SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (It-Tmien Awla)
29 ta’ Marzu 2012 ( *1 )
“Kompetizzjoni — Abbuż minn pożizzjoni dominanti — Swieq Spanjoli tal-aċċess għall-internet permezz tal-broadband — Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 82 KE — Iffissar tal-prezzijiet — Kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet — Kooperazzjoni leali — Applikazzjoni ultra vires tal-Artikolu 82 KE — Ċertezza legali — Protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi”
Fil-Kawża T-398/07,
Ir-Renju ta’ Spanja, irrappreżentat minn N. Díaz Abad, abogado del Estado,
rikorrent,
vs
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn F. Castillo de la Torre, É. Gippini Fournier u K. Mojzesowicz, bħala aġenti,
konvenuta,
li għandha bħala suġġett talba għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2007) 3196 finali, tal-4 ta’ Lulju 2007, dwar proċedura ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 82 (KE) (Każ COMP/38.784 — Wanadoo España kontra Telefónica),
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tmien Awla),
komposta minn L. Truchot, President, M. E. Martins Ribeiro, (Relatur) u H. Kanninen, Imħallfin,
Reġistratur: J. Palacio González, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-8 ta’ Ġunju 2011,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Il-fatti li wasslu għall-kawża
1
Telefónica SA hija l-kumpannija parent tal-grupp Telefónica, li preċedentement kienet monopolju tal-Istat fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet fi Spanja. Fil-perijodu kkonċernat mid-deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2007) 3196 finali, tal-4 ta’ Lulju 2007, dwar proċedura ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 82 (KE) (Każ COMP/38.784 — Wanadoo España kontra Telefónica) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), jiġifieri minn Settembru 2001 sa Diċembru 2006, Telefónica pprovdiet servizzi ta’ high speed internet permezz tas-sussidjarja tagħha Telefónica de España SAU (iktar ’il quddiem “TESAU”) kif ukoll permezz ta’ żewġ sussidjarji oħra, Telefónica Data de España SAU u Terra Networks España SA, li ngħaqdu ma’ TESAU rispettivament fit-30 ta’ Ġunju u fis-7 ta’ Lulju 2006 (premessi 11, 13 u 19 sa 21 tad-deċiżjoni kkontestata). Telefónica u s-sussidjarji tagħha (iktar ’il quddiem imsemmija flimkien “Telefónica”) kienu entità ekonomika waħda u unika fil-perijodu kollu kkonċernat mill-investigazzjoni (premessa 12 tad-deċiżjoni kkontestata).
2
Qabel il-liberalizzazzjoni totali tas-swieq tat-telekomunikazzjonijiet fl-1998, Telefónica kienet f’idejn l-Istat Spanjol u kienet tibbenefika minn monopolju legali għall-provvista bl-imnut tas-servizzi tat-telekomunikazzjonijiet tal-linja fissa. Attwalment, hija topera l-uniku netwerk tat-telefonija fissa fuq livell nazzjonali (premessa 13 tad-deċiżjoni kkontestata).
3
Fil-11 ta’ Lulju 2003, Wanadoo España SL (li saret France Telecom España SA) ressqet ilment quddiem il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, li fih allegat li l-marġni bejn il-prezzijiet bl-ingrossa li s-sussidjarji ta’ Telefónica japplikaw lill-kompetituri tagħhom għall-provvista bl-ingrossa għall-aċċess għall-high speed internet fi Spanja u l-prezzijiet bl-imnut li huma japplikaw għall-utenti finali ma kinitx suffiċjenti sabiex il-kompetituri ta’ Telefónica jkunu jistgħu jikkompetu magħha (premessa 26 tad-deċiżjoni kkontestata).
4
Fit-18 ta’ Novembru 2004, il-Kummissjoni bagħtet talba għal informazzjoni lill-Comisión del Mercado de las Telecomunicaciones (CMT, Kummissjoni tas-Suq tat-Telekomunikazzjonijiet Spanjola).
5
Fis-17 ta’ Diċembru 2004, il-Kummissjoni bagħtet e-mail liċ-CMT, sabiex tikseb informazzjoni addizzjonali għal dik mitluba fit-18 ta’ Novembru 2004. Hija bagħtitilha wkoll talba għal informazzjoni supplementari fis-17 ta’ Jannar 2005.
6
Fl-20 ta’ Diċembru 2004, fis-26 ta’ Jannar u fit-2 ta’ Frar 2005, iċ-CMT irrispondiet għat-talbiet għal informazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta’ Novembru u tas-17 ta’ Diċembru 2004 u tas-17 ta’ Jannar 2005.
7
Fl-20 ta’ Frar 2006, il-Kummissjoni bagħtet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lil Telefónica, li rrispondietha fid-19 ta’ Mejju 2006 (premessa 27 tad-deċiżjoni kkontestata).
8
Fil-15 ta’ Mejju 2006, il-Kummissjoni informat liċ-CMT li, fil-każ fejn hija xtaqet tipparteċipa fis-seduta, hija kellha tagħmel talba lil uffiċjal tas-seduta. Fl-24 ta’ Mejju 2006, il-Kummissjoni bagħtet liċ-CMT verżjoni mhux kunfidenzjali tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u stednietha tippreżenta l-kummenti tagħha bil-miktub.
9
Fit-12 u t-13 ta’ Ġunju 2006 saret laqgħa fuq talba ta’ Telefónica. Din tal-aħħar, il-parti li ressqet l-ilment u l-partijiet terzi kkonċernati kellhom l-opportunità li jinstemgħu u li jressqu kummenti fuq il-problemi mqajma mill-Kummissjoni fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet (premessa 30 tad-deċiżjoni kkontestata). Iċ-CMT ressqet osservazzjonijiet orali. Fis-26 ta’ Ġunju 2006, hija rrispondiet għal numru ta’ domandi mressqa mill-parti li ressqet l-ilment fis-seduta.
10
Fil-11 ta’ Jannar 2007, il-Kummissjoni bagħtet ittra lil Telefónica li fiha stednitha tikkomunikalha l-kummenti tagħha fuq il-konklużjonijiet li l-Kummissjoni kienet bi ħsiebha tasal għalihom fuq il-bażi tal-fatti ġodda mhux imsemmija fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Telefónica rrispondietha fit-12 ta’ Frar 2007 (premessa 31 tad-deċiżjoni kkontestata).
11
Fit-12 ta’ Ġunju 2007, il-president taċ-CMT bagħat ittra lill-Kummissjoni, fejn informaha dwar il-konsegwenzi tad-deċiżjoni kkontestata minn perspettiva regolatorja u fejn wera d-dispjaċir tiegħu għan-nuqqas ta’ kooperazzjoni effettiva bejn il-Kummissjoni u ċ-CMT matul il-proċedura. Il-Kummissjoni weġbitu permezz ta’ ittra tal-21 ta’ Awwissu 2007.
12
Fl-14 ta’ Ġunju 2007, inżammet laqgħa bejn il-Kummissjoni u ċ-CMT.
13
Fil-15 ta’ Ġunju 2007, iċ-CMT attendiet, bħala espert, għal laqgħa tal-Kumitat konsultattiv fil-qasam tal-akkordji u ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti, previst fl-Artikolu 14 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 Diċembru 2002, fuq l-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (KE) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 08, Vol. 02, p. 205).
Id-deċiżjoni kkontestata
14
Fl-4 ta’ Lulju 2007, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata, li hija s-suġġett tal-kawża preżenti.
15
Fl-ewwel lok, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni identifikat tliet swieq ta’ prodotti inkwistjoni, jiġifieri suq bl-imnut tal-high speed internet u ż-żewġt iswieq bl-ingrossa tal-high speed internet (premessi 145 sa 208 tad-deċiżjoni kkontestata).
16
Is-suq bl-imnut inkwistjoni jinkludi, skont id-deċiżjoni kkontestata, il-prodotti kollha ta’ high speed internet mingħajr distinzjoni, kemm jekk jiġu pprovduti permezz tal-ADSL (Asymetric Digital Subscriber Line, linja diġitali asimetrika tal-abbonat) kemm permezz ta’ kwalunkwe teknoloġija oħra, imqiegħda fis-“suq tal-pubbliku inġenerali” għall-użu minn utenti residenzjali u mhux residenzjali. Min-naħa l-oħra, is-suq ma jinkludix is-servizzi ta’ aċċess għal high speed internet personalizzati mmirati prinċipalment għall-“klijenti kbar” (premessa 153 tad-deċiżjoni kkontestata).
17
Fir-rigward tas-swieq bl-ingrossa, il-Kummissjoni indikat li kienu disponibbli tliet offerti ewlenin bl-ingrossa, jiġifieri offerta ta’ riferiment għall-aċċess mhux marbut mal-loop lokali, ikkumerċjalizzata biss minn Telefónica, offerta bl-ingrossa reġjonali (GigADSL, iktar ’il quddiem il-“prodott bl-ingrossa reġjonali”), ikkummerċjalizzata biss ukoll minn Telefónica, u numru ta’ offerti bl-ingrossa nazzjonali kkumerċjalizzati kemm minn Telefónica (ADSL-IP u ADSL-IP Total, iktar ’il quddiem il-“prodott bl-ingrossa nazzjonali”) kif ukoll mill-operaturi l-oħra fuq il-bażi ta’ aċċess mhux marbut mal-loop lokali u/jew tal-prodott bl-ingrossa reġjonali (premessa 75 tad-deċiżjoni kkontestata).
18
Sabiex jiġu ddefiniti s-swieq bl-ingrossa inkwistjoni f’din il-kawża, il-Kummissjoni analizzat jekk il-prodotti ta’ aċċess bl-ingrossa deskritti fil-punt preċedenti jappartjenux għall-istess suq ta’ prodotti jew għal swieq ta’ prodotti distinti (premessa 162 tad-deċiżjoni kkontestata). F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni qieset li l-prodott bl-ingrossa reġjonali u dak ta’ aċċess mhux marbut mal-loop lokali ma kinux sostitwibbli (premessi 163 sa 182 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni qieset ukoll li ma kienx hemm sostitwibbiltà suffiċjenti bejn il-prodotti bl-ingrossa reġjonali u nazzjonali (premessi 183 sa 195 tad-deċiżjoni kkontestata), għalkemm ippreċiżat li l-limiti msemmija bejn is-swieq bl-ingrossa reġjonali u nazzjonali ma kinux determinanti, fir-rigward tal-pożizzjoni dominanti ta’ Telefónica fuq kull wieħed minn dawn is-swieq (premessa 195 tad-deċiżjoni kkontestata). Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni sostniet li t-teknoloġiji ta’ aċċess għall-high speed internet, minbarra l-ADSL, u b’mod partikolari l-cable, ma setgħux jiġu kkunsidrati bħala sostitwibbli għall-offerti ADSL (premessi 196 sa 207 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni kkonkludiet li s-swieq bl-ingrossa inkwistjoni għall-finijiet tad-deċiżjoni kkontestata kienu jinkludu l-prodott bl-ingrossa reġjonali u l-prodott bl-ingrossa nazzjonali, bl-esklużjoni tas-servizzi bl-ingrossa bil-cable u b’teknoloġiji differenti mill-ADSL (premessi 6 u 208 tad-deċiżjoni kkontestata).
19
Is-swieq ġeografiċi rilevanti bl-ingrossa u bl-imnut huma, skont id-deċiżjoni kkontestata, ta’ dimensjoni nazzjonali (territorju Spanjol) (premessa 209 tad-deċiżjoni kkontestata).
20
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni kkonstatat li Telefónica kienet tokkupa pożizzjoni dominanti fiż-żewġ swieq bl-ingrossa inkwistjoni (premessi 223 sa 242 tad-deċiżjoni kkontestata). B’hekk, fil-perijodu kkunsidrat, Telefónica kellha l-monopolju tal-provvista tal-prodott bl-ingrossa reġjonali u iktar minn 84 % tas-suq tal-prodott bl-ingrossa nazzjonali (premessi 223 u 235 tad-deċiżjoni kkontestata). Skont id-deċiżjoni kkontestata (premessi 243 sa 277), Telefónica kienet ukoll f’pożizzjoni dominanti fis-suq bl-imnut.
21
Fit-tielet lok, il-Kummissjoni eżaminat jekk Telefónica kinitx abbużat mill-pożizzjoni dominanti tagħha fis-swieq inkwistjoni (premessi 278 sa 694 tad-deċiżjoni kkontestata). F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni qieset li Telefónica kienet kisret l-Artikolu 82 KE meta imponiet prezzijiet inġusti fuq il-kompetituri tagħha fil-forma ta’ pressjoni fuq il-marġni bejn il-prezzijiet tal-aċċess għal high speed internet bl-imnut fis-suq tal-“pubbliku inġenerali” Spanjol u l-prezzijiet ta’ aċċess għall-high speed internet bl-ingrossa fil-livelli reġjonali u nazzjonali, fil-perijodu bejn Settembru 2001 u Diċembru 2006 (premessa 694 tad-deċiżjoni kkontestata).
22
Sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet f’din il-kawża, il-Kummissjoni l-ewwel nett, fakkret il-kuntest regolatorju li fih Telefónica pprovdiet il-prodotti bl-ingrossa reġjonali u nazzjonali, b’mod partikolari l-obbligu impost fuq Telefónica mil-liġi Spanjola li tipprovdi b’kundizzjonijiet ġusti aċċess bl-ingrossa fil-livelli reġjonali u nazzjonali. Il-Kummissjoni fakkret ukoll l-obbligu impost miċ-CMT fuq Telefónica sa minn Marzu 1999 li tipprovdi l-prodott bl-ingrossa reġjonali u indikat li Telefónica kienet bdiet toffri l-prodott tagħha ADSL-IP Total fuq inizjattiva tagħha stess minn Settembru 1999, peress li ċ-CMT kienet imponiet fuq Telefónica li tipprovdi l-aċċess għall-ADSL-IP sa minn April 2002 (premessi 288 u 289 tad-deċiżjoni kkontestata).
23
It-tieni nett, fir-rigward tal-metodu tal-kalkolu tal-kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet, il-Kummissjoni qieset, fl-ewwel lok, li l-livell ta’ effettività tal-kompetituri ta’ Telefónica kellu jitqies abbażi tal-ispejjeż tal-output ta’ din tal-aħħar (metodu tal-“kompetitur daqstant effiċjenti”) (premessi 311 sa 315 tad-deċiżjoni kkontestata); fit-tieni lok, li l-metodu rilevanti taż-żieda fl-ispejjeż kien, f’din il-kawża, dak tal-ispejjeż medji inkrementali fit-tul (iktar ’il quddiem iċ-“CMILT”) (premessi 316 sa 324 tad-deċiżjoni kkontestata); fit-tielet lok, li l-evalwazzjoni tal-qligħ fiż-żmien setgħet tiġi stabbilita permezz ta’ żewġ metodi, jiġifieri l-metodu imsejjaħ “perijodu b’perijodu” u l-metodu tal-flussi ta’ fondi miġbura (premessi 325 sa 385 tad-deċiżjoni kkontestata); fir-raba’ lok, li l-kalkolu tal-kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet kellu jseħħ fuq il-bażi tal-ġabra tas-servizzi kkummerċjalizzati minn Telefónica fis-suq bl-imnut rilevanti (premessi 386 sa 388 tad-deċiżjoni kkontestata); u, fil-ħames lok, fir-rigward tal-għażla tal-inputs upstream għall-kalkolu tal-possibbiltà tar-riproduzzjoni tal-prezzijiet output, li t-tariffi ta’ Telefónica għandhom ikunu riproduċibbli minn kompetitur daqstant effiċjenti li juża għall-inqas prodott bl-ingrossa ta’ Telefónica fuq kull wieħed mis-swieq bl-ingrossa rilevanti (premessi 389 sa 396 tad-deċiżjoni kkontestata).
24
It-tielet nett, il-Kummissjoni kkalkolat jekk id-differenza bejn il-prezzijiet output u input ta’ Telefónica tkoprix għall-inqas iċ-CMILT output ta’ Telefónica (premessi 397 sa 511 tad-deċiżjoni kkontestata). Billi tapplika l-metodu deskritt fil-punt preċedenti, il-Kummissjoni kkalkolat li l-prezzijiet bl-imnut ta’ Telefónica ma kinux riproduċibbli fuq il-bażi tal-prodotti bl-ingrossa nazzjonali jew reġjonali tagħhom, minn Settembru 2001 sa Diċembru 2006 (premessi 512 sa 542 tad-deċiżjoni kkontestata).
25
Ir-raba’ nett, fir-rigward tal-effetti tal-abbuż, il-Kummissjoni qieset li l-aġir ta’ Telefónica kien probabbilment illimita l-kapaċità tal-operaturi ADSL milli jespandu fit-tul fis-suq bl-imnut u kien probabbilment ikkawża preġudizzju lill-utenti finali. Hija qieset ukoll li l-aġir ta’ Telefónica kellu xi effetti konkreti ta’ esklużjoni u kien ikkawża preġudizzju lill-konsumaturi (premessi 544 sa 618 tad-deċiżjoni kkontestata).
26
Il-ħames nett, il-Kummissjoni sostniet li l-aġir ta’ Telefónica ma kienx oġġettivament ġustifikat u ma kienx ipproduċa vantaġġi ta’ effiċjenza (premessi 619 sa 664 tad-deċiżjoni kkontestata).
27
Is-sitt nett, fl-aħħar il-Kummissjoni indikat li Telefónica kellha marġni sabiex tevita l-kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet. Għalhekk, Telefónica setgħet iżżid il-prezzijiet tagħha bl-imnut jew tbaxxi l-ispejjeż tagħha bl-ingrossa. Il-Kummissjoni żiedet li d-deċiżjonijiet taċ-CMT dwar il-kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet indirizzati lil Telefónica ma kinux ta’ natura li jneħħu r-responsabbiltà ta’ din tal-aħħar (premessi 665 sa 694 tad-deċiżjoni kkontestata).
28
Fir-raba’ lok, il-Kummissjoni kkonstatat li f’din il-kawża l-kummerċ bejn Stati Membri kien ġie effettwat, peress li l-politika tariffarja ta’ Telefónica kienet tikkonċerna s-servizzi ta’ aċċess ta’ operatur f’pożizzjoni dominanti li jkopru t-territorju kollu Spanjol, li jammonta għal parti sostanzjali tas-suq intern (premessi 695 sa 697 tad-deċiżjoni kkontestata).
29
Għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont tal-multa, il-Kummissjoni applikat, fid-deċiżjoni kkontestata, il-metodoloġija esposta fil-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) (KEFA) (ĠU 1998, C 9, p. 3). Fid-dawl tan-natura u tal-impatt tal-aġir abbużiv kif ukoll tad-daqs tas-suq ġeografiku inkwistjoni, il-Kummissjoni qieset li l-ksur kellu jkun ikklassifikat bħala “serju ħafna”, anki jekk il-livell tiegħu ta’ gravità ma kienx neċessarjament uniformi fil-perijodu kollu kkunsidrat. Skont id-deċiżjoni kkontestata, l-ammont minimu tal-multa, ta’ EUR 90000000, jieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li l-gravità tal-prattika abbużiva kienet ippreċiżata fil-perijodu kkunsidrat u, b’mod ikar partikolari, wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/707/KE, tal-21 ta’ Mejju 2003, dwar proċedura ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE (Każ COMP/C 1/37.451, 37.578, 37.579 — Deutsche Telekom AG) (ĠU L 263, p. 9) (premessi 738 sa 757 tad-deċiżjoni kkontestata).
30
Ġie applikat fattur ta’ multiplikazzjoni ta’ 1.25 lill-ammont minimu tal-multa sabiex tiġi kkunsidrata l-kapaċità ekonomika sinjifikattiva ta’ Telefónica u sabiex tiżgura lill-multa natura suffiċjentement dissważiva, b’mod li l-ammont inizjali tal-multa b’hekk ittella’ għal EUR 112500000 (premessa 758 tad-deċiżjoni kkontestata).
31
Peress li l-ksur seħħ minn Settembru 2001 sa Diċembru 2006, jiġifieri għal ħames snin u erba’ xhur, il-Kummissjoni żiedet l-ammont minimu tal-multa b’50 %. L-ammont minimu tal-multa b’hekk ittella’ għal EUR 168750000 (premessi 759 sa 761 tad-deċiżjoni kkontestata).
32
Fid-dawl tal-provi disponibbli, il-Kummissjoni qieset li l-eżistenza ta’ ċerti ċirkustanzi attenwanti setgħet tiġi kkunsidrata f’din il-kawża, għaliex, f’parti mill-perijodu kkunsidrat, ċerti prezzijiet applikati minn Telefónica kienu suġġetti għal regoli settorjali. Għalhekk, ġie mogħti tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ 10 % lil Telefónica, anki jekk skont il-Kummissjoni, din kienet tgawdi marġni ta’ diskrezzjoni nettament iktar wiesa’ sabiex tiffissa l-prezzijiet tagħha, li biddel l-ammont tal-multa għal EUR 151875000 (premessi 765 u 766 tad-deċiżjoni kkontestata).
33
Id-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata jipprovdi:
“Artikolu 1
[Telefónica] u [TESAU] wettqu ksur tal-Artikolu 82 KE, billi applikaw tariffi inġusti fil-forma ta’ sproporzjon bejn il-prezzijiet bl-ingrossa u l-prezzijiet bl-imnut għall-aċċess għall-broadband bejn Settembru 2001 u Diċembru 2006.
Artikolu 2
Għall-ksur ikkonstatat fl-Artikolu 1, qed tiġi imposta multa ta’ EUR 151875000 konġuntament u insolidum lil [Telefónica] u lil [TESAU].” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Il-Proċedura u t-talbiet tal-partijiet
34
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil-31 ta’ Ottubru 2007, ir-Renju ta’ Spanja ressaq il-kawża preżenti.
35
Ir-Renju ta’ Spanja jitlob lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
tannulla d-deċiżjoni kkontestata;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.
36
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
tiċħad ir-rikors;
—
tikkundanna lir-Renju ta’ Spanja għall-ispejjeż.
37
Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali (It-Tmien Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċeduri orali. It-trattazzjoni tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tat-8 ta’ Ġunju 2011.
Id-dritt
38
Insostenn tar-rikors tagħha, ir-Renju ta’ Spanja ressaq ħames motivi. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq ksur tal-obbligu ta’ kooperazzjoni leali previst fl-Artikolu 10 KE u fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2002/21/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar kwadru [qafas] regolatorju komuni għan-networks ta’ komunikazzjonijiet u servizzi elettroniċi (Direttiva Kwadru [“Qafas”]) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 349). It-tieni motiv huwa bbażat fuq ksur tal-Artikolu 82 KE minħabba żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni. It-tielet motiv huwa bbażat fuq applikazzjoni ultra vires tal-Artikolu 82 KE. Ir-raba’ motiv huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju taċ-ċertezza legali. Fl-aħħar nett, il-ħames motiv huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-obbligu ta ’ kooperazzjoni leali, previst fl-Artikolu 10 KE u fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva “Qafas”
39
Permezz tal-ewwel motiv tiegħu, ir-Renju ta’ Spanja jsostni li l-Kummissjoni kisret l-obbligu tagħha ta’ kooperazzjoni leali maċ-CMT, previst fl-Artikolu 10 KE u fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva “Qafas”, tul il-proċedura amministrattiva inkwistjoni.
40
Għandu jitfakkar li l-obbligu ta’ kooperazzjoni leali, ittrattat fl-Artikolu 10 KE, japplika għall-awtoritajiet kollha tal-Istati Membri li jaġixxu fil-kuntest tal-kompetenzi tagħhom kif ukoll għall-istituzzjonijiet tal-Unjoni, li huma obbligati jwettqu doveri reċiproċi ta’ kooperazzjoni leali mal-Istati Membri (Digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Lulju 1990, Zwartveld et, C-2/88 IMM, Ġabra p. I-3365, punt 17; ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-22 ta’ Ottubru 2002, Roquette Frères, C-94/00, Ġabra p. I-9011, punt 31, u l-ġurisprudenza ċċitata). Meta, bħal f’din il-kawża, l-awtoritajiet tal-Unjoni u l-awtoritajiet nazzjonali jintalbu jaħdmu flimkien sabiex jinkisbu xi għanijiet tat-Trattat permezz ta’ eżerċizzju koordinat tas-setgħat rispettivi tagħhom, tali kooperazzjoni hija partikolarment essenzjali (sentenza Roquette Frères, iċċitat iktar ’il fuq, punt 32).
41
Fir-rigward tal-ammissibbiltà tal-parti tal-motiv preżenti dwar il-ksur tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva “Qafas”, ikkontestata mill-Kummissjoni, għandu jingħad, bħalma għamlet din tal-aħħar, li r-Renju ta’ Spanja, fil-kuntest tal-motiv preżenti, sostna biss li l-portata tal-obbligu ta’ kooperazzjoni ma tkunx limitata għal mekkaniżmu ta’ notifika tal-abbozzi ta’ miżuri min-naħa tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali (iktar ’il quddiem l-“ARN”) u ta’ osservazzjonijiet sussegwenti min-naħa tal-Kummissjoni u ma fformulax argumenti bil-għan li jiġi muri li din id-dispożizzjoni nkisret.
42
Mistoqsi fis-seduta fuq ir-rilevanza, f’din il-kawża, ta’ din id-dispożizzjoni, ir-Renju ta’ Spanja ddikjara li din kienet applikazzjoni, fil-qafas regolatorju tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, tal-obbligu ta’ kooperazzjoni leali previst fl-Artikolu 10 KE.
43
Mill-Artikolu 21 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja u mill-Artikolu 44(1)(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, jirriżulta li kull rikors promotur għandu jindika s-suġġett tal-kawża u sunt tal-motivi invokati. Din l-informazzjoni għandha tkun ċara u preċiża biżżejjed sabiex tippermetti lill-konvenut jipprepara d-difiża tiegħu u lill-Qorti Ġenerali tiddeċedi fuq ir-rikors, skont il-każ, mingħajr ebda informazzjoni oħra li ssostniha. Bil-għan li tiġi żgurata ċ-ċertezza legali u l-amministrazzjoni xierqa tal-ġustizzja, huwa meħtieġ li sabiex rikors ikun ammissibbli, il-punti essenzjali ta’ fatt u ta’ liġi li fuqhom ikun ibbażat ir-rikors għandhom jirriżultaw, għall-inqas fil-qosor, iżda b’mod koerenti u li jinftiehem, mit-test tar-rikors innifsu (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-17 ta’ Settembru 2007, Microsoft vs Il-Kummissjoni, T-201/04, Ġabra p. II-3601, punt 94, u l-ġurisprudenza ċċitata).
44
Barra minn hekk, l-unika indikazzjoni astratta tal-motivi fir-rikors ma tissodisfax ir-rekwiżiti tar-Regoli tal-Proċedura u r-rikors għandu juri b’mod ċar f’xiex jikkonsistu l-motivi li fuqhom huwa bbażat ir-rikors (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Diċembru 1961, Fives Lille Cail et vs L-Awtorità Għolja, 19/60, 21/60, 2/61 u 3/61, Ġabra p. 559, 588, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-18 ta’ Diċembru 2008, Componenta vs Il-Kummissjoni, T-455/05, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 45).
45
Għandu jingħad li l-ebda argument suffiċjentement ċar ma ġie żviluppat mir-Renju ta’ Spanja insostenn tal-parti tal-motiv li tirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva “Qafas” fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva li wasslet għall-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Għalhekk hemm lok li tiġi ddikjarata inammissibbli peress li ma tissodisfax ir-rekwiżiti tal-ġurisprudenza msemmija fil-punti 43 u 44 iktar ’il fuq.
46
Fir-rigward tal-mertu tal-motiv preżenti, sa fejn dan jirreferi għall-ksur tal-Artikolu 10 KE, għandha l-ewwel nett, tiġi miċħuda l-affermazzjoni tar-Renju ta’ Spanja li skont din, il-Kummissjoni allegatament kisret l-obbligu tagħha ta’ kooperazzjoni leali meta ma assoċjatx suffiċjentement iċ-CMT mal-proċedura amministrattiva.
47
Minn naħa, għandu jingħad li, fir-rigward tar-relazzjonijiet li jiġu stabbiliti fil-kuntest tal-proċeduri mmexxija mill-Kummissjoni skont l-Artikoli 81 KE u 82 KE, il-metodi ta’ implementazzjoni tal-obbligu ta’ kooperazzjoni leali li jirriżulta mill-Artikolu 10 KE u li l-Kummissjoni hija marbuta taħtu fir-relazzjonijiet tagħha mal-Istati Membri ġew ippreċiżati b’mod partikolari fl-Artikoli 11 sa 16 tar-Regolament Nru 1/2003, fil-Kapitolu IV tiegħu bit-titolu “Koperazzjoni”. Issa, dawn id-dispożizzjonijiet ma jipprovdu la l-obbligu għall-Kummissjoni li tikkonsulta lill-ARN u lanqas il-possibbiltà għall-Kummissjoni, invokata mir-Renju ta’ Spanja, li tibda “azzjoni komuni” magħhom fil-kuntest tal-proċeduri li hija twettaq għall-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE.
48
Minn naħa, għandu jiġi kkonstatat li ċ-CMT ġiet effettivament assoċjata mal-proċedura amministrattiva fil-kawża preżenti. Fil-fatt, l-ewwel nett, hekk kif jirriżulta mill-punti 4 sa 6 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni bagħtet liċ-CMT tliet talbiet għal informazzjoni, li għalihom din irrispondiet. It-tieni nett, il-Kummissjoni kkomunikat liċ-CMT, fl-24 ta’ Mejju 2006, verżjoni mhux kunfidenzjali tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Hija informata wkoll li kienet ħielsa, skont il-każ, li tibgħatilha kummenti bil-miktub fuq id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet jew inkella li tifformula osservazzjonijiet jew domandi oralment fis-seduta. Issa, l-ebda osservazzjoni bil-miktub ma kienet ifformulata miċ-CMT. It-tielet nett, ir-Renju ta’ Spanja ma jikkontestax li numru ta’ rappreżentanti taċ-CMT kienu preżenti fis-seduta tat-12 u tat-13 ta’ Ġunju 2006 u li ċ-CMT intervjeniet ukoll oralment fis-seduta. Ir-raba’ nett, fis-26 ta’ Ġunju 2006, iċ-CMT irrispondiet ukoll bil-miktub għal serje ta’ domandi li saru mill-parti li ressqet l-ilment fis-seduta. Il-ħames nett, ir-Renju ta’ Spanja ma jikkontestax l-affermazzjoni tal-Kummissjoni li skont din, il-membri tal-grupp inkarigat bil-fajl iltaqgħu bosta drabi maċ-CMT sabiex jiddiskutu l-investigazzjoni. Is-sitt nett, ir-Renju ta’ Spanja ma jikkontestax l-affermazzjonijiet tal-Kummissjoni li skont dawn fl-14 ta’ Ġunju 2007 bosta rappreżentanti taċ-CMT iltaqgħu magħha u ressqu osservazzjonijiet dwar il-kliem ta’ ċerti premessi tad-deċiżjoni kkontestata, li ġew ikkunsidrati fid-dawl tat-tieni laqgħa tal-Kumitat konsultattiv previst fl-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 1/2003. Iċ-CMT ma ppreżentax kummenti addizzjonali f’dan ir-rigward. Espert taċ-CMT min-naħa l-oħra pparteċipa għal-laqgħa tal-imsemmi Kumitat Konsultattiv, li saret fil-15 ta’ Ġunju 2007. Issa, għandu jiġi kkonstatat li r-Renju ta’ Spanja ma speċifikax, fir-rikors tiegħu, ir-raġunijiet li għalihom il-parteċipazzjoni taċ-CMT, hekk kif deskritta iktar ’il fuq, ma kinitx suffiċenti f’din il-kawża.
49
F’dan ir-rigward, l-argumenti mressqa mir-Renju ta’ Spanja sabiex tintwera l-gravità tan-nuqqas tal-Kummissjoni fir-rigward tal-obbligu tagħha ta’ kooperazzjoni leali lanqas ma jistgħu jintlaqgħu.
50
L-ewwel nett, il-fatt li d-deċiżjoni kkontestata kkonċernat prodotti u servizzi rregolati miċ-CMT b’mod konformi mad-Direttivi Ewropej applikabbli huwa irrilevanti. Hekk kif ġustament sostniet il-Kummissjoni, fl-assenza ta’ deroga speċifika f’dan is-sens, id-dritt tal-kompetizzjoni huwa applikabbli għas-setturi rregolati (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Diċembru 1975, Suiker Unie et vs Il-Kummissjoni, 40/73 sa 48/73, 50/73, 54/73 sa 56/73, 111/73, 113/73 u 114/73, Ġabra p. 1663, punti 65 sa 72, u tal-11 ta’ April 1989, Saeed Flugreisen u Silver Line Reisebüro, 66/86, Ġabra p. 803). Barra minn hekk, l-applikabbiltà tar-regoli tal-kompetizzjoni ma hijiex eskluża, peress li d-dispożizzjonijiet settorjali kkonċernati jippermettu l-possibbiltà ta’ kompetizzjoni li tista’ tiġi ostakolata, limitata jew distorta permezz ta’ aġir awtonomu tal-impriżi (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Novembru 1997, Il-Kummissjoni u Franza vs Ladbroke Racing, C-359/95 P u C-379/95 P, Ġabra p. I-6265, punti 33 u 34, u l-ġurisprudenza ċċitata). Issa, hekk kif il-Kummissjoni kkonstatat fil-premessi 665 sa 694 tad-deċiżjoni kkontestata, mhux ikkontestati mir-Renju ta’ Spanja, Telefónica kienet tiddisponi f’din il-kawża minn marġni ta’ diskrezzjoni sabiex tevita l-kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet (ara wkoll il-punt 27 iktar ’il fuq). L-aġir ta’ Telefónica sanzjonat fid-deċiżjoni kkontestata b’hekk jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE (ara wkoll, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali J. Mazák taħt is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’ Ottubru 2010, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, C-280/08 P, Ġabra p. I-9555, punti 15 u 19).
51
It-tieni nett, l-affermazzjoni tar-Renju ta’ Spanja, li skont din il-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, kienet analizzat “fil-fond” l-intervent regolatorju taċ-CMT ma hijiex rilevanti. Jekk huwa minnu li mid-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni rreferiet għall-kuntest regolatorju li fih Telefónica pprovdiet il-prodotti bl-ingrossa reġjonali u nazzjonali, dan huwa madankollu dovut minħabba n-neċessità, li jiġi ddeterminat il-karattru eventwali abbużiv ta’ prattiki tariffarji, li jiġu evalwati ċ-ċirkustanzi kollha u jiġi eżaminat jekk din il-prattika għandhiex it-tendenza li telimina jew tnaqqas il-possibbiltà ta’ għażla tax-xerrej fir-rigward tas-sorsi tiegħu ta’ provvista, twaqqaf l-aċċess għas-suq lill-kompetituri, tapplika kundizzjonijiet differenti għal servizzi ekwivalenti fil-konfront ta’ sħab kummerċjali jew issaħħaħ il-pożizzjoni dominanti permezz ta’ kompetizzjoni distorta (sentenza Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, punt 50 iċċitata iktar ’il fuq, punt 175; ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Frar 2011, TeliaSonera, C-52/09, Ġabra p. I-527, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata). Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni min-naħa l-oħra indikat speċifikament li l-leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq Telefónica li tipprovdi l-prodotti bl-ingrossa reġjonali u nazzjonali kienet kompatibbli mal-qafas regolatorju tal-Unjoni adottat fl-2002 (premessa 294 tad-deċiżjoni kkontestata) u li l-istabbiliment ta’ ksur tal-Artikolu 82 KE fil-forma ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet ma kienx jikkontradiċi l-politika taċ-CMT (premessa 684 tad-deċiżjoni kkontestata). Hija sostniet ukoll li l-metodoloġija użata fid-deċiżjoni kkontestata ma kinitx tikkontradiċi l-metodoloġija użata miċ-CMT fl-2001 (premessa 733 tad-deċiżjoni kkontestata). Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni sostniet li kienet l-adozzjoni, miċ-CMT, ta’ miżuri provviżorji li wasslu għal tnaqqis sostanzjali tal-prezzijiet tal-prodotti bl-ingrossa reġjonali u nazzjonali, li wasslu għat-tmiem tal-kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet (premessa 759 tad-deċiżjoni kkontestata).
52
It-tielet nett, ma jistax jiġi sostnut li l-Kummissjoni ssanzjonat lil Telefónica minħabba prattika antikompetittiva li kienet diġà ġiet analizzata miċ-CMT. Fil-fatt, ir-Renju ta’ Spanja ma kkontestax, fl-atti tiegħu u lanqas, meta mistoqsi dwar dan il-punt, fis-seduta, il-fatt li ċ-CMT qatt ma analizzat l-eżistenza ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet fil-perijodu tal-ksur bejn il-prodott bl-ingrossa nazzjonali ta’ Telefónica u l-prodotti tagħha bl-imnut u li l-analiżi ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet bejn il-prodott bl-ingrossa reġjonali ta’ Telefónica u l-prodotti tagħha bl-imnut qatt ma ġew effettwati fuq il-bażi tal-ispejjeż storiċi reali tal-parti kkonċernata, iżda fuq il-bażi ta’ stimi ex ante (premessi 726 u 727 tad-deċiżjoni kkontestata).
53
Fit-tieni lok, kuntrarjament għal dak li jsostni r-Renju ta’ Spanja, lanqas ma jista’ jiġi kkunsidrat li d-deċiżjoni kkontestata tostakola x-xogħol tal-leġiżlazzjoni taċ-CMT, ikollha konsegwenzi fuq l-azzjonijiet futuri tagħha u taffettwa l-politika regolatorja tagħha.
54
L-ewwel nett, għandu jiġi miċħud l-argument tar-Renju ta’ Spanja, li skont dan l-intervent tal-Kummissjoni ma kkunsidrax il-leġiżlazzjoni settorjali.
55
Mingħajr ma kien hemm bżonn li tippronunzja ruħha fuq ir-rilevanza tas-sentenza tas-Supreme Court of the United States (Qorti Suprema tal-Istati Uniti) tat-13 ta’ Jannar 2004 [Kawża Verizon Communications Inc. vs Law Offices of Curtis V. Trinko, LLP, 540 U. S. 398 (2004)], invokata mir-Renju ta’ Spanja, sabiex tanalizza f’din il-kawża l-kundizzjonijiet ta’ intervent tal-Kummissjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 82 KE fis-suq irregolat inkwistjoni, għandu jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni, fil-premessi 287 sa 309 tad-deċiżjoni kkontestata, effettivament eżaminat il-kuntest regolatorju li fih Telefónica pprovdiet aċċess bl-ingrossa fil-livell reġjonali u fil-livell nazzjonali, u b’kunsiderazzjoni ta’ dan il-kuntest, preċiżament minħabba n-neċessità, mfakkra fil-punt 51 iktar ’il fuq, li jiġu evalwati ċ-ċirkustanzi kollha, fosthom l-obbligu impost fuq Telefónica mill-qafas regolatorju Spanjol, li tipprovdi l-aċċess bl-ingrossa fuq livell reġjonal minn Marzu 1999 u l-aċċess bl-ingrossa fil-livell nazzjonali minn April 2002 (premessa 287 tad-deċiżjoni kkontestata). Għalhekk, il-Kummissjoni rreferiet bosta drabi, fid-deċiżjoni kkontestata, għall-azzjoni taċ-CMT fis-swieq Spanjoli. F’kull każ, anki jekk ir-regoli settorjali li għalihom jirreferi r-Renju ta’ Spanja jirriżultaw bħala atti tal-leġiżlazzjoni sussidjarja tal-Unjoni, għandu jingħad li, fir-rigward tal-prinċipji li jirregolaw il-ġerarkija tar-regoli, atti bħal dawn, fin-nuqqas ta’ xi dispożizzjoni tat-Trattat li tawtorizza dan, ma jistgħux jidderogaw minn dispożizzjoni tat-Trattat, fil-każ preżenti l-Artikolu 82 KE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-10 ta’ Lulju 1990, Tetra Pak vs Il-Kummissjoni, T-51/89, Ġabra p. II-309, punt 25).
56
Għandu jiġi miċħud ukoll l-argument tar-Renju ta’ Spanja li l-adozzjoni mill-Kummissjoni tad-deċiżjoni kkontestata jkollha konsegwenzi fuq l-azzjonijiet futuri taċ-CMT u teffettwa l-politika regolatorja tagħha. Fil-fatt, minbarra li r-Renju ta’ Spanja ma jippreċiżax fl-atti tiegħu l-imsemmija konsegwenzi, u lanqas ir-raġunijiet għaliex il-politika regolatorja tiegħu tkun effettwata, għandu jingħad li l-istħarriġ ex ante ta’ ARN u l-istħarriġ ex post tal-Kummissjoni għandhom għan u finalità distinti, ir-regoli relattivi għall-kompetizzjoni previsti mit-Trattat KE jikkompletaw, permezz tal-eżerċizzju ta’ stħarriġ ex post, il-qafas regolatorju adottat mil-leġiżlatur tal-Unjoni sabiex jirregola ex ante s-swieq tat-telekomunikazzjonijiet (sentenza Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, punt 50 iċċitata iktar ’il fuq, punt 92).
57
It-tieni nett, għandu jiġi miċħud l-argument tar-Renju ta’ Spanja bbażat fuq id-deċiżjoni tal-Kummissjoni, tat-30 ta’ April 2003, dwar proċedura ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 81 (KE) u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/38.370 — O2 UK Limited/T-Mobile UK Limited) (ĠU L 200, p. 59), u fuq bosta komunikati stampa tal-Kummissjoni, fejn jirriżulta li, f’kawżi oħra rilevanti għas-settur tat-telekomunikazzjonijiet, il-Kummissjoni kienet qieset li l-kompetizzjoni kienet suffiċjentement ippreżervata minħabba l-intervent ta’ ARN. Fil-fatt, l-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni huma effettwati abbażi taċ-ċirkustanzi proprji għal kull kawża u d-deċiżjonijiet li jirrigwardaw kawżi oħra jista’ jkollhom biss natura indikattiva peress li informazzjoni ċirkustanzjali tal-kawżi ma hijiex identika (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Settembru 2006, JCB Service vs Il-Kummissjoni, C-167/04 P, Ġabra p. I-8935, punti 201 u 205, u tas-7 ta’ Ġunju 2007, Britannia Alloys & Chemicals vs Il-Kummissjoni, C-76/06 P, Ġabra p. I-4405, punt 60). Konsegwentement, l-evalwazzjonijiet imressqa mill-Kummissjoni fuq iċ-ċirkustanzi fattwali tal-kawżi preċedenti, li, barra minn hekk, f’din il-kawża, huma sostnuti biss, għall-parti l-kbira, minn riferiment għall-komunikati stampa tal-Kummissjoni, ma humiex trasponibbli għall-każ preżenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-9 ta’ Lulju 2007, Sun Chemical Group et vs Il-Kummissjoni, T-282/06, Ġabra p. II-2149, punt 88).
58
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li l-motiv preżenti għandu jiġi miċħud.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 82 KE minħabba żbalji manifesti ta ’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni
59
Permezz tal-motiv tiegħu, ir-Renju ta’ Spanja jsostni li l-Kummissjoni wettqet numru ta’ żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE. F’dan ir-rigward, ir-Renju ta’ Spanja jsostni li l-prodotti bl-ingrossa kkonċernati ma kinux indispensabbli għall-operaturi li ssottoskrivew għall-offerti tagħhom, li l-kalkolu tal-ispejjeż speċifiċi bl-imnut tal-kompetituri ipotetiċi li kienu effiċjenti daqs Telefónica ma huwiex korrett u li l-analiżi tal-effetti tal-aġir antikompetittiv ta’ Telefónica fis-suq Spanjol huwa żbaljat.
60
L-ewwel nett, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, jekk il-qorti tal-Unjoni teżerċita b’mod ġenerali stħarriġ sħiħ fuq il-kwistjoni jekk il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar il-kompetizzjoni humiex sodisfatti jew le, l-istħarriġ li hija teżerċita fuq l-evalwazzjonijiet ekonomiċi kumplessi magħmula mill-Kummissjoni jillimita neċessarjament il-verifika tal-osservanza tar-regoli ta’ proċedura u ta’ motivazzjoni, kif ukoll tal-eżattezza materjali tal-fatti, tal-assenza ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni u ta’ użu ħażin ta’ poter (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Lulju 1985, Remia et vs Il-Kummissjoni, 42/84, Ġabra p. 2545, punt 34; tas-17 ta’ Novembru 1987, British American Tobacco u Reynolds Industries vs Il-Kummissjoni, 142/84 u 156/84, Ġabra p. 4487, punt 62, u tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, C-204/00 P, C-205/00 P, C-211/00 P, C-213/00 P, C-217/00 P u C-219/00 P, Ġabra p. I-123, punt 279; sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-10 ta’ April 2008, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, T-271/03, Ġabra p. II-477, punt 185).
61
Bl-istess mod, sa fejn id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tirriżulta minn evalwazzjonijiet tekniċi kumplessi, dawn l-evalwazzjonijiet, bħala prinċipju, ikunu s-suġġett ta’ stħarriġ ġudizzjarju limitat, li jimplika li l-Qorti tal-Unjoni ma tistax tissostitwixxi l-evalwazzjoni tal-elementi ta’ fatt tal-Kummissjoni b’dik tagħha (sentenzi tal-Qorti Ġenerali Microsoft vs Il-Kummissjoni, punt 43 iċċitata iktar ’il fuq, punt 88, u tad-9 ta’ Settembru 2009, Clearstream vs Il-Kummissjoni, T-301/04, Ġabra p. II-3155, punt 94).
62
Madankollu, għalkemm il-qorti tal-Unjoni tirrikonoxxi li l-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni fir-rigward ta’ kwistjonijiet ekonomiċi, dan ma jfissirx li din għandha toqgħod lura milli tistħarreġ l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni ta’ informazzjoni ta’ din in-natura. Fil-fatt, il-qorti tal-Unjoni mhux biss għandha tivverifika li l-provi invokati jkunu fattwalment preċiżi, affidabbli u koerenti, iżda għandha tistħarreġ ukoll jekk dawn il-provi jikkostitwixxux l-informazzjoni kollha rilevanti li għandha tiġi kkunsidrata sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u jekk dawn il-provi humiex kapaċi jissostanzjaw il-konklużjonijiet milħuqa (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Frar 2005, Il-Kummissjoni vs Tetra Laval, C-12/03 P, Ġabra p. I-987, punt 39; sentenzi Microsoft vs Il-Kummissjoni, punt 43 iċċitata iktar ’il fuq, punt 89, u Clearstream vs Il-Kummissjoni, punt 61 iċċitata iktar ’il fuq, punt 95).
63
Huwa fid-dawl tal-prinċipji msemmija iktar ’il fuq li għandu jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni wettqitx l-iżbalji manifesti ta’ evalwazzjoni invokati mir-Renju ta’ Spanja.
64
Fl-ewwel lok, ir-Renju ta’ Spanja jsostni li l-ġurisprudenza teħtieġ, sabiex teżisti kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet bejn prodott bl-ingrossa u prodott bl-imnut b’mod kuntrarju għall-Artikolu 82 KE, hekk kif ikkonstatat mid-deċiżjoni kkontestata, li l-prodott bl-ingrossa jkun indispensabbli għall-provvista tas-servizz bl-imnut, li ma huwiex il-każ f’din il-kawża.
65
Mistoqsi fis-seduta dwar is-sens u l-portata tal-argumenti tiegħu, b’mod partikolari fir-rigward tas-sentenza TeliaSonera, iċċitata fil-punt 51 iktar ’il fuq, ir-Renju ta’ Spanja raġa’ tenna li kien sostna li meta, bħal f’din il-kawża, kien jeżisti obbligu regolatorju li jiġi fornut prodott bl-ingrossa, il-Kummissjoni kellha l-obbligu, għall-finijiet li tistabbilixxi l-eżistenza ta’ kompressjoni fuq il-marġni kuntrarja għall-Artikolu 82 KE, li turi li l-imsemmi prodott kien indispensabbli sabiex jiġi fornut il-prodott bl-imnut. Huwa indika wkoll li l-kunsiderazzjonijiet tal-imsemmija sentenza kienu japplikaw biss meta l-prodotti bl-ingrossa inkwistjoni kienu tpoġġew volontarjament fis-suq, fin-nuqqas ta’ kull obbligu regolatorju ieħor.
66
Skont il-ġurisprudenza msemmija fil-punt 51 iktar ’il fuq, sabiex jiġi ddeterminat jekk l-impriża li għandha pożizzjoni dominanti abbużatx minn din il-pożizzjoni bl-applikazzjoni tal-prattiki tariffarji tagħha, għandhom jiġu evalwati ċ-ċirkustanzi kollha u għandu jiġi eżaminat jekk din il-prattika għandhiex it-tendenza li telimina jew tnaqqas il-possibbiltà ta’ għażla tax-xerrej fir-rigward tas-sorsi tiegħu ta’ provvista, twaqqaf l-aċċess għas-suq lill-kompetituri, tapplika kundizzjonijiet differenti għal servizzi ekwivalenti fil-konfront ta’ sħab kummerċjali jew issaħħaħ il-pożizzjoni dominanti permezz ta’ kompetizzjoni distorta.
67
B’mod partikolari, prattika tariffarja ta’ impriża li għandha pożizzjoni dominanti integrata vertikalment għandha natura mhux ekwa peress li din tikkompressa effettivament il-marġni tal-kompetituri tagħha fis-suq bl-imnut, minħabba d-diverġenza bejn il-prezzijiet tal-prodotti tagħha bl-ingrossa u l-prezzijiet tal-prodotti tagħha bl-imnut, tista’ tammonta għal abbuż minn pożizzjoni dominanti li jmur kontra l-Artikolu 82 KE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza TeliaSonera, iċċitata fil-punt 51 iktar ’il fuq, punt 30).
68
Fil-fatt, hija l-kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet li, fid-dawl tal-effett ta’ esklużjoni li tista’ tikkawża fil-konfront tal-kompetituri li huma mill-inqas effiċjenti daqs l-impriża dominanti, tista’ fin-nuqqas ta’ kull ġustifikazzjoni oġġettiva, tikkostitwixxi abbuż fis-sens tal-Artikolu 82 KE (sentenza TeliaSonera, punt 51 iċċitata iktar ’il fuq, punt 31).
69
F’dan ir-rigward, l-argument tar-Renju ta’ Spanja, imressaq fis-seduta, li l-kunsiderazzjonijiet tas-sentenza TeliaSonera, iċċitata fil-punt 51 iktar ’il fuq, japplikaw biss meta l-prodotti bl-ingrossa inkwistjoni jkunu tpoġġew volontarjament fis-suq, fin-nuqqas ta’ kull obbligu regolatorju, għandu jiġi miċħud.
70
Fil-fatt, f’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li l-Artikolu 82 KE jkopri biss aġir antikompetittiv li jkun ġie adottat mill-impriżi fuq inizjattiva tagħhom stess. Jekk aġir antikompetittiv ikun impost fuq l-impriżi permezz ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali jew jekk din tal-aħħar toħloq kuntest legali li jelimina huwa stess kull possibbiltà ta’ aġir kompetittiv min-naħa tagħhom, l-Artikolu 82 KE ma huwiex applikabbli. F’sitwazzjoni bħal din, ir-restrizzjoni ta’ kompetizzjoni ma tkunx ikkawżata, kif timplika din id-dispożizzjoni, mill-aġir awtonomu tal-impriżi (ara s-sentenza TeliaSonera, iċċitata fil-punt 51 iktar ’il fuq, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
71
Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 82 KE jista’ japplika jekk jirriżulta, bħal f’din il-kawża (premessi 665 sa 685 tad-deċiżjoni kkontestata) (ara wkoll il-punt 27 iktar ’il fuq), li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tħalli lok għall-possibbiltà li jkun hemm prevenzjoni, restrizzjoni jew distorsjoni tal-kompetizzjoni permezz ta’ aġir awtonomu tal-impriżi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza TeliaSonera, iċċitata fil-punt 51 iktar ’il fuq, punt 50 u l-ġurisprudenza ċċitata).
72
Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, minkejja l-preżenza ta’ tali leġiżlazzjoni, jekk impriża li għandha pożizzjoni dominanti u integrata vertikalment tiddisponi minn marġni ta’ diskrezzjoni sabiex temenda anki biss il-prezzijiet bl-imnut tagħha, hija tista’, minħabba din ir-raġuni biss, tkun responsabbli għal kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-14 ta’ Ottubru 2010, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 50 iktar ’il fuq, punt 85, u TeliaSonera, iċċitata fil-punt 51 iktar ’il fuq, punt 51).
73
Min-naħa l-oħra, lanqas ma jista’ jintlaqa’ l-argument tar-Renju ta’ Spanja li jipprovdi li, jekk il-marġni bejn, minn naħa, il-prodotti bl-ingrossa nazzjonali u reġjonali u, min-naħa l-oħra, il-prodott bl-imnut kienet tant żgħira li wasslet sabiex tkun negattiva, bir-riżultat li ebda operatur ieħor ma jkun jista’ juża dawn il-prodotti bl-ingrossa, l-aġir eżaminat għandu, f’dan il-każ jitqies bħala rifjut ta’ aċċess li għandu jiġi kkunsidrat bħala abbużiv biss skont il-kriterji applikati fis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-26 ta’ Novembru 1998, Bronner (C-7/97, Ġabra p. I-7791).
74
Il-Qorti tal-Ġustizzja fil-fatt ippreċiżat li mill-imsemmija sentenza ma jistax jiġi dedott li l-kundizzjonijiet neċessarji sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ rifjut abbużiv ta’ provvista għandhom neċessarjament japplikaw ukoll fil-kuntest tal-evalwazzjoni tan-natura abbużiva ta’ aġir li jikkonsisti fl-issuġġettar tal-provvista ta’ servizzi jew tal-bejgħ ta’ prodotti għal kundizzjonijiet żvantaġġużi jew li x-xerrej ma jkunx interessat fihom. Fil-fatt, tali aġir jista’, fih innifsu, jikkostitwixxi forma awtonoma ta’ abbuż li hija differenti mir-rifjut ta’ provvista (sentenza TeliaSonera, iċċitata fil-punt 51 iktar ’il fuq, punti 55 u 56).
75
L-interpretazzjoni kuntrarja tas-sentenza Bronner, iċċitata fil-punt 73 iktar ’il fuq, twassal għall-ħtieġa, li kull aġir ta’ impriża dominanti dwar il-kundizzjonijiet kummerċjali tagħha jkun jista’ jiġi kkunsidrat bħala abbużiv, li jkunu dejjem sodisfatti l-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ rifjut ta’ provvista, li b’hekk inaqqas inġustament l-effettività tal-Artikolu 82 KE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza TeliaSonera, punt 51 iċċitata iktar ’il fuq, punt 58).
76
B’hekk jirriżulta li r-Renju ta’ Spanja ma jsostnix li l-Kummissjoni kellha l-obbligu, fid-deċiżjoni kkontestata, li tistabbilixxi l-eżistenza stess ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet, li turi li l-prodotti bl-ingrossa kkonċernati kienu indispensabbli għall-operaturi li kienu ssottoskrivew għall-offerti tagħhom. B’hekk, lanqas l-argumenti tiegħu intiżi sabiex juru li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kienet qieset li l-prodotti bl-ingrossa reġjonali u nazzjonali kienu neċessarji fuq il-bażi ta’ interpretazzjoni żbaljata tat-teorija tal-iskala tal-investimenti, ma jistgħu jirnexxu.
77
Fl-aħħar nett, jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, imfakkra fil-punt 51 iktar ’il fuq, li, sabiex jintwera jekk l-impriża li tokkupa pożizzjoni dominanti għamlitx użu abbużiv ta’ din il-pożizzjoni permezz tal-applikazzjoni ta’ dawn il-prattiċi tariffarji, hemm lok li jiġu evalwati ċ-ċirkustanzi kollha dwar jekk din il-prattika twassalx li tneħħi lix-xerrej, jew tillimitalu, il-possibbiltajiet ta’ għażla f’dak li jirrigwarda s-sorsi tiegħu ta’ provvista, li twaqqaf l-aċċess għas-suq tal-kompetituri, li tapplika għal imsieħba kummerċjali kundizzjonijiet mhux ugwali għal servizzi ekwivalenti jew li ssaħħaħ il-pożizzjoni dominanti permezz ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni.
78
Issa, hekk kif spjegat il-Kummissjoni fil-premessi 287 sa 309 tad-deċiżjoni kkontestata, il-kummerċjalizzazzjoni minn Telefónica tal-prodotti tagħha bl-ingrossa u l-obbligu tagħha, previst mill-qafas regolatorju Spanjol, li tagħti aċċess għall-infrastrutturi tagħha jikkonsistu f’realtà preeżistenti tas-suq Spanjol. Minn naħa, fir-rigward tal-prodott bl-ingrossa nazzjonali, jirriżulta mill-premessi 110 u 287 sa 289 tad-deċiżjoni kkontestata li Telefónica bdiet tipprovdi s-servizz ADSL-IP Total fuq inizjattiva tagħha stess mix-xahar ta’ Settembru 1999 u li, fir-rigward tal-ADSL-IP, kienet suġġetta għall-obbligu ta’ provvista miċ-CMT mix-xahar ta’ April 2002. L-affermazzjoni mhux sostnuta tar-Renju ta’ Spanja, fis-seduta, li skont din is-servizz ADSL-IP Total kien ġie użat b’mod marġinali għandha f’dan ir-rigward tiġi wkoll miċħuda, peress li l-imsemmi servizz kien għall-inqas il-prodott bl-ingrossa l-iktar użat sal-aħħar trimestru tal-2002 (premessa 98 tad-deċiżjoni kkontestata). Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-prodott bl-ingrossa reġjonali, Telefónica assumiet obbligu ta’ provvista sa mix-xahar ta’ Marzu 1999. Il-Kummissjoni b’hekk ma kisritx l-Artikolu 82 KE, u lanqas ma wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni, meta eżaminat f’dan il-kuntest il-prattiki tariffarji ta’ Telefónica għall-perijodu kkonċernat.
79
B’hekk jirriżulta li l-ewwel parti tat-tieni motiv tar-Renju ta’ Spanja, kif espost fil-punt 64 iktar ’il fuq, għandha tiġi miċħuda.
80
Fit-tieni lok, ir-Renju ta’ Spanja jsostni li l-analiżi tal-ispejjeż li saru mill-Kummissjoni jinkludu żbalji kbar, peress li huma jissopravalutaw it-tariffi bl-ingrossa applikabbli lill-operaturi alternattivi kif ukoll l-ispejjeż speċifiċi ta’ Telefónica. Sabiex isostni dan l-argument, ir-Renju ta’ Spanja jillimita ruħu li jargumenta, minn naħa, li l-operaturi alternattivi jużaw taħlita tajba ħafna ta’ prodotti bl-ingrossa li kienu jeżistu fis-suq, li ppermettilhom jimminimizzaw l-ispejjeż tagħhom, u, min-naħa l-oħra, li l-ispejjeż speċifiċi użati fid-deċiżjoni kkontestata huma differenti minn dawk użati miċ-CMT u ma jikkorrispondux għar-realtà tas-suq Spanjol. Ir-Renju ta’ Spanja jsostni, barra minn hekk, li l-Kummissjoni ma tiġġustifikax għaliex il-“valuri” tal-ispejjeż speċifiċi użati miċ-CMT ma għandhomx jiġu kkunsidrati bħala korretti.
81
L-ewwel nett, għandu jiġi miċħud l-argument tar-Renju ta’ Spanja li l-Kummissjoni ma tiġġustifikax għaliex il-“valuri” tal-ispejjeż speċifiċi użati miċ-CMT, li jkunu differenti minn dawk użati fid-deċiżjoni kkontestata, ma għandhomx ikunu kkunsidrati bħala korretti, peress li l-Kummissjoni ddedikat għalihom il-premessi 492 sa 511 tad-deċiżjoni kkontestata. F’dan ir-rigward, hekk kif il-Kummissjoni sostniet fl-imsemmija premessi, liema konstatazzjonijiet ma ġewx ikkontestati mir-Renju ta’ Spanja, l-ispejjeż użati miċ-CMT ma jippermettux li tiġi evalwata l-kompatibbiltà tal-prezzijiet ta’ Telefónica fil-qasam tal-aċċess għall-high speed internet mal-Artikolu 82 KE, b’mod li l-mudell taċ-CMT ma huwiex ibbażat fuq informazzjoni riċenti dwar l-ispejjeż realment imħallsa minn Telefónica. Barra minn hekk, skont il-Kummissjoni, il-mudell tal-ispejjeż tal-konsulenti esterni jagħmel stima wisq baxxa tal-ispejjeż marġinali ta’ Telefónica u ma jikkunsidrax l-ispejjeż ta’ promozzjoni ta’ Telefónica. Għal kuntrarju, il-mudell tal-Kummissjoni huwa bbażat fuq data storika l-iktar reċenti bħal dik li ġiet ipprovduta mill-kumpannija kif ukoll fuq il-pjan tan-negozju ta’ Telefónica (premessa 511 tad-deċiżjoni kkontestata).
82
It-tieni nett, għandu jiġi miċħud l-argument tar-Renju ta’ Spanja bbażat fuq l-użu minn kompetitur daqstant effiċjenti ta’ taħlita tajba ħafna ta’ prodotti bl-ingrossa sabiex jiġu mminimizzati l-ispejjeż tiegħu. Fil-fatt, għandu l-ewwel nett jiġi żvelat li l-użu mill-operaturi alternattivi, fil-perijodu tal-ksur, f’kull ċentrali, ta’ taħlita tajba ħafna ta’ prodotti bl-ingrossa, li jinkludi aċċess mhux marbut mal-loop lokali, ma seħħx. Għalhekk, mill-premessi 102 u 103 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-kontenut tagħhom ma ġiex ikkontestat mar-Renju ta’ Spanja, jirriżulta li sal-2002, France Telecom xtrat kważi esklużivament il-prodott bl-ingrossa nazzjonali ta’ Telefónica, imbagħad dan ġie ssostitwit, fit-tmiem tas-sena 2002, permezz ta’ offerta bl-ingrossa nazzjonali alternattiva bbażata fuq il-prodott bl-ingrossa reġjonali ta’ Telefónica. Huwa biss minn Frar 2005 li n-numru ta’ konnessjonijiet lokali mhux marbuta ta’ France Telecom żdiedu b’mod sinjifikattiv filwaqt li kien hemm tnaqqis tan-numru tal-linji nazzjonali alternattivi bl-ingrossa bbażati fuq il-prodott bl-ingrossa reġjonali ta’ Telefónica. Barra minn hekk, sal-aħħar trimestru tal-2004, Ya.com xtrat esklużivament il-prodott bl-ingrossa nazzjonali ta’ Telefónica u bdiet tuża progressivament l-aċċess mhux marbut mal-loop lokali biss minn Lulju 2005, bl-akkwist tagħha ta’ Albura.
83
Barra minn hekk, hekk kif sostniet il-Kummissjoni, taħlita tajba ħafna hija użata biss minn kompetituri ta’ Telefónica li għandhom netwerk li tagħtihom aċċess mhux marbut mal-loop lokali, bl-esklużjoni tal-kompetituri potenzjali ta’ Telefónica.
84
Fl-aħħar, l-argument tar-Renju ta’ Spanja li taħlita tajba ħafna eventwali tal-prodotti bl-ingrossa tipprekludi l-istabbiliment ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet imur kontra l-obbligi regolatorji imposti miċ-CMT fuq Telefónica, li għandhom l-għan b’mod partikolari li jiżguraw li l-offerti kollha tagħha bl-imnut ikunu replikabbli fuq il-bażi tal-prodott tagħha bl-ingrossa reġjonali (premessa 114 tad-deċiżjoni kkontestata). F’dan ir-rigward, ir-Renju ta’ Spanja bl-ebda mod ma kkontesta, fir-replika tiegħu jew fis-seduta, ir-riferimenti, li saru bħala eżempji, tal-Kummissjoni għad-deċiżjonijiet taċ-CMT tat-8, tat-22 u tat-28 ta’ Lulju, tal-21 ta’ Ottubru, tal-11 ta’ Novembru u tal-20 ta’ Diċembru 2004, li permezz tagħhom din ipprojbixxiet offerti kummerċjali ġodda ta’ Telefónica li ma ħallewx marġni suffiċjenti bejn il-prezzijiet tagħha bl-imnut u l-prezzijiet tal-prodott bl-ingrossa reġjonali (ara wkoll il-premessa 115 tad-deċiżjoni kkontestata).
85
It-tielet nett, hekk kif ġustament sostniet il-Kummissjoni, ir-Renju ta’ Spanja ma jikkontradixxix il-konklużjonijiet tiegħu fir-rigward tal-ispejjeż ikkalkulati fid-deċiżjoni kkontestata, u lanqas fir-rigward tal-prezzijiet bl-imnut fi Spanja. Huwa jillimita ruħu li jsostni li l-prova tal-eżistenza ta’ żbalji ta’ kalkolu fid-deċiżjoni kkontestata jirriżultaw mill-fatt li l-ispejjeż ta’ aċċess għas-servizz ADSL-IP Total (bejn l-2001 u l-2004) u ADSL-IP (bejn l-2002 u l-2004) kienu inferjuri għal dawk tal-ispejjeż tal-GigADSL, li kienet l-iktar offerta sottoskritta mill-operaturi alternattivi sa mill-aħħar semestru tal-2002 (premessa 99 tad-deċiżjoni kkontestata), li tkun “evidentement irrazzjonali”. Issa, ir-Renju ta’ Spanja ma jindikax kif affermazzjoni bħal din hija ta’ natura li turi l-illegalità tal-kalkoli li saru mill-Kummissjoni jew in-nuqqas ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet.
86
Ir-raba’ nett, jekk ir-Renju ta’ Spanja jibbaża ruħu fuq paragun tal-prezzijiet bl-ingrossa u tal-prezzijiet bl-imnut fi Franza, huwa ma jippreċiżax b’liema mod dan il-paragun huwa ta’ natura li juri l-illegalità tal-kalkolu tal-ispejjeż li saru mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-istabbiliment ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet fis-suq Spanjol. Għaldaqstant dan l-argument għandu jiġi miċħud.
87
Fir-rigward tal-iżviluppi msemmija iktar ’il fuq, it-tieni parti tat-tieni motiv tar-Renju ta’ Spanja, hekk kif espost fil-punt 80 iktar ’il fuq, għandu wkoll jiġi miċħud.
88
Fit-tielet lok, ir-Renju ta’ Spanja jsostni li l-analiżi tal-effetti tal-aġir antikompetittiv ta’ Telefónica hija żbaljata.
89
Għandu jitfakkar li, b’mod konformi mal-ġurisprudenza, billi jipprojbixxi l-isfruttament abbużiv ta’ pożizzjoni dominanti, sa fejn il-kummerċ bejn l-Istati Membri jista’ jiġi effettwat, l-Artikolu 82 KE jkopri l-aġir ta’ impriża f’pożizzjoni dominanti li, f’suq fejn, preċiżament wara l-preżenza tal-impriża inkwistjoni, il-livell ta’ kompetizzjoni huwa diġà mdgħajjef, għandu l-effett li jostakola, bl-użu ta’ mezzi differenti minn dawk li jirregolaw kompetizzjoni normali tal-prodotti jew tas-servizzi fuq il-bażi ta’ prestazzjonijiet tal-operaturi ekonomiċi, iż-żamma tal-livell ta’ kompetizzjoni li jeżisti diġà fis-suq jew l-iżvilupp ta’ din il-kompetizzjoni (ara s-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2010, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 50 iktar ’il fuq, punt 174 u l-ġurisprudenza ċċitata).
90
L-effett li tirreferi għalih il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt preċedenti ma jikkonċernax neċessarjament l-effett konkret tal-aġir abbużiv irrapurtat. Għall-finijiet li jiġi stabbilit ksur tal-Artikolu 82 KE, huwa suffiċjenti li jkun muri li l-aġir abbużiv tal-impriża f’pożizzjoni dominanti għandu l-għan li jillimita l-kompetizzjoni jew, fi kliem ieħor, li l-aġir huwa ta’ natura li jkollu, jew jista’ jkollu, tali effett (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ Settembru 2003, Michelin vs Il-Kummissjoni, T-203/01, Ġabra p. II-4071, punt 239; tas-17 ta’ Diċembru 2003, British Airways vs Il-Kummissjoni, T-219/99, Ġabra p. II-5917, punt 293, u Microsoft vs Il-Kummissjoni, punt 43 iċċitata iktar ’il fuq, punt 867). Għalhekk, l-effett antikompetittiv tal-prattika tariffarja kkonċernata fis-suq għandu jeżisti, iżda mhux neċessarjament għandu jkun konkret, peress li huwa suffiċjenti li jiġi muri effett antikompetittiv potenzjali ta’ natura li jeskludi lill-kompetituri tal-inqas daqstant effettivi bħall-impriża f’pożizzjoni dominanti (sentenza TeliaSonera, iċċitata fil-punt 51 iktar ’il fuq, punt 64).
91
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll, hekk kif tfakkar fil-punt 51 iktar ’il fuq, li, sabiex tiddetermina jekk l-impriża li tokkupa pożizzjoni dominanti sfruttatx b’mod abbużiv din il-pożizzjoni bl-applikazzjoni tal-prattiki tariffarji tagħha, għandhom jiġu evalwati ċ-ċirkustanzi kollha u għandu jiġi eżaminat jekk din il-prattika għandhiex it-tendenza li telimina jew tnaqqas il-possibbiltà ta’ għażla tax-xerrej fir-rigward tas-sorsi tiegħu ta’ provvista, li twaqqaf l-aċċess għas-suq lill-kompetituri, li tapplika kundizzjonijiet differenti għal servizzi ekwivalenti fil-konfront ta’ sħab kummerċjali, u minħabba f’hekk tikkawżalhom żvantaġġ kompetittiv, jew li ssaħħaħ il-pożizzjoni dominanti permezz ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni.
92
Għalhekk, peress li l-Artikolu 82 KE jirreferi mhux biss għall-prattiki li jistgħu jikkawżaw dannu immedjat lill-konsumaturi, iżda wkoll għal dawk li jikkawżawlhom dannu billi jippreġudikaw l-istruttura tal-kompetizzjoni, l-impriża li għandha pożizzjoni dominanti, għandha responsabbiltà partikolari li ma tippreġudikax bl-aġir tagħha l-kompetizzjoni effettiva u mhux distorta fis-suq komuni (ara s-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2010, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 50 iktar ’il fuq, punt 176 u l-ġurisprudenza ċċitata).
93
B’hekk jirriżulta li l-Artikolu 82 KE jipprojbixxi, b’mod partikolari, lil impriża f’pożizzjoni dominanti milli tapplika prattiki tariffarji li jipproduċu effetti ta’ esklużjoni għall-kompetituri tagħha daqstant effikaċi, attwali jew potenzjali, jiġifieri prattiki li huma kapaċi li jagħmluha iktar diffiċli, jew saħansitra impossibbli, għal dawn tal-aħħar li jkollhom aċċess għas-suq, kif ukoll li jagħmluha iktar diffiċli, jew saħansitra impossibbli, għall-kontropartijiet tagħha, li jkollhom għażla bejn numru ta’ sorsi ta’ provvista jew imsieħba kummerċjali, biex b’hekk issaħħaħ il-pożizzjoni dominanti tagħha billi tirrikorri għal mezzi li ma humiex dawk li jaqgħu taħt tip ta’ kompetizzjoni bbażata fuq il-mertu. F’din il-perspettiva, kull kompetizzjoni permezz tal-prezzijiet ma tistax għaldaqstant tiġi kkunsidrata bħala leġittima (ara s-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2010, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 50 iktar ’il fuq, punt 177 u l-ġurisprudenza ċċitata).
94
F’dan ir-rigward, jekk, ċertament, fis-sentenza tagħha TeliaSonera, iċċitata fil-punt 51 iktar ’il fuq (punt 69), il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li n-natura indispensabbli tal-prodott bl-ingrossa seta’ jkun rilevanti fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-effetti tal-kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet, għandu jingħad, hekk kif ġustament sostniet il-Kummissjoni, u hekk kif ir-Renju ta’ Spanja kkonferma speċifikament fis-seduta, minn naħa, li dan tal-aħħar invoka biss in-natura indispensabbli tal-prodotti bl-ingrossa sabiex tirrifjuta l-eżistenza stess ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet kuntrarja għall-Artikolu 82 KE (ara l-punt 65 iktar ’il fuq) u, min-naħa l-oħra, li ma kkontestax il-legalità tal-premessi 543 sa 563 tad-deċiżjoni kkontestata, li fihom il-Kummissjoni qieset li l-aġir ta’ Telefónica setgħa jirrestrinġi l-kompetizzjoni fis-swieq rilevanti.
95
Peress li, skont ġurisprudenza stabbilita sew, sa fejn ċerti raġunijiet ta’ deċiżjoni huma waħedhom suffiċjenti sabiex jiġġustifikaw id-deċiżjoni suffiċjentement skont il-liġi, il-vizzji relattivi għal raġunijiet oħra tal-att, fi kwalunkwe każ, ma jaffettwawx id-dispożittiv tiegħu (sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-21 ta’ Settembru 2005, EDP vs Il-Kummissjoni, T-87/05, Ġabra p. II-3745, punt 144; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-12 ta’ Lulju 2001, Il-Kummissjoni u Franza vs TF1, C-302/99 P u C-308/99 P, Ġabra p. I-5603, punti 26 sa 29), l-allegazzjonijiet tar-Renju ta’ Spanja dwar in-nuqqas ta’ prova tal-effetti konkreti tal-aġir ta’ Telefónica fis-suq għandhom jiġu miċħuda bħala inapplikabbli fir-rigward tal-istabbiliment tal-ksur ikkontestat fil-kuntest tar-rikors preżenti.
96
B’hekk jirriżulta li t-tielet parti tat-tieni motiv tar-Renju ta’ Spanja, hekk kif esposta fil-punt 88 iktar ’il fuq, għandha tiġi miċħuda, kif ukoll l-imsemmi motiv fl-intier tiegħu.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq l-applikazzjoni ultra vires tal-Artikolu 82 KE
97
Ir-Renju ta’ Spanja jsostni li l-Kummissjoni għamlet applikazzjoni ultra vires tal-Artikolu 82 KE.
98
Fir-risposta tagħha, il-Kummissjoni ssostni li r-riferiment għall-eżerċizzju ultra vires tal-kompetenza tagħha ma jippreċiżax suffiċjentement jekk il-motiv tar-Renju ta’ Spanja jirrigwardax nuqqas ta’ kompetenza jew użu ħażin ta’ poter. Il-motiv preżenti b’hekk jista’ jiġi ddikjarat inammissibbli minħabba nuqqas ta’ ċarezza tar-rikors. Dan jista’ jippreġudika d-drittijiet tad-difiża, inkwantu n-nuqqas ta’ kompetenza u l-użu ħażin ta’ poter huma s-suġġett ta’ kriterji ta’ eżami distinti.
99
F’dan ir-rigward għandu jingħad li r-Renju ta’ Spanja, fl-atti tiegħu, ressaq ħames argumenti insostenn tal-motiv tiegħu ibbażat fuq applikazzjoni ultra vires tal-Artikolu 82 KE. Fl-ewwel lok, huwa jsostni li l-leġiżlazzjoni Spanjola hija konformi mal-għanijiet tad-direttivi Ewropej. Għalhekk, il-Kummissjoni ma kellhiex taddotta deċiżjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 82 KE, iżda kellha tadotta deċiżjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 226 KE jew tirrikorri għal wieħed mill-mekkaniżmi previsti mill-Artikolu 7 tad-Direttiva “Qafas”. Fit-tieni lok, ir-Renju ta’ Spanja jallega li l-Kummissjoni ssostitwixxiet il-qafas regolatorju eżistenti fi Spanja b’mudell regolatorju ġdid. Fit-tielet lok, id-deċiżjoni kkontestata wasslet għal sitwazzjoni mhux konformi mal-għanijiet tal-politika regolatorja li l-ARN għandhom isegwu u r-riżultati tad-deċiżjoni kkontestata ma humiex konformi mal-“esperjenza regolatorja internazzjonali”. Fir-raba’ lok, il-Kummissjoni tipprekludi de facto l-ARN Spanola li tilħaq l-għanijiet stabbiliti mill-qafas regolatorju fuq il-komunikazzjoni elettronika u d-deċiżjoni kkontestata “tħalli x’wieħed jifhem li l-attività regolatorja ma tirrispettax l-Artikolu 82 KE”. Fl-aħħar, fil-ħames lok, il-prinċipju ta’ speċjalità nkiser, peress li l-leġiżlazzjoni li tikkonċerna l-komunikazzjoni elettronika tipprevali fuq il-leġiżlazzjoni dwar il-kompetizzjoni.
100
Għandu jiġi kkonstatat li l-argumenti invokati fil-kuntest tal-motiv preżenti jidhru li huma konnessi, essenzjalment, kemm ma’ nuqqas ta’ kompetenza, kemm ma’ użu ħażin ta’ poter, kif ukoll, fir-rigward ta’ xi uħud minnhom, ma’ ksur tal-Artikolu 82 KE.
101
F’dan ir-rigward, ir-Renju ta’ Spanja indika speċifikament fir-replika tiegħu u kkonferma, fis-seduta, li ma sostniex, fil-kuntest tal-motiv preżenti, la l-inkompetenza tal-Kummissjoni u lanqas użu ħażin ta’ poter, iżda applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE “li tmur lil hinn mill-kliem tiegħu”. Fis-seduta, huwa sostna wkoll, essenzjalment, li, skont il-motiv tiegħu, il-Kummissjoni aġixxiet ultra vires meta intervjeniet, tard, f’suq suffiċjentement regolat.
102
Ir-Renju ta’ Spanja madankollu ma forna l-ebda indikazzjoni fir-rigward tar-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni kienet, f’din il-kawża, “applikat l-Artikolu 82 KE li jmur lil hinn mill-kliem tiegħu”. Lanqas ma indika kif l-argumenti mressqa fil-kuntest tal-motiv preżenti jiddistingwu ruħhom minn dawk invokati fil-kuntest tal-motivi l-oħra tar-rikors preżenti.
103
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 21 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Artikolu 44(1)(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura, kull rikors għandu jindika s-suġġett tal-kawża u sunt tal-motivi invokati. Bil-għan li tkun żgurata ċ-ċertezza legali u amministrazzjoni xierqa tal-ġustizzja, huwa meħtieġ li sabiex rikors ikun ammissibbli fir-rigward ta’ din id-dispożizzjoni, li l-punti essenzjali ta’ fatt u ta’ liġi li fuqhom ikun ibbażat ir-rikors għandhom jirriżultaw, għall-inqas fil-qosor, iżda b’mod koerenti u li jinftiehem, mit-test tar-rikors innifsu (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-17 ta’ Diċembru 2010, EWRIA et vs Il-Kummissjoni, T-369/08, Ġabra p. II-6283, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
104
Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza jirriżulta li s-sunt tar-raġunijiet imressqa mir-rikorrenti għandu jkun suffiċjentement ċar u preċiż sabiex jippermetti lill-konvenut jipprepara d-difiża tiegħu u lill-Qorti Ġenerali tiddeċiedi dwar ir-rikors, jekk ikun il-każ mingħajr informazzjoni addizzjonali insostenn tar-rikors. Għandhom jiġu sodisfatti kundizzjonijiet simili meta tiġi invokata kontestazzjoni insostenn ta’ motiv (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Diċembru 2005, Honeywell vs Il-Kummissjoni, T-209/01, Ġabra p. II-5527, punt 55 u l-ġurisprudenza ċċitata).
105
Fir-rigward ta’ dak li ssemma iktar ’il fuq, u peress li r-Renju ta’ Spanja sostna speċifikament li ma sostniex l-inkompetenza tal-Kummissjoni, u lanqas użu ħażin ta’ poter, għandu jiġi kkunsidrat li l-motiv preżenti ma jinkludix spjegazzjoni tal-argumenti legali koerenti li jikkritikaw speċifikament il-konstatazzjonijiet tad-deċiżjoni kkontestata. Dan il-motiv huwa b’hekk vag wisq sabiex tingħata risposta, b’mod li għandu jiġi ddikjarat inammissibbli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2 ta’ Ottubru 2003, Thyssen Stahl vs Il-Kummissjoni, C-194/99 P, Ġabra p. I-10821, punti 105 u 106).
Fuq ir-raba ’ motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju taċ-ċertezza legali
106
Ir-Renju ta’ Spanja jsostni, essenzjalment, li, bl-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ppreġudikat il-prinċipju ta’ ċertezza legali, peress li din id-deċiżjoni timplika tibdil tal-kunċett, introdott ex post, tal-qafas regolatorju iddefinit ex ante. Id-deċiżjoni kkontestata tikser il-qafas regolatorju li abbażi tiegħu l-operaturi tas-settur tal-Komunikazzjoni elettronika kienet ippjanat investimenti kbar fit-tul, u dan joħloq inċertezza kbira għall-aġenti ekonomiċi. Abbażi tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni saret korp li jista’ jirrevedi l-azzjoni amministrattiva tal-ARN, li għandu bħala konsegwenza li tkun imposta leġiżlazzjoni doppja tal-prezzijiet. Anki fi Spanja, fil-perijodu eżaminat kien hemm leġiżlazzjoni abbundanti ex ante u kienet ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni, skont l-Artikolu 7 tad-Direttiva “Qafas”, li tistħarreġ il-miżuri regolatorji adottati miċ-CMT. Il-Kummissjoni ma opponietx, permezz tar-rapporti annwali ta’ implementazzjoni jew ta’ azzjoni għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kontra r-Renju ta’ Spanja, l-istrumenti regolatorji kkonċepiti minn din u lanqas għall-azzjoni tagħha fis-suq. Id-dannu għaċ-ċertezza legali għandu wkoll “konsegwenzi futuri”, hekk kif jirriżulta mid-differenzi espressi fid-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tad-definizzjoni tas-swieq jew tal-metodoloġija ta’ analiżi li l-ARN huma awtorizzati li jużaw fil-kuntest tar-regolamentazzjoni ex ante.
107
Għandu jitfakkar li l-prinċipju ta’ ċertezza legali jeħtieġ li r-regoli tad-dritt ikunu ċari u preċiżi u għandu l-għan li jiżgura l-prevedibbiltà tas-sitwazzjonijiet u tar-relazzjonijiet ġuridiċi li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Novembru 2008, Förster, C-158/07, Ġabra p. I-8507, punt 67; is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta’ Diċembru 2007, L-Italija vs Il-Kummissjoni, T-308/05, Ġabra p. II-5089, punt 158, u tat-13 ta’ Novembru 2008, SPM vs Il-Kunsill u l-Kummissjoni, T-128/05, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 147).
108
Prinċipju bħal dan ma nkisirx f’din il-kawża. Fil-fatt, hekk kif sostniet il-Kummissjoni, il-motiv tar-Renju ta’ Spanja huwa bbażat fuq il-premessa żbaljata li l-Kummissjoni biddlet ex post il-qafas regolatorju, ħaġa li ma seħħitx.
109
L-ewwel nett, għandu jiġi kkonstatat li r-regoli settorjali li jirreferi għalihom ir-Renju ta’ Spanja bl-ebda mod ma’ jaffettwaw il-kompetenza li l-Kummissjoni għandha direttament fuq il-bażi tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 17 tal-Kunsill, tas-6 ta’ Frar 1962, L-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli (81 KE) u (82 KE) u (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 08, Vol. 01 p. 3), u, sa mill-1 ta’ Mejju 2004, tal-Artikolu 7(1), tar-Regolament Nru 1/2003, sabiex tikkonstata l-ksur tal-Artikoli 81 KE u 82 KE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ April 2008, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 60 iktar ’il fuq, punt 263).
110
Fil-fatt, hekk kif diġà ntqal fil-punt 56 iktar ’il fuq, ir-regoli li jirrigwardaw il-kompetizzjoni previsti mit-Trattat KE jikkompletaw, permezz tal-eżerċizzju ta’ stħarriġ ex post, il-qafas regolatorju adottat mil-leġiżlatur tal-Unjoni sabiex jirregola ex ante s-swieq tat-telekomunikazzjonijiet (sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2010, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 50 iktar ’il fuq, punt 92).
111
Peress li Telefónica għandha marġni ta’ diskrezzjoni sabiex tevita l-kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet (ara wkoll il-punti 27 u 50 iktar ’il fuq), l-aġir tagħha, issanzjonat fid-deċiżjoni kkontestata jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE (ara wkoll, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali J. Mazák fil-kawża li wasslet għas-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2010, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 50 iktar ’il fuq, punti 15 u 19).
112
Barra minn hekk, l-imsemmi qafas regolatorju ma jpoġġix fid-dubju, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE, id-diviżjoni tal-kompetenzi stabbiliti fil-livell tad-dritt primarju mill-Artikoli 83 KE u 85 KE (ara, wkoll, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali J. Mazák fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2010, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 50 iktar ’il fuq, punt 19).
113
It-tieni nett, ir-Renju ta’ Spanja ma jallegax li kienet responsabbiltà tal-Kummissjoni, skont l-Artikolu 7 tad-Direttiva “Qafas”, li tistħarreġ il-miżuri regolatorji adottati miċ-CMT. Fil-fatt, hekk kif sostniet il-Kummissjoni fl-atti tagħha, huma biss il-miżuri adottati f’Ġunju 2006, sussegwentement għall-implementazzjoni miċ-CMT tal-qafas regolatorju ġdid għan-netwerks u s-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika, li ġew innotifikati lill-Kummissjoni permezz tal-proċedura prevista minn dan l-artikolu.
114
It-tielet nett, ma jistax jiġi kkunsidrat li d-dannu għaċ-ċertezza legali jkollu “konsegwenzi futuri”, fid-dawl tad-differenzi espressi fid-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tad-definizzjoni tas-swieq jew tal-metodoloġija ta’ analiżi li l-ARN huma awtorizzati li jużaw fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni ex ante. Fil-fatt, hekk kif jirriżulta b’mod partikolari mill-Artikolu 15 tad-Direttiva “Qafas”, l-identifikazzjoni tas-swieq tal-prodotti u tas-servizzi fi ħdan is-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li l-karatteristiċi tiegħu jistgħu jiġġustifikaw l-impożizzjoni ta’ obbligi regolatorji stipulati fid-direttivi speċifiċi hija mingħajr preġudizzju għas-swieq li jistgħu jiġu ddefiniti f’każijiet speċifiċi taħt id-dritt tal-kompetizzjoni. Bl-istess mod, il-punt 28 tal-linji gwida tal-Kummissjoni fuq l-analiżi tas-suq u l-evalwazzjoni tas-saħħa fuq is-suq b’applikazzjoni tal-qafas regolatorju Komunitarju għan-netwerks u s-servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika (ĠU 2002, C 165, p. 6) jispeċifika li s-swieq hekk kif iddefiniti fil-livell tal-qafas regolatorju għan-netwerks u s-servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika jistgħu, f’ċerti każijiet, anki f’xi oqsma simili, jkunu differenti mis-swieq iddefiniti mill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni.
115
Fl-aħħar, ir-raba’ nett, minkejja li r-Renju ta’ Spanja jsostni li l-Kummissjoni kellha tippreżenta rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kontrieh taħt l-Artikolu 226 KE, jekk hija kienet waslet għall-konklużjoni li d-deċiżjonijiet taċ-CMT, bħala korp ta’ Stat Membru, ma kinux jippermettu li tiġi evitata kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet u, għalhekk, ma kinux josservaw il-qafas regolatorju iċċitat iktar ’il fuq, minn naħa, għandu jingħad li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma wettqitx konstatazzjoni bħal din. Min-naħa l-oħra, f’kull każ, anki jekk iċ-CMT kienet kisret regola tad-dritt tal-Unjoni u l-Kummissjoni setgħet fuq din il-bażi tippreżenta proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fir-rigward tar-Renju ta’ Spanja, eventwalitajiet bħal dawn bl-ebda mod ma huma ta’ natura li jeffettwaw il-legalità tad-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt f’din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni llimitat ruħha li tikkonstata li Telefónica wettqet ksur tal-Artikolu 82 KE, dispożizzjoni li tikkonċerna mhux l-Istati Membri, iżda lill-operaturi ekonomiċi biss (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ April 2008, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 60 iktar ’il fuq, punt 271). Min-naħa l-oħra, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sistema stabbilita mill-Artikolu 226 KE, il-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali sabiex tippreżenta rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu u ma hijiex responsabbiltà tal-qrati tal-Unjoni li jevalwaw l-opportunità tal-eżerċizzju tiegħu (sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2010, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 50 iktar ’il fuq, punt 47).
116
Minn dan jirriżulta li dan il-motiv preżenti għandu jiġi miċħud.
Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi
117
Ir-Renju ta’ Spanja jsostni li, bil-ksur tal-qafas regolatorju permezz ta’ deċiżjoni adottata f’qasam li kien diġà ġie rregolat permezz taċ-CMT, il-Kummissjoni tippreġudika l-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi fir-rigward mhux biss tal-operatur sanzjonat, iżda wkoll ta’ operaturi oħra f’dan is-suq, li jaħsbu li jaġixxu taħt il-protezzjoni tal-qafas settorjali ta’ aċċess bl-ingrossa stabbilit permezz taċ-CMT. Il-ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi huwa partikolarment ċar sa fejn iċ-CMT kienet intraprendiet azzjonijiet speċifiċi dwar l-offerti kummerċjali ta’ Telefónica. Għalhekk, id-deċiżjoni kkontestata tikser il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi billi ssostni li l-fatt li operatur jadatta ruħu għall-qafas stabbilit minn ARN ma huwiex suffiċjenti sabiex jiġi preżunt li dan l-aġir huwa skont il-liġi.
118
Għandu jitfakkar li l-possibbiltà li tiġi invokata l-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi hija miftuħa għal kull operatur ekonomiku li fih istituzzjoni tkun oriġinat aspettattivi fondati. Barra minn dan, xejn ma jwaqqaf Stat Membru milli jisħaq, permezz ta’ rikors għal annullament, li att tal-istituzzjonijiet jippreġudika l-aspettattivi leġittimi ta’ ċerti operaturi ekonomiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Novembru 1998, Spanja vs Il-Kunsill, C-284/94, Ġabra p. I-7309, punt 42, u tal-10 ta’ Marzu 2005, Spanja vs Il-Kunsill, C-342/03, Ġabra p. I-1975, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).
119
Madankollu, meta dawn l-operaturi ekonomiċi jkunu jistgħu jantiċipaw l-adozzjoni tal-miżura tal-Unjoni li teffettwa l-interessi tagħhom, huma ma jistgħux jinvokaw il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi (ara s-sentenza tal-10 ta’ Marzu 2005, Spanja vs Il-Kunsill, iċċitata fil-punt 118 iktar ’il fuq, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
120
F’din il-kawża, diġà intqal fil-punti 109 sa 111 iktar ’il fuq li r-regoli settorjali li għalihom jirreferi r-Renju ta’ Spanja bl-ebda mod ma jeffettwaw il-kompetenza tal-Kummissjoni sabiex jiġu kkonstatati l-okkorrenzi ta’ ksur tal-Artikoli 81 KE u 82 KE u li l-aġir ta’ Telefónica ssanzjonat fid-deċiżjoni kkontestata jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE. L-intervent tal-Kummissjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 82 KE ma jistax għalhekk jiġi kkunsidrat bħala imprevedibbli.
121
Barra minn hekk, jekk, ċertament, hekk kif sostna r-Renju ta’ Spanja, iċ-CMT effettivament wettqet azzjonijiet speċifiċi dwar l-offerti kummerċjali ta’ Telefónica, b’mod partikolari sabiex jiġi evitat effett ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet, għandu jitfakkar li ċ-CMT ma hijiex awtorità ta’ kompetizzjoni, iżda awtorità li tirregola, u li hija qatt ma intervjeniet sabiex jiġi osservat l-Artikolu 82 KE, u lanqas ma adottat deċiżjonijiet li jirrigwardaw il-prattiki ssanzjonati mid-deċiżjoni kkontestata (premessi 678 u 683 tad-deċiżjoni kkontestata). Min-naħa l-oħra, hekk kif intqal fil-punt 52 iktar ’il fuq, ir-Renju ta’ Spanja ma kkontestax li ċ-CMT qatt ma analizzat l-eżistenza ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet fil-perijodu tal-ksur bejn il-prodott bl-ingrossa nazzjonali ta’ Telefónica u l-prodotti tagħha bl-imnut u li l-analiżi ta’ kompressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet bejn il-prodott bl-ingrossa reġjonali ta’ Telefónica u l-prodotti tagħha bl-imnut qatt ma seħħew fuq il-bażi tal-ispejjeż storiċi reali tal-parti kkonċernata, iżda fuq il-bażi ta’ stimi ex ante (premessi 726 u 727 tad-deċiżjoni kkontestata).
122
F’dawn iċ-ċirkustanzi, la d-deċiżjonijiet taċ-CMT u lanqas il-qafas regolatorju stabbilit minn din ma setgħu jistabbilixxu aspettattiva leġittima min-naħa ta’ Telefónica, u lanqas min-naħa ta’ operaturi oħra, li kull aġir li josserva l-imsemmija deċiżjonijiet jew l-imsemmi qafas regolatorju ikun konformi mal-Artikolu 82 KE.
123
Għaldaqstant, il-motiv preżenti għandu jiġi miċħud kif ukoll ir-rikors kollu kemm hu.
Fuq l-ispejjeż
124
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba.
125
Peress li r-Renju ta’ Spanja tilef, hemm lok li jiġi kkundannat għall-ispejjeż, skont it-talbiet tal-Kummissjoni f’dan is-sens.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tmien Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Ir-Renju ta’ Spanja huwa kkundannat għall-ispejjeż.
Truchot
Martins Ribeiro
Kanninen
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fid-29 ta’ Marzu 2012.
Firem
( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.
Full & Egal Universal Law Academy