POSTANOWIENIE SĄDU (trzecia izba)
z dnia 12 lutego 2010 r. ( *1 )
W sprawie T-456/07
Komisja Europejska, reprezentowana przez J.F. Pasquiera oraz D. Martina, działających w charakterze pełnomocników,
strona skarżąca,
przeciwko
Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej (CT), reprezentowane początkowo przez adwokata G. Vandersandena, a następnie przez adwokata L. Leviego,
strona pozwana,
mającej za przedmiot wniosek o stwierdzenie nieważności domniemanej decyzji, na podstawie której CT odmówiło wpłacenia do budżetu ogólnego, za lata budżetowe 1998–2005, składki stanowiącej część finansowania wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego obciążającej pracodawcę,
SĄD (trzecia izba),
w składzie: J. Azizi, prezes, E. Cremona i S. Frimodt Nielsen (sprawozdawca), sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
wydaje następujące
Postanowienie
Ramy prawne
Wspólnotowy system emerytalno-rentowy
1
Artykuł 83 regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich, zarówno w jego brzmieniu sprzed dnia 1 maja 2004 r. (zwanego dalej „starym regulaminem pracowniczym”), jak po tej dacie (zwanego dalej „nowym regulaminem pracowniczym”) stanowi:
„1. Świadczenia emerytalne i rentowe pokrywane są z budżetu Wspólnot. Państwa członkowskie wspólnie gwarantują wypłacenie takich świadczeń zgodnie ze skalą ustanowioną w odniesieniu do finansowania tych wydatków.
[…]
2. Urzędnicy ponoszą jedną trzecią kosztów finansowania tego systemu emerytalno--rentowego […]”
2
Artykuł 83a ust. 2, dodany do nowego regulaminu pracowniczego, stanowi co następuje:
„Agencje, które nie otrzymują dotacji z ogólnego budżetu Unii Europejskiej, wpłacają do budżetu pełną kwotę składek niezbędnych do sfinansowania systemu [emerytalno--rentowego]”.
Przepisy finansowe
3
Zgodnie z art. 72 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 248, s. 1, sprostowanie w Dz.U. 2003, L 25, s. 43, zwane dalej „rozporządzeniem finansowym”), mającego zastosowanie od dnia 1 maja 2003 r., instytucje mają możliwość ustalenia kwoty należnej od osób innych niż państwa. Przepis ten stanowi:
„Instytucja może formalnie ustalić kwotę należną od osób innych niż państwa przy pomocy decyzji, która podlega wykonaniu w rozumieniu artykułu 256 […] WE.”
Przepisy mające zastosowanie do CT
Przepisy mające zastosowanie przez cały okres trwania sporu
4
Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej (CT) jest agencją utworzoną rozporządzeniem Rady (WE) nr 2965/94 z dnia 28 listopada 1994 r. ustanawiającym Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej (Dz.U. L 314, s. 1). CT posiada osobowość prawną (art. 3 rozporządzenia nr 2965/94) i osobny budżet. Zadaniem jego jest zapewnienie usług w zakresie tłumaczeń organom wymienionym w art. 2 rozporządzenia nr 2965/94 oraz, ewentualnie, instytucjom. CT bierze również udział w pracach Międzyinstytucjonalnego Komitetu ds. Tłumaczeń. Jego siedziba znajduje się w Luksemburgu (Luksemburg).
5
Artykuł 9 rozporządzenia nr 2965/94 stanowi:
„1. [CT] kieruje dyrektor mianowany na wniosek Komisji przez zarząd na okres pięciu lat, podlegający odnowieniu.
2. Dyrektor jest przedstawicielem prawnym [CT]. Jest on odpowiedzialny za:
—
właściwe przygotowanie i wdrożenie programu pracy oraz decyzji podjętych przez zarząd,
—
zarządzanie bieżące,
—
wykonywanie zadań przypisanych [CT],
—
wykonanie budżetu,
—
wszystkie sprawy personelu, oraz
—
przygotowywanie posiedzeń zarządu.
3. Dyrektor odpowiada przed zarządem”.
6
Artykuł 17 rozporządzenia nr 2965/94 stanowi, że personel CT podlega zasadom i regulacjom mającym zastosowanie do urzędników i innych pracowników Wspólnot Europejskich.
7
Rozporządzenie nr 2965/94 zostało dwukrotnie zmienione. Pierwsza zmiana, obowiązująca od 17 listopada 1995 r., została wprowadzona rozporządzeniem Rady (WE) nr 2610/95 z dnia 30 października 1995 r. (Dz.U. L 268, s. 1). Druga, mająca zastosowanie od dnia 1 października 2003 r., wynika z rozporządzenia Rady (WE) nr 1645/2003 z dnia 18 czerwca 2003 r. (Dz.U. L 245, s. 13).
Przepisy mające zastosowanie do lat budżetowych 1998–2002
8
W brzmieniu mającym zastosowanie do lat budżetowych 1998–2002, wynikającym z rozporządzenia nr 2610/95, art. 10 rozporządzenia nr 2965/94 stanowi:
„1. Wszystkie dochody i wydatki [CT] stanowią przedmiot preliminarza na każdy rok budżetowy, który pokrywa się z rokiem kalendarzowym i powinny być wpisane do budżetu [CT].
a)
Budżet [CT] powinien być zrównoważony w odniesieniu do dochodów i wydatków.
b)
Z zastrzeżeniem postanowień zawartych w lit. c), dotyczących okresu początkowego, dochody pochodzą z płatności dokonywanych przez agencje i biura obsługiwane przez [CT] […], stanowiących wynagrodzenie za prace wykonywane przez [CT].
c)
W okresie początkowym, nieprzekraczającym trzech okresów [lat] budżetowych:
—
biura i agencje, instytucje i organy obsługiwane przez [CT] na początku okresu [roku] budżetowego wpłacają sumę ryczałtową, stanowiącą pewien procent ich budżetu, ustaloną w oparciu o możliwie najrzetelniejsze informacje; suma podlega dostosowaniu w świetle faktycznie wykonanych prac,
—
dla zapewnienia jego funkcjonowania, na rzecz [CT] mogą również zostać przeznaczone środki z budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich.
3. Wydatki [CT] obejmują wynagrodzenia personelu, wydatki na administrację i infrastrukturę oraz koszty operacyjne”.
9
Zasady dotyczące zatwierdzenia i wykonania budżetu CT, takie jak mające zastosowanie w okresie 1998–2002, zostały ustalone przez art. 13–15 rozporządzenia nr 2965/94 w jego brzmieniu wynikającym z rozporządzenia nr 2610/95. Z przepisów tych wynika, że dyrektor [CT] ma kompetencję do sporządzenia i wykonania budżetu, natomiast przyjęcie budżetu i udzielenie absolutorium z jego wykonania należy do uprawnień zarządu.
Przepisy mające zastosowanie do lat 2003–2005
10
W brzmieniu mającym zastosowanie do lat budżetowych 2003–2005, wynikającym z rozporządzenia nr 1645/2003, art. 10 rozporządzenia nr 2965/94 stanowi:
„1. Wszystkie dochody i wydatki [CT] stanowią przedmiot preliminarza na każdy rok budżetowy, który pokrywa się z rokiem kalendarzowym, i powinny być wpisane do budżetu [CT].
a)
Budżet [CT] powinien być zrównoważony w odniesieniu do dochodów i wydatków.
b)
dochód [CT] stanowią środki wpłacone przez organy, dla których ono pracuje, oraz przez instytucje, z którymi nawiązano współpracę w zamian za wykonane zadania, obejmujące także działania ponadinstytucjonalne, a także subwencje wspólnotowe.
3. Wydatki [CT] obejmują wynagrodzenia personelu, wydatki na administrację i infrastrukturę oraz koszty operacyjne”.
11
Zasady dotyczące przyjmowania i wykonania budżetu [CT], mające zastosowanie do lat 2003–2005, zostały ustalone przepisami art. 13–15 rozporządzenia nr 2965/94 w brzmieniu wynikającym z rozporządzenia nr 1645/2003. Te ostatnie przepisy nie zmieniają uprawnień dyrektora. Przewidują natomiast interwencję Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej w zakresie ustalenia wysokości subwencji wspólnotowej, przewidzianej w art. 10 ust. 2 zmienionego rozporządzenia nr 2965/94 oraz udzielania dyrektorowi absolutorium z wykonania budżetu CT. Z tym zastrzeżeniem uprawnienia zarządu pozostały niezmienione.
Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu
Żądania wpłaty do ogólnego budżetu składki do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego za okresy budżetowe 1998–2005
12
W nocie z dnia 1 lipca 1998 r. (zwanej dalej „notą z dnia 1 lipca 1998 r.”) dyrektor generalny Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji Komisji Wspólnot Europejskich zażądał od Europejskiej Agencji ds. Oceny Produktów Leczniczych (EMEA), Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (Znaki Towarowe i Wzory) (OHIM) oraz Wspólnotowego Urzędu Odmian Roślin (CPVO) wpłaty do budżetu wspólnotowego składki do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego, obciążającej pracodawcę i przeznaczonej do finansowania tego systemu.
13
Nota z dnia 1 lipca 1998 r. wskazywała, co następuje:
„Organy zdecentralizowane wpłacają co miesiąc do Komisji, do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego, składki od zatrudnionego personelu. Niektóre z tych organów, w tym Państwa organ, są samofinansujące się częściowo lub całkowicie. W celu zachowania równowagi budżetowej i poszanowania zasad działania systemu emerytalno-rentowego […] organy te powinny wpłacać do systemu składki obciążające pracodawcę, w wysokości odpowiadającej podwójnej stawce składki opłacanej przez pracownika, ważonej współczynnikiem samofinansowania każdego organu.
Praktyka ta znajduje swoją podstawę implicite w rozporządzeniach o utworzeniu tych agencji […].
Wobec powyższego proszę, by Państwa organ wpłacił do Komisji, zgodnie z procedurą przewidzianą dla wpłat składek w części opłacanej przez pracowników, kwotę odpowiadającą części składek obciążających pracodawcę z tytułu finansowania systemu emerytalno-rentowego, które Komisja zagospodaruje zgodnie z odpowiednimi przepisami.
Wpłaty należy dokonać ze skutkiem wstecznym, licząc od roku, w którym Państwa organ zaczął uzyskiwać własne dochody, powiększone o właściwe odsetki”.
14
Nota z dnia 1 lipca 1998 r. została przekazana dyrektorowi CT w dniu 6 sierpnia 1998 r. faksem przez kierownika jednostki ds. emerytur i relacji z byłymi pracownikami Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji Komisji. W faksie tym była informacja, że nota z dnia 1 lipca 1998 r. jest również skierowana do CT, które „proszone jest o jej uwzględnienie”.
15
W dniu 19 sierpnia 1998 r. dyrektor CT odpowiedział kierownikowi jednostki ds. emerytur i relacji z byłymi pracownikami Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji Komisji, że jest gotów uwzględnić to żądanie i że domaga się, by Komisja wskazała mu „podstawę prawną proponowanej praktyki dla [CT]”.
16
W dniu 9 lutego 2000 r. CT wystąpiło do Komisji o wydanie opinii w sprawie jego stanowiska, zgodnie z którym składki do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego obciążające pracodawcę powinny być ponoszone przez ogólny budżet Wspólnot.
17
W nocie z dnia 16 marca 2000 r., kierownik jednostki ds. emerytur i relacji z byłymi pracownikami Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji Komisji wyjaśnił, że CT należy traktować jako organ samofinansujący się i wobec powyższego powinien on wpłacić do budżetu ogólnego składkę do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego obciążającą pracodawcę.
18
W nocie z dnia 11 kwietnia 2000 r. kierownik wydziału ds. administracji ogólnej, finansów i personelu CT poinformował Komisję, że zdaniem zarządu CT stanowisko przedstawione w nocie z dnia 16 marca 2000 r. opiera się na niespójnej i niewyczerpującej argumentacji i jest pozbawione podstaw prawnych. Komisja została ponownie poproszona o podanie podstaw prawnych, na których opiera swoje żądanie, w celu umożliwienia zarządowi przychylenia się do tego żądania.
19
W nocie z dnia 16 maja 2000 r. kierownik jednostki ds. emerytur i relacji z byłymi pracownikami Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji Komisji podtrzymał wcześniej przedstawione stanowisko, zgodnie z którym CT miało wpłacić składkę w wysokości dwóch trzecich finansowania wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego. Komisja stoi na stanowisku, że CT jest organem „wyraźnie samofinansującym się”, jeśli uwzględni się, że jest wynagradzane za świadczone przez siebie usługi, jednak dyskusyjną pozostaje kwestia, czy obowiązek wpłaty „części składki obciążającej pracodawcę” spoczywa na nim od okresu początkowego, o którym mowa w art. 10 ust. 2 lit. c) rozporządzenia nr 2965/94 w brzmieniu obowiązującym w tym okresie (zob. pkt 8 powyżej).
20
W nocie z dnia 21 czerwca 2000 r. kierownik wydziału ds. administracji ogólnej, finansów i personelu CT ponownie poinformował, że nie może dokonać wpłaty „części składki obciążającej pracodawcę”, dopóki Komisja nie poda podstawy prawnej swojego żądania. W tej nocie wskazał również, że żądanie Komisji jest sprzeczne z art. 83 ust. 1 starego regulaminu pracowniczego, zgodnie z którym „[ś]wiadczenia emerytalne i rentowe pokrywane są z budżetu Wspólnot”. Tym samym podanie podstawy prawnej jest konieczne „w celu uniknięcia zakwestionowania [wydatków] w trakcie kontroli finansowej [CT] i przez Trybunał Obrachunkowy [Wspólnot Europejskich]”.
21
W dniu 27 października 2000 r. zarząd CT podjął uchwałę o utworzeniu rezerwy budżetowej w wysokości kwoty składek żądanych przez Komisję za okres od 1998 r. Jednakże przed dokonaniem płatności odpowiedniej kwoty zarząd ponownie zażądał od Komisji podania, na jakiej podstawie prawnej opierała swoje żądanie zapłaty składki.
22
W nocie z dnia 24 października 2000 r., mającej na celu przygotowanie wspólnego spotkania służb i przekazanej do wiadomości CT, dyrektor generalny Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji Komisji napisał:
„Pierwotnie [stary] regulamin pracowniczy przewidywał funkcjonowanie systemu emerytalno-rentowego dla personelu objętego tym regulaminem, w przypadku którego pracodawca czerpał swoje dochody wyłącznie z budżetu [Wspólnot].
[Stary] regulamin pracowniczy […] nie przewidywał wyraźnie finansowania systemu emerytalno-rentowego przez pracodawcę, który nie byłby finansowany z budżetu [Wspólnot]. Natomiast zasadne jest postawienie pytania, czy z budżetu [Wspólnot] należy finansować część kosztów personelu – a dokładnie emerytury – takiego organu.
Ze swej strony rozporządzenie ustanawiające CT nie przewidziało wyraźnie wpłacania tej składki do systemu emerytalno-rentowego, ale stanowiło, że [CT] może być finansowane z budżetu [Wspólnot] wyłącznie w okresie pierwszych trzech lat swojej działalności, wskazując wobec tego domyślnie, że w następnych latach będzie się samofinansować.
Byłoby więc nielogiczne, by organ samofinansujący się wymagał dotowania z budżetu [Wspólnot] części swoich wydatków związanych z personelem, odpowiadających emeryturom, podczas gdy pozostała część wydatków związanych z personelem byłaby finansowana z jego budżetu.
Wobec powyższego, pomimo iż nie ma wyraźnego przepisu ani w [starym] regulaminie pracowniczym, ani w rozporządzeniu [nr 2965/94], jest logiczne, że CT wpłaca, jako pracodawca, składkę do budżetu [Wspólnot], aby wywiązać się ze swoich zobowiązań w zakresie emerytur i przenieść je do budżetu [Wspólnot].
Chodzi w tym przypadku o przesłanki identyczne z przesłankami dotyczącymi dwóch innych samofinansujących się organów (OHIM i CPVO), które spowodowały, że oba te organy wpłacają do budżetu [Wspólnot], do systemu emerytalno-rentowego, część składek obciążających pracodawcę (w podwójnej wysokości składek wpłacanych przez pracowników), aby system ten – docelowo – przejął wydatki związane z emeryturami.
Problem pojawił się w związku z tym, iż CT stoi na stanowisku, że aktualna podstawa prawna nie jest obowiązująca. Służby prawne Komisji potwierdziły, że z punktu widzenia ściśle prawnego należy stwierdzić, iż nie istnieje żaden przepis, który wyraźnie nakładałby na te agencje obowiązek wpłacania do budżetu ogólnego składek »obciążających pracodawcę«, a zwyczajny zapis w pozycji dochodów do budżetu wydaje się być niewystarczający.
Dyskusja powinna być nakierowana na ustalenie właściwej podstawy prawnej, pozwalającej nałożyć taki obowiązek i nie można w tym zakresie powoływać się wyłącznie na sam regulamin pracowniczy i/lub rozporządzenie ustanawiające CT.
Bez wątpienia możliwa jest nowelizacja [starego] regulaminu pracowniczego i mogłaby być przeprowadzona w ramach prac nad przygotowywanymi środkami […]. Niemniej jednak zmiana rozporządzenia [nr 2965/94] jest nader pożądana i mogłaby być wystarczająca, aby potwierdzić, że ten organ jest w całości samofinansujący się, łącznie z wydatkami na koszty personelu, co dałoby wyraźną podstawę prawną do zapłaty przez CT składki do budżetu [Wspólnot]”.
23
W nocie z dnia 16 marca 2001 r. dyrektor [CT] poinformował dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji Komisji, że podziela jego zastrzeżenia dotyczące istnienia podstawy prawnej pozwalającej na uzasadnienie żądania Komisji, wyrażone w nocie z dnia 24 października 2000 r., i zaproponował, by Komisja opracowała projekt porozumienia.
24
W nocie z dnia 11 października 2001 r. dyrektor generalny Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji Komisji przekazał CT projekt porozumienia. Artykuł 1 tego projektu przewidywał, że Komisja gwarantuje wypłatę emerytur należnych urzędnikom i innym pracownikom CT. Artykuł 2 stanowił w szczególności, że [CT] powinno płacić co miesiąc do budżetu Unii Europejskiej składkę w wysokości odpowiadającej całości kwoty przeznaczonej do pokrycia aktuarialnej kwoty emerytur, do jakich nabyli prawo jego pracownicy od dnia 1 stycznia 1998 r.
25
W dniu 26 października 2001 r. zarząd CT podjął uchwałę o zaniechaniu prac nad projektem porozumienia.
26
W nocie z dnia 17 maja 2005 r., na podstawie art. 83a ust. 2 nowego regulaminu pracowniczego (zob. pkt 2 powyżej) dyrektor generalny Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji Komisji zażądał, by CT wpłaciło do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego kwoty odpowiadające składce obciążającej pracodawcę z tytułu 2005 r. w wysokości 1,52 mln EUR. Ponadto z tytułu lat 1998–2004 CT zostało wezwane do wpłacenia kwot, na które utworzone zostały rezerwy w budżecie, tzn. kwoty przed aktualizacją w wysokości 6 mln EUR. Wobec powyższego CT zostało poinformowane, że służby Komisji odpowiedzialne za administrowanie i wypłacanie należności indywidualnych wydadzą stosowne polecenia zapłaty.
27
W nocie z dnia 26 sierpnia 2005 r. tymczasowy dyrektor CT zakwestionował, aby CT było organem samofinansującym się. W tym względzie CT podnosi, że art. 10 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 2965/94 w swoim brzmieniu mającym zastosowanie od 2003 r. przewidywał, iż CT korzysta z subwencji wspólnotowej (zob. pkt 10 powyżej) oraz że podlega przepisom rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do agencji finansowanych z ogólnego budżetu. Ponadto CT przypomina, że nie może przychylić się do żądania Komisji obejmującego lata 1998–2004 w zakresie, w jakim Komisja sama uznała, że nie istnieje żadna podstawa prawna dla takiego żądania. Komisja została wezwana do zawieszenia wszelkiego postępowania związanego ze ściąganiem kwestionowanych wierzytelności.
28
W nocie z dnia 7 marca 2006 r. dyrektor generalny DG ds. Tłumaczeń, działając w charakterze prezesa zarządu CT wydał swoją opinię dotyczącą wniosku CT o poddanie sporu pod rozstrzygnięcie niezależnego eksperta. Z tej noty, przekazanej do tymczasowego dyrektora CT wynika, że służby Komisji nie zgłaszają zastrzeżeń co do tego, by CT uzyskało opinię prawną niezależnego eksperta, ale uważają, że taka opinia nie jest wiążąca dla Komisji, ponieważ spór, przy założeniu, że będzie trwał, może być poddany wyłącznie pod rozstrzygnięcie sądów wspólnotowych.
Zaskarżony akt
29
W dniu 21 marca 2006 r. dyrektor generalny Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji przesłał notę do tymczasowego dyrektora CT. W tej nocie Komisja podtrzymała swoje żądanie wpłaty do ogólnego budżetu składki do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego, obciążającej pracodawcę za okres 1998–2005 i domagała się od CT przedstawienia w terminie jednego miesiąca umotywowanego stanowiska w tej sprawie.
30
W nocie z dnia 7 kwietnia 2006 r. (zwanej dalej „zaskarżonym aktem”), tymczasowy dyrektor CT przekazał dyrektorowi generalnemu Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji stanowisko przyjęte w dniu 22 marca 2006 r. przez zarząd CT (zwane dalej „opinią z dnia 22 marca 2006 r.”).
31
W tej opinii zarząd CT wskazał, że po uwzględnieniu dokumentu podsumowującego sporządzonego w dniu 10 stycznia 2006 r. przez dyrektora generalnego DG ds. Tłumaczeń Komisji, opinii sporządzonej w dniu 7 marca 2006 r. przez kierownika sekcji ds. prawnych CT oraz noty sporządzonej przez profesora prawa stoi na stanowisku, że CT nie jest zobowiązane wpłacać do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego „składki obciążającej pracodawcę”. Jednocześnie wezwał Komisję do poddania się postępowaniu arbitrażowemu w celu ostatecznego rozwiązania tej kwestii.
Przebieg postępowania i żądania stron
32
Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 15 czerwca 2006 r. Komisja wniosła niniejszą skargę.
33
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2007 r. Trybunał przekazał sprawę do Sądu.
34
Komisja wnosi do Sądu o:
—
stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu;
—
obciążenie CT kosztami postępowania.
35
CT wnosi do Sądu o:
—
zasadniczo, odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej i, tytułem ewentualnym, oddalenie skargi jako bezzasadnej;
—
obciążenie Komisji kosztami postępowania.
Co do prawa
36
Na mocy art. 111 regulaminu, jeżeli skarga jest oczywiście niedopuszczalna, Sąd może, nie podejmując dalszych czynności procesowych, podjąć decyzję w przedmiocie skargi, wydając postanowienie wraz z uzasadnieniem.
37
W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że w wyniku zbadania akt sprawy jest wystarczająco poinformowany, by móc orzec bez kontynuowania postępowania.
38
Zasadniczo CT podnosi dwa zarzuty niedopuszczalności niniejszej skargi. Pierwszy zarzut oparty jest na tym, że zaskarżony akt nie jest aktem wywołującym wiążące skutki prawne, mogące naruszyć interesy Komisji poprzez istotną zmianę jej sytuacji prawnej. Drugi zarzut niedopuszczalności podniesiony przez CT opiera się na tym, że organ ten nie należy do instytucji wymienionych w art. 230 WE, których legalność aktów podlega kontroli Sądu.
39
W pierwszej kolejności należy zbadać zarzut niedopuszczalności.
Argumenty stron
40
CT podnosi, że zaskarżony akt, który polega na przekazaniu opinii z dnia 22 marca 2006 r., nie może być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności, ponieważ art. 230 WE wyraźnie wyłącza opinie z zakresu kontroli legalności, którą przewiduje.
41
CT powołuje się ponadto na orzecznictwo, zgodnie z którym, po pierwsze, jedynie akty wywołujące wiążące skutki prawne, mogące naruszyć interesy skarżącego poprzez istotną zmianę jego sytuacji prawnej, stanowią akty mogące być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności w rozumieniu art. 230 WE oraz po drugie, że należy uwzględnić istotę tego aktu w celu ustalenia, czy wywołuje on takie skutki.
42
CT podnosi, że zaskarżony akt nie jest decyzją i nie wywołuje żadnego wiążącego skutku prawnego. Opinia z dnia 22 marca 2006 r. zawierała ocenę kwestii, czy CT jest, czy też nie jest organem finansowanym z budżetu, oraz wezwanie Komisji do zawieszenia postępowania w sprawie ściągnięcia kwestionowanych wierzytelności oraz do poddania się postępowaniu arbitrażowemu, czego Komisja nigdy formalnie nie odmówiła w żadnym z pism skierowanych do CT. Chodzi więc o zwykłe zajęcie stanowiska, niemające znamion decyzji, i wezwanie do późniejszych negocjacji w celu znalezienia rozwiązania możliwego do przyjęcia przez obie strony. Ponadto CT nigdy formalnie nie sprzeciwiło się żądaniu Komisji, ale ograniczało się do żądania wyjaśnień ze strony tej instytucji.
43
W odniesieniu do zaskarżonego aktu chodzi po prostu o akt przekazujący opinię z dnia 22 marca 2006 r. i niezawierający żadnej oceny dotyczącej jej zakresu.
44
Sam fakt, że zaskarżony akt stanowi odpowiedź na żądanie zawarte w nocie dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji z dnia 21 marca 2006 r. skierowanej do tymczasowego dyrektora CT, nie wystarczy, by uznać go za decyzję podlegającą zaskarżeniu na mocy art. 230 WE.
45
Ponadto w zakresie, w jakim Komisja przyznaje, że nie może powołać się na obowiązującą podstawę prawną w celu uzasadnienia obowiązku spoczywającego na CT wpłacenia do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego składki obciążającej pracodawcę, CT stoi na stanowisku, że odpowiedź udzielona na zwykłe wezwanie do zapłaty skierowane przez Komisję nie stanowi tym bardziej takiej decyzji. Kwestia, czy wyrażenie opinii przez instytucję stanowi – lub nie – decyzję podlegającą zaskarżeniu, uzależniona jest od pytania, czy autor kwestionowanego aktu działał na podstawie przepisu prawnego przyznającego mu uprawnienia decyzyjne oraz czy ten akt wywołuje skutki prawne.
46
Ponadto samo podniesienie faktu, że CT jest organem częściowo subwencjonowanym, samo w sobie nie narusza interesów Komisji poprzez istotną zmianę jego sytuacji prawnej.
47
Ponadto CT stoi na stanowisku, że to działania Komisji, tzn. ściągnięcie spornych wierzytelności przez potrącenie i wniesienie skargi o stwierdzenie nieważności decyzji, są działaniami mogącymi naruszyć jego interesy poprzez istotną zmianę jego sytuacji prawnej. Zdaniem CT Komisja powinna była, zamiast wnosić skargę o stwierdzenie nieważności aktu pozbawionego mocy prawnej, przyjąć decyzję wywołującą wiążące skutki prawne, której legalność CT mogłoby zaskarżyć.
48
Komisja podnosi, że przy stwierdzaniu, czy dane akty mogą stanowić przedmiot skargi na podstawie art. 230 WE, znaczenie ma ich istota oraz zamiar ich autora. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem forma, w której wydano akt czy decyzję, jest bowiem – z punktu widzenia możliwości podważenia tego aktu czy decyzji w drodze skargi o stwierdzenie nieważności – co do zasady obojętna.
49
Zaskarżony akt odpowiada na żądanie dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji, mające na celu „uzyskanie ze strony zarządu [CT] formalnego i umotywowanego stanowiska w sprawie wpłaty do ogólnego budżetu składki obciążającej pracodawcę za okres od 1998 r.”. W swojej istocie i zamiarze powinien być postrzegany jako wyrażający stanowisko CT w sprawie wpłaty do ogólnego budżetu składki do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego obciążającej pracodawcę.
50
Komisja podnosi, że chodzi o zajęcie jasnego stanowiska i że nota tymczasowego dyrektora generalnego CT, który przekazał to stanowisko, stanowi akt zaskarżalny na mocy art. 230 WE.
51
Zdaniem Komisji charakter decyzyjny zaskarżonego aktu wynika również z kontekstu, w jakim został przyjęty. Od 2000 r. CT systematycznie odmawiało, w przeciwieństwie do OHIM i do CPVO, wpłacenia do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego składki obciążającej pracodawcę. Ponadto w nocie z dnia 7 marca 2006 r. (zob. pkt 28 powyżej) Komisja odmówiła poddania się jakiemukolwiek postępowaniu arbitrażowemu. W takiej sytuacji twierdzenia CT, według których zaskarżony akt zawiera wezwanie do późniejszych negocjacji i propozycję poddania się postępowaniu arbitrażowemu, stanowią argument sztuczny.
Ocena Sądu
52
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedynie akty wywołujące wiążące skutki prawne, mogące naruszyć interesy osób trzecich poprzez istotną zmianę ich sytuacji prawnej, stanowią akty mogące być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności (zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie T-260/04 Cestas przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II-701, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo).
53
Ponadto należy wziąć pod uwagę istotę aktu, którego dotyczy skarga o stwierdzenie nieważności, aby ustalić, czy może on być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności, forma zaś jest tu, co do zasady, bez znaczenia (zob. ww. w pkt 52 wyrok w sprawie Cestas przeciwko Komisji, pkt 68 i przytoczone tam orzecznictwo).
54
Wyłącznie akt, w którym jego autor określa swoje stanowisko w sposób jednoznaczny i ostateczny, w formie pozwalającej na określenie jego charakteru, stanowi decyzję, która może być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności, jednakże pod warunkiem, że decyzja ta nie stanowi potwierdzenia wcześniej przyjętego aktu (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 26 maja 1982 r. w sprawie 44/81 Niemcy i Bundesanstalt für Arbeit przeciwko Komisji, Rec. s. 1855, pkt 12). W przypadku kiedy zaskarżony akt jest wyłącznie aktem potwierdzającym, skarga jest dopuszczalna tylko pod warunkiem, że akt potwierdzony został zaskarżony w terminie (zob. wyrok Sądu z dnia 10 lipca 1997 r. w sprawie T-227/95 AssiDomän Kraft Products i in. przeciwko Komisji, Rec. s. II-1185, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo). Wobec powyższego, jeżeli skarżący nie podejmie w terminie działań przeciwko decyzji, którą przyjęte zostały w sposób jednoznaczny środki wywołujące skutki prawne, które naruszają jego interesy i które go obowiązują, termin nie zostanie mu przywrócony poprzez zwrócenie się do autora kwestionowanego aktu o zmianę decyzji i wniesienie skargi na decyzję odmowną, utrzymującą w mocy wcześniej przyjętą decyzję (zob. wyrok Sądu z dnia 15 marca 1995 r. w sprawie T-514/93 Cobrecaf i in. przeciwko Komisji, Rec. s. II-621, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo).
55
Natomiast wyrażenie opinii na piśmie lub zwykłego zamiaru nie może stanowić decyzji, która może być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności w zakresie, w jakim nie wywołuje ona skutków prawnych lub kiedy jej celem nie jest wywoływanie takich skutków (zob. podobnie wyroki Trybunału: z dnia 27 marca 1980 r. w sprawie 133/79 Sucrimex i Westzucker przeciwko Komisji, Rec. s. 1299, pkt 15–19; z dnia 27 września 1988 r. w sprawie 114/86 Zjednoczone Królestwo przeciwko Komisji, Rec. s. 5289, pkt 12–15).
56
Ponadto w przypadku skarg o stwierdzenie nieważności wniesionych przez osoby fizyczne sąd wspólnotowy orzekł, że nie każde pismo przesłane w odpowiedzi na wniosek przedstawiony przez jego adresata stanowi decyzję otwierającą temu adresatowi drogę do skargi o stwierdzenie nieważności (zob. podobnie postanowienie Trybunału z dnia 27 stycznia 1993 r. w sprawie C-25/92 Miethke przeciwko Parlamentowi, Rec. s. I-473, pkt 10).
57
W świetle tych zasad należy ustalić, czy zaskarżony akt może być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności, co CT kwestionuje, argumentując, że ten akt nie jest decyzją i nie wywołuje wiążących skutków prawnych.
58
Po pierwsze, z orzecznictwa wynika (zob. pkt 53 powyżej), że znaczenie ma istota zaskarżonego aktu, a forma jest tu, co do zasady, bez znaczenia. Forma, w jakiej przyjęty został dany akt, nie może zmienić jego charakteru (zob. wyrok Sądu z dnia 24 marca 1994 r. w sprawie T-3/93 Air France przeciwko Komisji, Rec. s. II-121, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo) i nie ma wobec powyższego żadnego charakteru decydującego. Jednakże nie można wykluczyć, że Sąd weźmie pod uwagę formę, w jakiej zostały przyjęte akty będące przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności w zakresie, w jakim może to przyczynić się do ustalenia ich charakteru (zob. podobnie ww. w pkt 54 wyrok w sprawie Niemcy i Bundesanstalt für Arbeit przeciwko Komisji, pkt 12).
59
Wobec powyższego należy po pierwsze sprawdzić, czy zaskarżony akt, z racji swojej istoty, uwzględniając uprawnienia jego autora, może wywoływać wiążące skutki prawne (zob. podobnie ww. w pkt 56 postanowienie w sprawie Miethke przeciwko Parlamentowi, pkt 15, 16) oraz po drugie, czy rzeczywiście takie skutki wywołuje.
60
Po pierwsze, z podziału uprawnień pomiędzy dyrektora CT i zarząd tego organu, ustalonego w art. 9 i 13–15 rozporządzenia nr 2965/94 (zob. pkt 5, 9, 11 powyżej) wynika, że decyzja dotycząca wpłaty przez CT składki do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego wchodzi w zakres uprawnień zarządu. Zarząd, jak słusznie podnosi Komisja, mógł więc przyjąć decyzję mogącą naruszyć interesy osób trzecich, tzn. interesy finansowe Wspólnoty.
61
Po drugie, zaskarżony akt stanowi zwykłą notę przekazującą opinię z dnia 22 marca 2006 r. Pomimo że stanowi odpowiedź na wezwanie Komisji do zajęcia stanowiska w sprawie zasady wpłaty składek do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego przez CT – jak podnosi to Komisja – nota ta sama w sobie pozbawiona jest skutków prawnych. Jednakże nie można wykluczyć, że sam przekazany akt narusza interesy Komisji poprzez istotną zmianę jej sytuacji prawnej. Wobec powyższego należy zbadać istotę opinii z dnia 22 marca 2006 r.
62
W tym względzie należy zauważyć, że dokument zatytułowany jest „opinia”, co, jak podnosi CT, powoduje, że taki akt nie może być poddany kontroli legalności. Jednakże w zakresie, w jakim należy uwzględnić istotę aktu, a nie jego formę (zob. pkt 53, 58 powyżej), sama przesłanka, że jest on zatytułowany „opinia”, nie wystarczy, by orzec, wyłącznie z tego powodu, że skarga jest niedopuszczalna. Natomiast bez przywiązywania do tego faktu decydującego znaczenia należy uwzględnić sam tytuł, aby w ramach wykładni treści aktu ocenić, czy nosi on znamiona decyzji.
63
W tej opinii zarząd CT w szczególności wskazał, co następuje:
„Zarząd [CT] z zainteresowaniem zapoznał się z różnymi przekazanymi mu dokumentami, dotyczącymi zasad wpłacania do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego składek obciążających pracodawcę za pracowników [CT] […].
Jak wynika z [dwóch] opinii, wydaje się, że [CT], którego jednym z zadań jest branie udziału w pracach Międzyinstytucjonalnego Komitetu ds. Tłumaczeń Pisemnych i Ustnych, i które z tego tytułu uzyskuje dotację z ogólnego budżetu [Unii], ma charakter agencji finansowanej z budżetu, podczas gdy Komisja nie podziela tego stanowiska. Wobec powyższego zarząd [CT] stoi na stanowisku, że [CT] nie jest zobowiązane do wpłacania składki obciążającej pracodawcę do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego”.
64
W okolicznościach niniejszej sprawy ostatnie zdanie fragmentu zacytowanego w pkt 63 powyżej nie stanowi ostatecznego zajęcia stanowiska, mającego znamiona decyzji w rozumieniu orzecznictwa powołanego w pkt 54 powyżej.
65
Chociaż na mocy art. 72 ust. 2 rozporządzenia nr 1605/2002 Komisja mogła przyjąć decyzję nakazującą CT wpłacenie kwot, do których wpłaty, jej zdaniem, organ ten był zobowiązany, to jednak ograniczyła się do kilkakrotnego ponowienia wezwań CT do wpłacenia z własnej woli składek do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego za lata budżetowe 1998–2005. W odpowiedzi na te wezwania CT wielokrotnie pytało służby Komisji o podstawę prawną mającą stanowić uzasadnienie wpłaty tych składek (zob. pkt 15, 18, 20, 23, 27 powyżej).
66
W tym kontekście należy uznać, że w opinii z dnia 22 marca 2006 r. zarząd CT ograniczył się do poinformowania Komisji, iż uważa, że nie odpowiedziała ona w sposób zadowalający na powtarzane wielokrotnie żądania podania podstaw prawnych, na jakich opierała się, domagając się dokonania tej wpłaty. Ponadto należy zauważyć, że opinia z dnia 22 marca 2006 r. kończy się propozycją kontynuowania wymiany poglądów i propozycją wszczęcia postępowania mającego zakończyć spór. W tych okolicznościach zajęcie stanowiska przez zarząd CT nie ma charakteru ostatecznego i nie mogło wywołać wiążących skutków prawnych naruszających interesy osób trzecich poprzez istotną zmianę ich sytuacji prawnej.
67
Ponadto należy stwierdzić, że nawet przy założeniu, iż stanowisko wyrażone w opinii z dnia 22 marca 2006 r. może być uznane, przeciwnie, za wywołujące takie skutki prawne już w dniu 11 kwietnia 2000 r. (zob. pkt 18 powyżej), a następnie w dniu 27 października 2000 r. (zob. pkt 21 powyżej) oraz w dniu 26 października 2001 r. (zob. pkt 25 powyżej), zarząd CT kwestionował, w słowach podobnych i pozbawionych dwuznaczności, jakoby był zobowiązany do wpłacenia jakiejkolwiek składki obciążającej pracodawcę do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego. Wobec powyższego opinia z dnia 22 marca 2006 r. ma charakter czysto potwierdzający w stosunku do stanowiska zajmowanego wcześniej wielokrotnie przez zarząd CT. To stanowisko nie zostało jednak zakwestionowane w terminie przewidzianym na wniesienie skargi o stwierdzenie nieważności i wobec powyższego, na mocy orzecznictwa powołanego w pkt 54 powyżej, niniejsza skarga jest niedopuszczalna.
68
Po drugie, żaden z argumentów podniesionych przez Komisję nie jest w stanie przesądzić o dopuszczalności skargi.
69
Z jednej strony prawdą jest, że zaskarżony akt stanowi odpowiedź na żądanie dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji (zob. pkt 29 powyżej), mające na celu uzyskanie ze strony zarządu [CT] „formalnego i umotywowanego stanowiska” w sprawie wpłaty do ogólnego budżetu składki do wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego obciążającej pracodawcę za lata budżetowe 1998–2005. Jednakże nie każde pismo przesłane przez organ wspólnotowy w odpowiedzi na żądanie jego adresata stanowi decyzję, która może być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności (zob. podobnie ww. w pkt 56 postanowienie w sprawie Miethke przeciwko Parlamentowi, pkt 10).
70
Z drugiej strony fakt, że w okolicznościach, w jakich została przedstawiona, propozycja zawarta w opinii z dnia 22 marca 2006 r. i dotycząca prowadzenia negocjacji i poddania się wspólnie postępowaniu arbitrażowemu zdaniem Komisji stanowi wyłącznie zabieg mający na celu przeciąganie postępowania. Jak zostało to stwierdzone w pkt 65 powyżej, Komisja mogła przyjąć decyzję zobowiązującą CT do wpłacenia składek, do których odprowadzenia jej zdaniem ten organ był zobowiązany. W takim przypadku organ ten byłby adresatem decyzji zmieniającej jego sytuację prawną, na którą, jeśliby uznał to za zasadne, mógłby wnieść skargę o stwierdzenie nieważności.
71
W świetle powyższych rozważań należy przyjąć pierwszy zarzut niedopuszczalności podniesiony przez CT. Niniejszą skargę należy zatem odrzucić jako oczywiście niedopuszczalną, bez konieczności badania drugiego zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez CT.
W przedmiocie kosztów
72
Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami, zgodnie z żądaniem CT.
Z powyższych względów
SĄD (trzecia izba)
postanawia, co następuje:
1)
Skarga zostaje odrzucona jako oczywiście niedopuszczalna.
2)
Komisja Europejska zostaje obciążona kosztami.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 12 lutego 2010 r.
Sekretarz
E. Coulon
Prezes
J. Azizi
( *1 ) Język postępowania: francuski.
Full & Egal Universal Law Academy