Kawża C-248/07
Trespa International BV
vs
Nova Haven- en Vervoerbedrijf NV
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-hof van beroep te Antwerpen)
“Regolament ta’ implementazzjoni tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità — Artikoli 291 u 297 — Trattament tariffarju favorevoli — Użu finali — Kunċett ta’ ‛persuna li timporta l-merkanzija jew li jkollha l-merkanzija [i]mportata [tordna l-importazzjoni tagħha] għal ċirkolazzjoni libera’ — Kunċett ta’ ‛trasferiment ta’ merkanzija fil-Komunità’ — Kunċett ta’ ‛destinatarju’”
Sommarju tas-sentenza
1. Domandi preliminari — Ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja — Limiti — Domandi manifestament irrilevanti u domandi ipotetiċi magħmula f’kuntest li jeskludi risposta utli — Domandi li m’għandhomx x’jaqsmu mas-suġġett tal-kawża prinċipali
(Artikolu 234 KE)
2. Tariffa Doganali Komuni — Ammissjoni għall-benefiċċju ta’ skema tariffarja favorevoli minħabba l-użu finali tal-merkanzija — Persuna li timporta l-merkanzija jew li tordna l-importazzjoni tagħha għal ċirkolazzjoni libera, fis-sens tal-Artikolu 291(1) tar-Regolament Nru 2454/93 — Kunċett
(Regolament tal-Kunsill Nru 2913/92, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4); Regolamenti tal-Kummissjoni Nru 2454/93, Artikolu 291(1), it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 291(3) u Artikolu 293, u Nru 89/97)
3. Tariffa Doganali Komuni — Ammissjoni għall-benefiċċju ta’ skema tariffarja favorevoli minħabba l-użu finali tal-merkanzija — Trasferiment ta’ merkanzija fil-Komunità — Kunċett
(Regolamenti tal-Kummissjoni Nru 2454/93, Artikoli 291, 297(1), 298(4) u (5), u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 300, u Nru 89/97)
4. Tariffa Doganali Komuni — Ammissjoni għall-benefiċċju ta’ skema tariffarja favorevoli minħabba l-użu finali tal-merkanzija — Trasferiment ta’ merkanzija fil-Komunità — Destinatarju fis-sens tal-Artikolu 297 tar-Regolament Nru 2454/93 — Kunċett
(Regolament tal-Kunsill 2913/92, Artikolu 5; Regolamenti tal-Kummissjoni Nru 2454/93, Artikoli 291 u 297(1), u Nru 89/97)
1. Fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali stabbilita mill-Artikolu 234 KE, hija biss il-qorti nazzjonali, li tkun ġiet adita bil-kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà għall-eventwali deċiżjoni ġudizzjarja, li għandha tevalwa, fid-dawl tal-fatturi partikolari tal-kawża quddiemha, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tieħu deċiżjoni, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Minn dan jirriżulta li d-domandi li jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju magħmula mill-qorti nazzjonali fil-kuntest leġiżlattiv u fattwali li hija responsabbli biex tiddefinixxi, u li l-verifika tal-eżattezza tagħha mhijiex ir-responsabbiltà tal-Qorti tal-Ġustizzja, jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Din il-preżunzjoni ta’ rilevanza tista’ tiġi injorata biss f’każijiet eċċezzjonali, meta jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt Komunitarju m’għandha l-ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali jew meta l-problema hija ipotetika jew il-Qorti tal-Ġustizzja m’għandhiex elementi ta’ fatt jew ta’ dritt neċessarji sabiex twieġeb b’mod utli għad-domandi li jsirulha.
(ara l-punti 32, 33)
2. L-Artikolu 291(1) tar-Regolament Nru 2454/93 li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju, kif emendat bir-Regolament Nru 89/97, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “persuna li timporta l-merkanzija jew li jkollha l-merkanzija [i]mportata [tordna l-importazzjoni tagħha]” li jinsab fih ikopri l-persuna li għaliha hija destinata l-merkanzija u li għandha l-intenzjoni li tużaha għall-użu finali preskritt, indipendentement mill-fatt li hija stess tagħmel id-dikjarazzjoni doganali jew li hija tkun rappreżentata għal dan il-għan skont l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 2913/92. L-imsemmi kunċett ma jkoprix ir-rappreżentant ta’ din il-persuna quddiem l-awtoritajiet doganali, ħlief fil-każijiet fejn l-imsemmija persuna tkun ikkunsidrata li qed taġixxi f’isimha jew għan-nom tagħha skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament Nru 2913/92 u b’hekk għandha tkun ikkunsidrata bħala importatriċi.
F’dan ir-rigward, għalkemm huwa minnu li l-Kapitolu 2 tat-Titolu I tal-Parti II tar-Regolament ta’ implementazzjoni, li jirregola l-“ammissjoni ta’ merkanzija bi trattament ta’ tariffa favorevoli għar-raġuni tal-użu finali tagħhom”, ma jiddefinixxix il-kunċett ta’ “persuna li timporta l-merkanzija jew li [tordna l-importazzjoni tagħha]”, xorta jibqa’ l-fatt li l-imsemmija leġiżlazzjoni timponi fuq id-detentur tal-imsemmija awtorizzazzjoni ċerti obbligi li jippermettu li jiġi stabbilit min hija l-persuna indikata fl-Artikolu 291(1) ta’ dan ir-regolament. B’hekk, kemm l-obbligu stabbilit fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 291(3) tal-imsemmi regolament li jgħid li l-persuna kkonċernata għandha tippermetti lill-awtoritajiet doganali li jintraċċaw il-merkanzija għas-sodisfazzjon tagħhom fl-istabbiliment jew l-istabbilimenti tal-impriża matul l-ipproċessar tagħha, kif ukoll l-obbligi preskritti fl-Artikolu 293 ta’ dan ir-regolament, bħall-użu tal-merkanzija għall-użu finali preskritt, iż-żamma ta’ reġistri li jippermettu lill-awtoritajiet doganali jwettqu kull kontroll li jqisu neċessarju u ż-żamma ta’ dawn ir-reġistri, juru, li l-persuna li timporta l-merkanzija jew li tordna l-importazzjoni tagħha, jiġifieri l-persuna li trid ikollha fil-pussess tagħha l-awtorizzazzjoni prevista fl-Artikolu 291 tar-Regolament ta’ implementazzjoni, hija dik li għaliha l-merkanzija hija destinata u li għandha l-intenzjoni li tużaha għall-użu finali preskritt. Hija biss din il-persuna li qiegħda f’pożizzjoni li tirrispetta l-obbligi previsti fl-Artikoli 291 u 293 ta’ dan ir-regolament.
Il-fatt li l-Artikolu 291(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni juża kemm il-kliem il-“persuna li timporta” kif ukoll “li [tordna l-importazzjoni tagħha]” jindika li huwa ammissibbli li merkanzija li għandha użu finali tiġi importata billi persuna tiġi rrappreżentata quddiem l-awtoritajiet doganali skont l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 2913/92. Minn dan jirriżulta li r-rappreżentant li jagħmel id-dikjarazzjonijiet doganali għan-nom ta’ ħaddieħor mhuwiex il-persuna prevista fl-Artikolu 291(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni, u b’hekk m’għandux bżonn ikun id-detentur tal-awtorizzazzjoni skont dan l-artikolu. Huwa biss meta l-aġent doganali ma jiddikjarax li huwa jkun qed jaġixxi f’isem u għan-nom ta’ persuna oħra jew jiddikjara li jkun qed jaġixxi f’isem u għan-nom ta’ persuna oħra mingħajr ma jippossjedi awtorizzazzjoni biex jaġixxi bħala rappreżentant, li dan l-aġent huwa kkunsidrat bħala li huwa stess huwa l-importatur u li għandu, konsegwentement, jippossjedi awtorizzazzjoni bil-miktub sabiex jibbenefika minn trattament tariffarju favorevoli għall-merkanzija importata.
(ara l-punti 46-51, 54 u d-dispożittiv 1)
3. L-Artikolu 297(1) tar-Regolament Nru 2454/93, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju, kif emendat bir-Regolament Nru 89/97, għandu jiġi interpretat fis-sens li m’hemmx trasferiment ta’ merkanzija fil-Komunità f’sitwazzjoni fejn il-merkanzija tiġi importata fi Stat Membru u mbagħad tiġi ttrasportata lejn Stat Membru ieħor, jekk il-persuna awtorizzata taġixxi għan-nom tal-importatur finali, ħaġa li għandha tiġi vverifikata mill-qorti nazzjonali. Is-sempliċi fatt li l-merkanzija ġiet importata u żdoganata fl-Istat Membru u mbagħad ġiet ittrasportata lejn Stat Membru ieħor huwa irrilevanti biex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ trasferiment skont din id-dispożizzjoni. Fil-każ ta’ trasferiment, id-destinatarju għandu jkun fil-pussess ta’ awtorizzazzjoni mogħtija skont l-Artikolu 291 ta’ dan ir-regolament.
F’dan ir-rigward, sabiex jiġi stabbilit jekk hemmx trasferiment fil-Komunità skont l-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni, mill-għan ta’ dan ir-regolament jirriżulta li dak li huwa importanti huwa t-trasferiment lid-destinatarju tal-obbligi li jikkonċernaw il-merkanzija li tkun is-suġġett tat-trasferiment. Għalhekk, id-destinatarju għandu jkun fil-pussess ta’ awtorizzazzjoni mogħtija skont l-Artikolu 291 ta’ dan ir-regolament. B’hekk, l-Artikolu 298(4) u (5) u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 300 tar-Regolament ta’ implementazzjoni jipprovdu li, mid-data tat-trasferiment tal-merkanzija, l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikoli 291 sa 304 tar-Regolament ta’ implementazzjoni jgħaddu mill-kunsinnatur għad-destinatarju u li dan tal-aħħar huwa obbligat li jinkludi l-merkanzija kkunsinnata fir-reġistri tiegħu. B’hekk jirriżulta li trasferiment ta’ merkanzija, skont l-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jista’ jseħħ biss bejn il-persuni li huma d-detenturi tal-awtorizzazzjoni għal użu finali, jiġifieri l-persuni li għandhom jew li kellhom l-intenzjoni li jużaw il-merkanzija li tkun is-suġġett tat-trasferiment għall-użu finali preskritt.
(ara l-punti 65, 69, u d-dispożittiv 2)
4. L-Artikolu 297(1) tar-Regolament Nru 2454/93, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju, kif emendat bir-Regolament Nru 89/97, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “destinatarju” li jinsab fih ma jkoprix aġent doganali li jieħu ħsieb il-formalitajiet doganali għan-nom tal-importatur.
Fil-fatt, id-destinatarju huwa l-persuna li takkwista mill-kunsinnatur id-dritt jew l-oġġett ittrasferit. B’hekk, il-kunċett ta’ “destinatarju” skont l-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jkopri l-persuna li takkwista mill-kunsinnatur il-merkanzija li bbenefikat, meta ġiet rilaxxata għal ċirkolazzjoni libera, minn trattament tariffarju favorevoli minħabba l-użu finali tagħha, iżda li ma tkunx għada intużat b’dan il-mod fid-data tat-trasferiment. Issa, aġent doganali, li jirrilaxxa merkanzija mhux Komunitarja għan-nom tal-importatur huwa r-rappreżentant ta’ dan tal-aħħar quddiem l-awtoritajiet doganali skont l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 2913/92, filwaqt li l-importatur huwa l-persuna li tordna l-importazzjoni tal-merkanzija għar-rilaxx għal ċirkolazzjoni libera skont l-Artikolu 291 tar-Regolament ta’ implementazzjoni.
(ara l-punti 72-74 u d-dispożittiv 3)
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
6 ta’ Novembru 2008 (*)
“Regolament ta’ implementazzjoni tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità – Artikoli 291 u 297 – Trattament tariffarju favorevoli – Użu finali – Kunċett ta’ ‛persuna li timporta l-merkanzija jew li jkollha l-merkanzija [i]mportata [tordna l-importazzjoni tagħha] għal ċirkolazzjoni libera’ – Kunċett ta’ ‛trasferiment ta’ merkanzija fil-Komunità’ – Kunċett ta’ ‛destinatarju’”
Fil-Kawża C‑248/07,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-hof van beroep te Antwerpen (il-Belġju), permezz ta’ deċiżjoni tat-8 ta’ Mejju 2007, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-23 ta’ Mejju 2007, fil-proċedura
Trespa International BV
vs
Nova Haven- en Vervoerbedrijf NV,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn A. Rosas, President tal-Awla, A. Ó Caoimh, J. N. Cunha Rodrigues, U. Lõhmus (Relatur) u A. Arabadjiev, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: D. Ruiz-Jarabo Colomer,
Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-8 ta’ Mejju 2008,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– għal Trespa International BV, minn S. D’Hoine, A. Jansen u K. Van den Bosch, advocaten,
– għal Nova Haven- en Vervoerbedrijf NV, minn J. Stevens u B. Delbaere, advocaten,
– għall-Gvern Belġjan, minn L. Van den Broeck u C. Pochet, bħala aġenti,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn S. Schønberg u H. van Vliet, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 1a, 291 u 297 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, tat-2 ta’ Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju (ĠU L 253, p. 1), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 89/97 tal-20 ta’ Jannar 1997 (ĠU L 17, p. 28, iktar ’il quddiem ir-“Regolament ta’ implementazzjoni”).
2 Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Trespa International BV (iktar ’il quddiem “Trespa”) u Nova Haven- en Vervoerbedrijf NV (iktar ’il quddiem “Nova”) dwar talba mressqa minn Trespa għal kumpens għad-danni u l-ħlas lura tal-ispejjeż amministrattivi li allegatament seħħew minħabba żbalji ta’ Nova.
Il-kuntest ġuridiku
Il-Kodiċi Doganali tal-Komunità
3 Skont l-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU L 302, p. 1, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali”):
“1. Taħt il-kondizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 64(2) u bla ħsara għad-dispożizzjonijiet adottati fi ħdan il-qafas tal-Artikolu 243(2)(b), kull persuna tista’ taħtar rappreżentant fin-negozjati tagħha ma’ l-awtoritajiet doganali biex jesegwixxi l-atti u l-formalitajiet stipulati mir-regoli doganali.
2. Din ir-rappreżentazzjoni tista’ tkun:
– diretta, f’liema każ ir-rappreżentant għandu jaġixxi f’isem u għan-nom ta’ persuna oħra,
jew
– indiretta, f’liema każ ir-rappreżentant għandu jaġixxi f’ismu proprju iżda għan-nom ta’ persuna oħra.
Stat Membru jista’ jirrestrinġi d-dritt li jsiru dikjarazzjonijiet doganali:
– b’rappreżentazzjoni diretta, jew,
– b’rappreżentazzjoni indiretta,
għalhekk ir-rappreżentant għandu jkun aġent doganali li jwettaq il-kummerċ tiegħu fit-territorju ta’ dak il-pajjiż.
[…]
4. Rappreżentant għandu jiddikjara li qed jaġixxi f’isem il-persuna li jirrappreżenta, jispeċifika jekk ir-rappreżentanza hix diretta jew indiretta u jkollu l-poter li jaġixxi bħala rappreżentant.
Persuna li tonqos milli tiddikjara li qed taġixxi f’isem jew għan-nom ta’ persuna oħra jew li tiddikjara li qed taġixxi f’isem jew għan-nom ta’ persuna oħra mingħajr ma tkun awtorizzata li tagħmel dan għandha titqies li qed taġixxi f’ismha proprju u għan-nom tagħha stess.
5. L-awtoritajiet doganali jistgħu jitolbu lil kull persuna li tiddikjara li qed taġixxi f’isem jew għan-nom ta’ persuna oħra biex tipproduċi prova tal-poteri tagħha biex taġixxi bħala rappreżentant.”
4 L-Artikolu 21(1) tal-Kodiċi Doganali jgħid li:
“It-trattament favorevoli tat-tariffa li minnu tista’ tibbenefika ċerta merkanzija minħabba n-natura jew konsum [l-użu finali] tagħha għandu jkun suġġett għall-kondizzjonijiet stipulati skond il-proċedura tal-Kumitat. Fejn hija meħtieġa awtorizzazzjoni għandhom japplikaw l-Artikoli 86 u 87.”
5 L-Artikolu 29(1) ta’ dan il-kodiċi jipprovdi:
“1. Il-valur doganali ta’ merkanzija importata għandu jkun il-valur tat-transazzjoni, jiġifieri, il-prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas għall-merkanzija meta tinbiegħ għall-esportazzjoni lit-territorju doganali tal-Komunità, aġġustat, fejn ikun meħtieġ, skond l-Artikoli 32 u 33, sakemm:
[…]
ċ) ebda parti tad-dħul minn xi bejgħ mill-ġdid sussegwenti, jew minn kif jiddisponi minnha [jittrasferixxi]] jew juża l-merkanzija x-xerrej ma tmiss direttament jew indirettament lill-bejjiegħ, ħlief meta jista’ jsir aġġustament xieraq skond l-Artikolu 32 […]”
6 Skont l-Artikolu 86 tal-Kodiċi Doganali:
“Mingħajr preġudizzju għall-kondizzjonijiet speċjali addizzjonali li jirregolaw il-proċedura konċernata, l-awtorizzazzjoni li ssir referenza għaliha fl-Artikolu 85 u dik li ssir referenza għaliha fl-Artikolu 100(1) għandha tingħata biss:
– lil persuni li joffru kull garanzija neċessarja għall-kondotta xierqa ta’ l-operazzjonijiet
[u]
– meta l-awtoritajiet doganali jkunu jistgħu jissorveljaw u jsegwu mill-qrib il-proċedura mingħajr ma jkollhom għalfejn jintroduċu arranġamenti amministrattivi sproporzjonati għall-ħtiġijiet ekonomiċi involuti.”
Ir-Regolament ta’ implementazzjoni
7 L-Artikolu 1a tar-Regolament ta’ implementazzjoni jipprovdi:
“Għall-finijiet li jiġu applikati l-Artikoli 16 sa 34 u 291 sa 308, il-pajjiżi ta’ l-Unjoni Ekonomika Benelux għandhom ikunu meq[j]usa bħala Stat Membru wieħed.”
8 Id-dispożizzjonijiet tar-Regolament ta’ implementazzjoni rilevanti għall-kawża prinċipali, jiġifieri l-Artikoli 291 sa 304, jinsabu fil-Parti II, intitolata “Trattament jew użu approvati mid-dwana”, Titolu I, intitolat “Rilaxx għal ċirkolazzjoni libera”, Kapitolu 2, intitolat “L-Ammissjoni ta’ merkanzija bi trattament ta’ tariffa favorevoli għar-raġuni ta’ l-użu finali tagħhom”, Sezzjoni 1, intitolata “Merkanzija barra minn żwiemel għall-qatla”, ta’ dan ir-regolament.
9 L-Artikolu 291 tar-Regolament ta’ implementazzjoni jipprovdi:
“1. L-ammissjoni ta’ merkanzija imdaħħla għal ċirkolazzjoni libera bi trattament ta’ tariffa favorevoli għar-raġuni ta’ l-użu finali tagħha għandha tkun soġġetta għall-għoti ta’ awtorizzazzjoni bil-miktub lill-persuna li timporta l-merkanzija jew li jkollha l-merkanzija [i]mportata [tordna l-importazzjoni tagħha] għal ċirkolazzjoni libera.
2. L-awtorizzazzjoni msemmija għandha tinħareġ fuq talba bil-miktub tal-persuna kkonċernata mill-awtoritajiet doganali ta’ l-Istat Membru fejn il-merkanzija tkun dikjarata għal ċirkolazzjoni libera.
3. […]
Il-persuna kkonċernata għandha tippermetti lill-awtoritajiet doganali li jintraċċaw il-merkanzija għas-sodisfazzjon tagħhom fl-istabbiliment jew l-istabbilimenti ta’ l-impriża matul l-ipproċessar tagħha.”
10 L-Artikolu 293 ta’ dan ir-regolament jgħid hekk:
“Id-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni għandu jkun obbligat:
a) li juża l-merkanzija għall-użu finali preskritt;
b) li jzomm reġistri li jippermettu lill-awtoritajiet doganali iwettqu kull kontroll li jqisu neċessarju biex jassiguraw li l-merkanzija hija infatti mqiegħda għall-użu finali preskritt u iżomm dawn ir-reġistri.”
11 Skont l-Artikolu 295(1) ta’ dan ir-regolament:
“Il-merkanzija għandha tiġi kkunsidrata li ntużat għall-użu finali inkwistjoni:
[…]
2) fil-każ ta’ merkanzija li tista’ tintuża ripetutament, sentejn wara li l-ewwel tintuża għall-użu preskritt; id-data ta’ l-ewwel destinazzjoni għandha tiġi iskritta fir-reġistri msemmija fl-Artikolu 293(b); madankollu:
[…]
ċ) merkanzija elenkata fl-Anness 40, il-Parti 1, intiża għal ċerti klassijiet ta’ inġenji ta’ l-ajru għall-iskopijiet tal-kostruzzjoni, il-manutenzjoni, il-konverżjoni jew it-tagħmir tagħhom għandha tiġi kkunsidrata li intużat għal dak l-użu finali meta l-inġenju ta’ l-ajru huwa trasferit lil persuna barra mid-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni jew magħmula disponibbli għal darba oħra lis-sid tagħha, inter alia wara l-manutenzjoni, t-tiswija jew il-konverżjoni;
d) merkanzija msemmija fl-Anness 40, il-Parti 2, intiża għal ċerti klassijiet ta’ bastimenti jew għal pjattaformi ta’ tħaffir jew produzzjoni għall-iskopijiet tal-kostruzzjoni, t-tiswija, l-manutenzjoni, il-konverżjoni, l-armar jew it-tagħmir tagħhom għandha tiġi kkunsidrata li intużat għal dak l-użu finali meta l-bastiment jew il-pjattaforma ta’ tħaffir jiġi trasferit lil persuna barra mid-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni jew magħmula disponibbli għal darb’ oħra lis-sid tagħha, inter alia wara il-manutenzjoni, t-tiswija jew il-konverżjoni;
[…]”
12 L-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jipprovdi:
“Meta l-merkanzija tiġi trasferita fil-Komunità, id-destinatarju għandu jkollu awtorizzazzjoni maħruġa skond l-Artikolu 291.”
13 L-Artikolu 298(4) u (5) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“4. Malli jirċievi l-merkanzija, id-destinatarju għandu jagħmel l-iskrizzjoni tagħha fir-reġistri previsti fl-Artikolu 293 (b), li magħhom għandu jehmiż l-oriġinali; ir-raba’o kopja għanndha tintbgħat mingħajr dewmien lill-uffiċċju doganali kompetenti ta’ l-Istat Membru tad-detsinazzjoni bil-mid kif preskritt minn dak l-Istat Membru b’ indikazzjoni tad-data tal-wasla. Id-destinatarju għandu jinnotifika immedjatament lid-dwana b’kull eċċess, nuqqas, sostituzzjoni jew irregolarità oħra. B’żieda ma dan, għandu jibgħat il-ħames kopja lill-kunsinnatur.
5. L-obbligi tal-kunsinnatur taħt dan il-kapitolu għandhom jgħaddu fuq id-destinatarju fid-data msemmij[a] fil-paragrafu 4. Sa dak il-ħin, dawn l-obbligi għandhom jibqgħu ir-responsabbiltà tal-kunsinnatur.”
14 Skont l-Artikolu 300 ta’ dan ir-regolament:
“It-trasferimenti kollha fi Stat Membru għandhom jiġu notifikati lill-awtoritajiet doganali. Il-forma tan-notifika, it-terminu li fih għandha ssir u kull ħtieġa oħra għandhom jiġu determinati mill-awtoritajiet imsemmija. In-notifika għandha tiddikjara b’mod ċar id-data tat-trasferiment tal-merkanzija.
B’effett minn din id-data id-destinatarju għandu jassumi l-obbligi li joħorġu minn din is-Sezzjoni fir-rigward tal-merkanzija trasferita.”
15 Skont l-Artikolu 302 ta’ dan ir-regolament:
“1. L-awtoritajiet doganali m’għandhomx japprovaw l-użu ta’ merkanzija barra milli kif provdut bit-trattament favorevoli tariffarju imsemmi fl-Artikolu 291, sakemm id-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni ma jkunx jista’ jistabilixxi għas-sodisfazzjon tagħhom li kien impossibbli għal raġunijiet li għandhom x’jaqsmu maċ-ċirkostanzi li jinsab fihom jew għall-merkanzija proprja biex il-merkanzija titqiegħed għall-użu finali preskritt.
[…]
3. L-approvazzjoni msemmija fil-paragrafi preċedenti għandha tkun kondizzjonata għal li d-detentur ta’ l-awtorizzazzjoni jħallas l-ammont ta’ dazji ta’ l-importazzjoni stabbiliti skont l-Artikolu 208 tal-kodiċi [doganali].”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
16 Trespa ilha, mill-1 ta’ Jannar 1995, timporta mill-Istati Uniti lejn l-Olanda kraft paper użata fil-manifattura ta’ materjali tal-kostruzzjoni. Trespa tixtri din il-merkanzija mill-kumpannija Amerikana Westvaco skont il-kundizzjonijiet tal-bejgħ magħrufa bħala “kkunsinnat, dazju mhux imħallas” (“delivered duty unpaid”). Skont dawn il-kundizzjonijiet, il-bejjiegħ iħallas l-ispejjeż tal-ħażna u Trespa tista’ tieħu l-merkanzija mill-ħażniet ikkonċernati skont il-bżonnijiet tagħha.
17 Sax-xahar ta’ Mejju tal-1997, il-kraft paper kien jiġi kkunsinnat lill-kumpannija Moerdijk Marine Services f’Moerdijk (l-Olanda) fejn huwa mbagħad kien jiġi maħżun. Fix-xahar ta’ Mejju tal-1997, il-fergħa Ewropea tal-kumpannija Westvaco, Westvaco Europe NV, infurmat lil Trespa li hija kellha l-intenzjoni li tittrasferixxi l-istokk tagħha ta’ Moerdijk lejn Antwerp (il-Belġju) u li tuża s-servizzi ta’ Nova għall-proċessi ta’ żdoganar, ta’ ħżin u ta’ tneħħija mill-ħażna.
18 Fl-istess żmien tat-trasferiment tal-maħżen ta’ Westvaco Europe NV għal Antwerp, Trespa talbet lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej sabiex tikklassifika l-kraft paper taħt l-iskema ta’ sospensjoni b’mod li ma jkollhiex tħallas id-dazju fuq l-importazzjoni. Din it-talba kienet ibbażata fuq il-fatt li l-Unjoni Ewropea ma kinitx tipproduċi biżżejjed kraft paper sabiex tissodisfa l-bżonnijiet ta’ Trespa.
19 Fis-27 ta’ Ġunju 1997, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adotta r-Regolament (KE) Nru 1291/97 li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2505/96 li jiftaħ u jipprovdi għall-amministrazzjoni ta’ kwoti ta’ tariffi tal-Komunità għal ċerti prodotti agrikoli u industrijali u jemenda Regolament (KE) Nru 3059/95 li jiftaħ u jipprovdi għall-amministrazzjoni ta’ kwoti ta’ tariffi tal-Komunità għal ċerti prodotti agrikoli u industrijali (l-ewwel serje 1996) (ĠU L 176, p. 17), li kien jistipula li d-dazju doganali applikabbli kien ta’ 0 % għal kwota ta’ 8 000 tunellata ta’ kraft paper li taqa’ taħt l-intestatura tariffarja NM 4804 4191 10 u ta’ 7 000 tunellata ta’ kraft paper li taqa’ taħt l-intestatura tariffarja NM 4804 5190 10.
20 Skont ir-Regolament Nru 1291/97, kienu biss l-importazzjonijiet ta’ kraft paper intiżi għal użu finali partikolari, b’mod partikolari għall-manifattura ta’ ċerti prodotti, li setgħu jibbenefikaw minn dawn iż-żewġ kwoti tat-tariffa.
21 Bejn ix-xahar ta’ Lulju tal-1997 u x-xahar ta’ Jannar tal-1998, Nova żdoganat merkanzija ta’ Trespa mingħajr ħlas ta’ taxxi fuq l-importazzjoni u mingħajr oġġezzjoni min-naħa tal-awtoritajiet doganali ta’ Antwerp. Fix-xahar ta’ Jannar tal-1998, l-imsemmija awtoritajiet wettqu verifika esterna tad-dokumenti ta’ żdoganar u infurmaw lil Nova li l-imsemmija kwoti tat-tariffa ma kinux mingħajr ebda kundizzjoni, iżda li huma kienu suġġetti għall-kundizzjoni li l-merkanzija importata kellha tintuża għal użu finali partikolari li għaliha kienet neċessarja awtorizzazzjoni.
22 Wara li rċeviet din l-informazzjoni mingħand Nova, fis-26 ta’ Jannar 1998, Trespa ressqet quddiem l-awtoritajiet doganali Olandiżi talba bil-għan li tinkiseb awtorizzazzjoni għal użu finali, sabiex ikun jista’ jiġi importat kraft paper mill-Istati Uniti mingħajr ħlas ta’ taxxi fuq l-importazzjoni għall-produzzjoni ta’ panewijiet Trespa. Din l-awtorizzazzjoni ngħatat fis-17 ta’ Ġunju 1998 mill-awtoritajiet doganali Olandiżi u ġie indikat li din kienet tidħol fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 1998.
23 Nova ressqet talba simili għal awtorizzazzjoni quddiem l-awtoritajiet doganali Belġjani u l-awtorizzazzjoni għal użu finali ngħatat fis-17 ta’ Frar 1998 għall-merkanzija li taqa’ taħt l-intestatura tariffarja NM 4804 4199 10. Nova mbagħad ressqet talba oħra u din l-awtorizzazzjoni ġiet estiża, b’effett mill-11 ta’ Ġunju 1998, għall-intestaturi tariffarji NM 4804 4191 10 u NM 4804 5190 10.
24 Fit-2 ta’ Diċembru 1999, l-awtoritajiet doganali Belġjani bagħtu lil Nova avviż għall-irkupru a posteriori ta’ dazji doganali u tat-taxxa fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-“VAT”) fuq merkanzija importata għan-nom ta’ Trespa. Wara li avżaw lil Trespa bl-eżistenza ta’ dan id-dokument u talbuha tħallas lura l-ammonti li kienu dovuti minnha, Nova stess ħallset madwar EUR 508 400 f’dazji doganali u VAT.
25 Barra minn hekk, Trespa tabet lill-awtoritajiet doganali Olandiżi jwettqu verifika amministrattiva sabiex jintwera li, sa mill-1 ta’ Jannar 1998, il-merkanzija importata kienet ingħatat l-użu finali preskritt fid-deskrizzjoni tal-intestaturi tariffarji rispettivi.
26 Bl-eċċezzjoni ta’ kwantità żgħira ta’ merkanzija importata, Trespa setgħet turi li din il-merkanzija kienet effettivament intużat għall-użu finali previst, b’mod li l-awtoritajiet doganali Belġjani ħallsu lura lil Nova, bejn it-30 ta’ Novembru 2000 u l-15 ta’ Diċembru 2003, kważi t-totalità tad-dazji mħallsa minn din tal-aħħar, jiġifieri madwar EUR 507 200.
27 Madankollu, fit-18 ta’ Jannar 2000, Nova kienet ħarġet kont f’isem Trespa għal ammont li jikkorrispondi għad-dazji doganali u l-VAT li hija kienet ħallset. Fis-7 ta’ Novembru 2001, Nova ppreżentat rikors quddiem ir-rechtbank van koophandel te Antwerpen (Qorti tal-Kummerċ ta’ Antwerp), sabiex tikseb il-kundanna ta’ Trespa sabiex tħallasha lura ammont ta’ madwar EUR 203 100, flimkien mal-interessi u tħallasha somma f’daqqa ta’ 10 % tal-ammont tal-imsemmi kont għal spejjeż amministrattivi. Wara l-ħlasijiet lura ulterjuri li hija rċeviet mill-awtoritajiet doganali Belġjani, Nova biddlet din it-talba, iżda ma rtirathiex għal kollox. Trespa, min-naħa tagħha, għamlet kontrotalbiet, sabiex tikseb kumpens u l-ħlas lura tal-ispejjeż amministrattivi li hija kienet għamlet.
28 Ir-rechtbank van koophandel te Antwerpen iddeċidiet il-kawża fis-26 ta’ Novembru 2004. Din il-qorti ddeċidiet li ma tressqitx prova suffiċjenti li Nova wettqet żball li kkawża l-azzjoni għall-irkupru a posteriori mill-awtoritajiet doganali Belġjani u li lanqas ma ġie stabbilit li Nova kellha hi stess ikollha awtorizzazzjoni għal użu finali. Trespa u Nova ġew fl-aħħar nett it-tnejn ikkundannati jħallsu lil xulxin ċerti somom. Trespa appellat minn din is-sentenza fl-1 ta’ Frar 2005.
29 Skont Trespa, l-irkupru a posteriori tad-dazji doganali jista’ jkun biss il-konsegwenza tal-iżbalji mwettqa minn Nova li, fil-mument tad-dikjarazzjoni tal-merkanzija lill-amministrazzjoni tad-dwana u s-sisa Belġjani, kien imissha kellha fil-pussess tagħha awtorizzazzjoni għal użu finali, iżda ma kellhiex. Skont Nova, hija biss il-mandanti tagħha, jiġifieri Trespa, li kellu jkollha awtorizzazzjoni bħal din favur tagħha.
30 F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-hof van beroep te Antwerpen iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1) L-Artikolu 291 [tar-regolament ta’ implementazzjoni], għandu jiġi interpretat fis-sens li t-terminu “persuna li timporta l-merkanzija jew li [tordna l-importazzjoni tagħha]” jinkludi wkoll l-aġent doganali li jippreżenta dikjarazzjoni f’ismu u għan-nom tiegħu jew li jirreferi biss għall-importatur li għalih tkun iddestinata l-merkanzija?
2) Meta merkanzija tiġi importata fil-Komunità [...] f’Antwerp u mbagħad tiġi ttrasportata lejn l-Olanda, ikun hemm trasferiment tal-merkanzija fil-Komunità, skont l-Artikoli 297 u 1a [tar-regolament ta’ implementazzjoni], u f’dan il-każ, il-persuna msemmija fl-Artikolu 291 [tal-imsemmi regolament] għandu jkollha l-awtorizzazzjoni skont dan l-artikolu?
3) L-Artikolu 297 [tar-regolament ta’ implementazzjoni], għandu jiġi interpretat fis-sens li t-terminu “destinatarju” ifisser l-aġent doganali li jirrilaxxa mid-dwana, fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea, merkanzija li tkun ġejja minn barra l-Komunità, għan-nom tal-importatur finali ta’ din il-merkanzija?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ammissibbiltà
31 Il-Kummissjoni tesprimi dubji dwar l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari. Hija ssostni li l-kawża prinċipali tirrigwarda r-relazzjoni taħt id-dritt privat bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali, irregolata mill-Kodiċi Ċivili Belġjan, u li r-rilevanza tad-domandi għas-soluzzjoni ta’ din il-kawża mhijiex evidenti. Għalkemm tammetti li dawn id-domandi jistgħu jkunu ta’ importanza ċerta fil-kuntest tal-kawża prinċipali, il-Kummissjoni mhijiex konvinta li r-risposta li għandha tingħata għad-domandi msemmija tkun suffiċjenti sabiex issolvi din il-kawża.
32 F’dan ir-rigward għandu jiġi mfakkar li, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali hekk kif ipprovdut fl-Artikolu 234 KE, hija biss il-qorti nazzjonali, li tkun ġiet adita bil-kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà għall-evetwali deċiżjoni ġudizzjarja, li għandha tevalwa, fid-dawl tal-fatturi partikolari tal-kawża quddiemha, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tieħu deċiżjoni, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-22 ta’ Novembru 2005, Mangold, C‑144/04, Ġabra p. I‑9981, punt 34; tal-14 ta’ Diċembru 2006, Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio, C‑217/05, Ġabra p. I‑11987, punt 16, u tat-18 ta’ Lulju 2007, Lucchini, C‑119/05, Ġabra p. I‑6199, punt 43).
33 Minn dan jirriżulta li d-domandi li jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju magħmula mill-qorti nazzjonali fil-kuntest leġiżlattiv u fattwali li hija hi responsabbli biex tiddefinixxi, u li l-verifika tal-eżattezza tagħha mhijiex ir-responsabbiltà tal-Qorti tal-Ġustizzja, jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza (ara s-sentenzi tal-15 ta’ Mejju 2003, Salzmann, C‑300/01, Ġabra p. I‑4899, punt 31, kif ukoll tal-5 ta’ Diċembru 2006, Cipolla et, C‑94/04 u C‑202/04, Ġabra p. I‑11421, punt 25). Din il-preżunzjoni ta’ rilevanza tista’ tiġi injorata biss f’każijiet eċċezzjonali, meta jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt Komunitarju m’għandha l-ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali jew meta l-problema hija ipotetika jew il-Qorti tal-Ġustizzja m’għandhiex elementi ta’ fatt jew ta’ dritt neċessarji sabiex twieġeb b’mod utli għad-domandi li jsirulha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-16 ta’ Ġunju 2005, Pupino, C‑105/03, Ġabra p. I‑5285, punt 30, u tat-28 ta’ Ġunju 2007, Dell’Orto, C‑467/05, Ġabra p. I‑5557, punt 40).
34 F’dan il-każ, l-interpretazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali Komunitarja tippermetti li jkun stabbilit jekk aġent doganali għandux, fiċ-ċirkustanzi fil-kawża prinċipali, ikollu awtorizzazzjoni għal użu finali favur tiegħu. Mill-atti jirriżulta li din l-informazzjoni hija neċessarji sabiex jiġi deċiż jekk Nova wettqitx żball fir-relazzjoni tagħha ma’ Trespa u sabiex ikun stabbilit min għandu jħallas l-ispejjeż li saru minħabba l-irkupru a posteriori tad-dazji doganali inkwistjoni. Għalhekk la hija problema ipotetika u lanqas domanda li m’għandha l-ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali.
35 Ċertament, għandu jiġi ammess li d-deċiżjoni ta’ rinviju ma tindikax b’ċertezza jekk l-aġent doganali, jiġifieri Nova, għamilx id-dikjarazzjonijiet doganali għan-nom tiegħu jew għan-nom ta’ Trespa. L-ewwel u t-tielet domandi preliminari joħolqu inċertezza f’dan ir-rigward, l-argumenti opposti żviluppati mill-partijiet fil-kawża prinċipali fl-osservazzjonijiet tagħhom bil-miktub u orali jżidu din l-inċertezza.
36 Għandu jiġi mfakkar li, fil-kuntest tal-proċedura pprovduta fl-Artikolu 234 KE, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax issib soluzzjoni għal nuqqas ta’ qbil dwar sitwazzjoni ta’ fatt. Nuqqas ta’ qbil bħal dan, bħal wara kollox kull evalwazzjoni tal-fatti tal-kawża, jaqa’ taħt il-ġurisdizzjoni tal-qorti nazzjonali (ara s-sentenza tal-11 ta’ Settembru 2008, CEPSA, C‑279/06, Ġabra p. I-6681, punt 30 u ġurisprudenza ċċitata).
37 F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja madankollu tiddisponi minn elementi suffiċjenti sabiex tinterpreta r-regoli Komunitarji kkonċernati u tagħti risposti utili billi ssir distinzjoni, jekk ikun hemm bżonn, bejn sitwazzjonijiet differenti.
38 It-talba għal deċiżjoni preliminari hija b’hekk ammissibbli.
Fuq il-mertu
Fuq l-ewwel domanda
39 Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 291(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni għandux jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “persuna li timporta l-merkanzija jew li [tordna l-importazzjoni tagħha]” li jinsab fih ikoprix, minbarra l-importatur li għalih hija destinata l-merkanzija, ukoll lill-aġent doganali li jippreżenta d-dikjarazzjoni doganali.
40 Preliminarjament, għandu jingħad li la l-Kodiċi Doganali u lanqas ir-Regolament ta’ implementazzjoni ma jiddefinixxu l-kunċett ta’ “aġent doganali” fit-test tagħhom. L-Artikolu 5 tal-Kodiċi Doganali jsemmi l-“aġent doganali” bħala rappreżentant quddiem l-awtoritajiet doganali.
41 Minbarra dan, l-imsemmi Artikolu 5 jistabbilixxi li kull persuna tista’ taħtar rappreżentant fin-negozjati tagħha mal-awtoritajiet doganali biex jeżegwixxi l-atti u l-formalitajiet stipulati mir-regoli doganali. L-imsemmija rappreżentanza tista’ tkun diretta jew indiretta, skont jekk ir-rappreżentant jaġixxix f’isem u għan-nom ta’ ħaddieħor jew jekk jaġixxix f’ismu proprju, iżda għan-nom ta’ ħaddieħor.
42 Hekk kif ġie indikat fil-punt 35 tas-sentenza preżenti, il-Qorti tal-Ġustizzja mhijiex f’pożizzjoni li tistabbilixxi f’liema kapaċità Nova, meta aġixxiet bħala aġent doganali, għamlet id-dikjarazzjonijiet doganali inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tikkjarifika din iċ-ċirkustanza fattwali.
43 Jekk wieħed jissuponi li Nova aġixxiet bħala rappreżentanta, fis-sens tal-Artikolu 5 tal-Kodiċi Doganali, huwa probabbli li hija għamlet l-imsemmija dikjarazzjonijiet għan-nom ta’ Trespa skont il-metodu ta’ rappreżentanza indiretta peress li, skont l-ispjegazzjonijiet mogħtija minn Nova u l-Gvern Beġjan quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-leġiżlazzjoni Belġjana fil-qasam tad-dwana ma tipprovdix għal rappreżentanza diretta.
44 Madankollu, lanqas ma jista’ jiġi eskluż li Nova ma ddikjaratx li hija kienet qed taġixxi għan-nom ta’ Trespa jew li hi ma kellhiex awtorizzazzjoni biex taġixxi bħala rappreżentant. Mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tal-Kodiċi Doganali jirriżulta li, f’każ bħal dan, il-persuna li tkun għamlet id-dikjarazzjonijiet doganali hija kkunsidrata li aġixxiet f’isimha proprju u għan-nom tagħha. Għalhekk din il-persuna għandha tiġi kkunsidrata bħala importatur u mhux bħala rappreżentanta.
45 Barra minn hekk, għandu jiġi stabbilit jekk f’dawn iż-żewġ sitwazzjonijiet, aġent doganali, bħal Nova, għandux ikun detentur ta’ awtorizzazzjoni bil-miktub skont l-Artikolu 291 tar-Regolament ta’ implementazzjoni.
46 Għalkemm huwa minnu li l-Kapitolu 2 tat-Titolu I tal-Parti II tar-Regolament ta’ implementazzjoni, li jirregola l-“ammissjoni ta’ merkanzija bi trattament ta’ tariffa favorevoli għar-raġuni tal-użu finali tagħhom”, ma jiddefinixxix il-kunċett ta’ “persuna li timporta l-merkanzija jew li [tordna l-importazzjoni tagħha]”, xorta jibqa’ l-fatt li l-imsemmija leġiżlazzjoni timponi fuq id-detentur tal-imsemmija awtorizzazzjoni ċerti obbligi li jippermettu li jiġi stabbilit min hija l-persuna indikata fl-Artikolu 291(1) ta’ dan ir-regolament.
47 B’hekk, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 291(3) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jgħid li l-persuna kkonċernata għandha tippermetti lill-awtoritajiet doganali li jintraċċaw il-merkanzija għas-sodisfazzjon tagħhom fl-istabbiliment jew l-istabbilimenti tal-impriża matul l-ipproċessar tagħha. Mill-Artikolu 293 ta’ dan ir-regolament jirriżulta wkoll li d-detentur tal-awtorizzazzjoni għandu juża l-merkanzija għall-użu finali preskritt, iżomm reġistri li jippermettu lill-awtoritajiet doganali jwettqu kull kontroll li jqisu neċessarju u jibqa’ jżomm dawn ir-reġistri.
48 Dawn l-obbligi juru, hekk kif ġustament issostni l-Kummissjoni, li l-persuna li timporta l-merkanzija jew li tordna l-importazzjoni tagħha, jiġifieri l-persuna li trid ikollha fil-pussess tagħha l-awtorizzazzjoni prevista fl-Artikolu 291 tar-Regolament ta’ implementazzjoni, hija dik li għaliha l-merkanzija hija destinata u li għandha l-intenzjoni li tużaha għall-użu finali preskritt. Hija biss din il-persuna li qiegħda f’pożizzjoni li tirrispetta l-obbligi previsti fl-Artikoli 291 u 293 ta’ dan ir-regolament.
49 Il-fatt li l-Artikolu 291(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni juża kemm il-kliem il-“persuna li timporta” kif ukoll “li [tordna l-importazzjoni tagħha]” jindika li huwa ammissibbli li merkanzija li għandha użu finali tiġi importata billi persuna tiġi rrappreżentata quddiem l-awtoritajiet doganali skont l-Artikolu 5 tal-Kodiċi Doganali.
50 Minn dan jirriżulta li r-rappreżentant li jagħmel id-dikjarazzjonijiet doganali għan-nom ta’ ħaddieħor mhuwiex il-persuna prevista fl-Artikolu 291(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni, u b’hekk m’għandux bżonn ikun id-detentur tal-awtorizzazzjoni skont dan l-artikolu.
51 Huwa biss fis-sitwazzjoni msemmija fil-punt 44 tas-sentenza preżenti, jiġifieri meta l-aġent doganali ma jiddikjarax li huwa jkun qed jaġixxi f’isem u għan-nom ta’ persuna oħra jew jiddikjara li jkun qed jaġixxi f’isem u għan-nom ta’ persuna oħra mingħajr ma jippossjedi awtorizzazzjoni biex jaġixxi bħala rappreżentant, li dan l-aġent huwa kkunsidrat bħala li huwa stess huwa l-importatur u li għandu, konsegwentement, jippossjedi awtorizzazzjoni bil-miktub sabiex jibbenefika minn trattament tariffarju favorevoli għall-merkanzija importata.
52 F’dan ir-rigward, għandu jingħad li mill-Artikoli 21 u 86 tal-Kodiċi Doganali jirriżulta li awtorizzazzjoni tingħata biss lill-persuni li joffru l-garanziji kollha neċessarji għall-iżvolġiment tajjeb tal-operazzjonijiet. Jekk l-awtorizzazzjoni tingħata xorta waħda, iżda d-detentur tagħha ma jistax juri li l-merkanzija ntużat kollha għall-użu finali preskritt, skont l-Artikolu 302 tar-Regolament ta’ implementazzjoni, dan huwa obbligat li jħallas l-ammont ta’ dazji fuq l-importazzjoni stabbilit skont il-Kodiċi Doganali.
53 L-argument tal-Gvern Belġjan li l-aġent doganali għandu jiddisponi minn awtorizzazzjoni għal użu finali anki meta huwa jistokkja fl-imħażen proprji tiegħu merkanzija għan-nom tal-mandant tiegħu sabiex tiġi garantita s-sorveljanza doganali, għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, ma jirriżultax mill-Artikoli 291 sa 304 tar-Regolament ta’ implementazzjoni li l-merkanzija li għandha użu finali partikolari għandha tibqa’ kostantement taħt sorveljanza doganali. Madankollu, din il-merkanzija hija rilaxxata għal ċirkolazzjoni libera u l-awtoritajiet doganali għandhom ikunu jistgħu jagħmlu kontrolli, jew fl-istabbiliment tal-impriża tal-importatur waqt il-proċess tekniku ta’ manifattura tal-imsemmija merkanzija, jew fuq il-bażi tar-reġistru tal-importatur sabiex jiġi vverifikat, a posteriori, l-użu effettiv tal-merkanzija inkwistjoni għall-użu finali preskritt.
54 Konsegwentement, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda hi li l-Artikolu 291(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “persuna li timporta l-merkanzija jew li [tordna l-importazzjoni tagħha]” li jinsab fih ikopri l-persuna li għaliha hija destinata l-merkanzija u li għandha l-intenzjoni li tużaha għall-użu finali preskritt, indipendentement mill-fatt li hija stess tagħmel id-dikjarazzjoni doganali jew li hija tkun rappreżentata għal dan il-għan skont l-Artikolu 5 tal-Kodiċi Doganali. L-imsemmi kunċett ma jkoprix ir-rappreżentant ta’ din il-persuna quddiem l-awtoritajiet doganali, ħlief fil-każijiet fejn l-imsemmija persuna tkun ikkunsidrata li qed taġixxi f’isimha u għan-nom tagħha skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tal-imsemmi kodiċi u b’hekk għandha tkun ikkunsidrata bħala importatriċi.
Fuq it-tieni domanda
55 Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 297(1), tar-Regolament ta’ implementazzjoni, moqri flimkien mal-Artikolu 1a tal-istess Regolament, għandux jiġi interpretat fis-sens li hemm trasferiment ta’ merkanzija fil-Komunità f’sitwazzjoni fejn il-merkanzija tiġi importata fil-Belġju u mbagħad tiġi ttrasportata lejn l-Olanda. Minbarra dan, hija tixtieq tkun taf jekk f’każ bħal dan, il-persuna koperta mill-Artikolu 291 tar-Regolament ta’ implementazzjoni għandhiex ikollha fil-pussess tagħha l-awtorizzazzjoni msemmija f’dan l-artikolu.
56 Għandu l-ewwel nett jiġi kkonstatat li l-Artikoli 291 u 297 tar-Regolament ta’ implementazzjoni jirregolaw operazzjonijiet differenti. L-ewwel wieħed jitratta l-importazzjoni ta’ merkanzija bit-trattament tariffarju favorevoli minħabba l-użu finali tagħha, filwaqt li t-tieni wieħed jirrigwarda t-trasferiment ta’ din il-merkanzija fil-Komunità li sseħħ wara l-importazzjoni tagħha iżda qabel l-użu tagħha għall-użu finali preskritt.
57 B’hekk jirriżulta li l-Qorti tal-Ġustizzja m’għandhiex għalfejn tirrispondi t-tieni parti tat-tieni domanda peress li, fil-każ ta’ importazzjoni, ir-risposta tirriżulta diġà mill-punt 54 tas-sentenza preżenti. Min-naħa l-oħra, fil-każ ta’ trasferiment, il-persuna li għandha tkun fil-pussess ta’ awtorizzazzjoni, jiġifieri d-destinatarju, hija indikata fl-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni.
58 L-Artikolu 297 tar-Regolament ta’ implementazzjoni jipprovdi li, fil-każ ta’ trasferiment ta’ merkanzija fil-Komunità, id-destinatarju għandu jkollu fil-pussess tiegħu awtorizzazzjoni maħruġa skont l-Artikolu 291 ta’ dan ir-regolament. L-Artikolu 1a tal-imsemmi regolament jipprovdi li, għall-finijiet tal-applikazzjoni, b’mod partikolari, tal-Artikoli 291 sa 308 tal-istess regolament, il-pajjiżi tal-Unjoni Ekonomika Benelux għandhom ikunu meqjusa bħala Stat Membru wieħed.
59 Trespa ssostni, fl-osservazzjonijiet tagħha ppreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja, li kull darba li jkun hemm trasferiment tal-pussess tal-merkanzija importata, dan jammonta għal trasferiment skont l-Artikolu 297 tar-Regolament ta’ implementazzjoni.
60 Il-Kummissjoni tikkunsidra, min-naħa l-oħra, li jista’ jkun hemm trasferiment bħal din biss fil-każ ta’ trasferiment tal-proprjetà tal-merkanzija kkonċernata.
61 Nova tissuġġerixxi li mhemmx trasferiment fil-Komunità minħabba l-fatt li r-Renju tal-Belġju u r-Renju tal-Olanda għandhom ikunu kkunsidrati bħala Stat Membru wieħed skont l-Artikolu 1a tar-Regolament ta’ implementazzjoni.
62 Dan is-suġġeriment tal-aħħar ma jistax jintlaqa’. Fil-fatt, jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni li ppreċediet l-Artikolu 297 tar-Regolament ta’ implementazzjoni, iżda li użat kliem identiku, li t-trasferiment ta’ merkanzija fil-Komunità jkopri kemm it-trasferiment li jseħħ minn Stat Membru għall-ieħor kif ukoll dak li jseħħ ġewwa l-istess Stat Membru (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Lulju 1989, Chimica del Friuli et, 248/88, 254/88 sa 258/88, 309/88 u 316/88, Ġabra p. 2837, dispożittiv). Konsegwentement, l-Artikolu 1a tar-Regolament ta’ implementazzjoni huwa irrilevanti għad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “trasferiment”.
63 Għal dak li jirrigwarda l-kwistjoni dwar jekk il-kunċett ta’ “trasferiment” li jinsab fl-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jirrigwardax it-trasferiment tal-proprjetà tal-merkanzija jew it-trasferiment tal-pussess tagħha, ir-risposta ma toħroġx b’mod ċar mit-test tal-imsemmi regolament u lanqas minn dak tal-Kodiċi Doganali. B’hekk, dan il-kunċett huwa elenkat flimkien mal-“bejgħ mill-ġdid” u l-“użu” fl-Artikolu 29(1)(ċ) tal-Kodiċi Doganali u msemmi bħala alternattiva għall-fatt li l-merkanzija tiġi “magħmula disponibbli għal darba oħra lis-sid” fil-punt 2(ċ) u (d) tal-Artikolu 295(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni.
64 Barra minn hekk, tqabbil tal-verżjonijiet lingwistiċi varji tar-Regolament ta’ implementazzjoni lanqas ma juri li l-leġiżlatur xtaq jindika bi preċiżjoni jekk huwiex każ ta’ trasferiment tal-proprjetà jew dak tal-pussess tal-merkanzija. B’hekk, l-imsemmi kunċett huwa espress hemmhekk, pereżempju, permezz tal-kliem “cesión” fil-lingwa Spanjola, “Übertragung” fil-lingwa Ġermaniża, “transfer” fil-lingwa Ingliża, “cessione” fil-lingwa Taljana u “overdracht” fil-lingwa Olandiża.
65 Fi kwalunkwe każ, il-kwistjoni dwar jekk dan huwiex każ ta’ trasferiment tal-proprjetà jew ta’ trasferiment tal-pussess mhijiex fundamentali sabiex jiġi deċiż jekk hemmx trasferiment fil-Komunità skont l-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni. Min-naħa l-oħra, mill-għan ta’ dan ir-regolament jirriżulta li dak li huwa importanti huwa t-trasferiment lid-destinatarju tal-obbligi li jikkonċernaw il-merkanzija li tkun is-suġġett tat-trasferiment. Għalhekk, id-destinatarju għandu jkun fil-pussess ta’ awtorizzazzjoni mogħtija skont l-Artikolu 291 ta’ dan ir-regolament.
66 B’hekk, l-Artikolu 298(4) u (5) u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 300 tar-Regolament ta’ implementazzjoni jipprovdu li, mid-data tat-trasferiment tal-merkanzija, l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikoli 291 sa 304 tar-Regolament ta’ implementazzjoni jgħaddu mill-kunsinnatur għad-destinatarju u li dan tal-aħħar huwa obbligat li jinkludi l-merkanzija kkunsinnata fir-reġistri tiegħu.
67 B’hekk jirriżulta li trasferiment ta’ merkanzija, skont l-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jista’ jseħħ biss bejn il-persuni li huma d-detenturi tal-awtorizzazzjoni għal użu finali, jiġifieri l-persuni li għandhom jew li kellhom l-intenzjoni li jużaw il-merkanzija li tkun is-suġġett tat-trasferiment għall-użu finali preskritt.
68 F’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, jiġifieri meta l-formalitajiet doganali jseħħu fil-Belġju u l-merkanzija tiġi sussegwentement ittrasportata lejn l-Olanda, ma jistax jiġi kkunsidrat li jkun seħħ trasferiment ta’ merkanzija fil-Komunità, skont l-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni, fil-każ fejn il-persuna awtorizzata taġixxi għan-nom tal-importatur finali, ħaġa li għandha tiġi vverifikata mill-qorti tar-rinviju. Is-sempliċi fatt li l-merkanzija ġiet importata u żdoganata fil-Belġju u mbagħad ġiet ittrasportata lejn l-Olanda huwa irrilevanti biex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ trasferiment skont din id-dispożizzjoni.
69 Minn dak li ngħad iktar ’il fuq jirriżulta li r-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda hi li l-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li mhemmx trasferiment ta’ merkanzija fil-Komunità f’sitwazzjoni fejn il-merkanzija tiġi importata fil-Belġju u mbagħad tiġi ttrasportata lejn l-Olanda, jekk il-persuna awtorizzata taġixxi għan-nom tal-importatur finali, ħaġa li għandha tiġi vverifikata mill-qorti tar-rinviju. Is-sempliċi fatt li l-merkanzija ġiet importata u żdoganata fil-Belġju u mbagħad ġiet ittrasportata lejn l-Olanda huwa irrilevanti biex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ trasferiment skont din id-dispożizzjoni. Fil-każ ta’ trasferiment, id-destinatarju għandu jkun fil-pussess ta’ awtorizzazzjoni mogħtija skont l-Artikolu 291 ta’ dan ir-regolament.
Fuq it-tielet domanda
70 Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni għandux jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “destinatarju” li jinsab fih ikopri aġent doganali li jieħu ħsieb il-formalitajiet doganali għan-nom tal-importatur.
71 Hekk kif ġustament isostnu l-partijiet fil-kawża prinċipali, il-Gvern Belġjan u l-Kummissjoni, ir-risposta għal din id-domanda għandha tkun fin-negattiv.
72 Fil-fatt, id-destinatarju huwa l-persuna li takkwista mill-kunsinnatur id-dritt jew l-oġġett ittrasferit. B’hekk, il-kunċett ta’ “destinatarju” skont l-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jkopri l-persuna li takkwista mill-kunsinnatur il-merkanzija li bbenefikat, meta ġiet rilaxxata għal ċirkolazzjoni libera, minn trattament tariffarju favorevoli minħabba l-użu finali tagħha, iżda li ma tkunx għada intużat b’dan il-mod fid-data tat-trasferiment.
73 Issa, aġent doganali, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jirrilaxxa merkanzija mhux Komunitarja għan-nom tal-importatur huwa r-rappreżentant ta’ dan tal-aħħar quddiem l-awtoritajiet doganali skont l-Artikolu 5 tal-Kodiċi Doganali, filwaqt li l-importatur huwa l-persuna li tordna l-importazzjoni tal-merkanzija għar-rilaxx għal ċirkolazzjoni libera skont l-Artikolu 291 tar-Regolament ta’ implementazzjoni.
74 Minn dak li ngħad iktar ’il fuq jirriżulta li r-risposta li għandha tingħata għat-tielet domanda hi li l-Artikolu 297(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “destinatarju” li jinsab fih ma jkoprix aġent doganali li jieħu ħsieb il-formalitajiet doganali għan-nom tal-importatur.
Fuq l-ispejjeż
75 Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1) L-Artikolu 291(1) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, tat-2 ta’ Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 89/97 tal-20 ta’ Jannar 1997, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “persuna li timporta l-merkanzija jew li jkollha l-merkanzija [i]mportata [tordna l-importazzjoni tagħha]” li jinsab fih ikopri l-persuna li għaliha hija destinata l-merkanzija u li għandha l-intenzjoni li tużaha għall-użu finali preskritt, indipendentement mill-fatt li hija stess tagħmel id-dikjarazzjoni doganali jew li hija tkun rappreżentata għal dan il-għan skont l-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità. L-imsemmi kunċett ma jkoprix ir-rappreżentant ta’ din il-persuna quddiem l-awtoritajiet doganali, ħlief fil-każijiet fejn l-imsemmija persuna tkun ikkunsidrata li qed taġixxi f’isimha jew għan-nom tagħha skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament Nru 2913/92 u b’hekk għandha tkun ikkunsidrata bħala importatriċi.
2) L-Artikolu 297(1) tar-Regolament Nru 2454/93, kif emendat bir-Regolament Nru 89/97, għandu jiġi interpretat fis-sens li mhemmx trasferiment ta’ merkanzija fil-Komunità f’sitwazzjoni fejn il-merkanzija tiġi importata fil-Belġju u mbagħad tiġi ttrasportata lejn l-Olanda, jekk il-persuna awtorizzata taġixxi għan-nom tal-importatur finali, ħaġa li għandha tiġi vverifikata mill-qorti tar-rinviju. Is-sempliċi fatt li l-merkanzija ġiet importata u żdoganata fil-Belġju u mbagħad ġiet ittrasportata lejn l-Olanda huwa irrilevanti biex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ trasferiment skont din id-dispożizzjoni. Fil-każ ta’ trasferiment, id-destinatarju għandu jkun fil-pussess ta’ awtorizzazzjoni mogħtija skont l-Artikolu 291 ta’ dan ir-regolament.
3) L-Artikolu 297(1) tar-Regolament Nru 2454/93, kif emendat bir-Regolament Nru 89/97, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “destinatarju” li jinsab fih ma jkoprix aġent doganali li jieħu ħsieb il-formalitajiet doganali għan-nom tal-importatur.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.
Full & Egal Universal Law Academy