KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
JULIANE KOKOTT
ippreżentati fil-25 ta’ Settembru 2008 1(1)
Kawża C‑18/08
Foselev Sud-Ouest SARL
vs
Administration des douanes et droits indirects
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunal d’instance de Bordeaux (Franza)]
“Taxxa fuq il-vetturi bil-mutur – Direttiva 1999/62/KE – Eżenzjoni ta’ ċerti vetturi użati esklużivament għat-trasport ta’ apparat installat b’mod permanenti għal xogħlijiet pubbliċi u industrijali – Approvazzjoni tal-Kummissjoni – Effett dirett ta’ deċiżjoni”
I – Introduzzjoni
1. Ir-Repubblika Franċiża kellha l-intenzjoni li teżenta ċerti vetturi ta’ merkanzija tqila mit-taxxa fuq il-vetturi (taxe spéciale sur certains véhicules routiers, magħrufa wkoll bħala taxe à l’essieu). Id-Direttiva 1999/62/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Ġunju 1999 dwar il-ħlas li jrid isir minn vetturi ta’ merkanzija tqila għall-użu ta’ ċerti infrastrutturi(2) tarmonizza din it-taxxa. Skont id-Direttiva, l-applikazzjoni tal-eżenzjoni kienet teħtieġ l-approvazzjoni tal-Kummissjoni, li din tal-aħħar tat fil-forma ta’ deċiżjoni indirizzata lir-Repubblika Franċiża. Kien biss aktar minn sena wara li ġie adottat id-digriet Franċiż li introduċa l-eżenzjoni.
2. Issa nqalgħet il-kwistjoni jekk persuna taxxabbli kinitx intitolata għall-eżenzjoni fiskali qabel l-adozzjoni tad-digriet billi tibbaża ruħha direttament fuq id-deċiżjoni tal-Kummissjoni. Din il-kwistjoni qamet mhux biss quddiem it-Tribunal d’instance de Bordeaux, li ressaq din it-talba għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt, qrati oħrajn tal-ewwel istanza kif ukoll il-Cour d’appel ta’ Lyon diġà taw deċiżjonijiet diverġenti fuq din il-kwistjoni.
II – Il-kuntest ġuridiku
3. L-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 1999/62 jgħid hekk:
“L-Istati Membri jistgħu japplikaw rati mnaqqsa jew eżenzjonijiet għal:
[…]
(b) vetturi li jivvjaġġaw b’mod okkażjonali biss fuq it-toroq pubbliċi ta’ l-Istat Membru ta’ reġistrazzjoni [u li] huma wżati minn persuni naturali jew ġuridiċi li l-okkupazzjoni prinċipali tagħhom mhix it-trasport ta’ merkanzija, sakemm l-operazzjonijiet ta’ trasport imwettqa minn dawn il-vetturi ma jikkawżawx tgħawwiġ fil-kompetizzjoni, u soġġett għall-kunsens tal-Kummissjoni.”
4. Wara li r-Repubblika Franċiża kienet talbet lill-Kummissjoni tagħti l-kunsens tagħha għall-eżenzjoni ta’ ċerti vetturi, din tal-aħħar adottat fl-20 ta’ Ġunju 2005 id-Deċiżjoni 2005/449/KE(3), li ġiet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej fil-21 ta’ Ġunju 2005. Id-deċiżjoni tgħid hekk:
“Artikolu 1
Il-Kummissjoni b’dan qiegħda tagħti l-kunsens tagħha sabiex sal-31 ta’ Diċembru 2009 jiġu eżentati mit-taxxa fuq il-vetturi bil-mutur skont l-Artikolu 6(2)(b) tad-Direttiva 1999/62/KE il-vetturi li ġejjin ta’ 12-il tunnellata jew iżjed, li jintużaw esklużivament għat-trasport ta’ apparat installat b’mod permanenti għal xogħlijiet pubbliċi u industrijali fi Franza:
1. Makkinarju mobbli li jerfa’ u jqandel (krejnijiet armati fuq xażi bir-roti);
2. Pompi u pumping stations mobbli installati b’mod permanenti fuq xażi bir-roti;
3. Settijiet ta’ kumpressuri bil-mutur mobbli installati b’mod permanenti fuq xażi bir-roti;
4. Mixers u pompi tal-konkos installati b’mod permanenti fuq xażi bir-roti (ħlief għall-vetturi bid-drum użati għat-trasport tal-konkos);
5. Settijiet ta’ ġeneraturi mobbli installati b’mod permanenti fuq xażi bir-roti;
6. Magni għat-tħaffir mobbli installati b’mod permanenti fuq xażi bir-roti.
Artikolu 2
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Repubblika Franċiża.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
5. Permezz tad-Digriet Nru 2006-818 tas-7 ta’ Lulju 2006, ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tar-Repubblika Franċiża fid-9 ta’ Lulju 2006, ir-Repubblika Franċiża eżentat il-vetturi msemmijin fid-Deċiżjoni 2005/449 mit-taxxa fuq il-vetturi bil-mutur sal-31 ta’ Diċembru 2009.
III – Il-fatti, it-talba għal deċiżjoni preliminari u l-proċeduri
6. Fil-kawża prinċipali, Foselev Sud-Ouest SARL (iktar ’il quddiem “Foselev”) qed titlob mingħand l-Administration des douanes et des droits indirects ir-rimbors tat-taxxa fuq il-vetturi fl-ammont ta’ EUR 1 973,74 flimkien mal-imgħaxijiet u l-ispejjeż li kellha tħallas indebitament fil-perijodu bejn l-20 ta’ Ġunju 2005 u d-9 ta’ Lulju 2006. Ir-rikorrenti tqis li d-dritt għall-eżenzjoni fiskali jirriżulta direttament mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/449, b’mod li ma kienet dovuta l-ebda taxxa oħra sa mill-adozzjoni tagħha u mhux biss mid-dħul fis-seħħ tad-digriet.
7. B’sentenza tal-4 ta’ Diċembru 2007, it-Tribunal d’instance de Bordeaux, li quddiemu tressqet il-kawża, għamel id-domanda preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
L-Artikolu 6(2)(b) tad-Direttiva 1999/62/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Ġunju 1999 dwar il-ħlas li jrid isir minn vetturi ta’ merkanzija tqila għall-użu ta’ ċerti infrastrutturi jipprovdi għall-possibbiltà li Stat Membru jeżenta ċerti kategoriji ta’ vetturi. F’dan il-kuntest, l-awtorizzazzjoni mogħtija mill-Kummissjoni lil Franza, permezz tad-deċiżjoni tal-20 ta’ Ġunju 2005, sabiex teżenta [mit-taxxa fuq il-vetturi bil-mutur] ċerti kategoriji ta’ vetturi hija applikabbli direttament għall-individwi, jew peress li hija deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni indirizzata lil Franza, teħtieġ miżura ta’ traspożizzjoni nazzjonali?
8. Fil-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub Foselev, il-Gvern Franċiż u l-Gvern Taljan kif ukoll il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej. Ma saritx trattazzjoni orali.
IV – Evalwazzjoni legali
9. Skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 249 KE, deċiżjoni għandha torbot fl-intier tagħha lil dawk li lejhom tkun indirizzata. Skont l-Artikolu 2 tagħha, id-Deċiżjoni 2005/449 hija indirizzata lir-Repubblika Franċiża.
10. Madankollu, kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, ikun inkompatibbli mal-effett vinkolanti mogħti lid-deċiżjonijiet mill-Artikolu 249 KE li tiġi eskluża fil-prinċipju l-possibbiltà li persuni affettwati jistgħu jinvokaw l-obbligu impost minn deċiżjoni(4). B’dan il-mod, dispożizzjoni ta’ deċiżjoni indirizzata lil Stat Membru tista’ tiġi invokata kontra dan l-Istat Membru meta d-dispożizzjoni inkwistjoni timponi fuq id-destinatarju tagħha obbligu li huwa inkondizzjonat u suffiċjentement ċar u preċiż(5).
11. Kuntrarjament għall-Gvernijiet li pparteċipaw fil-kawża u għall-Kummissjoni, Foselev tqis li d-Deċiżjoni 2005/449 tobbliga lir-Repubblika Franċiża tintroduċi l-eżenzjoni li tissemma hemmhekk.
12. Il-kwistjoni jekk mid-Deċiżjoni jirriżultax obbligu inkondizzjonat u suffiċjentement ċar u preċiż li jiġu eżentati l-vetturi speċifikati mit-taxxa minn ċerta data ’l quddiem għandha tiġi riżolta fid-dawl tal-kliem tagħha u tal-bażi li fuqha din id-deċiżjoni hija awtorizzata, jiġifieri l-Artikolu 6(2)(b) tad-Direttiva 1999/62.
13. It-test tad-Deċiżjoni 2005/449 ma jistabbilixxix obbligu f’dan is-sens. Għall-kuntrarju, l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni huwa limitat biex jagħti l-kunsens tal-Kummissjoni għall-miżuri mitlubin minn Franza. Huwa veru li din id-dispożizzjoni tippermetti l-eżenzjoni sal-31 ta’ Diċembru 2009 biss. Madankollu ma tiffissa ebda data minn meta l-eżenzjoni tibda tapplika. Għalhekk ir-Repubblika Franċiża kienet libera, anki wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ approvazzjoni, li tintroduċi l-eżenzjoni approvata f’kull ħin qabel il-31 ta’ Diċembru 2009, permezz tal-adozzjoni tad-digriet korrispondenti, jew possibbilment ukoll li ma tagħmel l-ebda użu mill-awtorizzazzjoni.
14. L-Artikolu 6(2)(b) tad-Direttiva 1999/62 jagħti lill-Istati Membri l-possibbiltà li jeżentaw il-vetturi deskritti f’din id-dispożizzjoni mit-taxxa jew li jissuġġettawhom għal rati mnaqqsa, kif jirriżulta mingħajr ambigwità mill-użu ta’ kliem “jistgħu japplikaw”. Għalhekk l-Istati Membri jgawdu minn diskrezzjoni fir-rigward ta’ jekk jagħmlux użu mill-għażla li tipprovdi d-Direttiva.
15. L-applikazzjoni tar-regoli ta’ eżenzjoni nazzjonali korrispondenti hija suġġetta għall-approvazzjoni tal-Kummissjoni. Kif tgħid ġustament il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, id-deċiżjoni tagħha li tapprova l-eżenzjoni fiskali ma tistax tittrasforma d-diskrezzjoni li tagħti d-Direttiva lill-Istat Membru fi dmir li tiġi adottata l-eżenzjoni.
16. Huwa veru li l-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza Hansa Fleisch, iddikjarat li l-fatt li deċiżjoni tippermetti lill-Istati Membri indirizzati li jidderogaw minn dispożizzjonijiet ċari u preċiżi tal-istess deċiżjoni fih innifsu ma jċaħħadx dawn id-dispożizzjonijiet mill-effett dirett tagħhom(6).
17. Madankollu, is-sitwazzjoni legali f’dik il-kawża mhijiex paragunabbli ma’ ta’ dan il-każ. Id-deċiżjoni applikabbli f’dik il-kawża stabbiliet dritt b’rata fissa għall-ispezzjonijiet sanitarji tal-laħam imma ppermettiet lill-Istati Membri japplikaw drittijiet li kienu jidderogaw minn dik ir-rata fissa u li kienu jikkorrispondu għall-ispejjeż attwali tal-ispezzjonijiet. Għalhekk, kuntrarjament għad-Deċiżjoni 2005/449, id-deċiżjoni fil-kawża Hansa Fleisch stabbiliet obbligu li jiġu imposti ċertu drittijiet. Mingħajr dubju dik id-deċiżjoni kienet tippermetti lill-Istati Membri jiffissaw drittijiet li kienu jidderogaw mid-drittijiet b’rata fissa. Madankollu, dik id-deċiżjoni kienet tippreskrivi kundizzjonijiet dwar it-tħaddim ta’ dawk id-derogi nazzjonali. F’dik is-sitwazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li kien meħtieġ li individwu suġġett għall-ħlas tad-dritt ikun jista’ jinvoka d-deċiżjoni direttament quddiem qorti nazzjonali sabiex jiġi vverifikat jekk id-deroga mid-drittijiet b’rata fissa kinitx konformi mad-dispożizzjonijiet tad-deċiżjoni(7).
18. Għalhekk dak li ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Hansa Fleisch ma jistax jiġi traspost għal dan il-każ, billi la d-Deċiżjoni 2005/449 u lanqas id-Direttiva 1999/62, li fuqha hija bbażata din id-deċiżjoni, ma jimponu obbligu fuq l-Istati Membri li jintroduċu l-eżenzjoni fiskali li l-konformità miegħu tista’ tkun suġġetta għal stħarriġ ġudizzjarju. Barra minn hekk, fil-perijodu li għalih Foselev qed titlob ir-rimbors fiskali, ma kienet teżisti l-ebda dispożizzjoni nazzjonali ta’ implementazzjoni li setgħet tkun is-suġġett ta’ stħarriġ ġudizzjarju fir-rigward tal-konformità tagħha mal-kriterji tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni.
19. Seta’ forsi jsir parallel mal-kawża Hansa Fleisch kieku l-Kummissjoni awtorizzat lir-Repubblika Franċiża tapplika rata mnaqqsa lil ċerti kategoriji ta’ vetturi u sussegwentement ġew applikati rati tat-taxxa li jidderogaw minn dawn ir-rati mnaqqsa. Iżda dan mhuwiex il-każ. Għalhekk, jibqa’ l-fatt li d-Deċiżjoni 2005/449 ma timponix fuq ir-Repubblika Franċiża xi obbligu li tapplika din l-eżenzjoni minn data partikolari.
20. Ir-referenza ta’ Foselev għall-Artikolu 254(3) KE ma tbiddel xejn f’dan ir-rigward. Skont din id-dispożizzjoni, id-deċiżjonijiet għandhom jiġu nnotifikati lil dawk li kienu indirizzati u jidħlu fis-seħħ meta ssir dik in-notifika. Madankollu, hija biss ir-regola li jkun fiha effettivament id-deċiżjoni inkwistjoni li tidħol fis-seħħ.
21. In-notifika tad-Deċiżjoni 2005/449 lir-Repubblika Franċiża (jew possibbilment ukoll il-pubblikazzjoni tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej(8)) għalhekk iddaħħal fis-seħħ l-approvazzjoni għall-applikazzjoni tal-eżenzjoni effettiva. Kieku l-leġiżlatur Franċiż ippromulga d-digriet qabel ma ngħatat l-approvazzjoni u ssuġġetta l-applikazzjoni tad-digriet għall-kundizzjoni sospensiva li l-Kummissjoni tapprova l-miżura, Foselev kienet tkun tista’ tibbaża ruħha fuq l-eżenzjoni sa minn meta d-Deċiżjoni kienet daħlet fis-seħħ(9). Iżda, f’dak il-każ, l-eżenzjoni ma kinitx tirriżulta direttament mid-Deċiżjoni imma mid-digriet. Madankollu, il-leġiżlatur nazzjonali għażel triq oħra, kif seta’ wkoll jagħmel: stenna l-approvazzjoni tal-Kummissjoni u kien biss wara li ngħatat l-approvazzjoni li huwa ppromulga d-digriet li inkorpora l-eżenzjoni fil-liġi fiskali nazzjonali. Il-fatt li għaddiet aktar minn sena bejn iż-żewġ miżuri huwa irrilevanti mil-lat tad-dritt Komunitarju.
V – Konklużjoni
22. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi d-domanda preliminari li saret mit-Tribunal d’instance de Bordeaux kif ġej:
Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni Nru 2005/449/KE tal-20 ta’ Ġunju 2005, li biha l-Kummissjoni tat il-kunsens lir-Repubblika Franċiża għall-eżenzjoni ta’ ċerti kategoriji ta’ vetturi mit-taxxa fuq il-vetturi bil-mutur skont l-Artikolu 6(2)(b) tad-Direttiva 1999/62, ma tagħti direttament lill-individwi ebda dritt għall-eżenzjoni. Hija biss l-adozzjoni mill-Istat Membru kkonċernat ta’ miżura ta’ implementazzjoni korrispondenti li toħloq id-dritt għall-eżenzjoni fiskali.
1 – Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.
2 – ĠU L 187, p. 42.
3 – Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta’ Ġunju 2005 dwar talba għal eżenzjoni mit-taxxa fuq il-vetturi bil-mutur ippreżentata minn Franza skont l-Artikolu 6(2)(b) tad-Direttiva 1999/62/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-ħlas li jrid isir minn vetturi ta’ merkanzija tqila għall-użu ta’ ċerti infrastrutturi (ĠU L 158, p. 23).
4 – Sentenzi tas-6 ta’ Ottubru 1970, Grad (9/70, Ġabra p. 825, punt 5) u tal-10 ta’ Novembru 1992, Hansa Fleisch (C-156/91, Ġabra p. I‑5567, punt 12). Ara fid-dettall, ukoll, fuq l-effett dirett tad-deċiżjonijiet, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Trstenjak tad-29 ta’ Marzu 2007 fil-kawża Carp (C-80/06, Ġabra p. I‑4473, punt 55 et seq.).
5 – Sentenzi Grad (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4, punt 9) u Hansa Fleisch (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4, punt 13).
6 – Sentenza Hansa Fleisch (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4, punt 15).
7 – Ara s-sentenza Hansa Fleisch (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4, punt 15) b’referenza għas-sentenza tal-4 ta’ Diċembru 1974, Van Duyn (41/74, Ġabra p. 1337, punt 7).
8 – Ara wkoll, fuq ir-relazzjoni bejn in-notifika u l-pubblikazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali, il-konklużjonijiet tiegħi tat-13 ta’ Diċembru 2007 fil-kawża Bertelsmann et vs Impala (C‑413/06 P, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra p.I-4951, punt 82).
9 – Li kieku wieħed kellu jaqbel mal-pożizzjoni legali ta’ Foselev, il-leġiżlatur Franċiż kellu jew jipproċedi b’dan il-mod jew jagħti effett retroattiv lill-eżenzjoni, għaliex altrimenti xorta kien ikun hemm ksur tal-“obbligu” li tiġi introdotta l-eżenzjoni fil-perijodu bejn in-notifika tad-deċiżjoni u l-adozzjoni tad-digriet.
Full & Egal Universal Law Academy