Kawża C-464/06
Proċeduri mibdija minn
Avena Nordic Grain Oy
(talba għal deċiżjoni preliminari magħmula mill-Korkein hallinto-oikeus)
“Agrikoltura — Sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli — Regolament (KE) Nru 800/1999 — Artikolu 5 — Preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni — Trażmissjoni bil-faks”
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) tat-18 ta’ Ottubru 2007
Sommarju tas-sentenza
Agrikoltura — Organizzazzjoni komuni tas-swieq — Rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni
(Regolament tal-Kummissjoni Nru 800/1999, Artikolu 5)
L-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 800/1999, tal-15 ta’ April 1999, li jistabbilixxi regoli komuni dettaljati għall-applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli, kif emendat mir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 90/2001, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprojbixxix lill-awtoritajiet doganali kompetenti milli jaċċettaw dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli li tkun intbagħtitilhom bil-faks meta din it-trażmissjoni tkun seħħet qabel it-tagħbija għat-trasport ta’ esportazzjoni, meta d-dikjarazzjoni hekk mibgħuta jkun fiha l-informazzjoni kollha neċessarja sabiex tippermetti l-kontroll fiżiku tal-merkanzija esportata u meta t-tranżazzjoni ta’ esportazzjoni in kwistjoni ma tkun ivvizzjata minn ebda frodi jew attentat ta’ frodi. Dan huwa l-każ meta l-merkanzija koperta mid-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni mibgħuta bil-faks tasal fil-pajjiż terz ta’ destinazzjoni u d-dikjarazzjoni oriġinali mibgħuta sussegwentement tkun taqbel eżatt mad-dikjarazzjoni mibgħuta bil-faks. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex issodisfati fil-kawża prinċipali.
(ara l-punt 26 u d-dispożittiv)
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
18 ta’ Ottubru 2007 (*)
“Agrikoltura – Sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli – Regolament (KE) Nru 800/1999 – Artikolu 5 – Preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni – Trażmissjoni bil-faks”
Fil-kawża C‑464/06,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Korkein hallinto-oikeus (il-Finlandja), permezz ta’ deċiżjoni tas-16 ta’ Novembru 2006, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-20 ta’ Novembru 2006, fil-proċedura bejn
Avena Nordic Grain Oy
vs
Maa- ja metsätalousministeriö,
Il-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn A. Rosas, President ta’ l-Awla, J. Klučka, A. Ó Caoimh (Relatur), P. Lindh u A. Arabadjiev, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: V. Trstenjak,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li rat is-sottomissjonijiet ippreżentati:
– għal Avena Nordic Grain Oy, minn K. Viljanen, bħala direttriċi,
– għall-Gvern Finlandiż, minn J. Heliskoski, bħala aġent,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn P. Aalto u F. Clotuche-Duvieusart, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 It-talba għal deċiżoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 800/1999, tal-15 ta’ April 1999, li jistabbilixxi regoli komuni dettaljati għall-applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli (ĠU L 102, p. 11), kif emendat mir-Regolament (KE) Nru 90/2001 tal-Kummissjoni, tas-17 ta’ Jannar 2001 (ĠU L 14, p. 22, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 800/1999”).
2 Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża mressqa minn Avena Nordic Grain Oy (iktar ’il quddiem “ANG”) kontra deċiżjoni ta’ Maa‑ ja metsätalousministeriö (Ministeru ta’ l-Agrikoltura u tal-Foresti, iktar ’il quddiem il-“Ministeru”), awtorità li, fil-Finlandja, tamministra l-għajnuniet iffinanzjati mill-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Gwida u Garanzija (FAEGG), dwar ir-rifjut tal-ħlas ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
Il-kontroll tal-prodotti agrikoli fil-mument ta’ l-esportazzjoni
3 Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 386/90, tat-12 ta’ Frar 1990, dwar is-sorveljanza mwettqa fil-waqt ta’ l-esportazzjoni tal-prodotti agrikoli li jirċievu rifużjonijiet jew ammonti oħra (ĠU L 42, p. 6), jipprovdi, fl-Artikolu 2(a) tiegħu, li l-Istati Membri għandhom iwettqu “kontrolli fiżiċi fuq l-oġġetti […] fil-waqt li jitlestew il-formalitajiet doganali dwar l-esportazzjoni u qabel ma tingħata l-awtorizzazzjoni sabiex l-oġġetti konċernati jiġu esportati, fuq il-bażi tad-dokumenti sottomessi b’appoġġ għad-dikjarazzjoni ta’ l-esportazzjoni”.
4 Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2090/2002, tas-26 ta’ Novembru 2002, li jistabbilixxi regoli dettaljati biex jiġi applikat ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 386/90 rigward verifiki fiżiċi mwettqa meta jiġu esportati prodotti [agrikoli] li jikkwalifikaw għar-rifużjoni (ĠU L 322, p. 4), jispeċifika, fl-Artikolu 5(1) tiegħu li “verifika fiżika” għandha tiġi mifhuma fis-sens ta’ l-Artikolu 2(a) tar-Regolament Nru 386/90 bħala “verifika li d-dikjarazzjoni dwar l-esportazzjoni, flimkien mad-dokumenti sottomessi biex jappoġġjawha, li tikkorrispondi ma’ l-oġġetti rigward kwantità, natura u karatteristiċi”.
Ir-regoli dettaljati għall-applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli
5 Ir-raba’, is-sitt u tlieta u sebgħin premessa tar-Regolament Nru 800/1999 jipprovdu li:
“(4) Billi, skond it-tifsira ta’ dan ir-Regolament, il-ġurnata ta’ l-esportazzjoni titqies bħala dik il-ġurnata meta l-awtoritajiet doganali jaċċettaw l-att li permezz tiegħu d-dikjarant juri l-volontà tiegħu li jattwa l-esportazzjoni tal-prodotti li għalihom jitlob il-benefiċċju ta’ rifużjonijiet għall-esportazzjoni; billi tali att huwa intenzjonat li jiġbed l-attenzjoni, u b’mod partikolari l-attenzjoni ta’ l-awtoritajiet tad-dwana, għall-fatt li l-operazzjoni konċernata tkun qed issir bl-għajnuna ta’ fondi tal-Komunità sabiex dawk l-awtoritajiet doganali jagħmlu l-verifiki xierqa; billi fiż-żmien ta’ l-aċċettazzjoni, il-prodotti jitpoġġew taħt is-superviżjoni tad-Dwana sakemm issir fil-fatt l-esportazzjoni; billi d-data sservi bħala referenza sabiex jiġu stabbiliti l-kwantità, in-natura u l-karatteristiċi tal-prodott esportat;
[…]
(6) Billi, sabiex jiġi applikat sewwa r-Regolament [Nru 386/90] tat-12 ta’ Frar 1990 dwar is-sorveljanza mwettqa fil-waqt ta’ l-esportazzjoni tal-prodotti agrikoli li jirċievu rifużjonijiet jew ammonti oħra, kif l-aħħar emendat bir-Regolament (KE) Nru 163/94 [ĠU L 24, p. 2], għandha ssir dispożizzjoni sabiex il-verifika ta’ jekk id-dikjarazzjoni ta’ l-esportazzjoni taqbilx mal-prodotti agrikoli ssir meta jitgħabba l-container, it-trakk, il-vapur jew container ieħor simili;
[…]
(63) Billi r-regoli tal-Komunità jipprovdu għall-għoti ta’ rifużjonijiet fuq il-bażi unika ta’ kriterji oġġettivi, b’mod partikolari dwar il-kwantità, in-natura u l-karatteristiċi tal-prodott esportat, u d-destinazzjoni ġeografika tagħha; billi, fid-dawl ta’ l-esperjenza, miżuri kontra l-irregolaritajiet u partikolarment frodi li jagħmlu ħsara lill-finanzi tal-Komunità għandhom jiġu intensifikati; billi, għal dak l-għan, għandha ssir dispożizzjoni għall-ġbir lura ta’ l-ammonti mħallsa żejda u sanzjonijiet biex iħajru lill-esportaturi josservaw ir-regoli tal-Komunità”.
6 L-Artikolu 5 ta’ l-imsemmi regolament jistabbilixxi dan li ġej:
“1. ‘Ġurnata ta’ l-esportazzjoni’ tfisser il-ġurnata li fiha l-awtoritajiet doganali jaċċettaw id-dikjarazzjoni ta’ l-esportazzjoni li tiddikjara li għandha ssir applikazzjoni għar-rifużjoni.
2. [I]d-data ta’ l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni ta’ l-esportazzjoni għandha tiddetermina:
(a) ir-rata ta’ rifużjoni applikabbli meta r-rifużjoni ma tkunx stabbilita bil-quddiem;
(b) kwalunkwe aġġustamenti li jridu jsiru għar-rata ta’ rifużjoni meta tkun stabbilita bil-quddiem;
(ċ) il-kwantità, in-natura u l-karatteristiċi tal-prodott esportat.
3. Kull att ieħor li skond il-liġi għandu l-istess effett ta’ l-aċċettazjoni tad-dikjarazzjoni ta’ l-esportazzjoni għandu jitqies bħala ekwivalenti għal tali aċċettazzjoni.
4. Id-dokument użat fl-esportazzjoni għal kwalifika għar-rifużjonijiet għandu jinkludi l-informazzjoni neċessarja biex jiġu kkalkolati r-rifużjonijiet, u b’mod partikolari:
(a) għall-prodotti:
– deskrizzjoni, issimplifikata fejn xieraq, tal-prodotti skond in-nomenklatura tar-rifużjonijiet għall-esportazzjoni, flimkien mal-kodiċi ta’ nomenklatura tar-rifużjonijiet, u fejn huwa meħtieġ sabiex [j]iġu kkalkolati r-rifużjoni[jie]t, il-kompożizzjoni tal-prodotti kkonċernati jew ir-referenza għalihom,
– il-massa netta tal-prodotti, jew, fejn applikabbli, il-kwantità espressa fl-unità ta’ kejl li tintuża meta jiġu kkalkolati r-rifużjonijiet;
(b) fil-każ ta’ oġġetti, id-dispożizzjonijiet [tar-Regolament tal-Kummissjoni] (KE) Nru 1222/94, [,tat-30 ta’ Mejju 1994, li jistabbilixxi, għal ċerti prodotti agrikoli esportati fil-forma ta’ oġġetti li ma jaqgħux taħt l-Anness II tat-Trattat, ir-regoli dettaljati komuni għall-applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni u l-kriterji għall-iffissar ta’ l-ammonti tagħhom (ĠU L 136, p. 5)] għandhom japplikaw.
5. Fil-mument ta’ l-aċċettazzjoni jew ta’ l-att previst fil-paragrafu 3, il-prodotti għandhom jitpoġġew taħt il-kontroll doganali […] sakemm iħallu t-territorju doganali tal-Komunità.
[…]
7. Il-persuni kollha li jesportaw prodotti li għalihom jitolbu rifużjoni għandhom jiġu mitluba li:
(a) jjippreżentaw id-dikjarazzjoni ta’ l-esportazzjoni ma’ l-uffiċċju kompetenti tad-dwana fil-post fejn il-prodotti għandhom jitgħabbew għat-trasport ta’ l-esportazzjoni;
(b) javżaw lill-uffiċċju tad-dwana ta’ l-anqas 24 siegħa qabel ma jinbdew l-operazzjonijiet ta’ tagħbija u jindikaw it-tul antiċipat tat-tagħbija. […]
[...]
L-uffiċċju kompetenti doganali jista’ jawtorizza l-operazzjonijiet tat-tagħbija wara li jkun aċċetta d-dikjarazzjoni ta’ l-esportazzjoni, qabel ma jiskadi l-limitu ta’ żmien imsemmi fil-punt (b).
L-uffiċċju kompetenti doganali għandu jkun jista’ jagħmel il-verifiki fiżiċi u jidentifika l-oġġetti għat-trasport lejn l-uffiċċju tal-ħruġ mit-territorju doganali tal-Komunità.
[…]”
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
7 Skond l-Artikolu 9 tal-Liġi dwar l-Amministrazzjoni Online [Laki sähköisestä asioinnista viranomaistoiminnassa (13/2003)] u l-Artikolu 18 tal-Liġi dwar il-Firem Elettroniċi [Laki sähköisistä allekirjoituksista (14/2003)], il-proċeduri amministrattivi jistgħu jinbdew bil-mezz elettroniku.
8 Madankollu, id-Digriet tal-Ministeru dwar l-implementazzjoni tas-sistema tar-rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni, tal-garanziji, ta’ liċenzji għall-esportazzjoni u l-importazzjoni kif ukoll taċ-ċertifikati li fihom l-ammont ta’ rifużjoni jiġi ffissat minn qabel [maataloustuotteiden vientituki- ja vakuus- sekä tuonti-, vienti- ja ennakkovahvistustodistusjärjestelmän täytäntöönpanosta annettu maa- ja metsätalousministeriön asetus (1363/2002)] jistabbilixxi, fl-Artikolu 4 tiegħu, l-obbligu li l-formola oriġinali tad-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni tinbagħat lill-uffiċċju tad-dwana kompetenti previst fis-subparagrafu (a) ta’ l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 5(7) tar-Regolament Nru 800/1999.
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
9 Fl-14 ta’ Ġunju 2003, ANG esportat, mill-port de Vaasa (il-Finlandja), żewġ lottijiet ta’ ħafur lejn il-Kanada. Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li d-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni li tirrigwarda dawn il-lottijiet ġiet mibgħuta lill-uffiċċju tad-dwana kompetenti qabel it-tagħbija, permezz ta’ faks biss u li l-oriġinali ta’ din id-dikjarazzjoni ġiet mibgħuta biss wara l-imsemmija tagħbija. Skond l-istess deċiżjoni, mhuwiex ikkontestat li din l-oriġinali taqbel kompletament mal-verżjoni mibgħuta bil-faks, li l-użu ta’ dan il-mezz ta’ trażmissjoni kien ir-riżultat ta’ fehim ħażin bejn l-aġent tat-trasportatur ta’ ANG u l-awtoritajiet doganali kompetenti fil-kuntest ta’ diskussjoni dwar il-merkanzija, li dawn l-awtoritajiet kellhom il-possibbiltà li jagħmlu l-kontrolli meħtieġa, li l-lottijiet ikkonċernati waslu fil-port tad-destinazzjoni tagħhom u li xejn ma jindika li ANG ippruvat tabbuża mill-proċedura ta’ rifużjoni jew li taġixxi b’mod frawdolenti.
10 Mistoqsija mill-Ministeru dwar il-ħlas ta’ rifużjoni f’kundizzjonijiet bħal dawn, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej indikat lil dan ta’ l-aħħar, permezz ta’ ittri datati t-23 ta’ Mejju u t-30 ta’ Lulju 2004, li, fl-opinjoni tagħha, ANG m’għandhiex dritt tikseb ħlas bħal dan għat-tranżazzjoni in kwistjoni fil-kawża prinċipali.
11 Permezz ta’ deċiżjoni tat-2 ta’ Settembru 2004, il-Ministeru konsegwentement irrifjuta l-ħlas tar-rifużjoni mitlub minn ANG għal-lottijiet ikkonċernati għar-raġuni li l-awtoritajiet doganali ma kinux ingħataw l-oriġinali tad-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni qabel il-mument tal-kontroll potenzjali tat-tagħbija.
12 ANG ressqet rikors quddiem il-Korkein hallinto‑oikeus (Qorti Amministrattiva Suprema) kontra din id-deċiżjoni. Skond din il-qorti, mis-sentenzi ta’ l-1 ta’ Ottubru 1998, L-Olanda vs Il-Kummissjoni (C‑27/94, Ġabra p. I‑5581), u tas-6 ta’ Marzu 2001, L-Olanda vs Il-Kummissjoni (C‑278/98, Ġabra p. I‑1501), jirriżulta li dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni għandha tiġi mibgħuta minn qabel taħt il-forma ta’ dokument oriġinali u li dikjarazzjoni mibgħuta bil-faks, bħala regola ġenerali, mhijiex ikkunsidrata bħala sodisfaċenti. Fil-fatt, fil-każ li l-kontroll tad-dwana jiżvela ineżattezzi, l-operatur ikkonċernat jista’ jagħmel dikjarazzjoni oħra li tinkludi l-informazzjoni eżatta. Madankollu, l-imsemmija qorti ssostni li, f’dan il-każ partikolari, id-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni mibgħuta bil-faks qabel it-tagħbija taqbel mad-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni oriġinali mibgħuta sussegwentment u li l-awtoritajiet nazzjonali m’għandhom l-ebda suspett fir-rigward ta’ l-eżistenza ta’ imġiba potenzjalment frawdolenti, peress li t-trażmissjoni bil-faks kienet ir-riżultat ta’ fehim ħażin fir-rigward ta’ parir mogħti mill-awtoritajiet doganali kompetenti. Konsegwentment, kieku l-kawża prinċipali ġiet eżaminata abbażi tad-dritt nazzjonali, probabbilment il-ħlas tar-rifużjoni ma kienx jiġi rrifjutat lil ANG. Minbarra dan, il-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ amministrazzjoni tajba, li huma prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju, jista’ jkollhom effett fil-kuntest tal-kawża prinċipali.
13 F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Korkein hallinto‑oikeus iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:
“L-Artikolu 5 tar-Regolament [Nru 800/1999], flimkien mal-prinċipju ta’ proporzjonalità u l-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, għandhom jiġu interpretati fis-sens li awtorità nazzjonali kompetenti tista’ taċċetta dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni mibgħuta bil-faks qabel tagħbija f’każ li din l-awtorità tikkonstata li m’hemmx l-inqas suspett ta’ imġiba frawdolenti, fejn il-lacuna għal dak li jirrigwarda l-mod ta’ trażmissjoni tad-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni kkonċernata rriżultat minn żball li jirrigwarda parir mogħti mill-imsemmija awtorità u fejn din setgħet tiddetermina li d-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni oriġinali u ffirmata, mibgħuta sussegwentement, kienet taqbel kompletament mad-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni mibgħuta bil-faks?”
Fuq id-domanda preliminari
14 Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 800/1999 jipprojbixxix lill-awtoritajiet doganali kompetenti milli jaċċettaw dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli li tkun intbagħtitilhom biss bil-faks qabel it-tagħbija tagħhom meta din l-imġiba ma tirriżultax minn intenzjoni frawdolenti, peress li din it-trażmissjoni, limitata għal sempliċi faks, kienet ir-riżultat ta’ żball imwettaq fir-rigward ta’ parir mogħti mill-imsemmija awtoritajiet, u li d-dikjarazzjoni oriġinali mibgħuta wara t-tagħbija taqbel eżattament mad-dikjarazzjoni mibgħuta bil-faks.
15 Skond is-subparagrafu (a) ta’ l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 5(7) tar-Regolament Nru 800/1999, l-esportaturi kollha ta’ prodotti agrikoli għandhom l-obbligu li jippreżentaw dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni għal dak li jikkonċerna l-prodotti li għalihom jitolbu rifużjoni. Hekk kif jirriżulta mit-tielet u r-raba’ sub-paragrafi ta’ dan il-paragrafu, meta din id-dikjarazzjoni tiġi aċċettata, it-tranżazzjonijiet ta’ tagħbija jistgħu jkunu awtorizzati mill-awtoritajiet doganali kompetenti, peress li dawn għandu jkollhom il-possibbiltà, hekk kif jirriżulta mir-raba’ u mis-sitt premessi ta’ dan ir-regolament kif ukoll mill-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 386/90 u l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 2090/2002, li jagħmlu kontroll fiżiku tal-prodotti agrikoli kkonċernati sabiex jivverifikaw li dawn jaqblu ma’ l-imsemmija dikjarazzjoni fil-mument tat-tagħbija.
16 Skond l-Artikolu 5(4) tar-Regolament Nru 800/1999, id-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni għandha tinkludi l-informazzjoni neċessarja sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ dritt għal rifużjoni u sabiex jiġi ddeterminat l-ammont tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ta’ l-1 ta’ Diċembru 2005, Fleisch-Winter, C‑309/04, Ġabra p. I‑10349, punt 31, u tas-27 ta’ April 2006, Elfering Export, C‑27/05, Ġabra p. I‑3681, punt 26).
17 Min-naħa l-oħra, skond il-paragrafu 5 ta’ l-imsemmi artikolu, fil-mument ta’ l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni mill-awtoritajiet doganali kompetenti, il-prodotti huma mpoġġija taħt il-kontroll tad-dwana sakemm jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità.
18 Minn dawn id-dispożizzjonijiet kollha jirriżulta li, anki jekk dawn ma jippreċiżawx, b’mod espliċitu, taħt liema forma għandha tiġi ppreżentata din id-dikjarazzjoni, din ta’ l-aħħar, minn naħa, għandha ssir bil-miktub, sabiex ikun possibbli li jiġi vverifikat, b’mod partikolari, jekk l-informazzjoni mogħtija mill-esportatur tikkorrispondix għall-merkanzija ppreżentata sabiex tiġi esportata, u, min-naħa l-oħra, għandha tiġi ppreżentata qabel ma l-merkanzija titlaq mit-territorju doganali tal-Komunità (ara s-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 1993, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, C‑54/91, Ġabra p. I‑3399, punt 22, u ta’ l-1 ta’ Ottubru 1998, L-Olanda vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 25).
19 Il-preżentazzjoni ta’ dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni, li tista’ tkun il-bażi ġuridika ta’ rifużjoni (sentenza Fleisch-Winter, iċċitata iktar ’il fuq, punt 41), b’hekk tikkostitwixxi formalità essenzjali fil-kuntest tal-kooperazzjoni stabbilita f’dan ir-rigward bejn l-esportatur u l-awtoritajiet doganali kompetenti, li tippermetti lil dawn ta’ l-aħħar jiddisponu minn kull informazzjoni neċessarja għall-eżerċizzju tal-kontrolli fiżiċi xierqa fuq il-merkanzija in kwistjoni qabel it-tagħbija tagħha, sabiex jiġi eskluż, skond it-tlieta u sittin premessa tar-Regolament Nru 800/1999, kull riskju ta’ irregolarità u ta’ abbuż fil-qasam tar-rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni [ara, f’dan is-sens, is-sentenza Elfering Export, iċċitata iktar ’il fuq, punt 31, u, fir-rigward tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 3665/87, tas-27 ta’ Novembru 1987, li jistabbilixxi regoli dettaljati komuni għall-applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni tal-prodotti agrikoli (ĠU L 351, p. 1), sentenza ta’ l-14 ta’ April 2005, Käserei Champignon Hofmeister, C‑385/03, Ġabra p. I‑2997, punti 27 u 28].
20 Madankollu, kif sostnew essenzjalment il-partijiet kollha kkonċernati li ppreżentaw osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, il-fatt li dikjarazzjoni tkun mibgħuta bil-faks jimplika l-preżentazzjoni ta’ dokument li, sakemm ikun ġie mibgħut qabel it-tagħbija tal-merkanzija kkonċernata u jkun fih d-dati kollha neċessarji għall-kontroll tagħha, bl-ebda mod ma jwaqqaf lill-awtoritajiet doganali kompetenti milli jwettqu dan il-kontroll.
21 Ċertament, l-esportatur ma jkunx jista’ jadotta t-talba ta’ rifużjoni skond ir-rizultat ta’ kontroll eventwali (sentenza Käserei Champignon Hofmeister, iċċitata iktar ’il fuq, punt 28).
22 Għaldaqstant, diġà ġie stabbilit li l-awtoritajiet doganali kompetenti ma jistgħux jaċċettaw retroattivament dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni ppreżentata wara li l-esportazzjoni tkun saret bil-għan li jinkisbu rifużjonijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ta’ l-10 ta’ Jannar 2002, British Sugar, C‑101/99, Ġabra p. I‑205, punti 68 u 73). Bl-istess mod, huma lanqas jistgħu jwettqu aktar kontrolli fuq il-bażi ta’ informazzjoni kkomunikata bil-faks, minflok abbażi ta’ l-oriġinali tad-dikjarazzjonijiet ta’ ħlas bil-għan li r-rifużjonijiet isiru minn qabel, jekk ikun hemm riskju li jsir ħlas mhux dovut ta’ sussidji, peress li n-negozjant ikkonċernat jista’, wara l-konstatazzjoni ta’ nuqqas ta’ preċiżjoni f’kontroll doganali mwettaq fuq il-bażi ta’ din il-faks, jippreżenta dikjarazzjoni oħra li ssemmi d-dati eżatti (ara s-sentenza tas-6 ta’ Marzu 2001, L-Olanda vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 70).
23 Madankollu, riskju bħal dan huwa eskluż meta t-tranżazzjoni ta’ esportazzjoni ma tkun ivvizzjata minn ebda frodi jew attentat ta’ frodi min-naħa ta’ l-esportatur, peress li l-merkanzija prevista fid-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni mibgħuta bil-faks tkun waslet fil-pajjiż terz ta’ destinazzjoni u l-oriġinali tad-dikjarazzjoni, mibgħuta wara t-tagħbija, tkun taqbel eżattament mad-dikjarazzjoni mibgħuta qabel bil-faks.
24 F’ċirkustanzi bħal dawn, it-trażmissjoni ta’ dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni bil-faks m’għandhiex konsegwenza reali fuq il-funzjonament korrett tas-sistema tar-rifużjonijiet.
25 Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk il-kundizzjonijiet imsemmija fil-punt 23 ta’ din is-sentenza humiex issodisfati fil-kawża prinċipali, fid-dawl ta’ l-elementi tal-proċess quddiemha.
26 Konsegwentment, jinħtieġ li r-risposta għad-domanda preliminari tkun li l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 800/1999 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprojbixxix lill-awtoritajiet doganali kompetenti milli jaċċettaw dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli li tkun intbagħtitilhom bil-faks meta din it-trażmissjoni seħħet qabel it-tagħbija għat-trasport ta’ esportazzjoni, meta d-dikjarazzjoni hekk mibgħuta jkun fiha l-informazzjoni kollha neċessarja sabiex tippermetti l-kontroll fiżiku tal-merkanzija esportata u meta t-tranżazzjoni ta’ esportazzjoni in kwistjoni ma tkun ivvizzjata minn ebda frodi jew attentat ta’ frodi. Dan huwa l-każ meta l-merkanzija koperta mid-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni mibgħuta bil-faks tasal fil-pajjiż terz ta’ destinazzjoni u d-dikjarazzjoni oriġinali mibgħuta sussegwentement tkun taqbel eżatt mad-dikjarazzjoni mibgħuta bil-faks. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex issodisfati fil-kawża prinċipali.
Fuq l-ispejjeż
27 Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta’ l-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja, (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi li:
L-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 800/1999, tal-15 ta’ April 1999, li jistabbilixxi regoli komuni dettaljati għall-applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli, kif emendat mir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 90/2001, tas-17 ta’ Jannar 2001, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprojbixxix lill-awtoritajiet doganali kompetenti milli jaċċettaw dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli li tkun intbagħtitilhom bil-faks meta din it-trażmissjoni seħħet qabel it-tagħbija għat-trasport ta’ esportazzjoni, meta d-dikjarazzjoni hekk mibgħuta jkun fiha l-informazzjoni kollha neċessarja sabiex tippermetti l-kontroll fiżiku tal-merkanzija esportata u meta t-tranżazzjoni ta’ esportazzjoni in kwistjoni ma tkun ivvizzjata minn ebda frodi jew attentat ta’ frodi. Dan huwa l-każ meta l-merkanzija koperta mid-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni mibgħuta bil-faks tasal fil-pajjiż terz ta’ destinazzjoni u d-dikjarazzjoni oriġinali mibgħuta sussegwentement tkun taqbel eżatt mad-dikjarazzjoni mibgħuta bil-faks. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex issodisfati fil-kawża prinċipali.
Firem
* Lingwa tal-kawża: il-Finlandiż.
Full & Egal Universal Law Academy