KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
KOKOTT
ippreżentati fil-25 ta’ Marzu 2010 1(1)
Kawża C‑105/08
Il-Kummissjoni Ewropea
vs
Ir-Repubblika Portugiża
“Libertà li jiġu pprovduti servizzi – Tassazzjoni diretta – Dħul mill-interessi – Trattament differenti ta’ istituzzjonijiet finanzjarji residenti u dawk mhux residenti – Tassazzjoni f’ras il-għajn fuq id-dħul gross ta’ istituzzjonijiet finanzjarji mhux residenti”
I – Introduzzjoni
1. F’dan ir-rikors dwar nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, il‑Kummissjoni tikkontesta l-impożizzjoni mir-Repubblika Portugiża ta’ taxxa ogħla fuq l-interessi riċevuti mill-istituzzjonijiet finanzjarji mhux residenti fil-Portugall meta mqabbla mad-dħul mill-interessi tal‑benefiċjarji residenti hemmhekk. Fuq il-pagamenti ta’ interessi transkonfinali qed tiġi applikata taxxa f’ras il-għajn sa 20 % fuq id-dħul gross. L-ispejjeż ta’ rifinanzjament konnessi mal-għoti ta’ self ma jistgħux jitnaqqsu. Min-naħa l-oħra, fil-każ ta’ benefiċjarji residenti fit‑territorju nazzjonali, huwa biss id-dħul nett li jiġi suġġett għat-taxxa tal-kumpanniji ta’ 25 %.
2. Il-Kummissjoni ssostni li, b’dan il-mod, il-Portugall jikser il‑libertà li jiġu pprovduti servizzi u l-moviment liberu tal-kapital, iggarantiti fit-Trattat KE u fit-Trattat dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea tat-2 ta’ Mejju 1992 (iktar ’il quddiem it-“Trattat ŻEE) (2).
3. Ir-Repubblika Portugiża tiddefendi ruħha l-ewwel nett, billi ssostni li l-Kummissjoni ma ressqitx prova konkreta dwar l‑impożizzjoni ogħla fuq l-istituzzjonijiet mhux residenti. Sussidjarjament, hija tosserva li l-istituzzjonijiet finanzjarji residenti u dawk mhux residenti ma jinsabux f’sitwazzjoni analoga. L‑istituzzjonijiet finanzjarji mhux residenti li jikkonċedu self ikunu suġġetti b’mod limitat għat-taxxa għad-dħul mill-interessi miksub fil‑Portugall. Għalhekk, l-Istat minn fejn joriġinaw l-interessi, skont il‑ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzj(3), għandu jieħu inkunsiderazzjoni biss l-ispejjeż direttament konnessi mal-attività ekonomika eżerċitata f’dan l-Istat. Madankollu l-ispejjeż ta’ rifinanzjament ma jistgħux jiġu attribwiti għal self speċifiċi. Għalhekk ma jkunx possibbli li jiġu ddeterminati l-ispejjeż konnessi direttament mad-dħul mill-interessi fil-Portugall mill-banek mhux residenti miksuba fil-Portugall.
4. Fil-każ ta’ persuna taxxabbli residenti, id-dħul nett jista’ min‑naħa l-oħra jiġi stabbilit mingħajr diffikultà. Peress li dawn il‑persuni taxxabbli huma suġġetti għall-pagament tat-taxxa fil‑Portugall għad-dħul tagħhom irrispettivament minn fejn jirriżulta, huma jistgħu jnaqqsu minn dan id-dħul l-ispejjeż professjonali tagħhom komplessivi, mingħajr il-ħtieġa li l-ispejjeż jiġu attribwiti għal dħul partikolari.
5. Il-Kummissjoni tikkunsidra li din il-kawża hija proċedura pilota u ssostni li anki Stati Membri oħra jimponu taxxa fuq id-dħul mill‑interessi ta’ banek mhux residenti abbażi ta’ regoli simili, ispirati mill-mudell tal-Konvenzjoni għall-prevenzjoni tat-taxxa doppja f’materja ta’ taxxi fuq id-dħul u fuq il-proprjetà tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u Żvilupp Ekonomiku (iktar ’il quddiem “Mudell ta’ Konvenzjoni fiskali tal-OKŻE”).
6. Sa issa l-Qorti tal-Ġustizzja għadha ma ħaditx pożizzjoni speċifika rigward l-impożizzjoni tat-taxxa fuq il-pagament ta’ interessi transkonfinali fl-Istat minn fejn joriġinaw l-interessi, b’differenza mill‑każ ta’ impożizzjoni tat-taxxa fuq it-tqassim ta’ dividendi transkonfinali. Fi kwalunkwe każ wieħed għandu jsemmi s-sentenza Truck Centre (4), rigward il-pagamenti ta’ interessi bejn impriżi konnessi ma’ xulxin. Dawn il-pagamenti għandhom ikunu fl-istess ħin eżentati mit-taxxa f’ras il-għajn skont id-Direttiva 2003/49/KE (5). It-tassazzjoni fuq il-pagament ta’ interessi lil persuni fiżiċi mhux residenti hija wkoll regolata mid-dritt Komunitarju (6). Min-naħa l-oħra ma jeżistu ebda dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju sekondarju dwar it-trattament fiskali ta’ pagamenti ta’ interessi lill-istituzzjonijiet finanzjarji li jkollhom l-uffiċċju rreġistrat fi Stat Membru ieħor, li ma humiex konnessi mad-debitur.
II – Il-kuntest ġuridiku
7. L-Artikoli 49 u 56 KE, li jiggarantixxu l-libertà li jiġu pprovduti servizzi u l-moviment liberu tal-kapital jirrappreżentaw il-kuntest ġuridiku Komunitarju għal din il-kawża. L-Artikoli 36 u 40 tal-Ftehim taż-ŻEE li wkoll ġew iċċitati jikkorrispondu essenzjalment mad‑dispożizzjonijiet imsemmija fit-Trattat KE.
8. Skont l-Artikolu 4(2) tal-Código do Imposto sobre o Rendimento Pessoas Colectivas Portugiż (7) (Kodiċi dwar it-tassazzjoni ta’ kumpanniji, iktar ’il quddiem, iċ-“CIRC”) il-persuni ġuridiċi u l‑entitajiet l-oħrajn li ma humiex residenti fit-territorju nazzjonali huma suġġetti għat-taxxa biss fir-rigward ta’ dħul miksub fit-territorju nazzjonali. Skont l-Artikolu 4(3)(c) taċ-CIRC huma suġġetti għal taxxa is-segwenti dħul ta’ persuni mhux residenti li joriġina fil-Portugall: id‑dħul minn kapitali li dawk li jqassmuh għandhom ir-residenza tagħhom fit-territorju nazzjonali, jew li għandhom hemmhekk is-sede jew it-tmexxija tagħhom, kif ukoll il-pagamenti li għandhom jiġu attribwiti lill-organizzazzjonijiet nazzjonali permanenti.
9. Skont l-Artikolu 88(1), (3)(b) u (5) taċ-CIRC, fil-każ ta’ benefiċjarji mhux residenti, it-taxxa tiġi applikata bħala tnaqqis definittiv f’ras il-għajn. Abbażi tal-Artikolu 80(2)(c) taċ-CIRC, ir-rata ta’ tassazzjoni hija ekwivalenti għal 20 %. Il-konvenzjonijiet fiskali bilaterali dwar l-eliminazzjoni tat-taxxa doppja (iktar ’il quddiem il-“KFB”), konklużi bejn il-Portugall u l-Istati Membri kollha, ħlief Ċipru, u mal-Istati kollha partijiet għaż-ŻEE, ħlief il-Liechtenstein, jistipulaw tnaqqis tar-rata tat-taxxa applikata mill-Istat li minnu joriġinaw l‑interessi ta’ 10, 12 u 15 %. Il-KFB jistipulaw f’dak il-każ, skont il‑Mudell tal-Konvenzjoni fiskali tal-OKŻE, li t-tnaqqis f’ras il-għajn jiġi applikat fuq id-dħul gross tal-benefiċjarju mhux residenti.
10. Min-naħa l-oħra, id-dħul tal-benefiċjarji residenti huma suġġetti għar-rata ġenerali tat-taxxa fuq il-qligħ ta’ 25 % (l-Artikolu 80(1) taċ‑CIRC). Madankollu, fil-każ tagħhom, it-taxxa hija applikata biss fuq id-dħul nett, jiġifieri fuq id-dħul mill-interessi wara t-tnaqqis ta’ spejjeż professjonali, inklużi l-ispejjeż ta’ rifinanzjament.
III – Il-fażi prekontenzjuża u r-rikors
11. Fil-fażi prekontenzjuża, li saret b’mod regolari, il-Kummissjoni kkritikat lill-Portugall fuq il-fatt li jintaxxa l-interessi minn self ipotekarju u minn self ieħor, li tħallsu minn debituri residenti fit‑territorju nazzjonali lil istituzzjonijiet finanzjarji li għandhom lis-sede tagħhom fi Stat Membru ieħor jew fi Stat assoċjat fiż-ŻEE, b’mod iktar oneruż meta mqabbla mal-interessi mħallsa lil benefiċjarji residenti. Dan jikser l-Artikoli 49 u 56 KE u d‑dispożizzjonijiet korrispondenti tal-Ftehim taż-ŻEE. Peress li l‑argumenti mressqin mill-Portugall għad-difiża tiegħu ma kkonvinċewx lill-Kummissjoni, fis-6 ta’ Marzu 2008 din ippreżentat r‑rikors preżenti u titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tikkonstata li r-Repubblika Portugiża, meta tintaxxa l-pagamenti ta’ interessi minn barra l-pajjiż b’mod iżjed oneruż meta mqabbla ma’ pagamenti ta’ interessi lil istituzzjonijiet finanzjarji residenti fit-territorju Portugiż, u b’hekk tillimita l-libertà li jiġu pprovduti servizzi ta’ self ipotekarju u ta’ self ieħor, naqset milli twettaq l‑obbligi tagħha taħt l-Artikoli 49 u 56 KE, u taħt l-Artikoli 36 u 40 tal-Ftehim ŻEE.
– tikkundanna lir-Repubblika Portugiża għall-ispejjeż.
12. Ir-Repubblika Portugiża qed titlob li jiġi miċħud ir-rikors u li l‑Kummissjoni tiġi kkundannata għall-ispejjeż.
13. Permezz ta’ digriet tal-4 ta’ Awwissu 2008, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja aċċetta li r-Repubblika tal-Litwanja tintervjeni insostenn tat-talbiet tar-Repubblika Portugiża.
IV – Analiżi ġuridika
A – L-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-Artikoli 49 u 56 KE
1. Libertà fundamentali applikabbli
14. Skont ġurisprudenza stabbilita sabiex jiġi ddeterminat jekk liġi nazzjonali taqax taħt waħda jew oħra mil-libertajiet ta’ moviment, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-għan tal-liġi inkwistjoni (8).
15. Abbażi tal-liġijiet ikkontestati, kull dħul minn kapital li jkun ġej minn persuni ġuridiċi barranin hu suġġett għal tnaqqis f’ras il-għajn. Għalhekk dawn jiġu applikati, abbażi tal-formulazzjoni tagħhom, ukoll għall-interessi fir-rigward ta’ self jew dħul ta’ kapital ieħor bejn impriżi li l-għan prinċipali tagħhom ma jikkonsistix fil-provvista ta’ servizzi finanzjarji.
16. Madankollu s-suġġett tar-rikors tal-Kummissjoni huwa biss it‑trattament fiskali tal-interessi li l-istituzzjonijiet finanzjarji jirċievu minn self mogħti minnhom. Skont ġurisprudenza stabbilita, l-attività ta’ għoti tal-kreditu ta’ stabbiliment ta’ kreditu tikkostitwixxi servizz fis-sens tal‑Artikolu 49 KE (9).
17. Ċertament, fil-kuntest tal-provvista ta’ servizzi finanzjarji, l‑ammont tas-self u tal-interessi għandhom għalhekk jiġu ttrasferiti minn Stat Membru għal ieħor. Dawn il-movimenti finanzjarji transkonfinali jikkostitwixxu wkoll, fil-prinċipju, operazzjonijiet ta’ moviment ta’ kapital u ta’ pagamenti. Madankollu dawn għandhom il‑funzjoni biss li jiġi eżegwit il-kuntratt tal-għoti tal-kreditu li jikkostitwixxi essenzjalment provvista ta’ servizzi.
18. Għalhekk għandu jiġi kkonstatat, fir-rigward tal-applikabbilità tal-Artikolu 56 KE, li l-effetti restrittivi eventwali tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni dwar il-moviment liberu tal-kapital u dwar il‑libertà tal-pagamenti huma biss ir-riżultat inevitabbli tar‑restrizzjonijiet eventwali imposti fuq il-libertà li jiġu pprovduti servizzi. Meta miżura nazzjonali tkun marbuta fl-istess ħin ma’ diversi libertajiet fundamentali, il-Qorti tal-Ġustizzja teżaminaha, bħala prinċipju, fid-dawl ta’ waħda biss minn dawn il-libertajiet jekk jirriżulta li, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża, l-oħrajn ikunu biss sekondarji meta mqabbla mal-oħra u jistgħu jkunu marbuta magħha (10).
19. Għalhekk, id-dispożizzjonijiet ikkontestati jeħtieġ li jiġu eżaminati biss fir-rigward tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi.
20. Fis-sentenza Fidium Finanz, il-Qorti tal-Ġustizzja attribwixxiet l‑għoti ta’ self fuq livell professjonali għall-kamp ta’ applikazzjoni tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi, u b’hekk ġie kkunsidrat bħala sekondarju, meta mqabbel ma’ din il-libertà, il‑moviment liberu tal-kapital, involut biss bħala rifless tagħha, anki jekk il-Fidium Finanz, bħala impriża ta’ pajjiż terz, setgħet tinvoka biss din il-libertà fundamentali (11).
21. Il-Kummissjoni ssostni li dawn il-konstatazzjonijiet li jikkonċernaw ir-relazzjoni bejn il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u l‑moviment liberu tal-kapital jirrigwardjaw biss il-każ, li ma huwiex il-każ f’din il-kawża, ta’ impriża li jkollha s-sede tagħha f’pajjiż terz. Il-Qorti tal-Ġustizzja riedet teskludi li l-limitazzjoni tal‑kamp ta’ applikazzjoni tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi liċ‑ċittadini tal-Komunità tkun tista’ tiġi evitata permezz ta’ applikazzjoni parallela tal-moviment liberu tal-kapital.
22. Madankollu din it-teżi tal-Kummissjoni ġiet miċħuda f’għadd ta’ sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja li kienu jikkonċernaw biss fatti intra‑Komunitarji u li fihom il-Qorti tal-Ġustizzja evalwat ir-relazzjoni kompetittiva bejn id-diversi libertajiet fundamentali bl-istess mod kif għamlet fis-sentenza Fidium Finanz (12).
2. Restrizzjoni fuq il-libertà li jiġu pprovduti servizzi
23. Skont ġurisprudenza stabbilita, kull liġi nazzjonali li għandha bħala effett li tagħmel il-provvista tas-servizzi bejn l-Istati Membri iktar diffiċli minn provvista ta’ servizzi purament interna fi Stat Membru tikser l-Artikolu 49 KE (13).
24. Restrizzjoni pprojbita mill-Artikolu 49 KE teżisti b’mod partikolari meta d-dispożizzjonijiet fiskali ta’ Stat Membru li japplikaw għal attivitajiet ekonomiċi transkonfinali huma inqas vantaġġużi minn dawk li japplikaw għal attività ekonomika li ssir ġewwa l-fruntieri ta’ dan l-Istat Membru (14).
25. Barra dan il-libertà li jiġu pprovduti servizzi timplika, b’mod partikolari, l-eliminazzjoni ta’ kull diskriminazzjoni eżerċitata kontra l‑fornitur minħabba ċ-ċittadinanza tiegħu jew minħabba l-fatt li huwa stabbilit fi Stat Membru ieħor barra dak fejn is-servizz għandu jiġi eżegwit (15).
26. Il-partijiet jaqblu fuq il-fatt li d-dħul mill-interessi ta’ oriġini Portugiża jiġu ttrattati b’mod differenti skont jekk il-persuna taxxabbli hijiex residenti fil-Portugall jew f’xi Stat Membru ieħor jew f’xi Stat assoċjat fiż-ŻEE.
27. Għalhekk it-trattament differenti jirrelata direttament mas-sede tal-persuna taxxabbli, li, fir-rigward tal‑kumpanniji, iservi sabiex, skont l-Artikolu 48 KE, jistabbilixxi, bħaċ‑ċittadinanza fil-każ ta’ persuni fiżiċi, ir-rabta tagħhom ma’ ordinament ġuridiku ta’ xi Stat Membru (16). Għaldaqstant jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk id-dispożizzjonijiet Portugiżi kkontestati jikkostitwixxux diskriminazzjoni pprojbita. Dan ikun il-każ jekk it-trattament fiskali ta’ dħul mill-interessi minn istituzzjonijiet finanzjarji mhux residenti jkun iżjed sfavorevoli meta mqabbel mat-tassazzjoni ta’ dħul korrispondenti ta’ persuni residenti.
28. F’dan ir-rigward il-Kummissjoni tosserva li r-Repubblika Portugiża timponi, effettivament, taxxa ogħla fuq dħul mill-interessi ta’ istituzzjonijiet finanzjarji mhux residenti peress li t-tassazzjoni tiġi applikata fuq il-valur gross, filwaqt li fil-każ ta’ persuni taxxabbli residenti l-bażi taxxabbli jkun d-dħul nett. Il-banek jagħmlu biss marġni ta’ qligħ imnaqqas fis-suq Ewropew, li minħabba l-munita komuni u l‑liġijiet armonizzati għall-banek huwa trasparenti ħafna. Għalhekk il‑bażi taxxabbli differenti tista’ twassal għal piż fiskali sostanzjalment ogħla fil-każ ta’ benefiċjarji mhux residenti.
29. Il-Kummissjoni tispjega din il-konnessjoni abbażi ta’ eżempju ta’ kalkolu, li fih tippreżumi li l-qligħ ta’ istituzzjoni ta’ kreditu jammonta għal 10 % tad-dħul gross, biex b’hekk fil-każ ta’ rata ta’ taxxa f’ras il‑għajn ekwivalenti għal 10 %, ladarba jitnaqqsu t-taxxi, ma jifdal ebda qligħ.
30. Il-Gvern Portugiż jikkontesta d-dikjarazzjoni li l-istituzzjonijiet finanzjarji mhux residenti huma suġġetti għal taxxa iżjed sfavorevoli minn dik applikabbli għar-residenti u anki hu jsostni t-teżi tiegħu bl‑għajnuna ta’ eżempju ta’ kalkolu fejn jitlaq minn spejjeż professjonali iżjed imnaqqsa u b’hekk minn marġni ta’ qligħ ogħla. Il‑Gvern Portugiż, sostnut mill-Gvern tal-Litwanja, jikkritika lill‑Kummissjoni talli ma pprovatx l-eżistenza effettiva ta’ restrizzjoni imma li din ibbażat ruħha biss fuq suppożizzjonijiet.
31. Abbażi tat-tabella li ġejja, li tinkludi wkoll l-eżempji tal‑Kummissjoni u tal-Gvern Portugiż, qed tiġi ċċarata r-rabta bejn il‑bażi taxxabbli u r-rata ta’ taxxa.
Dħul mill-interessi gross
Spejjeż professjonali
Dħul nett
Persuni mhux residenti: taxxa fuq id-dħul gross
Persuni residenti:
25 % fuq id-dħul nett
10 %- bil-KFB
15 %-bil-ABD
20 % mingħajr
il-KFB
10 000 €
0 €
10 000€
1 000 €
1 500 €
2 000 €
2 500 €
10 000 €
1 000 €
9 000 €
1 000 €
1 500 €
2 000 €
2 250 €
10 000 €
2 000 €
8 000 €
1 000 €
1 500 €
2 000 €
2 000 €
10 000 €
3 000 €
7 000 €
1 000 €
1 500 €
2 000 €
1 750 €
10 000 €
4 000 €
6 000 €
1 000 €
1 500 €
2 000 €
1 500 €
10 000 €*
5 000 €
5 000 €
1 000 €
1 500 €
2 000 €
1 250 €
10 000 €
6 000 €
4 000 €
1 000 €
1 500 €
2 000 €
1 000 €
10 000 €
7 000 €
3 000 €
1 000 €
1 500 €
2 000 €
750 €
10 000 €
8 000 €
2 000 €
1 000 €
1 500 €
2 000 €
500 €
10 000 €**
9 000 €
1 000 €
1 000 €
1 500 €
2 000 €
250 €
10 000 €
10 000 €
0 €
1 000 €
1 500 €
2 000 €
0 €
* Eżempju tal-Gvern Portugiż, ** Eżempju tal-Kummissjoni
32. It-tabella tindika li t-taxxa, fil-każ ta’ persuni mhux residenti minkejja t-total differenti ta’ spejjeż operazzjonali, tibqa’ l-istess, filwaqt li t-taxxa dovuta minn persuni residenti titnaqqas proporzjonalment skont it-total tal-ispejjeż professjonali. Meta tiġi applikata r-rata ta’ taxxa ta’ 10 % stipulata bl-KFB, il-piż fiskali għal persuni mhux residenti huwa ikbar hekk kif l-ispejjeż professjonali jeċċedu s-60 % tad-dħul gross, u rispettivament id-dħul nett jammonta għal 40 % jew inqas mid-dħul gross. B’rata ta’ tassazzjoni mnaqqsa f’ras il-għajn ta’ 15 % jew ta’ 20 % it-tassazzjoni tibda tkun ta’ żvantaġġ għal persuni mhux residenti anki fil-każ ta’ spejjeż professjonali ta’ 40 % jew ta’ 20 % tad-dħul gross.
33. Kif jirrilevaw ġustament il-Gvernijiet intervenjenti, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest ta’ rikors għan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 226 KE, hija l-Kummissjoni li trid tipprova l-eżistenza tal-allegat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Il-Kummissjoni trid tipprovdi lill-Qorti tal-Ġustizzja l-provi meħtieġa biex din tivverifika l‑eżistenza tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, mingħajr ma jkollha għalfejn tibbaża fuq l-ebda suppożizzjoni (17).
34. Waqt il-proċedura orali, l-Kummissjoni enfasizzat li hi kienet tat prova li persuni mhux residenti jiġu ttrattati b’mod iktar żvantaġġuż minn persuni residenti, peress li ma jkunux jistgħu jnaqqsu l-ispejjeż professjonali mill-bażi taxxabbli. Huwa l-konvenut li għandu jispjega li, minħabba r-rati ta’ tassazzjoni iżjed baxxi, din id-differenza ma twassalx effettivament għal taxxa ogħla għall-persuni mhux residenti.
35. Madankollu f’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ma tiħux inkunsiderazzjoni t-tqassim tal-oneru biex jiġu esposti u pprovati il‑fatti. Bħala rikorrenti, hija trid tindika l-fatti kollha li jipprovaw b’mod deċiżiv l-allegat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kif ifformulat f’dan ir‑rikors. Il-Kummissjoni ma talbitx li jiġi vverifikat jekk ir-Repubblika Portugiża kisritx it-Trattat billi stabbiliet bażi taxxabbli differenti. L‑ilment tagħha jikkonċerna pjuttost il-fatt li l-dħul mill-interessi tal‑persuni mhux residenti jiġu ntaxxati b’mod iżjed oneruż mid-dħul mill-interessi tal-persuni residenti. Konsegwentement hi trid tesponi u tipprova l-fatti li fuqhom huwa bbażat dan l-ilment.
36. Kif tindika t-tabella fil-punt 31, l-ammont tal-piż fiskali jiddependi fuq żewġ fatturi, jiġifieri fuq ir-rata ta’ tassazzjoni u fuq il‑bażi taxxabbli. Ir-rati ta’ tassazzjoni fuq pagamenti ta’ interessi lil istituzzjonijiet finanzjarji mhux residenti huma mingħajr ebda dubju inqas mir-rata ġenerali tat-tassazzjoni tal-kumpanniji li tiġi imposta fuq dħul mill-interessi ta’ persuni residenti. Il-bażi taxxabbli għall-għanijiet ta’ tassazzjoni f’ras il-għajn fuq pagamenti ta’ interessi transkonfinali hija għal kuntrarju usa’, peress li ma tistax titnaqqas permezz ta’ tnaqqis tal-ispejjeż professjonali.
37. Jekk din iċ-ċirkustanza, minkejja l-applikazzjoni ta’ rati ta’ tassazzjoni iżjed baxxi, twassalx għal tassazzjoni iżjed oneruża tal‑istituzzjonijiet finanzjarji li jkollhom is-sede rreġistrat tagħhom fi Stat Membru ieħor tiddependi fuq kemm effettivament hija wiesgħa l‑bażi taxxabbli tal-istituzzjonijiet finanzjarji residenti, meta jitqiesu għal għanijiet ta’ paragun. Dan il-valur ivarja, b’mod differenti mill-bażi taxxabbli tal-benefiċjarji ta’ interessi mhux residenti, skont l-ammont tal-ispejjeż professjonali fir-rigward tad‑dħul. In-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jiġi pprovat biss jekk il-bażi taxxabbli, fil-każ ta’ persuni taxxabbli residenti, titnaqqas sal-punt, permezz tat-tnaqqis tal-ispejjeż professjonali, li t-taxxa relattiva li għandha titħallas, minkejja r-rata ta’ taxxa ogħla, tirriżulta li tkun inqas mit-taxxa mnaqqsa f’ras il‑għajn fuq id-dħul gross.
38. Il-Kummissjoni, fir-rigward tal-portata tal-bażi taxxabbli, osservat li l-marġni tal-qligħ tal-banek, minħabba s-sitwazzjoni kompetittiva fis-suq intern, madankollu jilħaq il-bażi totali fl-eżempju ta’ kalkolu tagħha (10 % tad-dħul gross). Jekk dan ikun il-każ, ir-rata ta’ taxxa l-iżjed baxxa, li għandha tiġi applikata għall-interessi meta jitħallsu, ma tkunx biżżejjed biex tikkumpensa għall-iżvantaġġ li jinħoloq għall-istituzzjonijiet finanzjarji mhux residenti, mill-esklużjoni tat-tnaqqis tal-ispejjeż professjonali. Pjuttost, it-tassazzjoni f’ras il‑għajn tassorbi l-qligħ kollu u l-għoti ta’ self transkonfinali ikun a priori bla sens mil-lat ekonomiku (18).
39. Il-Gvern Portugiż jikkontesta din id-dikjarazzjoni. Huwa veru li l-eżempju tiegħu ta’ kalkolu mhux għal kollox ċar, peress li jirreferi għall-ispejjeż ta’ rifinanzjament li fil-każ biss li tiġi applikata r-rata ta’ taxxa l-iżjed vantaġġjuża stipulata mill-KFB tiġi eskluża diskriminazzjoni kontra l-banek mhux residenti (19). Madankollu permezz ta’ dan l-eżempju l-Gvern Portugiż ma rrikonoxxiex li effettivament huwa previst li jkun hemm spejjeż minħabba r-rifinanzjament fl‑ammont indikat minnu.
40. Għalhekk, ladarba d-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni huma kkontestati, din kellha tressaq provi konkreti dwar ir-relazzjoni effettiva bejn id-dħul gross mill-interessi u l-ispejjeż professjonali ta’ istituzzjonijiet finanzjarji fil-Portugall. Madankollu, matul il-proċeduri kollha, inkluża l-fażi orali, il-Kummissjoni bbażat ruħha biss fuq kalkoli ipotetiċi. Anki jekk il-Kummissjoni ma hijiex obbligata tipprova li t‑tassazzjoni ta’ persuni mhux residenti f’kull każ individwali hija ogħla mit-tassazzjoni ta’ persuni residenti (20), din ċertament trid tipprova li n‑nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu huwa realistikament possibbli. Din setgħet pereżempju, ippreżentat data statistika jew tagħti indikazzjonijiet tal-livell tal-interessi għal self bankarju u tal‑kundizzjonijiet ta’ rifinanzjament għall-banek, biex issostni l‑plawżibbiltà tad-dikjarazzjonijiet tagħha.
41. Peress li l-Kummissjoni ma ħaditx azzjoni f’dan is-sens, it‑tassazzjoni ogħla tal-pagamenti ta’ interessi lil benefiċjarji mhux residenti tibqa’ sempliċi suppożizzjoni li ma hijiex korroborata minn fatti. Il-Kummissjoni għalhekk ma pprovatx in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li lmentat dwaru.
42. Barra dan, huwa possibbli li l-ilment dwar in-nuqqas tat-twettiq ta’ obbligu jiġi bbażat fuq argumenti differenti.
43. Irrispettivament mill-ammont konkret tal-ispejjeż ta’ rifinanzjament, il-liġi Portugiża għalhekk tagħmilha iżjed diffiċli għal istituzzjonijiet finanzjarji bis-sede tagħhom fi Stat Membru ieħor sabiex jikkompetu ma’ istituzzjonijiet finanzjarji li jkollhom is-sede tagħhom fit-territorju nazzjonali u sabiex jaċċedu għas-suq Portugiż.
44. Fil-każ li bank ta’ Stat Membru ieħor, abbażi tal-ispejjeż ta’ rifinanzjament, ibaxxi r-rati tal-interessi tiegħu u jaċċetta li jagħmel inqas qligħ biex jikseb klijenti fil-Portugall, l-ammont ta’ taxxa li għandha titħallas fil-Portugall ma jonqosx proporzjonalment għall‑marġni mnaqqas, imma biss għall-ammont gross tal-interessi mnaqqas. Il-piż fiskali fir-rigward tal-qligħ jiżdied.
45. Min-naħa l-oħra l-impriżi nazzjonali jħallsu t-taxxa biss fuq id‑dħul nett tagħhom. Jekk jonqos il-qligħ tagħhom, it-taxxa titbaxxa proporzjonalment. Għalhekk it-tassazzjoni relattiva mal-qligħ tibqa’ l‑istess. Finalment, b’dan il-mod ikun sinjifikattivament iżjed diffiċli għall-banek barranin li jikkompetu mal-banek nazzjonali fir-rigward ta’ prezzijiet, peress li, jekk jibqgħu taħt ċertu marġni ta’ qligħ stabbilit, huma jkollhom isostnu piż fiskali ogħla għall-pagamenti tal-interessi transkonfinali minn dak li jkollhom isostnu l-banek nazzjonali għal dħul simili (21).
46. Fi kliem ieħor, jista’ jingħad, li sabiex ma jagħmlux telf, il-banek barranin għandhom jagħmlu qligħ minimu li jikkorrispondi mal‑ammont tat-taxxa mħallsa f’ras il-għajn. Il-banek Portugiżi jistgħu jagħmlu offerti b’rati iktar baxxi u xorta waħda jagħmlu qligħ, ladarba jitnaqqsu t-taxxi.
47. Il-Kummissjoni ma lmentatx dwar dan l-effett b’mod ċar biżżejjed. Konsegwentement, il-Portugall ma setax jiddefendi ruħu b’mod adegwat kontra l-ilment li ġie rrilevat iktar ’il fuq dwar restrizzjoni għall-aċċess fis-suq għal istituzzjonijiet finanzjarji barranin. Għalhekk il-konstatazzjoni dwar in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, fil‑proċeduri preżenti, ma tistax tibbaża fuq dan l-aspett.
48. Għalhekk ir-rikors għandu jiġi miċħud għal dak li jikkonċerna ksur tal-Artikolu 49 KE, peress li l-Kummissjoni ma pproduċietx provi suffiċjenti li r-Repubblika Portugiża effettivament qed timponi taxxa iżjed oneruża fuq il-pagamenti ta’ interessi lil istituzzjonijiet finanzjarji li jkollhom is-sede tagħhom fi Stat Membru ieħor meta mqabbla mal-pagament ta’ interessi lil istituzzjonijiet bis-sede tagħhom fit-territorju Portugiż.
B – L-ilment dwar ksur tal-Artikoli 36 u 40 tal-Ftehim ŻEE
49. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà stabbiliet li l-garanziji mogħtija rispettivament mill-Artikolu 36 tal-Ftehim ŻEE u mill-Artikolu 49 KE huma identiċi u għandhom jiġu interpretati b’mod uniformi (22). Hija esprimiet ruħha bl-istess sens anki fir-rigward tal-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE u tal-Artikolu 56 KE (23). Għalhekk, japplika bl-istess mod għall‑Artikoli 36 u 40 tal-Ftehim ŻEE dak li ġie ddikjarat fir-rigward tal-allegat ksur tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE (24).
50. Anki f’dan ir-rigward il-Kummissjoni ma rnexxilhiex, minħabba nuqqas ta’ data effettiva fuq l-ammonti tad-dħul u tal-ispejjeż professjonali, li turi piż fiskali iżjed oneruż fuq il-pagamenti tal‑interessi lil istituzzjonijiet finanzjarji li għandhom l-uffiċċju rreġistrat tagħhom fi Stat assoċjat maż-ŻEE.
C – Konklużjonijiet parzjali
51. Fl-aħħar nett għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ma pproduċiet l-ebda prova dwar ksur tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi ggarantita bl-Artikoli 49 KE u 36 ŻEE, li tikkostitwixxi l-uniku punt ta’ riferiment għall-valutazzjoni tal-fatti kkontestati. Għalhekk ir-rikors għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
52. Madankollu ma għandux jiġi injorat il-fatt li l-istruttura tat-taxxa fuq id-dħul mill-interessi ta’ istituzzjonijiet finanzjarji mhux residenti tista’ tirrappreżenta ostakolu sinjifikattiv għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi, fil-każ li d-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar kemm jammontaw l-ispejjeż ta’ rifinanzjament jiġu kkonfermati.
53. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma tistax tittieħed pożizzjoni dwar il‑kwistjoni prinċipali tal-kawża, jiġifieri jekk il-piż fiskali sinjifikattivament iżjed oneruż, u anki projbittiv fuq istituzzjonijiet finanzjarji mhux residenti għandux jiġi ġġustifikat minħabba l-fatt li dawn l-istituzzjonijiet, fir-rigward tal-ispejjeż ta’ rifinanzjament ma jsibux ruħhom fl-istess pożizzjoni bħal dik tal-istituzzjonijiet nazzjonali.
54. B’mod partikolari għandha tibqa’ miftuħa l-kwistjoni jekk l‑ispejjeż ta’ persuna mhux residenti jippreżentawx konnessjoni ekonomika diretta (25) mad-dħul tagħha fl-Istat Membru ospitanti fil-każ biss li dawn ikunu attribwiti, anki individwalment, għad-dħul, inkella jekk, abbażi taċ-ċirkustanzi, tingħatax kunsiderazzjoni proporzjonali għall-ispejjeż globali. Madankollu f’dan l-aħħar każ tqum il-kwisjtoni komplessa ta’ kif għandhom jiġu ddeterminati bħala regola dawn l‑ispejjeż proporzjonali, fid-dawl tal-ispeċifiċità tal-attività bankarja.
V – Spejjeż
55. Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il‑kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-Repubblika Portugiża talbet l-ispejjeż, u peress li l-Kummissjoni tilfet il-kawża, hemm lok li din tiġi kkundannata għall-ispejjeż. Skont l‑ewwel subparagrafu tal-paragrafu 4 tal-istess artikolu, l-Istati Membri intervenjenti f’din il-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.
VI – Konklużjoni
56. Nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċied kif ġej:
1. Ir-rikors huwa miċħud.
2. Il-Kummissjoni għandha tbati l-ispejjeż tal-kawża ħlief dawk tar‑Repubblika tal-Litwanja.
3. Ir-Repubblika tal-Litwanja għandha tbati l-ispejjeż tagħha.
1 – Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.
2 – ĠU 1994, L 1, p. 3.
3 – Ara s-sentenzi tat-12 ta’ Ġunju 2003, Geriste (C‑234/01, Ġabra p. I‑5933, punt 27); tas-6 ta’ Lulju 2006, Conijn (C‑346/04, Ġabra p. I-6137, punt 20); tat-3 ta’ Ottubru 2006, FKP Scorpio Konzertproduktionen (C‑290/04), Ġabra p. I-9461, punt 52); tal‑15 ta’ Frar 2007, Centro Equestre da Lezíria Grande (C‑345/04, Ġabra p. I‑1425, punti 23 sa 25), u tal-11 ta’ Settembru 2008, Eckelkamp et (C‑11/07, Ġabra p. I‑6845, punt 50).
4 – Sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2008 (C‑282/07, Truck Center, Ġabra p. I‑10767).
5 – Direttiva tal-Kunsill Nru 2003/49/KE, tat-3 ta’ Ġunju 2003, dwar sistema komuni ta’ tassazzjoni applikabbli għall-pagamenti ta’ imgħax u royalties bejn kumpanniji assoċjati ta’ Stati Membri differenti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 380).
6 – Direttiva tal-Kunsill Nru 2003/48/KE, tat-3 ta’ Ġunju 2003, dwar tassazzjoni ta’ riżervi fuq id-dħul fil-forma ta’ pagamenti ta’ imgħax (ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 9, Vol 1, p. 369).
7 – Digriet Liġi Nru 442-B/88, tat-30 ta’ Novembru 1988, kif emendat bid-Digriet Liġi Nru 211/2005, tas-7 ta’ Diċembru 2005 (Diàrio da República I, A, Nru. 234 tas-7 ta’ Diċembru 2005).
8 – Sentenzi tat-12 ta’ Settembru 2006, Cadbury Schweppes u Cadbury Schweppes Overseas (C‑196/04, Ġabra p. I-7995, punti 31 sa 33); tat-3 ta’ Ottubru 2006, Fidium Finanz (C‑452/04, Ġabra p. I‑9521, punti 34 u 44 sa 49), u tal-21 ta’ Jannar 2010, SGI (C‑311/08, Ġabra p. I-0487, punt 25).
9 – Sentenzi tal-14 ta’ Novembru 1995, Svensson u Gustavsson (C‑484/93, Ġabra p. I‑3955, punt 11); tad-9 ta' Lulju 1997, Parodi (C‑222/95, Ġabra p. I‑3899, punt 17), u Fidium Finanz (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 25).
10 – Sentenzi Fidium Finanz (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 34), tat-8 ta’ Settembru 2009, u Liga Portuguesa de Futebol Profissional u Bwin International (C‑42/07, p. I‑7633, punt 47).
11 – Sentenza Fidium Finanz (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punti 47 sa 49).
12 – Ara s-sentenzi Cadbury Schweppes u Cadbury Overseas (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 33); tat-18 ta’ Lulju 2007, Oy AA (C‑231/05, Ġabra I‑6373, punt 24); tas-17 ta’ Settembru 2009, Glaxo Wellcome (C‑182/08, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 37 u 50), u SGI (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punti 23 et seq).
13 – Sentenzi tal-5 ta’ Ottubru 1994, Il-Kummissjoni vs Franza (C‑381/93, Ġabra I‑5145, punt 17); tat-12 ta’ Lulju 2001, Smits u Peerbooms (C‑157/99, Ġabra I‑5473, punt 61); tat-18 ta’ Diċembru 2007, Jundt (C‑281/06, Ġabra I‑12231, punt 52), u tad-19 ta’ Novembru 2009, Filipiak (C‑314/08, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-ġabra, punt 61).
14 – Sentenza Filipiak ( iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 13, punt 62).
15 – Ara b’mod partikoalri, is-sentenzi tat-18 ta’ Lulju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-490/04, Ġabra p. I-6095, punt 83), u tal-21 ta’ Jannar 2010, Il-Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (C‑46/07 p. I‑0439, punt 39).
16 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenza Truck Center (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il‑paġna 4, punt 32).
17 – Sentenzi tal-20 ta’ Marzu 1990, Il-Kummissjoni vs Franza (C‑62/89, Ġabra p. I‑925, punt 37); tal-14 ta’ April 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Germanja (C‑341/02, Ġabra p. I‑2733, punt 35), u tas-6 ta’ Diċembru 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑401/06, Ġabra p. I‑10609, punt 27).
18 – Ara t-tabella fil-punt 31 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
19 – Ara s-sitt linja tat-tabella fil-punt 31 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
20 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-23 ta’ April 2009, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑406/07, Ġabra p. I‑0062, punt 27).
21 – Ara, f’dan il-kuntest, is‑sentenza tal-5 ta’ Ottubru 2004, CaixaBank Frankreich (C‑442/02, Ġabra p. I‑8961, punti 12 et seq), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja qieset bħala ostakolu għall-aċċess għas-suq anki l-projbizzjoni li jingħataw interessi fuq depożiti kurrenti.
22 – Sentenza tal-5 ta’ Lulju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑522/04, Ġabra p. I‑5701, punt 44).
23 – Sentenza tad-19 ta’ Novembru 2009, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑540/07, Ġabra p. I‑10983, punt 65 et seq).
24 – Madankollu tista’ toħroġ differenza fir-rigward ta’ skambju ta’ informazzjoni bejn amministrazzjonijiet finanzjarji, sa fejn id-Direttiva tal-Kunsill, tad-19 ta’ Diċembru 1977, 77/799/KEE, dwar għajnuna reċiproka minn awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri fil-qasam tat-tassazzjoni diretta (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 63) kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 92/12/KEE, tal-25 ta’ Frar 1992, (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 179), ma tiġix applikata għall-Istati assoċjati taż-ŻEE (ara s-sentenza Il‑Kummissjoni vs L-Italja, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 23, punti 70 et seq, kif ukoll il-punti 74 et seq tal-konklużjonijiet tiegħi tas-16 ta’ Lulju 2009 fil-kawża ċċitata).
25 – Ara, f”dan ir-rigward, is-sentenzi Gerritse (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3, punt 27), u Centro Equestre da Lezíria Grande (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il‑paġna 3, punti 23 u 25).
Full & Egal Universal Law Academy