Συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-522/07 και C-65/08
Dinter GmbH
κατά
Hauptzollamt Düsseldorf
και
Europol Frost-Food GmbH
κατά
Hauptzollamt Krefeld
(αιτήσεις του Finanzgericht Düsseldorf για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
«Κοινό Δασμολόγιο – Κανονισμός (ΕΟΚ) 2658/87 – Συνδυασμένη Ονοματολογία – Δασμολογική κατάταξη – Κύρος – Συμπληρωματική σημείωση – Συμπυκνωμένος χυμός μήλων»
Περίληψη της αποφάσεως
Κοινό Δασμολόγιο – Δασμολογικές κλάσεις – Επεξηγηματικές σημειώσεις της συνδυασμένης ονοματολογίας
(Κανονισμός 2658/87 του Συμβουλίου· κανονισμοί 1776/2001, 2031/2001 και 1810/2004 της Επιτροπής)
Η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο, όπως έχει διαμορφωθεί με τους κανονισμούς 1776/2001, 2031/2001 και 1810/2004, με τους οποίους τροποποιείται το παράρτημα Ι του κανονισμού 2658/87, είναι άκυρη κατά το μέτρο που εξαιρεί τον συμπυκνωμένο φυσικό χυμό μήλων από την κλάση 2009.
Από την οικονομία της διακρίσεως 2009 79 διαπιστώνεται σαφώς ότι ο συμπυκνωμένος φυσικός χυμός μήλου με αξία Brix κατά τι χαμηλότερη του 67 δεν χάνει τον αρχικό του χαρακτήρα ως χυμού φρούτων, αντιθέτως προς τα προβλεπόμενα στην προαναφερθείσα σημείωση. Η εν λόγω σημείωση εξαιρεί τον συμπυκνωμένο χυμό μήλων βάσει πλασματικού υπολογισμού της περιεκτικότητας σε πρόσθετα ζάχαρα, ο οποίος καταλήγει σε αποτέλεσμα άνω του 50 % κατά βάρος, ενώ ο συμπυκνωμένος χυμός μήλων, ο οποίος έχει αφυδατωθεί και ως εκ τούτου έχει υψηλή αξία Brix, διατηρεί τον φυσικό χαρακτήρα του. Εφόσον δεν υφίσταται προσθήκη ζαχάρων και η υψηλή περιεκτικότητα σε πρόσθετα ζάχαρα, λόγω της οποίας το αποτέλεσμα διαμορφώνεται σε άνω του 50 % κατά βάρος, οφείλεται αποκλειστικά στη συμπύκνωση ως αποτέλεσμα αφυδατώσεως, η επίμαχη συμπληρωματική σημείωση, εξαιρώντας τον συμπυκνωμένο χυμό μήλων από την κλάση 2009, τροποποιεί αναμφισβήτητα το περιεχόμενο των συγκεκριμένων δασμολογικών κλάσεων, με συνέπεια να συντρέχει υπέρβαση της εξουσίας που αντλεί η Επιτροπή από το άρθρο 9 του κανονισμού 2658/87.
(βλ. σκέψεις 40-42 και διατακτ.)
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (όγδοο τμήμα)
της 29ης Οκτωβρίου 2009 (*)
«Κοινό δασμολόγιο – Κανονισμός (ΕΟΚ) 2658/87 – Συνδυασμένη Ονοματολογία – Δασμολογική κατάταξη – Κύρος – Συμπληρωματική σημείωση – Συμπυκνωμένος χυμός μήλων»
Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C‑522/07 και C‑65/08,
με αντικείμενο δύο αιτήσεις εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως, οι οποίες υποβλήθηκαν δυνάμει του άρθρου 234 ΕΚ από το Finanzgericht Düsseldorf (Γερμανία), με αποφάσεις της 8ης Νοεμβρίου 2007 και της 12ης Φεβρουαρίου 2008, οι οποίες περιήλθαν στο Δικαστήριο στις 22 Νοεμβρίου 2007 και στις 18 Φεβρουαρίου 2008, στο πλαίσιο των δικών
Dinter GmbH
κατά
Hauptzollamt Düsseldorf (C‑522/07),
και
Europol Frost-Food GmbH
κατά
Hauptzollamt Krefeld (C-65/08),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο τμήμα),
συγκείμενο από τους, Γ. Αρέστη (εισηγητή), προεδρεύοντα του όγδοου τμήματος, J. Malenovský και T. von Danwitz, δικαστές,
γενική εισαγγελέας: E. Sharpston
γραμματέας: B. Fülöp, υπάλληλος διοικήσεως,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της συνεδριάσεως της 14 Μαΐου 2009,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
– η Dinter GmbH, εκπροσωπούμενη από τον H. Bleier, Rechtsanwalt,
– η Europol Frost-Food GmbH, εκπροσωπούμενη από τον A. Erben, Rechtsanwalt,
– η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους G. Wilms και A. Sipos,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Οι αιτήσεις εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως αφορούν το κύρος της συμπληρωματικής σημειώσεως 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (στο εξής: ΣΟ), η οποία περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ L 256, σ. 1), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών (στο εξής: κανονισμός 2658/87).
2 Οι αιτήσεις υποβλήθηκαν στο πλαίσιο δύο ένδικων διαφορών μεταξύ, αφενός, της Dinter GmbH (στο εξής: Dinter) και του Hauptzollamt Düsseldorf (τελωνειακή υπηρεσία του Düsseldorf), και, αφετέρου, της Europol Frost-Food GmbH (στο εξής: Europol) και του Hauptzollamt Krefeld (τελωνειακή υπηρεσία του Krefeld), με αντικείμενο την κατάταξη του συμπυκνωμένου χυμού μήλων στη ΣΟ.
Το νομικό πλαίσιο
3 Η διεθνής σύμβαση, η οποία καθιέρωσε το εναρμονισμένο σύστημα ονοματολογίας και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ) και συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983, καθώς και το τροποποιητικό της πρωτόκολλο της 24ης Ιουνίου 1986 (στο εξής: Σύμβαση για το ΕΣ) εγκρίθηκαν εξ ονόματος της Κοινότητας με την απόφαση 87/369/EΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (ΕΕ L 198, σ. 1).
4 Με το άρθρο 3, παράγραφος 1, της Συμβάσεως για το ΕΣ, κάθε συμβαλλόμενο μέρος ανέλαβε τη δέσμευση να έχει δασμολογική και στατιστική ονοματολογία σύμφωνη με το ΕΣ, να χρησιμοποιεί όλες τις κλάσεις και διακρίσεις του συστήματος αυτού χωρίς προσθήκες ή τροποποιήσεις, καθώς και τους σχετικούς κωδικούς, και να ακολουθεί την αρίθμηση του εν λόγω συστήματος. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος ανέλαβε και τη δέσμευση να εφαρμόζει τους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία του ΕΣ, καθώς και όλες τις σημειώσεις των τμημάτων, κεφαλαίων και διακρίσεων του ΕΣ και να μη μεταβάλλει το περιεχόμενό τους.
5 Το άρθρο 9 του κανονισμού 2658/87 ορίζει τα όρια της διακριτικής ευχέρειας που διαθέτει η Επιτροπή κατά την έκδοση συμπληρωματικών σημειώσεων:
«1. Τα μέτρα που αφορούν τα ακόλουθα θέματα θεσπίζονται με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 10:
α) εφαρμογή της συνδυασμένης ονοματολογίας και του Taric [ενοποιημένου δασμολογίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων], ιδίως όσον αφορά:
– την κατάταξη των εμπορευμάτων στις ονοματολογίες που αναφέρονται στο άρθρο 8,
– τις επεξηγηματικές σημειώσεις,
– [...]·
β) τροποποιήσεις της συνδυασμένης ονοματολογίας για να λαμβάνεται υπόψη η εξέλιξη των αναγκών στον τομέα της στατιστικής ή της εμπορικής πολιτικής,
γ) τροποποιήσεις του παραρτήματος II,
δ) τροποποιήσεις της συνδυασμένης ονοματολογίας και προσαρμογές των δασμών σύμφωνα με τις αποφάσεις που θεσπίζονται από το Συμβούλιο ή την Επιτροπή,
ε) τροποποιήσεις της συνδυασμένης ονοματολογίας που έχουν σκοπό την προσαρμογή της στην τεχνολογική ή εμπορική εξέλιξη ή αποσκοπούν στην εναρμόνιση και διευκρίνιση των κειμένων,
στ) τροποποιήσεις της συνδυασμένης ονοματολογίας που προκύπτουν από τροποποιήσεις της ονοματολογίας του εναρμονισμένου συστήματος,
ζ) θέματα σχετικά με την εφαρμογή, τη λειτουργία και τη διαχείριση του Εναρμονισμένου Συστήματος, που προορίζονται να συζητηθούν στο πλαίσιο του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας, καθώς και σχετικά με την εφαρμογή τους από την Κοινότητα.
2. Οι διατάξεις που θεσπίζονται βάσει της παραγράφου 1 δεν μπορούν να τροποποιούν:
– τους δασμούς,
– τους γεωργικούς δασμούς, τις επιστροφές ή τα άλλα ποσά που επιβάλλονται στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής ή στο πλαίσιο των ειδικών καθεστώτων που εφαρμόζονται σε ορισμένα εμπορεύματα που προκύπτουν από τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων,
– τους ποσοτικούς περιορισμούς που έχουν καθορισθεί σύμφωνα με τις κοινοτικές διατάξεις,
– τις ονοματολογίες που έχουν υιοθετηθεί στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής.
3. Οι τροποποιήσεις των διακρίσεων ΣΟ περιλαμβάνονται αμέσως, εφόσον είναι αναγκαίο, ως διακρίσεις Taric. Στη ΣΟ περιλαμβάνονται μόνον υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 12.»
6 O κανονισμός 2388/2000 της Επιτροπής, της 13ης Οκτωβρίου 2000, που τροποποίησε το παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 (L 264, σ. 1), τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2001. Με διορθωτικό του εν λόγω κανονισμού (L 276, σ. 92), ο αρχικός αριθμός 2263/2000 αντικαταστάθηκε από τον αριθμό 2388/2000.
7 Ο κανονισμός 2031/2001 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 2001, που τροποποίησε το παράρτημα I του κανονισμού 2658/87 (ΕΕ L 279, σ. 1), τέθηκε επίσης σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2002.
8 Η τελική τροποποίηση του παραρτήματος I του κανονισμού 2658/87, όσον αφορά τα κρίσιμα για τις κύριες δίκες πραγματικά περιστατικά, επήλθε με τον κανονισμό 1810/2004 της Επιτροπής, της 7ης Σεπτεμβρίου 2004 (L 327, σ. 1), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2005.
9 Κατά τον κανονισμό 2388/2000, η διάκριση 2009 70, η οποία τιτλοφορείται «Χυμοί μήλων», έχει ως εξής:
«2009 70 - Χυμοί μήλων:
- - Πυκνότητας που υπερβαίνει τα 1,33 g/cm3 σε 20°C:
2009 70 11 - - - Αξίας που δεν υπερβαίνει τα 22 € ανά 100 kg καθαρού βάρους
2009 70 19 - - - Άλλοι
- - Πυκνότητας που δεν υπερβαίνει τα 1,33 g/cm3 σε 20°C:
2009 70 30 - - - Αξίας που υπερβαίνει τα 18 € ανά 100 kg καθαρού βάρους, που περιέχουν πρόσθετα ζάχαρα
- - - Άλλοι:
2009 70 91 - - - - Περιεκτικότητας σε πρόσθετα ζάχαρα που υπερβαίνει το 30 % κατά βάρος
2009 70 93 - - - - Περιεκτικότητας σε πρόσθετα ζάχαρα που δεν υπερβαίνει το 30 % κατά βάρος
2009 70 99 - - - - Που δεν περιέχουν πρόσθετα ζάχαρα».
10 Οι κανονισμοί 2031/2001 και 1810/2004 ορίζουν τις ίδιες δασμολογικές κλάσεις για τις διακρίσεις υπό τη διάκριση με τον τίτλο «Χυμοί μήλων».
11 Κατά τους κανονισμούς αυτούς, η εν λόγω διάκριση, που προηγουμένως έφερε τον αριθμό 2009 70, έχει ως εξής:
«– Χυμοί μήλων:
2009 71 - - Αξίας Brix που δεν υπερβαίνει το 20:
2009 71 10 - - - Αξίας που υπερβαίνει τα 18 € ανά 100 kg καθαρού βάρους, που περιέχουν πρόσθετα ζάχαρα
- - - Άλλοι:
2009 71 91 - - - - Που περιέχουν πρόσθετα ζάχαρα
2009 71 99 - - - - Που δεν περιέχουν πρόσθετα ζάχαρα
2009 79 - - Άλλοι:
- - - Αξίας Brix που υπερβαίνει το 67:
2009 79 11 - - - - Αξίας που δεν υπερβαίνει τα 22 € ανά 100 kg καθαρού βάρους
2009 79 19 - - - - Άλλοι
- - - Αξίας Brix που υπερβαίνει το 20 αλλά δεν υπερβαίνει το 67:
2009 79 30 - - - - Αξίας που υπερβαίνει τα 18 € ανά 100 kg καθαρού βάρους, που περιέχουν πρόσθετα ζάχαρα
- - - - Άλλοι:
2009 79 91 - - - - - Περιεκτικότητας σε πρόσθετα ζάχαρα που υπερβαίνει το 30 % κατά βάρος
2009 79 93 - - - - - Περιεκτικότητας σε πρόσθετα ζάχαρα που δεν υπερβαίνει το 30 % κατά βάρος
2009 79 99 - - - - - Που δεν περιέχουν πρόσθετα ζάχαρα».
12 Η συμπληρωματική σημείωση 5 του κεφαλαίου 20 της ΣΟ είχε επανειλημμένως τροποποιηθεί κατά τον χρόνο των κρίσιμων στις κύριες δίκες πραγματικών περιστατικών.
13 Κατά τον κανονισμό 2388/2000, η εν λόγω σημείωση έχει ως εξής:
«Η περιεκτικότητα σε πρόσθετα ζάχαρα των προϊόντων της κλάσης 2009 ανταποκρίνεται στην περιεκτικότητα σε ζάχαρα μειωμένη κατά τους παρακάτω αριθμούς, ανάλογα με το είδος του χυμού:
χυμός λεμονιών ή ντοματών: 3,
χυμός μήλων: 11,
χυμός σταφυλιών: 15,
χυμός άλλων φρούτων ή λαχανικών, στα οποία περιλαμβάνονται και τα μείγματα χυμών: 13.»
14 Εν συνεχεία, με τον κανονισμό (ΕΚ) 1776/2001 της Επιτροπής, της 7ης Σεπτεμβρίου 2001, περί τροποποιήσεως του παραρτήματος Ι του κανονισμού 2658/87 (L 240. σ. 3), προστέθηκε στη συμπληρωματική σημείωση 5 του κεφαλαίου 20 της ΣΟ το στοιχείο β΄, το οποίο έχει ως εξής:
«Οι χυμοί φρούτων με πρόσθετα ζάχαρα, πυκνότητας που δεν υπερβαίνει το 1,33 g/cm3 στους 20 °C, οι οποίοι περιέχουν λιγότερο από 50 % κατά βάρος χυμούς φρούτων στη φυσική τους κατάσταση και οι οποίοι λαμβάνονται από φρούτα ή από αραίωση συμπυκνωμένων χυμών φρούτων, χάνουν τον αρχικό τους χαρακτήρα του χυμού φρούτων της κλάσης 2009.»
15 Ο κανονισμός 2031/2001 τροποποίησε τη συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, ως εξής:
«Οι χυμοί φρούτων με πρόσθετα ζάχαρα, αξίας Brix που δεν υπερβαίνει το 67, οι οποίοι περιέχουν λιγότερο από 50 % κατά βάρος χυμούς φρούτων στη φυσική τους κατάσταση και οι οποίοι λαμβάνονται από φρούτα ή από αραίωση συμπυκνωμένων χυμών φρούτων, χάνουν τον αρχικό τους χαρακτήρα του χυμού φρούτων της κλάσης 2009.»
16 Η συμπληρωματική σημείωση 5 τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1810/2004 ως εξής:
«α) Η περιεκτικότητα σε πρόσθετα ζάχαρα των προϊόντων της κλάσης 2009 ανταποκρίνεται στην περιεκτικότητα σε ζάχαρα μειωμένη κατά τους παρακάτω αριθμούς, ανάλογα με το είδος του χυμού:
– χυμός λεμονιών ή ντοματών: 3,
– χυμός σταφυλιών: 15,
– χυμός άλλων φρούτων ή λαχανικών, στα οποία περιλαμβάνονται και τα μείγματα χυμών: 13.
β) Οι χυμοί φρούτων με πρόσθετα ζάχαρα, αξίας Brix που δεν υπερβαίνει το 67, οι οποίοι περιέχουν λιγότερο του 50 % κατά βάρος χυμούς φρούτων στη φυσική τους κατάσταση και οι οποίοι λαμβάνονται από φρούτα ή από αραίωση συμπυκνωμένων χυμών φρούτων, χάνουν τον αρχικό τους χαρακτήρα του χυμού φρούτων της κλάσης 2009.»
17 Η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 360/2008, της 18ης Απριλίου 2008 (ΕΕ L 111, σ. 9) ως εξής:
«5. Οι ακόλουθες διατάξεις εφαρμόζονται στα προϊόντα όπως αυτά παρουσιάζονται:
[…]
β) οι χυμοί φρούτων με πρόσθετα ζάχαρα, αξίας Brix που δεν υπερβαίνει το 67, οι οποίοι περιέχουν λιγότερο του 50 % κατά βάρος χυμούς φρούτων, χάνουν τον αρχικό τους χαρακτήρα του χυμού φρούτων της κλάσης 2009.
Το σημείο β΄ δεν εφαρμόζεται στους συμπυκνωμένους φυσικούς χυμούς φρούτων. Συνεπώς, οι συμπυκνωμένοι φυσικοί χυμοί φρούτων δεν εξαιρούνται από την κλάση 2009.»
Οι διαφορές της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Υπόθεση C-522/07
18 Στις 27 Οκτωβρίου 2005, το τελωνείο δέχθηκε ότι ο εισαγόμενος από την Dinter συμπυκνωμένος χυμός μήλων, χωρίς πρόσθετα ζάχαρα και αξίας Brix 66,8, κατατάσσεται στη διάκριση 2009 79 99 της ΣΟ. Ο συγκεκριμένος χυμός μήλων ήταν μόνον αφυδατωμένος.
19 Με απόφαση της 15ης Μαρτίου 2006, το Hauptzollamt Düsseldorf ζήτησε την εκ των υστέρων καταβολή δασμών για τις εισαχθείσες από την Dinter ποσότητες χυμού μήλων, με το αιτιολογικό ότι, κατά τις συμπληρωματικές σημειώσεις 2, στοιχείο α΄, 5, στοιχείο α΄, και 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ, ο χυμός μήλων, έχοντας χάσει τον αρχικό χαρακτήρα του ως χυμός φρούτων, δεν εμπίπτει πλέον στην κλάση 2009, αλλά στη διάκριση 2106 90 98 της ΣΟ.
20 Η Dinter άσκησε ενώπιον του Finanzgericht Düsseldorf, χωρίς να προηγηθεί διοικητική διαδικασία, προσφυγή κατά της αποφάσεως αυτής, στην εκδίκαση της οποίας το Hauptzollamt Düsseldorf συναίνεσε.
21 Υπό τις συνθήκες αυτές, το Finanzgericht Düsseldorf αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα εξής προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Έχει η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της [ΣΟ] την έννοια ότι ο όρος “χυμοί φρούτων με πρόσθετα ζάχαρα” περιλαμβάνει και χυμούς φρούτων στους οποίους δεν έχουν βεβαίως προστεθεί ζάχαρα, αλλά των οποίων η περιεκτικότητα σε πρόσθετα ζάχαρα έχει υπολογιστεί σύμφωνα με τη συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο α΄, του κεφαλαίου 20 της [ΣΟ];
2) Έχει η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της [ΣΟ] την έννοια ότι η φράση “που παρασκευάσθηκε από φρούτα ή από αραίωση συμπυκνωμένων χυμών φρούτων” απλώς διευκρινίζει τον όρο “χυμός φρούτου στη φυσική του κατάσταση” και ότι ο όρος αυτός καλύπτει, πάντως, όλα τα είδη χυμών φρούτων (που δεν έχουν υποστεί ζύμωση και στους οποίους δεν έχει προστεθεί αλκοόλη) ανεξαρτήτως της μορφής τους;
3) Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στα δύο προαναφερθέντα ερωτήματα: Είναι η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της [ΣΟ] έγκυρη;»
Υπόθεση C-65/08
22 Κατά το διάστημα από 13 Νοεμβρίου 2001 έως 11 Οκτωβρίου 2002, η Europol εισήγαγε συμπυκνωμένο χυμό μήλων, αξίας Brix 65,0, δηλώνοντας το εν λόγω εμπόρευμα το 2001 στη διάκριση 2009 70 30 και το 2002 στη διάκριση 2009 79 19 της ΣΟ.
23 Με απόφαση της 14ης Αυγούστου 2003, το Hauptzollamt Krefeld, εκτιμώντας ότι, κατ’ εφαρμογήν της συμπληρωματικής σημειώσεως 5 του κεφαλαίου 20 της ΣΟ, ο εισαχθείς χυμός δεν είχε πλέον χαρακτήρα χυμού φρούτων της κλάσεως 2009 και έπρεπε να καταταγεί στη διάκριση 2106 90 98 της ΣΟ, ζήτησε την εκ των υστέρων καταβολή των σχετικών δασμών.
24 Στις 15 Μαρτίου 2005, η διοικητική ένσταση της Europol κατά της ως άνω αποφάσεως του Hauptzollamt απορρίφθηκε ως αβάσιμη.
25 Η προσφεύγουσα της κύριας δίκης ζήτησε από το Finanzgericht Düsseldorf την ακύρωση της προαναφερθείσας απορριπτικής αποφάσεως.
26 Το Finanzgericht Düsseldorf αποφάσισε, στις 12 Φεβρουαρίου 2008, να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το εξής προδικαστικό ερώτημα:
«Είναι έγκυρη η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της [ΣΟ], όπως έχει διαμορφωθεί με τους κανονισμούς (EΚ) 2388/2000 και 2031/2001;»
27 Με διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 27ης Ιουνίου 2008, αποφασίστηκε η συνεκδίκαση των υποθέσεων C‑522/07 και C‑65/08, προς διευκόλυνση της προφορικής διαδικασίας και προς έκδοση κοινής αποφάσεως.
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
28 Με τα ερωτήματά του, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν είναι έγκυρη η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ, όπως έχει διαμορφωθεί με τους κανονισμούς 1776/2001, 2031/2001 και 1810/2004. Ειδικότερα, ερωτά αν η εν λόγω σημείωση πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι ως χυμοί φρούτων με πρόσθετα ζάχαρα πρέπει να θεωρούνται και οι συμπυκνωμένοι χυμοί φρούτων χωρίς πρόσθετα ζάχαρα και αν η φράση «που παρασκευάσθηκε από φρούτα ή από αραίωση συμπυκνωμένων χυμών φρούτων» αφορά όλους τους χυμούς φρούτων στη φυσική κατάστασή τους, ανεξαρτήτως της μορφής τους.
29 Υπενθυμίζεται, καταρχάς, ότι, κατά πάγια νομολογία, χάριν της ασφάλειας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει εν γένει να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως αυτές ορίζονται στην οικεία κλάση της ΣΟ και στις σημειώσεις των τμημάτων ή των κεφαλαίων (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 18ης Ιουλίου 2007, C‑142/06, Olicom, Συλλογή 2007, σ. I‑6675, σκέψη 16 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, καθώς και της 11ης Δεκεμβρίου 2008, C‑362/07, Kip Europe κ.λπ., που δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 26).
30 Συναφώς, οι σημειώσεις των κεφαλαίων της ΣΟ, όπως εξάλλου και οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ, συνιστούν σημαντικά πράγματι μέσα εξασφαλίσεως της ομοιόμορφης εφαρμογής του δασμολογίου αυτού και παρέχουν, ως εκ τούτου, πολύτιμα στοιχεία για την ερμηνεία του (βλ. αποφάσεις της 19ης Μαΐου 1994, C‑11/93, Siemens Nixdorf, Συλλογή 1994, σ. Ι‑1945, σκέψη 12, της 18ης Δεκεμβρίου 1997, C‑382/95, Techex, Συλλογή 1997, σ. Ι‑7363, σκέψη 12, της 19ης Οκτωβρίου 2000, C-339/98, Peacock, Συλλογή 2000, σ. Ι-8947, σκέψη 10, και προπαρατεθείσα απόφαση Olicom, σκέψη 17).
31 Το περιεχόμενο των εν λόγω σημειώσεων πρέπει επομένως να είναι σύμφωνο προς τις διατάξεις της ΣΟ και δεν μπορεί να τις τροποποιεί (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 9ης Φεβρουαρίου 1999, C‑280/97, ROSE Elektrotechnik, Συλλογή 1999, σ. I‑689, σκέψη 23, της 26ης Σεπτεμβρίου 2000, C‑42/99, Eru Portuguesa, Συλλογή 2000, σ. I‑7691, σκέψη 20, και της 15ης Σεπτεμβρίου 2005, C-495/03, Intermodal Transports, Συλλογή 2006, σ. I‑8151, σκέψη 48).
32 Υπενθυμίζεται, συναφώς, ότι, κατά πάγια νομολογία, το Συμβούλιο έχει παράσχει στην Επιτροπή, η οποία ενεργεί σε συνεργασία με τους τελωνειακούς εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, ευρεία διακριτική ευχέρεια για τον προσδιορισμό του περιεχομένου των δασμολογικών κλάσεων που λαμβάνονται υπόψη για την κατάταξη εκάστου εμπορεύματος. Ωστόσο, η ευχέρεια της Επιτροπής να θεσπίζει τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 9, παράγραφος 1, στοιχεία α΄, β΄, δ΄ και ε΄, του κανονισμού 2658/87, καθώς και συμπληρωματικές σημειώσεις, δεν περιλαμβάνει δυνατότητα τροποποιήσεως του περιεχομένου των δασμολογικών κλάσεων, οι οποίες έχουν καθοριστεί βάσει του ΕΣ, το οποίο έχει θεσπιστεί με τη σύμβαση περί ΕΣ, το περιεχόμενο της οποίας η Κοινότητα δεν μπορεί να τροποποιεί, σύμφωνα με τη δέσμευση που έχει αναλάβει με το άρθρο 3 της συμβάσεως αυτής (αποφάσεις της 14ης Δεκεμβρίου 1995, C-267/94, Γαλλία κατά Επιτροπής, Συλλογή 1995, σ. Ι-4845, σκέψεις 19 και 20, και της 27ης Απριλίου 2006, C‑15/05, Kawasaki Motors Europe, Συλλογή 2006, σ. I‑3657, σκέψη 35).
33 Επομένως, πρέπει να εξεταστεί, εν προκειμένω, αν η Επιτροπή, τροποποιώντας τη συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, με τους κανονισμούς 1776/2001, 2031/2001 και 1810/2004, τροποποίησε και την κλάση 2009 7 της ΣΟ, υπερβαίνοντας έτσι τα όρια των εξουσιών που της απονέμει το άρθρο 9 του κανονισμού 2658/87.
34 Η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ, ως είχε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών των υποθέσεων των κύριων δικών, προβλέπει ότι οι χυμοί φρούτων με πρόσθετα ζάχαρα, αξίας Brix που δεν υπερβαίνει το 67, οι οποίοι περιέχουν λιγότερο από 50 % κατά βάρος χυμό φρούτων στη φυσική τους κατάσταση και λαμβάνονται από φρούτα ή από αραίωση συμπυκνωμένων χυμών φρούτων, χάνουν τον αρχικό τους χαρακτήρα του χυμού φρούτων της κλάσης 2009. Διαπιστώνεται ότι το κριτήριο της πυκνότητας που δεν υπερβαίνει το 1,33 g/cm3 στους 20 °C αντιστοιχεί σε αξία Brix 67 και, συνεπώς, οι συμπληρωματικές σημειώσεις 5, στοιχείο β΄, των κανονισμών 1776/2001, 2031/2001 και 1810/2004 έχουν ταυτόσημο περιεχόμενο. Συναφώς, δεν αμφισβητείται ότι, κατ’ εφαρμογήν της εν λόγω σημειώσεως, ο συμπυκνωμένος χυμός μήλων με αξία Brix κατά τι χαμηλότερη του 67 εξαιρείται από την κλάση 2009.
35 Οι προσφεύγουσες των κύριων δικών υποστήριξαν ότι, σύμφωνα με το περιεχόμενο της δασμολογικής κλάσεως 2009, δεν υφίσταται περιορισμός όσον αφορά την περιεκτικότητα σε ζάχαρα των φρούτων αυτών καθαυτών. Εν προκειμένω, οι εθνικές αρχές, εφαρμόζοντας τη συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ, υπολόγισαν κατά τρόπο πλασματικό την περιεκτικότητα σε πρόσθετα ζάχαρα. Ο εισαχθείς συμπυκνωμένος χυμός μήλων περιείχε 100 % κατά βάρος χυμό φρούτων και δεν είχε υποστεί άλλη επεξεργασία, πλην της αφυδατώσεως, η οποία, όμως, δεν μεταβάλλει τον χαρακτήρα του ως χυμού φρούτων. Υποστηρίζουν, συγκεκριμένα, ότι η εν λόγω σημείωση δεν έχει εφαρμογή στην περίπτωση του συμπυκνωμένου χυμού μήλων χωρίς πρόσθετα ζάχαρα. Εξάλλου, κατά το ΕΣ, ο συμπυκνωμένος χυμός μήλων με αξία Brix κατά τι χαμηλότερη του 67 δεν εξαιρείται από την κλάση 2009.
36 Στην υπόθεση C‑522/07, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι αντικείμενο της συμπληρωματικής σημειώσεως 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ είναι η εξαίρεση των προϊόντων που έχουν απολέσει τον αρχικό χαρακτήρα του χυμού φρούτων λόγω υψηλής περιεκτικότητάς τους σε ζάχαρα. Κατά την πρώτη και την πέμπτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1776/2001, ο σκοπός του εν λόγω κανονισμού, ήτοι η εξαίρεση των προϊόντων που περιέχουν λιγότερο από 50 % χυμό φρούτων κατά βάρος, συνηγορεί υπέρ της ερμηνείας της σημειώσεως αυτής υπό την έννοια ότι ο υπολογισμός των πρόσθετων ζαχάρων πρέπει να γίνεται κατά τρόπο καθαρώς μαθηματικό.
37 Κατά την Επιτροπή, η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ έχει εφαρμογή σε όλα τα είδη χυμών φρούτων, ανεξαρτήτως της μορφής τους, και, συνεπώς, στον συμπυκνωμένο χυμό μήλων. Πάντως, βάσει της διαρθρώσεως της κλάσεως 2009 και λαμβανομένης υπόψη της πάγιας νομολογίας κατά την οποία ο χυμός φρούτων διατηρεί τον αρχικό χαρακτήρα του λόγω οσμής και γεύσεως, η επίμαχη σημείωση δεν έχει εφαρμογή σε περιπτώσεις όπως αυτές των υποθέσεων των κύριων δικών, όπου το συγκεκριμένο προϊόν διατηρεί τον χαρακτήρα του ως χυμού μήλων λόγω οσμής και γεύσεως.
38 Επιπλέον, στην υπόθεση C‑65/08, η Επιτροπή δέχεται ότι, εκδίδοντας τη συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ, υπερέβη την εξουσία που αντλεί από το άρθρο 9 του κανονισμού 2658/87. Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή τροποποίησε την εν λόγω σημείωση με τον κανονισμό 360/2008, προσθέτοντας νέα διάταξη με την οποία διευκρινίζεται ότι το σημείο β΄ της εν λόγω σημειώσεως δεν εφαρμόζεται στους συμπυκνωμένους φυσικούς χυμούς φρούτων.
39 Επισημαίνεται, καταρχάς, ότι η κλάση 2009, όπως έχει διαμορφωθεί με τους κανονισμούς 2388/2000, 2031/2001 και 1810/2004, περιλαμβάνει, τόσο στο ΕΣ όσο και στη ΣΟ, τον συμπυκνωμένο χυμό μήλων. Οι κανονισμοί 2031/2001 και 1810/2004 ορίζουν τις ίδιες δασμολογικές κλάσεις για τις διακρίσεις υπό τη διάκριση με τον τίτλο «Χυμοί μήλων» και περιλαμβάνουν την επίμαχη συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ. Ο κανονισμός 2388/2000 δεν περιλαμβάνει τη σημείωση αυτή και χρησιμοποιεί το κριτήριο της «πυκνότητας που δεν υπερβαίνει το 1,33 g/cm3 στους 20 °C», που αντιστοιχεί σε αξία Brix 67. Κατά συνέπεια, οι δασμολογικές κλάσεις του κανονισμού 2388/2000 περιλαμβάνουν διακρίσεις παρόμοιες με αυτές των κανονισμών 2031/2001 και 1810/2004.
40 Συγκεκριμένα, από την περιγραφή των διαφόρων ειδών χυμών μήλων της κλάσεως 2009 προκύπτει ότι γίνεται διάκριση μεταξύ των προϊόντων της διακρίσεως 2009 71, με αξία Brix έως 20, και των προϊόντων της διακρίσεως 2009 79, «Άλλα». Η διάκριση 2009 79 περιλαμβάνει δύο κατηγορίες χυμών μήλων: αυτούς με αξία Brix άνω του 67 και αυτούς με αξία Brix από 20 έως 67. Οι δύο διακρίσεις 2009 71 και 2009 79 περιλαμβάνουν υποκατηγορίες με την περιγραφή «δεν περιέχουν πρόσθετα ζάχαρα». Η εξαίρεση του συμπυκνωμένου χυμού μήλων με συγκεκριμένες αξίες Brix από την κλάση 2009 δεν προκύπτει ούτε από το περιεχόμενο ούτε από τη διάρθρωση της εν λόγω κλάσεως.
41 Κατά συνέπεια, από την οικονομία της διακρίσεως 2009 79 διαπιστώνεται σαφώς ότι ο συμπυκνωμένος φυσικός χυμός μήλου με αξία Brix κατά τι χαμηλότερη του 67 δεν χάνει τον αρχικό του χαρακτήρα ως χυμού φρούτων, αντιθέτως προς τα προβλεπόμενα στην επίμαχη συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ, η οποία εξαιρεί τον χυμό αυτόν από τη συγκεκριμένη διάκριση. Η σημείωση αυτή εξαιρεί τον συμπυκνωμένο χυμό μήλων βάσει πλασματικού υπολογισμού της περιεκτικότητας σε πρόσθετα ζάχαρα, ο οποίος καταλήγει σε αποτέλεσμα άνω του 50 % κατά βάρος. Ο συγκεκριμένος συμπυκνωμένος χυμός μήλων, ο οποίος έχει αφυδατωθεί και ως εκ τούτου έχει υψηλή αξία Brix, διατηρεί τον φυσικό χαρακτήρα του. Εν προκειμένω, δεν υφίσταται προσθήκη ζαχάρων. Η υψηλή περιεκτικότητα σε πρόσθετα ζάχαρα, λόγω της οποίας το αποτέλεσμα διαμορφώνεται σε άνω του 50 % κατά βάρος, οφείλεται αποκλειστικά στη συμπύκνωση ως αποτέλεσμα αφυδατώσεως. Κατά συνέπεια, η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ, εξαιρώντας τον συμπυκνωμένο χυμό μήλων από την κλάση 2009, τροποποιεί αναμφισβήτητα το περιεχόμενο των συγκεκριμένων δασμολογικών κλάσεων, με συνέπεια να συντρέχει υπέρβαση της εξουσίας που αντλεί η Επιτροπή από το άρθρο 9 του κανονισμού 2658/87.
42 Κατόπιν των προεκτεθέντων, διαπιστώνεται ότι η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 της ΣΟ, όπως έχει διαμορφωθεί με τους κανονισμούς 1776/2001, 2031/2001 και 1810/2004, είναι άκυρη κατά το μέτρο που εξαιρεί τον συμπυκνωμένο φυσικό χυμό μήλων από την κλάση 2009.
Επί των δικαστικών εξόδων
43 Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (όγδοο τμήμα) αποφαίνεται:
Η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο β΄, του κεφαλαίου 20 του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως έχει διαμορφωθεί με τους κανονισμούς (ΕΚ) 1776/2001 της Επιτροπής, της 7ης Σεπτεμβρίου 2001, (ΕΚ) 2031/2001 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 2001, και (ΕΚ) 1810/2004 της Επιτροπής, της 7ης Σεπτεμβρίου 2004, με τους οποίους τροποποιείται το παράρτημα Ι του κανονισμού 2658/87, είναι άκυρη κατά το μέτρο που εξαιρεί τον συμπυκνωμένο φυσικό χυμό μήλων από την κλάση 2009.
(υπογραφές)
* Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.
Full & Egal Universal Law Academy