Kawża C-551/07
Deniz Sahin
vs
Bundesminister für Inneres
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Verwaltungsgerichtshof
(l-Awstrija))
“Artikolu 104(3) tar-Regoli tal-Proċedura ― Direttiva 2004/38/KE ― Artikoli 18 KE u 39 KE ― Dritt għar-rispett tal-ħajja familjari ― Dritt ta’ residenza ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz li daħal fit-territorju ta’ Stat Membru bħala applikant għal ażil u li sussegwentement iżżewweġ ċittadina ta’ Stat Membru ieħor”
Sommarju tad-digriet
1. Ċittadinanza tal-Unjoni Ewropea ― Dritt ta’ moviment liberu u ta’ residenza libera fit-territorju tal-Istati Membri ― Direttiva 2004/38 ― Benefiċarji
(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2004/38, Artikoli 3(1), 6(2), u 7(1)(d) u (2))
2. Ċittadinanza tal-Unjoni Ewropea ― Dritt ta’ moviment liberu u ta’ residenza libera fit-territorju tal-Istati Membri ― Direttiva 2004/38 ― Dritt ta’ dħul u ta’ residenza ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi, membri tal-familja ta’ ċittadini Komunitarji
(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2004/38, Artikoli 7(2), 9(1) u 10)
1. L-Artikoli 3(1), 6(2) u 7(1)(d) u (2) tad-Direttiva 2004/38, dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri u li temenda r-Regolament Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 u 93/96, għandhom jiġu interpretati b’mod li jinkludu wkoll il-membri tal-familja li jkunu waslu fl-Istat Membru ospitanti indipendentement miċ-ċittadin tal-Unjoni u li jiksbu l-kwalità ta’ membru tal-familja jew jibdew jgħixu ħajja familjari ma’ dan iċ-ċittadin tal-Unjoni biss ladarba jaslu f’dan l-Istat. Huwa irrilevanti f’dan ir-rigward li, fil-mument li fih il-membru tal-familja jikseb l-imsemmija kwalità jew jibda’ jgħix ħajja familjari, huwa jirresjedi provviżorjament fl-Istat Membru ospitanti abbażi tal-leġiżlazzjoni fuq id-dritt ta’ ażil ta’ dan l-Istat.
Fil-fatt, ebda waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet ma teżiġi li ċ-ċittadin tal-Unjoni jkun beda diġà familja fil-mument li huwa jmur fl-Istat Membru ospitanti sabiex il-membri tal-familja tiegħu, li jkunu ċittadini ta’ pajjiż terz, ikunu jistgħu jibbenefikaw mid-drittijiet stabbiliti mid-Direttiva 2004/38, u, billi ppreveda li l-membri tal-familja taċ-ċittadin tal-Unjoni jistgħu jingħaqdu ma’ dan tal-aħħar fl-Istat Membru ospitanti, il-leġiżlatur Komunitarju, għall-kuntrarju, aċċetta l-possibbiltà li ċittadin tal-Unjoni jibda familja wara li jkun eżerċita d-dritt tiegħu ta’ moviment liberu.
Barra minn hekk, il-kliem “[il-]membri tal-familja [ta’ ċittadin tal-Unjoni] li [jakkumpanjawh]”, li jinsabu fl-Artikolu 3(1) tal-imsemmija direttiva għandhom jiġu interpretati fis-sens li jirreferu kemm għall-membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni li jkunu daħlu ma’ dan tal-aħħar fl-Istat Membru ospitanti kif ukoll għal dawk li jgħixu miegħu f’dan l-Istat Membru, mingħajr, f’dan it-tieni każ, m’hemm bżonn li ssir distinzjoni skont jekk iċ-ċittadini ta’ pajjiż terz daħlux fl-imsemmi Stat Membru qabel jew wara ċ-ċittadin tal-Unjoni jew qabel jew wara li jkunu saru membri tal-familja tiegħu.
Barra minn hekk, mill-mument li fih iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz, li huwa membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni, igawdi permezz tad-direttiva minn drittijiet ta’ dħul u ta’ residenza fl-Istat Membru ospitanti, dan jista’ jirrestrinġi dan id-dritt biss b’osservanza tal-Artikoli 27 u 35 tad-Direttiva 2004/38. L-osservanza tal-Artikolu 27 tal-imsemmija direttiva hija meħtieġa b’mod partikolari meta l-Istat Membru jkun jixtieq jippenalizza ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz talli daħal u/jew talli għex fit-territorju tiegħu bi ksur tar-regoli nazzjonali fil-qasam tal-immigrazzjoni, qabel ma jkun sar membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni. Issa, fir-rigward ta’ persuna li, qabel ma tkun saret membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni, kienet awtorizzata tirrisjedi provviżorjament fit-territorju ta’ Stat Membru skont il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru sakemm tingħata deċiżjoni fuq applikazzjoni għal ażil, ma jistax jiġi invokat l-Artikolu 27 għal din ir-raġuni biss.
Fl-aħħar, iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz miżżewweġ ma’ ċittadin tal-Unjoni li jgħix fi Stat Membru li tiegħu mhuwiex ċittadin, li jakkumpanja jew jingħaqad ma’ dan iċ-ċittadin tal-Unjoni, jibbenefika mid-dispożizzjonijiet tad-direttiva, indipendement mill-post u d-data taż-żwieġ tagħhom kif ukoll mill-mod kif dan iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ikun daħal fl-Istat Membru ospitanti.
(ara l-punti 27-33 u d-dispożittiv 1)
2. L-Artikoli 9(1) u 10 tad-Direttiva 2004/38, dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri u li temenda r-Regolament Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 u 93/96, jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li abbażi tagħha membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni li mhumiex ċittadini ta’ Stat Membru u li għandhom dritt ta’ residenza skont id-dritt Komunitarju, b’mod partikolari skont l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva, ma jistgħux jiksbu karta ta’ residenza ta’ membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni minħabba s-sempliċi raġuni li huma provviżorjament awtorizzati jirrisjedu fl-Istat Membru ospitanti abbażi tal-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat fuq id-dritt ta’ ażil.
Fil-fatt, l-Artikolu 10(2) tad-Direttiva 2004/38 jelenka limitattivament id-dokumenti li ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi, membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni, jistgħu jintalbu jipprovdu lill-Istat Membru ospitanti sabiex tinħarġilhom karta ta’ residenza. Il-fatt li ċittadin ta’ pajjiż terz miżżewweġ ma’ ċittadin tal-Unjoni li jgħix fi Stat Membru li tiegħu mhuwiex ċittadin, li jakkumpanja jew jingħaqad ma’ dan iċ-ċittadin tal-Unjoni u li jibbenefika minn dritt ta’ residenza skont l-Artikolu 7(2) ta’ din id-direttiva, jiġi miċħud il-benefiċċju tal-karta ta’ residenza ta’ membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni għas-sempliċi raġuni li l-persuna kkonċernata hija biss provviżorjament awtorizzata tirrisjedi f’dan l-Istat abbażi tal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ospitanti fuq id-dritt ta’ ażil jekwivali għal żieda ta’ kundizzjoni supplimentari għal dawk li huma elenkati b’mod eżawrjenti fl-Artikolu 10(2) ta’ din id-direttiva.
(ara l-punti 38-40 u d-dispożittiv 2)
DIGRIET TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Seba’ Awla)
19 ta’ Diċembru 2008 (*)
“Artikolu 104(3) tar-Regoli tal-Proċedura – Direttiva 2004/38/KE – Artikoli 18 KE u 39 KE – Dritt għar-rispett tal-ħajja familjari – Dritt ta’ residenza ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz li daħal fit-territorju ta’ Stat Membru bħala applikant għal ażil u li sussegwentement iżżewweġ ċittadina ta’ Stat Membru ieħor”
Fil-Kawża C‑551/07,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Verwaltungsgerichtshof (l-Awstrija), permezz ta’ deċiżjoni tat-22 ta’ Novembru 2007, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-11 ta’ Diċembru 2007, fil-proċedura
Deniz Sahin
vs
Bundesminister für Inneres,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Seba’ Awla),
komposta minn A. Ó Caoimh, President tal-Awla, J. N. Cunha Rodrigues (Relatur) u J. Klučka, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Mazák,
Reġistratur: R. Grass,
peress li l-Qorti tal-Ġustizzja qed tipproponi li tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat skont l-ewwel inċiż tal-Artikolu 104 (2) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha,
wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali,
tagħti l-preżenti
Digriet
1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-Direttiva 2004/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE (ĠU L 158, p. 77, u – rettifiki – ĠU 2004, L 229, p. 35; ĠU 2005, L 197, p. 34 u ĠU 2007, L 204, p. 28, iktar ’il quddiem id-“Direttiva”), tal-Artikoli 18 KE u 39 KE kif ukoll tad-dritt fundamentali għar-rispett tal-ħajja familjari.
2 Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kwistjoni bejn D. Sahin, ċittadin Tork, u l-Bundesminister für Inneres (Ministru Federali tal-Intern) dwar ċaħda ta’ ħruġ ta’ karta ta’ residenza permanenti.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3 Skont l-Artikolu 1 tad-Direttiva:
“Din id-Direttiva tistabbilixxi:
(a) il-kondizzjonijiet li jirregolaw l-eżerċizzju tad-dritt tal-moviment liberu u ta’ residenza fit-territorju ta’ l-Istati Membri miċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u mill-membri tal-familja tagħhom;
(b) id-dritt ta’ residenza permanenti fit-territorju ta’ l-Istat Membru taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom;
(ċ) il-limiti għad-drittijiet stabbiliti f’(a) u (b) minħabba raġunijiet ta’ politika pubblika, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika.”
4 L-Artikolu 2 tad-Direttiva jipprovdi:
“Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva
1. ‛ċittadin ta’ l-Unjoni’ tfisser kwalunkwe persuna li għandha ċ-ċittadinanza ta’ Stat Membru;
2. ‛membru tal-familja’:
(a) ir-raġel jew martu [il-mara];
(b) is-sieħeb/sieħba li daħal/daħlet f’kuntratt ta’ unjoni reġistrata maċ-ċittadin/a ta’ l-Unjon, skond il-bażi tal-leġislazzjoni ta’ Stat Membru, jekk il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru ospitanti tikkonsidra bħala ugwali għal żwieġ l-unjonijiet reġistrati u skond il-kondizzjonijiet stabbiliti fil-leġislazzjoni rilevanti ta’ l-Istat Memrbu ospitanti;
(ċ) id-dixxendenti diretti li għandhom inqas minn 21 sena jew li huma dipendenti u dawk tar-raġel jew tal-mara jew tas-sieħeb/sieħba kif imfissra fil-punt (b);
(d) il-qraba diretti dipendenti u dawk tar-raġel jew tal-mara jew tas-sieħeb/sieħba kif imfissra fil-punt (b);
3. ‛Stat Membru ospitanti’ tfisser l-Istat Membru li jmur fih ċittadin ta’ l-Unjoni sabiex jeżerċita d-dritt tiegħu ta’ moviment liberu u residenza.”
5 L-Artikolu 3 tad-Direttiva jipprovdi:
“1. Din id-Direttiva għandha tapplika għaċ-ċittadini kollha ta’ l-Unjoni li jiċċaqilqu jew li jgħixu fi Stat Membru għajr iċ-ċittadini ta’ l-istess Stat Membru, u għall-membri tal-familja tagħhom kif imfissra fil-punt 2 ta’ l-Artikolu 2 li jakkumpanjawhom jew li jingħaqdu magħhom.
2. Mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe dritt ta’ moviment liberu u residenza li l-persuni kkonċernati jista’ jkollhom, l-Istat Membru ospitanti, skond il-leġislazzjoni nazzjonali, għandu jiffaċilita d-dħul u r-residenza tal-persuni li ġejjin:
(a) kwalunkwe membri oħrajn tal-familja, irrispettivament miċ-ċittadinanza, li ma jaqgħux taħt id-definizzjoni tal-punt 2 ta’ l-Artikolu 2 li, fil-pajjiż li ġejjin minnu huma dipendenti jew membri tad-dar taċ-ċittadin ta’ l-Unjoni li għandu d-dritt primarju ta’ residenza, jew meta raġunijiet serji ta’ saħħa strettament jeħtieġu l-kura personali tal-membru tal-familja miċ-ċittadin ta’ l-Unjoni;
(b) is-sieħeb li miegħu ċ-ċittadin ta’ l-Unjoni għandu relazzjoni stabbli, debitament ċertifikata..
L-Istat Membru ospitanti għandu jaffettwa eżami estensiv taċ-ċirkostanzi personali u għandu jiġġustifika kwalunkwe tiċħid ta’ dħul jew ta’ residenza lil dawn in-nies.”
6 L-Artikolu 6 tad-Direttiva jistipola:
“1. Iċ-ċittadini ta’ l-Unjoni għandhom id-dritt ta’ residenza fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor għal perjodu ta’ mhux aktar minn tliet xhur mingħajr xi kondizzjonijiet jew formalitajiet għajr il-ħtieġa li jkollhom karta ta’ l-identità jew passaport li huma validi.
2. Id-disposizzjonijiet tal-paragrafu 1 għandhom japplikaw ukoll għall-membri tal-familja li għandhom passaport validu li mhumiex ċittadini ta’ Stat Membru, li qed jakkumpanjaw jew li se jingħaqdu maċ-ċittadin ta’ l-Unjoni”
7 Skont l-Artikolu 7(1) u (2) tad-Direttiva:
“1. Iċ-ċittadini kollha ta’ l-Unjoni għandhom id-dritt ta’ residenza fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor għal perjodu ta’ aktar minn tliet xhur jekk huma:
(a) ħaddiema jew nies li jaħdmu għal rashom fl-Istat Membru ospitanti; jew
(b) għandhom biżżejjed riżorsi għalihom u għall-membri tal-familja tagħhom biex ma jkunux ta’ piż fuq is-sistema ta’ l-għajnuna soċjali ta’ l-Istat Membru ospitanti matul il-perjodu tagħhom ta’ residenza u għandhom assigurazzjoni ta’ [għall-]mard komprensiva fl-Istat Membru ospitanti; jew
(ċ) - miktuba f’istitut privat jew pubbliku, akkreditat jew finanzjat mill-Istat Membru ospitanti skond il-bażi tal-leġislazzjoni jew tal-prattika amministrattiva tiegħu, għall-iskop prinċipali li jiġi segwit kors ta’ studju, inkluż taħriġ professjonali; u
- għandhom assigurazzjoni ta’ [għall-]mard komprensiva fl-Istat Membru ospitanti u jassiguraw lill-awtorità nazzjonali rilevanti, permezz ta’ dikjarazzjoni jew b’mezzi oħrajn ekwivalenti li jagħżlu huma, li għandhom riżorsi suffiċjenti għalihom u għall-membri tal-familja tagħhom biex ma jkunux ta’ piż fuq is-sistema ta’ l-għajnuna soċjali ta’ l-Istat Membru ospitanti matul il-perjodu tagħhom ta’ residenza; jew
(d) membri tal-familja li qed jakkumpanjaw jew li se jingħaqdu ma’ ċittadin ta’ l-Unjoni li jissoddisfa l-kondizzjonijiet imsemmija fil-punti (a), (b) jew (ċ).”
2. Id-dritt ta’ residenza previst fil-paragrafu 1 għandu jkun estiż għall-membri tal-familja li mhumiex ċittadini ta’ Stat Membru, li jakkumpanjaw jew li jingħaqdu maċ-ċittadin ta’ l-Unjoni fl-Istat Membru ospitanti, sakemm dan iċ-ċittadin ta’ l-Unjoni jissoddisfa l-kondizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1 (a), (b) jew (ċ).”
8 L-Artikolu 9 tad-Direttiva huwa fformulat kif ġej:
“1. Meta l-perjodu ppjanat tar-residenza hu ta’ aktar minn tliet xhur, l-Istati Membri għandhom joħorġu karta ta’ residenza ta’ membru ta’ [tal-]familja taċ-[ta’] ċittadin ta’ l-Unjoni li m’għandhomx iċ-ċittadinanza ta’ Stat Membru
2. It-terminu perentorju li fih għandha tiġi ppreżentata l-applikazzjoni għall-ħruġ tal-karta ta’ residenza m’għandux ikun inqas minn tliet xhur mid-data tal-waslien.
3. In-nuqqas li jiġi osservat l-obbligu ta’ applikazzjoni għal karta ta’ residenza jista’ jwassal biex il-persuna kkonċernata tkun suġġetta għal sanzjonijiet proporzjonati u mhux diskriminatorji.”
9 L-Artikolu 10 tad-Direttiva jistipola:
“1. Id-dritt ta’ residenza tal-membri tal-familja ta’ ċittadin ta’ l-Unjoni li m’għandhomx ċittadinanza ta’ Stat membru għandu jissaħħaħ bil-ħruġ ta’ dokument imsejjaħ "Karta ta’ residenza ta’ membru ta’ familja taċ-ċittadin ta’ l-Unjoni" mhux aktar tard minn sitt xhur mid-data li fiha jippreżentaw l-applikazzjoni. Għandu immedjatament jinħareġ ċertifikat ta’ applikazzjoni għall-karta ta’ residenza.
2. Biex tinħareġ il-karta ta’ residenza, l-Istati Membri għandhom [jitolbu li jiġu] jippreżentaw [ppreżentati] id-dokumenti li ġejjin:
(a) passaport validu;
(b) dokument li juri l-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ familja jew ta’ unjoni reġistrata;
(ċ) iċ-ċertifikat ta’ reġistrazzjoni jew, fin-nuqqas ta’ sistema ta’ reġistrazzjoni, kwalunkwe evidenza oħra ta’ residenza fl-Istat Membru ospitanti taċ-ċittadin ta’ l-Unjoni li qiegħdin jakkumpanjaw jew li se jingħaqdu miegħu;
(d) fil-każijiet li jaqgħu taħt il-punti (ċ) u (d) ta’ l-Artikolu 2(2), l-evidenza dokumentata li qed jintlaħqu l-kondizzjonijiet stabbiliti;
[…]”
10 L-Artikolu 27(1) u (2) jistipola:
“1. Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, l-Istati Membri jistgħu jirrestrinġu l-libertà ta’ moviment u residenza taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom, irrispettivament miċ-ċittadinanza, minħabba politika pubblika, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika. Dawn ir-raġunijiet m’għandhomx jiġu nvokati għal skopijiet ekonomiċi
2. Il-miżuri meħuda minħabba raġunijiet ta’ politika pubblika jew ta’ sigurtà pubblika għandhom ikunu skond il-prinċipju ta’ proporzjonalità u għandhom ikunu bbażati esklussivament fuq il-kondotta personali ta’ l-individwu kkonċernat. Kundanni kriminali preċedenti m’għandhomx minnhom infushom jikkostitwixxu raġuni biex jittieħdu dawn il-miżuri.
Il-kondotta personali ta’ l-individwu kkonċernat għandha tirrappreżenta theddida ġenwina, attwali u serja biżżejjed li tolqot wieħed mill-interessi fondamentali tas-soċjetà. Ġustifikazzjonijiet li huma iżolati mill-partikolaritajiet tal-każ jew li jiddependu fuq konsiderazzjonijiet ta’ prevenzjoni ġenerali m’għandhomx jiġu aċċettati.”
11 L-Artikolu 35 tad-Direttiva jippreċiża:
“L-Istati Membri jistgħu jadottaw il-miżuri neċessarji biex jirrifjutaw, itemmu jew jirrevokaw kwalunkwe dritt mogħti b’din id-Direttiva f’każ ta’ abbuż jew frodi, bħal żwiġijiet ta’ konvenjenza. Kwalunkwe miżura bħal din għandha tkun proporzjonata u bla ħsara għall-garanziji proċedurali previsti fl-Artikoli 30 u 31”
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
12 L-Artikolu 1(2) tal-Liġi dwar l-Istabbiliment u r-Residenza (Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz, BGBl. I, 100/2005, iktar ’il quddiem l-“NAG”), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali, jistipola:
“Din il-liġi Federali ma tapplikax għall-barranin li
1. huma awtorizzati jkollhom residenza taħt il-Liġi dwar l-Ażil 2005 [Asylgesetz 2005], BGBl. I Nru 100 jew taħt dispożizzjonijiet preċedenti tad-dritt tal-ażil, bl-eċċezzjoni ta’ dispożizzjonijiet kuntrarji previsti minn din il-liġi Federali.
[…]”
13 L-Artikolu 51 tal-NAG jipprovdi:
“Iċ-ċittadini taż-ŻEE li jeżerċitaw id-dritt tagħhom ta’ moviment liberu u jgħixu għal iktar minn tliet xhur fit-territorju Federali għandhom id-dritt li jistabbilixxu ruħhom hemmhekk jekk:
1. huma ħaddiema jew persuni li jaħdmu għal rashom fl-Awstrija;
2. għandhom, għalihom stess u għall-membri tal-familja tagħhom, assigurazzjoni għall-mard suffiċjenti, jiġġustifikaw riżorsi biżżejjed biex jipprovdu għall-manteniment tagħhom, biex ma jkunux ta’ piż fuq is-sistema tal-għajnuna soċjali matul l-istabbiliment tagħhom jew,
3. isegwu kors ta’ studju jew taħriġ professjonali f’skola jew istituzzjoni ta’ tagħlim privata jew pubblika legalment rikonoxxuta, u jissodisfaw il-kundizzjonijiet previsti fil-punt 2”
14 L-Artikolu 52 ta’ din il-liġi jipprovdi:
“Il-membri tal-familja ta’ ċittadini taż-ŻEE li jgawdu minn dritt ta’ moviment liberu (Artikolu 51), li huma stess huma ċittadini taż-ŻEE, għandhom id-dritt li jistabbilixxu ruħhom jekk huma
1. ir-raġel jew il-mara;
[…]
u jakkumpanjaw jew jingħaqdu mal-imsemmi ċittadin taż-ŻEE.”
15 Bis-saħħa tal-Artikolu 54(1) tal-NAG:
“Il-membri tal-familja taċ-ċittadini taż-ŻEE li għandhom dritt ta’ moviment liberu (Artikolu 51), li mhumiex huma stess ċittadini taż-ŻEE, u li jissodisfaw il-kundizzjonijiet previsti fil-punti 1 sa 3 tal-Artikolu 52, għandhom id-dritt li jistabbilixxu ruħhom. Karta ta’ residenza permanenti għal perijodu ta’ għaxar snin tinħariġilhom fuq applikazzjoni. Din l-applikazzjoni għandha tiġi ppreżentata mhux iktar tard minn tliet xhur mill-istabbiliment tagħhom.”
16 Skont l-Artikolu 19 tal-Liġi dwar l-Ażil tal-1997 (Asylgesetz 1997, BGBl. I, 76/1997):
“(1) L-applikanti għal ażil li jinsabu fit-territorju Federali […] għandhom dritt ta’ residenza provviżorja, sakemm m’hemmx lok li l-applikazzjoni tagħhom tiġi miċħuda minħabba res judicata. […]
[…].
(3) Dokument li jiġġustifika d-dritt ta’ residenza provviżorja huwa maħruġ ex ufficio lill-applikanti għal ażil li għandhom tali dritt. […]
[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
17 Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li D. Sahin daħal fl-Awstrija fil-15 ta’ Ġunju 2003 u hemmhekk ippreżenta applikazzjoni għal ażil fit-3 ta’ Ottubru 2003. Peress li ma ngħatatx deċiżjoni definittiva dwar din l-applikazzjoni, il-persuna kkonċernata għandha dritt ta’ residenza temporanja skont il-Liġi fuq l-Ażil tal-1997.
18 Fit-22 ta’ April 2006, D. Sahin iżżewweġ ċittadina Ġermaniża. Skont l-indikazzjonijiet mogħtija mill-qorti tar-rinviju, huma kienu ilhom jgħixu bħala koppja miżżewwġa minn tal-inqas mill-10 ta’ Ottubru 2003, u kienu jgħixu flimkien mat-tifel komuni tagħhom mit-twelid ta’ dan tal-aħħar fid-19 ta’ Lulju 2005.
19 Billi bbaża ruħu fuq iż-żwieġ tiegħu, D. Sahin talab, fid-29 ta’ Mejju 2006 li jinħariġlu karta ta’ residenza permanenti taħt l-Artikolu 54 tal-NAG. Il-Landeshauptmann tal-Awstrija ta’ Isfel ċaħad din it-talba b’applikazzjoni tal-punt 1 tal-Artikolu 1(2) tal-NAG.
20 Permezz ta’ deċiżjoni tal-14 ta’ Marzu 2007, il-Bundesminister für Inneres ċaħad l-appell ippreżentat minn D. Sahin kontra d-deċiżjoni tal-Landeshauptmann tal-Awstrija ta’ Isfel. Skont il-Bundesminister für Inneres, l-NAG, u, għaldaqstant, l-Artikolu 54 ta’ din il-liġi, mhijiex applikabbli fir-rigward tal-persuna kkonċernata, minħabba d-dritt ta’ residenza provviżorja li huwa għandu abbażi tal-leġiżlazzjoni fuq id-dritt ta’ ażil. Barra minn hekk, il-konjuġi Ġermaniża ta’ D. Sahin, li, skont kif qalet hija stess, “ilha tirrisjedi fl-Awstrija għal tliet snin” u teżerċità attività professjonali, użat id-dritt tagħha ta’ moviment liberu f’data li fiha D. Sahin kien diġà jirrisjedi fl-Awstrija, b’mod li l-kundizzjoni stabbilita fl-aħħar frażi tal-Artikolu 52 tal-NAG, li teħtieġ li l-membru tal-familja jakkumpanja jew jingħaqad mal-persuna li qed teżerċità d-dritt tagħha ta’ moviment liberu, mhijiex sodisfatta. F’dan ir-rigward, il-Bundesminister für Inneres irrefera wkoll għall-Artikolu 7(2) tad-Direttiva.
21 D. Sahin ippreżenta rikors kontra d-deċiżjoni tal-Bundesminister für Inneres quddiem il-Verwaltungsgerichtshof li ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari sussegwenti:
“1. a) L-Artikoli 3(1), 6(2) u 7(1)(d) u (2) tad-Direttiva 2004/38 […] għandhom jiġu interpretati b’mod li jinkludu wkoll il-membri tal-familja, fis-sens tal-Artikolu 2(2) tad-Direttiva, li jkunu waslu fl-Istat Membru ospitanti (Artikolu 2(3) tad-Direttiva) indipendentement miċ-ċittadin tal-Unjoni u li jiksbu l-kwalità ta’ membru tal-familja jew jibdew jgħixu ħajja familjari ma’ dan iċ-ċittadin tal-Unjoni biss ladarba jaslu f’dan l-Istat?
b) Jekk dan ikun il-każ, huwa barra minn hekk meħtieġ li l-membru tal-familja jirrisjedi legalment fl-Istat Membru ospitanti fil-mument li fih jikseb il-kwalità ta’ membru tal-familja jew jibda’ jgħix ħajja familjari? Jekk iva, huwa biżżejjed, biex tiġi sodisfatta l-kundizzjoni ta’ residenza legali, li l-karta ta’ residenza tal-membru tal-familja tirriżulta mis-sempliċi stat legali tal-applikant għal ażil?
c) Jekk jirriżulta mir-risposta għad-domandi 1. a) u b) li d-Direttiva ma tagħti l-ebda dritt ta’ residenza lil membru tal-familja li mhuwiex awtorizzat jirrisjedi ħlief għas-‛sempliċi’ fatt tal-istatut tiegħu bħala applikant għal ażil u li daħal fl-Istat Membru ospitanti indipendentement miċ-ċittadin tal-Unjoni, fejn jikseb il-kwalità ta’ membru tal-familja jew jibda’ jgħix ħajja familjari ma’ dan iċ-ċittadin tal-Unjoni biss ladarba li jkun jinsab f’dan l-Istat: jista’ wieħed iqis, minkejja dak li jippreċedi, li l-Artikoli 18 jew 39 KE, fid-dawl tad-dritt fundamentali għar-rispett tal-ħajja familjari, jagħtu dritt ta’ residenza f’sitwazzjoni li tikkaratterizza ruħha mill-fatt li l-membru tal-familja ilu jirrisjedi kważi erba’ snin fl-Istat Membru ospitanti u li ilu miżżewweġ sena ma’ ċittadin tal-Unjoni li miegħu huwa għex madwar tliet snin u nofs u kellu tarbija li llum għandha 20 xahar?
2. L-Artikoli 9(1) u 10(1) tad-Direttiva jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li abbażi tagħha membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni li mhumiex ċittadini ta’ Stat Membru u li għandhom dritt ta’ residenza skont id-dritt Komunitarju, b’mod partikolari skont l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva, ma jistgħux jiksbu karta ta’ residenza (‛karta ta’ residenza ta’ membru ta’ [tal-]familja taċ-[ta’] ċittadin ta’ l-Unjoni’) minħabba s-sempliċi raġuni li huma (provviżorjament) awtorizzati jirrisjedu ġewwa dan l-Istat abbażi tal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ospitanti fuq id-dritt ta’ ażil?”
Fuq id-domandi preliminari
Osservazzjonijiet preliminari
22 Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 104(3) tar-Regoli tal-Proċedura, fil-każ li domanda preliminari hija identika għal domanda li fuqha l-Qorti tal-Ġustizzja tkun diġà ddeċidiet jew fil-każ li t-tweġiba għal tali domanda tista’ tiġi kjarament dedotta mill-ġurisprudenza, l-Qorti tal-Ġustizzja tista’, wara li tkun semgħet lill-Avukat Ġenerali, tagħti deċiżjoni permezz ta’ digriet motivat, li għandu jkun fih referenza għas-sentenza preċedenti jew għall-ġurisprudenza kkonċernata.
23 Il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li dan huwa l-każ f’din il-kawża.
Fuq is-subparagrafi (a) u (b) tal-ewwel domanda
24 Permezz tas-subparagrafi (a) u (b) tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 3(1), 6(2) u 7(1)(d) u (2) għandhomx jiġu interpretati b’mod li jinkludu l-membri tal-familja li jkunu waslu fl-Istat Membru ospitanti indipendentement miċ-ċittadin tal-Unjoni u li jiksbu l-kwalità ta’ membru tal-familja jew jibdew jgħixu ħajja familjari ma’ dan iċ-ċittadin tal-Unjoni biss ladarba jaslu f’dan l-Istat. Il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf, barra minn hekk, jekk huwiex meħtieġ li l-membru tal-familja jirrisjedi legalment fl-Istat Membru ospitanti fil-mument li fih jikseb il-kwalità ta’ membru tal-familja jew jibda’ jgħix ħajja familjari u jekk iva, huwiex biżżejjed, biex tiġi sodisfatta l-kundizzjoni ta’ residenza legali, li l-karta ta’ residenza tal-membru tal-familja tirriżulta mis-sempliċi stat legali tal-applikant għal ażil.
25 L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva jipprovdi li din tapplika għaċ-ċittadini kollha tal-Unjoni li jiċċaqilqu jew li jgħixu fi Stat Membru għajr dak li tiegħu huma ċittadini, u għall-membri tal-familja tagħhom, kif definiti fil-punt 2 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva, li jakkumpanjawhom jew li jingħaqdu magħhom.
26 L-Artikoli 6 u 7 tad-Direttiva, dwar, rispettivament, id-dritt ta’ residenza sa tliet xhur u d-dritt ta’ residenza ta’ iktar minn tliet xhur, jeħtieġu wkoll li l-membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni li mhumiex ċittadini ta’ Stat Membru “jakkumpanjaw” jew “jingħaqdu” ma’ dawn tal-aħħar fl-Istat Membru ospitanti sabiex ikollhom hemmhekk dritt ta’ residenza.
27 Fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2008, Metock et (C-127/08, Ġabra p. I-6241, punti 87 u 88), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li ebda waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet ma teżiġi li ċ-ċittadin tal-Unjoni jkun beda diġà familja fil-mument li huwa mar fl-Istat Membru ospitanti sabiex il-membri tal-familja tiegħu, li huma ċittadini ta’ pajjiż terz, ikunu jistgħu jibbenefikaw mid-drittijiet stabbiliti mill-imsemmija direttiva, u li, billi ppreveda li l-membri tal-familja taċ-ċittadin tal-Unjoni jistgħu jingħaqdu ma’ dan tal-aħħar fl-Istat Membru ospitanti, il-leġiżlatur Komunitarju, għall-kuntrarju, aċċetta l-possibbiltà li ċittadin tal-Unjoni jibda familja wara li jeżerċita d-dritt tiegħu ta’ moviment liberu.
28 Barra minn hekk, fil-punt 93 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-kliem “[il-]membri tal-familja [ta’ ċittadin tal-Unjoni] li [jakkumpanjawh]”, li jinsabu fl-Artikolu 3(1) tal-imsemmija direttiva għandhom jiġu interpretati fis-sens li jirreferu kemm għall-membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni li daħlu ma’ dan tal-aħħar fl-Istat Membru ospitanti kif ukoll għal dawk li jgħixu miegħu f’dan l-Istat Membru, mingħajr, f’dan it-tieni każ, m’hemm bżonn li ssir distinzjoni skont jekk iċ-ċittadini ta’ pajjiż terz daħlux fl-imsemmi Stat Membru qabel jew wara ċ-ċittadin tal-Unjoni jew qabel jew wara li saru membri tal-familja tiegħu.
29 Fil-punt 95 tas-sentenza Metock et iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li mill-mument li fih iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz, li huwa membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni, igawdi permezz tad-Direttiva minn drittijiet ta’ dħul u ta’ residenza fl-Istat Membru ospitanti, dan jista’ jirrestrinġi dan id-dritt biss b’osservanza tal-Artikoli 27 u 35 ta’ din id-direttiva.
30 Mill-punt 96 tal-istess sentenza jirriżulta li l-osservanza tal-imsemmi Artikolu 27 hija meħtieġa b’mod partikolari meta l-Istat Membru jixtieq jippenalizza ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz talli daħal u/jew talli għex fit-territorju tiegħu bi ksur tar-regoli nazzjonali fil-qasam tal-immigrazzjoni, qabel ma sar membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni.
31 Huwa evidenti li fir-rigward ta’ persuna bħal D. Sahin li, qabel ma sar membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni, kien awtorizzat jirrisjedi provviżorjament fit-territorju ta’ Stat Membru skont il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru sakemm tingħata deċiżjoni fuq applikazzjoni għal ażil, ma jistax jiġi invokat l-Artikolu 27 għal din ir-raġuni biss.
32 Hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fil-punt 99 tas-sentenza Metock et, iċċitata iktar ’il fuq, iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz miżżewweġ ma’ ċittadin tal-Unjoni li jgħix fi Stat Membru li tiegħu mhuwiex ċittadin, li jakkumpanja jew jingħaqad ma’ dan iċ-ċittadin tal-Unjoni, jibbenefika mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva, indipendement mill-post u d-data taż-żwieġ tagħhom kif ukoll mill-mod kif dan iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz daħal fl-Istat Membru ospitanti.
33 Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, jeħtieġ li r-risposta għas-subparagrafi (a) u (b) tal-ewwel domanda tkun li, l-Artikoli 3(1), 6(2) u 7(1)(d) u (2) tad-Direttiva għandhom jiġu interpretati b’mod li jinkludu l-membri tal-familja li jkunu waslu fl-Istat Membru ospitanti indipendentement miċ-ċittadin tal-Unjoni u li jiksbu l-kwalità ta’ membru tal-familja jew jibdew jgħixu ħajja familjari ma’ dan iċ-ċittadin tal-Unjoni biss ladarba jaslu f’dan l-Istat. Huwa irrilevanti f’dan ir-rigward li, fil-mument li fih il-membru tal-familja jikseb l-imsemmija kwalità jew jibda’ jgħix ħajja familjari, huwa jirresjedi provviżorjament fl-Istat Membru ospitanti abbażi tal-leġiżlazzjoni fuq id-dritt ta’ ażil ta’ dan l-Istat.
Fuq is-subparagrafu (c) tal-ewwel domanda
34 Fid-dawl tar-risposta mogħtija għad-domanda 1(a) u (b), m’hemmx lok li tingħata risposta għad-domanda 1(c). Fil-fatt, din saret biss fil-każ li d-Direttiva kellha tiġi interpretata b’mod li din ma tagħti l-ebda dritt ta’ residenza lil membru tal-familja li jinsab fis-sitwazzjoni tal-applikant fil-kawża prinċipali
Fuq it-tieni domanda
35 Hekk kif ġie rrilevat fil-punt 32 ta’ dan id-digriet, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fil-punt 99 tas-sentenza Metock et, iċċitata iktar ’il fuq, li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz miżżewweġ ma’ ċittadin tal-Unjoni li jgħix fi Stat Membru li tiegħu mhuwiex ċittadin, li jakkumpanja jew jingħaqad ma’ dan iċ-ċittadin tal-Unjoni, jibbenefika mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva.
36 Kif jirriżulta mir-risposta għas-subparagrafi (a) u (b) tal-ewwel domanda, persuna fis-sitwazzjoni ta’ D. Sahin għandha dritt ta’ residenza b’applikazzjoni tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva.
37 Mill-Artikoli 9(1) u 10(1) tad-Direttiva jirriżulta li l-karta ta’ residenza hija d-dokument li tikkonstata d-dritt ta’ residenza ta’ iktar minn tliet xhur fi Stat Membru tal-membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni li mhumiex ċittadini ta’ Stat Membru
38 L-Artikolu 10(2) tad-Direttiva jelenka limitattivament id-dokumenti li ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi, membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni, jistgħu jintalbu jipprovdu lill-Istat Membru ospitanti sabiex tinħarġilhom karta ta’ residenza (ara, b’mod partikolari s-sentenza Metock et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 53).
39 Il-fatt li persuna fis-sitwazzjoni ta’ D. Sahin tiġi miċħuda l-benefiċċju tal-karta ta’ residenza ta’ membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni għas-sempliċi raġuni li l-persuna kkonċernata hija biss provviżorjament awtorizzata tirrisjedi f’dan l-Istat abbażi tal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ospitanti fuq id-dritt ta’ ażil jekwivali għal żieda ta’ kundizzjoni supplimentari għal dawk li huma elenkati b’mod eżawrjenti fl-Artikolu 10(2) tad-Direttiva.
40 F’dawn il-kundizzjonijiet, jeħtieġ li r-risposta għat-tieni domanda tkun li l-Artikoli 9(1) u 10 tad-Direttiva jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li abbażi tagħha membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni li mhumiex ċittadini ta’ Stat Membru u li għandhom dritt ta’ residenza skont id-dritt Komunitarju, b’mod partikolari skont l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva, ma jistgħux jiksbu karta ta’ residenza ta’ membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni minħabba s-sempliċi raġuni li huma provviżorjament awtorizzati jirrisjedu fl-Istat Membru ospitanti abbażi tal-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat fuq id-dritt ta’ ażil.
Fuq l-ispejjeż
41 Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Seba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1) L-Artikoli 3(1), 6(2) u 7(1)(d) u (2) tad-Direttiva 2004/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE, għandhom jiġu interpretati b’mod li jinkludu l-membri tal-familja li jkunu waslu fl-Istat Membru ospitanti indipendentement miċ-ċittadin tal-Unjoni u li jiksbu l-kwalità ta’ membru tal-familja jew jibdew jgħixu ħajja familjari ma’ dan iċ-ċittadin tal-Unjoni biss ladarba jaslu f’dan l-Istat. Huwa irrilevanti f’dan ir-rigward li, fil-mument li fih il-membru tal-familja jikseb l-imsemmija kwalità jew jibda’ jgħix ħajja familjari, huwa jirresjedi provviżorjament fl-Istat Membru ospitanti abbażi tal-leġiżlazzjoni fuq id-dritt ta’ ażil ta’ dan l-Istat.
2) L-Artikoli 9(1) u 10 tad-Direttiva 2004/38 jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li abbażi tagħha membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni li mhumiex ċittadini ta’ Stat Membru u li għandhom dritt ta’ residenza skont id-dritt Komunitarju, b’mod partikolari skont l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva, ma jistgħux jiksbu karta ta’ residenza ta’ membru tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni minħabba s-sempliċi raġuni li huma provviżorjament awtorizzati jirrisjedu fl-Istat Membru ospitanti abbażi tal-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat fuq id-dritt ta’ ażil.
Firem
* Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.
Full & Egal Universal Law Academy