodarczych osób fizycznych, grup, przedsiębiorstw i podmiotów, o których mowa w wykazie sporządzonym przez Komitet ds. Sankcji zgodnie z rezolucjami 1267 (1999) i 1333 (2000).

9        W dniu 27 maja 2002 r. Rada, na podstawie art. 60 WE, 301 WE i 308 WE, wydała sporne rozporządzenie.

10      Zgodnie z motywem 4 tego rozporządzenia środki przewidziane – między innymi – w rezolucji 1390 (2002) „podlegają zakresowi traktatu [WE] i dlatego, szczególnie w celu unikania zakłócania konkurencji, niezbędne dla prawodawstwa Wspólnoty jest wykonanie odpowiednich decyzji Rady Bezpieczeństwa w zakresie, w jakim dotyczy to terytorium Wspólnoty”.

11      Definicje „funduszy” oraz „zamrożenia funduszy” zawarte w art. 1 spornego rozporządzenia pokrywają się w istocie z definicjami przedstawionymi w art. 1 rozporządzenia nr 467/2001. Ponadto artykuł ten stanowi, co należy rozumieć przez „zasoby gospodarcze”.

12      Zgodnie z art. 2 spornego rozporządzenia:

„1.      Wszystkie fundusze i zasoby gospodarcze należące do, będące własnością lub będące w posiadaniu osoby fizycznej lub prawnej, grupy lub podmiotu oznaczonego przez Komitet ds. Sankcji i wymienionego w załączniku I zostają zamrożone.

2.      Żadne fundusze nie zostają udostępnione, bezpośrednio lub pośrednio, osobie fizycznej lub prawnej, grupie lub podmiotowi oznaczonemu przez Komitet ds. Sankcji i wymienionemu w załączniku I lub też na ich rzecz.

3.      Żadne zasoby gospodarcze nie zostają udostępnione, bezpośrednio lub pośrednio, osobie fizycznej lub prawnej, grupie lub podmiotowi oznaczonemu przez Komitet ds. Sankcji i wymienionemu w załączniku I lub też na ich rzecz, aby uniemożliwić tej osobie, grupie lub podmiotowi uzyskiwanie funduszy, towarów czy usług”.

13      Załącznik I do spornego rozporządzenia zawiera wykaz osób, podmiotów i grup, których dotyczy zamrożenie funduszy nałożone w art. 2 tego rozporządzenia. Wykaz ten zawiera m.in. nazwisko C. Ayadiego.

14      Wprawdzie nazwisko C. Ayadiego znajduje się do dziś na tym wykazie, to wpis jego dotyczący zastępowały wielokrotnie rozporządzenia Komisji przyjmowane na podstawie art. 7 ust. 1 spornego rozporządzenia, na mocy którego Komisja mogła dokonywać zmian i uzupełniać załącznik I do tego rozporządzenia.

15      W dniu 20 grudnia 2002 r. Rada Bezpieczeństwa uchwaliła rezolucję 1452 (2002) mającą na celu ułatwienie przestrzegania obowiązków w zakresie walki z terroryzmem. Ustęp 1 tej rezolucji przewiduje pewną liczbę odstępstw oraz wyjątków od nałożonego na podstawie rezolucji 1267 (1999) i 1390 (2002) środka ograniczającego w postaci zamrożenia funduszy oraz zasobów gospodarczych, które mogą zostać przyznane przez państwa ze względów humanitarnych, z zastrzeżeniem zgody Komitetu ds. Sankcji.

16      W dniu 17 stycznia 2003 r. Rada Bezpieczeństwa uchwaliła rezolucję 1455 (2003) mającą na celu usprawnienie wykonania środków nałożonych na podstawie ust. 4 lit. b) rezolucji 1267 (1999), ust. 8 lit. c) rezolucji 1333 (2000) oraz ust. 1 i 2 rezolucji 1390 (2002). Zgodnie z ust. 2 rezolucji 1455 (2003) środki te miały być ponownie usprawnione po dwunastu miesiącach lub w razie konieczności przed ich upływem.

17      Uznając, że wykonanie rezolucji Rady Bezpieczeństwa 1452 (2002) wymaga działania Wspólnoty, w dniu 27 lutego 2003 r. Rada przyjęła wspólne stanowisko 2003/140/WPZiB dotyczące wyjątków od środków ograniczających nałożonych przez wspólne stanowisko 2002/402 (Dz.U. L 53, s. 62). Artykuł 1 wspólnego stanowiska 2003/140 stanowi, że wprowadzając w życie środki określone w art. 3 wspólnego stanowiska 2002/402, Wspólnota Europejska uwzględni wyjątki dozwolone tą rezolucją.

18      W dniu 27 marca 2003 r. Rada przyjęła rozporządzenie (WE) nr 561/2003 zmieniające, w zakresie wyjątków odnoszących się do zamrożenia funduszy i zasobów gospodarczych, rozporządzenie nr 881/2002 (Dz.U. L 82, s. 1). W motywie 4 rozporządzenia nr 561/2003 Rada wskazuje, że w następstwie rezolucji 1452 (2002) niezbędne jest dostosowanie środków wprowadzonych przez Wspólnotę.

19      W dniu 12 listopada 2003 r. Komitet ds. Sankcji przyjął dodatek do ujednoliconego wykazu osób i podmiotów objętych zamrożeniem funduszy na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa 1267 (1999), 1333 (2000) i 1390 (2002). Dodatek ten zawiera m.in. nazwisko F. Hassana, zidentyfikowanego jako osoba powiązana z organizacją Al‑Kaidy.

20      W dniu 20 listopada 2003 r. Komisja przyjęła rozporządzenie nr 2049/2003 zmieniające po raz dwudziesty piąty rozporządzenie nr 881/2002. W drodze rozporządzenia nr 2049/2003 do załącznika I spornego rozporządzenia zostało m. in. dodane nazwisko F. Hassana.

21      W dniu 30 stycznia 2004 r. Rada Bezpieczeństwa przyjęła rezolucję 1526 (2004) mającą na celu po pierwsze, usprawnienie wykonania środków nałożonych na podstawie ust. 4 lit. b) rezolucji 1267 (1999), ust. 8 lit. c) rezolucji 1333 (2000) oraz ust. 1 i 2 rezolucji 1390 (2002), a po drugie, zwiększenie uprawnień Komitetu ds. Sankcji. Zgodnie z ust. 3 rezolucji 1526 (2004) środki te podlegają kolejnemu usprawnieniu po upływie okresu 18 miesięcy od ich przyjęcia lub w razie konieczności przed jego upływem.

22      W dniu 29 lipca 2005 r. Rada Bezpieczeństwa przyjęła rezolucję 1617 (2005). W rezolucji tej przewiduje się w szczególności utrzymanie środków nałożonych w ust. 4 lit. b) rezolucji 1267 (1999), w ust. 8 lit. c) rezolucji 1333 (2000) oraz w ust. 1 i 2 rezolucji 1390 (2002). Zgodnie z ust. 21 rezolucji 1617 (2005) środki te podlegają przeglądowi po upływie okresu 17 miesięcy od ich przyjęcia lub w razie konieczności przed jego upływem w celu ich ewentualnego zaostrzenia.

23      Umieszczenie C. Ayadiego na wykazie stanowiącym załącznik I do spornego rozporządzenia zostało utrzymane. Wpis jego dotyczący zastąpiło rozporządzenie Komisji (WE) nr 1210/2006 z dnia 9 sierpnia 2006 r. zmieniające po raz 67. rozporządzenie nr 881/2002 (Dz.U. L 219, s. 14).

24      Podobnie nazwisko F. Hassana dalej znajdowało się na tym wykazie, jednak wpis jego dotyczący został zastąpiony rozporządzeniem Komisji (WE) nr 46/2008 z dnia 18 stycznia 2008 r. zmieniającym po raz 90. rozporządzenie nr 881/2002 (Dz.U. L 16, s. 11).

 Skargi do Sądu i zaskarżone wyroki

25      Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 12 lutego 2004 r. F. Hassan złożył skargę o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia skierowaną przeciwko Radzie i Komisji i zwrócił się do Sądu o:

–        tytułem żądania głównego – w całości bądź w części stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia zmienionego rozporządzeniem nr 2049/2003 lub tylko tego ostatniego rozporządzenia;

–        ewentualnie, stwierdzenie, że sporne rozporządzenie oraz rozporządzenie nr 2049/2003 nie znajdują zastosowania w zakresie, w jakim odnoszą się one do skarżącego;

–        podjęcie przez Sąd innych kroków uznanych przezeń za konieczne;

–        obciążenie Rady kosztami postępowania, oraz

–        zobowiązanie Rady do zapłaty odszkodowania.

26      W trakcie rozprawy przed Sądem F. Hassan uściślił, że wniesiona przez niego skarga skierowana była przeciwko spornemu rozporządzeniu tylko w zakresie, w jakim dotyczy go ono bezpośrednio i indywidualnie.

27      Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 26 sierpnia 2002 r. C. Ayadi złożył skargę o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia skierowaną przeciwko Radzie i zwrócił się do Sądu o:

–        stwierdzenie nieważności art. 2 spornego rozporządzenia oraz art. 4 tego rozporządzenia w zakresie, w jakim odnosi się on do wspomnianego art. 2;

–        ewentualnie – stwierdzenie nieważności wpisu dotyczącego skarżącego w załączniku I do spornego rozporządzenia;

–        obciążenie Rady kosztami postępowania.

28      W trakcie rozprawy C. Ayadi uściślił, że wniesiona przez niego skarga skierowana była przeciwko spornemu rozporządzeniu tylko w zakresie, w jakim dotyczy go ono bezpośrednio i indywidualnie.

29      W sprawie dotyczącej C. Ayadiego Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Komisja zostali dopuszczeni do postępowania przed Sądem po stronie Rady.

30      Na poparcie swoich żądań F. Hassan podnosi jedyny zarzut wynikający z naruszenia niektórych praw podstawowych i ogólnej zasady proporcjonalności. Jego zarzuty dotyczą bardziej konkretnie: po pierwsze podnoszonego naruszenia prawa do poszanowania własności i prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz po drugie podnoszonego naruszenia prawa do bycia wysłuchanym oraz prawa do rzetelnego procesu.

31      Natomiast C. Ayadi oparł swoje żądania na trzech zarzutach wynikających: pierwszy z braku kompetencji Rady do przyjęcia art. 2 i 4 spornego rozporządzenia oraz nadużycia władzy; drugi z naruszenia podstawowych zasad pomocniczości, proporcjonalności i poszanowania praw podstawowych; oraz trzeci z naruszenia istotnych wymogów proceduralnych.

32      W związku z tym, że omawiane odwołania, z wyjątkiem wniosku o odszkodowanie zawartego w odwołaniu F. Hassana, dotyczą jedynie części zaskarżonych wyroków dotyczącej zarzutów wynikających z naruszenia praw podstawowych wnoszących odwołanie, jedynie ta część tych wyroków została streszczona poniżej.

33      W odniesieniu do tych zarzutów Sąd uznał w pkt 91 zaskarżonego wyroku w sprawie Hassan i w pkt 115 zaskarżonego wyroku w sprawie Ayadi, że z zastrzeżeniem jednej szczególnej kwestii prawnej właściwej dla każdej z tych spraw Sąd wypowiedział się już w przedmiocie wszystkich kwestii prawnych powołanych przez skarżących w wyrokach z dnia 21 września 2005 r.: w sprawie T‑306/01 Yusuf i Al Barakaat International Foundation przeciwko Radzie i Komisji, Zb.Orz. s. II‑3533, pkt 226–346, zwanym dalej „wyrokiem Sądu w sprawie Yusuf” oraz w sprawie T‑315/01 Kadi przeciwko Radzie i Komisji, Zb.Orz. s. II‑3649, pkt 176–291, zwanym dalej „wyrokiem Sądu w sprawie Kadi” i zwanych dalej razem „wyrokami Sądu w sprawach Yusuf i Kadi”.

34      W pkt 92 zaskarżonego wyroku w sprawie Hassan oraz w pkt 116 zaskarżonego wyroku w sprawie Ayadi, które zostały sformułowane podobnie, podniesiono, że Sąd w wyrokach w sprawach Yusuf i Kadi stwierdził w szczególności, że:

„[…]

–      z punktu widzenia prawa międzynarodowego obowiązki państw członkowskich [Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ)] wynikające z Karty Narodów Zjednoczonych przeważają nad wszystkimi innymi obowiązkami wynikającymi z prawa krajowego lub umownego międzynarodowego prawa, włączając w to, w odniesieniu do państw członkowskich Rady Europy, obowiązki wynikające z [europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej „EKPC”)] oraz w odniesieniu do państw, które są również członkami Wspólnoty, obowiązki wynikające z traktatu WE (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 231 oraz w sprawie Kadi, pkt 181);

–      zasada pierwszeństwa obejmuje postanowienia zawarte w danej rezolucji Rady Bezpieczeństwa, zgodnie z art. 25 Karty Narodów Zjednoczonych (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 234 oraz w sprawie Kadi, pkt 184);

–       chociaż Wspólnota nie jest członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych, należy uznać, że zobowiązania wynikające z Karty Narodów Zjednoczonych ciążą na Wspólnocie w ten sam sposób jak na jej państwach członkowskich, na podstawie samego traktatu ją ustanawiającego (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 243 oraz w sprawie Kadi, pkt 193);

–      po pierwsze, nie wolno jej naruszać obowiązków ciążących na jej państwach członkowskich na podstawie Karty Narodów Zjednoczonych ani przeszkadzać w ich wykonaniu, a po drugie, Wspólnota na podstawie tego samego traktatu, który ją ustanowił, jest zobowiązana do przyjęcia, w ramach wykonywania swoich kompetencji, wszelkich niezbędnych przepisów umożliwiających jej państwom członkowskim wywiązanie się z tych obowiązków (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 254 oraz w sprawie Kadi, pkt 204);

–      w konsekwencji argumenty powołane przeciwko zaskarżonemu rozporządzeniu i oparte, po pierwsze, na twierdzeniu, że wspólnotowy porządek prawny jest niezależny od Narodów Zjednoczonych, a po drugie, że istnieje konieczność dokonywania transpozycji rezolucji Rady Bezpieczeństwa do prawa krajowego państw członkowskich, zgodnie z przepisami konstytucyjnymi i podstawowymi zasadami prawa, należy odrzucić (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 258 oraz w sprawie Kadi, pkt 208);

–      zaskarżone rozporządzenie, przyjęte przy uwzględnieniu wspólnego stanowiska 2002/402, jest wykonaniem na szczeblu Wspólnoty ciążącego na jej państwach członkowskich jako członkach ONZ obowiązku wprowadzenia w życie, w razie konieczności na podstawie aktu wspólnotowego, sankcji skierowanych przeciwko Osamie bin Ladenowi, sieci Al‑Kaida i talibom oraz innym osobom fizycznym, grupom, przedsiębiorstwom i podmiotom z nimi powiązanym, które zostały nałożone, a następnie zaostrzone przez kolejne rezolucje Rady Bezpieczeństwa przyjęte na podstawie rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 264 oraz w sprawie Kadi, pkt 213);

–      w tym kontekście instytucje wspólnotowe podjęły działania na podstawie ograniczonych kompetencji, a więc nie posiadały niezależnych uprawnień uznaniowych (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 265 oraz w sprawie Kadi, pkt 214);

–      uwzględniając powyższe rozważania, stwierdzenie kompetencji Sądu do przeprowadzenia w sposób incydentalny kontroli legalności decyzji Rady Bezpieczeństwa lub Komitetu ds. Sankcji z punktu widzenia systemu ochrony praw podstawowych uznanych we wspólnotowym porządku prawnym byłoby więc nieuzasadnione zarówno na podstawie prawa międzynarodowego, jak i prawa wspólnotowego (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 272 oraz w sprawie Kadi, pkt 221);

–      sporne rezolucje Rady Bezpieczeństwa z zasady nie podlegają kontroli sądowej sprawowanej przez Sąd, a Sąd nie jest uprawniony do orzekania, chociażby incydentalnie, w zakresie zgodności tych rezolucji z prawem wspólnotowym; przeciwnie, Sąd jest w największym stopniu zobowiązany do interpretowania i stosowania tego prawa w taki sposób, aby pozostawało w zgodności z obowiązkami państw członkowskich wynikającymi z Karty Narodów Zjednoczonych (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 276 oraz w sprawie Kadi, pkt 225);

–      Sąd jest jednak uprawniony do sprawowania incydentalnej kontroli zgodności spornych rezolucji Rady Bezpieczeństwa z normami o charakterze ius cogens, stanowiącymi element międzynarodowego porządku prawnego, wiążącymi wszystkie podmioty prawa międzynarodowego, włączając organy ONZ i niedopuszczającymi żadnych odstępstw (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 277 oraz w sprawie Kadi, pkt 226);

–      w świetle powszechnego systemu ochrony praw człowieka w odniesieniu do norm o charakterze ius cogens zamrożenie funduszy przewidziane przez zaskarżone rozporządzenie nie narusza ani podstawowego prawa zainteresowanych do dysponowania swoim mieniem, ani ogólnej zasady proporcjonalności (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 288 i 289 oraz w sprawie Kadi, pkt 237 i 238);

–      w związku z tym, że sporne rezolucje Rady Bezpieczeństwa nie przewidują prawa zainteresowanych do bycia wysłuchanym przez Komitet ds. Sankcji przed wpisaniem ich nazwiska do spornego wykazu oraz że żadna bezwzględna norma prawa międzynarodowego nie wymaga uprzedniego wysłuchania zainteresowanych w takim przypadku, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, argumenty oparte na zarzucanym naruszeniu tego prawa należy odrzucić (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 306, 307 i 321 oraz w sprawie Kadi, pkt 261 i 268);

–      w szczególności w tych okolicznościach, gdy chodzi o środek zachowawczy ograniczający dysponowanie mieniem zainteresowanych, poszanowanie ich praw podstawowych nie wymaga poinformowania zainteresowanych o faktach i dowodach zebranych przeciwko nim, ponieważ Rada Bezpieczeństwa lub Komitet ds. Sankcji oceniają, że sprzeciwiają się temu względy bezpieczeństwa wspólnoty międzynarodowej (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 320 oraz w sprawie Kadi, pkt 274);

–      instytucje wspólnotowe nie miały również obowiązku wysłuchania zainteresowanych przed przyjęciem zaskarżonego rozporządzenia (wyrok w sprawie Yusuf, pkt 329) ani w związku z przyjęciem zaskarżonego rozporządzenia oraz jego wykonaniem (wyrok [Sądu] w sprawie Kadi, pkt 259);

–      w ramach skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozporządzenia Sąd przeprowadza pełną kontrolę legalności tego rozporządzenia pod względem przestrzegania przez instytucje wspólnotowe ich kompetencji, zewnętrznych wymogów legalności oraz istotnych wymogów proceduralnych je obowiązujących; Sąd kontroluje również legalność zaskarżonego rozporządzenia z punktu widzenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa, które rozporządzenie to ma wykonać, w szczególności pod kątem ich zgodności z wymogami formalnymi i materialnymi, wewnętrznej spójności oraz proporcjonalności rozporządzenia do rezolucji; Sąd przeprowadza ponadto kontrolę legalności zaskarżonego rozporządzenia, a pośrednio także spornych rezolucji Rady Bezpieczeństwa w świetle nadrzędnych norm prawa międzynarodowego o charakterze ius cogens, a w szczególności w świetle norm imperatywnych mających na celu powszechną ochronę praw człowieka (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 334, 335 i 337 oraz w sprawie Kadi, pkt 279, 280 i 282);

−      do Sądu nie należy natomiast przeprowadzenie pośredniej kontroli zgodności samych spornych rezolucji Rady Bezpieczeństwa z prawami podstawowymi objętymi ochroną wspólnotowego porządku prawnego; ponadto do Sądu nie należy kontrola prawidłowości oceny faktów i dowodów zebranych przez Radę na poparcie podjętych przez nią środków ani, z zastrzeżeniem ograniczonego zakresu określonego w poprzednim tiret, kontrolowanie w sposób pośredni stosowności i proporcjonalności tych środków (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 338 i 339 oraz w sprawie Kadi, pkt 283 i 284);

–      z tego względu skarżącym nie przysługuje żaden środek prawny, ponieważ Rada Bezpieczeństwa nie uznała za stosowne powołania niezawisłego międzynarodowego sądu zajmującego się orzekaniem, co do okoliczności faktycznych i prawnych, w przedmiocie skarg na decyzje indywidualne podejmowane przez Komitet ds. Sankcji (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 340 oraz w sprawie Kadi, pkt 285);

–      stwierdzony w ten sposób w poprzedzającym tiret brak ochrony sądowej skarżących nie jest sam w sobie sprzeczny z normami o charakterze ius cogens, ponieważ: a) prawo dostępu do wymiaru sprawiedliwości nie ma charakteru bezwzględnego, b) w niniejszym przypadku ograniczenie prawa zainteresowanych do dostępu do wymiaru sprawiedliwości, wynikające z immunitetu jurysdykcyjnego, z jakiego korzystają z zasady w wewnętrznym porządku prawnym państw członkowskich rezolucje Rady Bezpieczeństwa przyjmowane na podstawie rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych, należy uważać za nierozłącznie związane z tym prawem, c) ograniczenie tego rodzaju jest uzasadnione zarówno ze względu na charakter decyzji, które Rada Bezpieczeństwa podejmuje na podstawie rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych, jak i słuszność zamierzonego celu oraz d) w braku sądu międzynarodowego właściwego w sprawach kontroli legalności aktów Rady Bezpieczeństwa powołanie takiego organu, jakim jest Komitet ds. Sankcji oraz prawne umożliwienie zwrócenia się do niego w każdej chwili w celu ponownego rozpatrzenia indywidualnego przypadku, za pośrednictwem sformalizowanej procedury z udziałem właściwych rządów, stanowi alternatywny i rozsądny środek służący właściwej ochronie podstawowych praw zainteresowanych o charakterze ius cogens (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 341–345 oraz w sprawie Kadi, pkt 286–290);

–      argumenty przedstawione przeciwko zaskarżonemu rozporządzeniu i oparte na naruszeniu prawa do skutecznej kontroli sądowej należy w konsekwencji odrzucić (wyrok [Sądu] w sprawie Yusuf, pkt 346 oraz w sprawie Kadi, pkt 291)”.

35      W pkt 95–124 zaskarżonego wyroku w sprawie Hassan Sąd dodatkowo rozważył odpowiedzi na bardziej konkretne argumenty przedstawione przez F. Hassana w trakcie rozprawy, które dotyczyły po pierwsze podniesionego nadmiernego rygoru środka zamrożenia wszystkich funduszy i zasobów gospodarczych do niego należących oraz po drugie rzekomej niemożności zastosowania w niniejszym przypadku wniosków, do których doszedł Sąd w wyrokach w sprawach Yusuf oraz w sprawie Kadi w odniesieniu do zgodności z normami o charakterze ius cogens stwierdzonego braku ochrony sądowej zainteresowanych.

36      Podobnie w pkt 117–154 zaskarżonego wyroku w sprawie Ayadi Sąd zawarł dodatkowe twierdzenia obok tych z pkt 34 powyżej w odpowiedzi na bardziej konkretne argumenty rozwinięte przez C. Ayadiego dotyczące z jednej strony rzekomej nieskuteczności wyjątków i odstępstw od zamrożenia funduszy przewidzianych rozporządzeniem nr 561/2003 w szczególności w odniesieniu do wykonywania działalności zawodowej, z drugiej zaś, rzekomej niemożności zastosowania w niniejszym przypadku wniosków, do których doszedł Sąd w wyrokach w sprawach Yusuf oraz w sprawie Kadi w odniesieniu do zgodności z normami o charakterze ius cogens stwierdzonego braku ochrony sądowej zainteresowanych.

37      Sąd zbadał te argumenty i stwierdził, że nie podważają one oceny dokonanej przez Sąd w przedmiocie kwestii prawnych w wyrokach w sprawach Yusuf oraz w sprawie Kadi.

38      W pkt 126–128 zaskarżonego wyroku w sprawie Hassan Sąd dalej badał zarzuty podniesione przez F. Hassana w przedmiocie naruszenia prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego a także naruszenia dobrego imienia. Sąd oddalił wskazane zarzuty zasadniczo, ponieważ w świetle ius cogens należy uznać, że skarżący nie doświadczył arbitralnej ingerencji w wykonywaniu tych praw.

39      Podobnie w pkt 156 zaskarżonego wyroku w sprawie Ayadi Sąd oddalił argument, który nie był poddany analizie w wyrokach Sądu w sprawach Yusuf i Kadi, zgodnie z którym państwa członkowskie ONZ nie mają obowiązku ścisłego stosowania środków, do których podjęcia „wzywa” ich Rada Bezpieczeństwa.

40      W związku z tym Sąd oddalił wnioski o stwierdzenie nieważności wniesione przez skarżących, uznając je za bezzasadne.

41      Wreszcie Sąd uznał za niedopuszczalny wniosek o odszkodowanie wniesiony przez F. Hassana z uwagi na jego nieprecyzyjność i dodał w odniesieniu do innych elementów przedstawionych przez skarżącego, że wniosek ten był w każdym razie nieuzasadniony.

42      W konsekwencji Sąd oddalił te dwie skargi w całości.

 Postępowanie przed Trybunałem

43      Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 5 listopada 2008 r. Republika Francuska i Zjednoczone Królestwo zostali dopuszczeni do sprawy w charakterze interwenienta popierającego żądania Rady i Komisji w sprawie C‑399/06 P. Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 30 marca 2009 r. Republika Francuska została dopuszczona do sprawy w charakterze interwenienta popierającego żądania Rady w sprawie C‑403/06 P.

44      Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 7 stycznia 2009 r. C. Ayadi złożył wniosek o przyznanie pomocy w zakresie kosztów postępowania zgodnie z art. 76 regulaminu.

45      Postanowieniem z dnia 2 września 2009 r. Trybunał uwzględnił wniosek wniesiony przez C. Ayadiego.

46      Po wysłuchaniu stron i rzecznika generalnego ww. sprawy ze względu na istniejące między nimi powiązanie zostały połączone do łącznego wydania wyroku zgodnie z art. 43 regulaminu.

 Żądania wnoszących odwołanie

47      F. Hassan wnosi do Trybunału o:

–        uchylenie zaskarżonego wyroku w sprawie Hassan;

–        stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia i/lub rozporządzenia nr 2049/2003 w całości bądź w zakresie zakazu dotyczącego wnoszącego odwołanie;

–        ewentualnie – stwierdzenie, że wyżej wymienione rozporządzenia nie znajdują zastosowania w zakresie, w jakim odnoszą się one do wnoszącego odwołanie;

–        podjęcie przez Trybunał innych kroków uznanych przezeń za konieczne;

–        obciążenie Rady kosztami postępowania oraz

–        zobowiązanie Rady do zapłaty odszkodowania wnoszącemu odwołanie.

48      C. Ayadi wnosi do Trybunału o:

–        uchylenie w całości wyroku w sprawie Ayadi;

–        stwierdzenie nieważności art. 2 i art. 4 oraz załącznika I do spornego rozporządzenia w zakresie, w jakim bezpośrednio i indywidualnie dotyczą one wnoszącego odwołanie oraz

–        obciążenie Rady kosztami postępowania przed Trybunałem i Sądem.

49      Rada i Komisja w tych dwóch sprawach wnoszą o oddalenie odwołania z wyjątkiem zarzutów analogicznych do zarzutów badanych przez Trybunał w wyroku z dnia 3 września 2008 r. w sprawach połączonych C‑402/05 P i C‑415/05 P, Kadi i Al Barakaat International Foundation przeciwko Radzie i Komisji, Zb.Orz. s. I‑6351, zwanego dalej „wyrokiem Trybunału w sprawie Kadi” oraz wnoszą one o obciążenie wnoszących odwołanie kosztami postępowania w zakresie, w jakim Trybunał uzna to za celowe.

 Zarzuty wniesione na poparcie odwołań

50      W zarzucie pierwszym F. Hassan zarzuca Sądowi naruszenie prawa w ramach badania zarzutów wniesionych przez niego przed Sądem w odniesieniu do naruszenia niektórych praw podstawowych poprzez niezbadanie bezpośrednio, czy Rada Bezpieczeństwa zapewniała ochronę równoważną z ochroną wynikającą z EKPC, w szczególności w odniesieniu do art. 6, 8, 13 i art. 1 protokołu 1 do EKPC, i zbadanie jedynie w sposób pośredni działania Rady według zasady ius cogens.

51      W swoim zarzucie drugim F. Hassan zarzuca Sądowi naruszenie prawa poprzez uznanie, że ograniczenie w używaniu własności było bez znaczenia dla istoty prawa własności.

52      Z repliki C. Ayadiego wynika, że w odniesieniu do wyroku Trybunału w sprawie Kadi zamierza on przedstawić jedynie dwa zarzuty. Zarzut pierwszy dotyczy naruszenia prawa przez Sąd poprzez stwierdzenie, że sąd wspólnotowy nie ma prawa do oceny legalności aktu wspólnotowego wdrażającego decyzję Rady Bezpieczeństwa z punktu widzenia ius cogens i poprzez stwierdzenie, że sąd wspólnotowy nie może stwierdzić nieważności takiego aktu celem zapewnienia ochrony praw podstawowych uznanych w porządku prawnym Narodów Zjednoczonych; w zarzucie drugim wnoszący odwołanie twierdzi, że Sąd naruszył prawo, nie uznając, iż zaskarżone części spornego rozporządzenia naruszają prawa podstawowe C. Ayadiego.

 W przedmiocie odwołania

 Wpływ rozporządzenia (WE) nr 954/2009 na ewentualny brak potrzeby rozstrzygnięcia

53      Należy stwierdzić, że w drodze rozporządzenia Komisji (WE) nr 954/2009 zmieniającego po raz 114. rozporządzenie nr 881/2002 (Dz.U. L 269, s. 20) decyzje o wpisaniu F. Hassana i C. Ayadiego na wykaz stanowiący załącznik I do spornego rozporządzenia zostały zastąpione nowymi decyzjami potwierdzającymi i zmieniającymi umieszczenie ich w tym załączniku.

54      Zgodnie z preambułą rozporządzenia nr 954/2009 Komisja przyjęła wskazane rozporządzenie, uwzględniając orzecznictwo Trybunału, a w szczególności wyrok Trybunału w sprawie Kadi informując uprzednio F. Hassana i C. Ayadiego w przedmiocie powodów ich wpisania do ww. wykazu otrzymanych od Komitetu ds. Sankcji i rozpatrzywszy przedstawione przez nich uwagi w tym względzie.

55      W preambule Komisja ponadto stwierdziła, że po uważnym rozpatrzeniu ww. uwag, a także uwzględniając prewencyjny charakter zamrożenia funduszy i środków gospodarczych, umieszczenie tych osób w ww. wykazie jest uzasadnione z powodu ich powiązań z siecią Al‑Kaida.

56      Zgodnie z art. 2 rozporządzenia nr 954/2009 wskazane rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, tj. z dniem 15 października 2009 r.; natomiast stosowane jest od dnia 30 maja 2002 r. w odniesieniu do C. Ayadiego oraz od dnia 21 listopada 2003 r. w odniesieniu do F. Hassana.

57      Mając na uwadze uchylenie spornego rozporządzenia i jego zastąpienie z mocą wsteczną w odniesieniu do skarżących rozporządzeniem nr 954/2009 obowiązującym od wyżej wymienionych dni, pojawia się kwestia, czy istnieje potrzeba rozstrzygnięcia niniejszych spraw.

58      Należy przypomnieć w tym zakresie, że Trybunał może z urzędu orzec o braku interesu jednej ze stron we wniesieniu lub utrzymaniu skargi, jeżeli zdarzenie mające miejsce po wydaniu wyroku Sądu pozbawia ten wyrok szkodliwego skutku dla wnoszącego odwołanie, i może uznać, że odwołanie jest z tego względu niedopuszczalne lub bezprzedmiotowe (zob. w szczególności wyrok z dnia 3 września 2009 r. w sprawie C‑535/06 P Moser Baer India przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I‑7051, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).

59      W niniejszej sprawie art. 2 rozporządzenia nr 954/2009 stanowi, że rzeczone rozporządzenie znajduje zastosowanie z dniem pierwszego wpisania C. Ayadiego i F. Hassana do wykazu stanowiącego załącznik I do spornego rozporządzenia, tj. odpowiednio od dnia 30 maja 2002 r. i od dnia 21 listopada 2003 r.

60      Nazwiska C. Ayadiego i F. Hassana znajdowały się na tym wykazie przez okres odpowiednio siedmiu lub sześciu lat i w związku z tym podlegali oni środkom ograniczającym przewidzianym w zaskarżonym rozporządzeniu, które Trybunał uznał za mające znaczący wpływ na prawa i wolności osób, których one dotyczą (zob. wyrok Trybunału w sprawie Kadi, pkt 375), jednakże wnoszący odwołanie stwierdzili najpierw przed Sądem a następnie przed Trybunałem w ramach postępowania obejmującego prawie całość omawianych okresów, że umieszczenie ich nazwisk na ww. wykazie było bezprawne, gdyż w szczególności umieszczenie ich nazwisk na tym wykazie nastąpiło bez poszanowania ich praw podstawowych, czego ani Rada, ani Komisja nie kwestionują już w odniesieniu do wyroku Trybunału w sprawie Kadi.

61      Rozporządzenie nr 954/2009 utrzymało z mocą wsteczną nazwiska F. Hassana i C. Ayadiego na tym wykazie w ten sposób, że środki ograniczające z niego wynikające w dalszym ciągu znajdują względem nich zastosowanie w odniesieniu do okresu, w którym obowiązywało sporne rozporządzenie będące przedmiotem ich odwołań, podczas gdy wniesione przez nich skargi miały na celu wykreślenie ich nazwisk z tego wykazu.

62      Nie można więc uznać, że przyjęcie rozporządzenia nr 954/2009 miało miejsce po wydaniu zaskarżonych wyroków, powodując, że odwołania stały się bezcelowe.

63      Ponadto należy stwierdzić, że rozporządzenie nr 954/2009 nie jest wciąż ostateczne, ponieważ może stanowić przedmiot skargi o stwierdzenie nieważności. W związku z tym nie można wykluczyć, że jeżeli zostałaby stwierdzona nieważność tego aktu skutkiem przeprowadzonego postępowania, sporne rozporządzenie w zakresie, w jakim dotyczy ono wnoszących odwołanie, weszłoby na nowo w życie w odniesieniu do nich.

64      Uwagi te potwierdzają, że przyjęcia rozporządzenia nr 954/2009 nie można uznać za równoważne zwykłemu stwierdzeniu nieważności spornego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy ono wnoszących odwołanie, poprzez które wnoszący odwołanie uzyskaliby ten sam skutek, jaki mogą odnieść wniesione przez nich skargi, tak że Trybunał nie musiałby już rozstrzygać tej kwestii. W tym względzie niniejsze rozporządzenie różni się od aktu rozpatrywanego w postanowieniu z dnia 8 marca 1993 r. w sprawie C‑123/92 Lezzi Pietro przeciwko Komisji, Rec. s. I‑809.

65      W tych szczególnych okolicznościach odwołania nie straciły na celowości i do Trybunału należy ich rozstrzygnięcie.

 Co do istoty

66      Na wstępie należy zauważyć po pierwsze, że w trakcie rozprawy przed Trybunałem F. Hassan wyraźnie zrezygnował z zarzutu dotyczącego wniosku o odszkodowanie. Nie ma zatem potrzeby rozpatrywania tego zarzutu w ramach niniejszego odwołania.

67      Po drugie, w odniesieniu do przedmiotu zarzutów o stwierdzenie nieważności należy podnieść, co się tyczy odpowiednio obydwu wnoszących odwołanie, że należy go rozumieć w taki sposób, iż dotyczy on spornego rozporządzenia zmienionego w zakresie odwołania wniesionego przez C. Ayadiego rozporządzeniem nr 1210/2006 i w zakresie odwołania wniesionego przez F. Hassana rozporządzeniem nr 46/2008.

 W przedmiocie zarzutów podniesionych przez wnoszących odwołanie wynikających z naruszenia w spornym rozporządzeniu ich praw podstawowych

68      Należy rozpatrzyć zarzuty wniesione przez wnoszących odwołanie na poparcie ich odwołań, w których zarzucają oni Sądowi fakt oddalenia ich zarzutów wynikających z naruszenia przez sporne rozporządzenie ich praw podstawowych.

69      W zaskarżonych wyrokach, opierając się na swoich wyrokach w sprawach Yusuf i Kadi Sąd co do zasady stwierdził, że z zasad dotyczących związku między międzynarodowym porządkiem prawnym Narodów Zjednoczonych a wspólnotowym porządkiem prawnym wynika, że sporne rozporządzenie, skoro wykonuje rezolucję Rady Bezpieczeństwa uchwaloną na podstawie rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych i niepozostawiającą żadnego marginesu w tej mierze, nie może być przedmiotem kontroli sądowej w zakresie jego wewnętrznej zgodności z prawem, z wyjątkiem zgodności z normami ius cogens i w tym zakresie korzysta zatem z immunitetu jurysdykcyjnego (zaskarżone wyroki: w sprawie Hassan, pkt 92, w sprawie Ayadi, pkt 116).

70      W związku z tym ponownie opierając się na swoich wyrokach w sprawach Yusuf i Kadi, Sąd orzekł, że zgodność z prawem spornego rozporządzenia, w tym zarzuty wynikające dla wnoszących odwołanie z naruszenia ich praw podstawowych, może zostać rozpatrzona pod względem zgodności z normami o charakterze ius cogens, stanowiącymi element międzynarodowego porządku prawnego, bezwzględnie wiążącymi wszystkie podmioty prawa międzynarodowego, w tym organy ONZ, i niedopuszczającymi żadnych odstępstw (zaskarżone wyroki: w sprawie Hassan, pkt 92; w sprawie Ayadi, pkt 116).

71      Tymczasem z pkt 326 i 327 wyroku Trybunału w sprawie Kadi wynika, że powyższe twierdzenie jest błędne. Bowiem sądy wspólnotowe – zgodnie z kompetencjami, w które wyposażył je traktat WE – powinny zapewnić co do zasady pełną kontrolę zgodności z prawem ogółu aktów wspólnotowych w świetle praw podstawowych, stanowiących integralną część zasad ogólnych prawa wspólnotowego, w tym również tych aktów wspólnotowych, które – jak sporne rozporządzenie – służą wykonaniu rezolucji Rady Bezpieczeństwa uchwalonych w trybie rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych.

72      Trybunał dalej podsumował w pkt 328 swojego wyroku w sprawie Kadi, że w związku z tym, iż zarzuty zainteresowanych były uzasadnione w tej kwestii, należy uchylić w tym względzie wyroki Sądu w sprawach Yusuf i Kadi.

73      Ponadto Trybunał orzekł w pkt 330 swojego wyroku w sprawie Kadi, że skoro w dalszej części wyroków Sądu w sprawach Yusuf i Kadi dotyczącej konkretnych praw podstawowych, na które powoływali się skarżący, Sąd ograniczył się do zbadania zgodności z prawem spornego rozporządzenia jedynie w świetle norm ius cogens, podczas gdy powinien był przeprowadzić co do zasady pełną analizę w świetle praw podstawowych należących do zasad ogólnych prawa wspólnotowego, tę dalszą część wyroków w sprawach Yusuf i Kadi należy również uchylić.

74      Z tego wynika, że skoro zaskarżone wyroki, co zostało przypomniane w pkt 69 i 70 niniejszego wyroku opierają się na tych samych podstawach prawnych co wyroki Sądu w sprawach Yusuf i Kadi, zaskarżone wyroki podobnie naruszają prawo i należy je z tych samych powodów uchylić w zakresie, w jakim zawierają odpowiedź Sądu na zarzuty wynikające dla wnoszących odwołanie z naruszenia niektórych z ich praw podstawowych.

75      Wniosku tego nie podważa dodanie w pkt 95–125 zaskarżonego wyroku w sprawie Hassan i w pkt 117–155 zaskarżonego wyroku w sprawie Ayadi pewnych twierdzeń w odpowiedzi na bardziej konkretne argumenty przedstawione przez wnoszących odwołanie, gdy Sąd stwierdził, że jego rozważania wskazują na słuszność podstawy prawnej jego wyroków w sprawach Yusuf i Kadi i w konsekwencji zaskarżonych wyroków.

76      Wreszcie należy stwierdzić, że w trakcie rozprawy przed Trybunałem F. Hassan przyznał, że zarzut podniesiony przed Sądem i następnie przez ten Sąd oddalony dotyczący rzekomego naruszenia jego prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego zagwarantowanego przez art. 8 EKPC nie zostały włączone w zakres odwołania. W tych okolicznościach nie ma potrzeby rozpatrywania tego zarzutu.

77      Zarzuty wnoszących odwołanie są zatem uzasadnione i należy uchylić zaskarżone wyroki.

 W przedmiocie skarg do Sądu

78      Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy zdanie drugie statutu Trybunału Sprawiedliwości w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala.

79      W niniejszej sprawie Trybunał uważa, że stan postępowania pozwala na rozpoznanie skarg wnoszących odwołanie i że należy wydać orzeczenie ostateczne w przedmiocie tych skarg.

80      W pierwszej kolejności należy zbadać zarzuty wnoszących odwołanie dotyczące naruszenia prawa do obrony, w szczególności prawa do bycia wysłuchanym oraz prawa do skutecznej kontroli sądowej, które to naruszenie wynikało z zamrożenia funduszy takiego jak nałożone na nich spornym rozporządzeniem.

81      W tej kwestii należy stwierdzić, że nie zostało zakwestionowane, iż konkretne okoliczności, które towarzyszyły umieszczeniu nazwisk wnoszących odwołanie w zawartym w załączniku I do spornego rozporządzenia wykazie osób i podmiotów, których dotyczą środki ograniczające, są identyczne jak okoliczności, w których nazwiska zainteresowanych w sprawach leżących u podstaw wyroku Trybunału w sprawie Kadi zostały umieszczone w tym wykazie.

82      W świetle tych okoliczności Trybunał orzekł w pkt 334 wspomnianego wyroku w sprawie Kadi, że prawa do obrony, w szczególności prawo do bycia wysłuchanym, jak również prawo do skutecznej kontroli sądowej wnoszących odwołanie, w sposób oczywisty nie były przestrzegane.

83      W pkt 348 tego wyroku Trybunał stwierdził ponadto, że skoro Rada ani nie poinformowała wnoszących odwołanie o dowodach zgromadzonych przeciwko nim, uzasadniających nałożenie na nich środków ograniczających, ani nie przyznała im prawa do zapoznania się z tymi dowodami w rozsądnym terminie po nałożeniu tych środków, wnoszący odwołanie nie mieli możliwości przedstawienia swojego stanowiska w tej kwestii. Trybunał zatem stwierdził, że ich prawo do obrony, w szczególności prawo do bycia wysłuchanym, nie było przestrzegane.

84      Taki wniosek nasuwa się z tych samych powodów także w niniejszej sprawie, dlatego też należy stwierdzić, że prawo do obrony wnoszących odwołanie nie było przestrzegane.

85      Ponadto w pkt 349 swojego wyroku w sprawie Kadi Trybunał orzekł, że wobec braku poinformowania wnoszących odwołanie o zgromadzonych przeciwko nim dowodach oraz mając na względzie wskazane w pkt 336 i 337 niniejszego wyroku związki między prawem do obrony i prawem do skutecznej ochrony sądowej, nie mieli oni również możliwości obrony swoich praw w odniesieniu do tych dowodów na dostatecznych warunkach przed sądem wspólnotowym, a zatem należy stwierdzić również naruszenie prawa do skutecznej ochrony sądowej.

86      Taki sam wniosek nasuwa się w odniesieniu do omawianych spraw, co się tyczy prawa do skutecznej ochrony sądowej wnoszących odwołanie, należy zatem stwierdzić, że w niniejszej sprawie ww. podstawowe prawo F. Hassana i C. Ayadiego nie było przestrzegane.

87      Należy ponadto stwierdzić, że naruszenia tego nie naprawiono w ramach niniejszego postępowania. Skoro bowiem zgodnie z zasadniczym stanowiskiem Rady żaden z dowodów tego rodzaju nie może być przedmiotem ustaleń sądu wspólnotowego, żaden taki dowód nie został przez nią przedstawiony (zob. analogicznie wyrok Trybunału w sprawie Kadi, pkt 350). Ponadto wprawdzie Rada uwzględniła przesłanie wyroku Trybunału w sprawie Kadi w ramach omawianych odwołań, to należy stwierdzić, że nie przedstawiła ona żadnych wyjaśnień w odniesieniu do dowodów zgromadzonych przeciwko wnoszącym odwołanie.

88      Trybunał może zatem jedynie stwierdzić, że nie jest w stanie dokonać kontroli zgodności z prawem spornego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy wnoszących odwołanie, a zatem również z tego powodu należy ocenić, że przysługujące im prawo podstawowe do skutecznej ochrony sądowej nie było w niniejszej sprawie przestrzegane (zob. analogicznie wyrok Trybunału w sprawie Kadi, pkt 351).

89      W związku z tym należy orzec, że sporne rozporządzenie w zakresie, w jakim dotyczy wnoszących odwołanie, zostało wydane bez zapewnienia jakiejkolwiek gwarancji w odniesieniu do poinformowania o zgromadzonych przeciwko nim dowodach lub w odniesieniu do ich wysłuchania w tej kwestii, a zatem należy uznać, że rozporządzenie to zostało ustanowione w ramach procedury, w której prawo do obrony nie było przestrzegane, co spowodowało również naruszenie prawa do skutecznej obrony sądowej (zob. analogicznie wyrok Trybunału w sprawie Kadi, pkt 352).

90      Z ogółu powyższych rozważań wynika, że zarzuty, na których F. Hassan i C. Ayadi oparli swoje skargi o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia, a dotyczące naruszenia ich prawa do obrony, w szczególności prawa do bycia wysłuchanym, a także prawa do skutecznej ochrony sądowej, są uzasadnione (zob. analogicznie wyrok Trybunału w sprawie Kadi, pkt 353).

91      Po drugie, w odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia prawa do poszanowania własności, spowodowanego zamrożeniem funduszy wynikającym ze spornego rozporządzenia, Trybunał orzekł w pkt 366 swojego wyroku w sprawie Kadi, że środki ograniczające nałożone spornym rozporządzeniem są takimi ograniczeniami prawa własności, które co do zasady można uznać za uzasadnione.

92      Tymczasem zostało ustalone, że sporne rozporządzenie w zakresie, w jakim dotyczy F. Hassana i C. Ayadiego, zostało wydane bez zapewnienia jakiejkolwiek gwarancji umożliwiającej im przedstawienie swojej sprawy właściwym organom, i to w sytuacji, w której ograniczenie ich praw własności – zważywszy na ogólny zasięg i rzeczywisty czas trwania środków ograniczających, którym został poddany – należy uważać za daleko idące (zob. analogicznie wyrok Trybunału w sprawie Kadi, pkt 369).

93      W związku z tym należy stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie wobec F. Hassana i C. Ayadiego środków ograniczających, o których mowa w spornym rozporządzeniu, w związku z umieszczeniem ich nazwisk w wykazie z załącznika I do spornego rozporządzenia stanowi nieuzasadnione ograniczenie ich prawa własności (zob. analogicznie wyrok Trybunału w sprawie Kadi, pkt 370).

94      Tym samym wskazana przez wnoszących odwołanie podstawa odwoławcza dotycząca naruszenia prawa podstawowego poszanowania własności jest uzasadniona.

95      W tych okolicznościach zbadanie zarzutów podniesionych przez F. Hassana dotyczących rzekomego naruszenia jego prawa do życia prywatnego i rodzinnego zagwarantowanego w art. 8 EKPC nie jest konieczne.

96      Z ogółu powyższych rozważań wynika, że należy stwierdzić nieważność spornego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy ono wnoszących odwołanie z uwzględnieniem uściśleń z pkt 67 niniejszego wyroku, co się tyczy wersji tego rozporządzenia znajdującej zastosowanie odpowiednio do skarg wnoszących odwołanie.

 W przedmiocie kosztów

97      Zgodnie z art. 122 akapit pierwszy regulaminu, jeżeli odwołanie jest zasadne i Trybunał orzeka wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie, rozstrzyga on o kosztach. Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Artykuł 69 § 4 akapit pierwszy tego artykułu stanowi, że państwa członkowskie, które wstąpiły do sprawy w charakterze interwenienta, pokrywają własne koszty.

98      W związku z tym, że odwołania wniesione przez F. Hassana i C. Ayadiego zostały uwzględnione i że stwierdzona została nieważność spornego rozporządzenia w zakresie, w jakim ich dotyczy, i w ramach określonych w pkt 67 niniejszego wyroku, zgodnie z żądaniem wnoszących odwołanie Rada powinna ponieść, poza poniesionymi przez nią własnymi kosztami, również koszty poniesione przez F. Hassana i C. Ayadiego, tak w pierwszej instancji, jak w związku z niniejszymi postępowaniami odwoławczymi.

99      Zjednoczone Królestwo ponosi własne koszty związane zarówno z postępowaniem w pierwszej instancji, jak i z postępowaniami odwoławczymi.

100    Republika Francuska ponosi swoje własne koszty związane z postępowaniami odwoławczymi.

101    Komisja ponosi swoje własne koszty związane zarówno z postępowaniem w pierwszej instancji, jak i z postępowaniem odwoławczym w sprawie dotyczącej F. Hassana. Komisja ponosi ponadto swoje własne koszty w sprawie dotyczącej C. Ayadiego zarówno w odniesieniu do postępowania przed Sądem, jak i w postępowaniu przed Trybunałem.

Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:

1)      Wyroki Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie T‑49/04 Hassan przeciwko Radzie i Komisji oraz w sprawie T‑253/02 Ayadi przeciwko Radzie zostają uchylone.

2)      Rozporządzenie Rady (WE) nr 881/2002 z dnia 27 maja 2002 r. wprowadzające niektóre szczególne środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al‑Kaida i talibami i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 467/2001 zakazujące wywozu niektórych towarów i usług do Afganistanu, wzmacniające zakaz lotów i rozszerzające zamrożenie funduszy i innych środków finansowych w odniesieniu do talibów w Afganistanie, zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) nr 46/2008 z dnia 18 stycznia 2008 r. jest nieważne w zakresie, w jakim dotyczy F. Hassana.

3)      Rozporządzenie nr 881/2002, zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1210/2006 z dnia 9 sierpnia 2006 r. jest nieważne w zakresie, w jakim dotyczy C. Ayadiego.

4)      Rada, poza własnymi kosztami, pokrywa również koszty poniesione przez F. Hassana i C. Ayadiego, tak w pierwszej instancji, jak w związku z niniejszymi postępowaniami odwoławczymi.

5)      Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ponosi własne koszty związane zarówno z postępowaniem w pierwszej instancji w sprawie dotyczącej C. Ayadiego, jak i z postępowaniami odwoławczymi.

6)      Republika Francuska ponosi swoje własne koszty związane z postępowaniami odwoławczymi.

7)      Komisja Europejska ponosi swoje własne koszty związane zarówno z postępowaniem w pierwszej instancji, jak i z postępowaniem odwoławczym w sprawie dotyczącej F. Hassana. Komisja Europejska ponosi ponadto swoje własne koszty w sprawie dotyczącej C. Ayadiego zarówno w odniesieniu do postępowaniu przed Sądem Unii Europejskiej jak i w postępowaniu przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Podpisy

* Język postępowania: angielski.

Full & Egal Universal Law Academy