KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MAZÁK
ippreżentati fit-8 ta’ Settembru 2009 1(1)
Kawża C‑333/08
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej
vs
Ir-Repubblika Franċiża
“Moviment liberu tal-merkanzija – Restrizzjonijiet kwantitattivi għall-importazzjoni – Miżuri b’effett ekwivalenti – Sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel għall-għajnuniet għall-ipproċessar u għall-oġġetti tal-ikel li fil-preparazzjoni tagħhom intużaw tali għajnuniet minn Stati Membri oħra – Nuqqas ta’ ġustifikazzjoni u/jew ta’ osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità”
1. Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tikkonstata li, billi pprovdiet, f’dak li għandu x’jaqsam mal-għajnuniet għall-ipproċessar u għall-oġġetti tal-ikel li għall-preparazzjoni tagħhom intużaw għajnuniet minn Stati Membri oħra li fihom ġew legalment iffabbrikati u/jew ikkummerċjalizzati, permezz ta’ sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel li ma tirrispettax il-prinċipju ta’ proporzjonalità, ir-Repubblika Franċiża naqset mill-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 28 KE.
I – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dritt Komunitarju
2. L-għajnuniet għall-ipproċessar ma humiex suġġetti, bħala tali, għal armonizzazzjoni orizzontali fil-livell Komunitarju. Id-dritt Komunitarju jarmonizza biss ċerti kategoriji ta’ għajnuniet għall-ipproċessar (2) u l-użu tal-għajnuniet għall-ipproċessar fil-fabbrikazzjoni ta’ ċerti oġġetti tal-ikel (3).
3. Il-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-għajnuniet teknoloġiċi tagħmel parti mil-leġiżlazzjoni alimentari u għaldaqstant, konsegwentement, għandha tissodisfa r-rekwiżiti mitluba mir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta’ sigurtà tal-ikel (4). Dan jelenka l-prinċipju ta’ analiżi tar-riskji u l-prinċipju ta’ prekawzjoni għan-numru ta’ prinċipji ġenerali tal-leġiżlazzjoni alimentari.
B – Il-leġiżlazzjoni Franċiża rigward l-għajnuniet għall-ipproċessar
4. Is-sistema legali rigward l-għajnuniet għall-ipproċessar kienet stabbilita mid-digriet tal-15 ta’ April 1912 dwar ir-regolament tal-amministrazzjoni pubblika għall-applikazzjoni tal-liġi tal-1 ta’ Awwissu 1905 dwar ir-ripressjoni tal-frodi fil-bejgħ tal-merkanzija u dwar il-falsifikazzjonijiet ta’ oġġetti tal-ikel, hekk kif inhu emendat bid-Digriet Nru 73-138, tat-12 ta’ Frar 1973, u bid-Digriet Nru 99-242, tas-26 ta’ Marzu 1999 (iktar ’il quddiem id-“Digriet tal-1912”).
5. Id-Digriet tal-1912 huwa bbażat fuq is-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel. Dan ifisser li l-kummerċjalizzazzjoni tal-merkanzija u tal-prodotti ddestinati għall-alimentazzjoni tal-bniedem ġiet ipprojbita meta żdiedu prodotti kimiċi (5) jew meta prodotti kimiċi intużaw waqt il-preparazzjoni tagħhom. Din il-projbizzjoni ma tikkonċernax il-prodotti kimiċi li l-użu tagħhom kien iddikjarat illegali bid-deċiżjonijiet adottati fid-Digriet tal-1912.
6. Fl-applikazzjoni tad-Digriet tal-1912 kienu adottati sensiela ta’ deċiżjonijiet. B’mod ġenerali, dawn jiddeterminaw is-sustanza u l-użu awtorizzat kif ukoll l-oġġetti tal-ikel li għalihom din hija awtorizzata. Huma jippreċiżaw il-kriterji tal-purità u karatteristiċi oħra li l-għajnuniet għall-ipproċessar għandhom jirrispettaw, u jistabbilixxu, barra l-kundizzjonijiet tal-użu tal-għajnuna kkonċernata fil-proċess tal-fabbrikazzjoni, il-livelli massimi ta’ fdalijiet tal-għajnuniet għall-ipproċessar użati fl-oġġett tal-ikel lest. Erbgħa biss minn dawn id-deċiżjonijiet jinkludu klawżola ta’ rikonoxximent reċiproku.
7. Id-Digriet tal-1912 tħassar bid-Digriet Nru 2001-725, tal-31 ta’ Lulju 2001, dwar l-għajnuniet għall-ipproċessar li jistgħu jintużaw fil-fabbrikazzjoni tal-oġġetti tal-ikel ddestinati għall-alimentazzjoni tal-bniedem (iktar ’il quddiem id-“Digriet tal-2001”), li madankollu daħal fis-seħħ fit-2 ta’ Diċembru 2006.
8. L-Artikolu 1 tad-Digriet tal-2001 jagħti definizzjoni ta’ “għajnuniet għall-ipproċessar” u jiddetermina l-kamp ta’ applikazzjoni materjali tad-digriet imsemmi. Skont din id-definizzjoni, għajnuniet għall-ipproċessar tfisser:
“kull sustanza mhux ikkonsmata bħala ingredjent alimentari fiha nnifisha u użata apposta fl-ipproċessar tal-materja prima, tal-oġġetti tal-ikel jew tal-ingredjenti tagħhom, sabiex twettaq skop teknoloġiku ddeterminat matul it-trattament jew l-ipproċessar, u li tista’ tirriżulta fil-preżenza mhux intenzjonata ta’ fdalijiet teknikament inevitabbli ta’ din is-sustanza jew tad-derivati tagħha fil-prodott finali, u bil-kundizzjoni li dawn il-fdalijiet ma jippreżentawx riskji għas-saħħa u ma jkollhomx effet teknoloġiku fuq il-prodott finali”.
9. Id-Digriet tal-2001 huwa bbażat, l-istess bħad-Digriet tal-1912, fuq is-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel tal-għajnuniet għall-ipproċessar. Mill-Artikolu 2 tad-Digriet tal-2001 jirriżulta li l-ministri responsabbli mill-konsum, mill-agrikoltura, mis-saħħa u mill-industrija ħadu deċiżjoni li tistabbilixxi, l-ewwel nett, il-lista tal-għajnuniet għall-ipproċessar li l-użu tagħhom huwa awtorizzat u, fejn neċessarju, il-kundizzjonijiet tal-użu tagħhom kif ukoll il-limiti massimi ta’ fdalijiet ammissibbli, it-tieni nett, il-kriterji tal-identità u tal-purità li jridu jilħqu, u, it-tielet nett, ir-regoli li jikkonċernaw is-sustanzi użati bħala prodotti ta’ għajnuna jew ta’ dilwit.
10. L-Artikolu 3 tad-Digriet tal-2001 jikkonċerna l-possibbiltà ta’ emenda fid-deċiżjoni prevista fl-Artikolu 2 tiegħu. Dan jipprovdi li ġej:
“L-applikazzjonijiet bil-għan li jemendaw jew li jissupplimentaw id-dispożizzjonijiet tad-deċiżjoni prevista fl-Artikolu 2 jistgħu jsiru minn kull persuna naturali jew ġuridika. Dawn huma indirizzati lid-Direttorat Ġenerali tal-Kompetizzjoni, tal-Konsum u tar-Ripressjoni tal-Frodi (direction générale de la concurrence, de la consommation et de la répression des fraudes) flimkien mal-fajl neċessarju għall-eżami tagħhom, sabiex jiġu ttrasferiti lill-Agence Française de Sécurité Sanitaire des Aliments.
Deċiżjoni tal-ministri responsabbli mill-konsum, mill-agrikoltura, mis-saħħa u mill-industrija tistabbilixxi r-regoli dwar l-organizzazzjoni tal-fajls.
Meta l-fajl ikun lest, id-Direttorat Ġenerali tal-Kompetizzjoni, tal-Konsum u tar-Ripressjoni tal-Frodi jikkonferma li rċieva dan u jiżgura t-trasferiment tiegħu għand l-Agence Française de Sécurité Sanitaire des Aliments. Minn meta tirċievi l-applikazzjoni l-aġenzija għandha terminu ta’ erba’ xhur sabiex tipprovdi opinjoni.
Id-Direttorat Ġenerali tal-Kompetizzjoni, tal-Konsum u tar-Ripressjoni tal-Frodi jinnotifika lill-applikant bl-opinjoni ta’ din l-aġenzija kif ukoll bid-deċiżjoni motivata meħuda mill-ministru wara din l-opinjoni. Din in-notifika ssir fix-xahar ta’ wara l-adozzjoni tal-opinjoni.”
11. L-Artikolu 6 tad-Digriet tal-2001 jistipula li huwa pprojbit li jinżammu jew li jiġu esposti bil-għan li jinbiegħu, li jitpoġġew għall-bejgħ, li jinbiegħu jew li jitqassmu b’xejn għajnuniet għall-ipproċessar li ma jirrispettawx id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 2 tad-Digriet tal-2001 u għall-prodotti ddestinati għall-alimentazzjoni tal-bniedem li għall-preparazzjoni tagħhom intużaw għajnuniet għall-ipproċessar li ma jirrispettawx id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 2 tad-Digriet tal-2001.
12. Madankollu, l-Artikolu 6 tad-Digriet tal-2001 jistipula klawżola ta’ rikonoxximent reċiproku li tipprovdi li ġej:
“Madankollu, dawn id-dispożizzjonijiet ma jostakolawx il-prinċipju ta’ moviment liberu:
a) tal-prodotti msemmija fl-ewwel punt tal-Artikolu preżenti li ġejjin minn Stati Membri oħra tal-Komunità Ewropea, jew minn Partijiet Kontraenti oħra tal-Ftehim taż-Żona Ekonomika Ewropea, sa kemm dawn l-Istati stabbilixxew mod ta’ evalwazzjoni tar-riskji li jippreżenta l-użu ta’ għajnuniet għall-ipproċessar, li jiżgura livell ta’ sigurtà ekwivalenti għal dak iggarantit mid-digriet preżenti ;
b) tal-għajnuniet għall-ipproċessar ġejjin minn Stati Membri oħra tal-Komunità Ewropea, jew minn Partijiet Kontraenti oħra tal-Ftehim taż-Żona Ekonomika Ewropea, li jippreżentaw kriterji ta’ purità differenti minn dawk stabbiliti mid-deċiżjoni prevista fl-Artikolu 2, meta dawn il-kriterji kienu stabbiliti minn wieħed minn dawn l-Istati, jew meta kienu suġġetti għal opinjoni favorevoli minn organu kompetenti f’wieħed minn dawn il-pajjiżi, ippubblikata uffiċjalment.”
13. Skont l-Artikolu 7 tiegħu, id-Digriet tal-2001 daħal biss fis-seħħ fid-data tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni prevista fl-Artikolu 2 tiegħu. Peress li din id-deċiżjoni, jiġifieri d-deċiżjoni dwar l-użu tal-għajnuniet għall-ipproċessar fil-fabbrikazzjoni ta’ ċerti oġġetti tal-ikel (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni tal-2006”), kienet adottata fid-19 ta’ Ottubru 2006 u ppubblikata fil-Journal officiel de la République française tat-2 ta’ Diċembru ta’ wara, id-Digriet tal-2001 daħal fis-seħħ fit-2 ta’ Diċembru 2006.
II – Il-fażi prekontenzjuża tal-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
14. Peress li fil-fehma tagħha r-Repubblika Franċiża naqset mill-obbligi tagħha skont l-Artikolu 28 KE billi pprovdiet sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel għall-għajnuniet għall-ipproċessar u għall-oġġetti tal-ikel, meta l-proċess ta’ fabbrikazzjoni tagħhom juża għajnuniet għall-ipproċessar, li ġejjin minn Stati Membri oħra fejn huma legalment iffabbrikati u/jew ikkummerċjalizzati, u, sussidjarjament, naqset milli tadotta, għall-ksib ta’ awtorizzazzjonijiet ta’ użu ta’ għajnuniet għall-ipproċessar, proċedura ċara biżżejjed, faċilment aċċessibbli, trasparenti u li tilħaq ir-rekwiżiti taċ-ċertezza legali, fit-18 ta’ Ottubru 2005, il-Kummissjoni bagħtet, ittra ta’ intimazzjoni lir-Repubblika Franċiża (6) skont l-Artikolu 226 KE.
15. Peress li ma kinitx sodisfatta bl-osservazzjoni magħmula mir-Repubblika Franċiża fir-risposta tagħha tas-16 ta’ Frar 2006(7), il-Kummissjoni bagħtet lil din tal-aħħar opinjoni motivata fl-4 ta’ Lulju 2006, li fiha stiednet lill-awtoritajiet Franċizi biex jieħdu l-miżuri neċessarji f’terminu ta’ xahrejn.
16. Minkejja l-argumenti esposti mill-awtoritajiet Franċiżi fir-risposta tagħhom għall-opinjoni motivata tat-8 ta’ Settembru 2006, il-Kummissjoni introduċiet ir-rikors preżenti li permezz tiegħu qed titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tikkonstata li, billi pprovdiet, għall-għajnuniet għall-ipproċessar u għall-oġġetti tal-ikel li għall-preparazzjoni tagħhom intużaw għajnuniet għall-ipproċessar ġejjin minn Stati Membri oħra fejn huma legalment iffabbrikati u/jew ikkummerċjalizzati, sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel li ma tirrispettax il-prinċipju ta’ proporzjonalità, ir-Repubblika Franċiża naqset mill-obbligi tagħha skont l-Artikolu 28 KE u biex tikkundanna lir-Repubblika Franċiża għall-ispejjeż.
17. Fuq il-bażi tal-argumenti ppreżentati fir-risposta tagħha u fil-kontroreplika tagħha, ir-Repubblika Franċiża qed titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tiċħad ir-rikors u tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
III – Analiżi
A – Sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel bħala miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi
18. F’dan il-każ, ma huwiex ikkontestat il-fatt li s-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel tal-għajnuniet għall-ipproċessar, prevista kemm fid-Digriet tal-1912 kif ukoll fid-Digriet tal-2001, tikkostitwixxi fiha nnifisha miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi.
19. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni teżamina s-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel stabbilita mid-Digriet tal-1912 fir-rigward tal-vitamini u l-minerali. Fis-sentenza tal-5 ta’ Frar 2004, Il-Kummissjoni vs Franza(8), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-leġiżlazzjoni, li tirrikjedi li l-kummerċjalizzazzjoni tal-oġġetti tal-ikel miżjuda b’vitamini u b’minerali tkun suġġetta għall-inklużjoni minn qabel ta’ dawn is-sustanzi nutrittivi f’“lista pożittiva”, irrendiet il-kummerċjalizzazzjoni ta’ dawn il-prodotti iktar diffiċli u iktar għalja u, konsegwentement, tikkostitwixxi miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi skont l-Artikolu 30 tat-Trattat.
20. Fis-sentenza tad-19 ta’ Ġunju 2008, Nationale Raad van Dierenkwekers en Liefhebbers u Andibel (9), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat u ġġeneralizzat din il-ġurisprudenza billi ammettiet li leġiżlazzjoni li rrikjediet li l-kummerċjalizzazzjoni ta’ ċerta merkanzija kellha tkun suġġetta għall-inklużjoni minn qabel ta’ dawn f’“lista pożittiva” irrendiet il-kummerċjalizzazzjoni tagħhom iktar diffiċli u iktar għalja, u, konsegwentement, impedixxiet il-kummerċ bejn l-Istati Membri.
21. Jidhirli li din il-ġurisprudenza tista’ tiġi trasposta għal din il-kawża. Kemm id-Digriet tal-1912 kif ukoll id-Digriet tal-2001 huma bbażati fuq is-sistema ta’ awtorizzazzajoni minn qabel tal-għajnuniet għall-ipproċessar li, filwaqt li jirrikjedu li l-kummerċjalizzazzjoni tal-għajnuniet għall-ipproċessar u għall-oġġetti tal-ikel li għall-preparazzjoni tagħhom intużaw għajnuniet għall-ipproċessar ikunu suġġetti għall-inklużjoni minn qabel tal-għajnuniet għall-ipproċessar f’“lista pożittiva”, tirrendi iktar diffiċli u iktar għalja l-kummerċjalizzazzjoni tal-għajnuniet għall-ipproċessar u għall-oġġetti tal-ikel li għall-preparazzjoni tagħhom intużaw għajnuniet għall-ipproċessar ġejjin minn Stati Membri oħra fejn huma legalment iffabbrikati u/jew ikkummerċjalizzati u, konsegwentement, jimpedixxu l-kummerċ bejn l-Istati Membri.
22. Jiena nqis li tali konstatazzjoni tkun eskluża jekk is-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel jkun fiha klawżola ta’ rikonoxximent reċiproku li telimina l-effetti negattivi tas-sistema msemmija, f’dak li jikkonċerna l-kummerċjalizzazzjoni tal-għajnuniet għall-ipproċessar u għall-oġġetti tal-ikel li għall-preparazzjoni tagħhom intużaw għajnuniet għall-ipproċessar ġejjin minn Stati Membri oħra fejn huma legalment iffabbrikati u/jew ikkummerċjalizzati. Madankollu, dan mhux il-każ f’din il-kawża.
23. F’dak li għandu x’jaqsam mad-Digriet tal-1912, klawżola ta’ rikonoxximent reċiproku nstabet biss f’erba’ deċiżjonijiet meħuda fl-applikazzjoni tiegħu. Fil-każ tad-Digriet tal-2001, dan fih, ċertament klawżola ta’ rikonoxximent reċiproku. Madankollu, peress li dan jirriżulta mill-kliem ifformulat, hija tillimita ruħha għall-garanzija tal-moviment liberu tal-għajnuniet għall-ipproċessar u għall-oġġetti tal-ikel li għall-preparazzjoni tagħhom intużaw għajnuniet għall-ipproċessar ġejjin biss minn Stati li jiżguraw livell ta’ sigurtà ekwivalenti għal dak iggarantit mil-leġiżlazzjoni Franċiża.
B – Ġustifikazzjoni tas-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel
24. Anki jekk is-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel tikkostitwixxi miżura b’effett ekwivalenti, skont ġurisprudenza stabbilita leġiżlazzjoni nazzjonali li timpedixxi l-moviment liberu tal-merkanzija ma tmurx neċessarjament kontra d-dritt Komunitarju jekk din tista’ tiġi ġġustifikata permezz ta’ waħda mir-raġunijiet ta’ interess ġenerali elenkati fl-Artikolu 30 KE jew permezz ta’ wieħed mir-rekwiżiti neċessarji(10).
25. Peress li s-sistema ta’ awtorizzazzjoni ta’ użu minn qabel tal-għajnuniet għall-ipproċessar issib il-ġustifikazzjoni tagħha, skont il-Gvern Franċiż, fir-rekwiżit tal-protezzjoni tas-saħħa pubblika, li hija espressament prevista fl-Artikolu 30 KE, jeħtieġ jiġi eżaminat jekk humiex sodisfatti l-kundizzjonijiet li jippermettu deroga għar-regola ġenerali tal-Artikolu 28 KE.
26. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni hija tal-opinjoni li s-sistema ġenerali ta’ awtorizzazzjoni ta’ użu minn qabel ta’ għajnuniet għall-ipproċessar ma tistax tkun iġġustifikata permezz tal-għan tal-protezzjoni tas-saħħa pubblika, għaliex huwa sproporzjonat fir-rigward tar-riskji eventwali li l-għajnuniet għall-ipproċessar jista’ jkollhom fuq is-saħħa tal-bniedem. Hija ma teskludix, bħala regola, li ċerti kategoriji ta’ għajnuniet għall-ipproċessar jistgħu jkunu suġġetti għall-awtorizzazzjoni minn qabel, madankollu bil-kundizzjoni li l-użu ta’ sistema bħal din tkun immirata u ġġustifikata b’mod preċiż fuq bażi xjentifika għal kull kategorija ta’ għajnuniet għall-ipproċessar ikkonċernata.
27. Għad-difiża tiegħu, il-Gvern Franċiż isostni li l-għajnuniet għall-ipproċessar jistgħu jkunu ta’ riskju potenzjali għas-saħħa pubblika, marbutin mal-preżenza tal-fdalijiet tal-għajnuniet għall-ipproċessar infushom u/jew ta’ prodotti li jkunu għadhom kif iffurmaw fil-prodotti finali. Insostenn tal-allegazzjoni tiegħu, huwa jirreferi, l-ewwel nett, għal nota tal-Agence Française de Sécurité Sanitaire des Aliments (iktar ’il quddiem “AFSSA”) tat-13 ta’ Awwissu 2008, li fiha għamlet taqsira tal-bilanċ tagħha ta’ tmien snin ta’ evalwazzjoni ta’ applikazzjonijiet għall-awtorizzazzjoni għall-użu ta’ għajnuniet għall-ipproċessar użati fl-industrija agroalimentari u, it-tieni nett, għall-istudju tal-AFSSA ta’ April 2007 dwar l-impatt tal-proċeduri tal-fabbrikazzjoni ta’ oġġetti tal-ikel fil-formazzjoni ta’ prodotti li jkunu għadhom kif iffurmaw.
28. Il-Gvern Franċiż jenfasizza li, skont il-prinċipju ta’ prekawzjoni, meta jkun hemm inċertezzi rigward l-eżistenza jew l-effett ta’ riskji għas-saħħa ta’ persuni, huwa possibbli li jittieħdu miżuri ta’ protezzjoni mingħajr ma wieħed ikollu għalfejn jistenna li r-realtà u l-gravità ta’ dawn ir-riskji jkunu murija bis-sħiħ. Minn dan joħroġ li, biex jiġġustifika s-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel tiegħu fir-rigward tal-bżonnijiet bażiċi tas-saħħa pubblika, il-Gvern ma għandux jistabbilixxi b’mod preċiż u xjentifiku l-eżistenza tar-riskju ppreżentat mill-għajnuniet għall-ipproċessar. Min-naħa l-oħra, huwa għandu jistabbilixxi r-riskju li jista’ jippreżenta l-użu tagħhom.
29. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ma tikkontestax jekk is-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel hix adegwata biex tipproteġi s-saħħa pubblika. Id-domanda hija jekk tali protezzjoni tas-saħħa hix neċessarja jew, fi kliem ieħor, jekk l-għajnuniet teknoloġiċi fit-totalità tagħhom jippreżentawx tali riskju għas-saħħa pubblika li jkun neċessarju li tiġi żgurata l-protezzjoni tagħha permezz ta’ sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel.
30. Qabel ma tibda l-evalwazzjoni dwar jekk ir-riskju tal-għajnuniet għall-ipproċessar għas-saħħa pubblika ġiex ippruvat, jiena nixtieq nenfasizza li huwa neċessarju li ssir distinzjoni bejn l-evalwazzjoni tal-proporzjonalità tas-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel tal-għajnuniet għall-ipproċessar, bħal f’dan il-każ, u l-evalwazzjoni tal-proporzjonalità tad-deċiżjonijiet konkreti li jipprojbixxu l-kummerċjalizzazzjoni tal-merkanzija adottati b’din is-sistema, bħal, pereżempju, fil-kawża li wasslet għas-sentenza tal-5 ta’ Frar 2004, Il-Kummissjoni vs Franza (11). Fil-fatt, l-evalwazzjoni tal-prova tal-eżistenza tar-riskju għas-saħħa pubblika għandha tkun differenti f’dawn iż-żewġ każijiet.
31. Għandu jiġi rrilevat ukoll li r-rikors tal-Kummissjoni ma jikkonċernax id-deċiżjonijiet adottati bis-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel li għandha bħala skop li tipprojbixxi l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodott konkret. Għall-kuntrarju, huwa jikkonċerna biss is-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel nnifisha.
32. Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fin-nuqqas ta’ armonizzazzjoni u sa fejn jeżistu inċertezzi fl-istat attwali tar-riċerka xjentifika, l-Istati Membri għandhom jiddeċiedu l-livell li fih għandhom l-intenzjoni li jiżguraw il-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni u r-rekwiżit ta’ awtorizzazzjoni minn qabel għat-tqegħid fis-suq ta’ oġġetti tal-ikel, fid-dawl tar-rekwiżiti tal-moviment liberu tal-merkanzija fil-Komunità (12).
33. Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll li l-awtoritajiet nazzjonali li jinvokaw l-Artikolu 30 KE għandhom juru f’kull każ, fid-dawl tad-drawwiet alimentari nazzjonali u b’kunsiderazzjoni għar-riżultati tar-riċerka xjentifika internazzjonali, li l-leġiżlazzjoni tagħhom hija neċessarja biex effettivament tipproteġi l-interessi kkunsidrati fid-dispożizzjoni msemmija u, b’mod partikolari, li l-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti inkwistjoni tippreżenta riskju reali għas-saħħa pubblika (13).
34. Jista’ jidher li jeżisti nuqqas ta’ qbil bejn il-prinċipji ġurisprudenzjali mfakkra hawn fuq. Filwaqt li, minn naħa, għall-fini tal-evalwazzjoni ta’ awtorizzazzjoni minn qabel tat-tqegħid fis-suq ta’ oġġetti tal-ikel, huwa biżżejjed li jintwerew l-inċertezzi li hemm fl-istat attwali tar-riċerka xjentifika, huwa neċessarju li, min-naħa l-oħra, jintwera f’kull każ, fid-dawl tar-riżultati tar-riċerka xjentifika internazzjonali, li l-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti inkwistjoni tippreżenta riskju reali għas-saħħa pubblika.
35. Huwa f’dan il-kuntest li għandha ssir distinzjoni bejn is-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel u d-deċiżjonijiet konkreti li jipprojbixxu l-kummerċjalizzazzjoni tal-merkanzija adottati b’din is-sistema. Fl-opinjoni tiegħi, fil-każ ta’ sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel, huwa biżżejjed li jintwerew l-inċertezzi li hemm fl-istat attwali tar-riċerka xjentifika, filwaqt li, fil-każ tad-deċiżjonijiet konkreti li jipprojbixxu l-kummerċjalizzazzjoni tal-merkanzija, għandu jintwera f’kull każ partikolari, fid-dawl tar-riżultati tar-riċerka xjentifika internazzjonali, li l-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti inkwistjoni tippreżenta riskju reali għas-saħħa pubblika.
36. Konsegwentement, jiena nqis li l-Gvern Franċiż issodisfa l-oneru tal-prova rikjest. Nota tal-AFSSA tat-13 ta’ Awwissu 2008 u l-istudju tal-AFSSA ta’ April 2007 jikkostitwixxu prova suffiċjenti. Huma juru li, fl-istat attwali tar-riċerka xjentifika, mhux ċert jekk l-għajnuniet għall-ipproċessar humiex bla ħsara għas-saħħa pubblika.
37. Fir-rigward tal-argument tal-Kummissjoni, li ċerti kategoriji biss ta’ għajnuniet għall-ipproċessar jistgħu jkunu suġġetti għall-awtorizzazzjoni minn qabel, bil-kundizzjoni li l-użu ta’ tali sistema jkollu mira u ġustifikazzjoni b’mod preċiż fuq bażi xjentifika għal kull kategorija ta’ għajnuniet għall-ipproċessar ikkonċernata, jiena naqbel mal-argument tal-Gvern Franċiż li, meta tittieħed inkunsiderazzjoni l-evoluzzjoni permanenti tal-proċeduri tal-fabbrikazzjoni, huwa diffiċli li jiġu ppreġudikati s-sustanzi li jistgħu jkunu użati bħala għajnuniet għall-ipproċessar u li jiġu identifikati minn qabel il-kategoriji tal-għajnuniet għall-ipproċessar li jkunu bla ħsara.
38. Sabiex nikkonkludi, jiena nikkunsidra li s-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel tal-għajnuniet għall-ipproċessar hija ġġustifikata minn raġunijiet ta’ protezzjoni tas-saħħa pubblika.
C – Proċedura li tippermetti l-modifikazzjoni tal-lista pożittiva tal-għajnuniet għall-ipproċessar awtorizzati
39. Il-Kummissjoni tilmenta li s-sistema ta’ awtorizzazzjoni ta’ użu minn qabel ta’ għajnuniet għall-ipproċessar ma tissodisfax ir-rekwiżiti stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan ir-rigward, li skonthom, proċedura li tippermetti lill-operaturi ekonomiċi jiksbu l-inklużjoni tal-għajnuniet għall-ipproċessar fuq il-lista nazzjonali tal-għajnuniet għall-ipproċessar awtorizzati għandha tkun faċilment aċċessibbli, għandha tkun tista’ titlesta f’termini raġonevoli u, jekk din tikkonstata rifjut, għandu jkun hemm rimedju ġudizzjarju.
40. F’dan ir-rigward, infakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, leġiżlazzjoni li teħtieg li l-kummerċjalizzazzjoni ta’ ċerta merkanzija tkun suġġetta għall-inklużjoni ta’ dawn f’“lista pożittiva” hija biss konformi mad-dritt Komunitarju jekk ikunu sodisfatti diversi kundizzjonijiet (14). Waħda minn dawn il-kundizzjonijiet hija li din il-leġiżlazzjoni għandha tkun mogħnija bi proċedura li tippermetti lill-operaturi ekonomiċi jiksbu l-inklużjoni tal-merkanzija fuq il-lista pożittiva nazzjonali tal-merkanzija awtorizzata. Din il-proċedura għandha tkun faċilment aċċessibbli, u dan ifisser li għandha tkun espressament prevista f’att ta’ portata ġenerali, għandha tiġi konkluża f’termini raġonevoli u, jekk din tikkonstata rifjut, li għandu jkun motivat, għandu jkun hemm rimedju ġudizzjarju (15).
41. Fl-opinjoni tiegħi, il-kundizzjonijiet imsemmija hawn fuq jirriżultaw minn kriterji li jippermettu l-evalwazzjoni tal-proporzjonalità tal-leġiżlazzjoni nazzjonali kkonċernata.
42. Kif diġà indikajt fil-punt 19 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni teżamina s-sistema ta’ awtorizzazzjoni ta’ użu minn qabel stabbilita mid-Digriet tal-1912. Fis-sentenza tal-5 ta’ Frar 2004, Il-Kummissjoni vs Franza (16), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fir-rigward tad-Digriet tal-1912, il-proċedura li tippermetti lill-operaturi ekonomiċi li jiksbu l-inklużjoni tal-merkanzija fil-lista pożittiva nazzjonali tal-merkanzija awtorizzata ma tissodisfax il-kundizzjonijiet imfakkra fil-punt 35 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
43. F’dak li jirrigwarda s-sistema ta’ awtorizzazzjoni ta’ użu minn qabel stabbilita mid-Digriet tal-2001, il-Kummissjoni tenfasizza fuq il-fatt li, anki jekk hemm proċedura li tippermetti li tkun modifikata jew kompluta l-lista tal-għajnuniet għall-ipproċessar awtorizzati, il-proċedura inkwistjoni ma tissodisfax, għal diversi raġunijiet, ir-rekwiżiti stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar dan is-suġġett.
44. L-ewwel nett, il-Kummissjoni tindika li l-applikazzjonijiet għall-inklużjoni ta’ sustanzi ġodda fil-lista ta’ għajnuniet għall-ipproċessar awtorizzati huma ttrattati bl-istess mod, mingħajr kunsiderazzjoni għall-fatt li hija sustanza domestika li għadha mhix awtorizzata jew sustanza ffabbrikata legalment u/jew ikkummerċjalizzata bħala għajnuna għall-ipproċessar fi Stat Membru ieħor. Dan il-fatt ma kienx ikkontestat mill-Gvern Franċiż. Madankollu, huwa sostna li ċ-ċirkustanza li fiha sustanza kienet ikkummerċjalizzata fi Stat Membru ieħor ma tistax teżentaha minn eżami mill-AFSSA u mill-awtoritajiet Franċiżi kompetenti.
45. Ma nikkunsidrax li t-trattament preferenzjali ta’ sustanzi ġodda legalment iffabrikati u/jew ikkummerċjalizzati bħala għajnuniet għall-ipproċessar fi Stat Membru ieħor fil-kuntest tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni jidher fost il-kundizzjonijiet li jridu jiġu rrispettati sabiex tiġi żgurata l-konformità mad-dritt Komunitarju ta’ leġiżlazzjoni li tipprovdi li l-kummerċjalizzazzjoni ta’ ċerta merkanzija hija suġġetta għal awtorizzazzjoni minn qabel. Fil-każ kuntrarju, dan imur kontra s-sens tas-sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel nnifisha.
46. It-tieni nett (17), il-Kummissjoni tiġbed l-attenzjoni fuq il-fatt li għall-kuntrarju tar-rekwiżit tal-aċċessibbiltà tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni, id-deċiżjoni ministerjali li tippreċiża l-kompożizzjoni tal-fajls tal-applikazzjonijiet għall-inklużjoni mhux dejjem kienet adottata. Il-Gvern Franċiż iwieġeb li, fit-2 ta’ Lulju 2003, l-AFSSA ppubblikat fuq is-sit elettroniku tagħha d-dokument “Lignes directrices pour la constitution d’un dossier relatif à l’emploi d’un auxiliaire technologique en alimentation humaine” (Linji gwida għall-kontenut ta’ fajl dwar l-użu ta’ għajnuniet għall-ipproċessar fl-alimentazzjoni tal-bniedem), li jikkostitwixxi għajnuna għall-preżentazzjoni tal-fajls ta’ applikazzjonijiet għal awtorizzazzjoni.
47. Jiena naqbel għal kollox mal-analiżi li tgħid li l-possibbiltà li jkun hemm aċċess għall-informazzjoni dwar il-kompożizzjoni tal-fajl ta’ applikazzjoni għall-inklużjoni taffettwa l-aċċessibbiltà tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni. Barra minn hekk, it-termini previsti mid-Digriet tal-2001 biex tingħata deċiżjoni dwar l-applikazzjonijiet għall-inklużjoni ta’ sustanza fil-lista tal-għajnuniet għall-ipproċessar awtorizzati jibdew mill-ġurnata li fiha l-fajl tal-applikazzjoni huwa komplut.
48. Mingħajr ma jkun neċessarju li jiġi analizzat il-kontenut tal-“Linji gwida għall-kontenut ta’ fajl dwar l-użu ta’ għajnuniet għall-ipproċessar fl-alimentazzjoni tal-bniedem”, jiena naqbel mal-fehma tal-Kummissjoni li d-dokument imsemmi ma jistax, ikun xi jkun il-każ, jieħu post id-deċiżjoni ministerjali fl-Artikolu 3 tad-Digriet tal-2001 li għandha tistabbilixxi r-regoli dwar il-kompożizzjoni tal-fajls tal-applikazzjoni.
49. Fil-fatt, il-persuna li tkun qiegħda titlob l-inklużjoni ta’ sustanza fil-lista tal-għajnuniet għall-ipproċessar awtorizzat ma għandhiex relazzjoni mal-AFSSA, li hija l-awtur tal-“Linji gwida għall-kontenut ta’ fajl dwar l-użu ta’ għajnuniet għall-ipproċessar fl-alimentazzjoni tal-bniedem”. Skont Artikolu 3 tad-Digriet tal-2001, l-applikant jintroduċi l-applikazzjoni tiegħu għand id-Direttorat Ġenerali tal-Kompetizzjoni, tal-Konsum u tar-Ripressjoni tal-Frodi li, b’mod definittiv, jieħu deċiżjoni fuq din l-applikazzjoni. Mill-perspettiva tal-applikant, l-AFSSA ma tikkostitwixix organu konsultattiv. Għal din ir-raġuni, id-dokument tal-AFSSA ma għandux, u ma jistax ikollu, l-effett vinkolanti fir-rigward ta’ persuni li jkunu qegħdin jitolbu l-inklużjoni ta’ sustanza fil-lista ta’ għajnuniet għall-ipproċessar awtorizzati.
50. It-tielet nett, il-Kummissjoni tqis li t-tul tal-proċedura, li hija ta’ madwar ħames xhur, minn tal-anqas, għandha titnaqqas b’mod kunsiderevoli f’dak li għandu x’jaqsam mas-sustanzi li ġejjin minn Stati Membri oħra fejn huma diġà awtorizzati bħala għajnuniet għall-ipproċessar. Ikun xi jkun il-każ, it-tul tal-eżami tal-fajl mill-amministrazzjoni ma huwiex iġġustifikat. Skont il-Gvern Franċiż, proċedura li ddum madwar ħames xhur, li erbgħa minnhom huma riservati għall-evalwazzjoni tal-AFSSA, ma tidhirx eċċessiva.
51. Jidhirli li r-rekwiżit tat-tnaqqis tat-tul tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni fil-każ ta’ sustanzi ġodda legalment iffabbrikati u/jew ikkummerċjalizzati bħala għajnuniet għall-ipproċessar fi Stat Membru ieħor mhux fondat, bħar-rekwiżit tat-trattament preferenzjali ta’ tali sustanzi.
52. Madankollu jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk it-tul tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni jistax ikun ikkunsidrat bħala “terminu raġonevoli” skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (18).
53. Skont l-Artikolu 3 tad-Digriet tal-2001, il-proċedura ta’ awtorizzazzjoni tista’ tintemm l-iktar f’terminu ta’ ħames xhur. Madankollu, il-kliem tal-Artikolu msemmi u fuq kollox il-mod ta’ kalkolu tat-terminu ma jeskludux li dan it-terminu jinqabeż.
54. Barra minn hekk, it-terminu jibda mill-jum li fih il-fajl tal-applikazzjoni għall-awtorizzazzjoni jkun komplut. Fid-dawl tal-inċertezzi dwar il-kompożizzjoni tal-fajl, il-mument li fih jibda t-terminu jidher inċert.
55. Ir-raba’ nett, il-Kummissjoni tenfasizza li l-proċeduri ġudizzjarji ma humiex previsti mid-Digriet tal-2001. Il-Gvern Franċiż ma jikkuntestax dan. Madankollu, huwa jsostni li d-deċiżjoni tar-rifjut tal-inklużjoni tista’ tkun is-suġġett ta’ rikors minkejja li l-proċeduri ġudizzjarji kontra tali deċiżjoni ma humiex speċifikati mid-Digriet tal-2001. Barra minn hekk, fil-liġi Franċiża, jeżisti obbligu ġenerali ta’ informazzjoni kkonċernata fir-rigward tal-proċeduri ġudizzjarji disponibbli, kif ukoll fuq il-kundizzjonijiet ta’ eżerċizzju tagħhom.
56. Dwar dan il-punt, jiena naqbel mal-argument tal-Gvern Franċiż li r-rekwiżit ta’ possibbilità ta’ rikors kontra d-deċiżjoni ta’ rifjut ta’ inklużjoni ma tfissirx li l-proċeduri ġudizzjarji kontra tali deċiżjoni kellhom jissemmew mid-Digriet tal-2001. Il-Gvern Franċiż stabbilixxa l-eżistenza ta’ leġiżlazzjoni ġenerali, jiġifieri l-Kodiċi tal-Ġustizzja Amministrattiva, li tiggarantixxi, b’mod ġenerali, il-possibbiltà li jiġi introdott rikors kontra kull deċiżjoni amministrattiva.
57. Bħala konklużjoni, jiena għalhekk inqis li, peress li ma ġietx ipprovduta proċedura faċilment aċċessibbli għall-operaturi ekonomiċi biex jiksbu l-inklużjoni ta’ għajnuniet għall-ipproċessar fil-lista pożittiva nazzjonali tal-merkanzija awtorizzata li tista’ tintemm f’termini raġjonevoli, id-Digriet tal-2001, li jirrikjedi li l-kummerċjalizzazzjoni ta’ għajnuniet għall-ipproċessar tkun suġġetta għal awtorizzazzjoni minn qabel, mhux konformi mad-dritt Komunitarju.
58. Fid-dawl tal-fatt li kemm id-Digriet tal-1912 kif ukoll id-Digriet tal-2001 ma humiex, fl-opinjoni tiegħi, mogħnija bi proċedura li tirrispetta l-prinċipju ta’ proporzjonalità, id-deċiżjoni dwar id-digriet applikabbli għad-data rilevanti, jiġifieri fit-tmiem tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, mhix rilevanti wisq. Madankollu, jiena nqis li opinjoni tal-awtoritajiet Franċiżi lill-intrapriżi tas-settur alimentari, ippubblikata fil-Journal officiel de la Republique française tad-19 ta’ Jannar 2002, li tindika li, mill-pubblikazzjoni tiegħu, ma kienx hemm ostakolu għall-adozzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Digriet tal-2001 dwar il-preżentazzjoni tal-fajl u l-prinċipju ta’ moviment liberu, ma jistax ikollha effetti vinkolanti fir-rigward ta’ terzi partijiet. Fil-każ kuntrarju, dan imur kontra l-prinċipju ta’ ċertezza legali li jagħmel parti mill-prinċipju tal-istat tad-dritt.
D – Sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel u klawżola ta’ rikonoxximent reċiproku
59. Ir-rikors preżenti qajjem id-domanda dwar jekk id-dritt Komunitarju jistax jirrikjedi l-inklużjoni fil-leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ klawżoli ta’ rikonoxximent reċiproku.
60. Fis-sentenza tal-10 ta’ Frar 2009, Il-Kummissjoni vs L-Italja (19), il-Qorti tal-Ġustizzja, mill-ġdid, ippreċiżat b’mod ċar li l-Artikolu 28 KE jirrifletti l-obbligi li jiġu rrispettati l-prinċipji ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ prodotti legalment iffabbrikati u kkummerċjalizzati fi Stati Membri oħra, kif ukoll dik li tiżgura li l-prodotti Komunitarji jkollhom aċċess liberu għas-swieq nazzjonali. Minn dan jirriżulta li klawżola ta’ rikonoxximent reċiproku tikkostitwixxi wieħed mill-mezzi biex ikun sodisfatt l-obbligu rikjest mill-Artikolu 28 KE.
61. Madankollu, l-Artikolu 30 KE jawtorizza ċerti eċċezzjonijiet għall-obbligu rikjest mill-Artikolu 28 KE. Dan ifisser li l-leġiżlazzjoni nazzjonali li tikkonstitwixxi miżura li tħalli effett ekwivalenti ma għandux ikollha klawżola ta’ rikonoxximent reċiproku jekk dan l-ostakolu jista’ jkun iġġustifikat permezz ta’ waħda mir-raġunijiet ta’ interess ġenerali elenkati fl-Artikolu 30 KE. Jekk din il-leġiżlazzjoni kkonċernata jkollha klawżola ta’ rikonoxximent reċiproku, hija ma tikkostitwixxix miżura b’effett ekwivalenti.
62. Meta titqabbel is-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 1998, Il-Kummissjoni vs Franza (20) mas-sentenza tal-5 ta’ Frar 2004, Il-Kummissjoni vs Franza (21), jistgħu jqumu ċerti dubji. Fiż-żewġ każijiet, il-Kummissjoni kkritikat lir-Repubblika Franċiża li fil-leġiżlazzjoni tagħha ma introduċietx klawżola ta’ rikonoxximent reċiproku, li timplika ostaklu għall-moviment liberu tal-merkanzija. Jekk, fl-ewwel każ, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat nuqqas, fit-tieni każ, hija ċaħdet dan l-ilment ta’ nuqqas. Madankollu, il-kawżi msemmija jiddistingwu ruħhom permezz tal-fatt li, jekk fit-tieni każ, ir-Repubblika Franċiża tat prova li l-leġiżlazzjoni tagħha li timpedixxi l-moviment liberu tal-merkanzija kienet iġġustifikata permezz tal-protezzjoni tas-saħħa pubblika, fl-ewwel każ ma kienet invokata ebda kunsiderazzjoni dwar il-protezzjoni tas-saħħa pubblika.
IV – Dwar l-ispejjeż
63. Skont l-Artikolu 69(2)(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li r-Repubblika Franċiża tilfet, hemm lok li hija tiġi ordnata tbati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
V – Konklużjoni
64. Fid-dawl ta’ dak li ntqal preċedentement, jiena nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tiddeċiedi kif ġej :
– tikkonstata li, billi pprovdiet, għall-għajnuniet għall-ipproċessar u għall-oġġetti tal-ikel li għall-preparazzjoni tagħhom intużaw għajnuniet għall-ipproċessar ġejjin minn Stati Membri oħra fejn huma legalment iffabbrikati u/jew ikkummerċjalizzati, sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel li mhix mogħnija bi proċedura li tippermetti lill-operaturi ekonomiċi li jiksbu l-inklużjoni ta’ għajnuniet għall-ipproċessar ġejjin minn Stati Membri oħra fejn huma legalment iffabbrikati u/jew ikkummerċjalizzati fil-lista pożittiva nazzjonali tal-għajnuniet awtorizzati, li jirrispettaw il-prinċipu ta’ proporzjonalità, ir-Repubblika Franċiża naqset mill-obbligi tagħha skont l-Artikolu 28 KE.
– tikkundanna lir-Repubblika Franċiża għall-ispejjeż.
1 – Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2 – Pereżempju, is-solventi tal-estrazzjoni li huma armonizzati permezz tad-Direttiva tal-Kunsill 88/344/KEE tat-13 ta’ Ġunju 1988 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri rigward is-solventi tal-estrazzjoni użati fil-produzzjoni tal-oġġetti tal-ikel u l-ingredjenti tal-ikel (ĠU L 157, p. 28).
3 – Pereżempju, l-inbejjed li huma koperti mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1493/1999, tas-17 ta’ Mejju 1999, dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq tal-inbid (ĠU L 179, p. 1).
4 – ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 6, p. 463.
5 – It-termini “prodotti kimiċi” użati fid-Digriet tal-1912 ikopru t-termini “għajnuniet għall-ipproċessar” li ma kinux magħrufa fl-1912.
6 – Hija intimazzjoni komplementai li annullat u ssostitwixxiet l-ittra ta’ intimazzjoni tat-3 ta’ Lulju 1996 u l-opinjoni motivata tas-27 ta’ Marzu 1998.
7 – Skont it-talba tal-awtoritajiet Franċiżi, il-Kummissjoni aċċettat li testendi t-terminu tar-risposta għall-ittra ta’ intimazzjoni.
8 – C-24/00, Ġabra p. I-1277, punt 23.
9 – C-219/07,.Ġabra p. I-4475, punt 23
10 – Ara s-sentenzi tal-20 ta’ Frar 1979, Rewe-Zentral (120/78, Ġabra p. 649, punt 8); tad-19 ta’ Ġunju 2003, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-420/01, Ġabra p. I-6445, punt 29), tal-5 ta’ Frar 2004, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-270/02, Ġabra p. I-1559, punt 21), tal-24 ta’ Novembru 2005, Schwarz (C-366/04, Ġabra p. I-10139, punt 30).
11 – Nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punti 49 sa 75.
12 – Ara s-sentenza tal-5 ta’ Marzu 2009, Il-Kummissjoni vs Spanja (C-88/07, Ġabra p. I‑1353, punt 86 u ġurisprudenza ċċitata).
13 – Ara s-sentenza tal-5 ta’ Marzu 2009, Il-Kummissjoni vs Spanja (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 12, punt 89 u ġurisprudenza ċċitata).
14 – Ara s-sentenzi tas-16 ta’ Lulju 1992, Il-Kummissjoni vs Franza (C-344/90, Ġabra p. I-4719, punti 8 – 10 u ġurisprudenza ċċitata); tal-5 ta’ Frar 2004, Il-Kummissjoni vs Franza (nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punt 25), kif ukoll tad-19 ta’ Ġunju 2008, Nationale Raad van Dierenkwekers en Liefhebbers u Andibel (nota ta’ qiegħ il-paġna 9, punti 33 – 36).
15 – Ara s-sentenza tad-19 ta’ Ġunju 2008, Nationale Raad van Dierenkwekers en Liefhebbers u Andibel (nota ta’ qiegħ il-paġna 9, punt 35 u ġurisprudenza ċċitata).
16 – Nota ta’ qiegħ il-paġna 8, punti 36 – 42.
17 – Sabiex jinftiehmu iktar, immodifikajt l-ordni tal-argumenti tal-Kummissjoni.
18 – Ara l-ġurisprudenza ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 15.
19 – C-110/05, Ġabra p. I‑519, punt 34 u ġurisprudenza ċċitata.
20 – C-184/96, Ġabra p. I-1697.
21 – Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8.
Full & Egal Universal Law Academy