KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MAZÁK
ippreżentati fit-30 ta’ Settembru 2009 1(1)
Kawża C‑546/07
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej
vs
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligi – Ksur tal-Artikolu 49 KE u tal-paragrafu 13 tal-Kapitolu 2 tal-Anness XII għall-Att ta’ Adeżjoni tal-2003 – Interpretazzjoni u applikazzjoni mill-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali ta’ ftehim intergovernattiv bejn il-Ġermanja u l-Polonja dwar l-impjieg ta’ ħaddiema minn impriżi Pollakki biex jeżegwixxu kuntratti ta’ xogħol – Esklużjoni tal-possibbiltà li l-impriżi stabbiliti fi Stati Membri oħra jikkonkludu kuntratti ta’ xogħol ma’ impriżi Pollakki – Estensjoni tar-restrizzjonijiet – Klawżola standstill”
I – Introduzzjoni
1. B’dan ir-rikors, il-Kummissjoni titlob dikjarazzjoni li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 49 KE, kif ukoll taħt il-klawżola standstill stabbilita fil-paragrafu 13 tal-Kapitolu 2 tal‑Anness XII għall-Att tas-16 ta’ April 2003 li permezz tiegħu r-Repubblika tal‑Polonja ssieħbet fl-Unjoni Ewropea (2) (iktar ’il quddiem il-“klawżola standstill”), peress li:
– fil-prassi amministrattiva tagħha, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tinterpreta t-terminu “Unternehmen der anderen Seite” (“impriża tal-parti l‑oħra”), kif użat fl-Artikolu 1(1) tal-Ftehim bejn il-Gvern tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Gvern tar-Repubblika tal-Polonja tal-31 ta’ Jannar 1990 dwar it-trasferiment ta’ ħaddiema minn impriżi Pollakki għall-eżekuzzjoni tal-kuntratti ta’ xogħol (3) (iktar ’il quddiem il-“Ftehim”) bħala li jfisser “impriża Ġermaniża”, u peress li
– permezz tal-“Arbeitsmarktschutzklausel” (il-klawżola għall-protezzjoni tas‑suq tax-xogħol), ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja estendiet ir‑restrizzjonijiet reġjonali dwar l-aċċess għall-ħaddiema barranin wara s‑16 ta’ April 2003, jiġifieri, wara d-data meta ġie ffirmat l-Att ta’ Adeżjoni tal-2003 – li kien jinvolvi l-adeżjoni tal-Polonja mal-Unjoni Ewropea.
2. Din il-kawża essenzjalment tqajjem żewġ kwistjonijiet legali. L-ewwel nett, huwa neċessarju li jiġi kkunsidrat f’liema kundizzjonijiet, fid-dawl tal‑ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja, Stat Membru jista’, fil-kuntest tal-provvista ta’ servizzi, jirrifjuta li jestendi għal impriżi residenti fi Stat Membru ieħor il-vantaġġi li l-impriżi residenti fit-territorju tiegħu jiksbu minn trattat bilaterali.
3. It-tieni nett, huwa neċessarju li jiġi eżaminat jekk il-klawżola standstill tipprekludix biss li l-Ġermanja tadotta miżuri (leġiżlattivi jew amministrattivi) ġodda f’dak il-qasam li jkunu iktar restrittivi minn dawk li kienu fis-seħħ fid-data ta’ meta ġie ffirmat l-Att ta’ Adeżjoni tal-2003 jew jekk, b’mod iktar ġenerali, tipprekludix kwalunkwe estensjoni tar-restrizzjonijiet dwar l-aċċess għas-suq tax-xogħol nazzjonali, mhux minħabba l-adozzjoni ta’ miżuri ġodda, imma pjuttost minħabba bidliet fiċ-ċirkustanzi fattwali rilevanti li għalihom japplikaw il-miżuri eżistenti.
II – Il-kuntest ġuridiku
A – L-Att ta’ Adeżjoni tal-2003
4. Abbażi tad-dispożizzjonijiet tranżitorji stabbiliti bl-Att ta’ Adeżjoni tal‑2003, il-Ġermanja u l-Awstrija għandhom il-jedd, inter alia, li jżommu – b’deroga mid-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu tas-servizzi – miżuri nazzjonali jew miżuri li jirriżultaw minn ftehim bilaterali, li jirrestrinġu l‑użu ta’ ħaddiema b’kuntratt li jkunu impjegati minn impriżi stabbiliti fil-Polonja. Fl-Anness XII (intitolat “Il-lista li hemm referenza għaliha fl-Artikolu 24 ta’ l-Att ta’ Adeżjoni: il-Polonja”) għall-Att ta’ Adeżjoni tal-2003, il-paragrafu 13 tal‑Kapitolu 2 (intitolat “Il-libertà tal-moviment tal-persuni”), jipprovdi, sa fejn huwa rilevanti, dan li ġej:
“Sabiex jilqgħu għal taqlib serju jew xi theddida ta’ taqlib serju f’setturi speċifiċi ta’ servizzi sensittivi fis-swieq tax-xogħol tagħhom li jistgħu jseħħu f’ċerti reġjuni minħabba l-provvista ta’ servizzi minn pajjiż għall-ieħor, kif definit fl-Artikolu 1 tad-Direttiva 96/71/KE, u sakemm ikunu japplikaw miżuri nazzjonali jew dawk li joħorġu minn xi ftehim bilaterali fir-rigward tal-moviment liberu ta’ ħaddiema Pollakki bis-saħħa tad-dispożizzjonijiet transitorji stipulati hawn qabel, il-Ġermanja u l-Awstrija jistgħu, wara li javżaw lill-Kummissjoni, jidderogaw mill-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 49 tat-Trattat tal-KE bl-iskop li jillimitaw fil-kuntest tal-provvista ta’ servizzi minn kumpanniji stabbiliti fil-Polonja, l-ispustament temporanju tal-ħaddiema li d-dritt tagħhom li jiksbu xogħol fil-Ġermanja u l-Awstrija huwa suġġett għal miżuri nazzjonali.
[…]”
5. Dan il-paragrafu jistabbilixxi wkoll il-klawżola standstill li ġejja:
“L-effett ta’ l-applikazzjoni ta’ dan il-paragrafu ma għandux iwassal għal kundizzjonijiet iktar ristrettivi għall-ispostament temporanju ta’ ħaddiema fil-kuntest tal-provvista ta’ servizzi minn pajjiz għall-ieħor bejn il-Ġermanja jew l-Awstrija u l-Polonja minn dawk li jkunu fis-seħħ fid-data ta’ l-iffirmar tat-Trattat ta’ l-Adeżjoni.”
B – Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
6. L-Artikolu 1 tal-Ftehim jipprovdi dan li ġej:
“Il-ħaddiema Pollakki li jkunu ttrasferiti għal impjieg temporanju, abbażi ta’ kuntratt tax-xogħol bejn persuna Pollakka li tħaddem u impriża tal-parti l-oħra (ħaddiema b’kuntratt) għandu jinħarġilhom permess għax-xogħol irrispettivament mis-sitwazzjoni u mit-tendenzi tas-suq tax-xogħol.”
7. L-Artikolu 2 tal-Ftehim jiffissa kwota rigward il-ħaddiema Pollakki b’kuntratt. L-Artikolu 2(5) jipprovdi:
“Għall-implementazzjoni ta’ dan il-Ftehim, f’kooperazzjoni mal-Ministeru tax‑Xogħol u tal-Politika Soċjali tar-Repubblika tal-Polonja, l-Uffiċċju Federali [tal-Impjiegi] tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja [Bundesanstalt für Arbeit] għandu jiżgura ruħu li ma jkunx hemm konċentrazzjoni ta’ ħaddiema b’kuntratt li jkunu impjegati f’reġjun jew f’settur partikolari.
[…]”
8. L-istruzzjonijiet implementattivi li ġew adottati mill-Bundesagentur für Arbeit (iktar ’il quddiem l-“Aġenzija Federali tal-Impjieg”) jinkludu dawk stabbiliti fil-Fuljett 16a, “L-impjieg tal-ħaddiema barranin mill-Istati l-Membri l-ġodda tal-UE b’kuntratti ta’ xogħol fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja” (Anness XI). Dan il-fuljett jinkludi klawżola għall-protezzjoni tas-suq tax-xogħol, li tistipula li fejn ix-xogħol għandu jsir fid-distretti tal-Aġenzija Federali tal-Impjieg fejn ir-rata medja tal-qgħad tul is-sitt xhur preċedenti kienet ta’ mill-inqas 30 % ogħla mir-rata tal-qgħad għar-Repubblika Federali tal-Ġermanja kollha, bħala prinċipju, għandhom jiġu pprojbiti l-kuntratti li jinvolvu ħaddiema barranin. Il-lista tad-distretti li għalihom tapplika din il-klawżola tiġi aġġornata kull tliet xhur (Anness XII).
III – Il-proċedura prekontenzjuża u l-proċedura amministrattiva
9. B’ittra tat-3 ta’ April 1996, il-Kummissjoni ġibdet l-attenzjoni tal-Gvern Federali tal-Ġermanja għall-fatt li l-intepretazzjoni tiegħu tal-Ftehim x’aktarx kienet tikser l-Artikolu 49 KE. Fl-ittra tiegħu tat-28 ta’ Ġunju 1996, il-Gvern Federali tal-Ġermanja kkontesta l-fehma tal-Kummissjoni.
10. Fit-12 ta’ Novembru 1997, il-Kummissjoni ħarġet opinjoni motivata, u tat lill-Ġermanja perijodu ta’ 12-il xahar biex tirrispondi. Wara laqgħa mar‑rappreżentanti tal-Kummissjoni fil-5 ta’ Mejju 1998, il-Ġermanja, fl-ittra tagħha tad-19 ta’ Lulju 1998, iddikjarat li kienu qed isiru sforzi sabiex tinsab soluzzjoni politika fil-kuntest tal-Ftehim Ewropew tas-16 ta’ Diċembru 1991 li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika tal-Polonja, min-naħa l-oħra. Madankollu, it‑tentattivi biex il-kwistjoni tiġi solvuta fuq livell politiku ma rnexxewx.
11. Il-Polonja ssieħbet fl-Unjoni Ewropea fl-1 ta’ Mejju 2004. B’risposta għal domanda tal-Kummissjoni tal-15 ta’ Ġunju 2004, il-Gvern Federali tal-Ġermanja ddikjara, b’ittra tas-6 ta’ Diċembru 2004, li huwa jibqa’ jsostni l-prassi interpretattiva tiegħu rigward il-Ftehim; barra minn hekk, fid-dawl taż-żmien li kien għadda, huwa seta’ jissuponi leġittimatament li ma kienx għad fadal bażi biex titkompla l-proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi.
12. F’ittra ta’ intimazzjoni supplimentari tal-10 ta’ April 2006, il-Kummissjoni ġibdet l-attenzjoni tal-Gvern Federali għall-fatt li, minbarra l-allegat ksur tal‑Artikolu 49 KE, il-prassi amministrattiva Ġermaniża rigward l-applikazzjoni tal-Ftehim x’aktarx kienet inkompatibbli mal-klawżola standstill. Skont il‑Kummissjoni, l-estensjoni tar-restrizzjonijiet reġjonali skont il-klawżola għall‑protezzjoni tas-suq tax-xogħol, fuq il-bażi tal-Artikolu 2(5) tal-Ftehim u inkluża fl-istruzzjonijiet implementattivi tal-Aġenzija Federali tal-Impjieg, kienet tikser il-projbizzjoni ta’ estensjoni tar-restrizzjonijiet eżistenti.
13. B’ittra tat-8 ta’ Ġunju 2006, il-Gvern Federali tal-Ġermanja kkontesta din il-fehma, billi argumenta li l-applikazzjoni tal-ftehim bilaterali fil-konfront tal‑Istati Membri kollha u tal-impriżi tagħhom ma kinitx adattata.
14. Fl-opinjoni motivata supplimentari tagħha tal-15 ta’ Diċembru 2006, il‑Kummissjoni rrepetiet l-ilmenti tagħha. Peress li, b’ittra tad-19 ta’ Frar 2007, il‑Gvern Federali tal-Ġermanja baqa’ jsostni l-fehma tiegħu, il-Kummissjoni fetħet din il-kawża permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal‑Ġustizzja fil-5 ta’ Diċembru 2007.
IV – Analiżi
A – Fuq l-ammissibbiltà
1. L-argumenti prinċipali tal-partijiet
15. L-ewwel nett, il-Gvern Ġermaniż isostni li f’kull każ ir-rikors huwa inammissibbli sa fejn dan jirrigwarda l-allegat ksur tal-Artikolu 49 KE.
16. Fil-fehma tiegħu, il-Kummissjoni tilfet id-dritt li tibda proċeduri peress li ma għamlet xejn għal kważi seba’ snin rigward l-allegat ksur tal-Artikolu 49 KE. Minħabba d-dewmien proċedurali u ċ-ċirkustanzi speċifiċi ta’ dan il-każ, il-Gvern Ġermaniż fil-fatt seta’ leġittimament jassumi li l-Kummissjoni kienet waqqgħet dan l-ilment. Din l-aspettattiva leġittima kienet imsaħħa bl-ittra tal-Kummissarju Monti ta’ Lulju 1998 fejn indika li ma kienx japprova r-rexissjoni tal-Ftehim u li kien ser jistenna sa Novembru 1998 biex jara jekk setgħetx tinsab soluzzjoni oħra. Madankollu, ma ttieħed l-ebda pass ieħor sa April 2003, meta kien ċar li l‑Ġermanja ma setgħetx tirrexxindi iktar il-Ftehim mingħajr ma tikser il-klawżola standstill. B’dan il-mod, il-Kummissjoni, fil-fehma tal-Gvern Ġermaniż, deliberatament abbużat mill-fiduċja tiegħu.
17. Il-Kummissjoni, filwaqt li tiċħad din il-fehma, targumenta li l-mod kif imxiet ma setax jagħti lill-Ġermanja aspettattivi leġittimi li l-proċedura kienet intemmet. Filwaqt li enfasizzat id-diskrezzjoni li l-Kummissjoni għandha rigward iż-żmien meta tiddeċiedi li tressaq rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi, hija sostniet li d-dewmien fil-proċedura kien xieraq meta jiġu kkunsidrati ċ-ċirkustanzi tal-każ.
2. Evalwazzjoni
18. Għandu l-ewwel nett jitfakkar li, skont is-sistema stabbilita bl-Artikolu 226 KE, il-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali, rikonoxxuta mill-ġurisprudenza, li tiddeċiedi, l-ewwel nett, jekk hijiex ser tressaq rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi u, it-tieni nett, meta ser tressaq tali rikors (4).
19. B’hekk, b’mod iktar speċifiku, rigward it-tieni aspett, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata li tibda proċeduri f’terminu speċifiku, ħlief meta t-tul eċċessiv tal‑proċedura prekontenzjuża stabbilita fl-Artikolu 226 KE tista’ tagħmilha iktar diffiċli li l-Istat Membru kkonċernat jikkontesta l-argumenti tal-Kummissjoni, u b’hekk li jinkisru d-drittijiet tad-difiża. Huwa l-Istat Membru kkonċernat li għandu jipprova li ġie affettwat b’dan il-mod (5).
20. Fil-fehma tiegħi, madankollu, il-Gvern Ġerrmaniż ma indikax ċirkustanzi li jistgħu juru li t-tul tal-proċedura prekontenzjuża f’dan il-każ ikkomprometta d‑dritt tad-difiża tiegħu.
21. F’dan ir-rigward, l-ewwel nett għandu jiġi nnotat li l-fatt, imsemmi mill‑Gvern Ġermaniż, li filwaqt li kienet għaddejja l-proċedura prekontenzjuża daħlet fis-seħħ il-klawżola standstill – bl-effett li l-Ġermanja ma setgħetx iktar tirrexxindi l-Ftehim mal-Polonja – ma setax, minnu nnifsu, jagħmilha iktar diffiċli għall-Gvern Ġermaniż li jikkontesta l-ilmenti u l-argumenti tal-Kummissjoni. It-tieni nett, fl-2006, il-Kummissjoni ħarġet ittra ta’ intimazzjoni supplimentari u opinjoni motivata supplimentari fejn essenzjalment irrepetiet l-ilmenti oriġinali, biex b’hekk il-Gvern Ġermaniż ingħata opportunità ġdida ħalli jiddefendi l-każ tiegħu.
22. Barra minn hekk, rigward l-argument tal-Gvern Ġermaniż li, fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, huwa seta’ leġittimament jassumi li l-proċedura kienet intemmet, mis-setgħa diskrezzjonali li l-Kummissjoni għandha fir-rigward tal-bidu ta’ proċeduri għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jirriżulta li perijodu ta’ inattività min-naħa tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-proċedura prekontenzjuża ma jistax minnu nnifsu – anki jekk idum għal diversi snin – jagħti lill-Istat Membru kkonċernat aspettattivi leġittimi li l-Kummissjoni ma hijiex ser tkompli l-proċedura. Dan huwa partikolarment minnu f’każ bħal dak inkwistjoni fejn, kif jidher ċar mill-proċess, matul il-perijodu msemmi mill-Gvern Ġermaniż, jiġifieri bejn l-1997 u l-adeżjoni tal-Polonja, kienu qed isiru sforzi sabiex tinsab soluzzjoni politika fil-kuntest tal-Ftehim Ewropew tas-16 ta’ Diċembru 1991 u, b’tali mod li jintemm l-allegat ksur.
23. Fl-aħħar nett, f’dan il-kuntest, rigward l-ittra li l-Kummissarju Monti bagħat f’Lulju 1998, ukoll invokata mill-Gvern Ġermaniż, hija ġurisprudenza stabbilita li – anki jekk jitqies li Stat Membru jista’ jinvoka l-prinċipju tal‑protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi sabiex jipprekludi dikjarazzjoni, skont l‑Artikolu 226 KE, li naqas milli jwettaq l-obbligi (6) – huwa jista’ jinvoka l-ksur ta’ dan il-prinċipju biss jekk ikun ingħata garanziji preċiżi mill-awtoritajiet Komunitarji kkonċernati (7).
24. Huwa biżżejjed li jiġi osservat li f’dan ir-rigward il-Gvern Ġermaniż lanqas biss sostna li fl-ittra msemmija iktar ’il fuq il-Kummissjoni tat garanziji preċiżi li l-ilmenti inkwistjoni kienu ser jitwaqqgħu jew li kienu ser jitwaqqfu l-proċeduri. Anzi, il-Kummissarju Monti f’din l-ittra essenzjalment jgħid li, minflok rexissjoni tal-Ftehim, huwa kien jippreferi soluzzjoni kostruttiva għall-problema li tqajmet minħabba l-mod li bih dak il-ftehim qed jiġi applikat fil-Ġermanja, filwaqt li fl-istess ħin saħaq li, f’din is-sitwazzjoni, ma kienx possibbli li jitwaqqa’ l-każ.
25. Fil-fehma tiegħi, mill-kunsiderazzjonijiet li għadni kemm semmejt jirriżulta li l-eċċezzjoni tal-inammissibbiltà li qajjem il-Gvern Ġermaniż għandha tinċaħad.
B – Fuq il-mertu
1. Ksur tal-Artikolu 49 KE
a) L-argumenti prinċipali tal-partijiet
26. Bl-ewwel parti tal-ilment tagħha, il-Kummissjoni essenzjalment issostni li hija prassi amministrattiva Ġermaniża li l-Artikolu 1 tal-Ftehim jiġi interpretat b’tali mod li l-impriżi Ġermaniżi biss jistgħu jikkonkludu kuntratti ta’ xogħol fit-tifsira ta’ dan il-Ftehim. Konsegwentement, l-impriżi minn Stati Membri oħra ma jitħallewx – sakemm ma jistabbilixxux kumpannija sussidjarja fil-Ġermanja –jieħdu vantaġġ mill-moviment liberu tas-servizzi, mogħti lilhom skont l-Artikolu 49 KE, billi jikkonkludu kuntratti skont il-Ftehim, għal xogħlijiet li għandhom jitwettqu fil-Ġermanja, ma’ impriżi Pollakki u billi jużaw, b’dan il-mod, il-kwota ta’ ħaddiema Pollakki b’kuntratt.
27. Skont il-Kummissjoni, dan jikkostitwixxi diskriminazzjoni diretta minħabba n-nazzjonalità ta’ impriża, jew minħabba l-post fejn jinsab l-uffiċċju rreġistrat tagħha, li ma hijiex iġġustifikata minħabba raġunijiet ta’ ordni pubbliku, ta’ sigurtà pubblika jew ta’ saħħa pubblika skont l-Artikolu 46 KE, moqri flimkien mal-Artikolu 55 KE.
28. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tiċħad, b’mod partikolari, l-argument li r‑regola kkontestata, jiġifieri li impriża kontraenti/klijenta jrid ikollha l-uffiċċju rreġistrat tagħha fil-Ġermanja, hija neċessarja sabiex jiġi żġurat li l-Ftehim jiġi implementat b’mod korrett; sabiex jiġi żgurat l-infurzar effettiv tar-responsabbiltà tal-impriża għall-ħlas tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u ta’ sanzjonijiet għall-ksur tal-liġi; jew sabiex tiġi evitata applikazzjoni inkorretta jew evitar tad-dispożizzjonijiet tranżitorji stabbiliti bl-Att ta’ Adeżjoni.
29. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tfakkar li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-prinċipju fundamentali ta’ trattament ugwali jeżiġi li Stat Membru li jkun parti għal ftehim bilaterali jagħti liċ-ċittadini ta’ Stat Membru ieħor l-istess vantaġġi bħal dawk li ċ-ċittadini tiegħu stess igawdu taħt dak it-trattat sakemm ma jkunx jista’ jagħti ġustifikazzjoni oġġettiva għar-rifjut tiegħu li jagħmel dan (8). Madankollu, f’dan il-każ ma teżisti l-ebda ġustifikazzjoni oġġettiva.
30. Il-Gvern Pollakk, li ġie awtorizzat jintervjeni insostenn tat-talbiet tal-Kummissjoni b’digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2 ta’ Lulju 2008, essenzjalment jaqbel ma’ dawn l-argumenti. B’mod partikolari, huwa josserva li l-Ftehim ma huwiex ta’ natura tali li l-estensjoni tal-benefiċċji tiegħu għaċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra għandha tfixkel il-bilanċ u r-reċiproċità ta’ dak il-ftehim fit-tifsira tal-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja (9). Fil-fatt, il-Ftehim ma huwiex ibbażat fuq il-prinċipju ta’ reċiproċità.
31. Il-Gvern Ġermaniż jikkontesta l-fehma tal-Kummissjoni u tal-Gvern Pollakk. L-ewwel nett, huwa jenfasizza li huwa korrett, fid-dawl tad-diċitura tiegħu, li l-Artikolu 1 tal-Ftehim jiġi intepretat bħala li jirreferi għall-impriżi Ġermaniżi. Barra minn hekk, din ir-regola ma tikkostitwixxix diskriminazzjoni pprojbita taħt l-Artikolu 49 KE peress li, b’mod partikolari, l-impriżi minn Stati Membri oħra u l-impriżi Ġermaniżi ma jinsabux f’sitwazzjonijiet paragunabbli fir‑rigward tal-Ftehim.
32. Il-Gvern Ġermaniż jargumenta li, fid-dawl tan-natura speċjali tal-ftehim bilaterali inkwistjoni u tar-reċiproċità li fuqha huwa bbażat, il-benefiċċji taħt dak il-ftehim ma jistgħux jingħataw liċ-ċittadini jew lill-impriżi tal-Istati Membri l‑oħra kollha (10). Barra minn hekk, li kieku kien mod ieħor, id-dispożizzjonijiet tranżitorji stabbiliti bl-Att ta’ Adeżjoni tal-2003 jiddgħajfu. F’kull każ, anki li kieku l-mod li bih il-Ftehim jiġi applikat fil-Ġermanja kellu jiġi kkunsidrat bħala restrizzjoni għall-moviment liberu tas-servizzi, din ir-restrizzjoni tkun iġġustifikata taħt l-Artikolu 46 KE, moqri flimkien mal-Artikolu 55 KE, min-neċessità li jiġi żġurat li l-Ftehim jiġi implementat b’mod korrett u li jiġi żgurat, inter alia, l-infurzar effettiv tar-responsabbiltà tal-impriża kontraenti/klijenta għall-ħlas tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u ta’ sanzjonijiet għall-ksur tal-liġi.
b) Evalwazzjoni
33. Għandu l-ewwel nett jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il‑moviment liberu tas-servizzi jimplika, b’mod partikolari, l-abolizzjoni ta’ kwalunkwe diskriminazzjoni fil-konfront ta’ fornitur ta’ servizz minħabba n‑nazzjonalità tiegħu jew minħabba li jkun stabbilit fi Stat Membru ieħor li ma jkunx dak fejn ikun qed jiġi pprovdut is-servizz (11).
34. F’dan il-każ, huwa paċifiku li skont il-prassi amministrattiva Ġermaniża kkritikata mill-Kummissjoni, l-impriżi Ġermaniżi biss – jiġifieri, l-impriżi li għandhom l-uffiċċju rreġistrat tagħhom fil-Ġermanja – jistgħu jikkonkludu kuntratti ta’ xogħol ma’ impriżi Pollakki fit-tifsira tal-Ftehim u b’hekk jibbenefikaw – minkejja l-arranġamenti provviżorji taħt l-Att ta’ Adeżjoni tal-2003 dwar il-moviment temporanju tal-ħaddiema – meta jipprovdu servizzi fil-Ġermanja, mill-kwota tal-ħaddiema Pollakki permessa taħt dan il-ftehim, filwaqt li din il-possibbiltà ma hijiex disponibbli għall-impriżi stabbiliti fi Stati Membri oħra meta jkunu qed jipprovdu servizzi fil-Ġermanja, sakemm ma jistabbilixxux kumpannija sussidjarja f’dan l-Istat Membru.
35. Għalhekk, huwa evidenti li fir-rigward tal-konklużjoni ta’ kuntratti ta’ xogħol ma’ impriżi Pollakki biex jiġu pprovduti servizzi fil-Ġermanja, il-prassi amministrattiva kkontestata tagħmel distinzjoni skont l-uffiċċju rreġistrat tal-impriża li tipprovdi s-servizz u għalhekk tista’ – sa fejn l-uffiċċju rreġistrat ta’ impriża jiddetermina n-“nazzjonalità” tagħha (12) – tikkostitwixxi diksriminazzjoni minħabba nazzjonalità, projbita mill-Artikolu 49 KE.
36. Għalhekk, għandu jiġi eżaminat jekk il-Gvern Ġermaniż ressaqx raġunijiet li minkejja kollox jistgħu jipprovdu ġustifikazzjoni valida għall-fatt li l-Ġermanja tillimita biss għall-impriżi tagħha l-possibbiltà li jwettqu xogħlijiet fit-territorju nazzjonali tagħha b’kooperazzjoni mal-impriżi Pollakki u mal-impjegati tagħhom bħala sottokuntratturi skont il-Ftehim.
37. F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, għandu jiġi nnutat li l-fatt li impriżi stabbiliti fi Stati Membri oħra jistgħu jibbenefikaw ukoll taħt il-Ftehim billi jistabbilixxu kumpanniji sussidjarji fil-Ġermanja ma jistax jiġġustifika t‑trattament differenti inkwistjoni peress li, kif jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, ir-rekwiżit li tiġi stabbilita fergħa jew kumpannija sussidjarja permanenti jmur kontra n-natura tal-moviment liberu tas-servizzi (13).
38. Barra minn hekk, sa fejn il-Gvern Ġermaniż jipprova jiġġustifika r-rifjut tiegħu li jestendi l-benefiċċju inkwistjoni għall-impriżi stabbiliti fi Stati Membri oħra minħabba li l-benefiċċju jirriżulta mid-dispożizzjonijiet ta’ ftehim bilaterali internazzjonali, għandu jiġi nnotat li – kif jirriżulta mill-prinċipju tas-supremazija tad-dritt Komunitarju u kif il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat fil-ġurisprudenza tagħha – bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 307 KE, l-Istati Membri huma obbligati, meta jiddaħħlu fis-seħħ l-impenji skont ftehim internazzjonali, kemm jekk ikun ftehim bejn l-Istati Membri jew ftehim bejn Stat Membru u pajjiż jew pajjiżi terzi, li jikkonforma ruħu mal-obbligi imposti mid-dritt Komunitarju (14).
39. Għaldaqstant, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, anki meta jimplementa ftehim internazzjonali, Stat Membru jibqa’ marbut mill-prinċipju ta’ trattament ugwali kif stabbilit fil-libertajiet fundamentali u għalhekk, bħala prinċipju, huwa obbligat li jagħti liċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra jew, skont il-każ, lill-impriżi li jkunu stabbiliti jew residenti fi Stati Membri oħra, l-istess vantaġġi bħal dawk li jgawdu ċ-ċittadini jew l-impriżi tiegħu stess skont ftehim partikolari.
40. B’hekk, fis-sentenza Matteucci, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, rigward ftehim kulturali bejn żewġ Stati Membri fejn ċerti boroż ta’ studju kienu riservati esklużivament għaċ-ċittadini ta’ dawk iż-żewġ Stati, fid-dawl tal-prinċipju ta’ trattament ugwali fil-konfront tal-ħaddiema nazzjonali stabbilit mir-regoli dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema, l-awtoritajiet ta’ dawk iż-żewġ Stati Membri kienu obbligati jestendu l-benefiċċju ta’ dawk il-boroż ta’ studju għall-ħaddiema Komunitarji stabbiliti fit-territorju tagħhom (15). Minn ġurisprudenza stabbilita tal‑Qorti tal-Ġustizzja, fosthom is-sentenza Saint-Gobain ZN, jirriżulta wkoll li l‑prinċipju ta’ trattament nazzjonali stabbilit fl-Artikolu 43 KE jeżiġi li Stat Membru li jkun parti għal trattat bilaterali internazzjonali dwar ħelsien minn taxxa doppja konkluż ma’ pajjiż terz jagħti lill-istabbilmenti permanenti tal-impriżi residenti fi Stat Membru ieħor il-vantaġġi pprovduti f’dak it-trattat bl-istess kundizzjonijiet bħal dawk li japplikaw għall-impriżi residenti fl-Istat Membru li huwa parti għat-trattat (16). Bl-istess mod, fis-sentenza Gottardo, il-Qorti tal‑Ġustizzja ddeċidiet, fir-rigward ta’ konvenzjoni bilaterali internazzjonali dwar is-sigurtà soċjali dwar it-teħid inkunsiderazzjoni ta’ perijodi ta’ assigurazzjoni li l‑prinċipju fundamentali ta’ trattament ugwali jeżiġi li l-Istat Membru jagħti liċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra l-istess vantaġġi bħal dawk li ċ-ċittadini tiegħu stess igawdu taħt din il-konvenzjoni sakemm ma jistax jipprovdi ġustifikazzjoni oġġettiva għar-rifjut tiegħu li jagħmel dan (17).
41. Minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li, skont il-prinċipju ta’ trattament nazzjonali stabbilit ukoll, kif jingħad iktar ’il fuq, fl-Artikolu 49 KE (18), bħala prinċipju, il-Ġermanja għandha tagħti lil impriżi li jkunu stabbiliti fi Stat Membru ieħor u li ma jkollhomx l-uffiċċju rreġistrat tagħhom jew kumpannija sussidjarja fil-Ġermanja, il-vantaġġi – bl-istess kundizzjonijiet bħal dawk li japplikaw għall‑impriżi li jkollhom l-uffiċċju rreġistrat tagħhom fil-Ġermanja – ipprovduti fil-Ftehim, jiġifieri, il-possibbiltà li jikkonkludu, ma’ impriżi stabbiliti fil-Polonja, kuntratti ta’ xogħol li għandhom jitwettqu fil-Ġermanja, bl-użu ta’ ħaddiema Pollakki skont il-kwota ffissata minn dak il-ftehim.
42. Tabilħaqq, kif sostna l-Gvern Ġermaniż, minn ġurisprudenza stabbilita tal‑Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-bilanċ u r-reċiproċità ta’ konvenzjoni bilaterali internazzjonali konkluża bejn Stat Membru u pajjiż terz jistgħu jikkostitwixxu ġustifikazzjonijiet oġġettivi għar-rifjut ta’ Stat Membru li jkun parti għal din il‑konvenzjoni li jestendi għaċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra l-vantaġġi li ċ‑ċittadini tiegħu stess jiksbu minnu (19).
43. Madankollu, għandu jiġi nnotat li din il-ġustifikazzjoni kienet ifformulata fir-rigward ta’ ftehim internazzjonali konklużi ma’ pajjiż jew pajjiżi terzi u b’hekk sabiex ikun ipprevenut, skont l-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 307 KE, li d‑drittijiet ta’ pajjiż terz li jirriżultaw minn tali ftehim jiġu affetwati jew li jiġu imposti obbligi ġodda fuq dan il-pajjiż terz (20).
44. Bil-kontra, il-Ftehim huwa ftehim bejn żewġ Stati Membri biss, u b’hekk it-tnejn għandhom dmir, skont l-Artikolu 10 KE, li jieħdu l-miżuri kollha xierqa sabiex jiżguraw it-twettiq tal-obbligi kollha li jirriżultaw mit-Trattat u li jassistu lil xulxin sabiex jintlaħaq dak il-għan (21).
45. Barra minn hekk, f’dan il-kuntest għandu jiġi osservat li, kif osserva ġustament il-Gvern Pollakk, il-fatt li l-opportunità mogħtija mill-Ftehim, li jkunu konklużi kuntratti ta’ xogħol ma’ impriżi Pollakki, tiġi estiża għal impriżi stabbiliti fi Stati Membri oħra, ma jaffettwax, fih innifsu, il-kwota ffissata rigward il-ħaddiema Pollakki b’kuntratt skont l-Artikolu 2(5) tal-Ftehim. Barra minn hekk, anki li kieku l-Ġermanja kkonkludiet il-Ftehim bil-qbil li l-impriżi Ġermaniżi biss kienu ser jibbenefikaw minnu, din iċ-ċirkustanza ma tistax tkun suffiċjenti biex tostakola l-applikazzjoni, f’dan il-kuntest, ta’ prinċipju fundamentali stabbilit fit‑Trattat.
46. Konsegwentement, l-argumenti mressqa mill-Gvern Ġermaniż ibbażati fuq il-karattru u n-natura reċiproka tal-ftehim bilaterali inkwistjoni, fil-fehma tiegħi, għandhom jinċaħdu.
47. Barra minn hekk, sa fejn il-Gvern Ġermaniż jikkontesta l-obbligu li l‑vantaġġ ipprovdut fil-Ftehim jiġi estiż għal impriżi stabbiliti fi Stati Membri oħra, minħabba li tali impriżi ma humiex f’sitwazzjoni paragunabbli ma’ dik tal‑impriżi Ġermaniżi koperti mill-Ftehim, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, f’numru ta’ sentenzi rigward benefiċċji mogħtija taħt konvenzjonijiet bilaterali dwar it-taxxi, li d-dritt Komunitarju ma jipprekludix li l-benefiċċju inkwistjoni jiġi rrifjutat lir-residenti ta’ Stat Membru terz, sa fejn dawn ir-residenti ma humiex f’sitwazzjoni paragunabbli ma’ dik tar-residenti koperti mill-konvenzjoni inkwistjoni (22).
48. Madankollu, din il-ġurisprudenza għandha tiġi evalwata fid-dawl taċ-ċirkustanzi speċifiċi sottostanti u, fil-fehma tiegħi, ma tistax tiġi sempliċement trasposta għaċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ. B’mod partikolari, f’dan ir-rigward għandu jkun osservat li dawk il-każijiet kienu jikkonċernaw konvenzjonijiet bilaterali dwar it-taxxi u li, kif jirriżulta b’mod ċar mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-qasam tal-liġi tat-taxxi, il-post tar-residenza jew tal-istabbiliment jista’ jservi ta’ fattur ta’ konnessjoni għall-finijiet tat-tqassim tal-kompetenzi fiskali (23). Minn dan isegwi li, fir-rigward tal-benefiċċji mogħtija skont konvenzjonijiet dwar it-taxxi, persuna residenti ta’ Stat Membru ieħor jew impriża stabbilita hemmhekk, jistgħu jkunu f’sitwazzjoni li jkunu oġġettivament differenti minn dik ta’ residenti jew ta’ impriżi stabbiliti fl-Istat Membru li jkun parti għal tali konvenzjoni bir-riżultat li ma jkunx meħtieġ trattament ugwali rigward il‑benefiċċji mogħtija skont il-konvenzjoni (24).
49. F’dan il-każ, bil-kontra, jidher li ma hemm l-ebda raġuni tajba biex wieħed jassumi li s-sitwazzjoni ta’ impriża stabbilita fi Stat Membru ieħor u li ma jkollha l-ebda kumpannija sussidarja fil-Ġermanja ma hijiex paragunabbli ma’ dik ta’ impriżi b’uffiċċju rreġistrat fil-Ġermanja f’dak li jirrigwarda l-possibbiltà li jiġu konklużi kuntratti ta’ xogħol ma’ impriżi Pollakki, bil-għan li jiġu pprovduti servizzi fil-Ġermanja. Fil-fehma tiegħi, għalhekk, ma jistax jiġi sostnut li, minħabba n-nuqqas ta’ paragunabbiltà tal-impriżi kkonċernati, id-differenza fit‑trattament inkwistjoni fir-rigward tal-Ftehim ma hijiex tali li tikkostitwixxi diskriminazzjoni.
50. Fl-aħħar nett, sa fejn il-Gvern Ġermaniż jipprova jiġġustifika l-prassi inkwistjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 46 KE, moqri flimkien mal-Artikolu 55 KE, għandu jitfakkar li diġà hemm ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja fejn jingħad li r-regoli nazzjonali li, irrispettivament mill-oriġini tagħhom, ma humiex universalment applikabbli għall-fornituri tas-servizzi ma humiex konsistenti mad-dritt Komunitarju sakemm ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dispożizzjoni ta’ deroga espliċita bħall-Artikolu 46 KE, li għalih jirreferi l-Artikolu 55 KE. F’dan ir-rigward, mill-Artikolu 46 KE, li għandu jiġi interpretat b’mod strett, jirriżulta li r-regoli diskriminatorji jistgħu jkunu ġġustifikati biss minħabba raġunijiet ta’ ordni pubbliku, ta’ sigurtà pubblika jew ta’ saħħa pubblika (25). Barra minn hekk, ir-raġunijiet li Stat Membru jista’ jinvoka sabiex jiġġustifika deroga mill-prinċipju tal-moviment liberu tas-servizzi għandhom ikunu akkumpanjati minn evidenza xierqa jew minn analiżi tal-espedjenza u tal-proporzjonalità tal-miżura restrittiva adottata mill-Istat u minn evidenza preċiża li tippermetti li l-argumenti tiegħu jiġu ssostanzjati (26).
51. F’dan il-każ, il-Gvern Ġermaniż essenzjalment invoka diffikultajiet, fl-implementazzjoni tal-Ftehim, rigward l-applikazzjoni u l-infurzar effettivi tal-leġiżlazzjoni nazzjonali u, b’mod partikolari, l-infurzar tar-responsabbiltà tal-impriżi għall-ħlas tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u tas-sanzjonijiet.
52. Madankollu, dawn il-kunsiderazzjonijiet ma huma koperti mill-ebda waħda mir-raġunijiet espressament imsemmija fl-Artikolu 46 KE. Sa fejn dawn il-kunsiderazzjonijiet jistgħu jinftiehmu bħala li huma relatati mal-ordni pubbliku, fit-tifsira tal-Artikolu 46 KE, il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat dan il-kunċett b’mod strett, billi eżiġiet, b’mod partikolari, theddida ġenwina u suffiċjentement serja għal interess fundamentali tas-soċjetà (27). Iċ-ċirkustanzi invokati mill-Gvern Ġermaniż ma jissodisfawx dawn ir-rekwiżiti u ma jistgħux jiġu kkunsidrati suffiċjenti biex tkun iġġustifikata deroga mill-prinċipju fundamentali tal‑moviment liberu tas-servizzi. Barra minn hekk, kif osservaw il-Kummissjoni u l-Gvern Pollakk, la kunsiderazzjonijiet ta’ natura ekonomika, u lanqas diffikultajiet amministrattivi prattiċi ma jistgħu jikkostitwixxu raġunijiet ta’ ordni pubbliku fis-sens tal-Artikolu 46 KE (28).
53. Minn dak kollu li ngħad iktar ’il fuq jirriżulta li l-prassi amministrattiva kkontestata, fejn l-Artikolu 1 tal-Ftehim jiġi interpretat bħala li jfisser li l-impriżi Ġermaniżi biss jistgħu jikkonkludu kuntratti ta’ xogħol fit-tifsira ta’ dak il-ftehim, tikkostitwixxi ksur tal-obbligi taħt l-Artikolu 49 KE. Għalhekk, jidher li l-ewwel parti tar-rikors ippreżentat mill-Kummissjoni hija fondata.
2. Ksur tal-klawżola standstill
a) L-argumenti prinċipali tal-partijiet
54. Bit-tieni parti tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni ssostni li l-klawżola għall‑protezzjoni tas-suq tax-xogħol, kif tintuża fil-prassi amministrattiva Ġermaniża, tikser il-klawżola standstill. Il-Kummissjoni ssostni li mid-diċitura tal-klawżola standstill jirriżulta b’mod ċar li l-obbligu huwa wieħed assolut u kull restrizzjoni għall-aċċess tal-ħaddiema Pollakki b’kuntratt għas-suq tax-xogħol Ġermaniż li tqegħedhom f’sitwazzjoni agħar minn dik li kienu fiha fis-16 ta’ April 2003 – irrispettivament minn jekk kienx hemm bidla fis-sitwazzjoni legali jew fil-prassi amministrattiva – hija pprojbita.
55. Il-Kummissjoni tosserva li skont il-klawżola għall-protezzjoni tas-suq tax‑xogħol, li tiġi applikata kontinwament fil-prassi amministrattiva tal-Aġenzija Federali tal-Impjieg, il-kuntratti ta’ xogħol, bħala prinċipju, ma humiex permessi jekk għandhom jitwettqu f’distrett tal-aġenzija fejn ir-rata medja tal-qgħad tul l-aħħar sitt xhur kienet ta’ mill-inqas 30 % ogħla mir-rata totali tal-qgħad fil-Ġermanja. Il-lista tad-distretti tal-aġenzija koperti minn din ir-regola tiġi aġġornata kull tliet xhur. Konsegwentement, il-klawżola standstill inkisret għaliex wara s-16 ta’ April 2003 mal-lista tad-distretti “magħluqin” inżiedu distretti ġodda tal-aġenzija u l-aċċess għas-suq tax-xogħol Ġermaniż sar de facto iktar ristrett.
56. Il-Gvern Pollakk essenzjalment jaqbel mal-Kummissjoni u jsostni li l-Artikolu 2(5) tal-Ftehim ma jipprovdix bażi legali soda għall-klawżola għall-protezzjoni tas-suq tax-xogħol.
57. Bil-kontra, il-Gvern Ġermaniż jenfasizza li s-sitwazzjoni legali fil-Ġermanja u l-prassi amministrattiva li permezz tagħha jiġi implementat l-Artikolu 2(5) tal-Ftehim ilhom ma jiġu emendati mill-4 ta’ Jannar 1993 fir-rigward tal-aċċess għas-suq tax-xogħol skont dan il-ftehim. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax jiġi sostnut li l-klawżola standstill inkisret, peress li tali ksur jippresupponi l-adozzjoni ta’ miżuri leġiżlattivi jew amministrattivi mill-Istat Membru kkonċernat. F’dan il-każ, però, inbidlu biss iċ-ċirkustanzi fattwali, jiġifieri, is-sitwazzjoni fis-suq tal-impjiegi Ġermaniż.
b) Evalwazzjoni
58. Għandu l-ewwel nett jiġi osservat li l-Qorti tal-Ġustizzja hawnhekk ma għandhiex tiddetermina l-kwistjoni ta’ jekk il-klawżola għall-protezzjoni tas-suq tax-xogħol li tinsab fl-istruzzjonijiet implementattivi tal-Bundesagentur für Arbeit u l-applikazzjoni tagħha fil-prassi amministrattiva Ġermaniża jikkostitwixxux implementazzjoni korretta tal-Artikolu 2(5) tal-Ftehim, li jiffissa l-kwota għall-ħaddiema Pollakki b’kuntratt (29), iżda jekk din il-prassi amministrattiva tiksirx il‑klawżola standstill.
59. F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li huwa paċifiku li l-klawżola għall‑protezzjoni tas-suq tax-xogħol diġà kienet fis-seħħ u applikata mill‑awtoritajiet Ġermaniżi qabel ma ġie ffirmat l-Att ta’ Adeżjoni tal-2003 u ma nbidlitx minn dakinhar.
60. Madankollu, l-ilment tal-Kummissjoni jirreferi, b’mod iktar speċifiku, għall-fatt li mis-16 ta’ April 2003 ġew miżjuda distretti tal-aġenzija ġodda mal-lista tad-distretti li fir-rigward tagħhom ma humiex permessi kuntratti ta’ xogħol abbażi tal-Ftehim, bl-effett li l-aċċess għas-suq tax-xogħol Ġermaniż sar de facto iktar ristrett.
61. Jiena ma naqbilx mal-fehma tal-Kummissjoni li dan jikkostitwixxi ksur tal‑klawżola standstill.
62. Kif enfasizza l-Gvern Ġermaniż, skont l-istruzzjonijiet implementattivi applikati mill-awtoritajiet Ġermaniżi, id-distretti koperti mill-klawżola għall‑protezzjoni tas-suq tax-xogħol huma ppubblikati f’lista li tiġi aġġornata kull tliet xhur. Din il-lista u l-aġġornamenti tagħha għalhekk huma sempliċement il‑konsegwenza tal-applikazzjoni tar-regola, stabbilita bl-istruzzjonijiet implementativi, li tipprovdi li l-kuntratti ta’ xogħol ma humiex permessi jekk ix‑xogħol għandu jitwettaq f’distrett tal-aġenzija fejn ir-rata medja tal-qgħad tul l‑aħħar sitt xhur kienet ta’ mill-inqas 30 % ogħla mir-rata medja tal-qgħad tal‑Ġermanja: għaldaqstant, f’dan is-sens, din hija sempliċement ta’ natura dikjaratorja. Fi kliem ieħor, iż-żieda kkontestata ta’ distretti “magħluqin” wara s‑16 ta’ April 2003 seħħet biss minħabba li l-istess kundizzjonijiet jew restrizzjonijiet li diġà kienu applikati fil-prassi amministrattiva qabel din id-data ġew applikati għal ċirkustanzi fattwali li nbidlu – jiġifieri żieda fir-rata tal-qgħad għal ċerti distretti.
63. Għalkemm, tabilħaqq, ir-riżultat tagħha jista’ jkun li de facto inqas ħaddiema Pollakki jistgħu jiġu impjegati fil-kuntest tal-provvista tas-servizzi fil‑Ġermanja (30), din iż-żieda ta’ distretti ma tistax tiġi kkunsidrata bħala li tammonta għal “kundizzjonijiet” iktar restrittivi għall-moviment temporanju tal‑ħaddiema li l-klawżola standstill għandha l-għan li tipprekludi. Huwa ġeneralment inerenti fin-natura tal-kundizzjonijiet legali li dawn jistgħu joperaw anki bi żvantaġġ tal-persuni li tagħhom huma jirregolaw id-drittijiet jekk ikun hemm bidla fir-rigward tal-fatti rilevanti mingħajr, madankollu, ma l-kundizzjonijiet stess ikunu nbidlu jew saru iktar restrittivi.
64. Fid-dawl ta’ dak li ngħad iktar ’il fuq, it-tieni parti tar-rikors, li permezz tiegħu l-Kummissjoni ssostni li l-Ġermanja kisret il-klawżola standstill, għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
V – Fuq l-ispejjeż
65. Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Skont l-Artikolu 69(3) tal-istess regoli, jekk il-partijiet jitilfu kap jew iktar tat-talbiet tagħhom jew għal raġunijiet eċċezzjonali, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiddeċiedi li taqsam l-ispejjeż jew tiddeċiedi li kull parti tbati l-ispejjeż tagħha.
66. Fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, peress li l-Kummissjoni tilfet kap miż-żewġ kapi tal-ilment, il-Kummissjoni għandha tiġi kkundannata tħallas nofs l-ispejjeż u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja n-nofs l-ieħor.
67. Skont l-Artikolu 69(4) tar-Regoli tal-Proċedura, ir-Repubblika tal-Polonja għandha tiġi kkundannata tħallas l-ispejjeż tagħha.
VI – Konklużjoni
68. Għalhekk, jiena nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi kif ġej:
(1) Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kisret l-obbligi tagħha taħt l‑Artikolu 49 KE permezz tal-prassi amministrattiva tagħha li tinterpreta t‑terminu “Unternehmen der anderen Seite” (“impriża tal-parti l-oħra”) li jinsab fl-Artikolu 1 tal-Ftehim Intergovernattiv bejn il-Ġermanja u l‑Polonja tal-31 ta’ Jannar 1990 dwar it-trasferiment ta’ ħaddiema minn impriżi Pollakki għall-eżekuzzjoni tal-kuntratti ta’ xogħol bħala li jfisser “impriża Ġermaniża”.
(2) Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.
(3) Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej u r-Repubblika Federali tal‑Ġermanja għandhom jaqsmu l-ispejjeż bejniethom.
(4) Ir-Repubblika tal-Polonja għandha tbati l-ispejjeż tagħha.
1 – Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
2 – Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet tal-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika tal-Estonja, ir-Repubblika ta’ Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika tal-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika tas-Slovenja u r-Repubblika tas-Slovakkja u l-aġġustamenti għat-trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea (ĠU L 236, p. 875; iktar ’il quddiem l-“Att ta’ Adeżjoni tal-2003”).
3 – BGBl. 1990 II, p. 602, fil-verżjoni tat-8 ta’ Diċembru 1990 (BGBl. 1992 II, p. 93). Peress li l-emenda tat-8 ta’ Diċembru 1990 ħassret il-paragrafu 2 tal-Artikolu 1 tal-Ftehim, minn hawn ’il quddiem ser nirreferi għall-Artikolu 1, u mhux għall-Artikolu 1(1) tal-Ftehim. Il-verżjonijiet bil-Ġermaniż u bil-Pollakk biss huma awtentiċi; it-traduzzjoni bl-Ingliż kif ġiet iċċitata f’dawn il-Konklużjonijiet hija bbażata fuq dik ippubblikata fil-UN Treaty Series (Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 1708, Nru I‑29540).
4 – Ara, f’dan ir-rigward, inter alia, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta’ Mejju 2001, Il‑Kummissjoni vs L-Olanda (C‑152/98, Ġabra p. I‑3463, punt 20) u tas-16 ta’ Mejju 1991, Il‑Kummissjoni vs L-Olanda (C‑96/89, Ġabra p. I‑2461, punt 15).
5 – Ara, inter alia, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Lulju 2007, Il-Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (C‑490/04, Ġabra p. I‑6095, punt 26) u tal-5 ta’ Novembru 2002, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija (C‑475/98, Ġabra p. I‑9797, punt 36).
6 – Ara, f’dan il-kuntest, is-sentenzi tat-18 ta’ Jannar 2001, Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑83/99, Ġabra p. I‑445, punt 25); u tal-11 ta’ Ġunju 1985, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (288/83, Ġabra p. 1761, punt 22).
7 – Ara, f’dan ir-rigward, inter alia, is-sentenzi tas-16 ta’ Diċembru 2008, Masdar (UK) vs Il-Kummissjoni (C‑47/07 P, Ġabra p. I‑9761, punt 81) u tat-18 ta’ Lulju 2007, AER vs Karatzoglou (C‑213/06 P, Ġabra p. I‑6733, punt 33).
8 – B’mod partikolari, b’referenza għas-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2002, Gottardo (C‑55/00, Ġabra p. I‑413, punti 32 sa 34).
9 – F’dan ir-rigward tirreferi, inter alia, għas-sentenzi Gottardo, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8; għas-sentenzi tal-5 ta’ Novembru 2002, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑476/98, Ġabra p. I‑9855) u tal-5 ta’ Lulju 2005, (C‑376/03 D, Ġabra p. I‑5821).
10 – B’mod partikolari, b’referenza għall-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Van Gerven fil-kawża Grana-Novoa (sentenza tat-2 ta’ Awwissu 1993, C‑23/92, Ġabra p. I‑4505, punt 12) u s-sentenza D. (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 9, punti 61 et seq.).
11 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-25 ta’ Lulju 1991, Säger (C‑76/90, Ġabra p. I‑4221, punt 12); tal-25 ta’ Lulju 1991, Il-Kummissjoni vs L-Olanda (C‑353/89, Ġabra p. I‑4069, punt 14); tal-4 ta’ Mejju 1993, Distribuidores Cinematográficos (C‑17/92, Ġabra p. I‑2239, punt 13) u Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑490/04, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, punt 83).
12 – Pereżempju, ara f’dan ir-rigward, is-sentenzi tat-28 ta’ Jannar 1986, Il-Kummissjoni vs Franza (270/83, Ġabra p. 273, punt 18) u tat-12 ta’ April 1994, Halliburton Services (C‑1/93, Ġabra p. I‑1137, punt 15).
13 – Pereżempju, ara f’dan ir-rigward, is-sentenzi tad-9 ta’ Marzu 2000, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑355/98, Ġabra p. I‑1221, punt 27) u tal-4 ta’ Diċembru 1986, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (205/84, Ġabra p. 3755, punt 52).
14 – F’dan ir-rigward, ara s-sentenza Gottardo (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 33); ara wkoll, f’dan il-kuntest, il-konklużjonijiet reċenti tiegħi fil-kawża Bogiatzi (C 301/08, pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, punt 55).
15 – Sentenza tas-27 ta’ Settembru 1988, Matteucci (235/87, Ġabra p. 5589, punt 16).
16 – Ara s-sentenzi tal-21 ta’ Settembru 1999, Saint-Gobain ZN (C-307/97, Ġabra p. I-6161, punti 57 sa 59); Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑476/98, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 9, punt 149) u Gottardo (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 32).
17 – Sentenza Gottardo (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 34).
18 – Ara l-punt 33 iktar ’il fuq.
19 – Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenzi Gottardo (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 36) u Saint-Gobain ZN (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 16, punti 59 u 60).
20 – Ara f’dan ir-rigward, is-sentenzi Gottardo (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punti 36 u 37); Saint-Gobain ZN (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 16, punt 59) kif ukoll, fir-rigward tal-għan tal-Artikolu 307 KE, ara s-sentenza tal-14 ta’ Jannar 1997, Centro-Com (C‑124/95, Ġabra p. I‑81, punti 55 u 56).
21 – F’dan il-kuntest, ara s-sentenza Matteucci (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 15, punti 19 sa 22): f’dan ir-rigward ma tagħmilx differenza li l-Ftehim ġie konkluż qabel ma l-Polonja saret Stat Membru.
22 – F’dan ir-rigward, ara s-sentenzi D. (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 9, punti 59 sa 63); tat-12 ta’ Diċembru 2006, Test Claimants in Class IV of the ACT Group Litigation (C‑374/04, Ġabra p. I‑11673, punti 88 sa 93) u tal-20 ta’ Mejju 2008, Orange European Smallcap Fund (C‑194/06, Ġabra p. I‑3747, punt 51).
23 – F’dan ir-rigward, ara s-sentenzi D. (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 9, punt 52) u Saint-Gobain ZN (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 16, punt 56).
24 – F’dan il-kuntest ara anki s-sentenzi tat-12 ta’ Mejju 1998, Gilly (C‑336/96, Ġabra p. I‑2793, punt 30) u Il-Kummissjoni vs Franza (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 12, punt 19).
25 – Ara, inter alia, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, punt 86) u tal-21 ta’ Marzu 2002, Cura Anlagen (C‑451/99 Ġabra p. I‑3193, punt 31).
26 – Pereżempju, ara f’dan ir-rigward, is-sentenzi tad-19 ta’ Ġunju 2008, Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑319/06, Ġabra p. I‑4323, punt 51).
27 – Pereżempju, ara f’dan ir-rigward, is-sentenzi tad-19 ta’ Jannar 1999, Calfa (C‑348/96 Ġabra p. I‑11, punt 21) u Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 26, punt 50).
28 – F’dan ir-rigward, ara s-sentenzi Distribuidores Cinematográficos (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 11, punt 21); tal-25 ta’ Lulju 1991, Mediavet ( C‑288/89, Ġabra p. I‑4007, punt 11); u tas-7 ta’ Marzu 1991, Masgio (C‑10/90 Ġabra p. I‑1119, punt 24).
29 – F’dan il-kuntest, ara s-sentenzi Centro-Com (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20, punt 58); tat-28 ta’ Marzu 1995, Evans Medical u Macfarlan Smith (C‑324/93, Ġabra p. I‑563, punt 29) u tal-14 ta’ Diċembru 2000, Algemene Maatschappij voor Investering (AMID) (C‑141/99 Ġabra p. I‑11619, punt 18).
30 – Imma anki bil-maqlub.
Full & Egal Universal Law Academy