KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
KOKOTT
ippreżentati fit-12 ta’ Frar 2009 1(1)
Kawża C‑505/07
Compañía Española de Comercialización de Aceite SA
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunal Supremo, Spanja)
“Organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taż-żjut u tax-xaħmijiet – Żejt taż-żebbuġ – Artikolu 12a tar-Regolament (KEE) Nru 136/66 – Ħażna privata – Korpi awtorizzati – Gruppi rikonoxxuti ta’ produtturi u l-assoċjazzjonijiet tagħhom – Assoċjazzjonijiet ta’ impriżi bil-għan li jinżamm livell partikolari ta’ prezz minimu – Applikabbiltà għall-agrikoltura tar-regoli tal-kompetizzjoni – Artikolu 2 tar-Regolament (KEE) Nru 26”
I – Introduzzjoni
1. Safejn jaslu s-setgħat tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni fis-settur tal-agrikoltura? Din id-domanda hija kruċjali għal din il-kawża u se tagħti l-okkażjoni lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tippreċiża l-ġurisprudenza tagħha bbażata fuq is-sentenza Milk Marque (2).
2. L-assoċjazzjoni ta’ impriżi Compañía Española de Comercialización de Aceite SA (iktar ’il quddiem, “Cecasa”), li tirrappreżenta parti kbira mill-produzzjoni Spanjola taż-żejt taż-żebbuġ, ġiet miċħuda l-possibbiltà, mill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni Spanjoli, li tinfluwenza l-prezz tas-suq taż-żejt taż-żebbuġ billi tintervjeni b’mod speċifiku fis-suq stess b’xiri u b’bejgħ ta’ appoġġ. Il-projbizzjoni kienet ibbażata fuq dispożizzjonijiet ġenerali tal-liġi tal-kompetizzjoni Spanjola. Madankollu, mhux ċar jekk fuq din il-liġi tal-kompetizzjoni jipprevalux, jew b’xi mod humiex sovrapposti regoli speċifiċi pprovduti fis-settur agrikolu.
3. It-Tribunal Supremo Spanjol, li għandu l-ġurisdizzjoni biex jiddeċiedi din il-kawża, b’kollox għamel lill-Qorti tal-Ġustizzja ħames domandi preliminari sabiex jiċċara jekk il-leġiżlazzjoni dwar l-agrikoltura, f’każ bħal dan, twassalx għan-nuqqas ta’ applikazzjoni tal-prinċipji ġenerali tal-liġi tal-kompetizzjoni.
II – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dritt Komunitarju
4. Il-kuntest leġiżlattiv Komunitarju f’dan il-każ huwa ddeterminat kemm mid-dispożizzjonijiet dwar l-applikabbiltà għall-agrikoltura tar-regoli tal-kompetizzjoni kif ukoll minn ċerti dispożizzjonijiet tal-politika agrikola komuni li jikkonċernaw is-settur taż-żejt taż-żebbuġ.
1. L-applikabbiltà tar-regoli tal-kompetizzjoni f’kuntest agrikolu
5. L-Artikolu 32(3) KE u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 36 KE (li qabel kienu l-Artikoli 38(2) u 42 tat-Trattat tal-KE) huma ferm importanti għall-finijiet tar-relazzjoni bejn ir-regoli tal-kompetizzjoni tat-Trattat tal-KE u l-politika agrikola komuni. L-Artikolu 32(2) tat-Trattat tal-KE jipprovdi dan li ġej:
“Ħlief fejn hemm disposizzjonijiet kuntrarji fl-Artikoli 33 sa 38, ir-regoli li hemm għall-istabbiliment tas-suq komuni japplikaw għal prodotti agrikoli.”
6. Barra minn hekk, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 36 KE jipprovdi dan li ġej:
“Id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu li jirreferixxi għar-regoli tal-kompetizzjoni għandhom japplikaw għall-produzzjoni u l-bejgħ ta’ prodotti agrikoli biss safejn jista’ jiġi deċiż mill-Kunsill fil-qafas tad-disposizzjonijiet u skond il-proċedura li hemm fl-Artikolu 37(2) u (3), u meħud kont xieraq ta’ l-objettivi imsemmija fl-Artikolu 33.”
7. Fuq il-bażi tad-dispożizzjoni tal-aħħar, il-Kunsill ħareġ ir-Regolament Nru 26 (3), li l-ewwel premessa tiegħu tinkludi d-dikjarazzjoni fundamentali li ġejja:
“Billi bis-saħħa ta’ l-Artikolu [36] tat-Trattat waħda mill-kwistjonijiet li trid tiġi deċiża fl-ambitu tal-politika agrikola komuni hija jekk ir-regoli dwar il-kompetizzjoni stabiliti fit-Trattat għandhomx japplikaw għall-produzzjoni u għall-kummerċ fil-prodotti agrikoli […]”.
8. L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 26 jipprovdi dan li ġej:
“Mid-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament, l-Artikoli [81] sa [86] tat-Trattat u d-dispożizzjonijiet magħmula għall-implimentazzjoni tagħhom għandhom, bla ħsara għall-Artikolu 2 ta’ hawn taħt, japplikaw għall-ftehim, għad-deċiżjonijiet u għall-prattiki kollha miftiehma li għalihom hemm referenza fl-Artikoli [81](1) u [82] tat-Trattat li għandhom x’jaqsmu mal-produzzjoni jew il-kummerċ tal-prodotti mniżżla fil-lista fl-Anness [I] tat-Trattat.”
Iż-żejt taż-żebbuġ huwa inkluż fil-lista tal-prodotti agrikoli li tinsab fl-Anness I għat-Trattat tal-KE (li qabel kien l-Anness II tat-Trattat tal-KE) (4).
9. L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26 jissupplimenta kif ġej l-Artikolu 1:
“1. L-Artikolu [81](1) tat-Trattat ma għandux japplika għal dak il-ftehim, deċiżjonijiet u prattiki li għalihom hemm referenza fl-Artikolu preċedenti li jifformaw parti integrali minn organizzazzjoni tas-suq nazzjonali jew li huma meħtieġa għall-kisba tal-miri ddikjarati fl-Artikolu [33] tat-Trattat. B’mod partikolari, dan m’għandux japplika għall-ftehim, għad-deċiżjonijiet u għall-prattiki tal-bdiewa, l-assoċjazzjonijiet tal-bdiewa, jew l- assoċjazzjonijiet ta’ dawn l-assoċjazzjonijiet li jappartjienu għal Stat Membru wieħed u li jirrigwardaw il-produzzjoni jew il-bejgħ ta’ prodotti agrikoli jew l-użu ta’ faċilitajiet konġunti għall-ħażna, għat-trattament jew għall-ipproċessar ta’ prodotti agrikoli, u li dwarhom ma hemm l-ebda obbligu li jintalbu prezzijiet identiċi, għajr jekk il-Kummissjoni ssib illi l-kompetizzjoni hija b’hekk eskluża jew li l-miri ta’ l-Artikolu [33] tat-Trattat huma mhedda.
2. Wara li tikkonsulta lill-Istati Membri u tisma’ lill-impriżi jew lill-assoċjazzjonijiet ta’ l-impriżi konċernati u lil kull persuna naturali jew legali oħra li tikkonsidra xierqa, il-Kummissjoni għandu jkollha l-kompetenza esklussiva, suġġetta għar-reviżjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja, li tistabilixxi, permezz ta’ deċiżjoni li għandha tiġi ppubblikata, liema ftehim, deċiżjonijiet jew prattiki jissodisfaw il-kondizzjonijiet speċifikati fil-paragrafu 1.
3. Il-Kummissjoni għandha timpenja ruħha li tistabilixxi dan jew fuq l-inizjattiva tagħha jew fuq it-talba ta’ awtorità kompetenti ta’ Stat Membru jew ta’ impriża jew ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi interessati.
[…]”
10. Ir-Regolament Nru 26 ġie rrevokat b’effett mill-24 ta’ Awwissu 2006, u għall-ewwel ġie sostitwit mir-Regolament Nru 1184/2006 (5), li kellu l-istess kontenut. Fl-aħħar nett, mill-1 ta’ Lulju 2008, iż-żejt taż-żebbuġ tneħħa mill-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tar-Regolament Nru 1184/2006; issa jiġi rregolat mill-Artikoli 175 u 176, flimkien mal-Artikolu 1(1)(g) tar-Regolament Nru 1234/2007 (6), li, fejn għandu x’jaqsam il-kontenut jikkorrispondi għar-regolamenti preċedenti. L-att ġuridiku tal-awtoritajiet Spanjoli, li qed jiġi impunjat f’din il-kawża, sar qabel dawn l-emendi leġiżlattivi kollha, u b’hekk, għall-finijiet ta’ din il-kawża, se jibqa’ jkun determinanti r-Regolament Nru 26.
2. Id-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni dwar l-agrikoltura relatati mas-settur taż-żejt taż-żebbuġ
a) L-organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taż-żjut u tax-xaħmijiet
11. Fir-Regolament Nru 136/66/KEE tat-22 ta’ Settembru 1966 dwar l-istabbiliment [tal]-organizzazzjoni komuni tas-suq taż-żjut u x-xaħmijiet (7), fil-verżjoni li daħlet fis-seħħ mill-1 ta’ Novembru 1998 (8), l-Artikolu 12a ġie sostitwit b’dan li ġej:
“Fil-każ ta’ tfixkil serju tas-suq f’ċerti reġjuni tal-Komunità, sabiex ikun irregolarizzat is-suq, deċiżjoni tista’ tkun meħuda […] sabiex jiġu awtorizzati korpi li joffru garanziji suffiċjenti, u approvati mill-Istati Membri, sabiex jikkonkludu kuntratti għall-ħażna taż-żejt taż-żebbuġa li huma jpoġġu fuq is-suq.
Fost il-korpi kkonċernati, prijorità għandha tingħata lill-gruppi tal-produtturi u l-assoċjazzjonijiet tagħhom irrikonoxxuti skond ir-Regolament (KE) Nru. 952/97.
Il-miżuri li hemm referenza dwarhom fl-ewwel paragrafu jistgħu jiġu implimentati inter alia meta l-prezz medju rreġistrat fuq is-suq matul perjodu rappreżentattiv huwa anqas minn 95 % tal-prezz ta’ l-intervent applikabbli matul is-sena tas-suq 1997/98.
L-ammont ta’ l-għajnuna għat-twettiq ta’ kuntratti u r-regoli dettaljati għall-implimentazzjoni ta’ dan l-Artikolu, b’mod partikolari l-kwantitajiet, il-kwalitajiet u t-tul tal-ħażna taż-żjut ikkonċernati, għandhom ikunu stabbiliti permezz tal-proċedura stabbilita skond l-Artikolu 38 b’tali mod li tassigura impatt sinjifikanti fuq is-suq. L-għajnuna tista’ tingħata permezz ta’ offerti.”
12. Rigward l-imsemmija dispożizzjoni, it-tnax-il premessa tar-Regolament Nru 1638/98 tinkludi l-ispjegazzjoni li ġejja:
“Billi, jekk il-provvista taż-żejt taż-żebbuġa għandha tkun irregolata meta jkun hemm tfixkil serju tas-suq, hemm bżonn ta’ sistema ta’ għajnuna għall-kuntratti ta’ ħażna privati, bil-prijorità għall-kuntratti bħal dawn tingħata lill-gruppi ta’ produtturi u l-assoċjazzjonijiet ta’ dawn irrikonoxxuti permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 952/97 [tal]-20 ta’ Mejju 1997 dwar il-gruppi ta’ produtturi u l-assoċjazzjonijiet tagħhom tar-[Regolament tal-Kunsill Nru. 952/97].”
13. Barra minn hekk, għandha titfakkar anke l-ħdax-il premessa tar-Regolament Nru 1638/98:
“Billi s-sistema ta’ buying-in pubbliku tikkostitwixxi inċentiv għall-produzzjoni li għandha l-possibilità li tiddistabilizza s-suq; billi l-buying-in għalhekk għandu jkun imwaqqaf u r-riferenzi għall-prezz ta’ l-intervent għandhom ikunu mħassra jew mibdula”.
14. Ir-Regolament Nru 133/66 ġie rrevokat medio tempore u sostitwit għall-ewwel, b’effett mis-sena finanzjarja 2005/2006, mir-Regolament tal-Kunsill Nru 865/2004 (9) tad-29 ta’ April 2004 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq taż-żejt taż-żebbuġa u żebbuġ tal-mejda u li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 827/68 u wara, mill-1 ta’ Lulju 2008, bir-Regolament Nru 1234/2007 tat-22 ta’ Ottubru 2007 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’ swieq agrikoli u dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċerti prodotti agrikoli (Ir-Regolament Waħdieni dwar l-OKS) (10). Dan l-aħħar regolament jinkludi wkoll, fl-Artikoli 31 u 33, dispożizzjonijiet dwar appoġġ għall-ħażna privata taż-żejt taż-żebbuġ. Però, minħabba li l-att tal-awtoritajiet Spanjoli, impunjat fil-kawża a quo, seħħ qabel dawn l-emendi, għall-finijiet ta’ din il-kawża jeħtieġ li nkomplu nirreferu għar-Regolament Nru 136/66.
b) Id-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw il-gruppi ta’ produtturi
15. Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 952/97 tal-20 ta’ Mejju 1997 dwar il-gruppi tal-produtturi u l-assoċjzzjonijiet tagħhom (11), li ġie rrevokat mingħajr ma ġie sostitwit mit-3 ta’ Lulju 1999 (12), kellu l-għan, kif jirriżulta mill-Artikolu 1 tiegħu, li jipprovdi inċentiv biex jitwaqqfu gruppi ta’ produtturi u l-assoċjazzjonijiet relatati f’ċerti reġjuni tal-Komunità, li fost l-oħrajn, skont l-Artikolu 2, insibu anke lil Spanja.
16. L-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 952/97 jinkludi d-definizzjonijiet li ġejjin:
“1. Il-gruppi tal-produtturi:
(a) jitwaqqfu sabiex il-produtturi msieħba fihom jadattaw il-produzzjoni u l-offerta għall-ħtiġijiet tas-suq;
b) huma magħmula minn:
– produtturi individwali, jew
– produtturi individwali u organizzazzjonijiet li jipproduċu jew ikabbru l-valur tal-prodotti agrikoli li huma msieħba fihom biss produtturi agrikoli.
“Produttur” tfisser kwalunkwe maniġer ta’ azjenda agrikola li tinsab fit-territorju tal-Komunità:
– li jipproduċi uċuh tar-raba’ u prodotti li ġejjin mill-annimali skont l-Artikolu 3, jew
– li billi jkun produttur ta’ prodotti bażiċi, jipproduċi prodotti pproċessati skont l-Artikolu 3.
2. L-Istati Membri jistgħu jirrikonoxxu gruppi tal-produtturi li jinkludu anke persuni differenti minn dawk li jissemmew fil-paragrafu 1, meta d-dispożizzjonijiet nazzjonali jipprovdu għal dan. F’dan il-każ, l-istatut ta’ dawn il-gruppi għandu jinkludi d-dispożizzjonijiet meħtieġa sabiex l-imsieħba li jissemmew fil-paragrafu 1 iżommu l-kontroll tal-gruppi u tad-deċiżjonijiet tagħhom.
3. L-assoċjazzjonijiet huma magħmula minn gruppi ta’ produtturi rikonoxxuti u għandhom l-istess għanijiet ta’ dawn il-gruppi, imma fuq livell aktar mifrux.”
17. L-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 952/97 jistabbilixxi kundizzjonijiet ġenerali li l-gruppi tal-produtturi u l-assoċjazzjonijiet tagħhom għandhom jissodisfaw, partikolarment, skont l-Artikolu 6(1)(b). Dawn għandhom:
“[...] jiddeċiedu u japplikaw, fejn għandhom x’jaqsmu l-persuni li jissemmew fl-Artikolu 5(1):
– regoli komuni għall-produzzjoni, b’mod partikolari fejn għandha x’taqsam il-kwalità tal-prodotti jew l-użu ta’ prattiki organiċi,
– regoli komuni għat-tqegħid fuq is-suq,
regoli ta’ għarfien tal-produzzjoni, b’mod partikolari informazzjoni rigward il-ħsad u d-disponibbiltà.”
18. L-Artikolu 7 tal-imsemmi regolament jistabbilixxi li għandhom ikunu l-Istati Membri li jiddeċiedu rigward l-għoti tar-rikonoxximent, fi żmien tliet xhur minn meta tiġi ppreżentata t-talba, u għandhom jikkomunikaw id-deċiżjoni li jkunu ħadu lill-Kummissjoni fi żmien xahrejn.
19. Għal finijiet ta’ kompletezza, għandu jitfakkar ukoll ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru. 2768/98 tal-21 ta’ Diċembru 1998 fuq l-iskema ta’ għajnuna għall-ħażna privata taż-żejt taż-żebbuġa (13), li l-Artikolu 1(1) tiegħu jipprovdi:
“Il-korpi kompetenti fi Stati Membri produtturi għandhom jikkonkludu kuntratti għall-ħażna privata ta’ żejt verġni taż-żebbuġa bil-massa bil-kondizzjonijiet stabbiliti f’dan ir-Regolament.”
20. Skont l-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 2768/98, il-Kummissjoni, biex tistabbilixxi l-għajnuna li għandha tingħata għat-twettiq tal-kuntratti tal-ħażna privata bil-kwantità taż-żejt verġni taż-żebbuġa, tista’ tagħmel sejħiet għall-offerti għal perijodu limitat u sejħiet parzjali għall-offerti. Il-parteċipanti f’dawn is-sejħiet għall-offerti jiġu ddefiniti kif ġej fl-Artikolu 3(1):
“Operaturi approvati għal dak l-iskop mill-korp kompetenti fl-Istat Membru kkonċernat jistgħu jitfgħu offerti fir-rigward ta’ sejħiet parzjali għal offerti. Operaturi approvati jistgħu jinkludu dan li ġej:
(a) grupp ta’ produtturi jew assoċjazzjoni ta’ gruppi simili, rikonoxxuti b’mod konformi mar-Regolament (KE) Nru. 952/97, jew
(b) grupp ta’ produtturi jew assoċjazzjoni ta’ gruppi simili, rikonoxxuti b’mod konformi ma’ l-Artikolu 20ċ tar-Regolament Nru 136/66/KEE , jew
(ċ) mitħna approvata [...] għal aktar minn sentejn ta’ marketing [...], jew
(d) ditta ta’ l-ippakkjar […]”.
B – Id-dritt nazzjonali
21. Fil-kuntest tad-dritt Spanjol, għandha titfakkar il-Liġi Nru 16/1989 tas-17 ta’ Lulju 1989 dwar il-protezzjoni tal-kompetizzjoni (Ley de Defensa de la Competencia) (14), li l-Artikolu 1(1) tagħha jinkludi d-definizzjoni ta’ “prattiki pprojbiti“, b’referenza għall-Artikolu 81(1) KE (15); dan jipprovdi li ġej:
“Huma pprojbiti l-ftehimiet, id-deċiżjonijiet, ir-rakkomandazzjonijiet komuni, kif ukoll il-prattiki miftiehma kollha jew il-prattiki intenzjonalment paralleli kollha li jkollhom l-għan jew l-effett jew li jista’ jkollhom l-effett li jimpedixxu, jillimitaw jew jgħawġu l-kompetizzjoni fi ħdan is-suq nazzjonali jew f’parti minnu, u b’mod partikolari dawk konsistenti ma’:
a) l-iffissar direttament jew indirettament ta’ prezzijiet jew ma’ kundizzjonijiet kummerċjali oħrajn jew ta’ għoti ta’ servizz;
b) il-limitazzjoni jew il-kontroll tal-produzzjoni, tas-swieq, tal-iżvilupp tekniku jew tal-investimenti;
c) it-tqassim tas-swieq jew tal-provvisti;
[…]”
22. Taħt it-titolu “Rekwiżiti għall-awtorizzazzjoni” (16), l-Artikolu 3 tal-Liġi Nru 16/1989 jipprovdi dan li ġej:
“(1) Jistgħu jiġu awtorizzat l-ftehimiet, id-deċiżjonijiet, ir-rakkomandazzjonijiet u l-prattiki li jissemmew fl-Artikolu 1, jew aħjar kategoriji tagħhom, li jagħtu kontribut sabiex itejbu l-produzzjoni jew il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti u tas-servizzi, jew sabiex jippromwovu l-progress tekniku jew ekonomiku, sakemm:
a) jippermettu lill-konsumaturi u lill-utenti li jaqsmu b’mod adegwat il-vantaġġi relatati;
b) ma jimponux fuq l-impriżi kkonċernati limiti li ma jkunux indispensabbli biex jintlaħaqu dawn l-għanijiet; u
ċ) ma jagħtux lil dawn l-impriżi l-possibbiltà li jeliminaw il-kompetizzjoni għal ammont sostanzjali tal-prodotti jew tas-servizzi inkwistjoni.
(2) Fl-istess ħin, jistgħu jiġu awtorizzati, sakemm ikunu ġġustifikati mis-sitwazzjoni ekonomika ġenerali u mill-interess pubbliku, il-ftehimiet, id-deċiżjonijiet, ir-rakkomandazzjonijiet u l-prattiki li jissemmew fl-Artikolu 1, jew kategoriji tagħhom li:
a) jkollhom l-għan li jipproteġu jew jippromwovu l-esportazzjonijiet, sakemm ma jgħawġux il-kompetizzjoni fis-suq intern u jkunu kompatibbli mal-obbligi li jirriżultaw mill-konvenzjonijiet internazzjonali rratifikati minn Spanja, jew
b) jiddeterminaw żieda suffiċjentement kbira fil-livell soċjali u ekonomiki ta’ żoni jew ta’ setturi żvantaġġi, jew
c) meta titqies il-ftit importanza li għandhom, ma jkollhomx impatt sinjifikattiv fuq il-kompetizzjoni.”
III – Il-fatti u l-proċedura prinċipali
23. Cecasa hija kumpannija b’responsabbiltà limitata tad-dritt Spanjol, li 68 % mill-ishma tagħha huma f’idejn produtturi taż-żejt, imtieħen u kooperattivi, filwaqt li 32 % l-oħra qegħdin f’idejn aġenziji ta’ kreditu u entitajiet oħrajn. L-imsieħba li huma kultivaturi tas-siġar taż-żebbuġ jirrappreżentaw bejn il-50 % u s-60 % tal-produzzjoni Spanjola taż-żejt taż-żebbuġ. L-għan soċjali ta’ Cecasa huwa l-kummerċjalizzazzjoni taż-żejt taż-żebbuġ, fejn, kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, il-kumpannija tixtieq topera kemm fis-suq nazzjonali kif ukoll fuq livell Komunitarju u fuq livell dinji.
24. Biex tevita “tfixkil serju” tas-suq, u speċifikatament tnaqqis f’daqqa tal-prezzijiet taż-żejt taż-żebbuġ, Cecasa biħsiebha tixtri u taħżen żejt f’każ li l-prezzijiet jonqsu taħt ċertu livell, jiġifieri madwar 95 % tal-prezz l-antik ta’ intervent Komunitarju. Imbagħad, meta l-prezzijiet jerġgħu jiġu f’posthom, iż-żejt taż-żebbuġ jerġa’ jitqiegħed fuq is-suq.
25. Biex twettaq dan il-proġett, fil-5 ta’ April 2001 Cecasa talbet awtorizzazzjoni individwali skont l-Artikolu 3 tal-Liġi Nru 16/1989 (17), li però ġiet miċħuda mit-Tribunal de Defensa de la Competencia (18) b’deċiżjoni tal-5 ta’ Marzu 2002. Bħala raġuni għar-rifjut, l-awtorità tal-kompetizzjoni qalet li l-proġett ta’ Cecasa kien jissarraf f’imġiba antikompetittiva, għaliex kien jimplika ftehim bejn il-kompetituri – bħal kartell – li kien se jinfluwenza l-prezzijiet tas-suq, peress li kellu l-għan li jimpedixxi li dawn jonqsu f’każ li jkun hemm produzzjoni żejda. Barra minn hekk, f’dan il-każ, l-awtorità kkonkludiet ukoll li ma kien hemm l-ebda motiv għal eċċezzjoni skont l-Artikolu 3 tal-Liġi Nru 16/1989 u, b’mod speċjali, lanqas ma ġiet ipprovata l-eżistenza tas-suppost vantaġġi għall-konsumatur.
26. Billi ma qablitx mad-deċiżjoni tat-Tribunal de Defensa de la Competencia (is-Sezzjoni tal-Kontenzjuż Amministrattiv (19)), Cecasa ppreżentat appell amministrattiv quddiem l-Audiencia Nacional li ġie miċħud b’sentenza tat-22 ta’ Lulju 2005. Madankollu, l-Audiencia Nacional iddikjarat li r-rifjut tat-talba tar-rikorrenti biex tikseb awtorizzazzjoni individwali waħedha ma kien se jwassal għall-ebda projbizzjoni fil-konfront tagħha, sa fejn hija stess kienet twettaq attivitajiet – legali – differenti minn dik li kienet talbet awtorizzazzjoni għaliha.
27. Wara l-appell li għamlet Cecasa, il-kawża issa tinsab pendenti quddiem it-Tribunal Supremo (il-Qorti tal-Kassazzjoni Spanjola, Sezzjoni tal-Kontenzjuż Amministrattiv).
IV – Id-domanda għal deċiżjoni preliminari u l-kawża quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
28. B’deċiżjoni tat-22 ta’ Ottubru 2007, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fid-19 ta’ Novembru 2007, it-Tribunal Supremo (iktar ’il quddiem, il-“qorti tar-rinviju”) issospenda l-proċeduri ta’ quddiemu u għamel lill-Qorti tal-Ġustizzja dawn id-domandi preliminari:
“a) L-Artikolu 12a tar-Regolament tal-Kunsill Nru 136/66/KEE tat-22 ta’ Settembru 1966, dwar l-istabbiliment tal-organizzazzjoni komuni tas-suq taż-żjut u x-xaħmijiet, kif emendat bir-Regolament Nru 1638/98 jippermetti li fost il-“korpi” awtorizzati biex jikkonkludu kuntratti għall-ħażna taż-żejt taż-żebbuġa tiġi inkluża kumpannija, li l-maġġoranza tal-azzjonisti tagħha jkunu produtturi, mgħasar [imtieħen] taż-żejt u kooperattivi ta’ kultivaturi tas-siġar taż-żebbuġ, kif ukoll istituzzjonijiet finanzjarji? Kumpannija li jkollha dawn il-karatteristiċi tista’ tiġi kkunsidrata bħala ekwivalenti għall-gruppi ta’ produtturi u l-assoċjazzjonijiet tagħhom rikonoxxuti mir-Regolament (KE) Nru 952/97?
b) F’każ li l-kumpannija tista’ tiġi inkluża fost il-“korpi” li jistgħu jeżerċitaw attivitajiet ta’ ħżin, l-“approvazzjoni mill-Istat” li dawn il-korpi għandu jkollhom skont l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 tista’ tinkiseb fil-kuntest ta’ applikazzjoni għal eżenzjoni (“awtorizzazzjoni”) individwali ppreżentata lill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni?
ċ) L-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 jeżiġi b’mod imperattiv li l-Kummissjoni tawtorizza f’kull każ il-ħżin privat taż-żejt taż-żebbuġa jew, fil-każ kuntrarju, dan l-Artikolu huwa kompatibbli mal-eżistenza ta’ mekkaniżmu miftiehem bejn il-produtturi biex jinxtara u jinħażen l-imsemmi żejt taż-żebbuġa, iffinanzjat b’mod privat, li jiġi attivat biss taħt l-istess termini u kundizzjonijiet bħal dawk li jattivaw il-ħżin privat iffinanzjat mill-Komunità, bil-għan li dan il-ħżin iffinanzjat mill-Komunità jiġi ssupplimentat u jiġi reż iktar effettiv, mingħajr ma jinqabżu l-limiti tiegħu?
d) Il-kriterju stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tad-9 ta’ Settembru 2003 (C-137/00, Milk Marque) fir-rigward tal-applikazzjoni, mill-awtoritajiet nazzjonali, tar-regoli nazzjonali dwar il-kompetizzjoni għal ftehim bejn produtturi li jistgħu, bħala regola, jaqgħu taħt l-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 26 tal-4 ta’ April 1962 li japplika ċerti regoli tal-kompetizzjoni għall-produzzjoni u għall-kummerċ ta’ prodotti agrikoli jista’ jiġi estiż għall-ftehim li, minħabba l-karatteristiċi tagħhom u minħabba l-karatteristiċi tas-settur inkwistjoni, jistgħu jinfluwenzaw is-suq Komunitarju taż-żejt taż-żebbuġa b’mod ġenerali?
e) F’każ li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni huma awtorizzati japplikaw ir-regoli nazzjonali għall-imsemmija ftehim li jistgħu jaffettwaw l-organizzazzjoni komuni tas-suq tax-xaħmijiet, dawn l-awtoritajiet jistgħu jirrifjutaw b’mod assolut li kumpannija bħar-rikorrenti tkun tista’ tuża l-mekkaniżmi ta’ ħażna taż-żejt taż-żebbuġa, anke f’każijiet ta’ “tfixkil serju” fis-sens tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66?”
29. Fil-kuntest tal-kawża ta’ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub Cecasa, l-Asociación española de la industria y comercio exportador de aceite de oliva (iktar ’il quddiem, “Asoliva”), l-Asociación nacional de industriales envasadores y refinadores de aceites comestibles (iktar ’il quddiem, “Anierac”) kif ukoll il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej. Waqt is-seduta, li saret fis-17 ta’ Diċembru 2008 quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, kien hemm biss Cecasa u l-Kummissjoni.
V – Evalwazzjoni
A – Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għar-rinviju
1. Fuq it-tieni parti tal-ewwel domanda preliminari
30. Bit-tieni parti tal-ewwel domanda preliminari, it-Tribunal Supremo qed jirreferi għar-Regolament Nru 952/97, li, madankollu, ma kienx iktar fis-seħħ meta ġiet adottata s-sentenza kkontestata fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, dak ir-regolament kien diġà ġie rrevokat meta seħħew il-fatti tal-kawża a quo. Għaldaqstant, għandna niddeċiedu jekk it-tieni parti tal-ewwel domanda hix rilevanti għall-finijiet tas-sentenza ta’ din il-kawża.
31. F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li għandha tkun il-qorti nazzjonali li tevalwa r-rilevanza tad-domandi li tagħmel għall-finijiet tas-sentenza fil-kawża prinċipali. Għaldaqstant jekk id-domandi li jsiru jikkonċernaw l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-prinċipju, għandha tagħti d-deċiżjoni tagħha. Ir-rifjut li tingħata deċiżjoni dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss meta jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju mitluba ma jkollha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kontroversja fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex l-elementi ta’ fatt jew ta’ dritt meħtieġa sabiex tagħti risposti utli għad-domandi li jkunu sarulha (20). Għandu jiġi rrilevat li dan mhuwiex il-każ fil-kawża preżenti.
32. Huwa minnu li r-revoka tar-Regolament Nru 952/97 ma wasslet għall-ebda sostituzzjoni b’regolament ieħor; anzi, skont il-leġiżlatur Komunitarju, dak iż-żmien ma kienx hemm għalfejn jiġi pprovdut appoġġ speċifiku lill-gruppi tal-produtturi fil-qafas tal-iżvilupp rurali. Għaldaqstant, jidher ċar li l-iskema ta’ għajnuna li tissemma fir-Regolament Nru 952/97 ma kellhiex tkun estiża għal perijodu ta’ żmien itwal (21).
33. Madankollu, ir-Regolament Nru 952/97, minkejja li ġie rrevokat, ma tilifx kull rilevanza prattika. B’hekk, jiġri li atti ġuridiċi sussegwenti li jinħarġu mill-istituzzjonijiet Komunitarji jirreferu espressament għar-Regolament Nru 952/97 (22). Barra minn hekk, termini bħala “gruppi ta’ produtturi rikonoxxuti” u “assoċjazzjonijiet ta’ gruppi ta’ produtturi” jkomplu jintużaw anke mingħajr referenza speċifika għad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 952/97 (23). Għaldaqstant, ma nistgħux niċħdu – a priori u minħabba li ma għadux fis-seħħ – li l-interpretazzjoni ta’ dan ir-regolament hija importanti għal dan il-każ.
34. Għandu jingħad ukoll, speċjalment rigward din il-kawża, li l-gruppi tal-produtturi rikonoxxuti u l-assoċjazzjonijiet tagħhom għandhom rwol fl-ambitu tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66. L-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, applikabbli ratione temporis għall-kawża prinċipali (24), hija l-aspett ċentrali ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari. Meta fassal din id-dispożizzjoni, il-leġiżlatur Komunitarju għamel referenza espliċita għar-Regolament Nru 952/97 (25).
35. F’dan il-kuntest, it-tieni parti tal-ewwel domanda preliminari, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja qed tintalab tinterpreta r-Regolament Nru 952/97, ikun xi jkun il-każ, ma tidhirx manifestament nieqsa mir-rilevanza għall-finijiet tas-sentenza tal-kawża prinċipali. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja hija obbligata tirrispondi għad-domandi li jsirulha dwar l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju.
2. Fuq id-domandi preliminari marbuta mal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66
36. Quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tqajmu wkoll dubji rigward ir-rilevanza tad-domandi li saru mit-Tribunal Supremo, fil-parti fejn dawn għandhom x’jaqsmu mal-interpretazzjoni tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66. Peress li Cecasa qatt ma kienet se tibbenefika mill-iskema ta’ għajnuna pprovduta fir-Regolament, u l-Kummissjoni lanqas ma kienet se tagħtiha l-awtorizzazzjoni għall-ħażna privata skont dik id-dispożizzjoni, id-domandi relatati ma’ dawn l-aspetti bl-ebda mod mhuma se jinfluwenzaw is-soluzzjoni tal-kawża prinċipali.
37. Ma naqbilx ma’ din il-fehma. Għandu jingħad li l-iskema tal-ħażna privata taż-żejt taż-żebbuġ issussidjata fil-Komunità mhix applikabbli għal dan il-każ. Minkejja dan, l-interpretazzjoni u l-fehim korrett tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 jistgħu jkunu ferm importanti meta niġu biex nevalwaw dan il-każ mill-perspettiva tal-liġi tal-kompetizzjoni. Minn din id-dispożizzjoni, kif ukoll mill-finijiet u mill-kuntest leġiżlattiv tagħha, nistgħu nisiltu elementi ta’ evalwazzjoni importanti għall-interpretazzjoni u għall-applikazzjoni fir-rigward ta’ dan il-każ tar-regoli tal-kompetizzjoni.
38. Għaldaqstant, anke minn dan il-lat, id-domanda preliminari hija ammissibbli.
B – Evalwazzjoni tal-kontenut tad-domandi preliminari
39. Din it-talba għal deċiżjoni preliminari, kollox ma’ kollox, għandha l-għan li tidentifika l-marġni diskrezzjonali li għad għandhom l-awtoritajiet nazzjonali sabiex ir-regoli nazzjonali tal-kompetizzjoni rilevanti jiġu applikati f’kuntest agrikolu. Mis-supremazija tad-dritt Komunitarju jirriżulta li dan il-marġni ta’ diskrezzjoni jista’ jkun estiż biss sa fejn huwa permess mil-leġiżlazzjoni agrikola Komunitarja.
40. Għalhekk, jekk jirriżulta li l-miżuri ta’ xiri u ta’ bejgħ ta’ appoġġ ippjanati minn Cecasa huma ġġustifikati mil-lat tal-leġiżlazzjoni agrikola Komunitarja, din iċ-ċirkustanza għandha tkun rilevanti anke minħabba l-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni. U huwa f’dan il-kuntest li t-Tribunal Supremo qed jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tinterpreta kemm l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 u r-regoli marbuta miegħu, kif ukoll l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26.
1. Fuq l-ewwel domanda preliminari
41. L-ewwel domanda preliminari, li tikkonċerna l-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 għandha l-għan li tiċċara jekk din id-dispożizzjoni tistax tiġi applikata fir-rigward ta’ kumpannija privata b’responsabbiltà limitata bħal Cecasa.
a) Fuq l-ewwel parti tal-ewwel domanda preliminari
42. Bl-ewwel parti tal-ewwel domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju essenzjalment qed tistaqsi jekk kumpannija privata b’responsabbiltà limitata bħal Cecasa tistax titqies fost il-korpi li, skont l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, jiġu awtorizzati biex jikkonkludu kuntratti ta’ ħażna taż-żejt taż-żebbuġ.
43. Il-kunċett ta’ korp la jiġi ddefinit fl-Artikolu 12a u lanqas x’imkien ieħor fir-Regolament Nru 136/66. F’dan il-każ, minn naħa, irridu nistaqsu jekk impriża privata tistax tikkwalifika bħala “korp” fit-tifsira ta’ dik id-dispożizzjoni. Min-naħa l-oħra, jeħtieġ li neżaminaw jekk il-fatt li, minbarra l-produtturi taż-żejt, l-imtieħen u l-kooperattivi, anke investituri finanzjarji jkunu azzjonisti ta’ tali impriża jipprekludix li tiġi ddefinita bħala “korp”.
– In-nuqqas ta’ restrizzjonijiet għall-entitajiet pubbliċi jew privati
44. Kif sostniet korrettament Cecasa, il-kunċett ta’ “korp” skont l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, ma jistax jinftiehem ħażin sa tali punt li fil-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu jiġu inklużi biss l-entitajiet pubbliċi jew dawk Statali (26).
45. Tabilħaqq, l-espressjoni “korpi” li ntużat fl-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 f’ċerti verżjonijiet lingwistiċi tikkoinċidi ma’ dik li fi bnadi oħrajn – u partikolarment fl-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 2768/98 – tintuża biex tiddefinixxi l-korpi Statali(27). Madankollu, dan mhux bilfors ifisser li anke fl-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 hemm il-ħsieb li ssir referenza biss għal entitajiet pubbliċi jew għal korpi Statali. Fil-fatt, għandu jingħad li, mil-lat kunċettwali, ċerti verżjonijiet lingwistiċi oħrajn jagħmlu distinzjoni bejn il-“korpi” li jissemmew fl-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 u l-“korpi fi Stati Membri” li jissemmew fl-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 2768/98 (28). Meta jitqiesu d-differenzi bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi tal-leġiżlazzjoni agrikola applikabbli, id-dispożizzjoni kkontestata għandha tinftiehem skont is-sistema u l-għan tal-leġiżlazzjoni li hija parti minnha (29).
46. Mir-ratio tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, li għandu l-għan li jintroduċi skema ta’ għajnuna fil-kuntratti ta’ ħżin privat(30), jirriżulta li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjoni ma jistax ikun limitat għall-entitajiet pubbliċi. Anzi, bħala regola, dawn il-korpi iktar ta’ spiss ikunu privati.
47. Anke mill-kuntest leġiżlattiv jirriżulta li l-korpi privati huma definittivament inklużi fost il-korpi pprovduti fl-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66. B’hekk, dawn il-korpi jiġu awtorizzati jikkonkludu kuntratti għall-ħażna “taż-żejt taż-żebbuġa li huma jpoġġu fuq is-suq”. Il-kummerċjalizzazzjoni żgur li mhix attività li jistgħu jagħmluha biss il-korpi pubbliċi, imma tista’ ssir anke minn korpi privati, xi ħaġa, anzi, li ġeneralment isseħħ f’ekonomija tas-suq miftuħa (31). Barra minn hekk, anke r-rekwiżit ta’ “garanziji suffiċjenti” li jeħtieġ l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 jirreferi għall-attività ta’ korpi privati iktar milli għal dik ta’ entitajiet pubbliċi.
48. Għaldaqstant, l-impriżi privati jistgħu jkunu dawk il-“korpi” li jissemmew fl-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66.
– Il-parteċipazzjoni ta’ investituri finanzjarji
49. Barra minn hekk, jeħtieġ ukoll li neżaminaw jekk il-fatt li, minbarra l-produtturi taż-żejt, l-imtieħen u l-kooperattivi, investituri finanzjarji jkollhom ishma fl-impriża kkonċernata jipprekludix biex din tkun iddefinita bħala “korp” skont l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66.
50. Mid-diċitura tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 ma jirriżulta xejn f’dan ir-rigward. Madankollu, fl-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt Komunitarju, għandha titqies mhux biss l-ittra, imma anke l-kuntest tagħha u l-finijiet li jkollha l-leġiżlazzjoni li tkun parti minnha (32).
51. L-għan tar-Regolament Nru 136/66 u tar-Regolament ta’ emenda Nru 1638/98 ma jipprekludix li jkunu inklużi kumpanniji semipubbliċi li minbarra l-produtturi taż-żejt, l-imtieħen u l-kooperativi, ikollhom bħala azzjonisti investituri privati. Ma jirriżultawx elementi li fuq il-bażi tagħhom nistgħu niddeduċu li l-parteċipazzjoni ta’ dawn l-investituri tista’ tippreġudika l-għan li tiġi rregolata l-offerta taż-żejt taż-żebbuġ permezz ta’ sistema ta’ ħżin privat, biex ikun evitat tfixkil serju tas-suq (33). B’mod speċjali, ma jistax jitqies a priori li l-parteċipazzjoni ta’ investituri privati jimplika standards kwalitattivi iktar baxxi jew inqas għarfien rigward il-ħżin taż-żejt taż-żebbuġ. Inqas u inqas nistgħu niġbdu konklużjoni simili meta – bħal fil-każ ta’ Cecasa – l-investituri privati jkunu azzjonisti minoritarji fl-impriżi inkwistjoni. Anzi, tali parteċipazzjoni tista’ ssaħħaħ il-kapaċità finanzjarja tal-kumpannija inkwistjoni u b’hekk tikkontribwixxi biex tipprovdi dawk il-“garanziji suffiċjenti” meħtieġa mill-Artikolu 12a.
52. Fl-aħħar nett, fejn għandu x’jaqsam il-kuntest leġiżlattiv huwa minnu li l-impriżi semipubbliċi bil-parteċipazzjoni ta’ investituri privati ma jissemmewx espressament fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni Nru 2768/98 tal-Kummissjoni. Madankollu, minn din iċ-ċirkustanza biss ma nistgħux niddeduċu li dawn huma bilfors esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66. Kif fil-fatt tammetti l-istess Kummissjoni, il-lista tal-korpi msemmija fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni Nru 2768/98 mhix waħda eżawrjenti.
53. Barra minn hekk, ir-Regolament Nru 2768/98 huwa sempliċement regolament ta’ implementazzjoni tal-Kummissjoni li jikkonċerna organizzazzjoni komuni tas-suq maħluqa mill-Kunsill, prinċipalment, f’dan il-każ, permezz tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66. Peress li huwa regolament bażiku maħruġ mill-Kunsill, minħabba l-klassifikazzjoni tiegħu jipprevali fuq regolament ta’ implementazzjoni u ma jista’ jkun suġġett għall-ebda limitu fil-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu min-naħa tal-Kummissjoni, ħlief awtorizzazzjoni espliċita. Barra minn hekk, l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 lanqas ma jawtorizza lill-Kummissjoni biex tagħmel dan. Hija tista’ tiddeċiedi biss dwar l-ammont tal-għajnuna għall-ħażna privata u tistabbilixxi dettalji tekniċi bħall-kwantitajiet, il-kwalitajiet tal-prodott u t-tul tal-ħażna taż-żejt taż-żebbuġ, kif ukoll tistabbilixxi l-metodi proċedurali kif se tingħata l-għajnuna. Bil-kontra, l-awtorizzazzjoni biex jinħarġu regoli ta’ implementazzjoni ma tistax tipprovdi, la fuq il-bażi tal-għan tagħha u lanqas għall-fini tagħha, limiti eventwali għall-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66.
54. Għaldaqstant, anke impriża privata li, minbarra l-produtturi taż-żejt, l-imtieħen u l-kooperattivi, fost l-azzjonisti għandha lil xi investituri privati tista’ tkun korp fit-tifsira tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66.
55. Ovvjament, l-applikazzjoni konkreta tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 għal dan it-tip ta’ impriżi tippreżumi li l-bqija tar-rekwiżiti msemmija hemmhekk jiġu sodisfatti: minn naħa, il-kumpanniji kkonċernati għandhom joffru “garanziji suffiċjenti” u jkunu rikonoxxuti fl-Istati Membri rispettivi (34). Min-naħa l-oħra, irid ikun hemm tfixkil serju tas-suq u l-Kummissjoni trid tawtorizza l-ħażna privata skont il-proċedura ta’ komitatoloġija pprovduta fl-Artikolu 38 tar-Regolament Nru 136/66. Fin-nuqqas ta’ dan, il-ħażna privata taż-żejt taż-żebbuġ ma tistax tkun iġġustifikata fuq il-bażi tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66.
b) Fuq it-tieni parti tal-ewwel domanda preliminari
56. Bit-tieni parti tal-ewwel domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju qed tistaqsi jekk kumpannija privata b’responsabbiltà limitata bħal Cecasa tistax tiġi mxebbha mal-gruppi ta’ produtturi rikonoxxuti u mal-assoċjazzjonijiet tagħhom skont ir-Regolament Nru 952/97.
– Gruppi ta’ produtturi
57. Biex jitqies bħala grupp ta’ produtturi fit-tifsira tar-Regolament Nru 952/97, il-korp ikkonċernat għandu jissodisfa numru ta’ rekwiżiti, li ġew elenkati fl-Artikoli 5 u 6 tal-istess Regolament.
58. F’dan ir-rigward, huma fundamentali r-rekwiżiti inerenti għall-għan li għalih twaqqaf grupp ta’ produtturi: skont l-Artikolu 5(1)(a) tar-Regolament Nru 952/97, il-korp inkwistjoni għandu jkun twaqqaf biex il-produtturi li jkunu msieħba tal-grupp jadattaw kemm il-produzzjoni kif ukoll l-offerta għall-ħtiġijiet tas-suq. Korp bħal Cecasa, tabilħaqq, jieħu ħsieb il-kummerċjalizzazzjoni taż-żejt taż-żebbuġ u, b’mod partikolari, għandu l-għan li jirregola l-offerta taż-żejt taż-żebbuġ prodott mill-imsieħba tiegħu permezz ta’ xiri u ta’ bejgħ ta’ appoġġ. Madankollu – almenu skont l-informazzjoni li għandna – it-tieni għan meħtieġ, jiġifieri l-adattament tal-produzzjoni taż-żejt taż-żebbuġ għall-ħtiġijiet tas-suq, huwa nieqes. Minkejja dan, l-għan li għalih twaqqfet kumpannija bħal Cecasa ma jikkorrispondix għaż-żewġ ħtiġijiet, b’mod kumulattiv, li jissemmew fl-Artikolu 5(1)(a) tar-Regolament Nru 952/97.
59. Għaldaqstant ma għandniex għalfejn nanalizzaw jekk il-bqija tar-rekwiżiti li jissemmew fir-Regolament Nru 952/97 jiġux sodisfatti fil-każ ta’ impriża bħal Cecasa. Fil-fatt, diġà ċ-ċirkustanza stess li ma ġietx sodisfatta l-ewwel kundizzjoni – stabbilita mill-Artikolu 5(1)(a) – twassal biex kumpannija bħal Cecasa ma tistax titqies bħala grupp ta’ produtturi fit-tifsira tar-Regolament Nru 952/97.
– Assoċjazzjonijiet ta’ gruppi ta’ produtturi
60. L-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 952/97 jiddefinixxi l-assoċjazzjonijiet bħala aggregazzjonijiet ta’ gruppi ta’ produtturi rikonoxxuti li għandhom l-istess għanijiet ta’ dawn il-gruppi, fuq livell iktar mifrux.
61. Għalhekk, assoċjazzjoni ta’ gruppi ta’ produtturi għandu jkollha l-għan, bħall-gruppi tal-produtturi li jifformaw parti minnha, li tadatta l-produzzjoni u l-offerta taż-żejt taż-żebbuġ għall-ħtiġijiet tas-suq (Artikolu 5(1)(a) tar-Regolament Nru 952/97). Li tali assoċjazzjoni, fl-attività tagħha, ma tistax tkun limitata biss għall-offerta u għall-kummerċjalizzazzjoni relatata taż-żejt taż-żebbuġ intwera, inter alia, anke minn dak li jipprovdi l-ewwel inċiż tal-Artikolu 6(1)(b) tar-Regolament Nru 952/97, fejn jingħad li l-gruppi ta’ produtturi u l-assoċjazzjonijiet tagħhom għandhom jiddeterminaw u japplikaw anke regoli komuni għall-produzzjoni taż-żejt taż-żebbuġ.
62. Jekk fil-kumpannija jkun nieqes dan l-għan jew l-attività relatata mal-produzzjoni taż-żejt taż-żebbuġ min-naħa tal-produtturi u tal-kooperattivi assoċjati (35), bħal fil-każ ta’ Cecasa f’dan il-każ, din ma tistax tiġi pparagunata ma’ assoċjazzjoni ta’ gruppi ta’ produtturi.
63. Konsegwentement, f’kuntest bħal dak tal-kawża a quo, kumpannija bħal Cecasa la tista’ titqies bħala grupp ta’ produtturi u lanqas assoċjazzjoni ta’ gruppi ta’ produtturi fit-tifsira tar-Regolament Nru 952/97. Dan ifisser biss li ma tistax tingħatalha l-ebda prijorità fil-konklużjoni tal-kuntratti relatati mal-ħażna privata (it-tieni sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66). Indipendentement minn dan, hija xorta tista’ titlob lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti l-awtorizzazzjoni biex titwaqqaf bħala korp (ieħor) skont l-ewwel sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66.
c) Konklużjoni intermedjarja
64. Kumpannija privata b’responsabbiltà limitata, li l-għan soċjali tagħha jikkonsisti fil-kummerċjalizzazzjoni taż-żejt taż-żebbuġ u li għandha l-għan li tinfluwenza s-suq permezz ta’ xiri u ta’ bejgħ speċifiċi taż-żejt taż-żebbuġ, tista’ titqies bħala “korp” fit-tifsira tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, fil-verżjoni tar-Regolament Nru 1638/98. Xejn ma jipprekludi li minbarra l-produtturi taż-żejt, l-imtieħen u l-kooperattivi, anke investituri privati jkunu azzjonisti ta’ din il-kumpannija. Madankollu, tali kumpannija b’responsabbiltà limitata, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, ma tistax titqies bħala grupp ta’ produtturi u lanqas bħala assoċjazzjoni ta’ gruppi ta’ produtturi, fit-tifsira tar-Regolament Nru 952/97.
2. Fuq it-tieni domanda preliminari
65. Fid-dawl tas-soluzzjoni ssuġġerita għall-ewwel domanda preliminari, kumpannija b’responsabbiltà limitata bħal Cecasa hija inkluża fost il-korpi li fir-rigward tagħhom jista’ japplika l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66. Għaldaqstant, jeħtieġ li tingħata risposta anke għat-tieni domanda preliminari. B’din id-domanda, il-qorti tar-rinviju essenzjalment qed tistaqsi jekk korp, fit-tifsira tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, jistax ikun awtorizzat mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni fil-qafas ta’ proċedura speċifika ta’ dak id-dritt.
66. La r-Regolament Nru 136/66 u lanqas ir-Regolamenti Nru 952/97 u Nru 2768/98 ma jistabbilixxu liema huma l-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri rispettivi biex jagħtu l-awtorizzazzjoni lill-korpi rispettivi għall-finijiet tal-konklużjoni tal-kuntratti ta’ ħażna taż-żejt taż-żebbuġ.
67. Għalhekk biex nagħtu risposta għat-tieni domanda preliminari għandna nibdew bl-awtonomija proċedurali tal-Istati Membri. Huma obbligati jaħtru l-korpi nazzjonali kompetenti biex jittrasponu d-dritt Komunitarju u jistabbilixxu l-metodi proċedurali rispettivi, dejjem f’konformità mal-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività (36).
68. Mill-perspettiva tad-dritt Komunitarju għalhekk bl-ebda mod mhu eskluż li Stat Membru, fil-qafas ta’ proċedura rigward ftehim, iqabbad lill-awtoritajiet kompetenti tiegħu biex japplikaw regoli fil-qafas tal-agrikoltura billi jagħtu awtorizzazzjonijiet fit-tifsira tal-leġiżlazzjoni dwar l-agrikoltura. F’dan ir-rigward, pereżempju, jista’ jkun raġonevoli li jinħoloq, skont il-każ li jkun, one-stop-shop li jkun jista’ jagħti l-awtorizzazzjonijiet, biex b’hekk il-partijiet ikkonċernati ma jkollhomx għalfejn jinvolvu rwieħhom f’għadd ta’ proċeduri burokratiċi u amministrattivi (37).
69. Madankollu, fejn id-dritt nazzjonali jippermetti li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jagħtu awtorizzazzjoni lil korp, fit-tifsira tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, jeħtieġ li jiġi ggarantit, b’konformità mal-prinċipju ta’ effettività, li dawn l-awtoritajiet japplikaw konkretament ir-regoli relatati tal-leġiżlazzjoni dwar l-agrikoltura. F’dan il-każ, dan ifisser li l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni, fil-kuntest tal-proċedura li bdew huma stess, għandhom jagħmlu kull tip ta’ kontroll sabiex jaċċertaw irwieħhom li l-korp li se jingħata l-awtorizzazzjoni joffri “garanziji suffiċjenti”, skont l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66.
70. Għalhekk, fi ftit kliem:
Id-dritt Komunitarju ma jidħolx f’kunflitt ma’ kuntest ta’ dritt nazzjonali fejn anke l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu jawtorizzaw korpi, fit-tifsira tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, fil-qafas ta’ proċedura dwar ftehim sakemm ikun iggarantit li, fil-kuntest ta’ din il-proċedura, jiġu applikati tassew ir-regoli rispettivi tal-leġiżlazzjoni dwar l-agrikoltura u jsiru l-kontrolli kollha meħtieġa.
3. Fuq it-tielet domanda preliminari
71. Bit-tielet domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju essenzjalment qed tistaqsi jekk l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 jipprekludix mekkaniżmu miftiehem u ffinanzjat privatament, ta’ xiri u ta’ ħżin taż-żejt taż-żebbuġ, li ġie implementat mingħajr l-awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni.
72. F’dan ir-rigward, għandu jingħad li l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 jintroduċi biss skema ta’ għajnuna tal-Komunità għall-ħażna privata taż-żejt taż-żebbuġ (38). Din id-dispożizzjoni bl-ebda mod ma tippretendi li tistabbilixxi leġiżlazzjoni eżawrjenti rigward il-legalità tal-ħżin privat taż-żejt taż-żebbuġ, bil-konsegwenza li jiġi pprojbit kull tip ta’ ħżin li jsir mhux skont il-kriterji stabbiliti mill-Artikolu 12a. La l-kontenut, la l-għanijiet u lanqas il-kuntest leġiżlattiv tad-dispożizzjoni ma jagħtu lok biex naħsbu li l-leġiżlatur Komunitarju kellu f’moħħu tali limitu għal-libertà imprenditorjali.
73. Anke mil-lat tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà (Artikolu 5(2) KE) jeħtieġ li nitilqu mill-premessa li l-leġiżlatur Komunitarju ma riedx jeskludi għalkollox l-inizjattivi deċentralizzati li kellhom bħala għan il-ħżin privat. Kif ġie diskuss waqt is-seduta, dawn l-inizjattivi jistgħu jirreaġixxu b’mod iktar mgħaġġel u flessibbli għas-sitwazzjonijiet tas-suq eżistenti fl-Istati Membri individwali u fir-reġjuni differenti milli jistgħu jagħmlu l-limiti proċedurali, tekniċi u finanzjarji tal-mekkaniżmu maħluq fuq il-livell Komunitarju permezz tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66; eventwalment, iż-żewġ livelli jistgħu jikkomplementaw sew lil xulxin.
74. Konsegwentement, il-korpi privati huma liberi li jieħdu inizjattivi għall-ħżin privat taż-żejt taż-żebbuġ anke barra mill-kuntest leġiżlattiv tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66. U tabilħaqq, f’dan il-każ, hija din l-intenzjoni ta’ Cecasa li tiffinanzja s-sistema tagħha privatament u li, bl-ammissjoni unanima tal-partijiet kollha involuti, mhix biħsiebha titlob l-ebda għajnuna mingħand il-Komunità.
75. Jekk però l-ħżin privat isir barra mill-iskema ta’ għajnuna tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, bħal f’dan il-każ, ma jkunx hemm għalfejn jiġu aċċertati la t-tfixkil serju tas-suq u lanqas ikun hemm għalfejn tinkiseb l-awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni, kif inhu stabbilit fl-imsemmija dispożizzjoni. Fl-istess ħin, il-korp inkwistjoni però ma jistax jinvoka l-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 biex jiġġustifika l-ħsieb tiegħu li jagħmel użu mill-ħżin privat u jevita milli japplika l-leġiżlazzjoni ġenerali fis-seħħ fis-suq taż-żejt taż-żebbuġ. Min-naħa l-oħra, il-ħżin privat irid isir billi jiġu rispettati d-dispożizzjonijiet l-oħra tad-dritt Komunitarju, kif ukoll id-dispożizzjonijiet ġuridiċi nazzjonali li jkunu kompatibbli miegħu u, b’mod partikolari, billi jiġu osservati r-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli. Fil-fatt, l-agrikoltura mhix eżenti mill-applikazzjoni tal-liġi tal-kompetizzjoni (39).
76. Għalhekk, nistgħu niġbdu l-konklużjoni intermedjarja li ġejja:
L-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 ma jipprekludix lil mekkaniżmu, miftiehem u ffinanzjat privatament, ta’ xiri u ta’ ħżin taż-żejt taż-żebbuġ. Madankollu, dan il-mekkaniżmu għandu jiġi implementat fl-osservanza tal-leġiżlazzjoni ġenerali fis-seħħ fis-suq taż-żejt taż-żebbuġ u partikolarment fl-osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni li jkunu applikabbli minn darba għall-oħra.
4. Fuq ir-raba’ domanda preliminari
77. Bir-raba’ domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju essenzjalment qed tistaqsi jekk l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħux japplikaw il-liġi tal-kompetizzjoni tagħhom anke għal ftehim bejn il-produtturi li jaqgħu taħt l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26 tal-Kunsill, jekk dawn il-ftehim jistgħu jippreġudikaw is-suq taż-żejt taż-żebbuġ mhux biss fuq il-livell nazzjonali, imma anke fuq dak Komunitarju.
a) Osservazzjoni preliminari rigward iż-żewġ premessi tal-qorti tar-rinviju
78. Fid-domanda tagħha, il-qorti a quo bbażat ruħha fuq żewġ premessi fundamentali: minn naħa, il-mekkaniżmu ta’ xiri u ta’ bejgħ ta’ appoġġ imfassal minn Cecasa jista’ jkollu “dimensjoni Komunitarja” u jippreġudika s-suq taż-żejt taż-żebbuġ fuq il-livell Komunitarju (l-ewwel premessa); min-naħa l-oħra, dan il-proġett jista’ jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-tieni sentenza tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 26 (it-tieni premessa).
79. Is-sistema mfassla minn Cecasa jkollha “dimensjoni Komunitarja” (l-ewwel premessa) jekk tippreġudika l-kummerċ bejn l-Istati Membri (ara l-klawżola rigward il-kummerċ “bejn l-Istati” tal-Artikolu 81(1) KE). Mill-verifiki li għamel it-Tribunal Supremo f’dan ir-rigward, jidher li l-imsieħba li huma kultivaturi tas-siġar taż-żebbuġ ta’ Cecasa jirrappreżentaw sehem ta’ bejn il-50 % u s-60 % tal-produzzjoni nazzjonali Spanjola taż-żejt taż-żebbuġ; fi kliem ieħor, Cecasa eventwalment, permezz tal-proġett inkwistjoni, tista’ tinfluwenza direttament iktar minn nofs is-suq Spanjol taż-żejt taż-żebbuġ. Barra minn hekk, Asoliva osservat ukoll li huwa proprju dan is-suq Spanjol li jikkostitwixxi madwar il-45 % – b’hekk kważi n-nofs – tas-suq Komunitarju. Minkejja dan, nistgħu nippreżumu li x-xiri u l-bejgħ ipproġettati minn Cecasa ma jistgħux ikollhom impatt biss fuq is-suq Spanjol taż-żejt taż-żebbuġ, imma anke fuq is-suq kollu Ewropew u, għaldaqstant, fl-aħħar mill-aħħar, fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri.
80. Barra minn hekk, biex il-proġett ta’ Cecasa jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-tieni sentenza tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 26 (it-tieni premessa), dan irid jikkostitwixxi ftehim, deċiżjoni jew prattika miftiehma ta’ impriżi, gruppi jew assoċjazzjonijiet ta’ gruppi ta’ produtturi agrikoli.
81. Huwa minnu li, kif għidt iktar ’il fuq (40), Cecasa ma tistax tiġi mqabbla sic et simpliciter ma’ grupp ta’ produtturi jew ma’ assoċjazzjoni ta’ gruppi ta’ produtturi, għall-inqas jekk ninterpretaw dawk il-kunċetti fid-dawl tad-definizzjonijiet fl-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 952/97. Minkejja dan, 68 % tal-ishma tas-suq ta’ Cecasa qegħdin f’idejn produtturi taż-żejt, imtieħen u kooperattivi, b’tali mod li l-proġett tagħha eventwalment jista’ jitqies bħala ftehim jew deċiżjoni ta’ impriżi ta’ produzzjoni agrikola skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 26.
82. Fl-aħħar mill-aħħar, però, sabiex tingħata risposta għad-domanda preliminari, m’hemmx għalfejn nanalizzaw sal-inqas dettall iż-żewġ premessi tal-qorti tar-rinviju biex naraw kemm huma eżatti. Kif fil-fatt se nuri iktar ’il quddiem, l-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni tibqa’ dejjem possibbli anke jekk il-proġett ta’ Cecasa kellu jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 81(1) KE u f’dak tat-tieni sentenza tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 26.
b) Analiżi tad-domanda preliminari
83. Sabiex nirrispondu għar-raba’ domanda preliminari jeħtieġ li nibdew biex inqisu jekk l-organizzazzjonijiet komuni tas-swieq tal-prodotti agrikoli humiex eżenti mill-applikazzjoni tal-liġi tal-kompetizzjoni; anzi, iż-żamma ta’ kompetizzjoni effettiva fis-swieq tal-prodotti agrikoli hija parti mill-għanijiet tal-politika agrikola komuni (41).
84. Skont ġurisprudenza stabbilita, id-dritt Komunitarju u l-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni jiġu applikati parallelament, peress li dawn iqisu l-prattiki restrittivi minn aspetti differenti. Filwaqt li l-Artikoli 81 KE u 82 KE jarawhom mil-lat tal-ostakli li jistgħu jirriżultaw għall-kummerċ bejn l-Istati Membri, il-liġijiet nazzjonali, minħabba l-kunsiderazzjonijiet ta’ kull Stat Membru, iqisu l-prattiki restrittivi f’dan il-kuntest biss (42). Fis-sentenza Milk Marque, il-Qorti tal-Ġustizzja espliċitament saħqet fuq dan il-prinċipju anke b’relazzjoni għal-leġiżlazzjoni agrikola, fejn huma inklużi l-organizzazzjonijiet komuni tas-swieq (43).
85. Iċ-ċirkustanza li dan huwa każ b’rilevanza transkonfinali jew b’“dimensjoni Komunitarja” ma tipprekludix l-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni (44). Fil-fatt, jekk il-ftehim, id-deċiżjonijiet u l-prattiki miftiehma fit-tifsira tad-dispożizzjoni dwar in-natura intra-Statali li tissemma fl-Artikolu 81(1) KE jistgħu jippreġudikaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri, dan bl-ebda mod ma jimplika l-applikazzjoni esklużiva tal-liġi Komunitarja tal-kompetizzjoni u n-nuqqas ta’ applikazzjoni tal-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni, imma pjuttost l-applikazzjoni parallela taż-żewġ liġijiet li ssemmew qabel.
86. Bl-istess mod, l-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni lanqas mhija eskluża minħabba li l-kuntest fattwali eventwalment jaqa’ fl-ambitu tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26. Din id-dispożizzjoni tinkludi biss ċerti regoli speċjali marbuta mal-applikazzjoni tal-liġi Komunitarja tal-kompetizzjoni fis-settur agrikolu: mil-lat tad-dritt sostantiv, kulma jagħmel l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 26 huwa li jeskludi ċerti ftehim, deċiżjonijiet u prattiki miftiehma mill-projbizzjoni stabbilita mill-Artikolu 81(1) KE. Mil-lat proċedurali, l-Artikolu 2(2) flimkien mal-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 26, jattribwixxu, fost l-oħrajn lill-Kummissjoni l-ġurisdizzjoni esklużiva li taċċerta ruħha, meta mitluba tagħmel dan, liema tipi ta’ ftehim, ta’ deċiżjonijiet u ta’ prattiki miftiehma jaqgħu taħt l-eċċezzjoni msemmija fl-Artikolu 2(1) (45).
87. Għal kuntrarju, l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26 ma jirregolax ir-relazzjonijiet bejn il-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni u dik Komunitarja. L-Artikolu 2(2), b’mod partikolari, ma għandux jinftiehem ħażin f’dan is-sens. Mill-esklużività li hija pprovduta hemmhekk fil-fatt ma jirriżulta l-ebda effett preklużiv tal-applikazzjoni tal-liġi Komunitarja tal-kompetizzjoni. Fl-aħħar mill-aħħar, mil-lat tal-esklużività tal-kompetenza ġeneralment ipprovduta hemmhekk, l-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 26 jidher li jixbah lill-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 17 (46), fil-verżjoni li kienet fis-seħħ sat-30 ta’ April 2004 (47).
88. Il-ġurisdizzjoni esklużiva tal-Kummissjoni biex tapplika ċerti regoli tal-liġi Komunitarja tal-kompetizzjoni ma teskludix li, fir-rigward tal-istess każ, fl-istess ħin l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni tista’ tapplika anke l-liġi nazzjonali korrispondenti. Jekk, imbagħad – kif ġara f’dan il-każ – ma tirriżulta l-ebda proċedura quddiem il-Kummissjoni, skont l-Artikolu 2(2) u (3) tar-Regolament Nru 26, il-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni tkun saħansitra l-unika liġi li tiġi applikata.
89. Għandna nfakkru, biss għal finijiet ta’ kompletezza, li l-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni tiġi eskluża f’każ li Cecasa tiġi stabbilita bħala konċentrazzjoni bejn l-impriżi fuq livell Komunitarju (l-Artikolu 1(1) flimkien mal-Artikolu 21(2) u mal-Artikolu 22(1) tar-Regolament dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (48)). Bla dubju, dan jippreżumi li l-ħolqien ta’ Cecasa bħala assoċjazzjoni ta’ impriżi tissodisfa kemm ir-rekwiżit tal-konċentrazzjoni bejn l-impriżi fit-tifsira tal-Artikolu 3 tar-Regolament dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi, kif ukoll il-livell ta’ fatturat ipprovdut fl-Artikolu 1(2) jew (3) ta’ dak ir-regolament; l-eżami ta’ dawn il-punti għandha tagħmlu l-qorti tar-rinviju fil-kuntest tal-proċedura a quo.
c) Linji gwida Komunitarji dwar l-applikazzjoni tad-dritt nazzjonali
90. Għalhekk, jekk f’każ bħal dan, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu japplikaw il-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni, minn lat ta’ dritt sostantiv huma mhumiex ħielsa għalkollox, imma huma marbuta, skont ġurisprudenza stabbilita, li jirrispettaw ċerti linji gwida Komunitarji li jirriżultaw mis-supremazija tad-dritt Komunitarju (49).
91. Rigward każ li jaqa’ kemm fl-ambitu ratione materiae tal-Artikolu 81(1) KE kif ukoll f’dak tal-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni, l-awtoritajiet nazzjonali ma jistgħux imorru kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni u lanqas jagħtu lok għal tali kunflitt (50). Mill-1 ta’ Mejju 2004, huma għandhom ukoll l-obbligu li japplikaw l-Artikolu 81(1) KE parallalement mal-liġi tal-kompetizzjoni tagħhom, li però ma jkunx jista’ jipprojbixxi l-ftehim, id-deċiżjonijiet jew il-prattiki diġà permessi f’kuntest Komunitarju (l-Artikolu 3(1) u (2) flimkien mat-tieni paragrafu tal-Artikolu 45 tar-Regolament Nru 1/2003).
92. Fil-każ tal-prodotti agrikoli, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni għandhom ukoll joqogħdu lura milli jadottaw kwalunkwe miżura li tista’ tagħmilha ta’ deroga jew li tista’ tfixkel organizzazzjoni komuni tas-suq jew li tipprekludi l-funzjonament tajjeb tagħha; b’mod iktar ġenerali, huma ma jridux jippreġudikaw l-għanijiet tal-politika agrikola komuni (51).
93. Għaldaqstant, fi ftit kliem:
L-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu japplikaw il-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni anke fir-rigward ta’ ftehim bejn produtturi, fit-tifsira tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26, u dan anke fil-każ fejn dawn il-ftehim jistgħu jippreġudikaw is-suq taż-żejt taż-żebbuġ mhux biss fuq il-livell nazzjonali, imma anke fuq dak Komunitarju. Madankollu, l-imsemmija awtoritajiet nazzjonali, fid-deċiżjonijiet li jieħdu, għandhom jastjenew minn kwalunkwe mġiba li tista’ ddaħħal lil dawn l-atti f’kunflitt mal-linji gwida tal-liġi tal-kompetizzjoni u mal-leġiżlazzjoni Komunitarja dwar l-agrikoltura.
5. Fuq il-ħames domanda preliminari
94. Jekk ir-raba’ domanda preliminari tingħata r-risposta kif indikajt iktar ’il fuq, jeħtieġ li neżaminaw anke l-ħames domanda preliminari. Biha, il-qorti tar-rinviju qed tistaqsi jekk l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni, fuq il-bażi tal-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni, jistgħux jipprojbixxu li jiġi stabbilit mekkaniżmu miftiehem u ffinanzjat privatament ta’ xiri u ta’ ħżin taż-żejt taż-żebbuġ meta jkun hemm “tfixkil serju” tas-suq fit-tifsira tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66.
95. Fi kliem ieħor, it-Tribunal Supremo qed jistaqsi jekk sistema bħal dik imfassla minn Cecasa għandhiex tiġi permessa – irrispettivament mid-dubji eventwali fuq il-livell tal-liġi tal-kompetizzjoni – għall-inqas meta jkollha l-għan li tevita tfixkil serju tas-suq.
96. Għandu jiġi sostnut, ġustament, li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni meta japplikaw ir-regoli tal-kompetizzjoni rilevanti, għandhom josservaw il-valuri u l-linji gwida tal-leġiżlazzjoni agrikola Komunitarja. Meta tiġi applikata l-liġi Komunitarja tal-kompetizzjoni (Artikoli 81 KE u 82 KE), is-supremazija tal-politika agrikola meta pparagunata mal-kapitolu li jikkonċerna l-kompetizzjoni tat-Trattat tal-KE tintwera mill-Artikolu 32(2) KE flimkien mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 36 KE (52); jekk, però, tiġi applikata l-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni, diġà mill-prinċipju tas-supremazija tad-dritt Komunitarju (53) tirriżulta s-supremazija tal-valuri tal-politika agrikola komuni.
97. Għalhekk, jekk mil-leġiżlazzjoni agrikola Komunitarja kollha jirriżulta li l-ħżin privat huwa dejjem utli, ikun xi jkun il-każ, prattikament mingħajr kundizzjonijiet, sabiex ikun evitat tfixkil serju tas-suq, jeħtieġ li dan il-mudell jitqies anke meta jiġu applikati r-regoli tal-kompetizzjoni mill-awtoritajiet kompetenti tal-kompetizzjoni.
98. Madankollu, fil-leġiżlazzjoni agrikola Komunitarja mkien ma nsibu tali indikazzjoni fit-termini applikabbli għall-kuntest tal-kawża prinċipali. Mill-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 jirriżulta biss li l-Kummissjoni tista’ tistabbilixxi, f’ċirkustanzi partikolari li ġew ippreċiżati aħjar hemmhekk, sistema ta’ ħżin privat li tibbenefika mill-għajnuna Komunitarja. Għall-kuntrarju, mill-organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taż-żjut u tax-xaħmijiet ma jista’ jirriżulta l-ebda tip ta’ trattament privileġġjat iġġeneralizzat għall-ħżin taż-żejt taż-żebbuġ, lanqas f’każ ta’ tfixkil serju tas-suq.
99. Kif diġà fakkart (54), dak li ngħad iktar ’il fuq ma jeskludix li, irrispettivament mill-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, jista’ jkun hemm mekkaniżmu privat ta’ ħżin, li ma jkunx iffinanzjat mill-għajnuna Komunitarja. Dan il-mekkaniżmu għandu jinħoloq u jitmexxa fl-osservanza tar-regoli tal-liġi tal-kompetizzjoni; b’mod partikolari, huwa ma jgawdi minn ebda immunità fil-konfront tal-projbizzjonijiet fis-seħħ fir-rigward tal-ftehim.
100. Jekk imbagħad awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni ma tkunx trid tapplika l-liġi tal-kompetizzjoni fis-seħħ għal sistema ta’ ħżin taż-żejt taż-żebbuġ miftiehma u ffinanzjata privatament, jew trid tagħmel dan b’mod dgħajjef, ir-riskju jkun dak li tiġi ppreġudikata l-politika agrikola komuni, li fl-ambitu tagħha, skont kif jirriżulta mir-Regolament Nru 26, taqa’ l-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni fil-konfront tal-produzzjoni u tal-kummerċ agrikolu (55). F’dan il-kuntest, fl-aħħar mill-aħħar, jirriżulta l-għan tal-politika agrikola komuni: li tassigura prezzijiet raġonevoli fil-konsenja tal-prodotti lill-konsumatur (Artikolu 33(1)(e) KE).
101. Huwa paċifiku li, eċċezzjonalment, fil-qafas tal-applikazzjoni konkreta tar-regoli tal-kompetizzjoni rilevanti, jistgħu jiġu ġġustifikati prattiki restrittivi għall-kompetizzjoni bejn l-impriżi. B’hekk, fuq livell Komunitarju, l-Artikolu 81(3) KE jipprovdi li f’kundizzjonijiet partikolari li jiġu speċifikati preċiżament, il-projbizzjoni msemmija fl-Artikolu 81(1) tista’ tiġi ddikjarata inapplikabbli. Bl-istess mod, fid-dritt Spanjol l-Artikolu 3 tal-Liġi Nru 16/1989 tipprovdi ċerti “każi ta’ awtorizzazzjoni”.
102. L-interpretazzjoni u l-applikazzjoni konkreti ta’ dawn l-eċċezzjonijiet jew “awtorizzazzjonijiet” fir-rigward tal-projbizzjonijiet ipprovduti mil-liġi tal-kompetizzjoni madankollu ma jistgħux jissarrfu, min-naħa tagħhom, f’kunflitt mal-prinċipji bażiċi tal-leġiżlazzjoni Komunitarja dwar l-agrikoltura (56).
103. F’dan il-kuntest, għandna nfakkru li r-Regolament Nru 1638/98 abolixxa l-iskema ta’ xiri (buying-in) ta’ intervent li sa dak iż-żmien kienet fis-seħħ fl-organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taż-żjut u tax-xaħmijiet, peress li l-leġiżlatur Komunitarju kien iqis li dan kien jikkostitwixxi inkoraġġiment għall-produzzjoni li kienet qed tirriskja li tiddestabbilizza s-suq (57).
104. Il-leġiżlatur Komunitarju għalhekk ikkonkretizza l-għanijiet tal-organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taż-żjut u tax-xaħmijiet fis-sens li, b’mod partikolari, l-istabbilizzazzjoni tas-swieq (Artikolu 33(1)(ċ) KE) u l-konsenji lill-konsumaturi bi prezzijiet raġonevoli (Artikolu 33(1)(e) KE) – għall-inqas kif kienet is-sitwazzjoni dak iż-żmien – setgħu jitwettqu aħjar mingħajr l-iskema ta’ xiri ta’ intervent.
105. Issa, jekk il-persuni privati jitħallew jikkunsidraw fuq inizjattiva tagħhom l-eżistenza ta’ tfixkil serju tas-suq (58), u li fuq din il-bażi jinfluwenza sinjifikattivament is-suq – f’dan il-każ, permezz tal-offerta u tal-prezz taż-żejt taż-żebbuġ – fl-aħħar mill-aħħar dan jissarraf fl-introduzzjoni mill-ġdid u minn taħt tal-iskemi ta’ intervent, għalkemm permezz ta’ riżorsi privati, biex b’hekk tinġieb fix-xejn l-abolizzjoni tagħhom min-naħa tal-leġiżlatur Komunitarju.
106. L-awtoritajiet amministrattivi u ġudizzjarji tal-Istati Membri ma jistgħux jippermettu sitwazzjoni bħal din. Skont ġurisprudenza stabbilita, fil-fatt, meta jkun hemm organizzazzjoni komuni tas-suq, l-Istati Membri għandhom joqogħdu lura milli jadottaw kwalunkwe miżura li tista’ tagħmilha ta’ deroga jew li tista’ tfixkel din l-organizzazzjoni (59). Anke jekk is-settur ma ġiex irregolat totalment mill-organizzazzjoni komuni tas-suq, mhux kompatibbli magħha dak kollu li jista’ jipprekludi l-funzjonament tajjeb tagħha (60).
107. Għaldaqstant, fi ftit kliem:
L-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu jipprojbixxu legalment, fuq il-bażi tal-liġi nazzjonali tagħhom, sistema miftiehma u ffinanzjata privatament ta’ ħżin taż-żejt taż-żebbuġ, anke meta t-twettiq tagħha tkun ipprovduta, b’referenza għall-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, fil-każ ta’ “tfixkil serju tas-suq”.
VI – Konklużjoni
108. Abbażi tal-osservazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mit-Tribunal Supremo kif ġej:
1) Kumpannija privata b’responsabbiltà limitata, li l-għan soċjali tagħha jikkonsisti fil-kummerċjalizzazzjoni taż-żejt taż-żebbuġ u li għandha l-għan li tinfluwenza s-suq permezz ta’ xiri u ta’ bejgħ speċifiċi taż-żejt taż-żebbuġ, tista’ titqies bħala “korp” fit-tifsira tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, fil-verżjoni tar-Regolament Nru 1638/98. Xejn ma jipprekludi li minbarra l-produtturi taż-żejt, l-imtieħen u l-kooperattivi, anke investituri privati jkunu azzjonisti ta’ din il-kumpannija. Madankollu, tali kumpannija b’responsabbiltà limitata, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, ma tistax titqies bħala grupp ta’ produtturi u lanqas bħala assoċjazzjoni ta’ gruppi ta’ produtturi, fit-tifsira tar-Regolament Nru 952/97/KE.
2) Id-dritt Komunitarju ma jidħolx f’kunflitt ma’ kuntest ta’ dritt nazzjonali fejn anke l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu jawtorizzaw korpi, fit-tifsira tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, fil-qafas ta’ proċedura dwar ftehim sakemm ikun iggarantit li, fil-kuntest ta’ din il-proċedura, jiġu applikati tassew ir-regoli rispettivi tal-leġiżlazzjoni dwar l-agrikoltura u jsiru l-kontrolli kollha meħtieġa.
3) L-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66 ma jipprekludix lil mekkaniżmu, miftiehem u ffinanzjat privatament, ta’ xiri u ta’ ħżin taż-żejt taż-żebbuġ. Madankollu, dan il-mekkaniżmu għandu jiġi implementat fir-rispett tar-regoli ġenerali fis-seħħ fis-suq taż-żejt taż-żebbuġ u, partikolarment, fl-osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni li jkunu applikabbli minn darba għall-oħra.
4) L-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu japplikaw il-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni anke fir-rigward ta’ ftehim bejn produtturi, fit-tifsira tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26, u dan anke fil-każ fejn dawn il-ftehim jistgħu jippreġudikaw is-suq taż-żejt taż-żebbuġ mhux biss fuq il-livell nazzjonali, imma anke fuq dak Komunitarju. Madankollu, l-imsemmija awtoritajiet nazzjonali, fid-deċiżjonijiet li jieħdu, għandhom jastjenew minn kwalunkwe mġiba li tista’ ddaħħal lil dawn l-atti f’kunflitt mal-linji gwida tal-liġi tal-kompetizzjoni u mal-leġiżlazzjoni Komunitarja dwar l-agrikoltura.
5) L-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu jipprojbixxu legalment, fuq il-bażi tad-dritt nazzjonali tagħhom, sistema miftiehma u ffinanzjata privatament ta’ ħżin taż-żejt taż-żebbuġ, anke meta t-twettiq tagħha tkun ipprovduta, b’referenza għall-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, fil-każ ta’ “tfixkil serju tas-suq”.
1 – Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.
2 – Sentenza tad-9 ta’ Settembru 2003, Milk Marque u National Farmers’ Union (C‑137/00, Ġabra p. I‑7975).
3 – Regolament Nru 26 tal-Kunsill, tal-4 ta’ April 1962, li japplika ċerti regoli tal-kompetizzjoni għall-produzzjoni u għall-kummerċ ta’ prodotti agrikoli (Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol 1, p. 6-7), fil-verżjoni emendata bir-Regolament tal-Kunsill Nru 49, tal-1 ta’ Lulju 1962 (ĠU L 53, p. 1571).
4 – Ara n-Nru 15.07, rigward iż-żjut veġetali, tan-Nomenklatura ta’ Brussell, inkluża f’dak l-anness.
5 – Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1184/2006 tal-24 ta’ Lulju 2006 li japplika ċerti regoli ta’ kompetizzjoni għall-produzzjoni ta’, u l-kummerċ fi, prodotti agrikoli (Verżjoni kodifikata) (ĠU L 214, p. 7).
6 – Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007, tat-22 ta’ Ottubru 2007, li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’ swieq agrikoli u dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċerti prodotti agrikoli (Ir-Regolament Waħdieni dwar l-OKS) (ĠU L 299, p. 1); il-kamp ta’ applikazzjoni ratione temporis ta’ dan ir-regolament fejn għandu x’jaqsam iż-żejt taż-żebbuġ jidher fl-Artikolu 200 flimkien mal-Artikolu 204(2)(e) tiegħu.
7 – Regolament tal-Kunsill Nru 136/66/KEE, tat-22 ta’ Settembru 1966, dwar l-istabbiliment tal-organizzazzjoni komuni tas-suq taż-żjut u x-xaħmijiet (Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol 1, p. 77-87).
8 – Tapplika l-verżjoni tar-regolament dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq fis-settur taż-żjut u tax-xaħmijiet li tirriżulta mill-Artikolu 1(8) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1638/98, tal-20 ta’ Lulju 1998, li jemenda r-Regolament Nru 136/66/KEE dwar l-istabbiliment tal-organizzazzjoni komuni tas-suq taż-żjut u x-xaħmijiet (ĠU L 210, p. 32).
9 – Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 865/2004 tad-29 ta’ April 2004 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq taż-żejt taż-żebbuġa u żebbuġ tal-mejda u li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 827/68 (ĠU L 161, p. 97).
10 – Ara l-Artikolu 201(1)(ċ) flimkien mal-Artikolu 204(2)(a) tar-Regolament Nru 1234/2007.
11 – ĠU L 142, p. 30.
12 – Ara t-tieni inċiż tal-Artikolu 55(1), flimkien mal-Artikolu 56(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/1999, tas-17 ta’ Mejju 1999, dwar is-sostenn għal żvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Gwida u Garanzija (FAEGG) u jemenda u jħassar ċerti Regolamenti. (ĠU L 160, p. 80).
13 – ĠU L 346, p. 14.
14 – BOE Nru 170 tat-18 ta’ Lulju 1989, p. 22747. Sadanittant, il-Liġi Nru 16/1989 ġiet irrevokata u sostitwita bil-Liġi l-ġdida dwar il-protezzjoni tal-kompetizzjoni tat-3 ta’ Lulju 2007 (Ley de Defensa de la Competencia) (BOE Nru 159 tal-4 ta’ Lulju 2007, p. 28848). Għall-finijiet ta’ dan il-każ fil-kawża prinċipali però, skont l-indikazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju, tibqa’ determinanti l-Liġi Nru 16/1989.
15 – Sentenza tal-14 ta’ Diċembru 2006, Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio (C‑217/05, Ġabra p. I‑11987, punt 7).
16 – Supuestos de autorización.
17 – Barra minn hekk, kif intwera mill-atti diġà fis-16 ta’ Ġunju 2000 entità amministrattiva tal-awtorità Spanjola tal-kompetizzjoni, is-Subdirección General sobre Conductas Restrictivas de la Competencia, kienet tat bidu għal investigazzjoni f’dan ir-rigward.
18 – It-Tribunal de Defensa de la Competencia f’dak iż-żmien kellu ċerta ġurisdizzjoni li proprjament hija ta’ awtorità tal-kompetizzjoni.
19 – Sala de lo Contencioso-Administrativo.
20 – Ġurisprudenza stabbilita; ara, ex multis, is-sentenzi tal-10 ta’ Jannar 2006, IATA u ELFAA (C‑344/04, Ġabra p. I‑403, punt 14); tal-11 ta’ Settembru 2008, Eckelkamp et (C‑11/07, Ġabra p. I-6845, punti 27 u 28); u tas-16 ta’ Diċembru 2008, Michaniki (C-213/07, Ġabra p. I-9999, punti 32 sa 34).
21 – Premessa 44 tar-Regolament Nru 1257/1999.
22 – Ara, pereżempju, il-premessa 7 u l-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 327/2001 tas-16 ta’ Frar 2001 li jawtorizza l-konklużjoni ta’ kuntratti ta’ ħażna privata ta’ żejt taż-żebbuġ u jagħti bidu għal sejħa għall-offerti għal perijodu limitat għall-għajnuna relatata (ĠU L 48, p. 9).
23 – Ara, pereżempju, il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “Community Guidelines for State aid in the agriculture sector [Linji gwida Komunitarji għall-għajnuna mill-Istat fis-settur tal-agrikoltura]” (ĠU C 28, p. 2), u partikolarment il-punt 10; ara wkoll l-Artikolu 3 ta’ 2153/2005/KE: Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2153/2005 tat-23 ta’ Diċembru 2005 dwar l-iskema ta’ għajnuna għall-ħżin privat taż-żejt taż-żebbuġa (ĠU L 342, p. 39).
24 – Ara iktar ’il fuq, punt 14 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
25 – Ara d-diċitura tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 12a tar-Regolament Nru 136/66, kif ukoll it-tnax-il premessa tar-Regolament ta’ emenda Nru 1638/98 li tispjegaha.
26 – Jiġifieri, korpi Statali, jew entitajiet tad-dritt pubbliku, jew ikun xi jkun il-każ, entitajiet li jaġixxu fuq mandat ta’ korpi Statali jew ta’ dritt pubbliku.
27 – Dan jiġri fil-verżjoni lingwistika bl-Ispanjol (“organismos”), bl-Estonjan (“asutused”), bil-Grieg (“οργανισμοί”), bl-Ingliż (“bodies”), bil-Franċiż (“organismes”), bit-Taljan (“organismi”), bil-Malti (“korpi”), bil-Portugiż (“organismos”), bis-Slovakk (“orgány”), bil-Finlandiż (“elimet” jew “elinten”) u bl-Iżvediż (“organ” jew “organen”).
28 – Minbarra l-verżjoni lingwistika bil-Ġermaniż, dan huwa appuntu l-każ ta’ dik biċ-Ċek (“hospodářské subjekty” jew “orgány”), bid-Daniż (“organisationer” jew “organer”), bil-Latvjan (“organizācijas” jew “iestādes”), bil-Litwan (“istaigos” jew “institucijos”), bl-Ungeriż (“szervezetek[et]” jew “szerve[k]”), bl-Olandiż (“organismen” jew “instanties”), bil-Pollakk (“instytucje” jew “organy”) u bis-Sloven (“teles[a]” jew “organi”).
29 – F’dan ir-rigward, ġurisprudenza stabbilita; ara, pereżempju, is-sentenzi tas-27 ta’ Marzu 1990, Cricket St Thomas (C‑372/88, Ġabra p. I‑1345, punt 19); tal-1 ta’ April 2004, Borgmann (C‑1/02, Ġabra p. I‑3219, punt 25); u tal-11 ta’ Settembru 2008, CEPSA (C‑279/06, Ġabra, p. I‑6681, punt 50).
30 – Ara t-tnax-il premessa tar-Regolament ta’ emenda Nru 1638/1998, li permezz tagħha l-Artikolu 12a ġie introdott fir-Regolament Nru 136/66.
31 – Skont l-Artikoli 4(1) KE u 98 KE, il-politika ekonomika tal-Istati Membri u tal-Komunità għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipju ta’ ekonomija tas-suq miftuħa u f’kompetizzjoni libera; ara anke s-sentenza tad-9 ta’ Settembru 2003, CIF (C‑198/01, Ġabra p. I‑8055, punt 47).
32 – Ġurisprudenza stabbilita; ara, ex multis, is-sentenzi tas-7 ta’ Ġunju 2005, VEMW et (C‑17/03, Ġabra p. I‑4983, punt 41); u tas-7 ta’ Ġunju 2007, Britannia Alloys & Chemicals vs Il-Kummissjoni (C‑76/06 P, Ġabra p. I‑4405, punt 21).
33 – Fir-rigward ta’ dan l-għan, erġa’ ara t-tnax-il premessa tar-Regolament ta’ emenda Nru 1638/1998, li permezz tagħha l-Artikolu 12a ġie introdott fir-Regolament Nru 136/66.
34 – Ara, f’dan ir-rigward, l-osservazzjonijiet tiegħi dwar it-tieni domanda preliminari (punti 65-70 ta’ dawn il-konklużjonijiet).
35 – Huwa evidenti li r-regoli komuni tal-produzzjoni, diġà min-natura tagħhom stess, jistgħu jiġu stabbiliti u applikati biss b’relazzjoni għall-produtturi jew għall-organizzazzjonijiet tal-produtturi inklużi mill-ġdid fil-gruppi rispettivi. Barra minn hekk, din is-sitwazzjoni ġiet ikkonfermata anke mill-ewwel kelmiet tal-Artikolu 6(1)(b) tar-Regolament Nru 952/97, jiġifieri: “jiddeċiedu u japplikaw, fejn għandhom x’jaqsmu l-persuni li jissemmew fl-Artikolu 5(1)”, jew “déterminer et appliquer, pour les personnes visées à l’article 5 paragraphe 1” (verżjoni bil-Franċiż) jew “decide on and apply, in respect of persons covered by Article 5(1)” (verżjoni bl-Ingliż) jew “determinar y aplicar, para las personas mencionadas en el apartado 1 del artículo 5” (verżjoni bl-Ispanjol); min-naħa l-oħra, il-verżjoni bil-Ġermaniż tista’ tinftiehem ħażin minħabba din id-diċitura ambigwa “soweit es sich um unter Artikel 5 Absatz 1 fallende Personen handelt”.
36 – Ġurisprudenza stabbilita; ara, pereżempju, is-sentenzi tad-19 ta’ Diċembru 1968, Salgoil (13/68, Ġabra p. 680, 693); tas-16 ta’ Diċembru 1976, Rewe-Zentralfinanz (33/76, Ġabra p. 1989, punt 5); kif ukoll tal-15 ta’ April 2008, Impact (C‑268/06, Ġabra p. I-2483, punti 46-48).
37 – Fuq il-livell Komunitarju, pereżempju rigward il-kontroll tal-amalgamazzjonijiet, ġie mniedi l-prinċipju tal-one-stop-shop, però limitat għall-eżami ta’ kwistjonijiet li jikkonċernaw biss il-kompetizzjoni; ara l-Artikolu 21 u l-premessa 8 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal-20 ta’ Jannar 2004 dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (ĠU L 24, p. 1).
38 – It-tnax-il premessa tar-Regolament ta’ emenda Nru 1638/1998, li permezz tagħha l-Artikolu 12a ġie introdott fir-Regolament Nru 136/66.
39 – Sentenza Milk Marque (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punt 61).
40 – Punti 57-63 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
41 – Sentenza Milk Marque (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punti 57-61).
42 – Sentenzi tat-13 ta’ Frar 1969, Walt Wilhelm et (14/68, Ġabra p. 1, punti 3 u 4); tal-10 ta’ Lulju 1980, Giry u Guerlain et (253/78 u 1/79 sa 3/79, Ġabra p. 2327, punt 15); u tat-13 ta’ Lulju 2006, Manfredi et (C‑295/04 sa C‑298/04, Ġabra p. I‑6619, punt 38).
43 – Sentenza Milk Marque (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punti 62-67), dwar l-eżempju tal-organizzazzjoni komuni tas-swieq tal-ħalib u tal-prodotti tal-ħalib.
44 – Anke l-kawża Milk Marque, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet il-legalità tal-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali tal-kompetizzjoni, kienet tikkonċerna każ b’rilevanza transkonfinali; ara s-sentenza Milk Marque (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punti 110-120).
45 – Indipendentement mill-ġurisdizzjoni esklużiva tal-Kummissjoni biex twettaq verifiki skont l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26, il-qrati nazzjonali jistgħu jiġu mġiegħla japplikaw din id-dispożizzjoni: ara s-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 1995, Dijkstra et (C‑319/93, C‑40/94 u C‑224/94, Ġabra p. I‑4471, punti 25-36).
46 – Regolament (KEE) Nru 17; L-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli 85 u 86 tat-Trattat (ĠU 13, p. 204).
47 – L-Artikolu 43(1) flimkien mat-tieni paragrafu tal-Artikolu 45 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 Diċembru 2002 fuq l-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (ĠU L 1, p. 1).
48 – Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4064/89 tal-21 ta’ Diċembru 1989 dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (ĠU L 395, p. 1; wara li saru xi rettifiki, reġa’ ġie ppubblikat fil-ĠU L 257, p. 13 għalkemm il-corrigendum ma jirrigwardax il-verżjoni Maltija), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill Nru 1310/97 tat-30 ta’ Ġunju 1997 (ĠU L 180, p. 1, b’rettifiki fil-ĠU L 3, p. 16 għalkemm il-corrigendum ma jirrigwardax il-verżjoni Maltija, kif ukoll fil-ĠU L 40, p. 17 għalkemm lanqas dan il-corrigendum ma jirrigwarda l-verżjoni Maltija). Ir-Regolament il-ġdid dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (Regolament Nru 139/2004) ma jistax jiġi applikat f’dan il-każ, kif jirriżulta mill-Artikolu 26(2) tiegħu.
49 – Sentenzi tal-15 ta’ Lulju 1964, Costa vs ENEL (6/64, Ġabra p. 1253, 1270); CIF (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 31, punt 48); kif ukoll tat-13 ta’ Lulju 2006, Manfredi et (C‑295/04 sa C‑298/04, Ġabra p. I‑6619, punt 39).
50 – Sentenza Walt Wilhelm (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 42, punti 4-8); ara anke s-sentenzi Giry u Guerlain (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 42, punt 16); u tal-14 ta’ Diċembru 2000, Masterfoods u HB (C‑344/98, Ġabra p. I‑11369, punti 51 u 52).
51 – Dwar dan, ara b’mod ġenerali, is-sentenzi tad-19 ta’ Marzu 1998, Compassion in World Farming (C-1/96, Ġabra p. I-1251, punt 41); Milk Marque (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punti 63, 80 u 94); u tas-26 ta’ Mejju 2005, Kuipers (C‑283/03, Ġabra p. I‑4255, punt 37); f’dan ir-rigward ara anke l-osservazzjonijiet dwar il-ħames domanda preliminari (punti 94-107 ta’ dawn il-konklużjonijiet).
52 – Sentenzi tad-29 ta’ Ottubru 1980, Maizena vs Il-Kunsill (139/79, Ġabra p. 3393, punt 23); tal-5 ta’ Ottubru 1994, Il-Ġermanja vs Il-Kunsill (C‑280/93, Ġabra p. I‑4973, punt 61); u Milk Marque (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punt 81); ara wkoll is-sentenza Kuipers (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 51, punti 32 u 34).
53 – Rigward is-supremazija tad-dritt Komunitarju, ara iktar ’il fuq, il-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 49.
54 – F’dan ir-rigward, ara l-osservazzjonijiet tiegħi dwar it-tielet domanda preliminari (punti 71-76 ta’ dawn il-konklużjonijiet).
55 – L-ewwel premessa tar-Regolament Nru 26.
56 – Ara iktar ’il fuq, il-punt 96 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
57 – Il-ħdax-il premessa tar-Regolament Nru 1638/98.
58 – Fil-fażi orali, Cecasa kkonfermat li biħsiebha tevalwa hija stess kemm hemm “tfixkil serju tas-suq” li jiġġustifika l-implementazzjoni tal-proġett ta’ ħżin privat tagħha mas-sistema konnessa ta’ xiri u ta’ bejgħ ta’ appoġġ.
59 – Sentenzi Compassion in World Farming (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 51, punt 41); Milk Marque (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punti 63 u 80); u Kuipers (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 51, punt 37).
60 – Sentenzi Compassion in World Farming (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 51, punt 41); u Kuipers (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 51, punt 37).
Full & Egal Universal Law Academy