Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali
RUIZ-JARABO COLOMER
ippreżentati fis-17 ta’ Frar 2009 1(1)
Kawża C‑560/07
Balbiino AS
vs
EV Põllumajandusministeerium
u
Maksu- ja Tolliameti Põhja maksu- ja tollikeskus
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa minn Tallinna Halduskohus)
“Adeżjoni tal-Estonja – Miżuri tranżitorji – Prodotti agrikoli – Nuqqas ta’ traduzzjoni ta’ regolament fil-lingwa ta’ Stat Membru – Taxxa fuq il-ħażniet żejda”
I –
II – Introduzzjoni
1. El Tallinna Halduskohus (Qorti Amministrattiva ta’ Tallin) ressqet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja sitt domandi preliminari dwar il-miżuri tranżitorji li ġew akkordati sabiex, fl-1 ta’ Mejju 2004, jiġi ffaċilitat id-dħul fl-Unjoni Ewropea tal-għaxar Stati Membri ġodda.
2. Id-domandi preliminari jirreferu għal tliet regolamenti Komunitarji li għandhom l-għan li jġiegħlu lill-operaturi ekonomiċi nazzjonali jevitaw l-akkumulazzjoni ta’ ħażniet ta’ prodotti agrikoli minħabba l-effetti ta’ tfixkil li jistgħu joħolqu fuq l-organizzazzjoni komuni tas-swieq. Dawn il-mekkaniżmi restrittivi sostanzjalment jikkonsistu fl-impożizzjoni ta’ taxxa fuq l-ħażniet żejda li jinħolqu fl-Istati Membri l-ġodda u fl-eliminazzjoni f’xi każi tal-ħażniet (zokkor, isoglukosju u fructose).
3. Fil-kuntest tal-adeżjoni tal-1994, il-Qorti tal-Ġustizzja tat deċiżjoni fuq miżuri simili li bl-istess mod kienu jinkludu taxxa fuq il-ħażniet żejda ta’ prodotti agrikoli (2). Is-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2002, Weidacher, iddikjarat il-kompetenza tal-Kummissjoni li tapprova din il-leġiżlazzjoni wara li kkunsidrat is-setgħa diskrezzjonali wiesgħa li jgawdu minnha l-istituzzjonijiet Komunitarji sabiex iwettqu l-għanijiet tal-politika agrikola komuni, u jiċħdu kull vizzju li jista’ jiddetermina l-invalidità tar-Regolament fuq il-bażi ta’ prinċipji ta’ proporzjonalità u tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi (3).
4. Is-sentenza Weidacher s’issa tirrappreżenta l-uniku preċedent ta’ ġurisprudenza f’dan il-qasam, iżda mhux ser tkun l-aħħar. B’mod parallel u separat fir-rigward tal-preżenti rinviju għal deċiżjoni preliminari, sitta oħra mill-għaxar Stati Membri ġodda kkontestaw quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej l-imsemmija tliet Regolamenti kif ukoll deċiżjoni tal-Kummissjoni. Il-proċeduri għadhom s’issa pendenti (4).
III – Il-qafas ġuridiku
A – Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
1. L-Att ta’ Adeżjoni (5)
5. Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 41 tal-Att ta’ Adeżjoni, il-miżuri tranżitorji sabiex ikollhom aċċess għar-reġim tal-politika agrikola komuni huma adottati mill-Kummissjoni “matul perijodu ta’ tliet snin wara d-data tal-adeżjoni” u l-applikazzjoni tagħhom għandha tkun limitata għal dak il-perijodu.
6. Abbażi tal-imsemmi Artikolu tal-Att ta’ Adeżjoni, il-Kummissjoni adottat tliet regolamenti.
2. Ir-Regolament (KE) 1972/2003 (6)
7. Ir-Regolament 1972/2003 ippreveda numru ta’ miżuri tranżitorji sabiex “jevitaw ir-riskju tat-tgħawwiġ tal-kummerċ, li jaffettwa l-organizzazzjoni komuni tas-swieq agrikoli minħabba l-adeżjoni [tal-għaxar] Stati ġodda ma’ l-Unjoni Ewropea fl-1 ta’ Mejju 2004” (l-ewwel premessa).
8. It-tielet premessa tesprimi l-bżonn li jiġu imposti ħlasijiet bħala deterrent fuq il-ħażniet agrikoli żejda li jistgħu wkoll jirriżultaw mill-produzzjoni nazzjonali minħabba li t-tgħawwiġ li “aktarx ifixkel l-organizzazzjonijiet tas-suq ta’ spiss jinvolvu prodotti mċaqalqa artifiċjalment bil-għan tat-tkabbir u li ma jiffurmawx parti mill-ħażniet normali tal-Istati kkonċernati” minkejja li “l-ħażniet żejda jistgħu wkoll jirriżultaw mill-produzzjoni nazzjonali”.
9. L-Artikolu 4(1) tar-Regolament 1972/2003 jitlob lill-Istati Membri li ma japplikawx leġiżlazzjoni nazzjonali iktar stretta sabiex jimponu ħlasijiet fuq “id-detenturi tal-ħażniet żejda fl-1 ta’ Mejju 2004 fuq il-prodotti f’ċirkolazzjoni ħielsa”.
10. L-Artikolu 4(2) isemmi tliet fatturi li l-Istati Membri ġodda jridu jqisu sabiex jiddeterminaw il-ħażniet żejda ta’ kull operatur: a) il-medja tal-ħażniet disponibbli fis-snin ta’ qabel l-adeżjoni; b) it-tip tal-kummerċ fit-tliet snin ta’ qabel l-adeżjoni; u c) iċ-ċirkostanzi li fihom dawn il-ħażniet ġew akkumulati.
11. Skont l-Artikolu 4(4) tar-regolament, l-applikazzjoni korretta tal-ħlasijiet timplika li l-Istati Membri l-ġodda għandhom iwettqu inventarju “mingħajr dewmien” tal-ħażniet kif disponibbli fl-1 ta’ Mejju 2004.
12. Id-dħul fis-seħħ tar-Regolament 1972/2003 ħabat ma’ dak tat-Trattat ta’ Adeżjoni minħabba li kien applikabbli “sat-30 April 2007” (Artikolu 10).
3. Ir-Regolament (KE) 60/2004 (7)
13. Ir-Regolament 60/2004 fih leġiżlazzjoni speċifika għall-qasam taz-zokkor minħabba r-riskji kunsiderevoli ta’ taqlib fis-swieq tas-settur taz-zokkor minħabba spekulazzjonijiet (ħames premessa).
14. Ir-regolament jimponi xi obbligi fuq il-Kummissjoni u fuq l-Istati Membri l-oħra.
15. Il-Kummissjoni kellha tiddetermina “sa mhux iktar tard mill-31 ta’ Ottubru tal-2004”, għal kull Stat Membru ġdid, il-kwantità ta’ zokkor innifsu, jew fi prodotti proċessati, isoglukosju u fructose “li jiskorru l-kwantità kunsidrata bħala li huwa ħażna normali mogħtija fl-1 ta’ Mejju tal-2004 u li għandhom ikunu eliminati mis-suq a skapitu ta’ l-Istati Membri l-ġodda. Sabiex din il-kwantità żejda tiġi determinata, kunsiderazzjoni tal-iżvilupp għandha tittieħed matul is-sena ta’ qabel id-dħul ma’ dak li għandu x’jaqsam mas-snin ta’ qabel ta’ a) kwantitajiet ta’ zokkor innifushom importati u esportati jew prodotti pproċessati, isoglukosju u fructose; b) produzzjoni, konsum u ħżin ta’ zokkor u isoglukosju; ċ) iċ-ċirkostanzi fuq liema l-ħażniet kienu mibnija.” (Artikolu 6(1) tar-Regolament).
16. L-Istati Membri l-ġodda kellhom jassiguraw l-eliminazzjoni mis-suq ta’ kwantità ta’ zokkor jew isoglukosju ekwivalenti għall-kwantità żejda msemmija f’paragrafu 1 (Artikolu 6(2)), mingħajr indħil mill-Komunità u “sa mhux iktar tard mit-30 April tal-2005”. Għal dan il-għan, sal-1 ta’ Mejju 2004, l-awtoritajiet kompetenti nazzjonali tal-Istati Membri l-ġodda kellu jkollhom sistema għall-identifikazzjoni ta’ kwantitajiet żejda ta’ prodotti ta’ zokkor innifsu jew prodotti pproċessati, isoglukosju jew fructose, fil-livell tal-operaturi prinċipali kkonċernati. Skont l-Artikolu 6(3) tar-Regolament, din is-sistema tista’ “b’mod partikolari tistrieħ fuq kontroll ta’ importazzjoni, kontroll fiskali, stħarriġ ibbażat fuq il-kontijiet ta’ l-operaturi u ħażniet fiżiċi, u jinkludu miżuri bħal garanziji ta’ riskju”. Bl-istess mod skont din id-dispożizzjoni “is-sistema ta’ identifikazzjoni għandha tkun ibbażata fuq eżaminazzjoni ta’ riskju li tieħu konsiderazzjoni dovut b’mod partikolari l-kriterji segwenti: tip ta’ attività ta’ l-operaturi konċernati; kapaċità ta’ faċilitajiet ta’ ħżin; livell ta’ attivitajiet.”
4. Ir-Regolament (KE) 832/2005 (8)
17. Permezz tar-Regolament 832/2005, il-Kummissjoni ffissat il-kwantitajiet żejda ta’ zokkor, isoglukosju u fructose li kull Stat Membru ġdid irid jeqred.
B – Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
18. Sabiex tiġi applikata l-imsemmija leġiżlazzjoni Komunitarja, il-Parlament Estonjan approva, fis-7 ta’ April 2004, il-liġi dwar it-taxxa fuq il-ħażniet żejda (Üleliigse laovaru tasu seadus; iktar ’il quddiem ‘ÜLTS’).
19. Permezz tas-sentenza tal-5 ta’ Ottubru 2006, ir-Riigikohus (Qorti Suprema tal-Estonja) iddikjarat li numru ta’ dispożizzjonijiet tal-ÜLTS kienu kuntrarji għar-Regolament Nru 1972/2003 u annullat l-Artikolu 6(1) tal-ÜLTS, minħabba li interpretatu fis-sens li l-obbligu stabbilit fih li japplika koeffiċjent ta’ 1.2 sabiex jiġu ddeterminati l-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem, ma jiggarantixxix trattament differenti biżżejjed bejn il-varji operaturi. Bl-istess mod, ir-Riigikohus iċċensurat l-Artikolu 6(2) tal-ÜLTS, minħabba li d-dritt Komunitarju ma jistabbilixxix obbligu fuq l-operatur li, qabel l-2004 ma kienx għadu beda l-attività tiegħu jew li ilu jeżerċità anqas minn erba’ snin, li juri li l-ħażna tal-prodott agrikolu fil-pussess tiegħu qabel l-1 ta’ Mejju 2004 jikkorrispondi għall-ammont ta’ ħażniet tal-prodotti agrikoli ġeneralment prodotti, mixtrija, ittrasferiti jew akkwistati taħt kull titolu, bi ħlas jew mingħajr ħlas.
20. Wara din id-deċiżjoni, fis-16 ta’ Ġunju 2005 u fil-25 ta’ Jannar 2007, ir-Riigikogu (il-Parlament tal-Estonja) għamel emendi importanti fit-test tal-ÜLTS, li daħlu fis-seħħ rispettivament fit-30 ta’ April 2005 u fis-16 ta’ Frar 2007.
21. L-Artikolu 7(1) tal-ÜLTS jippreċiża li l-ħażniet żejda jiġu kkalkolati billi “jitnaqqsu l-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem mill-ħażniet ta’ prodott agrikolu f’idejn l-operatur fl-1 ta’ Mejju 2004”. Ir-riforma leġiżlattiva żiedet ma’ din id-dispożizzjoni subArtikolu (2) li abbażi tiegħu safejn ikun neċessarju “sabiex jintlaħqu l-għanijiet tar-Regolament tal-Kummissjoni 1972/2003 (KE) jew tar-Regolament tal-Kummissjoni 64/2004, it-totalità tal-ħażniet tal-prodotti agrikoli tal-operatur tgħodd bħala ħażniet żejda”.
22. L-Artikolu 6(1) tal-ÜLTS jikkalkola l-“ħażniet ittrasferiti ’l quddiem” abbażi tal-medja tal-ħażniet li kienu jeżistu fl-1 ta’ Mejju tal-aħħar erba’ snin qabel l-2004, immoltiplikat bil-koeffiċjent ta’ 1.2. Is-subartikoli 2 u 3 ta’ din id-dispożizzjoni jtaffu r-riġidità ta’ din ir-regola ta’ kalkolu, għall-operaturi li għandhom anqas minn erba’ snin ta’ attività.
23. Għalhekk konformi mas-subArtikolu 2, jekk qabel l-2004, operatur ma kienx għadu beda l-attività tiegħu jew kien ilu jopera fis-settur inqas minn erba’ snin, irid juri li l-ħażna tal-prodott agrikolu fil-pussess tiegħu fl-1 ta’ Mejju 2004 tikkorrispondi għall-kwantità tal-ħażniet li jista’ abitwalment jipproduċi, iċedi jew jixtri taħt kull titlu, kemm bil-ħlas jew mingħajr ħlas.
24. Is-subArtikolu 3 miżjud mal-istess dispożizzjoni bl-imsemmija emenda jirreferi għas-suġġetti li ilhom joperaw fis-settur inqas minn erba’ snin, iżda ilhom mill-anqas sena, u tippermetilhom, sabiex jinħadmu l-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem, li jew jikkunsidraw il-ħażniet medji fl-1 ta’ Mejju tal-aħħar snin ta’ attività immoltiplikat bil-koeffiċjent 1.2, jew l-ammont ta’ ħażniet fl-1 ta’ Mejju tal-aħħar sena ta’ qabel l-2004 immoltiplikat b’1.2.
25. L-Artikolu 10(1) tal-ÜLTS jinkariga l-Ministru tal-agrikoltura bid-dmir li jiddetermina l-kwantità ta’ ħażniet ittrasferiti ’l quddiem u l-ħażniet żejda abbażi tal-informazzjoni ddikjarata mill-operaturi interessati. Is-subArtikolu 2 ta’ dan l-Artikolu jippermetti li, għall-finijiet ta’ din l-valutazzjoni u wara li titressqa talba motivata mingħand l-operatur, jittieħdu inkunsiderazzjoni ċirkustanzi differenti, bħaż-żieda fil-volum tal-produzzjoni, tal-ipproċessar jew bejgħ mill-impriża interessata (jekk seħħew fis-sena ta’ qabel u dehru fir-riżultati tal-attività fl-aħħar nofs tas-sena), it-terminu ta’ maturazzjoni tal-prodott agrikolu, iċ-ċirkustanza fejn il-ħażnet inħolqu qabel it-tielet trimestru tal-2003, it-tnaqqis fil-volum tal-esportazzjoni jew tal-bejgħ minħabba kawżi li mhumiex dovuti lill-operatur, jew eventwalitajiet oħra li huma independenti mir-rieda tiegħu.
26. L-Artikolu 23 tal-ÜLTS jikkompleta dawn id-dispożizzjonijiet billi jinkludi xi regoli li jippermettu li jiġu miżjuda l-ammonti ta’ ħażniet ittrasferiti ’l quddiem; b’hekk ikun possibbli li jiżdied il-volum minħabba żieda fil-produzzjoni, fl-ipproċessar jew fil-bejgħ tal-prodotti waqt l-aħħar sena qabel l-1 ta’ Mejju 2004, dejjem jekk din iż-żieda tiġi riflessa fir-riżultati ekonomiċi tat-tieni semestru u tkompli fil-perijodu ta’ bejn l-1 ta’ Mejju 2004 u l-1 ta’ Jannar 2006.
IV – Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
27. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, Balbiino AS, hija kumpannija Estonjana li tbiegħ ġelati u prodotti tal-ikel iffriżati.
28. Fil-perspettiva tal-bidliet li l-adeżjoni tal-Estonja fl-Unjoni Ewropea kienet ser iġġib fis-suq Ewropew, Balbiino ameljorat u żiedet l-impjanti tagħha, billi xtrat maħżen ġdid għall-ħażniet tal-materja prima bħaz-zokkor. F’dak iż-żmien, l-impriża bdiet ukoll attività ta’ bejgħ bl-ingrossa ta’ prodotti ffriżati.
29. Wara diversi inċidenti, il-Ministru tal-Agrikoltura, fid-19 ta’ April 2007, iffissa l-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem u l-ħażniet żejda ta’ Balbiino, komplessivament għal tnax-il klassi ta’ prodotti agrikoli, billi ħa bħala bażi l-Artikoli 6, 7 u 10 tal-ÜLTS hekk kif emendati wara s-sentenza tar-Riigikohus.
30. It-taxxa fuq il-ħażniet żejda ammontanti għal EEK 1.243.867 (madwar EUR 77 000) ġiet deċiża fit-30 ta’ April 2007 mill-Maksu- ja Tolliameti Põhja maksu- ja tollikeskus (amministrazzjoni fiskali u doganali, aġenzija tributarja u doganali tat-tramuntana).
31. Balbiino ikkontestat dan l-avviż ta’ impożizzjoni u d-deċiżjoni tal-Ministru tal-Agrikoltura quddiem Tallinna Halduskohus fid-19 ta’ April 2007, li għandha d-dubji tagħha dwar il-kompatibbiltà tal-ÜLTS, mad-dritt Komunitarju anki fil-verżjoni emendata tagħha. Għal din ir-raġuni skont l-Artikolu 234 KE hija ressqet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1) Għandu jiġi kkunsidrat li l-liġi tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari, id-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 60/2004, tat-tielet premessa tar-Regolament Nru 832/2005 u tal-Artikolu 4(1) u (2) tar-Regolament Nru 1972/2003, jipprekludu li l-kwantità ta’ ħażniet żejda tal-operatur tiġi stabbilita billi jitnaqqsu awtomatikament mill-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem, il-ħażniet medji miżmuma fl-1 ta’ Mejju matul dawn l-aħħar snin ta’ attività - iżda mhux iktar minn erba’ snin - qabel l-1 ta’ Mejju 2004, immoltiplikat bil-koeffiċjent ta’ 1.2?
F’każ ta’ risposta affermattiva, ir-risposta tkun differenti jekk, matul id-determinazzjoni tal-kwantità ta’ ħażniet ittrasferiti ’l quddiem u l-kwantità ta’ ħażniet żejda, ikun ukoll possibbli li tittieħed inkunsiderazzjoni ż-żieda fil-volum ta’ produzzjoni, ta’ proċessar jew ta’ bejgħ mill-operatur, tat-terminu ta’ maturazzjoni tal-prodotti agrikoli, tal-perijodu li fih ġew ikkostitwiti l-ħażniet, kif ukoll ta’ elementi oħra indipendenti mill-operatur?
2) Il-fatt li jiġi kkunsidrat li l-ħażniet kollha ta’ prodotti agrikoli miżmuma mill-operatur fl-1 ta’ Mejju 2004 jikkorrispondu għall-ħażniet żejda tiegħu, huwa konformi mal-għan tal-liġi tal-Unjoni Ewropea, b’mod partikolari dik tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1972/2003?
3) Fl-ipoteżi fejn operatur ikun beda l-attività tiegħu bil-prodotti agrikoli kkonċernati inqas minn sena qabel l-1 ta’ Mejju 2004, il-liġi tal-Unjoni Ewropea, b’mod partikolari l-Artikolu 4 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1972/2003 u l-Artikolu 6 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 60/2004, tipprekludi li l-imsemmi operatur ikollu l-obbligu li jagħti prova huwa stess li l-kwantità ta’ ħażniet ta’ prodotti agrikoli li huwa kellu fl-1 ta’ Mejju 2004 tikkorrispondi mal-kwantità ta’ ħażniet ta’ prodotti agrikoli li huwa jista’ normalment jipproduċi, ibigħ jew jittrasferixxi jew jakkwista b’mod ieħor, kemm jekk bi ħlas jew mingħajr ħlas?
F’każ ta’ risposta affermattiva, ir-risposta tkun differenti jekk, indipendentement mill-obbligu fuq l-operatur fir-rigward tal-prova, l-amministrazzjoni jkollha l-obbligu, matul id-determinazzjoni tal-ħażniet li għandhom jiġu ttrasferiti ’l quddiem u tal-ħażniet żejda tal-operatur minn meta jagħmel dikjarazzjoni li tikkonċerna prodott agrikolu, li tieħu inkunsiderazzjoni ż-żieda tal-ħażniet u tal-volum ta’ produzzjoni, ta’ pproċessar jew ta’ bejgħ mill-operatur, li saret wara l-1 ta’ Mejju 2004?
4) Il-ġbir ta’ taxxa fuq il-ħażniet żejda hija konformi mal-għan tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1972/2003 u tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 60/2004 fl-ipoteżi fejn tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ ħażniet żejda għand l-operatur fl-1 ta’ Mejju 2004, iżda li dan jagħti prova li l-kummerċ tal-ħażniet żejda wara l-1 ta’ Mejju 2004 ma ġablux profitt veru li kien espress fuq livell ta’ differenza fil-prezzijiet?
5) Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(3) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 60/2004, li jipprovdu li, matul l-identifikazzjoni tal-kwantitajiet żejda ta’ zokkor, ta’ isoglukosju jew ta’ fructose, wieħed għandu jieħu inkunsiderazzjoni, fost oħrajn, il-kapaċità ta’ faċilitajiet ta’ ħżin, jistgħu jiġu interpretati fis-sens li, fl-ipoteżi fejn il-kapaċitajiet tal-faċilitajiet tal-operatur intiżi għal ħżin żdiedu matul is-sena qabel l-adeżjoni, huwa ġġustifikat li jingħata valur inqas lill-ħażniet żejda ta’ prodotti agrikoli, miżmuma mill-operatur fl-1 ta’ Mejju 2004, indipendentement mill-attività ekonomika tal-operatur, tal-volum ta’ pproċessar tiegħu ta’ prodotti agrikoli imsemmija u tal-ħażniet ta’ prodotti agrikoli matul is-snin ta’ attività qabel l-1 ta’ Mejju 2004 u tas-sentejn wara l-1 ta’ Mejju 2004?
6) L-Artikolu 10 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1972/2003 jipprekludi li t-taxxa fuq il-ħażniet żejda tiġi rkuprata mingħand l-operatur permezz ta’ stima, fl-ipoteżi fejn l-istima tkun ġiet adottata matul il-perijodu ta’ validità tar-Regolament (30 ta’ April 2007), iżda li, skont il-liġi nazzjonali, saret obbligatorja fir-rigward tal-operatur biss wara t-tmiem tal-validità tar-regolament u li l-liġi nazzjonali ma tipprovdix limitu ta’ data għall-irkupru tat-taxxa fuq il-ħażniet?”
V – Il-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
32. Din it-talba għal deċiżjoni preliminari waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit-18 ta’ Diċembru 2007.
33. Ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub f’dawn il-proċeduri r-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-gvernijiet tal-Estonja u tal-Litwanja u l-Kummissjoni.
34. Waqt is-seduta, li saret fit-18 ta’ Diċembru 2008, dehru, sabiex jittrattaw bil-fomm l-allegazzjonijiet tagħhom, ir-rappreżentanti ta’ Balbiino AS, tar-Repubblika tal-Estonja, tar-Repubblika ta’ Ċipru u tal-Kummissjoni.
VI – Domanda preliminari: dwar l-applikabbiltà tar-regolamenti Komunitarji
35. It-Tallinna Halduskohus għamlet sitt domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar ir-Regolamenti Komunitarji Nru 1972/2003, Nru 60/2004 u Nru 832/2005. Madankollu l-impriża rikorrenti fil-kawża prinċipali tafferma li, konformement mas-sentenza Skoma-Lux (9), dawn ir-regolamenti ma setgħux jiġu imposti fuqha minħabba li fid-data tal-adeżjoni ma kinux ġew ippubblikati uffiċjalment fil-lingwa Estonjana.
36. Fis-sentenza Skoma-Lux, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li, meta leġiżlazzjoni Komunitarja ma tkunx ġiet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea fil-lingwa ta’ Stat Membru ġdid, l-Artikolu 58 tal-Att ta’ Adeżjoni “jipprekludi l-fatt li l-obbligi [fl-imsemmija leġiżlazzjoni] jistgħu jiġu imposti fuq individwi f’dan l-Istat, minkejja li dawn il-persuni setgħu saru jafu dwar din il-leġiżlazzjoni b’mezzi oħra”, bħal verżjoni fil-format elettroniku ppubblikata fuq is-sit tal-Internet EUR-Lex.
37. Madankollu din il-ġurisprudenza teffettwa biss b’mod relattiv fuq il-każ inkwistjoni, ġaladarba r-regolamenti Komunitarji inkwistjoni ġew implementati fl-Estonja permezz ta’ liġi adottata qabel l-adeżjoni. Kif diġà indikajt, il-Parlament tal-Estonja approva l-ÜLTS fis-7 ta’ April 2004, u b’hekk ħoloq taxxa fuq il-ħażniet żejda tal-prodotti agrikoli u ħoloq proċedura għall-kalkolu ta’ dawn il-ħażniet skont l-Artikolu 4 (1) u (2) tar-Regolament Nru 1972/2003.
38. Il-Qorti tal-Ġustizzja qagħdet attenta sabiex tippreċiża, fis-sentenza Skoma-Lux, li l-fatt li regolament Komunitarju ma ġiex ippubblikat f’waħda mil-lingwi uffiċjali, ma jistax jiġi invokat kontra individwi fi Stat Membru li fil-lingwa tiegħu ma jkunx ġie ippubblikat, ma għandha l-ebda effett fuq il-fatt li, “peress li jagħmel parti mill-acquis communautaire, dan jorbot l-Istat Membru kkonċernat permezz tad-dispożizzjonijiet tiegħu mill-mument tal-adeżjoni” (10). Fil-qosor, ir-regolament iżomm il-validità tiegħu u r-Repubblika tal-Estonja ma tistax taħrab mill-obbligi tagħha li tintaxxa l-ħażniet żejda ta’ prodotti agrikoli abbażi tal-fatt illi r-regolament Komunitarju li joħloq dan l-obbligu ma ġiex ippubblikat fil-lingwa tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali.
39. Għaldaqstant, ebda eċċezzjoni ma tista’ tiġi fformulata kontra ÜLTS (11), li tapplika għalhekk għall-Estonjani u topera bħala “drive belt” għar-regolamenti Komunitarji. Dan il-mekkaniżmu jaħdem għall-inqas għad-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni Komunitarja li huma kkunsidrati “inkorporati” fil-leġiżlazzjoni nazzjonali: id-dispożizzjonijiet li minħabba li ma ġewx ippubblikati ma joħolqux obbligi fir-rigward tal-individwi, joħolqu dawn l-obbligi permezz tal-liġi nazzjonali.
40. Il-ġurisprudenza Skoma-Lux issib spazju żgħir ta’ applikazzjoni fil-każ inkwistjoni b’riferenza għal dawk id-dispożizzjonijiet tar-regolamenti Komunitarji li ma ġewx inkorporati fl-ÜLTS. F’dan il-każ, in-nuqqas ta’ pubblikazzjoni fil-lingwa Estonjana jipprekludi li jiġu invokati d-dispożizzjonijiet inkwistjoni. Dan huwa obbligu esklussiv tal-imħallef nazzjonali li jagħmel dan l-eżami u jistabbilixxi jekk hemmx partijiet tal-leġiżlazzjoni Komunitarja li ma ġewx trasposti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u li bħala konsegwenza ma jistgħux jiġu imposti fuq individwi.
41. Minn dan jirriżulta li n-nuqqas ta’ pubblikazzjoni fil-lingwa Estonjana tal-imsemmija regolamenti trid tiġi kkunsidrata mill-qorti tar-rinviju fil-kuntest tal-kawża inkwistjoni, iżda ma teffettwax l-ammissibbiltà tad-domandi preliminari. Jiġi mitlub lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk test legali bħall-ÜLTS jikkostitwixxix transpożizzjoni tajba u konformi mar-regolamenti Komunitarji, aspett li huwa rilevanti, minħabba li, minkejja li l-imsemmija leġiżlazzjoni Ewropea ma tistax tiġi imposta fuq iċ-ċittadini Estonjani, hi xorta waħda ħolqot obbligi li huma imposti fuq l-Istat Membru ġdid. Il-Qorti ta’ Tallin trid tevalwa l-leġiżlazzjoni nazzjonali fid-dawl ta’ dik Komunitarja, u b’mod partikolari, il-kriterji ta’ interpretazzjoni li jingħatawlha mill-Qorti tal-Ġustizzja.
VII – Eżami tad-domandi preliminari
A – Dwar il-karatteristiċi tal-metodu ta’ kalkolu tal-ħażniet żejda
1. Ċerti osservazzjonijiet ġenerali
42. Fl-ewwel ħames domandi preliminari, il-Qorti tal-Ġustizzja tiġi mitluba kjarifika fir-rigward tal-kundizzjonijiet li r-Regolamenti Komunitarji Nru 1972/2003, Nru 60/2004 u Nru 832/2005 jimponu fuq l-Istati Membri l-ġodda għall-kalkolu tal-ħażniet żejda tal-prodotti agrikoli.
43. Mill-kontenut tal-ewwel żewġ regolamenti jinftiehem li l-Istati Membri ġodda għandhom id-dritt li jadottaw miżuri ta’ eżekuzzjoni: l-istituzzjoni u l-ħtieġa li tiġi imposta taxxa fuq il-ħażniet żejda, u l-eliminazzjoni tagħha f’xi każijiet (settur taz-zokkor) wara l-identifikazzjoni tal-volum tagħhom.
44. Ir-regolamenti mhux biss jagħtu espressament lill-Istati Membri l-għażla li jadottaw dawn il-miżuri, iżda jagħtu wkoll lill-istess Stati Membri marġini diskrezzjonali mifrux biżżejjed fl-eżerċizzju ta’ din il-funzjoni. L-Artikolu 4(2) tar-Regolament Nru 1972/2003 u l-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 jelenkaw il-kriterji sabiex jiġi stabbilit l-ammont tal-ħażniet żejda, imma fl-istess ħin jippermettu li jittieħdu inkunsiderazzjoni fatturi oħra wkoll, skont dak li kull Stat Membru jikkunsidra opportun. Għaldaqstant dawn l-elenki huma nieqsa minn karattru eżawrjenti, minkejja li l-eżami tal-elementi imniżżla fihom huwa obbligatorju.
45. Barra min hekk ir-regolamenti jadottaw metodu ta’ kalkolu flessibbli li fih kapacità kbira ta’ adattament għall-partikolarità ta’ kull operatur jew prodott. Għal din ir-raġuni dawn l-istrumenti ma fihomx regoli dettaljati tal-proċedura ta’ kalkolu, imma jillimitaw ruħhom li jindikaw xi kriterji minimi u ġeneriċi ħafna: it-“tip tal-kummerċ”, iċ-“ċirkostanzi li fihom dawn il-ħażniet kienu akkumulati”, it-“tip ta’ attivita’ ta’ l-operaturi konċernati” u l-“livell ta’ attivitajiet” (dawn l-aħħar żewġ fatturi jirrigwardaw iz-zokkor).
46. B’dawn l-ingredjenti bażiċi l-Istati Membri kellhom jippreparaw mekkaniżmu ta’ evalwazzjoni globali fejn setgħu jikklassifikaw il-komponenti differenti, kull wieħed skont il-piż speċifiku tiegħu.
47. Madankollu, il-leġiżlazzjoni Komunitarja tikkostitwixxi limitu u parametru tal-leġiżlazzjoni nazzjonali stabbilita minn kull Stat Membru, fejn id-dritt ta’ żvilupp u ta’ eżekuzzjoni ma jqegħidx fil-periklu l-għanjiet tar-Regolamenti, ma jimmodifikalhomx id-dispożizzjonijiet u lanqas ma jeċċedi dak li huwa permess minn dawn tal-aħħar (12).
48. Dawn l-idejat preliminari jagħtuna s-soluzzjoni tal-ewwel ħames domandi preliminari ippreżentati mit-Tallinna Halduskohus.
2. Dwar l-ewwel u l-ħames domanda
a) L-ewwel domanda preliminari
49. Permezz tal-ewwel domanda preliminari, it-Tallinna Halduskohus tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 60/2004, it-tielet ‘premessa’ tar-Regolament Nru 832/2005 u l-Artikolu 4(1) u (2) tar-Regolament Nru 1972/2003 jipprekludux metodu ta’ kalkolu tal-ħażniet żejda ta’ operatur li jibbaża ruħu fuq it-tnaqqis mill-ħażniet żejda effettivament fil-pussess tiegħu fl-1 ta’ Mejju 2004 tal-hekk imsejħa ħażniet ittrasferiti ’l quddiem, li jiġu ddeterminati abbażi tal-ħażniet medji miżmuma fl-1 ta’ Mejju matul l-aħħar erba’ snin qabel l-adeżjoni mmoltiplikat b’koeffiċjent ta’ 1.2. Fil-każ fejn din l-ewwel parti jkun jistħoqqilha soluzzjoni affermattiva, irid jiġi vverifikat jekk is-sitwazzjoni tinbidilx jekk, meta jkun qed isir dan il-kalkolu, tittieħed inkunsiderazzjoni wkoll “iż-żieda fil-volum tal-produzzjoni, tal-ipproċessar jew ta’ bejgħ mill-impriża interessata, t-terminu ta’ maturazzjoni tal-prodotti agrikoli, il-perjodu fejn il-ħażnet inħolqu, kif ukoll ċirkustanzi indipendenti mir-rieda tal-operatur” (13).
50. Sabiex isir ordni fil-kumpless eteroġenju tal-informazzjoni li tidħol fl-ewwel domanda preliminari, irridu niddistingwu bejn tliet stadji fundamentali tal-proċedura ta’ kalkolu tal-ħażniet żejda inkwistjoni: l-użu ta’ medji miksuba abbażi ta’ ħażniet żejda akkumulati f’data stabbilita; l-applikazzjoni ta’ koeffiċjent ġenerali u l-evalwazzjoni tar-riżultat inkunsiderazzjoni ta’ fatturi indipendenti mir-rieda tal-operatur interessat.
i) Il-kalkolu tal-medji fuq il-bażi ta’ ħażniet żejda preżenti f’data fissa
51. Id-digriet ta’ rinviju u l-osservazzjonijiet tal-partijiet fil-proċedura preżenti jesprimu dubji dwar il-konformità mad-dritt Komunitarju ta’ sistema ta’ kalkolu ta’ ħażniet żejda li tibbaża ruħha fuq ħażniet żejda fil-pussess ta’ kull impriża f’data tal-kalendarju.
52. Dan il-kalkolu skont kif tipprovdi l-ÜLTS, jista’ jiġi sintetizzat fil-mod li ġej:
Ħażniet żejda = (ħażniet fl-1/5/04) – (medja tal-ħażniet fl-1/5/00, 1/5/01, 1/5/02 u 1/5/03) x 1.2 (14)
53. Skont l-Artikolu 4(2) tar-Regolament 1973/2003, sabiex jiġu ddeterminati l-ħażniet żejda ta’ kull sid, iridu jittieħdu inkunsiderazzjoni, fost elementi oħra, “il-medja tal-ħażniet disponibbli fit-tlett snin ta’ qabel l-adeżjoni”. Għaldaqstant il-leġiżlazzjoni Komunitarja tobbliga li, għall-kalkolu tal-ħażniet żejda, għandha tiġi wżata l-informazzjoni relattiva għas-snin ta’ qabel, minkejja li l-Istati Membri jingħataw marġini ta’ libertà fir-rigward tad-determinazzjoni taċ-ċifri li jridu jittieħdu bħala riferiment, kif ukoll fir-rigward tan-numru ta’ snin u l-metodu ta’ kalkolu tal-medja.
54. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ssostni fl-osservazzjonijiet tagħha li l-istima tal-livell tal-ħażniet abbażi ta’ erba’ mumenti preċiżi (l-1 ta’ Mejju tal-aħħar erba’ snin ta’ qabel l-adeżjoni) tipproduċi riżultati li ma jirriflettux ir-realtà, minħabba li l-operatur interessat ma setax ikun jaf li l-istat tad-depożiti tiegħu f’dawk id-dati kien ser jiġi użat bħala indiċi tal-“ħażna normali” tiegħu. Ir-rikorrenti żżid li l-attività ekonomika ta’ Balbiino hija ċiklika l-iktar f’dak li jirrigwarda l-bejgħ tal-ġelati, li jirrikjedi ħażniet ta’ kwantità akbar ta’ dan il-prodott fix-xhur ta’ qabel is-sajf. L-1 ta’ Mejju jiġi eżattament f’dan il-perijodu ta’ preparazzjoni għall-istaġun l-iktar popolari.
55. L-ebda wieħed mill-argumenti mressqa mill-Balbiino ma jidher konvinċenti. Ma jistax jiġi ċċensurat l-użu ta’ dawn ċ-ċifri abbażi tal-prinċipju ta’ ugwaljanza, ġaladarba, minkejja li mhux dejjem jirrappreżentaw, biex nużaw espressjoni kontabbli, l-“immaġini fidila” ta’ dak li huwa normali għall-ħażniet fl-imħażen ta’ kull operatur, il-possibbiltà li jiġu mibdula d-dati miksuba abbażi tat-triq addottata minn kull wieħed, tippermetti dejjem li tiġi attwata l-iktar soluzzjoni ekwa.
56. Konsegwentement jiena tal-parir li d-Dritt Komunitarju ma jipprekludix il-kalkolu tal-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem, abbażi tal-medja tal-ħażniet tal-prodotti eżistenti fl-1 Mejju rispettivament tal-2000, tal-2001, tal-2003 u tal-2003.
ii) L-evalwazzjoni tal-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem b’koeffiċjent uniku ta’ 1.2
57. Il-qorti ta’ Tallin titlob ukoll jekk l-introduzzjoni ta’ koeffiċjent uniku ta’ 1.2 sabiex jiġu ddeterminati l-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem hijiex konformi mad-dixxiplina Komunitarja, meta wieħed jiftakar li r-Riigikohus permezz tas-sentenza tal-5 ta’ Ottubru 2006, iddeċidiet li dan il-koeffiċjent kien jikser l-Artikolu 4(2) tar-Regolament 1972/2003, billi ma jippermettix ebda divrenzjar abbażi tal-kundizzjonijiet ta’ kull operatur.
58. Balbiino taqbel mal-pożizzjoni tar-Riigikohus kif ukoll tal-Kummissjoni li tosserva, fl-osservazzjonijiet miktuba tagħha, li abbażi tal-prinċipju ta’ ugwaljanza, ma jistax jiġi applikat l-istess trattament għal dawk li għandhom ħażna żejda li jinsabu f’sitwazzjonijiet differenti.
59. Il-gvern tal-Estonja ddikjara li l-introduzzjoni tal-koeffiċjent ta’ 1.2 kellu l-għan li jirrifletti t-tkabbir ekonomiku mgħaġġel irreġistrat mill-Estonja fis-snin ta’ qabel l-adeżjoni (15). Bil-multiplikazzjoni tal-medja tal-ħażna żejda eżistenti f’dawk is-snin b’1.2, kienu jiżdiedu l-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem tal-operaturi ekonomiċi kollha, bi tnaqqis konsegwenti tal-ħażniet tagħhom.
60. Fl-opinjoni tiegħi, l-applikazzjoni ta’ koeffiċjent intiż sabiex jevalwa l-kuntest ekonomiku tal-Istat kandidat għall-adeżjoni ma jmurx kontra l-għanijiet tal-leġiżlazzjoni Komunitarja. Barra minn hekk, ir-Regolament Nru 1972/2003 jobbliga sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni dan il-kuntest ekonomiku ġenerali tal-Istat interessat meta l-Artikolu 4(2) jindika li jrid jinżamm preżenti “it-tip tal-kummerċ fis-snin ta’ qabel l-adeżjoni”. Din l-espressjoni, fl-opinjoni tiegħi tirreferi għall-bidliet li seħħew fil-volum ta’ kummerċ tal-Istat interessat (16).
61. Il-perċentaġġ inkwistjoni lanqas ma jpoġġi fil-periklu l-attwazzjoni tal-leġiżlazzjoni Komunitarja, ġaladarba jgħin sabiex jiġi evalwat b’mod iktar preċiż il-volum tal-ħażniet żejda li jistgħu jkunu riskju għall-ekonomija tal-Unjoni. Iż-żieda tal-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem tirrifletti l-effetti normali tat-tkabbir ekonomiku derivanti mill-istennija tal-adeżjoni: ma’ dinamiżmu akbar tal-ekonomija jikkorrispondu taxxi akbar fuq il-ħażniet.
62. It-tkabbir tal-Unjoni jimplika evidentement riskju ta’ imġibiet spekulattivi li għandhom jiġu evitati, imma jiġġenera wkoll aspettattivi leġittimi ta’ progress ekonomiku u ta’ dinamiżmu ikbar tas-swieq, u jidher għalhekk raġonevoli li l-operaturi jħejju ruħhom sabiex jaffrontaw dan it-tkabbir fl-aqwa kundizzjonijiet. Ir-regolamenti Komunitarji għandhom l-intenzjoni biss li jevitaw il-konsegwenzi ta’ ġbir eċċessiv ta’ ħażniet, iżda żieda partikolarment kbira tal-livelli ta’ ħażniet eċċessivi fis-snin qabel l-adeżjoni hija konsegwenza naturali tat-tkabbir, u huwa element li jrid jintiżen sabiex jiġi mminimizzat il-grad ta’ taqlib li jħallu l-ħażniet żejda fuq il-ħidma normali tas-swieq agrikoli.
63. Bl-istess mod, jiena nikkunsidra li, mill-perspettiva tal-prinċipju tal-ugwaljanza, xejn ma jipprekludi l-applikazzjoni ta’ dan il-koeffiċjent, billi dan tal-aħħar jikkostitwixxi biss element addizzjonali tal-metodu kkumplikat tal-kalkolu tal-ħażniet żejda. Il-possibbiltà li r-riżultat jinħadem inkunsiderazzjoni ta’ ċirkustanzi oħra – kif inhu spjegat fil-paragrafi li ġejjin ineħħi kull suspett ta’ trattament mhux ugwali.
iii) It-teħid inkunsiderazzjoni ta’ fatturi indipendenti mir-rieda tal-operatur ekonomiku
64. Il-qorti tar-rinviju tirreferi għal dan l-aħħar aspett tad-domanda preliminari fil-kuntest ta’ domanda sussidjarja, probabbilment bl-għan li tkun tista’ taċċerta aħjar jekk wara li ġiet emendata, l-ÜLTS tosservax il-leġiżlazzjoni Komunitarja. Madankollu, il-metodu ta’ kalkolu tal-Istati Membri l-ġodda jrid jiġi evalwat globalment, billi jiġu eżaminati flimkien il-fatturi kollha. L-użu tal-koeffiċjent ġenerali u l-kalkolu tal-medja tal-ħażniet bl-informazzjoni tal-ħażniet żejda f’erba’ ġranet konkreti m’għandhomx jiġu iżolati mill-karatteristiċi tal-proċeduri ta’ kull Stat Membru. Jekk jittieħdu b’mod iżolat dawn il-kriterji ma jiffurmawx sistema sodisfaċenti tad-determinazzjoni tal-ħażniet żejda imma xejn ma jista’ jiġi kkontestat dwar l-użu ta’ dawn il-kriterji jekk jiġu integrati, kif titlob il-leġiżlazzjoni Komunitarja, b’elementi addizzjonali sabiex jimmodifikaw ir-riżultat miksub.
65. L-Artikolu 4(2) tar-Regolament 1972/2003 jobbliga lill-Istati Membri ġodda li, sabiex jiddeterminaw il-ħażniet żejda li jistgħu jintlaqtu mit-taxxa, jikkunsidraw il-medji tal-ħażniet disponibbli fis-snin ta’ qabel l-adeżjoni, it-tip tal-kummerċ f’dan il-perijodu u taċ-ċirkustanzi li fihom inħolqu l-ħażniet żejda.
66. Għaldaqstant, “iż-żieda fil-volum ta’ produzzjoni, ta’ pproċessar jew ta’ bejgħ mill-operatur, tat-terminu ta’ maturazzjoni tal-prodotti agrikoli, barra minn elementi oħra indipendenti mir-rieda tal-operatur” huma riferimenti kontestwali li faċilment isibu kollokazzjoni fost in-nozzjonijiet ikkontemplati mill-imsemmija dispożizzjoni.
67. Imma din il-lista ta’ ċirkustanzi mhix biżżejjed lanqas bl-użu tal-klawżola residwali introdotta fl-aħħar sabiex tiġi assigurata l-konformità mal-leġiżlazzjoni Komunitarja.
68. Barra minn hekk, jeħtieġ li tiġi miżjuda bħala kriterju ineludibbli, il-kapaċità ta’ faċilitajiet ta’ ħżin tal-operatur, minkejja li ma tidhirx fl-imsemmija listi, minħabba li din il-kapaċità hija marbuta ma’ deċiżjoni tal-operatur. Tabilħaqq ir-regolamenti Komunitarji jitolbu li jiġu evalwati ż-żieda jew it-tnaqqis tal-imħażen tal-interessat.
69. Dan jirriżulta, minn naħa, mill-Artikolu 4(2)(c) tar-Regolament Nru 1972/2003, billi jikkostitwixxi kundizzjoni rilevanti tal-proċess ta’ ħolqien tal-ħażniet żejda u, min-naħa l-oħra, mill-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004, li jipprevedi li fil-kuntest tas-sistema għall-konstatazzjoni tal-ħażniet żejda taz-zokkor, isoglukosju u fructose, tittieħed inkunsiderazzjoni il-“kapaċità ta’ faċilitajiet ta’ ħżin”. Barra minn hekk it-tielet ‘premessa’ tar-Regolament 832/2005 ssostni li, sabiex jiġu kkalkolati l-ħażniet żejda ta’ zokkor, isoglukosju u fructose, il-Kummissjoni ikkunsidrat “iċ-ċirkustanzi speċifiċi li ddeterminaw il-ħolqien tal-ħażniet”. Huwa veru li l-aħħar żewġ dispożizzjonijiet jiġu applikati biss fis-settur taz-zokkor għall-għanijiet tal-eliminazzjoni tal-ħażniet, imma jikkostitwixxu kriterju importanti għall-interpretazzjoni tal-leġiżlazzjoni li b’mod ġenerali tirrigwarda l-prodotti agrikoli kollha.
b) Il-ħames domanda preliminari
70. Minħabba r-rabta tagħha mal-aspetti ttrattati ftit ilu, bil-għan ta’ iktar kjarezza ta’ espożizzjoni, ser neżamina iktar ’il quddiem il-ħames domanda preliminari li fiha l-qorti tar-rinviju tesprimi dubji dwar il-forma u l-kobor ta’ din il-kapaċità ta’ ħażna.
71. Fil-fatt jiġi mistoqsi jekk l-iċċitata dispożizzjoni tar-Regolament Nru 60/2004 tistax tiġi interpretata fis-sens li ż-żieda fid-daqs tal-imħażen ta’ operatur fis-sena ta’ qabel l-adeżjoni, tippermetti li jingħata valur inqas lill-ħażniet żejda tal-prodott agrikolu li kienu fil-pussess tal-operatur fl-1 ta’ Mejju 2004, indipendentement mill-attività ekonomika tiegħu, mill-volum ta’ ipproċessar tal-prodotti agrikoli u r-relattivi ħażniet żejda waqt is-snin ta’ attività qabel l-1 ta’ Mejju 2004 u fis-sentejn ta’ wara din id-data.
72. Din il-kwistjoni hija bbażata fuq il-fatt li d-deċiżjoni tal-Ministru tal-agrikoltura tat-30 ta’ Marzu 2007, ikkontestata mill-Balbiino fil-kawża prinċipali, kienet tafferma li ż-żieda tal-kapaċità ta’ faċilitajiet ta’ ħżin tal-impriża bejn l-2000 u l-2003, bħala konsegwenza tal-bini ta’ mħażen addizzjonali ma ssarfitx f’żieda proporzjonali tal-livell ta’ ipproċessar tal-prodotti maħżuna (b’mod partikolari taz-zokkor), fatt li kien juri li Balbiino la kienet tixtri u lanqas kienet iżżomm abitwalment ħażniet kbar ta’ zokkor (17). Għal din ir-raġuni, ma ġiex ikkunsidrat il-volum ta’ ħażniet żejda miksub bl-informazzjoni relattiva mal-faċilitajiet ġodda ta’ ħżin.
73. Għal darba oħra jeħtieġ li tiġi indikata r-rieda tal-leġiżlatur Komunitarju li joħloq mekkaniżmu ta’ evalwazzjoni globali li jiġbor fatturi varji, sabiex jiġu evalwati flimkien. Il-kapaċità ta’ faċilitajiet ta’ ħżin mhix eċċezzjoni. Il-leġiżlazzjoni Komunitarja (b’mod partikolari r-Regolament Nru 60/2004 għall-qasam taz-zokkor) timponi li din il-kapaċità tittieħed “partikolarment” inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tal-ħażniet żejda ta’ kull operatur, fatt li ma jfissirx li kull żieda ta’ din il-kapaċità tipprovoka awtomatikament tnaqqis tal-ħażniet żejda tal-operatur inkwistjoni.
74. Ma rridux ninsew li l-leġiżlazzjoni Komunitarja inkwistjoni timmira kemm biex tevita l-akkumulazzjoni ta’ ħażniet żejda kif ukoll biex tidentifika dawk l-operaturi involuti f’movimenti ta’ negozju spekulattiv kbir (tmien ‘premessa’ tar-Regolament Nru 60/2004). Għaldaqstant it-tibdil fil-kapaċità ta’ faċilitajiet ta’ ħżin tal-interessat jistgħu jimmodifikaw l-evalwazzjoni tal-livell normali ta’ ħażniet żejda, dejjem jekk l-akkumulazzjoni tal-ħażniet żejda tal-prodott tiġi riflessa wkoll fuq il-livell ta’ attività relattiva għal dan il-prodott.
c) Korollarju
75. Konsegwentement, nikkunsidra li r-regolamenti Komunitarji ma jipprekludux li jiġu ffissati l-kwantitajiet ta’ ħażniet żejda ta’ operatur billi jitnaqqsu mill-ħażniet żejda li effettivament kellu fl-1 ta’ Mejju 2004, l-hekk imsejħa ħażniet ittrasferiti ’l quddiem, ikkalkulati abbażi tal-medja tal-ħażniet fl-1 ta’ Mejju fl-aħħar erba’ snin qabel l-adeżjoni mmoltiplikati b’1.2, sakemm f’dan il-kalkolu tittieħed inkunsiderazzjoni ż-żieda fil-volum tal-produzzjoni, ta’ ipproċessar jew ta’ bejgħ tal-operatur interessat, taż-żmien ta’ maturazzjoni tal-prodott agrikolu inkwistjoni, taż-żmien tal-ħolqien tal-ħażniet u tal-kobor tal-impjanti ta’ ħżin tal-istess operatur, kif ukoll ta’ ċirkustanzi oħra indipendenti mir-rieda tiegħu.
76. Fir-rigward tal-kapaċità ta’ ħżin, l-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 ma jistax jiġi interpretat fis-sens li żieda f’din il-kapaċità waqt is-sena ta’ qabel l-adeżjoni tiġġustifika l-għotja ta’ valur inferjuri għall-ħażniet żejda tal-prodott agrikolu fil-pussess tal-operatur interessat, indipendentement, mill-attività ekonomika ta’ dan tal-aħħar, mil-livell ta’ pproċessar tal-prodott agrikolu inkwistjoni u tal-volum tar-relattivi ħażniet fis-snin qabel l-1 ta’ Mejju 2004 u fis-sentejn ta’ wara din id-data.
3. Dwar it-tieni domanda preliminari
77. Permezz tat-tieni domanda preliminari, il-Qorti Amministrattiva ta’ Tallin għandha l-intenzjoni taċċerta jekk il-fatt li jiġu kkunsidrati bħala ħażniet żejda t-totalità tal-ħażniet ta’ prodott agrikolu partikolari fil-pussess tal-operatur fl-1 ta’ Mejju 2004, huwiex kompatibbli mar-Regolament Nru 1972/2003.
78. Fl-opinjoni tiegħi t-tweġiba għandha tkun fl-affermattiv.
79. Kif diġà indikajt, il-miżuri tranżitorji tar-Regolament Nru 1972/2003 għandhom l-għan li jevitaw li, ċaqliq artifiċjali tal-prodotti li ma jiffurmawx parti mill-ħażniet normali tal-Istat kandidat għall-adeżjoni, jew akkumulazzjoni żejda ta’ ħażniet ta’ prodotti nazzjonali fl-istess kuntest, joħolqu devjazzjonijiet fit-traffiku li jistgħu jfixklu l-organizzazzjonijiet komuni tas-suq (18).
80. Bl-istess mod, dan ir-Regolament jipprevedi proċedura għall-kalkolu tal-ħażniet żejda inkwistjoni, li fil-kuntest tagħha għandhom jiġu kkunsidrati konġuntament sensiela ta’ fatturi. Fost dawn il-fatturi hemm iċ-ċirkustanzi li fihom ikkostitwew ruħhom il-ħażniet żejda u t-tip ta’ kummerċ fis-snin ta’ qabel l-adeżjoni.
81. Għaldaqstant, ir-regolament Komunitarju ma jipprekludix li l-ħażna kollha ta’ impriża tiġi kkunsidrata żejda fil-każ fejn huma sodisfatti kundizzjonijiet partikolari, bħal attività kummerċjali ridotta fir-rigward tal-prodott inkwistjoni.
82. Il-Gvern tal-Estonja jesponi l-fatti tal-kawża prinċipali li ddeterminaw il-formulazzjoni tad-domanda preliminari preżenti. Fl-1 ta’ Mejju 2004, Balbiino kellha fil-pussess tagħha 1346 kilogrammi ta’ ġobon camembert u 1338 kilogrammi ta’ brie. Fix-xhur li ppreċedew l-1 ta’ Mejju 2004, Balbiino biegħet rispettivament 1.8 % u 2 % tal-camembert u tal-brie mixtrija f’dan il-perjodu. Kuntrarjament, fis-snin ta’ wara l-adeżjoni (bejn l-1 ta’ Mejju 2004 u l-1 ta’ Mejju 2006), Balbiino ma xrat lanqas kilo minn dawn iz-żewġ ġobnijiet u l-ħażniet żejda miżmuma minnha fl-2004 ġew mibjugħa fl-aħħar tas-sena tal-2005.
83. Sitwazzjoni bħal din turi li l-ħażniet kollha ta’ prodott miżmum minn impriża fil-mument tal-adeżjoni jistgħu jiġu kkunsidrati bħala żejda meta jeżistu indizzji tal-fatt li l-akkumulazzjoni tal-ħażniet saret b’intenzjonijiet spekulattivi, pereżempju minħabba li, wara t-tranżazzjoni, ma kien hemm ebda moviment proporzjonali fir-rigward tal-bejgħ tal-prodott jew minħabba li ma nżammitx lanqas il-provvista tiegħu.
84. Skont ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, kull operatur għandu d-dritt li jixtri u jbigħ kull merkanzija, kif ukoll li jibda attività jew ibigħ prodotti differenti meta l-iktar jaqbillu. Il-libertà tas-suq hija tabilħaqq ristretta permezz tad-dritt Komunitarju. F’dan il-kuntest, l-operaturi ekonomiċi tal-Istat Kandidat li jidħol fl-Unjoni Ewropea jistgħu jakkumulaw ħażniet ta’ prodotti agrikoli, imma l-possibbiltà li l-ħażniet żejda jkunu jistgħu jiġu eliminati (fil-każ taz-zokkor) jew intaxxati, probabbilment jiddiswadihom.
85. Għaldaqstant, il-fatt li jiġu kkunsidrati ħażniet żejda ta’ operatur il-ħażniet kollha ta’ prodott agrikolu li huwa kellu fil-pussess tiegħu fl-1 ta’ Mejju 2004 huwa kompatibbli mal-għan tar-Regolament Nru 1972/2003, fejn jinsabu ċ-ċirkustanzi deskritti.
4. Dwar it-tielet domanda preliminari
86. It-tielet domanda preliminari tirrigwarda l-oneru tal-prova fil-kalkolu tal-ħażniet żejda tal-prodotti agrikoli. Il-qorti tar-rinviju għandha l-intenzjoni li tistabbilixxi jekk leġiżlazzjoni, li abbażi tagħha operatur li beda l-attività tiegħu bil-prodott relattiv inqas minn sena qabel l-adeżjoni jrid jipprova li l-kwantità tal-ħażniet fil-pussess tiegħu fl-1 ta’ Mejju 2004 tikkorrispondi għall-kwantità tal-ħażniet minnu abitwalment prodotti, mibjugħa, ttrasferiti jew mixtrija taħt kwalunkwe titolu kemm bil-ħlas jew gratwitament, tmurx kontra l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1972/2003 u l-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 60/2004 (19).
87. L-ebda wieħed miż-żewġ regolamenti ċċitati ma jsemmi l-onus probandi. Dan is-silenzju jippermetti lill-Istati Membri jirregolaw dan l-aspett kif jidhrilhom opportun skoni id-dritt nazzjonali, bil-kundizzjoni li ma jitqegħidx fil-periklu t-twettiq tal-għanijiet tal-leġiżlazzjoni Ewropea.
88. Barra minn hekk jidher loġiku li fejn l-Istat m’għandux elementi ta’ paragun sabiex jevalwa l-livell “normali” ta’ ħażniet, huwa l-istess interessat li għandu jiġġustifika ċ-ċifri fuq dan l-aspett.
89. Minħabba li l-ewwel parti tad-domanda jistħoqqilha risposta negattiva mhemmx bżonn li tiġi eżaminata t-tieni parti.
5. Dwar ir-raba’ domanda preliminari
90. Bir-raba’ domanda preliminari jrid jiġi ċċarat jekk huwiex kompatibbli mal-imsemmija regolamenti Komunitarji l-ġbir ta’ taxxa fuq il-ħażniet żejda fil-każ fejn jiġu aċċertati ħażniet żejda għand l-operatur fl-1 ta’ Mejju 2004, imma l-istess operatur jipprova li ma kiseb l-ebda vantaġġ effettiv taħt forma ta’ differenza tal-prezz, wara l-bejgħ tal-ħażniet wara l-1 ta’ Mejju 2004.
91. Għalhekk għandu jiġi stabbilit jekk, sabiex ikun jista’ jintaxxa l-ħażniet żejda, l-operatur iridx ikun irċeva qligħ.
92. Ir-regolamenti msemmija ma jipprovdux għal obbligu f’dan ir-rigward, fatt li huwa pjuttost indikattiv; mis-sens litterali tagħhom jirriżulta li l-għan tat-taxxa mhux dak li jikkastiga l-ispekulatur imma li jkun evitat li imġiba eventwali ta’ dan it-tip twassal għal distorsjonijiet mhux dovuta fis-swieq agrikoli. Però din it-taxxa għandha l-għan mhux biss li tħassar il-vantaġġi ekonomiċi li minnhom kieku bbenefikaw l-operaturi li għandhom fil-pussess tagħhom ħażniet żejda bi prezz baxx, imma wkoll li tipprevjeni l-ħolqien ta’ ħażniet għal finijiet spekulattivi (20).
93. Għaldaqstant, il-miżura dissważiva għandha tapplika għal kull attività li potenzjalment tista’ toħloq dan it-tagħwiġ, irrispettivament mill-qligħ li jkun għamel l-operatur.
B – Il-konsegwenzi tal-iskadenza tar-Regolament fuq il-miżuri nazzjonali dwar it-taxxa
94. Wara li twarrbet is-sistema ta’ identifikazzjoni tal-ħażniet żejda tal-prodotti agrikoli, il-qorti ta’ Tallin tistaqsi, fl-aħħar lok, dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1972/2003, li abbażi tiegħu dan ir-regolament jibqa’ validu sat-30 ta’ April 2007. Id-dilemma tqum minħabba li l-avviż ta’ impożizzjoni li bih Balbiino ntalbet tħallas it-taxxa fuq il-ħażniet żejda tagħha ġie adottat meta kien fis-seħħ ir-regolament (it-30 ta’ April 2007) (21), imma abbażi tad-dritt nazzjonali, hi setgħet tintalab biss minn data suċċessiva, minħabba li ma ġiex ikkunsidrat terminu sabiex tinġabar.
95. Fl-opinjoni tiegħi, id-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni Estonjana fuq l-ammissibbiltà tad-djun fiskali huma irrilevanti f’dan ir-rigward. Kif turi l-Kummissjoni, tul it-tliet snin li għaddew bejn l-adeżjoni u l-iskadenza tar-regolament, l-Istati Membri kellhom jirregolaw it-tassazzjoni fuq il-ħażniet żejda, jindividwaw il-volum u min kien qed jaħżen, u jipproċedu għal-likwidazzjoni tat-taxxa. Ftit jimporta jekk għal xi raġunijiet (pereżempju minħabba partikolaritajiet tad-dritt nazzjonali jew minħabba li rikorsi ppreżentati kontra l-avviżi ta’ impożizzjoni jkunu pendenti), ma nġabar l-ebda wieħed mill-ammonti dovuti. Inkella t-terminu msemmi jkun jista’ jintuża faċilment għal manipolazzjonijiet mill-interessati.
96. Id-dewmien fl-irkupru ma jikkompromettix la ċ-ċertezza legali (billi l-avviż ta’ impożizzjoni kellu jintbagħat qabel it-30 ta’ April 2007) u lanqas l-għanjiet tal-leġislazzjoni Komunitarja, billi l-effett dissważiv ta’ din tal-aħħar meta mqabbel mal-ħolqien ta’ ħażniet żejda jintlaħaq jekk fit-terminu tinħareġ liġi nazzjonali u jinbeda l-proċess ta’ impożizzjoni.
97. Għaldaqstant l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1972/2003 ma jneħħix il-validità ta’ avviż ta’ impożizzjoni, li fih jintalab il-ħlas tat-taxxa fuq il-ħażniet żejda, maħruġ fit-30 ta’ April 2007, minkejja li, konformement mad-dritt nazzjonali, dan l-avviż ikun sar operattiv fir-rigward tal-interessat biss wara din id-data u ma jiġix previst terminu sa meta jrid jinġabar dan il-ħlas.
VIII – Konklużjoni
98. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi għad-domandi preliminari tat-Tallinna Halduskohus kif ġej:
“1) L-Artikolu 6(3) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 60/2004 tal-14 ta’ Jannar 2004 li jistabbilixxi miżuri tranżitorji fis-settur taz-zokkor bħala riżultat tad-dħul tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, is-Slovenja u S-Slovakkja, it-tielet ‘premessa’ tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 832/2005, tal-31 ta’ Mejju 2005, dwar id-determinazzjoni tal-kwantitajiet żejda ta’ zokkor, isoglukosju u fruttozju għar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, is-Slovenja u s-Slovakkja, u l-Artikolu 4(1) u (2) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1972/2003, tal-10 ta’ Novembru 2003, dwar il-miżuri tranżitorji li għandhom ikunu adottati fir-rigward tal-kummerċ fi prodotti agrikoli minħabba l-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, l-Polonja, is-Slovenja u s-Slovakkja ma jipprekludux milli tiġi ddeterminata l-kwantità tal-ħażniet żejda ta’ operatur ekonomiku billi jitnaqqsu mill-ħażniet żejda miżmuma fl-1 ta’ Mejju 2004 l-hekk imsejħa ħażniet ittrasferiti ’l quddiem, li jiġu ddeterminati abbażi tal-medja tal-ħażniet eżistenti fl-1 ta’ Mejju tal-erba’ snin ta’ attività ta’ qabel l-adeżjoni, immoltiplikata b’koeffiċjent ta’ 1.2, dejjem jekk fil-kuntest ta’ dan il-kalkolu jiġu kkunsidrati ż-żieda tal-volum tal-produzzjoni, u ta’ proċessar jew ta’ bejgħ mill-operatur, tat-terminu ta’ maturazzjoni tal-prodotti agrikoli, tal-perijodu li fih ġew ikkostitwiti l-ħażniet, kif ukoll ta’ elementi oħra indipendenti mill-operatur.
Fir-rigward tal-kapaċità ta’ ħżin, l-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 m’għandux jiġi interpretat fis-sens li żieda f’din il-kapaċità waqt is-sena ta’ qabel l-adeżjoni tiġġustifika l-għotja ta’ valur inferjuri għall-ħażniet żejda tal-prodott agrikolu fil-pussess tal-operatur interessat, indipendentement mill-attività ekonomika ta’ dan tal-aħħar, mil-livell ta’ proċessar tal-prodott agrikolu inkwistjoni u mill-volum tal-ħażniet relattivi fis-snin qabel l-1 ta’ Mejju 2004 u fis-snin ta’ wara din id-data.
2) Il-kunsiderazzjoni ta’ ħażniet ta’ prodott agrikolu fil-pussess tal-operatur fl-1 ta’ Mejju 2004 bħala ħażniet żejda, hija kompatibbli mar-Regolament Nru 1927/2003, fil-każ fejn jissussistu indizji tal-fatt li l-akkumulazzjoni saret għal finijiet spekulattivi.
3) Sistema li abbażi tagħha operatur li beda l-attività tiegħu fir-rigward tal-prodott inkwistjoni inqas minn sena qabel l-adeżjoni, irid jipprova li l-kwantità tal-ħażniet żejda fil-pussess tiegħu fl-1 ta’ Mejju 2004 tikkorrispondi għall-kwantità tal-ħażniet ta’ dan il-prodott agrikolu minnu abitwalment prodotti, mibjugħin, trasferiti jew mixtrija taħt kwalunkwe titolu kemm bil-ħlas jew mingħajr ħlas, ma tmurx kontra l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1972/2003 u l-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 60/2004.
4) Il-ġbir ta’ taxxa fuq il-ħażniet żejda fil-każ fejn l-operatur kellu l-ħażniet żejda fl-1 ta’ Mejju 2004, imma li dan jipprova li wara din id-data ma kiseb l-ebda vantaġġ effettiv bil-bejgħ tagħhom taħt forma ta’ differenza tal-prezz, hija kompatibbli mar-Regolament Nru 1972/2003 u r-Regolament Nru 60/2004.
5) L-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1972/2003 ma jopponix il-fatt li jintalab mingħand operatur il-ħlas ta’ taxxa fuq il-ħażniet żejda permezz ta’ avviż ta’ impożizzjoni maħruġ f’data li fiha kien applikabbli r-Regolament (fit-30 ta’ April 2007), minkejja li, konformi mad-dritt nazzjonali, dan l-avviż ikun sar operattiv fir-rigward tal-interessat biss wara t-tmiem tal-validità tar-regolament u minkejja li d-dritt nazzjonali ma jipprovdix għal terminu għall-irkupru tat-taxxa.”
1 – Lingwa oriġinali: l-Ispanjol.
2 – Regolament tal-Kunsill (KE) 3108/94 tad-19 ta’ Diċembru 1994 fuq miżuri tranżitorji li jridu jiġu adottati minħabba d-dħul tal-Awstrija, il-Finlandja u l-Iżvezja fir-rigward tal-kummerċ fi prodotti agrikoli (ĠU L 328 p. 42).
3 – Kawża C-179/00 (Ġabra p. I-501), paragrafu 19, fost l-oħrajn.
4 – Huma l-kawżi T-257/04, Il-Polonja vs Il-Kummissjoni; T-258/04, Il-Polonja vs Il-Kummissjoni; T-300/05, Ċipru vs Il-Kummissjoni; T-316/05, Ċipru vs Il-Kummissjoni; T-324/05, L-Estonja vs Il-Kummissjoni; T-247/07, Slovakkja vs Il-Kummissjoni; T-248/07, Ir-Repubblika Ċeka vs Il-Kummissjoni; u T-262/07, Il-Litwanja vs Il-Kummissjoni.
5 – Att dwar il-kundizzjonijiet ta’ adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, tar-Repubblika tal-Estonja, tar-Repubblika ta’ Ċipru, tar-Repubblika tal-Latvja, tar-Repubblika tal-Litwanja, tar-Repubblika tal-Ungerija, tar-Repubblika ta’ Malta, tar-Repubblika tal-Polonja, tar-Repubblika tas-Slovenja, u tar-Repubblika Slovakka u l-emendi tat-trattati li fuqhom hija bbażata l-Unjoni Ewropeja (ĠU L 236 tat-23 ta’ Settembru 2003 p. 46).
6– Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1972/2003, tal-10 ta’ Novembru 2003, dwar il-miżuri tranżitorji li għandhom ikunu adottati fir-rigward tal-kummerċ fi prodotti agrikoli minħabba l-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, l-Polonja, is-Slovenja u s-Slovakkja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 40, p. 474).
7 – Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 60/2004, tal-14 ta’ Jannar 2004, li jistabbilixxi miżuri tranżitorji fis-settur taz-zokkor bħala riżultat tad-dħul tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, is-Slovenja u s-Slovakkja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 42, p. 125).
8 – Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 832/2005, tal-31 ta’ Mejju 2005, dwar id-determinazzjoni tal-kwantitajiet żejda ta’ zokkor, isoglukożju u fruttożju għar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, is-Slovenja u s-Slovakkja (ĠU L 138 p. 3).
9 – Sentenza tal-11 ta’ Diċembru 2007, C-161/06, (Ġabra p. I-10841).
10 – Sentenza Skoma-Lux, iċċitata aktar ’il fuq (punt 59).
11 – Kull eċċezzjoni ta’ dritt nazzjonali dwar l-eżistenza jew l-applikabbiltà tal-ÜLTS (bħall-preżunta pubblikazzjoni tardiva ċċitata mill-impriża interessata fil-paragrafi 22 u 23 tal-osservazzjonijiet tagħha) tista’ titqajjem biss quddiem il-qorti nazzjonali.
12 – Fir-rigward tal-poter ta’ għażla tal-Istati Membri fl-applikazzjoni u fl-attwazzjoni tar-regolamenti Komunitarji ara s-sentenzi tat-30 ta’ Novembru 1978 Kawża 31/78, Bussone paragrafu 16 (Ġabra p. 2429); tal-20 ta’ Ġunju 2002, Mulligan C-313/99 (Ġabra p. I-5719), paragrafu 33; u tal-24 ta’ April 2008, Arcor C-55/06, (Ġabra p. I-2931) paragrafu 140.
13 – Fost il-leġiżlazzjoni Komunitarja rilevanti għal dan il-għan, id-domanda preliminari tikkwota l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 60/2004. Ikun madankollu aktar xieraq li jiġi kkwotat is-subArtikolu 3 tal-istess Artikolu ġaladarba għadha tiġi evalwata l-korrettezza ta’ metodu ta’ kalkolu tal-ħażniet żejda ta’ kull operatur ekonomiku, u mhux li tiġi intaxxata, bħal fis-subArtikolu 1, il-ħażna żejda globali ta’ kull Stat Membru.
14 – Il-medja maħsuba li tikkostitwixxi t-tnaqqis ta’ din l-operazzjoni tieħu l-isem ta’ “ ħażniet ittrasferiti ’l quddiem”.
15 – Il-volum tal-produzzjoni tal-industrija tal-ikel fl-2004 kienet kibret b’madwar 20.7 % meta mqabbla mal-2000.
16 – Kienet iktar ċara l-formula tar-Regolament Nru 3108/94 adottat fl-okkażjoni tat-tkabbir tal-1994 fejn l-Artikolu 4(2) kien jirreferi għall-bżonn li jittieħdu inkunsiderazzjoni “il-kurrenti kummerċjali li seħħu fis-snin ta’ qabel”.
17 – Il-ħażna taz-zokkor tal-AS Balbiino kienet tvarja, qabel l-2004, biss bejn iż-0.9 % u t-2.4 % tal-volum annwali tal-ipproċessar, minħabba li l-impriża ma kellhiex kumpless ta’ mħażen kbir biżżejjed fejn setgħet taħżen il-kwantitattivi ta’ zokkor neċessarji, u fl-1 ta’ Mejju 2005 kienet baqgħet iżżomm taħt it-3.0 % tal-volum tal-ipproċessar tas-sena inkwistjoni (mill-1 ta’ Mejju 2005 sal-1 ta’ Mejju 2006) jiġifieri 9.7 drabi anqas mill-1 ta’ Mejju 2004.
18 – Tielet ‘premessa’ tar-regolament.
19 – Huwa tal-istagħġib kif l-uniku Artikolu tal-ÜLTS li jistabbilixxi sistema li tixbah dik inkwistjoni fil-kawża preżenti ma jirrigwardax l-operaturi attivi għal inqas minn sena, imma dawk attivi għal inqas minn erba’ snin (Artikolu 6(2)), fatt li ma jinfluwixxix fuq ir-risposta li qed nipproponi.
20 – Sentenza Weidacher (iċċitata iktar ’il fuq, punt 22) iddeċidiet f'dan is-sens fir-rigward tar-Regolament Nru 3108/94.
21 – L-avviż ta’ impożizzjoni ngħata lid-dipartiment postali f'din l-istess data.
Full & Egal Universal Law Academy