KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
TRSTENJAK
ippreżentati fil-11 ta’ Settembru 2008 1(1)
Kawża C‑308/07 P
Koldo Gorostiaga Atxalandabaso
vs
Il-Parlament Ewropew
“Appell – Parlament Ewropew – Regolamenti dwar l-ispejjeż u l-allowances tal-membri tal-Parlament Ewropew – Irkupru ta’ somom indebitament imħallsa permezz ta’ tpaċija – Eżekuzzjoni ta’ sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza – Prinċipji ġuridiċi ġenerali tad-dritt Komunitarju – Garanziji proċedurali – Dritt għal qorti imparzjali – Prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba ”
I – Introduzzjoni
1. F’din il-kawża l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi fuq appell ippreżentat mill-ex membru tal-Parlament Ewropew K. Gorostiaga Atxalandabaso (iktar ’il quddiem: ir-“rikorrent”) mid-digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-24 ta’ April 2007 fil-kawża T-132/06, Gorostiaga Atxalandabaso vs Il-Parlament (2).
2. Permezz ta’ dan id-digriet, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet ir-rikors tar-rikorrent intiż biex jikseb l-annullament tad-deċiżjoni tas-Segretarju Ġenerali tal-Parlament Ewropew (iktar ’il quddiem is-“Segretarju Ġenerali”) tat-22 ta’ Marzu 2006 li kienet dwar ir-regoli tar-rimbors tal-allowances parlamentari mħallsa indebitament.
II – Il-kuntest ġuridiku
3. L-Artikolu 27 tar-Regoli dwar l-ispejjeż u l-allowances tal-Membri tal-Parlament Ewropew (iktar ’il quddiem: ir-“Regoli”) jistabbilixxi, b’mod partikolari, dan li ġej:
“2. Membru tal-Parlament li jqis li din il-leġiżlazzjoni ġiet inkorrettament applikata jista’ jirreferi l-każ bil-miktub lis-Segretarju Ġenerali. Jekk ma jintlaħaqx ftehim bejn il-Membru tal-Parlament u s-Segretarju Ġenerali, il-każ għandu jintbagħat quddiem il-kwesturi li għandhom jieħdu deċiżjoni wara konsultazzjoni mas-Segretarju Ġenerali. Il-kwesturi jistgħu jikkonsultaw ukoll mal-President u/jew mal-Bord Eżekuttiv.
3. Jekk is-Segretarju Ġenerali, b’konsultazzjoni mal-kwesturi, huwa ċert li s-somom tħallsu li ma kinux dovuti bħala allowances previsti fir-Regoli tal-Proċedura preżenti lil membri tal-Parlament Ewropew, huwa għandu jagħti struzzjonijiet sabiex jiġu rkuprati dawn is-somom mingħand il-membru kkonċernat.
4. F’każijiet eċċezzjonali u fuq proposta tas-Segretarju Ġeneral, magħmula wara konsultazzjoni mal-Kwesturi, il-Bureau jista’, skont l-Artikolu 73 tar-Regolament Finanzjarju u skont ir-regoli dettaljati għall-eżekuzzjoni tiegħu, jinkariga lis-Segretarju Ġenerali sabiex jissospendi temporanjament il-ħlas tal-allowances parlamentari sakemm il-membru ma jkunx ħallas lura dawn is-somom użati meta ma kinux dovuti.
Id-deċiżjoni tal-Bureau għandha tittieħed filwaqt li jiġi żgurat l-eżerċizzju effettiv tal-mandat tal-Membru Parlamentari u tal-ħidma tajba tal-Istituzzjoni, wara s-smigħ tal-membru kkonċernat” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
4. L-Artikolu 71(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE, EURATOM) Nru 1605/02, tal-25 ta’ Ġunju 2002, rigward ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Finanzjarju”) (3) jistipula:
“Ir-riżori [riżorsi] tagħha kif disponibbli mill-Kummissjoni u xi ammont riċevibbli li huwa identifikat bħala li jkun ċert, ta’ ammont fiss u dovut għandu jkun stabbilit b’ordni ta’ rkupru lejn l-uffiċjal talkontijiet segwit b’nota ta’ debitu mibgħuta lid-debitur, it-tnejn imħejjija mill-uffiċjal awtorizzanti kif ikun responsabbli.”
5. L-Artikolu 73(1) tar-Regolament Finanzjarju jipprovdi li:
“L-uffiċjal tal-kontijiet għandu jaġixxi fuq ordnijiet ta’ rkupru għall-ammonti riċevibli, stabbiti kif suppost, mill-uffiċjal awtorizzanti, li huwa responsabbli. Hu/hi għandu jeżerċita diliġenza xierqa sabiex jassigura li l-Komunitajiet jirċievu l-introjtu dovut lilhom u għandu jara li d-drittijiet tagħhom ikunu ssalvagwardjati..
L-uffiċjal tal-kontijiet għandu jirkupra ammonti billi jagħmel kumpens b’bilanċ kontra tagħhom ekwivalenti għal talbiet li l-Komunitajiet ikollhom fuq xi debitur li hu nnifsu għandu talba kontra l-Komunitajiet li hija ċerta, ta’ ammont stabbilit u dovut.”
6. L-Artikolu 83 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE, EURATOM) Nru 2342/2002, tat-23 ta’ Diċembru 2002, li jippreskrivi regoli ddettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 fuq ir-Regolament Finanzjarju li jgħodd għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (4) jgħid dan li ġej:
“F’kull punt tal-proċedura, l-uffiċċjal tal-kontijiet, wara li jkun informa lill-uffiċċjal li jawtorizza responsabbli u lid-debitur, jirkupra ammonti stabbiliti permezz ta’ kumpens, fejn id-debitur għandu jieħu mingħand il-Komunitajiet, meta li għandu jieħu huwa ċert, ammont fiss u lijrid jingħata minħabba somma stabbilita f’ordni ta’ pagament.”
7. L-Artikolu 5 tar-Regoli Interni dwar l-Eżekuzzjoni tal-Baġit tal-Parlament Ewropew, approvati mill-Bureau fl-4 ta’ Diċembru 2002, jipprovdi kif ġej:
“3. B’deċiżjoni ta’ delega meħuda mill-Istituzzjoni, irrappreżentata mill-President tagħha, is-Segretarju Ġenerali huwa maħtur bħala regolatur delegat prinċipali.
4. Id-delegi jingħataw mir-regolatur delegat prinċipali lir-regolaturi delegati. Is-sotto delegi jingħataw mir-regolaturi delegati lir-regolaturi sotto delegati” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
III – Il-fatti u l-proċedura
A – Il-fatti li wasslu għall-kawża
8. L-appellant huwa ex membru tal-Parlament Ewropew li serva l-mandat tiegħu fil-ħames leġiżlatura (1999 sa 2004). B’nota tas-26 ta’ Novembru 2003, is-Segretarju Ġenerali tal-Parlament Ewropew ikkonstata li permezz ta’ dokumenti ta’ appoġġ dwar l-użu ta’ diversi allowances parlamentari, l-appellant kien debitur fil-konfront tal-Parlament Ewropew fl-ammont ta’ EUR 176 516. Parti minn dan id-debitu kienet diġà ngħatat lura mill-2002.
9. B’deċiżjoni tiegħu tal-24 ta’ Frar 2004, is-Segretarju Ġenerali ddeċieda li jżomm parti mill-indennizz tal-vjaġġi u tal-allowances għall-ispejjeż ġenerali biex jirkupra permezz ta’ tpaċija l-bqija tal-ammont dovut għal total ta’ EUR 118 360,18. Id-deċiżjoni stabbiliet ukoll li, fil-każ li l-mandat tal-appellant jispiċċa, l-indennizz tranżitorju tal-aħħar tal-mandat kif ukoll il-ħlasijiet l-oħra dovuti lill-appellant jinżammu sakemm ikun tħallas id-debitu tiegħu fil-konfront tal-Parlament Ewropew.
10. Fl-20 ta’ April 2004 ir-rikorrent ressaq rikors għal annullament kontra d-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004 quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza. Biex isostni t-talba tiegħu ta’ annullament tad-deċiżjoni, huwa qajjem tmien motivi.
11. B’sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005 fil-kawża T-146/04, Gorostiaga Atxalandabaso vs Il-Parlament (5), il-Qorti tal-Ġustizzja annullat parzjalment id-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004. Fil-punt 84 tas-sentenza msemmija l-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li d-deċiżjoni kkontestata kien fiha sostanzjalment żewġ partijiet, jiġifieri minn naħa, il-konstatazzjoni tas-Segretarju Ġenerali li s-somom imsemmija hemmhekk kienu ngħataw indebitament lir-rikorrent u li kien jeħtieġ li jiġu rkuprati u, min-naħa l-oħra, id-deċiżjoni li jsir dan l-irkupru permezz ta’ tpaċija mal-allowances dovuti lir-rikorrent. Wara li eżaminat it-tieni eċċezzjoni tal-ewwel motiv, dwar il-legalità tat-tieni parti tad-deċiżjoni kkontestata biss, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li dik id-deċiżjoni kellha tiġi annullata sa fejn stipulat li l-irkupru kellu jsir permezz ta’ tpaċija tas-somom dovuti lir-rikorrent. Il-Qorti tal-Ġustizzja motivat din id-deċiżjoni msemmija bi ksur tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 27(4) tar-regoli SIM billi s-Segretarju Ġenerali, mingħajr ma kellu delega korrispondenti mill-Bureau, ma kellux poter li jagħmel dik it-tpaċija.
12. L-ewwel żewġ punti tal-dispożittiv tas-sentenza jipprovdu dan li ġej:
“1) Id-deċiżjoni tas-Segretarju Ġenerali tal-Parlament Ewropew ta’ l-24 ta’ Frar 2004, dwar l-irkupru ta’ somom mogħtija [lir]-rikorrent bħala spejjeż u indennizzi [allowances] parlamentari, hija annullata inkwantu tipprovdi li l-irkupru tas-somma dovuta mir-rikorrent għandu jiġi effettwat permezz ta’ tpaċija.
2) Il-bqija tar-rikors huwa miċħud”.
13. L-ebda parti ma appellat minn din is-sentenza.
14. B’deċiżjoni tal-1 ta’ Frar 2006, il-Bureau inkariga lis-Segretarju Ġenerali, bis-saħħa tal-Artikolu 27(4) tar-regoli SIM biex jiġbor l-allowances imħallsin indebitament.
15. Fit-22 ta’ Marzu 2006 is-Segretarju Ġenerali adotta deċiżjoni oħra (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”) kontra l-appellant li biha reġa’ beda l-proċedura ta’ rkupru tal-ammont dovut minnu, bl-intenzjoni li jirregolarizza d-difett fil-proċedura relatata man-nuqqas ta’ delega skont is-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005.
16. Fid-deċiżjoni kkontestata, is-Segretarju Ġenerali kkunsidra kemm is-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005 kif ukoll id-deċiżjoni tal-Bureau tal-1 ta’ Frar 2006. huwa rrefera wkoll għall-fażijiet essenzjali li wasslu għall-aċċertament tad-debitu għal total ta’ EUR 118 360.18 u enfasizza l-fatt li d-deċiżjoni kienet ġiet adottata b’eżekuzzjoni tas-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005.
17. Skont il-punt 1 tad-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata, l-Uffiċjal tal-Kontabbiltà tal-Parlament, skont l-Artikolu 73 tar-Regolament Finanzjarju, ġie inkarigat jirkupra debitu ta’ EUR 118 360.18. Il-paragrafi (1) u (2) jippreċiżaw li l-irkupru jista’ jsir permezz ta’ tpaċija b’diversi allowances u somom oħra dovuti lir-rikorrent.
B – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u d-digriet appellat
18. Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fit-12 ta’ Mejju 2006, ir-rikorrent ressaq rikors għal annullament kontra d-deċiżjoni tat-22 ta’ Marzu 2006 fejn talab li tiġi annullata d-deċiżjoni kkontestata u li l-Parlament jiġi ordnat ibati l-ispejjeż tal-proċedura.
19. Ir-rikorrent ibbaża t-talba tiegħu fuq ħdax-il motiv, miċħuda kollha mill-Qorti tal-Prim’Istanza. Fid-digriet appellat il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet ir-rikors kollu kemm huwa u ordnat lir-rikorrent iħallas l-ispejjeż tal-proċedura.
20. Iktar ’il quddiem ser jiġu ċċitati biss il-partijiet tad-digriet appellat li huma rilevanti għal dan l-appell.
21. Bl-ewwel motiv tiegħu, ir-rikorrent sostna ksur tar-res judicata billi fil-fehma tiegħu ma kienx possibbli li tiġi rregolarizzata proċedura ta’ rkupru, billi l-Qorti tal-Prim’Istanza kienet annullat id-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004 għall-ksur ta’ regola fuq il-kompetenza. Għalhekk, l-ineżistenza legali ta’ dan l-att kienet teskludi li dan jista’ jiġi rregolarizzat.
22. F’dan ir-rigward il-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-punt 30 tad-digriet appellat, osservat li s-Segretarju Ġenerali, skont ir-regoli fl-Artikolu 27(4) tas-SIM, kif interpretati fil-punti 86 sa 97 tas-sentenza, seta’ jadotta d-deċiżjoni kkontestata tat-22 ta’ Marzu 2006 wara li l-Bureau inkarigah jirkupra l-kreditu. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-punt 32 tad-digriet appellat, osservat li anki jekk iż-żamma ta’ EUR 40 398.80 tilfet il-fundament leġiżlattiv tagħha wara s-sentenza, dan ma kienx ifisser it-tmiem tad-debitu favur il-Parlament fil-konfront tar-rikorrent għal total ta’ EUR 118 360.18, billi l-kwistjoni dwar jekk is-somma jistax tiġi rkuprata permezz ta’ tpaċija hija distinta.
23. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet l-ewwel motiv bħala manifestament infondat.
24. Bit-tielet motiv ir-rikorrent invoka każ ta’ forza maġġuri biex jiġġustifika l-impossibbilità li jippreżenta dokumenti insostenn ta’ wħud mill-ispejjeż.
25. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet dan il-motiv għaliex kien manifestament inammissibbli billi dan l-argument, fil-fehma tagħha, ma kienx ipoġġi f’dubju r-res judicata tas-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005.
26. Bis-seba’ motiv ir-rikorrent ilmenta dwar in-nuqqas ta’ komunikazzjoni tad-deċiżjoni tal-Bureau tal-1 ta’ Frar 2006. Huwa kien tal-fehma li l-Parlament Ewropew kien kiser l-Artikolu 20 tal-Kodiċi Ewropew ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba li jistabbilixxi obbligu ta’ notifika tad-deċiżjonijiet li jiksru d-drittijiet jew l-interessi tal-individwi.
27. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet dan il-motiv għaliex manifestament infondat b’riferiment għan-natura ġuridikament mhux vinkolanti tal-kodiċi msemmi iktar ’il fuq.
C – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
28. Ir-rikorrent ippreżenta dan l-appell b’rikors fit-2 ta’ Lulju 2007, irreġistrat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-5 ta’ Lulju 2007, lil bih talab lill-Qorti tal-Ġustizzja:
– tannulla d-digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-24 ta’ April 2007 fil-kawża T‑132/06;
– tiddeċiedi definittivament fuq il-każ;
– tannulla d-deċiżjoni tas-Segretarju tal-Parlament Ewropew tat-22 ta’ Marzu 2006, li ordna lir-rikorrent jirrimborsa l-ammont ta’ EUR 118 360,18 u ż-żamma ta’ diversi allowances parlamentari dovuti lilu mill-Parlament;
– jikkundanna lill-konvenut għall-ispejjeż kif ukoll dawk tar-rikorrent.
29. Il-Parlament Ewropew ippreżenta r-risposta tiegħu fit-18 ta’ Settembru 2007, u talab lill-Qorti tal-Ġustizzja:
– tiċħad l-appell kollu bħala infondat;
– tikkundanna r-rikorrent għall-ispejjeż.
30. B’digriet tat-12 ta’ Ottubru 2007 il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidra li ma kienx meħtieġ li tiġi ppreżentata replika.
31. Wara l-proċedura bil-miktub, fil-5 ta’ Ġunju 2008 nżammet seduta li matulha nstemgħu l-osservazzjonijiet tal-partijiet.
D – L-aggravji u l-argumenti tal-partijiet
32. Ir-rikorrent iqajjem sitt aggravji kontra d-digriet appellat.
33. Bl-ewwel aggravju r-rikorrent ikkontesta r-riferiment għall-Artikolu 111 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza għaliex jiċħadlu d-dritt ta’ smigħ xieraq, billi ma ngħatax smigħ minn qabel mill-Qorti tal-Prim’Istanza u wisq anqas ma seta’ jirrispondi għall-argumenti tal-Parlament. Barra minn dan ir-rikorrent jilmenta wkoll dwar il-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza, billi ma informatux minn qabel dwar id-deċiżjoni tagħha li tiddeċiedi permezz ta’ digriet ċaħditu mill-possibbiltà li jappella min dik is-sentenza. Għalhekk il-Qorti tal-Prim’Istanza kisret id-drittijiet tad-difiża tar-rikorrent, il-prinċipju tal-kontradittorju kif ukoll id-dritt għal smigħ xieraq.
34. Il-Parlament jirrispondi li l-Qorti tal-Prim’Istanza applikat b’mod korrett l-Artikolu 111 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha u ma kisritx id-drittijiet tad-difiża tar-rikorrent.
35. Bit-tieni aggravju r-rikorrent isostni li kien hemm ksur tal-prinċipju ta’ imparzjalità billi ż-żewġ rikorsi ppreżentati f’ordni suċċessiva fil-kawżi T‑146/04 u T‑132/06 – deċiżi, rispettivament, bis-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005 u b’digriet tal-24 ta’ April 2007 – ġew deċiżi fil-mertu mill-istess qrati. Issa, skont il-prinċipju ċċitat l-istess qorti ma tistax teżamina, lanqas fl-istess grad ta’ ġurisdizzjoni, tilwima li fl-oriġini tagħha hemm fatti identiċi jew konnessi biżżejjed mat-tilwima li tkun diġà ddeċidiet fuqha.
36. Il-Parlament jirribatti li r-raġunament żviluppat mir-rikorrent huwa infondat u mhuwiex sostnut mill-ġurisprudenza tal-qrati Komunitarji. Barra minn dan, fil-kawża li fiha ngħata d-digriet appellat il-kwistjoni kienet tirrigwarda l-qadi mill-Parlament tal-obbligi tiegħu li jirriżultaw mis-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005. Għalhekk skont il-Parlament, il-fatt li ż-żewġ kawżi ġew deċiżi mill-istess imħallfin ma jistax jiġi kkontestat ġuridikament.
37. Bit-tielet aggravju r-rikorrent isostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza evalwat b’mod żbaljat il-portata tas-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005. Peress li d-deċiżjoni tas-Segretarju Ġenerali tal-Parlament tal-24 ta’ Frar 2004 ġiet annullata bħala ultra vires, ir-rikorrent ma kellu l-ebda raġuni biex jappella minn din is-sentenza quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja billi l-konstatazzjoni ta’ ultra vires mill-Qorti tal-Prim’Istanza kienet tirriżulta fl-ineżistenza tad-deċiżjoni milquta minn dan id-difett.
38. Il-Parlament joġġezzjona li l-Qorti tal-Prim’Istanza annullat biss parti mid-deċiżjoni tas-Segretarju Ġenerali tal- 24 ta’ Frar 2004. Fil-fatt, hija ġiet annullata biss sa fejn ordnat l-irkupru permezz tat-tpaċija tas-somom dovuti mir-rikorrent permezz tat-tpaċija.
39. Bir-raba’ aggravju tiegħu, ir-rikorrent jikkontesta r-rifjut sistematiku tal-Qorti tal-Prim’Istanza li tieħu inkunsiderazzjoni l-argumenti li huwa kien ressaq sabiex jikseb l-annullament tad-deċiżjoni tas-Segretarju Ġenerali tat-22 ta’ Marzu 2006. Fil-fatt, din tal-aħħar tikkostitwixxi deċiżjoni ġdida, differenti mid-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004, u l-Qorti tal-Prim’Istanza kellha għalhekk l-obbligu li teżamina l-motivi kollha li għandhom x’jaqsmu kemm mal-mertu kif ukoll mal-forma, li tressqu biex din tiġi kkontestata.
40. Il-Parlament jiċħad dan l-argument u jfakkar li, fis-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005, il-Qorti tal-Prim’Istanza kienet qablet mal-Parlament, jiġifieri li s-somom kienu tħallsu indebitament. Għaldaqstant, id-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004 kienet setgħet tiġi rregolarizzata.
41. Bil-ħames aggravju, ir-rikorrent jikkritika lill-Qorti tal-Prim’Istanza talli rrifjutat li teżamina l-aggravju bbażat fuq forza maġġuri, għalkemm dan l-aggravju ma kienx tqajjem fir-rikors propost kontra d-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004. Għall-kuntrarju, l-appell tiegħu huwa bbażat pjuttost fuq fatti li ġraw wara d-deċiżjoni inkwistjoni.
42. Il-Parlament jinnota li r-rikorrent kien diġà qajjem appell, li kien sostanzjalment identiku, fil-kawża li waslet għas-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005 u li l-Qorti tal-Prim’Istanza kienet għalhekk ġustament ċaħdet dan l-appell. F’kull każ, il-fatti mqajma mir-rikorrent biex jiġġustifika l-eżistenza tal-forza maġġuri ġraw biss wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni tat-22 ta’ Marzu 2006 u b’hekk ma jistgħux iwasslu għall-annullament tagħha.
43. Bis-sitt aggravju r-rikorrent jikkritika lill-Qorti tal-Prim’Istanza talli kienet irrifjutat b’mod żbaljat li tivverifika jekk il-Parlament kienx kiser il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, kif previst mill-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u tal-Kodiċi ta’ Mġieba Amministrattiva Tajba li ġie adottat mill-Parlament fis-6 ta’ Diċembru 2001. F’dan ir-rigward, ir-rikorrent ifakkar li l-prinċipju fuq imsemmi jaqa’ taħt il-prinċipji fundamentali li l-Qorti tal-Ġustizzja tiggarantixxi l-osservanza tagħhom.
44. Il-Parlament joġġezzjona għal dan billi jgħid li l-Qorti tal-Prim’Istanza sempliċement ikkonstatat in-nuqqas ta’ natura leġiżlattiva tat-test iċċitat u li huwa għalhekk korrett li l-Qorti eskludiet l-applikabbiltà tiegħu.
IV – Il-kunsiderazzjoni ġuridika
A – Eżami tal-aggravji
1. L-ewwel aggravju: ksur tad-dritt għal smigħ xieraq
45. Skont l-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, appell jista’ jiġi bbażat biss fuq difett fil-proċedura li jkun ta’ preġudizzju għall-interessi tar-rikorrent. Bl-ewwel aggravju tiegħu, ir-rikorrent jikkontesta essenzjalment l-applikazzjoni tal-Artikolu 111 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza li huwa jqis illegali sa fejn tipprekludih mid-dritt għal smigħ xieraq.
46. Għalhekk ir-rikorrent jinvoka li hemm difett fil-proċedura li jippreġudikalu l-interessi u d-drittijiet tiegħu. Għaldaqstant, dan l-aggravju huwa ammissibbli. Iktar ’il quddiem jeħtieġ li jiġi vverifikat jekk din il-kritika hijiex iġġustifikata wkoll, jiġifieri jekk il-Qorti tal-Prim’Istanza għamlitx applikazzjoni żbaljata tal-Artikolu 111 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha.
47. Skont l-Artikolu 111 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, meta l-Qorti tal-Prim’Istanza hija manifestament inkompetenti li tieħu konjizzjoni ta’ rikors, jew fil-każ li tali rikors huwa manifestament inammissibbli jew manifestament infondat fid-dritt tista’, mingħajr ma tkompli l-proċedura, tiddeċiedi b’digriet motivat. Digriet bħal dan jista’ jiġi adottat ex officio fi kwalunkwe fażi tal-proċedura mingħajr l-obbligu li jinstemgħu l-partijiet dwar din il-possibbilità (6). Din ir-regola proċedurali tagħti ġuridikament lill-Qorti tal-Prim’Istanza diskrezzjoni ta’ evalwazzjoni kemm fil-mertu tal-eżistenza tar-rekwiżiti ġuridiċi msemmijin iktar ’il fuq kif ukoll fuq id-deċiżjoni permezz ta’ digriet. Madankollu din ir-regola tobbliga lill-istess Qorti tal-Prim’Istanza timmotiva dejjem id-deċiżjoni tagħha.
48. Għalhekk, skont ġurisprudenza kostanti tal-Qorti tal-Prim’Istanza abbażi tad-dispożizzjoni msemmija iktar ’il fuq huwa possibbli li tingħata deċiżjoni permezz ta’ digriet, pereżempju, jekk il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li għandha biżżejjed informazzjoni mid-dokumenti tal-proċess biex tkun tista’ tieħu deċiżjoni fuq il-kawża pendenti (7). Dan huwa veru fil-każ inkwistjoni, kif jirriżulta espressament fil-punt 23 tad-digriet appellat. Il-Qorti tal-Prim’Istanza qalet mhux biss li kellha għad-dispożizzjoni tagħha l-elementi rilevanti kollha biex tiddeċiedi, b’mod li ma kienx hemm bżonn li tiġi ffissata seduta għat-trattazzjoni; hija waslet ukoll għall-konvinzjoni, ladarba ġew evalwati l-fatti dedotti, li r-rikors kien manifestment inammissibbli u li kellu jiġi parzjalment miċħud bħala manifestament infondat. Għaldaqstant, l-applikazzjoni tal-Artikolu 111 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, billi hija regola proċedurali, ma tistax tiġi kkontestata ġuridikament.
49. Barra minn dan, ir-rikorrent ma esponiex b’mod dettaljat biżżejjed b’liema mod inċaħadlu d-dritt li jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu li ma kellux diġà opportunità li jissottometti bil-miktub. B’mod partikolari, ir-rikorrent għadu ma indikax l-argumenti tal-Parlament li huwa xtaq janalizza fil-kuntest tal-proċedura kontenzjuża.
50. Għaldaqstant l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
2. It-tieni aggravju: il-ksur tad-dritt għal smigħ xieraq
51. L-ewwel nett jeħtieġu xi preċiżjonijiet fattwali għall-eżami tal-ksur li jilmenta dwaru r-rikorrent kontra l-prinċipju ta’ imparzjalità tal-qorti fil-kuntest tal-proċedura tal-ewwel istanza.
52. Ir-rikorrent jallega li ż-żewġ rikorsi li huwa ppreżenta fil-kawżi T-146/04 u T‑132/06 ġew deċiżi fil-mertu mill-istess imħallfin. Madankollu dan huwa veru biss sa fejn il-membri kollha tat-Tieni Awla tal-Qorti tal-Prim’Istanza li kellha quddiemha l-kawża T-132/06 pparteċipaw ukoll fid-deċiżjoni fil-kawża T-146/06 li ġiet assenjata lit-Tieni Awla Estiża. Inversament, tnejn mill-imħallfin li ħadu sehem fil-kawża T-146/04 ma pparteċipawx fil-kawża T‑132/06. Barra minn dan, fil-kawżi inkwistjoni, kif josserva tajjeb ir-rikorrent, l-istess imħallfin kellhom il-funzjoni ta’ President ta’ Awla u ta’ Mħallef Relatur.
53. Skont ir-rikorrent, din iċ-ċirkustanza hija biżżejjed biex tiġġustifika ksur tad-dritt għal smigħ xieraq quddiem qorti imparzjali kif stabbilit fl-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u fuq il-Libertajiet Fundamentali (iktar ’il quddiem il-“KEDB”) kif ukoll fl-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta tad-Drittijiet Fundamentali”). Huwa jikkunsidra li l-prinċipju ċċitat iktar ’il fuq jipprekludi li l-istess imħallef, inkluż fl-istess istanza ġudizzjarja, jieħu konjizzjoni ta’ kawża bbażata fuq fatti identiċi jew konnessi biżżejjed ma’ dawk ta’ kawża li fuqha jkun iddeċieda preċedentement.
54. F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jiġi osservat li l-Komunità għadha ma aderixxitx mal-KEDB (8), li jeskludi, għal motivi ġuridiċi, applikazzjoni diretta tad-dispożizzjonijiet ta’ din il-konvenzjoni internazzjonali fi ħdan is-sistema ġuridika Komunitarja (9). Madankollu, id-drittijiet fundamentali huma parti integrali mill-prinċipji ġenerali tad-dritt li l-Qorti tal-Ġustizzja tiggarantixxi r-rispett tagħhom (10). Għal dan il-għan, il-Qorti tal-Ġustizzja hija ispirata mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni tal-Istati Membri u mill-indikazzjonijiet ipprovduti mit-trattati internazzjonali dwar il-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem li l-Istati Membri huma partijiet oriġinali fihom jew aderixxew għalihom. Il-KEDB għandha, f’dan il-kuntest, sinjifikat partikolari (11).
55. Din il-ġurisprudenza msemmija għadha ankrata, fuq l-iskorta tal-iżvilupp ulterjuri tal-proċess ta’ integrazzjoni Ewropew, fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 6 EU. Fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni, l-Unjoni tirrispetta d-drittijiet fundamentali kif inhuma ggarantiti mill-KEDB, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 u kif jirriżultaw mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni tal-Istati Membri bħala prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju.
56. Għall-eżami tat-tieni aggravju, l-ewwel nett huwa rilevanti l-prinċipju taħt l-Artikolu 6(1) tal-KEDB li fid-deċiżjoni tad-drittijiet ċivili u tal-obbligi tiegħu jew ta’ xi akkuża kriminali kontra tiegħu, kulħadd huwa intitolat għal smigħ imparzjali u pubbliku fi żmien raġonevoli minn tribunal indipendenti u imparzjali mwaqqaf b’liġi. Dan id-dritt fundamentali huwa fformulat bl-istess mod fl-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali.
57. Minn dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet nikkonkludi li d-dritt għal smigħ xieraq (12) stabbilit hemmhekk u rrikonoxxut mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jinkludi neċessarjament il-garanzija ta’ qorti independenti u imparzjali. Dan ġie mtenni reċentement mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tal-1 ta’ Lulju 2008 fil-kawżi magħquda C‑341/06 P u C‑342/06 P (Chronopost u UFEX vs Il‑Kummissjoni) (13), fil-kuntest tal-kwistjoni relattiva għar-rekwiżiti ġuridiċi tal-kompożizzjoni ta’ awla, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja kklassifikat dawn il-garanziji msemmijin bħala li jirrappreżentaw “bażi sod[a] tad-dritt għal smigħ xieraq”, li l-Qorti tal-Ġustizzja hija obbligata ex officio tara li jiġu osservati fejn tqum kwistjoni fir-rigward ta’ tilwima li ma tidhirx prima facie manifestament nieqsa mis-serjetà (14).
58. “Indipendenza” u “imparzjalità” huma b’hekk marbutin b’rabta funzjonali billi tal-ewwel hija conditio sine qua non tat-tieni. Il-kunċett ta’ “imparzjali” jirreferi primarjament għall-atteġġament suġġettiv tal-imħallfin (15). Dawn għandhom ikunu ’l fuq mill-partijiet u jieħdu deċiżjoni xierqa b’mod sinċier u veritier, indipendentement mill-persuna (16). Il-prinċipju tal-lum tal-imparzjalità, rikonoxxut ukoll fis-sistemi ġuridiċi tal-Istati Membri jmur lura għall-prinċipju fid-dritt Ruman “nemo debet esse iudex in propria causa” (17).
59. Jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li l-“imparzjalità”, skont l-Artikolu 6(1) tal-KEDB, hija ddefinita ġeneralment bħala n-nuqqas ta’ preġudizzji jew ta’ xaqliba lejn xi parti (18). Il-Qorti tikkunsidraha rekwiżit essenzjali għall-fiduċja li l-qrati ta’ soċjetà demokratika għandhom jispiraw lill-individwi (19). Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, il-kwistjoni tal-imparzjalità ta’ qorti tista’ tiġi evalwata abbażi ta’ eżami suġġettiv u kriterju oġġettiv (20). L-ewwel kriterju jikkonsisti sabiex tiġi ddeterminata l-konvinzjoni jew l-interess personali tal-imħallef fil-partikolaritajiet tal-każ. F’dan ir-rigward, l-imparzjalità tal-imħallef hija preżunta sakemm ma jkunx hemm prova kuntrarja (21). It-tieni kriterju jikkonsisti fil-verifika ta’ jekk l-imħallef tax biżżejjed garanziji biex jeskludi dubji leġittimi dwar l-imparzjalità tiegħu (22).
60. F’dan il-każ, jeħtieġ li jiġi kkonstatat li r-rikorrent ma jressaq ebda argument li jikkonferma l-eżistenza ta’ sitwazzjoni li t-tliet imħallfin ikkonċernati żammew ma’ xi parti. Għalhekk, huma jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ imparzjalità. Kif ippreċiża r-rikorrent a posteriori matul is-seduta, huwa ma jikkontestax il-konvinzjoni jew l-atteġġament personali tagħhom, imma l-fatt biss li huma pparteċipaw fil-kawżi T‑146/04 u T‑132/06. Għaldaqstant hemm bżonn li tiġi kkunsidrata biss verifika oġġettiva tal-imparzjalità tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-kuntest tal-kompożizzjoni tagħha fil-kawża T‑132/06 (23), u b’hekk, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, hemm bżonn jingħata każ taċ-ċirkustanzi preċiżi tal-każ konkret (24). Il-perspettiva tal-persuna kkonċernata ngħatat ċerta importanza f’dan ir-rigward, madankollu dan mhuwiex fih innifsu determinanti. L-element determinanti huwa l-fatt dwar jekk il-premura għall-garanzija tal-imparzjalità hijex iġġustifikata oġġettivament (25).
61. Jeħtieġ l-ewwel nett li jiġi nnotat li jekk r-rikorrent jibbaża ruħu fuq l-Artikolu 6(1) tal-KEDB, madankollu huwa jirrinunzja għalkollox milli jirreferi għall-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li tista’ tikkorrobora l-aggravju tiegħu. Madankollu, l-eżami tal-ġurisprudenza attwali jwassal għall-konklużjoni li l-argument sostnut mir-rikorrent huwa kompletament infondat.
62. Għalhekk mis-sentenza Schwarzenberger vs Il-Ġermanja (26) jirriżulta li s-sempliċi fatt li qorti tkun tat diversi deċiżjonijiet fl-istess kawża mhux fih innifsu biżżejjed biex titqiegħed fid-dubju l-imparzjalità ta’ dik il-qorti. Dan jgħodd pereżempju għad-deċiżjonijiet li l-istess qorti tkun adottat fil-fażi qabel il-proċess ġudizzjarju effettiv (“pre‑trial decisions”) (27), kif ukoll għas-sitwazzjoni speċjali, eżaminata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawżi magħquda C‑341/06 P u C‑342/06 P (Chronopost u UFEX vs Il-Kummissjoni), fejn il-qrati jintalbu jiddeċiedu mill-ġdid kawża wara li qorti superjuri tkun annullat id-deċiżjoni oriġinali wara appell ippreżentat kontriha (28).
63. Minn dan jirriżulta li ma jistax jiġi dedott mill-Artikolu 6(1) tal-KEDB prinċipju ġenerali li jipprojbixxi lil imħallef jieħu sehem fl-istess kawża. Barra minn dan, l-evalwazzjoni tal-imparzjalità oġġettiva ta’ qorti tissupponi t-teħid inkunsiderazzjoni ta’ elementi oħra, bħal jekk il-qorti ddeċidietx fuq l-istess kawża jew fuq żewġ kawżi differenti, jekk il-qorti kolleġjali kompetenti kellhiex fl-istess żewġ każijiet l-istess kompożizzjoni u jekk l-ewwel deċiżjoni kinitx saret res judicata u jekk il-qorti kinitx marbuta bl-ewwel deċiżjoni li kellha s-saħħa ta’ res judicata (29).
64. F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jiġi osservat li t-tliet imħallfin inkwistjoni ma pparteċipawx fl-istess kawża, imma f’żewġ kawżi differenti, kemm proċeduralment kif ukoll sostanzjalment. Il-Qorti tal-Prim’Istanza, pereżempju, ma kinitx mitluba teżamina mill-ġdid il-konstatazzjonijiet ta’ fatt tal-ewwel proċedura. Fil-fatt, irrispettivament mix-xebh kbir bejn il-fatti, il-kawża T‑132/06 kellha elementi fattwali ġodda u qajmet kwistjonijiet ġuridiċi ġodda li l-Qorti tal-Prim’Istanza kellha tanalizza. Is-suġġett tal-kawża kien differenti sa fejn din kellha x’taqsam mal-kwistjoni dwar jekk u b’liema mod il-Parlament Ewropew eżegwixxa s-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005 bl-adozzjoni tad-deċiżjoni tat-22 ta’ Marzu 2006.
65. Is-sentenza, li tirriżulta minn rikors għal annullament taħt l-Artikolu 230 KE u mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 231 KE, hija sentenza kostituttiva li biha att jista’ jiġi ddikjarat ġudizzjarjament null għalkollox jew parzjalment (30). Il-qorti Komunitarja ma tistax tiddeċiedi fuq l-effetti tas-sentenza li jmorru lil hinn min-nullità, pereżempju fuq il-verifika jew fuq l-impożizzjoni tal-miżuri li għandhom jiġu eżegwiti abbażi tas-sentenza (31). Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza setgħet teżamina indirettament jekk id-difett proċedurali li kien wassal għan-nullità parzjali tad-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004 kienx ġie rregolarizzat biss fit-tieni proċedura.
66. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-involviment ta’ parti mill-qorti kolleġjali li kienet involuta fl-ewwel proċedura kellu l-vantaġġ li l-imħallfin kienu jafu preċiżament il-kuntest tal-każ u setgħu jikkonċentraw fuq il-kwistjonijiet ġodda tad-dritt. Minn dan il-lat dan kien jikkorrispondi wkoll mal-interessi tal-ġustizzja.
67. Fir-rigward tal-kompożizzjoni tal-qorti kolleġjali li ħadet ħsieb il-kawża T‑132/06, fil-fehma tiegħi fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem iċċitata l-ewwel, ma hemmx elementi li jindikaw li kien hemm ksur tal-prinċipju ta’ imparzjalità. Għal dak li għandu x’jaqsam mal-oġġezzjonijiet tar-rikorrent dwar l-identità tal-persuna tar-relatur fiż-żewġ kawżi jidhirli li biżżejjed li jiġi osservat li l-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza Chronopost u UFEX vs Il-Kummissjoni (32), iċċarat li l-fatt li l-istess imħallef jieħu ħsieb il-funzjoni ta’ relatur f’żewġ kawżi suċċessivi ma għandu l-ebda influwenza fuq il-evalwazzjoni tal-imparzjalità iktar u iktar billi l-Qorti tal-Prim’Istanza tadotta d-deċiżjonijiet tagħha f’kompożizzjoni kolleġjali.
68. Fl-aħħar jeħtieġ li jitfakkar li s-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005 ma ġiet appellata mill-ebda parti u għalhekk saret res judicata. Għalhekk l-imħallfin li ħadu ħsieb il-kawża T-132/06, bħal ħaddieħor, kienu marbutin bir-res judicata ta’ dik is-sentenza. B’hekk l-involviment tagħhom ma seta’ kellu l-ebda effett fuq l-aspetti ttrattati fiha, bħal, pereżempju, fuq il-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ dritt għall-irkupru tas-somom mill-Parlament Ewropew fil-konfront tar-rikorrent (33).
69. Lanqas l-eżami oġġettiv ma jħalli xi dubju fuq l-imparzjalità tal-Qorti tal-Prim’Istanza.
70. Abbażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nasal għall-konklużjoni li ma kien hemm l-ebda ksur tad-dritt tar-rikorrent għal qorti imparzjali, kif protett mid-dritt Komunitarju. Għaldaqstant, it-tieni aggravju għandu jiġi miċħud għaliex infondat.
3. It-tielet aggravju: evalwazzjoni żbaljata tal-portata tas-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005
71. Mill-osservazzjonijiet tar-rikorrent dwar it-tielet aggravju, dan tal-aħħar jitlaq mill-prinċipju li s-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005 għandha bħala konsegwenza l-annullament sħiħ tad-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004 bħala att ġuridiku. Fil-fehma tiegħi din l-allegazzjoni hija bbażata fuq interpretazzjoni żbaljata tas-sentenza inkwistjoni.
72. L-Artikolu 231 KE jistabbilixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja jew il-Qorti tal-Prim’Istanza għandha tiddikjara l-att ikkontestat bħala null u bla effett meta r-rikors ippreżentat kontrih huwa fondat. Madankollu, l-effett ta’ din is-sentenza kostituttiva ma jestendix neċessarjament għall-att ikkontestat kollu. Fil-fatt, jekk dan l-att jikkonsisti f’diversi partijiet, diviżibbli waħda mill-oħra u parti waħda biss tmur kontra d-dritt Komunitarju, tiġi annullata dik il-parti esklużivament (34). Każ ta’ nullità parzjali bħal dan jidher li jeżisti fil-partikolaritajiet tal-kawża prinċipali, kif jidher minn interpretazzjoni tas-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005.
73. Il-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-punt 84 tas-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005, ikkonstatat li d-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004 sostanzjalment kienet magħmula minn żewġ partijiet, jiġifieri minn naħa l-konstatazzjoni tas-Segretarju Ġenerali li s-somma ċċitata fid-deċiżjoni kienet tħallset indebitament lir-rikorrent u kellha tiġi rkuprata, u min-naħa l-oħra d-deċiżjoni li dik is-somma tiġi rkuprata permezz ta’ tpaċija b’allowances dovuti lir-rikorrent. Abbażi tal-konstatazzjoni fil-punt 97 ta’ dik is-sentenza, li tgħid li s-Segretarju Ġenerali ma kienx kompetenti sabiex jordna l-kumpens inkwistjoni mingħajr delega adegwata mill-Bureau skont il-proċeduri tal-Artikolu 27(4) tas-SIM u li kien hemm għalhekk difett proċedurali li vvizzja d-deċiżjoni ta’ illegalità, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet li tannulla d-deċiżjoni kkontestata sa fejn ordnat kumpens tali. Għalhekk l-annullament irrigwarda biss it-tieni parti tad-deċiżjoni. Il-Qorti tal-Prim’Istanza rrepetiet din il-konklużjoni fil-punti 99 u 169 u fl-aħħar, fid-dispożittiv tas-sentenza.
74. Minn naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet l-aggravji l-oħra għal annullament invokati insostenn tar-rikors li kkonċernaw l-ewwel aspett tad-deċiżjoni, b’mod li dan l-aspett tad-deċiżjoni mhuwiex ikkonċernat. Kif iddeċidiet korrettament il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 52 tad-digriet appellat, b’dan ġiet aċċertata l-legalità tad-deċiżjoni għall-kumplament tagħha, jiġifieri fil-parti relattiva għall-aċċertament tal-ħlas indebitu tas-somom. Minn dan jirriżulta li d-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004, kuntrarjament għal dak sostnut mir-rikorrent, ma setgħetx tiġi kkunsidrata nulla kollha kemm hi. Sa fejn ir-rikorrent ikkonkluda, b’mod żbaljat u minkejja indikazzjonijiet kuntrarji ċari, favur l-“ineżistenza” tal-parti l-oħra ta’ din id-deċiżjoni, jeħtieġ jitfakkar li skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (35), l-atti ġuridiċi Komunitarji jibbenefikaw prinċipalment minn preżunzjoni ta’ legalità anki fil-preżenza ta’ difetti. Għaldaqstant, ir-rikorrent kellu obbligu li jappella mis-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005 biex jelimina għalkollox l-effetti ġuridiċi tad-deċiżjoni. Billi r-rikorrent naqas milli jagħmel dan, tista’ tiġi invokata n-natura definittiva tal-ewwel parti tad-deċiżjoni fil-konfront tiegħu.
75. Kif osservat tajjeb mill-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 30 tad-digriet appellat, in-nullità parzjali tad-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004 ma tipprekludix li jerġa’ jkompli l-proċedura ta’ rkupru fil-konfront tar-rikorrent – ladarba jiġi rregolarizzat id-difett proċedurali permezz tar-repetizzjoni tal-proċedura taħt l-Artikolu 27(4) tar-regoli SIM – tant li, skont ġurisprudenza kostanti (36), l-annullament ta’ att ma jmissx neċessarjament l-atti preparatorji. Għalhekk l-eżekuzzjoni tas-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005 ma kinitx tobbliga lill-Parlament jannulla l-ewwel parti tad-deċiżjoni tiegħu u jerġa’ jibda mill-ġdid il-proċedura ta’ rkupru.
76. Għaldaqstant dan l-aggravju għandu jiġi miċħud għaliex huwa infondat.
4. Ir-raba’ aggravju: nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-argumenti tal-appellant
77. L-appellant jilmenta li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma kkunsidratx l-argumenti mressqa minnu intiżi sabiex jikseb l-annullament tad-deċiżjoni tat-22 ta’ Marzu 2006. F’dan ir-rigward, huwa jirreferi għar-rimarki tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punti 53 u 54 tal-digriet appellat, li jgħidu li l-argumenti mressqa biex jirribattu l-ewwel parti ta’ din id-deċiżjoni għandhom jiġu miċħuda.
78. Il-Qorti tal-Prim’Istanza timmotiva sostanzjalment din id-deċiżjoni bil-fatt li dik il-parti tad-deċiżjoni hija biss repetizzjoni tal-ewwel parti tad-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004 li l-legalità tagħha ġiet ikkonfermata fis-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005. Il-Qorti tal-Prim’Istanza hija tal-opinjoni li billi din il-parti tad-deċiżjoni tibbenefika mill-awtorità tar-res judicata tas-sentenza, kwalunkwe lment li jqiegħed fid-dubju l-legalità tagħha għandu jiġi miċħud bħala manifestament inammissibbli.
79. Nikkunsidra li huwa neċessarju, l-ewwel nett, li nippreċiża li, kuntrarjament għal dak indikat mill-appellant fl-appell tiegħu (37), l-allegazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza ma jirriferu bl-ebda mod għad-deċiżjoni tat-22 ta’ Marzu 2006 fit-totalità tagħha, imma esklużivament għall-ewwel parti tagħha li hija konformi fuq il-merti mal-ewwel parti tad-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004.
80. Barra minn dan, l-allegazzjonijiet magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punti 49 sa 54 tad-digriet appellat mhumiex kontestabbli ġuridikament. Il-parti inkwistjoni tad-deċiżjoni tat-22 ta’ Marzu 2006 ma tikkostitwixxix att ġdid ġuridiku minħabba l-identiċità tal-kontenut diġà msemmi, imma sempliċement att konfermattiv li ma jipproduċi ebda effett ġuridiku ġdid, u b’hekk hija inammissibbli (38). Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (39), li tirreferi għaliha l-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 51 tad-digriet appellat, l-ewwel parti tad-deċiżjoni tat-22 ta’ Marzu 2006 għandha għalhekk in-natura definittiva tal-ewwel parti tad-deċiżjoni tal-24 ta’ Frar 2004.
81. Il-Qorti tal-Prim’Istanza għalhekk ikkonkludiet b’mod korrett li l-ilmenti tar-rikorrent kontriha għandhom jiġu miċħudin għaliex manifestament inammissibbli. Għaldaqstant anki dan l-aggravju tal-appell għandu jiġi miċħud bħala infondat.
5. Il-ħames aggravju: nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni ta’ każ ta’ forza maġġuri
82. L-appellant jikkritika lill-Qorti tal-Prim’Istanza talli kienet irrifjutat li teżamina l-motiv tiegħu bbażat fuq forza maġġuri, billi rriferiet għan-natura definittiva tad-deċiżjoni tal-24 ta Frar 2004, għalkemm dak il-motiv ma jirriżultax mir-rikors ippreżentat kontra dik id-deċiżjoni. L-appellant iqis, kuntrarjament għall-Qorti tal-Prim’Istanza, li din mhijiex analiżi ġdida ta’ motiv diġà eżaminat fis-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005. F’dan ir-rigward, huwa jsostni li l-każ ta’ forza maġġuri jinsab fil-fatt li l-Ministeru tal-Ġustizzja Spanjol ma rrispondiex għall-ittra tiegħu tal-15 ta’ April 2006 li fiha l-appellant talbu sabiex jibgħatlu kopji ta’ dokumenti relatati mal-mandat parlamentari tiegħu.
83. Il-kunċett ta’ dritt Komunitarju ta’ forza maġġuri jew ta’ każ aċċidentali jkopri prinċipalment biss iċ-ċirkustanzi indipendenti mir-rieda tal-persuna kkonċernata, anormali u imprevedibbli, li l-konsegwenzi tagħhom ma setgħux ikunu evitati minkejja d-diliġenza kollha użata (40). Jirriżulta minn dak li jippreċedi li l-kunċetti ta’ forza maġġuri u ta’ każ aċċidentali jinkludu element oġġettiv, relattiv għaċ-ċirkustanzi anormali u indipendenti mir-rieda tal-persuna kkonċernata, u element suġġettiv relattiv għall-obbligu, għall-persuna kkonċernata, li tipproteġi ruħha kontra l-konsegwenzi tal-avveniment anormali billi tieħu miżuri xierqa mingħajr ma tagħmel sagrifiċċji eċċessivi (41).
84. Ma tistax tintlaqa’ l-affermazzjoni tal-appellant li tgħid li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma eżaminatx it-tielet motiv ibbażat fuq forza maġġuri. F’dan ir-rigward, irid jitfakkar li r-rikorrent kien irrefera diġà fil-kawża T‑146/04 (42) u fil-kawża T‑132/06 (43), għall-impossibbiltà tiegħu li jipprovdi ċerti elementi tal-kontabbiltà tiegħu. Fiż-żewġ każijiet, kien iġġustifika din l-impossibbiltà permezz tal-arrest tat-teżorier tiegħu u tal-qbid ta’ diversi dokumenti tal-kontabbiltà mill-awtoritajiet Spanjoli u Franċiżi, kif ukoll tas-somma ta’ EUR 200 304 mill-ewwel imħallef inkwirenti tat-Tribunal de grande instance ta’ Pariġi. Għalkemm kien ikklassifika espressament dawn iċ-ċirkustanzi ta’ forza maġġuri biss fil-kawża T‑132/06, huwa ċar li kien diġà invoka, fil-kawża T‑136/04, ċirkustanzi li, mill-perspettiva tiegħu, kienu imprevedibbli u ħarġu barra mill-isfera ta’ kontroll tiegħu u għalhekk, ġuridikament, każ ta’ forza maġġuri skont id-definizzjoni fuq imsemmija.
85. Dan ġie rrikonoxxut mill-Qorti tal-Prim’Istanza fejn, fil-punt 54 tal-digriet appellat, ikkonstatat li r-rikorrent sostna kontra l-ewwel parti tad-deċiżjoni kkontestata sostanzjalment l-istess argumenti kif hemm miġbur fil-qosor fil-punt 147 tas-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2005. Billi dawn l-argumenti, kif irrikonoxxiet anki l-Qorti tal-Prim’Istanza, kienu ġew miċħudin diġà f’dik is-sentenza u din saret res judicata, il-Qorti tal-Prim’Istanza kellha tiċħadhom bħala inammissibbli anki fir-rigward tan-natura definittiva tal-ewwel parti tad-deċiżjoni.
86. Għaldaqstant jeħtieġ li jiġi ttrattat in-nuqqas allegat ta’ risposta għan-nota tal-15 ta’ April 2006 mill-Ministeru tal-Ġustizzja Spanjol. Irrispettivament mill-kwistjoni jekk fis-sempliċi nuqqas ta’ risposta għal ittra hemmx fih innifsu każ ta’ forza maġġuri, jeħtieġ jiġi nnotat li l-appellant jirreferi għal dan il-każ għall-ewwel darba fil-kuntest ta’ dan l-appell. Huwa veru li dan l-argument jidher fil-proċedura tal-ewwel istanza marbut mal-ħdax-il motiv fil-kuntest ta’ żbalji allegati ta’ evalwazzjoni fl-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata (44), iżda mhux fir-rigward tat-tielet motiv dwar l-eżistenza ta’ ċirkustanzi ta’ forza maġġuri (45). Il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat dan l-argument fil-kuntest stabbilit fl-att promotur fil-kuntest tal-ħdax-il motiv u ċaħditu flimkien mal-argumenti l-oħrajn. Iċ-ċaħda tal-ħdax-il motiv bħala manifestament inammissibbli mhijiex ikkontestata mill-appellant innifsu.
87. Nixtieq niġbed l-attenzjoni ukoll għall-fatt li n-nota inkwistjoni, skont dak li qal l-appellant, intbagħtet lill-Ministeru tal-Ġustizzja Spanjol fil-15 ta’ April 2006, jiġifieri inqas minn xahar mill-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata tat-22 ta’ Marzu 2006. In-nuqqas ta’ reazzjoni tal-awtoritajiet Spanjoli għal din in-nota ma setgħet tinfluwenza bl-ebda mod id-deċiżjoni tal-Parlament. Minn dan il-lat, l-argumenti tall-appellant huma żbaljati.
88. Abbażi ta’ dak li ntqal, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
6. Is-sitt aggravju: nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-argument dwar il-ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
89. Skont l-opinjoni prevalenti fid-duttrina (46) il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, invokat mill-appellant fil-kuntest tas-sitt aggravju, mhuwiex prinċipju wieħed tad-dritt amministrattiv, imma ġabra ta’ diversi prinċipji, b’ċertu mod kunċett kollettiv għal kollha jew uħud mill-prinċipji tad-dritt amministrattiv. Kultant jintuża bħala sinonimu tal-prinċipji li jikkostitwixxu proċedura amministrattiva bbażata fuq l-osservanza ta’ dritt. Il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba jobbliga b’mod partikolari lill-awtoritajiet sabiex jirrimedjaw għall-iżbalji jew l-ommissjonijiet imwettqa (47), imexxu proċedura b’imparzjalità u oġġettività (48) u jadottaw deċiżjoni f’terminu raġonevoli (49). Barra minn hekk, dan il-prinċipju jinkludi obbligu wiesa’ ta’ diliġenza u assistenza tal-awtorità (50), id-dritt tad-difiża, jiġifieri l-obbligu tal-uffiċjali li jagħtu lill-persuni interessati f’deċiżjoni l-opportunità li jagħmlu l-argumenti tagħhom (51), kif ukoll l-obbligu li jimmotivaw id-deċiżjoni (52).
90. Madankollu, il-prinċipji li jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba” ivarjaw u mhux dejjem huma faċli biex jiġu ddeterminati. Ma’ dan tiżdied id-diffikultà biex jiġi evalwat jekk f’dan ir-rigward hemmx prinċipji li l-amministrazzjoni hija sempliċiment obbligata li tikkunsidra jew hemmx drittijiet li jagħtu lill-individwu dritt suġġettiv li jitlob li ssir xi ħaġa jew tiġi ttollerata xi ħaġa (53). L-aspett fundamentali f’dan ir-rigward huwa, minn naħa, in-natura ġuridika tas-sors u, min-naħa l-oħra, il-parti leġiżlattiva tad-dispożizzjoni rilevanti.
91. Fi ħdan is-sistema Komunitarja hemm espressjonijiet tal-prinċipju tal-amministrazzjoni tajba f’diversi dispożizzjonijiet tad-dritt primarju u sekondarju, fl-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, fil-Kodiċi ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba tal-Ombudsman Ewropew kif ukoll fir-regoli proċedurali adottati mill-organi Komunitarji fit-twettiq tal-imsemmi kodiċi. In-natura vinkolanti tagħhom hija strutturata b’mod differenti għall-organi u l-istituzzjonijiet Komunitarji fil-kuntest tal-applikazzjoni diretta tad-dritt Komunitarju. Madankollu, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dejjem kienet is-sors primarju ta’ ispirazzjoni għall-awturi tal-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, li issa kkristallizza l-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba bħala dritt fundamentali tal-individwi (54).
92. Għalhekk, il-punt tat-tluq fil-verifika ta’ jekk organu Komunitarju meta adotta att kisirx il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, fin-nuqqas ta’ dokument vinkolanti ġuridikament u li jwettaq id-drittijiet li jirriżultaw mill-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali b’effett għall-organi u l-istituzzjonijiet Komunitarji (55) kollha, għandha tkun dejjem il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (56).
93. Għaldaqstant il-Qorti tal-Prim’Istanza minn naħa, irriferiet, b’mod korrett, fil-punt 72 tal-digriet appellat, għan-nuqqas ta’ natura regolamentari tar-riżoluzzjoni tas-6 ta’ Settembru 2001 (57), li biha l-Parlament, fuq l-inizjattiva tal-Ombudsman, stieden lill-Kummissjoni tippreżenta proposta xierqa ta’ regolament abbażi tal-Artikolu 308 KE maħsuba biex tintroduċi dispożizzjonijiet uniformi għal imġiba amministrattiva tajba. Fin-nuqqas ta’ natura vinkolanti ġuridikament l-appellant ma jistax jikseb drittijiet għalih la minn din ir-riżoluzzjoni (58), u lanqas mill-Kodiċi elaborat mill-Ombudsman stess, li għandu biss funzjoni ta’ eżempju għall-adozzjoni ta’ kodiċjiet ta’ imġiba tagħhom min-naħa tal-organi Komunitarji.
94. Min-naħa l-oħra, l-appellant għandu raġun dwar il-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza, meta eżaminat is-seba’ motiv, kienet obbligata tikkunsidra sorsi oħra ta’ dritt u mhux biss esklużivament l-Artikolu 20 tal-Kodiċi ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba msemmi, iktar u iktar meta r-rikorrent fl-att promotur tiegħu rrefera espressament għall-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali (59). Madankollu, din l-omissjoni ma tistax fiha nfisha tiġġustifika l-annullament tad-digriet appellat, peress li l-motivi, li fuqhom tibbaża d-deċiżjoni tagħha l-Qorti tal-Prim’Istanza biex tiċħad is-seba’ motiv inkwantu parzjalment inammissibbli u parzjalment infondat, huma validi fid-dritt.
95. Għalhekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza l-ewwel ċaħdet l-ilment tar-rikorrent li ma kienx ġie informat bid-deċiżjoni tal-Bureau tal-1 ta’ Frar 2006, billi rrilevat, fil-punt 72 tad-digriet appellat, li din ma kinitx id-deċiżjoni definittiva kontra r-rikorrent. Fil-fatt għandu jiġi osservat, l-ewwel nett, li d-destinatarju tad-deċiżjoni tal-Bureau tal-1 ta’ Frar 2006 ma kienx ir-rikorrent imma s-Segretarju Ġenerali tal-Parlament. Barra minn dan, din id-deċiżjoni, ġuridikament, għandha n-natura ta’ delega mogħtija mill-Bureau lis-Segretarju Ġenerali skont l-Artikolu 27(4) tar-regoli SIM, għall-irkupru permezz ta’ tpaċija tas-somom imħallsa indebitament. Madankollu din id-delega hija rilevanti biss fir-relazzjoni bejn il-Bureau u s-Segretarju Ġenerali u fiha nfisha ma għandhiex effetti esterni. Biss l-eżerċizzju ta’ din id-delega mis-Segretarju Ġenerali permezz tal-adozzjoni tad-deċiżjoni tat-22 ta’ Marzu 2006 jista’ jaffettwa d-drittijiet tar-rikorrent u għalhekk jimmotiva deċiżjoni awtonoma li tkun ta’ preġudizzju. Minn dan jirriżulta li, kif irrikonoxxiet tajjeb il-Qorti tal-Prim’Istanza, ir-rikorrent kellu jiġi mgħarraf bid-deċiżjoni tat-22 ta’ Marzu 2006 li kienet tirrigwardah direttament, imma mhux bid-deċiżjoni tal-1 ta’ Frar 2006.
96. Min-naħa l-oħra l-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 33 tad-digriet appellat enfasizzat li d-deċiżjoni tal-1 ta’ Frar 2006 mhijiex mezz ta’ prova li tista’ tintuża kontra r-rikorrent li huwa messu kien jaf dwarha (60). Għalhekk il-Qorti tal-Prim’Istanza ma sabitx, ġustament, ksur tad-drittijiet tad-difiża tar-rikorrent.
97. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddikjarat li l-Parlament ma kellux l-obbligu fil-konfront tar-rikorrent li jikkomunikalu l-kontenut ta’ dik id-deċiżjoni. Għalhekk ma kienx hemm ksur tad-dritt ta’ informazzjoni tal-persuna kkonċernata bħala aspett tal-prinċipju tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża fil-proċedura amministrattiva.
98. Għalhekk il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet ġustament is-seba’ motiv bħala parzjalment inammissibbli u parzjalment infondat. Peress li f’din id-deċiżjoni ma hemmx ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, anki dan l-aggravju għandu jinċaħad bħala infondat.
B – Konklużjoni tal-analiżi
99. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jidher li l-appell huwa infondat u għalhekk għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
V – Fuq l-ispejjeż
100. Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 118 ta’ dawn l-istess regoli, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn kienu ntalbu. Peress li l-appellant tilef l-appell, hemm lok li huwa jiġi kkundannat għall-ispejjeż kif mitlub mill-Parlament Ewropew.
VI – Konklużjoni
101. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja:
– tiċħad l-appell kollu u
– tikkundanna lill-appellant għall-ispejjeż tal-appell.
1 – Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.
2 – Digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-24 ta’ April 2007, Gorostiaga Atxalandabaso vs Il‑Parlament (T‑132/06, Ġabra p. II-35).
3 – Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1 Vol. 4 p. 74 - 121.
4 – Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1 Vol. 4, p. 145 - 215.
5 – Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-22 ta’ Diċembru 2005, Gorostiaga Atxalandabaso vs Il‑Parlament (T‑146/04, Ġabra p. II‑5989).
6 – F’dan is-sens, H.‑W. Rengeling, A.Middeke u M. Gellermann, Handbuch des Rechtsschutzes in der Europäischen Union, Monaco 2003, § 26, punt 18, p. 463; K. Lenaerts, D. Arts u I. Maselis, Procedural Law of the European Union, it-Tieni edizzjoni, Londra 2006, punt 24 sa 112, p. 577.
7 – Digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-9 ta’ Lulju 1991, Minic vs Il-Qorti tal-Awdituri (T‑48/91, Ġabra p. II‑479, punt 11), u tat-8 ta’ Diċembru 1999, EUR‑Lex vs UASI (T‑79/99, Ġabra p. II‑3555, punt 10).
8 – Anki fl-Opinjoni tagħha 2/94 tat-28 ta’ Marzu 1996 (Ġabra p. I‑1759), il-Qorti tal-Ġustizzja kienet waslet għall-konklużjoni li l-Komunità, abbażi tal-istat tad-dritt Komunitarju ta’ dak iż-żmien, ma kienx għad għandha l-kompetenza biex taderixxi fil-KEDB. Madankollu, l-Unjoni Ewropea waslet biex toħloq il-kundizzjonijiet legali għall-adeżjoni. It-Trattat li adotta Kostituzzjoni għall-Ewropa (2004/C 310/01) jistabbilixxi fl-Artikolu I-9(2) din l-adeżjoni tal-Unjoni fil-KEDB. Din il-kompetenza issa tinstab fl-Artikolu 6(2) tal-verżjoni tat-Trattat fuq l-Unjoni Ewropea emendat mit-Trattat ta’ Liżbona (ĠU C 115, p. 1). Il-Protokoll Nru 14 tal-KEDB, tat-13 ta’ Mejju 2004, li fih primarjament dispożizzjonijiet ta’ riforma tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, jistabbilixxi fl-Artikolu 17 il-kompletar tal-Artikolu 59 tal-KEDB f’dan is-sens: l-“Unjoni Ewropea tista’ taderixxi għal din il-Konvenzjoni”.
9 – Skont l-Artikolu 281 KE, il-Komunità għandha l-personalità ġuridika tagħha u, billi hija suġġett tad-dritt internazzjonali skont id-dritt internazzjonali, hija marbuta fil-prinċipju biss mat-trattati internazzjonali li hija rratifikat. Is-sitt paragrafu tal-Artikolu 300 KE jirregola l-effett vinkolanti ta’ dawn l-akkordji fi ħdan il-Komunità billi jorbot l-istituzzjonijiet tal-Komunità u tal-Istati Membri mat-twettiq u r-rispett tal-akkordji konklużi mill-Komunità. Skont ġurisprudenza kostanti, l-akkordji li jiġu konklużi regolament mill-Komunità b’rispett lejn il-prinċipji tad-dritt primarju jikkostitwixxu “parti integrali tas-sistema ġuridika Komunitarja”. Il-kundizzjoni u l-punt ta’ tluq tal-validità tad-dritt internazzjonali pubbliku fi ħdan is-sistema ġuridika Komunitarja huwa d-dħul fis-seħħ tal-akkordju kkonċernat, jiġifieri n-natura vinkolanti tiegħu, ta’ dritt internazzjonali pubbliku għall-Komunità [ara s-sentenzi tat-30 ta’ April 1974, Haegeman, (181/73, Ġabra p. 449, punt 5); tas-26 ta’ Ottubru 1982, Kupferberg, (104/81, Ġabra p. 3641, punti 11 sa 13); tal-11 ta’ Settembru 2003, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, (C‑211/01, Ġabra p. I‑8913, punt 57)]. K. Lenaerts, / P.Van Nuffel, Constitutional Law of the European Union, it-Tieni edizzjoni, Londra 2005, punt 17‑092, p. 740, jirreferu wkoll għad-dħul fis-seħħ ta’ akkordju Komunitarju. Madankollu, huma jippreċiżaw li anki akkordju konkluż mill-Istati Membri jista’ jkun jorbot il-Komunità, b’mod partikolari meta l-Komunità timpenja ruħha li teżerċita l-poteri tagħha skont dak l-akkordju. F’dan ir-rigward, huma jirreferu għall-Konvenzjoni ta’ Ġinevra tat-28 ta’ Lulju 1951 u għall-Protokoll tal-31 ta’ Jannar 1967 dwar l-istatus tar-refuġjati, imsemmija fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 63 KE, mingħajr madankollu ma ssemmiet il-KEDB. Barra minn dan, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kunsill tal-Ewropa, fid-dikjarazzjoni ta’ intenzjonijiet komuni tal-10 u l-11 ta’ Mejju 2007, tabilħaqq ftehmu li jikkollaboraw fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni, iżda wkoll saħħew l-awtonomija deċiżjonali tagħhom.
10 – Ara l-Opinjoni 2/94, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 33, kif ukoll is-sentenzi tat-12 ta’ Novembru 1969, Stauder (26/69, Ġabra p. 419, punt 7); tat-12 ta’ Lulju 1957, Algera (kawżi magħquda 7/56, 3/57, 7/57, Ġabra p. 82, 117), u tad-29 ta’ Mejju 1997, Kremzow (C‑299/95, Ġabra p. I‑2629, punt 14).
11 – Ara, pereżempju, is-sentenzi Stauder, iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 10, punt 7; tal-14 ta’ Mejju 1974, Nold (4/73, Ġabra p. 491); tat-13 ta’ Diċembru 1979, Hauer (44/79, Ġabra p. 3727, punt 15); tal-15 ta’ Mejju 1986, Johnston (222/84, Ġabra p. 1651, punt 18); tat-28 ta’ Marzu 2000, Krombach (C‑7/98, Ġabra p. I‑1935, punt 25); tas-6 ta’ Marzu 2001, Connolly vs Il‑Kummissjoni (C‑274/99 P, Ġabra p. I‑1611, punt 37); tat-12 ta’ Ġunju 2003, Schmidberger (C‑112/00, Ġabra p. I‑5659, punt 71); tas-27 ta’ Ġunju 2006, Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑540/03, Ġabra p. I‑5769, punt 35); tat-18 ta’ Jannar 2007, Öcalan vs Il-Kunsill (C‑229/05 P, Ġabra p. I‑439, punt 76); tas-26 ta’ Ġunju 2007, Ordre des barreaux francophones et germanophone et (C‑305/05, Ġabra p. I‑5305, punt 29); tal-14 ta’ Frar 2008, Varec (C‑450/06, Ġabra p. I-581, punt 44), u tat-8 ta’ Mejju 2008, Weiss u Partner (C‑14/07, Ġabra p. I-3367, punt 57).
12 – Sentenza Ordre des barreaux francophones et germanophone et (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 11, punt 29).
13 – Sentenza tal-1 ta’ Lulju 2008, Chronopost u UFEX vs Il-Kummissjoni (kawżi magħquda C‑341/06 P u C‑342/06 P, Ġabra p. I-4777).
14 – Ibidem (punt 46). F’dan ir-rigward il-Qorti tal-Prim’Istanza inizjalment għamlet referenza għas-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tat-23 ta’ April 1996, Remli vs Franza (rikors Nru 16839/90, punt 48), fejn ġie enfasizzat l-obbligu ta’ kull qorti nazzjonali li tivverifika r-rispett tal-prinċipju tal-imparzjalità b’riferiment għall-kompożizzjoni konkreta tagħha. Il-Qorti tal-Ġustizzja mbagħad irreferiet għall-ġurisprudenza tagħha dwar l-elementi li għandhom jiġu vverifikati ex officio [ara s-sentenzi tat-2 ta’ April 1998, Sytraval u Brink’s France, (C‑367/95 P, Ġabra p. I‑1719, punt 67), u tal-20 ta’ Frar 1997, Il-Kummissjoni vs Daffix, (C‑166/95 P, Ġabra p. I‑983, punt 25)]. Il-Qorti tal-Ġustizzja sostanzjalment aċċettat il-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem b’effikaċja għad-dritt Komunitarju.
15 – Skont G.‑P Calliess, “Judicial Independence and Impartiality in International Courts”, International Conflict Resolution, Tubinga 2006, p. 144, il-prinċipju tal-imparzjalità huwa kkaratterizzat min-nuqqas ta’ influwenza indebita u ta’ preġudizzju tal-qorti fil-konfront tal-partijiet tal-kawża. Skont E. Decaux, / P.‑H. Imbert, La Convention européenne des droits de l’homme (Louis‑Edmond Pettiti edituri), it-Tieni edizzjoni, Artikolu 6, p. 260, jeħtieġ l-ewwel nett li jiġi aċċertat x’kien qed jaħseb imħallef partikolari fiċ-ċirkustanzi partikolari u jekk kellux raġuni biex jiddiskrimina kontra r-rikorrent.
16 – F’dan is-sens J. Frowein, / W. Peukert, Europäische Menschenrechtskonvention, Kehl/Strasburg/Arlington 1985, artikolu 6, punt 94, p. 153. Skont W. Krekeler, “Der befangene Richter”, Neue Juristische Wochenschrift, 1981, p. 1633, ir-rekwiżit tan-newtralità imparzjali tal-imħallef jeħtieġ li f’kull kawża li tkun involuta fiha, jiġifieri fl-istadji kollha tal-kawża, ma jippermettix l-indħil ta’ elementi li huma irrilevanti u mhux oġġettivi. Għandu jiddeċiedi l-każ li jkollu quddiemu mingħajr ma jħares lejn il-persuna u fuq il-bażi biss taċ-ċirkustanzi oġġettivi tal-każ u esklużivament skont il-liġi u d-dritt.
17 – Anki K. Kanska, “Towards Administrative Human Rights in the EU – Impact of the Charter of Fundamental Rights”, European Law Journal, 2004, p. 313, li jorbot r-rekwiżit tal-imparjalità mal-preċett msemmi tad-dritt Ruman. A. Marriott, “Conflicts of Interest ‑ A Way Forward?”, suppliment Nru 8 (f’Betriebs‑Berater 2003, faxxiklu 47), p. 3, jorbot dan il-preċett mal-prinċipju tal-indipendenza u l-imparzjalità ta’ korp li jsolvi t-tilwim. Il-prinċipju tad-dritt Ruman jafferma litteralment li ħadd ma jista’ jkun imħallef fil-kawża tiegħu (ara D. Liebs, Lateinische Rechtsregeln und Rechtssprichwörter, Munich 1998, p. 145).
18 – Sentenza tal-15 ta’ Diċembru 2005, Kyprianou vs Ċipru (rikors Nru 73797/01, punt 118).
19 – Sentenzi tal-24 ta’ Mejju 1989, Hauschildt vs Id-Danimarka (rikors Nru 10486/83, punt 48), u tas-16 ta’ Diċembru 2003, Grieves vs Ir-Renju Unit (rikors Nru 57067/00, punt 69).
20 – Sentenzi tat-22 ta’ Ottubru 2007, Lindon, Otchakovsky-Laurens u July vs Franza (rikorsi Numri 21279/02 u 36448/02, punti 75 u 76); tal-4 ta’ Ottubru 2007, Forum Maritime S.A. vs Ir-Rumanija (rikorsi individwali Numri 63610/00 u 38692/05, punt 116); tal-10 ta’ Awwissu 2006, Schwarzenberger vs Il-Ġermanja (rikors Nru 75737/01, punt 38); tas-16 ta’ Diċembru 2003, Grieves vs Ir-Renju Unit, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 19, punt 69, u tal-1 ta’ Ottubru 1982, Piersack vs il-Belġju (rikors Nru 8692/79, punt 30, Serje A Nru. 53, punt 30).
21 – Ara s-sentenzi Piersack vs Il-Belġju (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, punt 30) u tat-23 ta’ Ġunju 1981, Le Compte, Van Leuven u De Meyere vs Il-Belġju (rikorsi Numri 6878/75 u 7238/75, Serje A Nru 43, p. 25, punt 58). K. Reid, A practitioner’s Guide to the European Convention on Human Rights, it-Tieni edizzjoni, punt IIA‑090, p. 114 et seq., josserva li din is-suppożizzjoni hija diffiċli ħafna biex tirribattiha fil-prattika, b’mod li anki opinjoni negattiva tal-qorti dwar il-każ sottomess għall-ġudizzju tagħha mhux biżżejjed sabiex tiġi dedotta l-eżistenza ta’ parżjalità.
22 – Sentenza tal-25 ta’ Frar 1997, Findlay vs Ir-Renju Unit (rikors individwali Nru 22107/93, punt 73).
23 – Ara s-sentenzi tas-26 ta’ Settembru 1995, Diennet vs Franza (rikors individwali Nru 18160/91, Serje A Nru 325‑A, punt 36), u Hauschildt vs Id-Danimarka, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 19, punt 47, fejn il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, fin-nuqqas ta’ provi li l-imħallfin nazzjonali involuti kienu ppreġudikati rriferiet biss għal verifika oġġettiva tal-imparzjalità.
24 – Sentenza Schwarzenberger vs Il-Ġermanja, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, punt 42. R. Koering‑Joulin, “La notion européenne de tribunal indépendant et impartial au sens de l’article 6 par. 1 de la Convention européenne des droits de l’homme”, Revue de science criminelle et de droit pénal comparé, 1990, p. 772, juża, fir-rigward tar-rekwiżiti nazzjonali dwar il-kompożizzjoni ta’ qorti, il-kunċett ta’ “imparzjalità strutturali”.
25 – Sentenzi Lindon, Otchakovsky u July vs Francia, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, punt 77 ; Kyprianou vs Ċipru, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 18, punt 58; Grieves vs Ir‑Renju Unit, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 19, punt 69; tad-9 ta’ Ġunju 1998, Incal vs It‑Turkija (rikors individwali Nru 22678/93, punt 71); Findlay vs Ir-Renju Unit, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 22, punt 73, u Hauschildt vs Id-Danimarka, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 19, punt 48.
26 – Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, punt 42.
27 – Sentenzi Schwarzenberger vs Il-Ġermanja, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, punt 42, Hauschildt vs Id-Danimarka, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 19, punt 50 u tat-12 ta’ Ġunju 2006, Romero Martin vs Spanja (rikors individwali Nru 32045/03).
28 – Sentenzi Schwarzenberger vs Il-Ġermanja, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, punt 42, Diennet vs Franza, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 23, punt 38, u tas-16 ta’ Lulju 1971, Ringeisen vs L-Awstrija (Serje A Nru 13, p. 40, punt 97). Il-Qorti tal-Ġustizzja waslet għall-istess konklużjoni fis-sentenza Chronopost u UFEX vs Il-Kummissjoni (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 13, punti 56 sa 60). Fiha l-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li s-sempliċi fatt li f’qorti komposta kolleġjalment, li fiha kien hemm imħallef li kien diġà ddeċieda fuq l-istess kawża mhux biżżejjed biex tiġġustifika kompożizzjoni irregolari tal-qorti kolleġjali msemmija. Il-Qorti tal-Ġustizzja b’hekk laqgħet sostanzjalment l-argument legali tal-Avukat Ġenerali Sharpston (ara l-konklużjonijiet ippreżentati fis-6 ta’ Diċembru 2007 fl-istess kawża, punti 58 u 59).
29 – Ara s-sentenza Lindon, Otchakovsky u July vs Franza, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, punt 79, fejn il-kwistjoni kellha x’taqsam mal-parteċipazzjoni ta’ żewġ imħallfin f’żewġ kawżi ġudizzjarji fejn l-ewwel deċiżjoni saret res judicata. Fiha l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem spjegat li kwalunkwe mħallef ieħor kien ikun marbut bir-res judicata tal-ewwel deċiżjoni u dan kien jimplika li l-parteċipazzjoni tagħhom ma kinitx influwenzat bl-ebda mod it-tieni deċiżjoni.
30 – W. Cremer, Kommentar zu EUV/EGV (Calliess/Ruffert edituri), it-Tielet edizzjoni, 2007, Artikolu 231(1); H.‑W. Rengeling/A. Middeke/M Gellermann, Handbuch des Rechtsschutzes in der Europäischen Union, Munich 2003, § 7, punt 107, p. 144.
31 – F’dan is-sens W. Cremer, ibidem, nota ta’ qiegħ il-paġna 30, Artikolu 231, punt 1.
32 – Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 13, punt 53.
33 – Ara l-punt 11 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
34 – Ara s-sentenzi tat-13 ta’ Lulju 1966, Consten u Grundig vs Il-Kummissjoni (kawżi magħquda 56/64 u 58/64, Ġabra p. 321); tat-23 ta’ Ottubru 1974, Transocean Marine Paint Association vs Il-Kummissjoni (17/74, Ġabra p. 1063, punt 21), u tas-6 ta’ Marzu 1979, Simmenthal vs Il‑Kummissjoni (92/78, Ġabra p. 777, punti 107 et seq).
35 – Il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat f’ġurisprudenza stabbilita li għall-atti tal-organi Komunitarji tgħodd sostanzjalment il-preżunzjoni tal-legalità u għalhekk dawn l-att għandhom effetti ġuridiċi sakemm ma jiġux irtirati, annullati fil-kuntest ta’ rikors għal annullament jew iddikjarati invalidi wara talba għal deċiżjoni preliminari jew eċċezzjoni ta’ illegalità [ara s-sentenzi tal-15 ta’ Ġunju 1994, Il-Kummissjoni vs BASF et (C‑137/92 P, Ġabra p. I‑2555, punt 48); tat-8 ta’ Lulju 1999, Chemie Linz vs Il-Kummissjoni, (C‑245/92 P, Ġabra p. I‑4643, punt 93), u tal-5 ta’ Ottubru 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, (C‑475/01, Ġabra p. I‑8923, punt 18)].
36 – Sentenzi tat-13 ta’ Novembru 1990, Fedesa et (C‑331/88, Ġabra p. I‑4023, punt 34), u tat-12 ta’ Novembru 1998, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑415/96, Ġabra p. I‑6993, punt 32).
37 – Punt 55 tal-appell.
38 – Sentenzi tal-25 ta’ Ottubru 1977, Metro vs Il-Kummissjoni (26/76, Ġabra p. 1875, punt 4), tal-15 ta’ Diċembru 1988, Irish Cement vs Il-Kummissjoni (Kawżi maqgħuda 166/86 u 220/86, Ġabra p. 6473, punt 16), tal-5 ta’ Mejju 1998, Ir-Renju Unit vs Il-Kummissjoni (C‑180/96, Ġabra p. I‑2265, punt 28 et seq.), tal-11 ta’ Jannar 1996, Zunis Holding et vs Il-Kummissjoni (C‑480/93 P, Ġabra p. I‑1, punt 14). Sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-18 ta’ Settembru 1997, Mutual Aid Administration Services vs Il-Kummissjoni (Kawżi maqgħuda T‑121/96 u T‑151/96, Ġabra p. II‑1355, punt 48), tas-27 ta’ Novembru 1997, Tremblay et vs Il-Kummissjoni (T‑224/95, Ġabra p. II‑2215, punt 49), u tas-16 ta’ Settembru 1998, Waterleiding Maatschappij vs Il-Kummissjoni (T‑188/95, Ġabra p. II‑3713, punti 88 sa 141), kif ukoll id-digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-16 ta’ Marzu 1998, Goldstein vs Il-Kummissjoni (T‑235/95, Ġabra p. II‑523, punt 41). Ara ukoll W. Cremer, ibidem, nota ta’ qiegħ il-paġna 20, Artikolu 230, punt 19; K. Lenaerts/ D. Arts, /I. Maselis, ibidem, nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punt 7‑016, p. 212.
39 – Il-Qorti tal-Prim’Istanza tirreferi għas-sentenza tas-16 ta’ Frar 1965, Barge vs L-Awtorità Għolja (14/64, Ġabra p. 1965, 74). Ara wkoll is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Mejju 1989, Maurissen et vs Il-Qorti tal-Awdituri (kawżi magħquda 193/97 u 194/87, Ġabra p. 1045, punt 26), u sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-27 ta’ Ottubru 1994, Chavane de Dalmassy et vs Il-Kummissjoni (T‑64/92, ĠabraSP p. I‑A‑227 u II‑723, punt 25) li tgħid li rikors kontra deċiżjoni konfermattiva hija inammissibbli biss meta din tikseb natura definittiva għall-individwu kkonċernat billi kontriha ma jkunx tressaq rikors fit-terminu.
40 – Ġurisprudenza kostanti, ara bħala eżempju s-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-5 ta’ Frar 1987, Denkavit (145/85, Ġabra p. 565, punt 11); tas-7 ta’ Diċembru 1993, Huygen (C‑12/92, Ġabra p. I‑6381, punt 31); tas-17 ta’ Ottubru 2002, Parras Medina (C‑208/01, Ġabra p. I‑8955, punt 19); tal-5 ta’ Ottubru 2006, il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑105/02, Ġabra p. I‑9659, punt 89); fl-istess jum, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑377/03, Ġabra p. I‑9733, punt 95), u tat-18 ta’ Diċembru 2007, Société Pipeline Méditerranée et Rhône (C‑314/06, Ġabra p. I-12273, punt 23).
41 – Sentenza tal-15 ta’ Diċembru 1994, Bayer vs Il-Kummissjoni (C‑195/91 P, Ġabra p. I‑5619, punt 32); digriet tat-18 ta’ Jannar 2005, Zuazaga Meabe vs UASI (C‑325/03 P, Ġabra p. I‑403, punt 25).
42 – Ara s-sentenza Gorostiaga Atxalandabaso vs Il-Parlament (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, punt 147).
43 – Ara l-punt 67 tal-att promotur li ressaq il-kawża T‑132/06.
44 – Ara l-punti 94 sa 98 (b’mod partikolari l-punt 96) tal-att promotur fil-kawża T‑132/06.
45 – Ara l-punti 66 sa 69 tal-att promotur fil-kawża T‑132/06.
46 – F’dan is-sens J. Wakefield, The right to good administration, Alphen 2007, p. 23; M. Lais, “Das Recht auf eine gute Verwaltung unter besonderer Berücksichtigung der Rechtsprechung des Europäischen Gerichtshofs”, Zeitschrift für europarechtliche Studien, 2002, faxxikolu 3, p. 453, 454, u J. Dutheil de la Rochère, “The EU Charter of Fundamental Rights, Not Binding but Influential: the Example of Good Administration”, Continuity and change in EU law: essays in honour of Sir Francis Jacobs, 2008, p. 169, li jippresupponi ġabra ta’ diversi prinċipji. K. Lenaerts/Van P. Nuffel, ibidem (nota ta’ qiegħ il-paġna 9), punt 17‑069, p. 713, jippresupponu wkoll multipliċità ta’ prinċipji legali, bid-definizzjoni ta’ “prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba”. Martínez J. Soria, “Die Kodizes für gute Verwaltungspraxis”, Europarecht, 2001, faxxiklu 5, p. 685, josserva li l-kunċett ta’ prattika amministrattiva tajba hija użata f’diversi modi. Element komuni fost dawn l-opinjonijiet huwa li jdaħħlu obbligi li l-amministrazzjoni taġixxi fil-konfront taċ-ċittadin. Din il-ġabra mhijiex tassattiva imma pjuttost miftuħa għal aspetti ġodda tar-relazzjoni tal-amministrazzjoni maċ-ċittadin.
47 – Sentenza tat-12 ta’ Mejju 1971, Reinarz vs Il-Kummissjoni (55/70, Ġabra p. 379, punti 19 u 21).
48 – Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ Lulju 2000, Volkswagen vs Il-Kummissjoni (T‑62/98, Ġabra p. II‑2707, punt 47).
49 – Sentenza tal-15 ta’ Frar 2001, L-Awstrija vs Il-Kummissjoni (C‑99/98, Ġabra p. I‑1101, punt 73).
50 – Sentenza tat-23 ta’ Ottubru 1986, Schwiering vs Il-Qorti tal-Awdituri (321/85, Ġabra p. 3199, punt 18); sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Diċembru 1999, Petrotub u Republica vs Il-Kunsill (Kawżi magħquda T‑33/98 u T‑34/98, Ġabra p. II‑3837, punt 133).
51 – Sentenza tat-28 ta’ Mejju 1980, Kuhner vs Il-Kummissjoni (Kawżi magħquda 33/79 u 75/79, Ġabra p. 1677, punt 25); sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ Novembru 1994, Lisrestal et vs Il-Kummissjoni (T‑450/93, Ġabra p. II‑1177, punt 42).
52 – Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-18 ta’ Settembru 1995, Nölle vs Il-Kunsill u Il‑Kummissjoni (T‑167/94, Ġabra p. II‑2589, punt 73).
53 – J. Wakefield, ibidem, nota ta’ qiegħ il-paġna 46, p. 23, jenfasizza li r-regoli individwali li l-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba jinkludi kumplessivament għandhom status differenti fi ħdan il-ġerarkija tal-prinċipji ġuridiċi u għalhekk mhumiex rilevanti bl-istess mod. Filwaqt li wħud ma jirrappreżentwaw xejn ħlief regoli ta’ aġir oħrajn għandhom l-istatus ta’ obbligu ġuridikament vinkolanti. Fil-fehma tiegħi spunt għal dan l-argument huwa pprovdut mid-definizzjoni proposta mill-ex Ombudsdman J. Södermann minħabba nuqqas ta’ definizzjoni leġiżlattiva tal-kunċett ta’ “każijiet ta’ amministrazzjoni ħażina” skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 195 KE fir-rapport annwali u li ilha tintuża minn dak iż-żmien. Hija tgħid hekk: “ikun hemm amministrazzjoni ħażina meta korp pubbliku ma joperax skont regola jew prinċipju li torbtu”. Kif sostnejt diġà fil-konklużjonijiet tiegħi tat-28 ta’ Marzu 2007 f’Internationaler Hilfsfonds vs Il-Kummissjoni, (C‑331/05 P, Ġabra p. I‑5475, punt 68), minn din id-definizjoni jirriżulta li, fil-prinċipju, għandu jiġi kkunsidrat bħala każ ta’ amministrazzjoni ħażina mhux biss il-ksur ta’ regoli legali li jorbtu imma kull illegalità kontra dawk il-prinċipji ta’ prattika amministrattiva tajba li, peress li ma jorbtux legalment, is-soltu jingħad li huma hekk imsejha soft law. Issir referenza għall-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Slynn tat-23 ta’ Ottubru 1983 fil-punt 1387 tas-sentenza Tradax vs Il-Kummissjoni (64/82, Ġabra p. 1359), fejn l-Avukat Ġenerali ddikjara li ma kienx tal-parir li kien jeżisti prinċipju ġenerali ta’ dritt li dak li huwa previst għal amministrazzjoni tajba għandu neċessarjament ikun eżegwit ġuridikament. Huwa veru li sistema ta’ klassifikazzjoni ta’ informazzjoni li tiffunzjona tajjeb tista’ tikkostitwixxi parti importanti ta’ amministrazzjoni tajba, madankollu m’hemmx dritt għal dan li jista’ jiġi impost legalment. L-Avukat Ġenerali sostna f’dan ir-rigward li r-regoli ġuridiċi u l-amministrazzjoni tajba jidħlu f’xulxin parzjalment imma mhumiex neċessarjament sinonimi.
54 – Skont K. Kanska, ibidem (nota ta’ qiegħ il-paġna 17), p. 304, il-ġurisprudenza tal-qrati Komunitarji kienet is-sors prinċipali ta’ ispirazzjoni tal-Konvenzjoni fit-tħejjija tal-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. Jirriżulta mill-ispjegazzjonijiet tal-Konvenzjoni fuq il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, li mhumiex ġuridikament vinkolanti, li din id-dispożizzjoni hija bbażata fuq l-eżistenza ta’ komunità ta’ dritt li l-karatterisitiċi tagħha ġew żviluppati permezz tal-ġurisprudenza, li stabbiliet b’mod partikolari l-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba bħala prinċipju ġenerali tad-dritt [ara, fost l-oħrajn, sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-31 ta’ Marzu 1992, Burban, (C‑255/90 P, Ġabra p. I‑2253), kif ukoll is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza Nölle, iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 52, u tad-9 ta’ Lulju 1999, New Europe Consulting et, (T‑231/97, Ġabra p. II‑2403)]. Dan id-dritt, kif inhu kkaratterizzat fl-ewwel żewġ paragrafi tal-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, jirriżulta mill-ġurisprudenza [sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Ottubru 1987, Heylens, (222/86, Ġabra p. 4097, punt 15); tat-18 ta’ Ottubru 1989, Orkem, (374/87, Ġabra p. 3283), u tal-21 ta’ Novembru 1991, TU München, (C‑269/90, Ġabra p. I‑5469), kif ukoll is-sentenzi Lisrestal, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 51, u Nölle, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 52] u – fir-rigward tal-obbligu tal-motivazzjoni – mill-Artikolu 253 KE. Fuq ir-rwol tal-qrati Komunitarji fl-iżvilupp tal-prinċipji ġuridiċi fundamentali tad-dritt proċedurali Komunitarju, ara J. Schwarze, European Administrative Law, l-Ewwel edizzjoni, Londra 2006, p. 59 et seq.
55 – L-Ombudsman Ewropew, fid-diskors tiegħu tat-2 ta’ Frar 2000 quddiem il-konvenzjoni, fejn insista fuq l-inklużjoni tad-dritt għal amministrazzjoni tajba, jenfasizza li dak il-prinċipju għandu jitwettaq permezz tal-adozzjoni ta’ dispożizzjoni li tiżgura prattika amministrattiva tajba. Fir-rapport tal-Parlament Ewropew fuq l-istat tad-drittijiet fundamentali fl-Unjoni Ewropea inġibdet ukoll l-attenzjoni għall-fatt li sabiex l-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali jitwettaq fil-prattika jeħtieġ li jiġi adottat Kodiċi ta’ Imġiba Amministrattiva tajba (rapport Cornillet tal-21 ta’ Ġunju 2001, L-Istat tad-drittijiet fundamentali fl-Unjoni Ewropea, A5‑0223/2001, p. 113 et seq.). Wara sondaġġ tal-Ombudsman Ewropew mal-organi u l-istituzzjonijiet kollha Komunitarji, irriżulta li ma kinux jeżistu regoli ta’ dan it-tip. Wara dan, huwa ħejja mudell ta’ kodiċi għall-prattika amministrattiva tajba u bagħtu lill-organi u lill-istituzzjonijiet Komunitarji filwaqt li rrakkomanda li jadottaw regoli proċedurali korrispondenti. Dawn ir-regoli kellhom jiġu ppubblikati fil-forma ta’ deċiżjonijiet fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Filwaqt li l-aġenziji deċentralizzati adottaw il-mudell ta’ kodiċi, il-Kummissjoni ppubblikat regoli proċedurali bit-titolu “Kodiċi ta’ Imġiba Amminsitrattiva Tajba”, mhux taħt forma ta’ deċiżjoni, imma bħala anness mar-regolament intern tagħha (ĠU 2000 L 308, p. 26).
56 – Anki M. Lais, ibidem, nota ta’ qiegħ il-paġna 46, p. 461, li jesprimi l-opinjoni li, b’riferiment għad-dritt ta’ amministrazzjoni tajba jew għall-elementi individwali li minnhom huwa kompost, hemm fis-seħħ qabel xejn il-limiti u l-konfini li l-Qorti tal-Ġustizzja ddelineat jew il-kontenut li fformulat hija stess.
57 – Il-Parlament Ewropew, riżoluzzjoni tas-6 ta’ Settembru 2001 fuq ir-rapport speċjali tal-Ombudsman Ewropew lill-Parlament Ewropew wara indaġni fuq inizjattiva tiegħu stess dwar l-eżistenza u l-aċċessibbiltà għall-pubbliku, fid-diversi istituzzjonijiet u organiżmi Komunitarji, ta’ Kodiċi ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba, C5‑0438/2000 – 2000/2212(COS).
58 – Skont K. Lenaerts/P. Van Nuffel, ibidem, nota ta’ qiegħ il-paġna 9, punt 17‑140, p. 783, ir-“riżoluzzjonijiet” jaqgħu taħt atti oħrajn, mhux elenkati fl-Artikolu 249 KE, li l-organi Komunitarji jistgħu jadottaw. Madankollu huma jenfasizzaw li dawn l-atti mhux dejjem huma ffinalizzati biex ikollhom effett ġuridiku. J. Schoo, EU‑Kommentar (Jürgen Schwarze editur), l-Ewwel edizzjoni, Baden‑Baden 2000, Artikolu 189 KE, punt 11, p. 1732, iqis ir-riżoluzzjonijiet u l-istediniet għall-azzjoni lill-organi oħrajn fost l-atti li l-Parlament Ewropew jadotta bħala forum politiku ta’ diskussjoni imma mhux bħala organu leġiżlattiv. Fost din is-sensiela ta’ atti politiċi tista’ tiġi kklassifikata r-riżoluzzjoni tas-6 ta’ Settembru 2001, bħala stedina lill-Kummissjoni biex tuża l-poter tagħha ta’ inizjattiva fil-kuntest tal-iter leġiżlattiv Komunitarju.
59 – Ara l-punti 49, 50 u 86 tal-att promotur. Fil-passat il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat il-ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba u rriferiet għall-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. Ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-30 ta’ Jannar 2002, max.mobil vs Il-Kummissjoni (T‑54/99, Ġabra p. II‑313, punt 48), dwar id-dritt ta’ trattament diliġenti u imparzjali ta’ rapport u tat-13 ta’ Lulju 2005, Sunrider vs UASI (T‑242/02, Ġabra p. II‑2793 punt 51), fir-rigward tal-prinċipju tal-osservanza ta’ terminu raġonevoli bħala parti integrali tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
60 – F’dan ir-rigward il-Qorti tal-Prim’Istanza rriferiet għall-ġurisprudenza tal-qrati Komunitarji fuq il-prinċipju ġenerali tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża, iċċitata diġà fil-punt 118 tas-sentenza Gorostiaga Atxalandabaso vs Il-Parlament, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, fejn persuna li fil-konfront tagħha jitressaq ilment min-naħa tal-amministrazzjoni Komunitarja għandu jkollha l-possibbiltà li tieħu pożizzjoni dwar kull dokument li din tal-aħħar ikollha l-intenzjoni tuża kontriha.
Full & Egal Universal Law Academy