Υπόθεση T-460/07
Nokia Oyj
κατά
Γραφείου Εναρμονίσεως στο πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα) (ΓΕΕΑ)
«Κοινοτικό σήμα – Διαδικασία ανακοπής – Αίτηση καταχωρίσεως του λεκτικού κοινοτικού σήματος LIFE BLOG – Προγενέστερο λεκτικό εθνικό σήμα LIFE – Σχετικός λόγος απαραδέκτου – Κίνδυνος συγχύσεως – Άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού (EK) 40/94 [νυν άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού (EK) 207/2009] – Μερική άρνηση καταχωρίσεως»
Περίληψη της αποφάσεως
1. Κοινοτικό σήμα – Ορισμός και κτήση του κοινοτικού σήματος – Σχετικοί λόγοι απαραδέκτου – Ανακοπή από τον δικαιούχο προγενέστερου πανομοιότυπου ή παρόμοιου σήματος που έχει καταχωρισθεί για πανομοιότυπα ή παρόμοια προϊόντα ή υπηρεσίες – Κίνδυνος συγχύσεως με το προγενέστερο σήμα
(Κανονισμός 40/94 του Συμβουλίου, άρθρο 8 § 1, στοιχείο β΄)
2. Κοινοτικό σήμα – Ορισμός και κτήση του κοινοτικού σήματος – Σχετικοί λόγοι απαραδέκτου – Ανακοπή από τον δικαιούχο προγενέστερου πανομοιότυπου ή παρόμοιου σήματος που έχει καταχωρισθεί για πανομοιότυπα ή παρόμοια προϊόντα ή υπηρεσίες – Ομοιότητα μεταξύ των οικείων σημάτων – Κριτήρια εκτιμήσεως
(Κανονισμός 40/94 του Συμβουλίου, άρθρο 8 § 1, στοιχείο β΄)
1. Για τον μέσο Γερμανό καταναλωτή υφίσταται κίνδυνος συγχύσεως υπό την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94, για το κοινοτικό σήμα, μεταξύ του λεκτικού σημείου LIFE BLOG, του οποίου ζητείται η καταχώριση ως κοινοτικού σήματος για τα προϊόντα των κλάσεων 9, 38 και 41 υπό την έννοια του διακανονισμού της Νίκαιας, και του λεκτικού σήματος LIFE, προγενεστέρως καταχωρισθέντος στη Γερμανία για προϊόντα των κλάσεων 1, 7 έως 11, 16, 21, 28, 37, 38, 41 και 42.
Τα επίμαχα προϊόντα και υπηρεσίες είναι εν μέρει πανομοιότυπα και εν μέρει παρόμοια. Επιπλέον, η συνολική εντύπωση που δημιουργείται από τα συγκρουόμενα σημεία μπορεί να δημιουργήσει, μεταξύ αυτών, επαρκή ομοιότητα ώστε να προκληθεί κίνδυνος συγχύσεως στην αντίληψη του καταναλωτή. Εξάλλου, ακόμη και αν υποτεθεί ότι το ενδιαφερόμενο κοινό, συμπεριλαμβανομένου εκείνου που επιδεικνύει μεγαλύτερο βαθμό προσοχής, μπορεί να διακρίνει τα επίδικα σημεία, αυτό θα μπορούσε, εντούτοις, να πιστεύσει ότι τα σήματα προέρχονται από την ίδια επιχείρηση ή, ενδεχομένως, από επιχειρήσεις που συνδέονται οικονομικώς και αναγνωρίζονται από τον όρο «life».
Ουδόλως ευσταθεί ο ισχυρισμός ότι, εν προκειμένω, η λέξη «life» τονίζεται λιγότερο από τη λέξη «blog» στο σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση. Φαίνεται, εν προκειμένω, ότι η ανομοιότητα των δύο επίδικων σημείων ως προς την τελευταία λέξη του αιτουμένου σήματος δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τη διαπιστωθείσα ομοιότητα μεταξύ του ενός εκ των δύο στοιχείων του σήματος του οποίου ζητείται η καταχώριση και του μοναδικού στοιχείου που αποτελεί το προγενέστερο σήμα.
Εξάλλου, μολονότι υφίσταται πράγματι εννοιολογική διαφορά μεταξύ των σημείων, αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι καθιστά δυνατή την εξουδετέρωση της οπτικής και φωνητικής ομοιότητας.
Επιπλέον, κίνδυνος συγχύσεως μπορεί να υφίσταται ακόμη και αν υπάρχουν, αφενός, προγενέστερο σήμα με περιορισμένο διακριτικό χαρακτήρα και, αφετέρου, σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση και το οποίο δεν αποτελεί πλήρη αναπαραγωγή του προγενεστέρου σήματος, αυτό δε, μεταξύ άλλων, λόγω της ομοιότητας των επίμαχων σημείων και των προσδιοριζομένων προϊόντων ή υπηρεσιών.
Επομένως, σωρευτικώς θεωρούμενοι, ο βαθμός ομοιότητας μεταξύ των επίμαχων σημάτων και η ταυτότητα ή ο βαθμός ομοιότητας μεταξύ των προσδιοριζομένων από τα σήματα αυτά προϊόντων και υπηρεσιών είναι αρκούντως υψηλοί ώστε να συνάγεται, ως προς το ενδιαφερόμενο κοινό, η ύπαρξη κινδύνου συγχύσεως μεταξύ των επίμαχων σημείων.
(βλ. σκέψεις 64-66, 70-71)
2. Όταν ένα σύνθετο σήμα συνίσταται στην παράθεση ενός στοιχείου δίπλα σε ένα άλλο σήμα, το τελευταίο σήμα, ακόμη και αν δεν είναι το κυρίαρχο στοιχείο στο σύνθετο σήμα, μπορεί να διατηρήσει αυτοτελή διακριτική θέση στο σύνθετο σήμα. Σε μια τέτοια περίπτωση, το σύνθετο σήμα και το άλλο αυτό σήμα μπορούν να θεωρηθούν όμοια.
(βλ. σκέψη 73)
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (όγδοο τμήμα)
της 20ής Ιανουαρίου 2010 (*)
«Κοινοτικό σήμα – Διαδικασία ανακοπής – Αίτηση καταχωρίσεως του λεκτικού κοινοτικού σήματος LIFE BLOG – Προγενέστερο λεκτικό εθνικό σήμα LIFE – Σχετικός λόγος απαραδέκτου – Κίνδυνος συγχύσεως – Άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού (EK) 40/94 [νυν άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού (EK) 207/2009] – Μερική άρνηση καταχωρίσεως»
Στην υπόθεση T-460/07,
Nokia Oyj, με έδρα το Ελσίνκι (Φινλανδία), εκπροσωπούμενη από τον J. Tanhuanpää, δικηγόρο,
προσφεύγουσα,
κατά
Γραφείου Εναρμονίσεως στο πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα) (ΓΕΕΑ), εκπροσωπούμενου από τον A. Folliard-Monguiral,
καθού,
αντίδικος κατά τη διαδικασία ενώπιον του τμήματος προσφυγών του ΓΕΕΑ και παρεμβαίνουσα ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου:
Medion AG, με έδρα το Essen (Γερμανία), εκπροσωπούμενη από τον P.-M. Weisse, δικηγόρο,
με αντικείμενο προσφυγή κατά της αποφάσεως του δευτέρου τμήματος προσφυγών του ΓΕΕΑ της 2ας Οκτωβρίου 2007 (υπόθεση R 141/2007-2), σχετικά με διαδικασία ανακοπής μεταξύ της Medion AG και της Nokia Oyj,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο τμήμα),
συγκείμενο από τους E. Martins Ribeiro (εισηγήτρια), πρόεδρο, N. Wahl και A. Dittrich, δικαστές,
γραμματέας: E. Coulon
έχοντας υπόψη το δικόγραφο της προσφυγής που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 18 Δεκεμβρίου 2007,
έχοντας υπόψη το υπόμνημα αντικρούσεως του ΓΕΕΑ, το οποίο κατατέθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 21 Μαΐου 2008,
έχοντας υπόψη το απαντητικό υπόμνημα της παρεμβαίνουσας που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 7 Μαΐου 2008,
έχοντας υπόψη τις επιστολές της προσφεύγουσας, του ΓΕΕΑ και της παρεμβαίνουσας, αντιστοίχως της 14ης, της 22ας και της 23ης Απριλίου 2009, με τις οποίες ανακοινώνουν ότι δεν θα συμμετάσχουν στην επ’ ακροατηρίου συζήτηση,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Ιστορικό της διαφοράς
1 Στις 7 Ιανουαρίου 2004, η προσφεύγουσα, Nokia Oyj, κατέθεσε αίτηση καταχωρίσεως κοινοτικού σήματος στο Γραφείο Εναρμονίσεως στο Πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα) (ΓΕΕΑ), δυνάμει του κανονισμού (EK) 40/94 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ 1994, L 11, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε [αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (EK) 207/2009 του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009, για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ L 78, σ. 1)].
2 Το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση είναι το λεκτικό σημείο LIFE BLOG.
3 Τα προϊόντα και οι υπηρεσίες για τα οποία ζητήθηκε η καταχώριση του σήματος εμπίπτουν στις κλάσεις 9, 38 και 41, κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας σχετικά με τη διεθνή ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών όσον αφορά την καταχώριση των σημάτων, της 15ης Ιουνίου 1957, όπως αυτός αναθεωρήθηκε και τροποποιήθηκε, και αντιστοιχούν στην ακόλουθη περιγραφή:
– κλάση 9: «Συσκευές και όργανα επιστημονικά, ναυτικά, τοπογραφικά, φωτογραφικά, κινηματογραφικά, οπτικά, ζύγισης, μέτρησης, σηματοδότησης, ελέγχου (επιτήρησης), βοηθείας (διάσωσης) και διδασκαλίας· συσκευές και όργανα για τη μεταφορά, διανομή, μετατροπή, αποθήκευση, ρύθμιση ή έλεγχο του ηλεκτρικού ρεύματος· συσκευές για την εγγραφή, τη μετάδοση και την αναπαραγωγή ήχου ή εικόνας· μέσα αποθήκευσης μαγνητικών δεδομένων, δίσκοι εγγραφών· αυτόματοι πωλητές και μηχανισμοί τιθέμενοι σε κίνηση με την εισαγωγή νομίσματος ή κέρματος· ταμειακές μηχανές, αριθμομηχανές (υπολογιστικές μηχανές), εξοπλισμός για την επεξεργασία δεδομένων και ηλεκτρονικοί υπολογιστές· συσκευές πυρόσβεσης»·
– κλάση 38: «Τηλεπικοινωνίες»·
– κλάση 41: «Εκπαίδευση· επιμόρφωση· ψυχαγωγία· οργάνωση αθλητικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων».
4 Η αίτηση αυτή δημοσιεύθηκε στο Δελτίο κοινοτικών σημάτων αριθ. 2/2005, της 10ης Ιανουαρίου 2005.
5 Στις 4 Απριλίου 2005, η παρεμβαίνουσα Medion AG άσκησε ανακοπή κατά της αιτηθείσας καταχωρίσεως σήματος, επικαλούμενη κίνδυνο συγχύσεως, κατά την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94 [νυν άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού (ΕΚ) 207/2009].
6 Η ανακοπή στηριζόταν σε όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που καλύπτονται, μεταξύ άλλων, από τη γερμανική καταχώριση αριθ. 39 849 644 του λεκτικού σήματος LIFE, το οποίο κατατέθηκε στις 29 Αυγούστου 1998 και καταχωρίστηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1999, για προϊόντα και υπηρεσίες των κλάσεων 1, 7 έως 11, 16, 21, 28, 37, 38, 41 και 42.
7 Η ανακοπή έβαλε κατά όλων των προϊόντων και των υπηρεσιών που αφορά το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση, εξαιρουμένων των «συσκευών πυρόσβεσης» της κλάσεως 9 και της «οργανώσεως αθλητικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων» της κλάσεως 41.
8 Με απόφαση της 27ης Νοεμβρίου 2006, το τμήμα ανακοπών δέχθηκε την ανακοπή, για τον λόγο ότι υπήρχε κίνδυνος συγχύσεως επί του γερμανικού εδάφους, ως προς όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες εξαιρουμένων των «συσκευών και οργάνων διάσωσης» και των «αυτόματων πωλητών και μηχανισμών τιθεμένων σε κίνηση με την εισαγωγή νομίσματος ή κέρματος» της κλάσεως 9, που θεωρήθηκαν ότι διέφεραν από τα προϊόντα που κάλυπτε το προγενέστερο σήμα.
9 Στις 18 Ιανουαρίου 2007, η προσφεύγουσα άσκησε προσφυγή κατά της αποφάσεως του τμήματος ανακοπών.
10 Με απόφαση της 2ας Οκτωβρίου 2007 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), το δεύτερο τμήμα προσφυγών απέρριψε την προσφυγή. Αφού επισήμανε ότι η προσφεύγουσα δεν είχε προβάλει κανένα επιχείρημα που να μπορεί να ανατρέψει την εκτίμηση ότι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που αφορά το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση και που υπάγονται στις κλάσεις 9, 38 και 41, και εκείνα που καλύπτονται από το προγενέστερο σήμα είναι πανομοιότυπα ή παρόμοια, το τμήμα προσφυγών επιβεβαίωσε την απόφαση του τμήματος ανακοπών ως προς το σημείο αυτό. Το τμήμα προσφυγών, όπως είχε πράξει και το τμήμα ανακοπών, συνέκρινε το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση με ένα εκ των προγενεστέρων σημάτων της παρεμβαίνουσας, που είχε το ευρύτερο περιεχόμενο και του οποίου η απεικόνιση πλησίαζε πιο πολύ εκείνο της προσφεύγουσας.
11 Ως προς τη σύγκριση των επίμαχων σημείων, το τμήμα προσφυγών έκρινε, κατ’ ουσίαν, στη σκέψη 24 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι ο όρος «life» ή ο ισοδύναμός του γερμανικός όρος «Leben» δεν μπορούσαν να θεωρηθούν ότι περιγράφουν τα επίμαχα προϊόντα και υπηρεσίες. Στη σκέψη 25 της εν λόγω αποφάσεως, το τμήμα προσφυγών προσέθεσε ότι ήταν ελάχιστα πιθανό το ενδιαφερόμενο γερμανικό κοινό να συνδυάσει την αγγλική λέξη «life» με την έννοια της μακροβιότητας. Ως προς την αποδυνάμωση του προγενέστερου σήματος λόγω της δήθεν συνυπάρξεως μεγάλου αριθμού παρόμοιων σημάτων, το τμήμα προσφυγών έκρινε, στις σκέψεις 26 και 27 της προσβαλλομένης αποφάσεως (σκέψεις 27 και 28 της αποδόσεως στην αγγλική της εν λόγω αποφάσεως), ότι το επιχείρημα αυτό δεν ενισχύθηκε από τα αποσπάσματα του μητρώου των κοινοτικών σημάτων του ΓΕΕΑ, δεδομένου ότι ορισμένα από τα σήματα αυτά δεν έχουν ακόμη καταχωριστεί και άλλα έχουν αποσυρθεί. Εξάλλου, το τμήμα προσφυγών τόνισε, στη σκέψη 28 της προσβαλλομένης αποφάσεως (σκέψη 29 της αποδόσεως στην αγγλική της εν λόγω αποφάσεως), ότι το Δικαστήριο, με την απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2005, C-120/04, Medion (Συλλογή 2005, σ. I-8551), είχε αναγνωρίσει τον συνήθη διακριτικό χαρακτήρα του όρου «life».
12 Ως προς τον όρο «blog», το τμήμα προσφυγών, με τις σκέψεις 30 και 32 της προσβαλλομένης αποφάσεως (σκέψεις 31 και 33 της αποδόσεως στην αγγλική της εν λόγω αποφάσεως), έκρινε ότι είναι παγκοίνως γνωστό ότι ο όρος αυτός αποτελεί σύντμηση του όρου «weblog», ο οποίος υποδηλώνει ένα προσωπικό ημερολόγιο που ενημερώνεται τακτικά στο διαδίκτυο, και επιβεβαίωσε τις διαπιστώσεις του τμήματος ανακοπών σύμφωνα με τις οποίες, όσον αφορά κάποια από τα επίμαχα προϊόντα και υπηρεσίες στα οποία μπορούν να ανήκουν προϊόντα και υπηρεσίες συνδεόμενες με το διαδίκτυο, η επίδραση της λέξεως «blog» είναι «μάλλον μικρή», διότι ο μέσος καταναλωτής προϊόντων και υπηρεσιών που συνδέονται με τις τεχνολογίες της πληροφορικής θα την συνέδεε με τα χαρακτηριστικά των εν λόγω προϊόντων και υπηρεσιών.
13 Ως προς τα λοιπά προϊόντα και υπηρεσίες, το τμήμα προσφυγών υπογράμμισε, στη σκέψη 32 της προσβαλλομένης αποφάσεως (σκέψη 33 της αποδόσεως στην αγγλική της εν λόγω αποφάσεως), ότι το Δικαστήριο είχε διαπιστώσει, αποφαινόμενο επί της αποκλίσεως μεταξύ του ιδίου σημείου LIFE και του σημείου THOMSON LIFE, την ύπαρξη κινδύνου συγχύσεως. Εφόσον το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα αυτό σε μια περίπτωση που το στοιχείο «life» εμφανιζόταν σε δεύτερη θέση και όπου τα προϊόντα ήσαν επίσης ηλεκτρικά προϊόντα, η «ισχύς» ή η σχετική «αδυναμία» του όρου «blog» δεν θα πρέπει να επηρεάζει υπέρμετρα το τελικό συμπέρασμα.
14 Τέλος, όσον αφορά την εκτίμηση των σημάτων στο σύνολό τους, το τμήμα προσφυγών επιβεβαίωσε, στις σκέψεις 33 και 34 της προσβαλλομένης αποφάσεως (σκέψεις 34 και 35 της αποδόσεως στην αγγλική της εν λόγω αποφάσεως), ότι, κατ’ εφαρμογήν της αποφάσεως Medion, σκέψη 11 ανωτέρω, υπήρχε κίνδυνος συγχύσεως λόγω του ότι ο όρος «life» είχε αυτοτελή διακριτική σημασία στο πλαίσιο του σημείου του οποίου ζητείται η καταχώριση, χωρίς εντούτοις να αποτελεί το κυρίαρχο στοιχείο αυτού, και ότι το γερμανικό κοινό θα αντιληφθεί το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση ως σημείο συνδεόμενο οικονομικώς με το προγενέστερο σήμα. Κατά το τμήμα προσφυγών, το συμπέρασμα αυτό στηρίζεται κυρίως, πρώτον, στο γεγονός ότι η παρόμοια ή ταυτόσημη φύση των επίμαχων προϊόντων και υπηρεσιών αντιστάθμιζε την προφανή ηχητική και οπτική διαφορά μεταξύ των σημάτων, δεύτερον, στο γεγονός ότι η προσοχή του καταναλωτή στρέφεται περισσότερο στην αρχή του σημείου, που απομνημονεύεται επομένως ευκολότερα και, τρίτον, στο γεγονός ότι οι έννοιες που εκφράζουν τα επίμαχα σημεία επικαλύπτονται μερικώς.
Αιτήματα των διαδίκων
15 Η προσφεύγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
– να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση·
– να απορρίψει την ανακοπή·
– να αναπέμψει την υπόθεση ενώπιον του ΓΕΕΑ προκειμένου να καταχωριστεί το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση·
– να καταδικάσει το ΓΕΕΑ στα δικαστικά έξοδα.
16 Το ΓΕΕΑ και η παρεμβαίνουσα ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο:
– να απορρίψει την προσφυγή·
– να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
Επί του παραδεκτού του δευτέρου και του τρίτου αιτήματος
Επιχειρήματα των διαδίκων
17 Το ΓΕΕΑ προβάλλει το απαράδεκτο του δευτέρου και του τρίτου αιτήματος της προσφεύγουσας, ήτοι εκείνων με τα οποία ζητείται η απόρριψη της ανακοπής και η καταχώριση του σήματος, για τον λόγο ότι πρόκειται για διαταγές.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
18 Πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, στο πλαίσιο προσφυγής που ασκήθηκε ενώπιον του κοινοτικού δικαστή κατά αποφάσεως τμήματος προσφυγών του ΓΕΕΑ, το τελευταίο υποχρεούται, σύμφωνα με το άρθρο 63, παράγραφος 6, του κανονισμού 40/94 [νυν άρθρο 65, παράγραφος 6, του κανονισμού 207/2009], να λάβει τα μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της αποφάσεως του εν λόγω δικαστή. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορεί να απευθύνει διαταγές στο ΓΕΕΑ [αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 31ης Ιανουαρίου 2001, T-331/99, Mitsubishi HiTec Paper Bielefeld κατά ΓΕΕΑ (Giroform), Συλλογή 2001, σ. II-433, σκέψη 33, και της 14ης Φεβρουαρίου 2008, T-39/04, Orsay κατά ΓΕΕΑ – Jiménez Arellano (O orsay), που δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 15].
19 Επομένως, το τρίτο αίτημα της προσφεύγουσας, με το οποίο ζητείται από το Γενικό Δικαστήριο να διατάξει το ΓΕΕΑ να προβεί στην αιτούμενη καταχώριση σήματος, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο.
20 Ως προς το δεύτερο αίτημα αρκεί να παρατηρηθεί ότι αυτό θα πρέπει να εξεταστεί μόνον αν γίνει δεκτό το αίτημα ακυρώσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Επί του παραδεκτού των εγγράφων που για πρώτη φορά προσκομίστηκαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου
Επιχειρήματα των διαδίκων
21 Το ΓΕΕΑ και η παρεμβαίνουσα ισχυρίζονται ότι τα παραρτήματα A 1 έως A 4 του δικογράφου της προσφυγής, με τα οποία διώκεται να αποδειχθεί η συνύπαρξη στην αγορά σημάτων που περιέχουν τον όρο «life», ουδέποτε προσκομίστηκαν ενώπιον του ΓΕΕΑ κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας, οπότε πρέπει να κριθούν απαράδεκτα.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
22 Πρέπει να υπομνησθεί ότι η ασκηθείσα ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγή έχει ως σκοπό τον έλεγχο της νομιμότητας των αποφάσεων των τμημάτων προσφυγών του ΓΕΕΑ κατά την έννοια του άρθρου 63 του κανονισμού 40/94. Επομένως, δεν απόκειται στο Γενικό Δικαστήριο να επανεξετάσει τα πραγματικά περιστατικά υπό το πρίσμα των αποδεικτικών στοιχείων που για πρώτη φορά προσκομίζονται ενώπιόν του [αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 18ης Φεβρουαρίου 2004, T-10/03, Koubi κατά ΓΕΕΑ – Flabesa (CONFORFLEX), Συλλογή 2004, σ. II-719, σκέψη 52, και της 27ης Οκτωβρίου 2005, T‑336/03, Éditions Albert René κατά ΓΕΕΑ – Orange (MOBILIX), Συλλογή 2005, σ. II-4667, σκέψεις 15 και 16].
23 Πρέπει να παρατηρηθεί συναφώς ότι, στο πλαίσιο της ενώπιον του ΓΕΕΑ διαδικασίας, η προσφεύγουσα είχε προβάλει το επιχείρημα ότι η συνύπαρξη προγενεστέρων σημάτων μπορούσε να αποδείξει τον «βαθμό άμβλυνσης» της λέξεως «life» [βλ. σκέψεις 11, 23 και 27 της προσβαλλομένης αποφάσεως (σκέψεις 11, 23 και 28 της αποδόσεως στην αγγλική της εν λόγω αποφάσεως)], οπότε αυτή όφειλε να έχει καταθέσει τα έγγραφα προς στήριξη της εν λόγω επιχειρηματολογίας ενώπιον του ΓΕΕΑ.
24 Συνεπώς, τα παραρτήματα A 1 έως A 4, τα οποία επιδιώκουν να αποδειχθεί η συνύπαρξη στην αγορά σημάτων που περιέχουν τον όρο «life» και τα οποία ουδέποτε προσκομίστηκαν στο πλαίσιο της ενώπιον του ΓΕΕΑ διαδικασίας, πρέπει να κηρυχθούν απαράδεκτα.
Επί του παραδεκτού των επιχειρημάτων και αποδεικτικών στοιχείων που προσκομίστηκαν προηγουμένως ενώπιον του ΓΕΕΑ
Επιχειρήματα των διαδίκων
25 Το ΓΕΕΑ διαπιστώνει ότι η γενική αναφορά στα έγγραφα που κατατέθηκαν κατά τη διάρκεια της ενώπιον του ΓΕΕΑ διαδικασίας, στην οποία προέβη η προσφεύγουσα με το δικόγραφό της, δεν πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 44, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου. Επομένως, τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας σχετικά με τον βαθμό του συμφυούς διακριτικού χαρακτήρα του προγενεστέρου σήματος και τις διαφορές μεταξύ των επίμαχων σημάτων είναι απαράδεκτα.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
26 Πρέπει να υπομνηστεί ότι, δυνάμει του άρθρου 44, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, το δικόγραφο της προσφυγής πρέπει να περιέχει συνοπτική παράθεση των προβαλλόμενων λόγων. Κατά τη νομολογία, η παράθεση αυτή πρέπει να είναι αρκούντως σαφής και ακριβής, ώστε να μπορεί ο καθού να προετοιμάζει την άμυνά του και το Γενικό Δικαστήριο να κρίνει την προσφυγή, ενδεχομένως, χωρίς να χρειάζεται πρόσθετες πληροφορίες [βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 21ης Απριλίου 2004, T-127/02, Concept κατά ΓΕΕΑ (ECA), Συλλογή 2004, σ. II-1113, σκέψη 17 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία].
27 Εξάλλου, το κύριο μέρος του δικογράφου της προσφυγής μπορεί μεν να θεμελιώνεται και να συμπληρώνεται, ως προς συγκεκριμένα σημεία, με παραπομπές σε χωρία συνημμένων εγγράφων, πλην όμως η γενική παραπομπή σε άλλα δικόγραφα, έστω και συνημμένα στο δικόγραφο της προσφυγής, δεν μπορεί να καλύψει την έλλειψη ουσιωδών στοιχείων της νομικής επιχειρηματολογίας, τα οποία, σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις, πρέπει να περιλαμβάνονται στο ίδιο το δικόγραφο της προσφυγής (βλ. απόφαση ECA, σκέψη 26 ανωτέρω, σκέψη 18 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
28 Εν προκειμένω, πρώτον, ως προς τις ομοιότητες και τις διαφορές μεταξύ των επίμαχων σημείων, η προσφεύγουσα αρκέστηκε να αναφέρει με το δικόγραφο της (σημείο 29):
«Η προσφεύγουσα δεν θα επεκταθεί στις διαφορές και ομοιότητες των επίμαχων σημάτων, διότι αυτές είναι εμφανείς και αποτέλεσαν αντικείμενο εμπεριστατωμένου ελέγχου σε προγενέστερο στάδιο της διαδικασίας. Έτσι, και για να μην υπερβεί τον ανώτατο επιτρεπόμενο αριθμό σελίδων, η προσφεύγουσα παραπέμπει στα επιχειρήματα και τα αποδεικτικά στοιχεία που υποβλήθηκαν ενώπιον του ΓΕΕΑ και του τμήματος προσφυγών.»
29 Έτσι, η προσφεύγουσα δεν προσδιορίζει ούτε τα ειδικά σημεία του δικογράφου που επιθυμεί να συμπληρώσει με την παραπομπή αυτή ούτε τα έγγραφα στα οποία εκτίθενται τα ενδεχόμενα επιχειρήματά της.
30 Υπό τις συνθήκες αυτές, το Γενικό Δικαστήριο δεν οφείλει να αναζητήσει στα εν λόγω έγγραφα και παραρτήματα τα επιχειρήματα στα οποία η προσφεύγουσα θα μπορούσε να αναφερθεί, ούτε να τα εξετάσει, δεδομένου ότι τέτοια επιχειρήματα είναι απαράδεκτα.
31 Δεύτερον, ως προς τα επιχειρήματα σχετικά με τον διακριτικό χαρακτήρα του προγενεστέρου σήματος, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, μολονότι η προσφεύγουσα παρέπεμψε, με το σημείο 28 του δικογράφου της προσφυγής της, στα επιχειρήματα και στα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν ενώπιον του ΓΕΕΑ, αυτή ανέπτυξε, ειδικότερα στα σημεία 22 έως 27 του δικογράφου, τα επιχειρήματα προς στήριξη της υπάρξεως ασθενούς διακριτικού χαρακτήρα του εν λόγω σήματος. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο θα εξετάσει την κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως ασκηθείσα κριτική βάσει αυτών των επιχειρημάτων.
32 Πάντως, για τους ίδιους λόγους με αυτούς που διατυπώνονται στις σκέψεις 26 έως 30 ανωτέρω, δεν είναι δυνατόν να υποχρεούται το Γενικό Δικαστήριο να εξετάσει τα «επιχειρήματα και αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν ενώπιον του ΓΕΕΑ και του τμήματος προσφυγών» (σημείο 28 του δικογράφου της προσφυγής), τα οποία ούτε προσδιορίζονται ούτε διευκρινίζονται στο δικόγραφο της προσφυγής.
Επί του αιτήματος ακυρώσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
33 Η προσφεύγουσα προβάλλει ένα μοναδικό λόγο ακυρώσεως, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94.
34 Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι το τμήμα προσφυγών υπέπεσε σε πλάνη στηριζόμενο στην απόφαση Medion, σκέψη 11 ανωτέρω, εφόσον οι διατυπούμενες από το Δικαστήριο σωρευτικές προϋποθέσεις, κατ’ αυτήν, δεν συντρέχουν εν προκειμένω: η υπό κρίση υπόθεση δεν αφορά σήμα που συνδυάζει προγενέστερο σήμα με την επωνυμία επιχειρήσεως, το προγενέστερο σήμα δεν έχει συνήθη διακριτικό χαρακτήρα και το προγενέστερο σήμα δεν έχει «αυτοτελή ρόλο» στο πλαίσιο του μεταγενεστέρου σήματος. Η προσφεύγουσα διευκρινίζει ότι, στο σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση, ο όρος «blog» δεν αποτελεί εταιρική επωνυμία της προσφεύγουσας.
35 Έτσι, η έννοια της φράσεως «αυτοτελής ρόλος» ενός σήματος είναι ότι το στοιχείο που δεν αποτελεί το κοινό τμήμα των επίμαχων σημάτων θα πρέπει επίσης να μπορεί να δηλώνει την προέλευση των προϊόντων και των υπηρεσιών ανεξαρτήτως του σύνθετου σήματος. Θέτοντας ένα νέο σήμα δίπλα στην επωνυμία της εταιρίας, το σύνθετο σημείο θα προκαλέσει επομένως την εντύπωση ότι αφορά ορισμένη σειρά προϊόντων από τα προϊόντα και τις υπηρεσίες της εταιρίας. Κατά την προσφεύγουσα, η ορθή προσέγγιση θα ήταν, σύμφωνα με τη νομολογία του Γενικού Δικαστηρίου, να διαπιστωθεί, προκειμένου να στοιχειοθετηθεί κίνδυνος συγχύσεως, ότι το στοιχείο που αποτελεί το προγενέστερο σήμα είναι το κυρίαρχο στοιχείο του σήματος του οποίου ζητείται η καταχώριση, πράγμα το οποίο δεν μπορεί να συμβεί στην περίπτωση του όρου «life» στο πλαίσιο του δεύτερου αυτού σήματος, καθόσον, κατ’ αυτήν, ο όρος αυτός έχει λιγότερο διακριτικό χαρακτήρα απ’ ό,τι ο όρος «blog».
36 Εξάλλου, η προσφεύγουσα διευκρινίζει, αφενός, ότι, αντιθέτως προς το τμήμα προσφυγών που έκρινε ότι το προγενέστερο σήμα έχει συνήθη διακριτικό χαρακτήρα, το εν λόγω σήμα είναι «εξασθενημένο σήμα» και, αφετέρου, ότι το Δικαστήριο, στο πλαίσιο της αποφάσεως Medion, σκέψη 11 ανωτέρω, δεν προέβη σε σχετική εκτίμηση, διότι επρόκειτο για προδικαστική παραπομπή. Επιπλέον, τονίζει ότι στο τμήμα προσφυγών απόκειται να εκτιμήσει τον διακριτικό χαρακτήρα του προγενεστέρου σήματος.
37 Τέλος, η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι το στοιχείο που συνιστά το προγενέστερο σήμα είναι όρος που χρησιμοποιείται πολύ συχνά στον συγκεκριμένο τομέα και ότι συνυπάρχει στις αγορές όσον αφορά τα σχετικά προϊόντα και υπηρεσίες, καθώς και τους ενδιαφερομένους καταναλωτές.
38 Το ΓΕΕΑ και η παρεμβαίνουσα ζητούν την απόρριψη αυτού του λόγου ακυρώσεως.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
39 Κατά το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94, κατόπιν ανακοπής του δικαιούχου προγενέστερου σήματος, το σήμα που αφορά η αίτηση δεν γίνεται δεκτό για καταχώριση εάν «λόγω του ταυτοσήμου του ή της ομοιότητας με το προγενέστερο σήμα και του ταυτοσήμου ή της ομοιότητας των προϊόντων ή υπηρεσιών που προσδιορίζουν τα δύο σήματα, υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης του κοινού της εδαφικής περιοχής στην οποία απολαύει προστασίας το προγενέστερο σήμα. Ο κίνδυνος σύγχυσης περιλαμβάνει και τον κίνδυνο συσχέτισης με το προγενέστερο σήμα».
40 Εξάλλου, δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, περίπτωση ii, του κανονισμού 40/94 [νυν άρθρο 8, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, περίπτωση ii, του κανονισμού 207/2009], ως προγενέστερα σήματα νοούνται τα τα καταχωρισμένα σήματα σε κράτος μέλος, τα οποία έχουν κατατεθεί πριν από την ημερομηνία υποβολής της αιτήσεως καταχωρίσεως κοινοτικού σήματος.
41 Κατά πάγια νομολογία, συνιστά κίνδυνο συγχύσεως το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στο κοινό η πεποίθηση ότι τα σχετικά προϊόντα ή υπηρεσίες προέρχονται από την ίδια επιχείρηση ή, ενδεχομένως, από οικονομικώς συνδεόμενες μεταξύ τους επιχειρήσεις [βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 10ης Σεπτεμβρίου 2008, T-325/06, Boston Scientific κατά ΓΕΕΑ – Terumo (CAPIO), που δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 70 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία· βλ. επίσης, κατ’ αναλογία, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 29ης Σεπτεμβρίου 1998, C‑39/97, Canon, Συλλογή 1998, σ. I-5507, σκέψη 29, και της 22ας Ιουνίου 1999, C-342/97, Lloyd Schuhfabrik Meyer, Συλλογή 1999, σ. I‑3819, σκέψη 17].
42 Επιπλέον, η ύπαρξη κινδύνου συγχύσεως για το κοινό πρέπει να εκτιμάται σφαιρικώς, λαμβανομένων υπόψη όλων των σχετικών στοιχείων της συγκεκριμένης υποθέσεως (βλ. απόφαση CAPIO, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη 71 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία· βλ. επίσης, κατ’ αναλογία, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 11ης Νοεμβρίου 1997, C-251/95, SABEL, Συλλογή 1997, σ. I 6191, σκέψη 22· Canon, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη 16, και Lloyd Schuhfabrik Meyer, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη 18).
43 Αυτή η συνολική εκτίμηση γίνεται με δεδομένο ότι υπάρχει μια αμφίδρομη σχέση μεταξύ των συνεκτιμώμενων παραγόντων και, ιδίως, μεταξύ της ομοιότητας των σημάτων καθώς και της ομοιότητας των προσδιοριζόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών. Ειδικότερα, τυχόν μικρή ομοιότητα μεταξύ των προσδιοριζόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών μπορεί να αντισταθμίζεται από την έντονη ομοιότητα μεταξύ των σημάτων και αντιστρόφως [απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2007, C-234/06 P, Il Ponte Finanziaria κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2007, σ. I-7333, σκέψη 48· απόφαση του Πρωτοδικείου της 23ης Οκτωβρίου 2002, T‑6/01, Matratzen Concord κατά ΓΕΑΑ – Hukla Germany (MATRATZEN), Συλλογή 2002, σ. II-4335, σκέψη 25· βλ. επίσης, κατ’ αναλογία, απόφαση Canon, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη 17]. Η αμφίδρομη σχέση μεταξύ των παραγόντων αυτών προβάλλεται στην έβδομη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 40/94 [νυν όγδοη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 207/2009], κατά την οποία η έννοια της ομοιότητας πρέπει να ερμηνεύεται σε συνάρτηση με τον κίνδυνο συγχύσεως, του οποίου η εκτίμηση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, και, μεταξύ άλλων, από το κατά πόσον το σήμα είναι γνωστό στην αγορά, από τη συσχέτιση που μπορεί να γίνει με το χρησιμοποιηθέν ή καταχωρισθέν σημείο, από τον βαθμό ομοιότητας μεταξύ του σήματος και του σημείου και μεταξύ των προσδιοριζόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών (βλ. απόφαση CAPIO, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη 72 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
44 Εξάλλου, η σφαιρική εκτίμηση του κινδύνου συγχύσεως πρέπει, όσον αφορά την οπτική, φωνητική ή εννοιολογική ομοιότητα των επίμαχων σημείων, να στηρίζεται στη συνολική εντύπωση που δημιουργούν τα σημεία αυτά, λαμβανομένων υπόψη, μεταξύ άλλων, των διακριτικών και προεχόντων στοιχείων τους. Συγκεκριμένα, από το γράμμα του άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94, κατά το οποίο «υπάρχει κίνδυνος συγχύσεως του κοινού», προκύπτει ότι ο τρόπος με τον οποίο ο μέσος καταναλωτής του επίμαχου είδους προϊόντος ή υπηρεσίας αντιλαμβάνεται τα σήματα έχει καθοριστική σημασία για τη συνολική εκτίμηση του κινδύνου συγχύσεως. Ο μέσος καταναλωτής, όμως, αντιλαμβάνεται συνήθως το σήμα ως σύνολο και δεν επιδίδεται σε εξέταση των διαφόρων λεπτομερειών του (βλ. απόφαση CAPIO, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη 73 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία· βλ. επίσης, κατ’ αναλογία, απόφαση SABEL, σκέψη 42 ανωτέρω, σκέψη 23).
45 Στο πλαίσιο της συνολικής εκτιμήσεως του κινδύνου συγχύσεως, ο μέσος καταναλωτής των οικείων προϊόντων θεωρείται ότι έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως επιμελής και ενημερωμένος. Εξάλλου, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το στοιχείο ότι ο μέσος καταναλωτής σπανίως έχει τη δυνατότητα να συγκρίνει απευθείας τα διάφορα σήματα, αλλά επαφίεται στην ατελή εικόνα που έχει συγκρατήσει στη μνήμη του. Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη ότι το επίπεδο της προσοχής του μέσου καταναλωτή ποικίλλει αναλόγως της κατηγορίας των επίμαχων προϊόντων ή υπηρεσιών [αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 23ης Οκτωβρίου 2002, T-104/01, Oberhauser κατά ΓΕΕΑ – Petit Liberto (Fifties), Συλλογή 2002, σ. II-4359, σκέψη 28, και της 30ής Ιουνίου 2004, T-186/02, BMI Bertollo κατά ΓΕΕΑ – Diesel (DIESELIT), Συλλογή 2004, σ. II-1887, σκέψη 38· βλ. επίσης, κατ’ αναλογία, απόφαση Lloyd Schuhfabrik Meyer, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη 26].
46 Εν προκειμένω, το προγενέστερο σήμα είναι εθνικό σήμα που έχει καταχωριστεί στη Γερμανία, σε σχέση με το οποίο έχει εκδοθεί η προσβαλλομένη απόφαση. Επομένως, όπως διαπίστωσε το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 21 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η εξέταση πρέπει να περιοριστεί στο γερμανικό έδαφος.
47 Δεν αμφισβητείται επίσης ότι το ενδιαφερόμενο κοινό αποτελείται, όπως ορθώς παρατήρησε το τμήμα προσφυγών στην ίδια σκέψη 21 της προσβαλλομένης αποφάσεως, από τον Γερμανό μέσο καταναλωτή που θεωρείται ότι έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως προσεκτικός και ενημερωμένος. Πάντως, δεδομένου ότι ορισμένα από τα προϊόντα αυτά και τις υπηρεσίες αυτές μπορούν να αποτελούν ακριβά είδη, η προσοχή του κοινού θα είναι κατ’ ανάγκην αυξημένη. Οι διαπιστώσεις αυτές, οι οποίες δεν αμφισβητήθηκαν από τους διαδίκους, πρέπει να γίνουν δεκτές.
48 Βάσει των ανωτέρω σκέψεων, πρέπει να εξεταστεί η εκτίμηση του τμήματος προσφυγών σχετικά με τον κίνδυνο συγχύσεως μεταξύ των αντιπαρατιθεμένων σημείων.
Επί της ομοιότητας των προϊόντων και των υπηρεσιών
49 Σχετικώς, αρκεί η διαπίστωση ότι η άποψη την οποία υιοθέτησε το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 18 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η οποία παραπέμπει στην ερμηνεία του τμήματος ανακοπών, πρέπει να γίνει δεκτή, παρατηρουμένου ότι η προσφεύγουσα δεν προέβαλε καμία αιτίαση κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως όσον αφορά την ταυτότητα ή την ομοιότητα των οικείων προϊόντων και υπηρεσιών.
Επί της ομοιότητας των σημείων
50 Όπως ήδη τονίστηκε στη σκέψη 44 ανωτέρω, η σφαιρική εκτίμηση του κινδύνου συγχύσεως πρέπει, όσον αφορά την οπτική, φωνητική ή εννοιολογική ομοιότητα των επίμαχων σημάτων, να στηρίζεται στη συνολική εντύπωση που δημιουργούν τα σήματα αυτά, λαμβανομένων υπόψη ιδίως των διακριτικών και προεχόντων στοιχείων τους [βλ. αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 14ης Οκτωβρίου 2003, T‑292/01, Phillips-Van Heusen κατά ΓΕΕΑ – Pash Textilvertrieb und Einzelhandel (BASS), Συλλογή 2003, σ. II-4335, σκέψη 47, και CAPIO, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη 88 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία· βλ., κατ’ αναλογία, απόφαση SABEL, σκέψη 42 ανωτέρω, σκέψη 23].
51 Ομοίως από τη νομολογία προκύπτει ότι δύο σήματα είναι όμοια όταν, από τη σκοπιά του ενδιαφερόμενου κοινού, είναι μεταξύ τους, τουλάχιστον εν μέρει, ισοδύναμα όσον αφορά μία ή περισσότερες από τις κρίσιμες πτυχές τους (αποφάσεις MATRATZEN, σκέψη 43 ανωτέρω, σκέψη 30, και CAPIO, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη 89· βλ. επίσης, κατ’ αναλογία, απόφαση SABEL, σκέψη 42 ανωτέρω, σκέψη 23).
52 Το τμήμα προσφυγών κατέληξε στο συμπέρασμα, στη σκέψη 35 της προσβαλλομένης αποφάσεως (σκέψη 36 της αποδόσεως στην αγγλική της εν λόγω αποφάσεως), ότι, βάσει σφαιρικής εκτιμήσεως, τα επίμαχα σήματα ήταν όμοια. Η εκτίμηση αυτή πρέπει να γίνει δεκτή.
53 Πρέπει να υπομνησθεί συναφώς ότι τα σημεία που πρέπει να συγκριθούν είναι, αφενός, το σημείο LIFE και, αφετέρου, το σημείο LIFE BLOG.
54 Πρώτον, ως προς την οπτική σύγκριση, διαπιστώνεται ότι το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση αποτελείται από δύο λέξεις, γραμμένες με κεφαλαία γράμματα, οι οποίες περιλαμβάνουν συνολικώς οκτώ γράμματα. Το προγενέστερο σήμα αποτελείται από μία μόνο λέξη, επίσης γραμμένη με κεφαλαία γράμματα, η οποία περιλαμβάνει τέσσερα γράμματα. Οι διαφορές αυτές αντισταθμίζονται πάντως από το γεγονός ότι η λέξη «life» είναι κοινή και στα δύο σημεία και αποτελεί πιστή αναπαραγωγή του προγενεστέρου σήματος.
55 Από οπτικής απόψεως, υφίσταται επομένως ορισμένου βαθμού ομοιότητα μεταξύ των επίδικων σημάτων, διότι το προγενέστερο σήμα είναι το πρώτο συνθετικό του αιτούμενου σήματος. Επιπλέον, δεδομένου ότι πρόκειται για δύο λεκτικά σήματα, η γραφιστική τους απεικόνιση δεν είναι τόσο χαρακτηριστική ώστε να επηρεάζει την εκτίμηση της ομοιότητάς τους σε οπτικό επίπεδο. Ως εκ τούτου, ο μέσος καταναλωτής, ο οποίος συνήθως επαφίεται στην ατελή εικόνα των σημάτων που έχει συγκρατήσει στη μνήμη του, θα μπορούσε να συσχετίσει τα δύο σήματα από οπτικής απόψεως [βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση του Πρωτοδικείου της 4ης Μαΐου 2005, T‑22/04, Reemark κατά ΓΕΕΑ – Bluenet (Westlife), Συλλογή 2005, σ. II-1559, σκέψη 34].
56 Δεύτερον, όσον αφορά τη φωνητική σύγκριση, πρέπει να παρατηρηθεί ότι το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση περιλαμβάνει δύο λέξεις και το προγενέστερο σήμα περιλαμβάνει μόνο μία. Τα δύο σημεία προφέρονται επομένως διαφορετικά. Πάντως, λόγω της ταυτότητας της πρώτης λέξεως του σήματος του οποίου ζητείται η καταχώριση και της μοναδικής λέξεως του προγενεστέρου σήματος, που προφέρονται κατά τον ίδιο τρόπο, υφίσταται κάποια φωνητική ομοιότητα μεταξύ των δύο σημείων συνολικώς εξεταζομένων [βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση του Πρωτοδικείου της 27ης Σεπτεμβρίου 2007, T‑418/03, La Mer Technology κατά ΓΕΕΑ – Laboratoires Goëmar (LA MER), που δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 123].
57 Τρίτον, ως προς την εννοιολογική σύγκριση, επιβάλλεται η διαπίστωση, όσον αφορά τον όρο «life», ότι αυτός είναι συνήθης αγγλική λέξη που μπορεί εύκολα να γίνει κατανοητή από ένα μέσο γερμανόφωνο κοινό. Συνδυαζόμενο με όλα τα οικεία προϊόντα και υπηρεσίες, ο όρος αυτός «life» παραπέμπει μάλλον σε έννοια που έχει σχέση με τη ζωή (life) παρά σε μια ειδική διάρκεια ζωής των εν λόγω προϊόντων και υπηρεσιών. Το ίδιο εννοιολογικό περιεχόμενο απαντά στο σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση, το οποίο, τουλάχιστον γι’ αυτούς που αντιλαμβάνονται την έννοια της λέξεως «blog», παραπέμπει σε προσωπικό ημερολόγιο στο διαδίκτυο.
58 Διαπιστώνεται ότι, όπως παρατήρησε το ΓΕΕΑ, η συμπληρωματική έννοια του «blog», η οποία συνδέεται με το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση, δεν μπορεί να παραγκωνίσει την παραπομπή στην έννοια της ζωής (life) που είναι κοινή και στα δύο σημεία, η οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ήσσονος σημασίας, ή ασήμαντη, έτσι ώστε υφίσταται κάποια εννοιολογική ομοιότητα μεταξύ των επίμαχων σημείων.
Επί του κινδύνου συγχύσεως
59 Πρέπει να υπομνησθεί ότι κίνδυνος συγχύσεως υφίσταται οσάκις, σωρευτικώς, ο βαθμός ομοιότητας των επίμαχων σημάτων και ο βαθμός ομοιότητας των προϊόντων ή υπηρεσιών που προσδιορίζουν τα σήματα αυτά είναι αρκούντως υψηλοί (απόφαση MATRATZEN, σκέψη 43 ανωτέρω, σκέψη 45).
60 Στο πλαίσιο αυτό, ο καταναλωτής αποδίδει μεν συνήθως μεγαλύτερη σημασία στην αρχή των λέξεων, δεδομένου ότι τονίζονται περισσότερο [βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση του Πρωτοδικείου της 27ης Φεβρουαρίου 2008, T-325/04, Citigroup κατά ΓΕΕΑ – Link Interchange Network (WORLDLINK), που δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 82], πλην όμως επιβάλλεται η διαπίστωση ότι κανένα από τα δύο στοιχεία, «life» και «blog», δεν εμφανίζεται σαφώς ως το κυρίαρχο στοιχείο του σήματος του οποίου ζητείται εν προκειμένω η καταχώριση. Συναφώς, θα αποτελούσε τεχνητή λύση να θεωρηθεί ότι ο όρος «life» είναι το κυρίαρχο στοιχείο επειδή αποτελεί το πρώτο στοιχείο του σήματος του οποίου ζητείται η καταχώριση, αλλά και δεν συντρέχει λόγος να θεωρηθεί το στοιχείο «blog» ως κυρίαρχο (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση Westlife, σκέψη 55 ανωτέρω, σκέψη 36).
61 Εξάλλου, πρέπει να προστεθεί, αφενός, ότι δεν μπορεί εγκύρως να υποστηριχθεί ότι η λέξη «life» είναι, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, περιγραφική των οικείων προϊόντων και υπηρεσιών.
62 Αφετέρου, όσον αφορά τον όρο «blog», πρέπει να γίνεται διάκριση ανάλογα με τα επίμαχα προϊόντα και τις υπηρεσίες. Πράγματι, εφαρμοζόμενος σε προϊόντα ή υπηρεσίες στον τομέα της πληροφορικής ή των τηλεπικοινωνιών, ο όρος «blog» πρέπει να θεωρείται ότι έχει περιορισμένο διακριτικό χαρακτήρα, δεδομένου ότι, σε σχέση με τον τομέα αυτό, ο εν λόγω όρος γίνεται εν γένει αντιληπτός, ακόμη και για τον Γερμανό μέσο καταναλωτή των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών, ως αναφερόμενος σε ημερολόγιο στο διαδίκτυο (weblog). Στην κατηγορία αυτή, η λέξη «life» θα έχει επομένως πιο έντονο διακριτικό χαρακτήρα απ’ ό,τι η λέξη «blog».
63 Αντιθέτως, όσον αφορά το σύνολο των λοιπών προϊόντων ή υπηρεσιών που δεν έχουν σχέση με την πληροφορική ή τις τηλεπικοινωνίες και ως προς τα οποία ο όρος «blog» δεν θα μπορούσε να έχει καμία σημασία, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι κανένα από τα δύο στοιχεία, «life» και «blog», δεν εμφανίζεται σαφώς ως το στοιχείο με τον εντονότερο διακριτικό χαρακτήρα. Πάντως, όπως ορθώς παρατήρησε το ΓΕΕΑ, ο εντονότερος συμφυής διακριτικός χαρακτήρας του όρου «blog», αν υποτεθεί ότι αποδεικνύεται, αντισταθμίζεται κάπως από το γεγονός ότι ο όρος «life» εμφανίζεται στην αρχή του σημείου, δεδομένου ότι η προσοχή του κοινού συγκεντρώνεται συνήθως στην αρχή του σημείου του οποίου ζητείται η καταχώριση.
64 Εν προκειμένω, έχει ήδη διαπιστωθεί στη σκέψη 49 ανωτέρω ότι τα επίμαχα προϊόντα και υπηρεσίες είναι εν μέρει ταυτόσημα και εν μέρει παρόμοια. Επιπλέον, ενόψει των διαπιστώσεων που διατυπώθηκαν στις σκέψεις 60 έως 63 ανωτέρω, η συνολική εντύπωση που δημιουργείται από τα αντιπαρατιθέμενα σημεία μπορεί να δημιουργήσει, μεταξύ αυτών, επαρκή ομοιότητα ώστε να προκληθεί κίνδυνος συγχύσεως στην αντίληψη του καταναλωτή. Εξάλλου, ακόμη και αν υποτεθεί ότι το ενδιαφερόμενο κοινό, συμπεριλαμβανομένου εκείνου που επιδεικνύει μεγαλύτερο βαθμό προσοχής, μπορεί να διακρίνει τα επίδικα σημεία, αυτό θα μπορούσε, εντούτοις, όπως παρατήρησε το ΓΕΕΑ, να πιστεύσει ότι τα σήματα προέρχονται από την ίδια επιχείρηση ή, ενδεχομένως, από επιχειρήσεις που συνδέονται οικονομικώς και αναγνωρίζονται από τον όρο «life».
65 Όπως προκύπτει από τη σκέψη 60 ανωτέρω, ουδόλως ευσταθεί ο ισχυρισμός ότι, εν προκειμένω, η λέξη «life» τονίζεται λιγότερο από τη λέξη «blog» στο σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση. Φαίνεται εν προκειμένω ότι η ανομοιότητα των δύο επίδικων σημείων που αφορά την τελευταία λέξη του αιτουμένου σήματος δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τη διαπιστωθείσα ομοιότητα μεταξύ του ενός εκ των δύο στοιχείων του σήματος του οποίου ζητείται η καταχώριση και του μοναδικού στοιχείου που αποτελεί το προγενέστερο σήμα.
66 Εξάλλου, πρέπει να παρατηρηθεί ότι, εν προκειμένω, μολονότι υφίσταται πράγματι εννοιολογική διαφορά μεταξύ των σημείων, αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι καθιστά δυνατή την εξουδετέρωση της οπτικής και φωνητικής ομοιότητας που διαπιστώθηκαν προηγουμένως (βλ., συναφώς, απόφαση του Δικαστηρίου της 18ης Δεκεμβρίου 2008, C‑16/06 P, Éditions Albert René κατά ΓΕΕΑ, που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 98).
67 Τέλος, η προσφεύγουσα δεν μπόρεσε να αποδείξει ότι ο διακριτικός χαρακτήρας του προγενεστέρου σήματος εξασθένησε, εφόσον η απόδειξη της συνυπάρξεως σημάτων που περιλαμβάνουν τον όρο «life» δεν προσκομίστηκε.
68 Πρέπει να υπομνηστεί συναφώς ότι δεν μπορεί βέβαια να αποκλειστεί πλήρως το ενδεχόμενο να μειώνεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, ο κίνδυνος συγχύσεως που διαπίστωσαν τα όργανα του ΓΕΕΑ μεταξύ δύο επίμαχων σημάτων λόγω της συνυπάρξεως στην αγορά προγενέστερων σημάτων. Εντούτοις, το ενδεχόμενο αυτό δεν μπορεί να λαμβάνεται υπόψη παρά μόνον αν, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας σχετικά με τους σχετικούς λόγους απαραδέκτου ενώπιον του ΓΕΕΑ, ο αιτών την καταχώριση κοινοτικού σήματος αποδεικνύει προσηκόντως τουλάχιστον ότι η συνύπαρξη αυτή οφείλεται στο ότι δεν υπάρχει κανείς κίνδυνος να δημιουργηθεί στο σχετικό κοινό σύγχυση μεταξύ των προγενέστερων σημάτων τα οποία επικαλείται ο αιτών και του προγενέστερου σήματος της παρεμβαίνουσας για το οποίο ασκείται η ανακοπή, με την επιφύλαξη μάλιστα ότι τα εν λόγω προγενέστερα σήματα και τα επίμαχα σήματα είναι ταυτόσημα [βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 7ης Νοεμβρίου 2007, T‑57/06, NV Marly κατά ΓΕΕΑ – Erdal (Top iX), που δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 97 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία].
69 Επιβάλλεται πάντως η διαπίστωση ότι, εν προκειμένω, η απόδειξη της ταυτότητας των καταχωρισθέντων σημάτων που συνυπάρχουν στην αγορά δεν προσκομίστηκε, όπως ορθώς παρατήρησε το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 27 της προσβαλλομένης αποφάσεως (σκέψη 28 της αποδόσεως στην αγγλική της εν λόγω αποφάσεως). Εξάλλου, η προσφεύγουσα, σε κάθε περίπτωση, ουδόλως απέδειξε ότι η εν λόγω συνύπαρξη οφείλεται στην απουσία κινδύνου συγχύσεως [απόφαση του Πρωτοδικείου της 11ης Μαΐου 2005, T-31/03, Grupo Sada κατά ΓΕΕΑ – Sadia (GRUPO SADA), Συλλογή 2005, σ. II-1667, σκέψη 87].
70 Επιπλέον, πρέπει να υπομνηστεί ότι μπορεί να υφίσταται κίνδυνος συγχύσεως ακόμη και αν υπάρχει προγενέστερο σήμα με περιορισμένο διακριτικό χαρακτήρα και σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση και το οποίο δεν αποτελεί πλήρη αναπαραγωγή του προγενεστέρου σήματος, αυτό δε, μεταξύ άλλων, λόγω της ομοιότητας των επίμαχων σημείων και των προσδιοριζομένων προϊόντων ή υπηρεσιών (διάταξη του Δικαστηρίου της 27ης Απριλίου 2006, C‑235/05 P, L’Oréal κατά ΓΕΕΑ, που δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 53).
71 Επομένως, σωρευτικώς θεωρούμενοι, ο βαθμός ομοιότητας μεταξύ των επίμαχων σημάτων και η ταυτότητα ή ο βαθμός ομοιότητας μεταξύ των προσδιοριζομένων από τα σήματα αυτά προϊόντων και υπηρεσιών είναι αρκούντως υψηλοί. Επομένως, ορθώς το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι υφίσταται, ως προς το ενδιαφερόμενο κοινό, κίνδυνος συγχύσεως μεταξύ των επίμαχων σημάτων.
72 Επομένως, ενόψει του συμπεράσματος του τμήματος προσφυγών που περιλαμβάνεται στη σκέψη 33 της προσβαλλομένης αποφάσεως (σκέψη 34 της αποδόσεως στην αγγλική της εν λόγω αποφάσεως) και χωρίς να χρειάζεται να εξεταστεί το ζήτημα αν έχει σημασία το γεγονός ότι το τμήμα προσφυγών βασίστηκε, μεταξύ άλλων, στην απόφαση Medion, σκέψη 11 ανωτέρω, με το σκεπτικό ότι το στοιχείο «blog» δεν αποτελεί ούτε σήμα ούτε επωνυμία γνωστής εταιρίας, διαπιστώνεται ότι η εξέταση στην οποία προέβη το τμήμα προσφυγών σε σχέση με την εκτίμηση του κινδύνου συγχύσεως ενόψει της ομοιότητας των επίμαχων προϊόντων και υπηρεσιών, καθώς και των επίμαχων σημείων, πρέπει να γίνει δεκτή.
73 Επιπλέον, κατά τη νομολογία, όταν ένα σύνθετο σήμα συνίσταται στην παράθεση ενός στοιχείου δίπλα σε ένα άλλο σήμα, το τελευταίο σήμα, ακόμη και αν δεν είναι το κυρίαρχο στοιχείο στο σύνθετο σήμα, μπορεί να διατηρήσει αυτοτελή διακριτική θέση στο σύνθετο σήμα. Σε μια τέτοια περίπτωση, το σύνθετο σήμα και το άλλο αυτό σήμα μπορούν να θεωρηθούν όμοια [απόφαση του Πρωτοδικείου της 2ας Δεκεμβρίου 2008, T-212/07, Harman International Industries κατά OHMI – Becker (Barbara Becker), που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 37· βλ., επίσης, απόφαση Medion, σκέψη 11 ανωτέρω, σκέψεις 30 και 37]. Εν προκειμένω, διαπιστώνεται ότι, κατόπιν όλων των προεκτεθέντων, το στοιχείο «life» διατηρεί αυτοτελή διακριτική θέση στο σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση.
74 Συνεπώς, ο μοναδικός λόγος προσφυγής που αντλείται από παράβαση του άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94 πρέπει, επομένως, να απορριφθεί ως αβάσιμος, όπως και η προσφυγή στο σύνολό της, χωρίς να χρειάζεται απόφανση ως προς το παραδεκτό του δευτέρου αιτήματος της προσφεύγουσας, με το οποίο επιδιώκεται η απόρριψη από το Γενικό Δικαστήριο της ανακοπής της παρεμβαίνουσας [βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση του Πρωτοδικείου της 22ας Μαΐου 2008, T-205/06, NewSoft Technology κατά ΓΕΕΑ – Soft (Presto! Bizcard Reader), που δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 70].
Επί των δικαστικών εξόδων
75 Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του ΓΕΕΑ και της παρεμβαίνουσας.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο τμήμα)
αποφασίζει:
1) Απορρίπτει την προσφυγή.
2) Καταδικάζει τη Nokia Oyj στα δικαστικά έξοδα.
Martins Ribeiro
Wahl
Dittrich
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 20 Ιανουαρίου 2010.
(υπογραφές)
* Γλώσσα διαδικασίας: η φινλανδική.
Full & Egal Universal Law Academy