EUR-Lex -  62008CC0414 - MT

KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

TRSTENJAK

ippreżentati fid-29 ta’ Ottubru 2009 1(1)

Kawża C-414/08 P

Werrej

I –   Il-kuntest ġuridiku

A –   Ir-regolamenti Komunitarji bażiċi

B –   Id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li fihom regoli li japplikaw għall-għajnuna Komunitarja inkwistjoni

II – Il-fatti li wasslu għall-kawża

A –   L-atti li jirrigwardaw l-għoti tas-sussidju globali favur ir-Reġjun tal-Basilicata

B –   Il-kostituzzjoni u l-implementazzjoni tal-VCF

III – Is-sentenza appellata

IV – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet

V –   Fuq l-argumenti tal-Kummissjoni dwar il-kwistjoni tal-ammissibbiltà tar-rikors quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza

VI – L-appell tal-appellanti

A –   Fuq it-tmien aggravji dwar iċ-ċaħda tat-talba għal annullament

1.     Fuq l-ewwel aggravju bbażat fuq l-iżnaturament tad-deċiżjoni kkontestata u d-distorsjoni tar-rikors ippreżentat mill-appellanti.

a)     L-argumenti tal-partijiet

b)     Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

i)     Fuq l-ilment ibbażat fuq l-iżnaturament tad-deċiżjoni kkontestata

ii)   Fuq l-ilment ibbażat fuq id-distorsjoni tas-sens u tal-portata tar-rikors fl-ewwel istanza

iii) Konklużjonijiet provviżorji

2.     Fuq it-tieni aggravju bbażat fuq l-interpretazzjoni żbaljata tad-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19

a)     L-ewwel parti (l-ilmenti li jirrigwardaw il-punt 52 tas-sentenza appellata)

i)     L-argumenti tal-partijiet

ii)   Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq is-sostituzzjoni ta’ motivi

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq interpretazzjoni sfurzata

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq l-applikazzjoni retroattiva tar-Regolament Nru 1685/2000

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq il-kontradizzjoni bejn l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza u l-prattika tal-Kummissjoni

–       Konklużjonijiet provviżorji

b)     It-tieni parti (l-ilment li jirrigwarda l-punt 53 tas-sentenza appellata)

c)     It-tielet parti (l-ilmenti li jirrigwardaw il-punt 55 tas-sentenza appellata)

i)     L-argumenti tal-partijiet

ii)   Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

d)     Ir-raba’ parti (l-ilmenti li jirrigwardaw il-punti 57 u 58 tas-sentenza appellata)

i)     L-argumenti tal-partijiet

ii)   Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

–       Ir-raba’ parti hija ineffettiva

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ osservanza tad-dispożizzjoni li teżiġi finanzjament ta’ minimu ta’ għaxar kumpanniji

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq ir-raġunament kontradittorju.

e)     Il-ħames parti (l-ilmenti li jirrigwardaw il-punt 48 tas-sentenza appellata)

i)     L-argumenti tal-partijiet

ii)   Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

f)     Konklużjonijiet provviżorji

3.     Fuq it-tielet aggravju bbażat fuq l-interpretazzjoni żbaljata tal-kundizzjoni ta’ utilitŕ

a)     L-argumenti tal-partijiet

b)     Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

4.     Fuq ir-raba’ u l-ħames aggravji

a)     Fuq ir-raba’ aggravju bbażat fuq l-interpretazzjoni żbaljata u fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni konsekuttiva tal-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Mediocurso vs Il-Kummissjoni

i)     L-argumenti tal-partijiet

ii)   Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ osservanza tar-relazzjoni bejn il-proċedura tat-tnaqqis u l-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni

–       Fuq l-applikazzjoni ta’ regoli ta’ proċedura li mhumiex espressament stabbiliti mil-leġiżlatur Komunitarju

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq l-obbligu li tiġi invokata l-ħtieġa tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq il-ksur ta’ prinċipju tad-drittijiet tad-difiża

–       Konklużjonijiet provviżorji

b)     Fuq il-ħames aggravju li huwa bbażat fuq il-ksur tal-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 dwar l-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ kontroll tal-Kummissjoni

i)     L-argumenti tal-partijiet

ii)   Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

5.     Fuq is-sitt u s-seba’ aggravji

a)     Fuq is-sitt aggravju, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipji tal-aspettattivi leġittimi u taċ-ċertezza legali

b)     Fuq is-seba’ aggravju bbażat fuq l-iżnaturament tal-provi u tal-ksur tal-prinċipji ġenerali fil-qasam tal-piż tal-prova

i)     L-argumenti tal-partijiet

ii)   Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

–       Is-seba’ aggravju huwa ineffettiv

–       Fuq l-ewwel ilment, ibbażat fuq il-fatt li l-appellanti kienet ipprovdiet id-dokumenti li jirrigwardaw id-deċiżjonijiet tal-Kumitat ta’ Sorveljanza.

–       Fuq it-tieni lment, ibbażat fuq il-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma bbażatx ruħha fuq fatti stabbiliti

–       Fuq it-tielet ilment, ibbażat fuq nuqqas ta’ miżuri istruttorji

–       Fuq ir-raba’ lment, ibbażat fuq dokumenti pprovduti mill-appellanti

–       Fuq il-ħames ilment, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-ħlasijiet magħmula mill-Kummissjoni

–       Fuq is-sitt ilment, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni

–       Konklużjonijiet provviżorji

6.     Fuq it-tmien aggravju, ibbażat fuq il-ksur tal-ġurisprudenza Komunitarja dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju tal-proporzjonalitŕ għall-każijiet tat-tnaqqis tal-għajnuna Komunitarja

a)     L-argumenti tal-partijiet

b)     Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

i)     Fuq il-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88.

ii)   Fuq l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ frodi

iii) Fuq it-teħid inkunsiderazzjoni tal-eventwali nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni mill-Kummissjoni

iv)   Konklużjonijiet provviżorji

7.     Riżultat

B –   Fuq iż-żewġ aggravji dwar it-talba għad-danni

1.     Fuq id-disa’ aggravju

a)     L-argumenti tal-partijiet

b)     Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

2.     Fuq l-għaxar aggravju

a)     L-argumenti tal-partijiet

b)     Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

i)     Fuq l-eżistenza ta’ responsabbiltŕ għal att legali

ii)   Fuq l-ilmenti li jikkonċernaw in-natura anormali tad-dannu

iii) Fuq l-ilment li jikkonċerna n-natura speċjali tad-dannu

C –   Konklużjoni għall-kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

VII – Fuq l-ispejjeż

VIII – Konklużjoni

Sviluppo Italia Basilicata SpA

vs

Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej

“Appell – Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) – Allokazzjoni globali għall-implementazzjoni tal-miżuri ta’ sostenn għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) li joperaw fir-Reġjun tal-Basilicata – Regolament (KEE) Nru 4253/88 – Artikolu 24 – Tnaqqis tal-għajnuna finanzjarja mogħtija oriġinarjament mill-FEŻR – Setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni – Regolament (KEE) Nru 4253/88 – Artikoli 25 u 26 – Obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni”

1.        

2.        B’dan l-appell, Sviluppo Italia Basilicata SpA (iktar ’il quddiem l-“appellanti”) titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej tat-8 ta’ Lulju 2008, Sviluppo Italia Basilicata vs Il-Kummissjoni (2) (iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”). F’din is-sentenza, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet ir-rikors tar-rikorrenti li kien intiż, minn naħa, għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2006) 1706, tal-20 ta’ April 2006, dwar it-tnaqqis tal-għajnuna mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali għall-għotjiet globali għall-implementazzjoni ta’ inċentivi għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) li joperaw fir-Reġjun ta’ Basilicata fl-Italja (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), u, min-naħa l-oħra, talba għall-kumpens għad-danni subiti minnha minħabba l-istess deċiżjoni.

I –    Il-kuntest ġuridiku

3.        L-Artikolu 158 KE jipprovdi li l-Komunità Ewropea għandha l-iskop li tnaqqas id-diverġenzi bejn il-livelli ta’ żvilupp tar-reġjuni varji u d-dewmien ta’ dawk ir-reġjuni li huma inqas favoriti sabiex tippromwovi l-iżvilupp armonjuż tal-Komunità kollha. Skont l-Artikoli 159 KE u 160 KE, il-Komunità għandha wkoll tappoġġa t-twettiq ta’ dawn il-miri, bl-azzjoni li tieħu permezz tal-Fondi Strutturali partikolarment il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) li huwa intiż biex jgħin biex jitnaqqsu l-iskwilibriji reġjonali prinċipali.

A –    Ir-regolamenti Komunitarji bażiċi

4.        L-ewwel artikolu tar-Regolament (KEE) Nru 2052/88, tal-24 ta’ Ġunju 1988, dwar ix-xogħlijiet tal-Fondi Strutturali u l-effettività tagħhom u dwar il-koordinazzjoni tal-attivitajiet tagħhom bejniethom u mat-tranżazzjonijiet tal-Bank Ewropew tal-Investiment u l-istrumenti finanzjarji oħrajn li jeżistu (3), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/93, tal-20 ta’ Lulju 1993 (4), jipprovdi li, sabiex ikunu jistgħu jitwettqu l-għanijiet ġenerali msemmija fl-Artikoli 158 KE u 160 KE, il-Fondi strutturali għandhom jgħinu biex jitwettqu ħames għanijiet primarji. Fost dawn, l-Objettiv 1 jikkonsisti fil-“promozzjoni tal-iżvilupp u l-aġġustament strutturali tar-reġjuni li għadhom lura fl-iżvilupp”. [traduzzjoni mhux uffiċjali] Il-Basilicata tagħmel parti mir-reġjuni kkonċernati minn dan l-għan, skont l-anness tal-istess regolament.

5.        L-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 2052/88 jelenka l-forom possibbli ta’ għajnuna finanzjarja tal-fondi strutturali. Fosthom, il-paragrafu 2(ċ) ta’ din id-dispożizzjoni jsemmi l-possibbiltà li l-għajnuna tieħu l-forma ta’ “għotja globali”, ġestita ġeneralment minn intermedjarju, imqabbad mill-Istat Membru bi ftehim mal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, li għandu jiżgura t-tqassim tas-sussidju f’għotjiet individwali mogħtija lill-benefiċjarji finali.

6.        Ir-regoli ta’ proċedura rilevanti tal-għajnuna huma stabbiliti bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4253/88, tad-19 ta’ Diċembru 1988, li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet sabiex jiġi implementat ir-Regolament (KEE) Nru 2052/88 fir-rigward tal-koordinazzjoni tal-attivitajiet tal-Fondi Strutturali differenti minn naħa waħda, u bejniethom u mat-tranżazzjonijiet tal-Bank Ewropew għall-Investiment u l-istrumenti finanzjarji l-oħrajn li jeżistu, min-naħa l-oħra (5), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2082/93, tal-20 ta’ Lulju 1993 (6), kif ukoll bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4254/88, tad-19 ta’ Diċembru 1988, li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet sabiex jiġi implementat ir-Regolament (KEE) Nru 2052/88 dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (7), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2083/93, tal-20 ta’ Lulju 1993 (8).

7.        L-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 4254/88 jipprovdi li l-modalitajiet ta’ użu tal-għotjiet globali għandhom ikunu s-suġġett ta’ ftehim li jiġi konkluż bi qbil mal-Istat Membru kkonċernat, bejn il-Kummissjoni u l-intermedjarju, liema ftehim għandu jispeċifika, partikolarment, it-tipi ta’ azzjonijiet li għandhom jittieħdu, il-kriterji tal-għażla tal-benefiċjarji, il-kundizzjonijiet u l-livell ta’ għajnuna mill-FEŻR kif ukoll il-modalitajiet ta’ sorveljanza tal-użu tal-għotjiet globali.

8.        L-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 jipprovdi, fit-titolu “Tnaqqis, sospensjoni u kanċellament tal-għajnuna”:

“1.       Jekk it-twettiq ta’ azzjoni jew ta’ miżura jkun jidher li ma jiġġustifikax l-għajnuna finanzjarja, kollha jew parti minnha, mogħtija lilha, il-Kummissjoni għandha tagħmel eżami xieraq tal-każ fil-kuntest tas-sħubija, billi titlob partikolarment lill-Istat Membru jew lill-awtoritajiet maħtura minnu għall-implementazzjoni tal-azzjoni, biex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom f’terminu stabbilit.

2.       Wara dan l-eżami, il-Kummissjoni tista’ tnaqqas jew tissospendi l-għajnuna għall-azzjoni jew il-miżura kkonċernata jekk l-eżami jikkonferma l-eżistenza ta’ xi irregolarità jew ta’ bdil sostanzjali li jaffettwa n-natura jew il-kundizzjonijiet għall-implementazzjoni tal-azzjoni jew tal-miżura li għaliha ma tkunx intalbet l-approvazzjoni tal-Kummissjoni. [...]”

[...]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

9.        L-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 jistabbilixxu r-regoli ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni tal-implementazzjoni tal-għajnuna finanzjarja. B’mod partikolari, l-Artikolu 25(1) u (3) jipprovdi li:

“1.       Il-Kummissjoni u l-Istati Membri, fil-kuntest tas-sħubija, għandhom jiżguraw sorveljanza effettiva tal-implementazzjoni tal-għajnuna mill-Fondi fil-kuntest tal-qafas Komunitarju ta’ sostenn u tal-azzjonijiet speċifiċi (programmi, eċċ). [...]

[…]

3.       Il-kumitati ta’ sorveljanza għandhom jinħatru, fil-kuntest tas-sħubija, bi ftehim bejn l-Istat Membru kkonċernat u l-Kummissjoni.

Il-Kummissjoni u, jekk ikun il-każ, il-BEI jistgħu jaħtru rappreżentanti fi ħdan dawn il-kumitati”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]

B –    Id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li fihom regoli li japplikaw għall-għajnuna Komunitarja inkwistjoni

10.      Fid-29 ta’ Lulju 1994, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 94/629/KE dwar l-istabbiliment ta’ qafas Komunitarju ta’ sostenn għall-għajnuna strutturali Komunitarja fir-reġjuni tal-Italja kkonċernati bl-Objettiv 1, jiġifieri Abruzzo, Basilicata, Calabria, Campania, Molise, Puglia, Sardegna u Sicilia (9) għall-perijodu bejn l-1 ta’ Jannar 1994 sal-31 ta’ Diċembru 1999.

11.      Permezz tad-Deċiżjoni 97/322/KE tat-23 ta’ April 1997 (10), il-Kummissjoni stabbiliet ir-regoli fuq l-infiq eliġibbli fid-diversi għajnuniet Komunitarji adottati fir-rigward tar-Repubblika Taljana. L-anness ta’ din id-deċiżjoni fih l-Iskeda Nru 19 (iktar ’il quddiem l-“Iskeda Nru 19”) dwar l-eliġibbiltà tal-infiq fil-kuntest tal-Fondi strutturali għat-tranżazzjonijiet ta’ inġinerija finanzjarja li jikkonsisti f’fondi ta’ kapital ta’ riskju (iktar ’il quddiem l-“Iskeda Nru 19”).

12.      Il-prinċipji ġenerali li jirregolaw t-tranżazzjonijiet ta’ inġinerija finanzjarja stabbiliti f’din l-Iskeda jipprovdu li:

“[...]

vii)      il-modalitajiet ta’ funzjonament ta’ dawn il-fondi għandhom ikunu xierqa għad-dispożizzjonijiet ta’ eżekuzzjoni finanzjarja tal-għajnuna, partikolarment għal dak li jikkonċerna l-kunċett ta’ impenn u ta’ spejjeż inkorsi kif ukoll il-waqfien tal-għajnuna;

viii) il-fondi ta’ kapital ta’ riskju għandhom jgħinu lil impriżi li huma finanzjarjament u ekonomikament vijabbli;

[...]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

13.      Fir-rigward, b’mod speċifiku, tal-fondi ta’ kapital ta’ riskju, l-Iskeda Nru  19 tipprovdi fil-punt B tagħha, intitolat “Modalitajiet ta’ funzjonament tal-fondi ta’ kapital ta’ riskju”:

“2.       L-għajnuna tal-fondi tal-kapital ta’ riskju tikkonsisti fl-akkwist ta’ ishma, jiġifieri inter alia: l-akkwist ta’ kapital azzjonarju fl-impriżi megħjuna, self (anki jekk equity loans), bonds (anki jekk konvertibbli), eċċ.

[…]”

8.      Matul il-perijodu tal-għajnuna Komunitarja, id-dħul mill-fondi ta’ kapital ta’ riskju (partikolarment id-dividendi eventwali, qligħ kapitali u l-interessi fuq l-investimenti) għandhom jiżdiedu mal-fondi u jintużaw biex jiffinanzjaw l-akkwist tal-ishma kif ukoll l-ispejjeż tal-ġestjoni fil-limiti stabbiliti.

[…]

10.      L-attività tal-fondi ta’ kapital ta’ riskju għandha tiġi ppreżentata f’rapport li għandu jiġi ppreżentat kull sena kalendarja lill-Kummissjoni wara li l-Kumitat ta’ Sorveljanza jkun ta l-opinjoni tiegħu. Dan ir-rapport għandu jkun fih karta tal-bilanċ u analiżi tad-dħul u t-telf tal-fondi ta’ kapital ta’ riskju, dettalji tal-ispejjeż ta’ ġestjoni inkorsi, analiżi tal-pagamenti li jkunu saru fil-fondi, lista dettaljata tal-akkwisti ta’ ishma li jkunu saru (investimenti li jkunu saru, self li jkun ittieħed, eċċ, għal kull impriża u kull settur, b’osservanza tal-prinċipji tal-kunfidenzjalità), u l-problemi li jiltaqgħu magħhom u s-soluzzjonijiet eventwalment proposti jew adottati.

11.      Il-Kummissjoni u l-Qorti tal-Awdituri għandhom dritt li jikkontrollaw l-attivitajiet tal-fondi ta’ kapital ta’ riskju, inkluż id-dritt li jagħmlu jew li jaraw li jsiru verifiki fl-impriżi li fihom il-fond ta’ kapital ta’ riskju jkun akkwista jew jakkwista sehem.

[…]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

14.      Il-punt Ċ tal-Iskeda Nru  19 jiddefinixxi l-“impenn ġuridiku u finanzjarju” bħala l-“att legali ta’ kostituzzjoni jew żieda tal-kapital inizjali ta’ fond ta’ kapital ta’ riskju”. L-“ispejjeż effettivi inkorsi” huma ddefiniti f’dan l-istess punt bħala l-“ħlas fi flus tal-kapital azzjonarju mħallas tal-fond ta’ kapital ta’ riskju mill-parteċipanti (kapital imħallas), meta mqabbel strettament mar-rapporti ta’ eżekuzzjoni li jsemmi l-akkwist ta’ ishma li jservu bħala prova tal-progress tajjeb tal-miżura.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

15.      Il-punt D tal-Iskeda Nru  19 jipprovdi, fit-titolu “Waqfien tal-għajnuna”:

“1.       Il-fond ta’ kapital ta’ riskju għandu jkun stabbilit għal perijodu xieraq, kompatibbli mal-għanijiet tiegħu. Il-perijodu minimu ta’ fond ta’ kapital ta’ riskju huwa dak tal-forma ta’ għajnuna.

2.       Mal-waqfien tal-għajnuna Komunitarja (wara l-aħħar data għall-ħlasijiet), il-pożizzjoni netta finanzjarja tal-fond ta’ kapital ta’ riskju għandha tiġi stabbilita billi jsir paragun bejn l-użu tal-kapital totali mħallas u s-somma totali tal-għajnuna fl-impriżi matul dan il-perijodu.

–      Jekk jiġi kkonstatat li s-somma riżultanti mit-total tal-għajnuna lill-impriżi matul il-perijodu tkopri tal-inqas 100 % mill-kapital imħallas (ogħla minnu jew daqsu), hemmhekk jitqies li l-miżura ġiet eżegwita kollha kemm hi.

[…]

–      Jekk minkejja s-sorveljanza tal-Kumitat ta’ Sorveljanza, fil-mument tal-waqfien, is-somma totali tal-għajnuna lill-impriżi matul il-perijodu tkun inqas mill-kapital totali mħallas, l-ammont korrispondenti għall-eċċess jitnaqqas mill-bilanċ finali mħallas lill-Istat Membru mill-Komunità fir-rigward tal-forma ta’ għajnuna kkonċernata.

3.       Wara l-ħlas tal-bilanċ finali tal-forma ta’ għajnuna, il-Kummissjoni ma għandhiex tintervjeni iktar fl-eżekuzzjoni jew fis-sorveljanza tal-azzjoni [...]

[...]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

16.      Finalment, l-Iskeda Nru  19 tispeċifika li l-għajnuna mill-fond ta’ kapital ta’ riskju kkofinanzjata mill-FEŻR tingħata biss lill-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs).

II – Il-fatti li wasslu għall-kawża

A –    L-atti li jirrigwardaw l-għoti tas-sussidju globali favur ir-Reġjun tal-Basilicata

17.      Bl-implementazzjoni tar-Regolament bażiku dwar il-Fondi strutturali, jiġifieri r-Regolament Nru 2052/88, il-Kummissjoni, bid-Deċiżjoni 94/629 approvat il-kuntest ġuridiku Komunitarju li japplika għall-għajnuna favur reġjuni tal-Italja kkonċernati mill-Objettiv 1, u partikolarment il-Basilicata, għall-perijodu bejn l-1 ta’ Jannar 1994 sal-31 ta’ Diċembru 1999.

18.      Bil-għan li jippromwovi l-iżvilupp tal-SMEs stabbiliti fil-Basilicata, il-Gvern Taljan ippreżenta lill-Kummissjoni, fl-24 ta’ Frar 1998, talba għall-għajnuna Komunitarja għal sussidju globali (11). Il-miżura 2, imsemmija fit-talba, kienet tipprovdi l-ħolqien ta’ fond ta’ kapital ta’ riskju (iktar ’il quddiem il-“FKR”) mill-FEŻR u mis-settur privat, biex tingħata għajnuna finanzjarja (ishma fil-kapital azzjonarju, equity loans u bonds konvertibbli) favur impriżi stabbiliti f’dan ir-reġjun jew li għandhom l-intenzjoni li jistabbilixxu ruħhom hemmhekk (iktar ’il quddiem il-“Miżura 2 tas-Sussidju Globali”).

19.      Bid-Deċiżjoni C (1999) 314, tat-2 ta’ Marzu 1999, dwar l-għoti ta’ għajnuna mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali għal sussidju globali intiża biex jingħataw inċentivi finanzjarji favur impriżi żgħar u ta’ daqs medju li joperaw fir-Reġjun tal-Basilicata, li taqa’ taħt il-qafas Komunitarju għas-sostenn għall-għajnuna strutturali tal-Objettiv 1 fl-Italja, il-Kummissjoni approvat l-għoti tal-għajnuna mitluba mill-awtoritajiet Taljani (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni għall-għoti tal-għajnuna”). Skont l-Artikolu 5 ta’ din id-deċiżjoni, l-“għajnuna Komunitarja tirrigwarda l-ispejjeż marbutin mat-tranżazzjonijiet stabbiliti mis-sussidju globali li, fi ħdan l-Istat Membru, ikunu s-suġġett ta’ impenji ġuridikament vinkolanti, u li għalihom ir-riżorsi finanzjarji meħtieġa jkunu ntalbu speċifikament mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 1999” u t-“terminu għall-kalkolu tal-ispejjeż marbutin ma’ dawn l-azzjonijiet huwa l-31 ta’ Diċembru 2001”.

20.      Il-Programm ta’ Sussidju Globali mibgħut lill-Kummissjoni mill-awtoritajiet nazzjonali għall-għoti tal-għajnuna ġie anness mad-deċiżjoni għall-għoti tagħha (iktar ’il quddiem, il-“Programm tas-Sussidju Globali”) u jifforma parti integrali minnu. Il-programm kien jipprovdi li l-miżura kellha tiġi implementata fi tliet fażijiet, imsejħa rispettivament “il-promozzjoni”, “il-ħolqien” u “il-ġestjoni” tal-VCF (punt 5.2.2). Huwa kien jindika ukoll, fil-punt 5.2.5 tiegħu, li l-fond kien ta’ EUR 9.7 miljuni li minnhom EUR 4.7 miljuni kienu ġejjin mill-FEŻR, u li, skont l-Iskeda Nru  19 annessa mad-Deċiżjoni 97/322, bil-kelma “impenn” kellu jinftiehem “l-att ġuridiku tal-kostituzzjoni tal-kapital tal-fond” u bil-kelma “spejjeż” “il-ħlas fi flus tal-kapital azzjonarju mħallas tal-venture-capital fund mill-parteċipanti”. Il-programm kien jipprovdi finalment li l-impenji kellhom jiġu konklużi “sal-31 ta’ Diċembru 1999” (punt 5.2.6) u li l-fond kellu tul ta’ żmien ta’ għaxar snin minn mindu jiġi kkostitwit.

21.      Il-modalitajiet tal-għoti tas-sussidju globali ġew definiti fi ftehim konkluż fit-22 ta’ Lulju 1999 bejn il-Kummissjoni u c-Centro europeo di impresa e innovazione Systema BIC Basilicata, li oriġinarjament kien l-intermedjarju tas-sussidju globali, li mbagħad ħadet postu l-appellanti (iktar ’il quddiem il-“Ftehim”). Dan il-ftehim jipprovdi, fl-Artikolu 9 tiegħu, għat-twaqqif ta’ Kumitat ta’ Sorveljanza, kompost mir-rappreżentanti tal-Kummissjoni, ir-rappreżentanti tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti u dawk tal-intermedjarju.

22.      L-Artikolu 13 tal-Ftehim jipprovdi:

“[...]

2.       […] il-ħlas tal-bilanċ finali jkun suġġett għall-kundizzjonijiet kumulattivi li ġejjin:

–      il-preżentazzjoni lill-Kummissjoni, min-naħa tar-Regione Basilicata, ta’ talba għall-ħlas, debitament iċċertifikata [mill-Ministeru tal-Ekonomija u tal-Finanzi], fi żmien sitt xhur minn wara li titlesta attwalment l-azzjoni inkwistjoni;

[…]

4.       L-impenji ta’ spejjeż favur inizjattivi benefiċjarji tal-għajnuna mis-sussidju globali (deċiżjoni dwar l-allokazzjoni, konklużjoni ta’ kuntratti għal attivitajiet esterni) għandhom jittieħdu mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 1999. Il-ħlasijiet magħmula mill-intermedjarju biex jeżegwixxi s-sussidju globali għandhom isiru mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2001 u l-preżentazzjoni tal-kontijiet lill-Kummissjoni fir-rigward tal-ispejjeż inkorsi mill-intermedjarju għall-eżekuzzjoni ta’ dan is-sussidju għandha sseħħ mhux iktar tard mit-30 ta’ Ġunju 2002”.

23.      L-Artikolu 16(5) tal-Ftehim jipprovdi li:

“Jekk l-intermedjarju jonqos milli jwettaq wieħed mill-obbligi tiegħu stabbiliti mill-Ftehim jew iwettqu b’mod mhux xieraq, il-Kummissjoni – bi ftehim mar-Regione Basilicata – tista’ tibgħatlu ittra ta’ intimazzjoni, permezz ta’ ittra rreġistrata, sabiex iwettaq l-obbligu inkwistjoni. Jekk dan l-obbligu ma jiġix imwettaq fi żmien xahar minn meta ssir din in-notifika, il-Kummissjoni, bi ftehim mar-Regione Basilicata, tista’, irrispettivament mill-konsegwenzi stabbiliti mil-leġiżlazzjoni applikabbli għall-Ftehim, tħassar il-ftehim mingħajr ebda formalità oħra”.

24.      L-Artikolu 18 tal-Ftehim jistabbilixxi li l-istess ftehim jiskadi fit-30 ta’ Ġunju 2002.

B –    Il-kostituzzjoni u l-implementazzjoni tal-VCF

25.      Il-VCF ġie kkostitwit fis-16 ta’ Diċembru 1999, b’kapital ta’ EUR 9.7 miljun, li minnhom EUR 4.7 miljun kienu ffinanzjati mill-FEŻR u EUR 5 miljun kienu ġejjin minn investituri privati. Il-ħlasijiet tal-ishma saru kollha kemm huma bejn ix-xahar ta’ Frar 2000 u x-xahar ta’ Diċembru 2001.

26.      B’ittra tat-18 ta’ Marzu 2003, ir-Reġjun tal-Basilicata bagħat lill-Ministeru Taljan tal-Ekonomija u tal-Finanzi d-dikjarazzjoni finali tal-ispejjeż u t-talba għall-ħlas ippreżentati mill-appellanti. Fl-20 ta’ Marzu 2003, l-imsemmi ministeru bagħat dawn id-dokumenti lill-Kummissjoni.

27.      B’ittra tal-10 ta’ Frar 2004, il-Kummissjoni informat lill-awtoritajiet Taljani u lill-appellanti, li hija qieset li, skont il-punt D tal-Iskeda Nru 19, parti mill-għajnuna mogħtija ma kinitx iġġustifikata peress li ma kinitx ġiet investita fl-SMEs qabel il-31 ta’ Diċembru 2001.

28.      Fl-20 ta’ April 2006, wara skambju ta’ korrispondenza mal-appellanti, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata. Peress li parti mill-għajnuna tal-FEŻR ma kinitx intużat għall-akkwist ta’ ishma fl-impriżi qabel id-data tat-terminu stabbilit mid-deċiżjoni għall-għoti tal-għajnuna, jiġifieri l-31 ta’ Diċembru 2001, hija naqqset l-għajnuna mogħtija fil-kuntest tas-sussidju globali fir-Reġjun tal-Basilicata b’EUR 4 554 108.91 u talbet il-ħlas lura tal-għajnuna mħallsa ’l fuq minn EUR 3 434 108.91.

III – Is-sentenza appellata

29.      B’rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fit-30 ta’ Ġunju 2006, l-appellanti ressqet talba għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll talba għad-danni.

30.      Insostenn tat-talba tagħha għall-annullament, l-appellanti invokat sitt motivi bbażati rispettivament

–        fuq nuqqas ta’ loġika, fuq l-inadegwatezza kif ukoll fuq in-nuqqas tal-kundizzjonijiet legali u fattwali li jservu ta’ bażi għad-deċiżjoni kkontestata;

–        fuq il-ksur tal-Iskeda Nru  19;

–        fuq il-ksur tar-regoli tal-proċedura stabbiliti fl-Artikolu 16 tal-Ftehim kif ukoll tal-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 kif emendat;

–        fuq il-ksur tal-prinċipji tal-aspettattivi leġittimi u taċ-ċertezza legali;

–        fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, u

–        fuq l-obbligu ta’ motivazzjoni.

31.      Ir-rikorrenti bbażat it-talba għall-kumpens tagħha fuq ir-responsabbiltà minħabba l-illegalità tad-deċiżjoni kkontestata u fuq ir-responsabbiltà oġġettiva.

32.      Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat li, fl-interess tal-ekonomija tal-ġudizzju, kien meħtieġ li jiġu eżaminati mill-ewwel il-motivi invokati mill-appellanti fir-rikors tagħha għall-annullament, mingħajr ma tingħata deċiżjoni minn qabel fuq l-ammissibbiltà tar-rikors. Sussegwentement, hija kkonstatat li r-rikors għal annullament kien infondat. Fl-aħħar nett, hija ċaħdet it-talba għall-kumpens bħala infondata.

IV – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet

33.      L-appellanti ppreżentat appell mis-sentenza appellata permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fid-19 ta’ Settembru 2008. Fl-appell tagħha, hija talbet li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

–        tannulla s-sentenza appellata u tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex tiddeċiedi fuq il-mertu fid-dawl tal-indikazzjonijiet li l-Qorti tal-Ġustizzja tipprovdi, u

–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż ta’ din l-istanza kif ukoll ta’ dawk fil-Kawża T‑176/06.

34.      Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

–        tiċħad l-appell, u

–        tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż ta’ din l-istanza kif ukoll dawk tal-proċeduri fl-ewwel istanza.

35.      Fi tmiem il-proċedura bil-miktub, il-Qorti tal-Ġustizzja żammet seduta fit-3 ta’ Settembru 2009, li fiha pparteċipaw ir-rappreżentanti tal-appellanti kif ukoll dawk tal-Kummissjoni. Fis-seduta, ir-rappreżentanti tal-appellanti u dawk tal-Kummissjoni ppreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom.

V –    Fuq l-argumenti tal-Kummissjoni dwar il-kwistjoni tal-ammissibbiltà tar-rikors quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza

36.      Fir-risposta tagħha, il-Kummissjoni ressqet argumenti dwar l-inammissibbiltà tar-rikors għal annullament quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza. Hija ssostni li d-deċiżjoni kkontestata ma kinitx tirrigwarda direttament lill-appellanti fis-sens tal-Artikolu 230(4) KE.

37.      Ma jidhirlix li huwa meħtieġ li tiġi eżaminata l-fondatezza ta’ dawn l-argumenti f’dan il-każ. L-ewwel nett, għandu jiġi osservat li l-argumenti li jikkonċernaw il-kwistjoni tal-inammissibbiltà tar-rikors għal annullament quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza jistgħu jintlaqgħu biss fil-kuntest ta’ appell għall-annullament tas-sentenza appellata. Dik il-parti li tkun tixtieq li tinbidel sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, li biha jkun ġie deċiż li r-rikors għal annullament huwa infondat, b’sentenza li tgħid li dan ir-rikors huwa inammissibbli, hija obbligata titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tannulla s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza u li tiddeċiedi definittivament fuq ir-rikors fil-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza (12). F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li, fir-risposta tagħha, il-Kummissjoni ma ppreżentatx appell inċidentali biex tannulla s-sentenza appellata (13). Kuntrarjament, hija talbet espressament li tiġi kkonfermata s-sentenza appellata kollha kemm hi. Minn dan niddeduċi li l-Kummissjoni xtaqet tagħmel ċerti osservazzjonijiet dwar il-mod li bih il-Qorti tal-Prim’Istanza ttrattat il-kwistjoni tal-inammissibbiltà tar-rikors, mingħajr madankollu ma talbet l-annullament tas-sentenza appellata. Peress li l-Kummissjoni kkonfermat din l-interpretazzjoni waqt is-seduta, ma huwiex meħtieġ għalhekk li tiġi eżaminata l-fondatezza ta’ dawn l-argumenti tal-Kummissjoni.

VI – L-appell tal-appellanti

38.      Insostenn tal-appell tagħha, l-appellanti tressaq għaxar aggravji. Bi tmien aggravji minnhom, hija tikkontesta l-parti tas-sentenza appellata li fiha l-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet it-talba tagħha għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata (ara t-taqsima A). B’żewġ aggravji, hija tirreferi għall-parti tas-sentenza appellata li fiha l-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet it-talba tagħha għal kumpens (ara t-Taqsima B).

A –    Fuq it-tmien aggravji dwar iċ-ċaħda tat-talba għal annullament

1.      Fuq l-ewwel aggravju bbażat fuq l-iżnaturament tad-deċiżjoni kkontestata u d-distorsjoni tar-rikors ippreżentat mill-appellanti.

39.      Bl-ewwel aggravju tagħha, l-appellanti tirreferi għall-punti 36 u 68 tas-sentenza appellata.

40.      Fil-punt 36 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li r-rikors tal-appellanti fl-ewwel istanza kien jirreferi essenzjalment għall-kunsiderazzjoni tal-Kummissjoni, li kienet tipprovdi li l-akkwist ta’ ishma mill-VCF fl-SMEs kellu jseħħ sa mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2001. Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat li din il-kwistjoni kienet tirrigwarda partikolarment il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Iskeda Nru  19 u li kien jeħtieġ għalhekk li jiġi eżaminat l-ewwel nett il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Iskeda Nru 19. Il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat dan il-motiv fil-punti 37 sa 59 tas-sentenza appellata.

41.      Sussegwentement, fil-punti 60 sa 75 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat il-motiv tal-appellanti bbażat fuq il-fatt li l-Kummissjoni bbażat id-deċiżjoni kkontestata fuq “kundizzjoni ta’ utilità”, li hija ineżistenti fid-dispożizzjonijiet li japplikaw għall-għajnuna Komunitarja. Fil-punt 68 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet dan il-motiv. Hija kkonstatat li l-Kummissjoni kienet ibbażat id-deċiżjoni kkontestata partikolarment fuq id-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19 u li l-motivi l-oħra ma kinux iservu ħlief biex jiddefendu l-interpretazzjoni tagħha ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Billi rreferiet għall-eżami preċedenti tagħha tal-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Iskeda Nru  19 fil-punti 37 sa 59 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li l-Kummissjoni setgħet tnaqqas l-għajnuna Komunitarja abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19. Fuq din il-konstatazzjoni, hija sostniet li, anki jekk l-ilment ibbażat fuq l-ineżistenza tal-“kundizzjoni ta’ utilità” kien fondat, huwa ma jistax iwassal għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata. Fil-punt 69 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza sostniet li, fi kwalunkwe każ, il-motiv tal-appellanti huwa infondat.

a)      L-argumenti tal-partijiet

42.      L-appellanti tilmenta, fl-ewwel lok, li l-Qorti tal-Prim’Istanza żnaturat id-deċiżjoni kkontestata fil-punt 68 tas-sentenza appellata meta kkonstatat li l-Kummissjoni kienet ibbażat id-deċiżjoni kkontestata partikolarment fuq id-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19 u li l-motivi l-oħra ma kinux iservu ħlief biex jiddefendu l-interpretazzjoni tagħha ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Hija tafferma li l-Kummissjoni bbażat id-deċiżjoni kkontestata prinċipalment fuq il-“kundizzjoni ta’ utilità” imsemmija fil-punt 22 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata u li l-punti sussegwenti tal-motivi li jikkonċernaw l-Iskeda Nru 19 huma suġġetti għall-eżami fil-mertu ta’ din il-“kundizzjoni ta’ utilità”.

43.      Fit-tieni lok, l-appellanti tilmenta li l-Qorti tal-Prim’Istanza biddlet is-sens u konsegwentement il-portata tar-rikors tagħha fl-ewwel istanza. Fir-rikors tagħha fl-ewwel istanza hija kkontestat, prinċipalment, li d-deċiżjoni kkontestata kienet ibbażata fuq “kundizzjoni ta’ utilità” li kienet meqjusa ineżistenti. Filwaqt li kkonstatat li r-rikors tar-rikorrenti kien jirreferi essenzjalment għall-kunsiderazzjoni tal-Kummissjoni fejn tgħid li l-akkwist ta’ ishma mill-VCF fl-SMEs kellu jseħħ sa mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2001, il-Qorti tal-Prim’Istanza biddlet is-sens tar-rikors tagħha fl-ewwel istanza. L-appellanti tikkritika l-fatt li l-inverżjoni tal-ordni tal-eżami tal-motivi tagħha, li l-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet fil-punt 36 tas-sentenza appellata, hija bbażata fuq din l-evalwazzjoni żbaljata tar-rikors tagħha fl-ewwel istanza. Fil-fehma tagħha, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma setgħatx tikkonstata li l-ilment tagħha bbażat fuq l-ineżistenza tal-“kundizzjoni ta’ utilità” kien ineffettiv, mingħajr din l-inverżjoni tal-motivi. Il-Qorti tal-Prim’Istanza biddlet għalhekk il-portata tar-rikors tagħha.

44.      Il-Kummissjoni ssostni, fl-ewwel lok, li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma żnaturatx id-deċiżjoni kkontestata. Il-Kummissjoni bbażat id-deċiżjoni kkontestata fuq l-Iskeda Nru 19. Il-“kundizzjoni ta’ utilità” imsemmija fid-deċiżjoni kkontestata mhijiex il-bażi li fuqha ġiet adottata d-deċiżjoni kkontestata, iżda hija kunċett li tipprovdi r-raison d’être tar-regoli ta’ funzjonament tal-VCF u hija ċ-ċavetta għall-interpretazzjoni.

45.      Fit-tieni lok, hija ssostni li d-dikjarazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 36 tas-sentenza appellata huma biss riflessjoni loġika u organizzattiva tal-Qorti tal-Prim’Istanza li ma jaffettwawx is-sentenza appellata. Fi kwalunkwe każ, il-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet eżami indipendenti tal-ilment ibbazat fuq l-ineżistenza tal-“kundizzjoni ta’ utilità”.

b)      Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

46.      L-appellanti tibbaża l-ewwel aggravju tagħha fuq żewġ ilmenti li huma bbażati, rispettivament, fuq l-iżnaturament tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll fuq id-distorsjoni tas-sens u tal-portata tar-rikors tagħha fl-ewwel istanza.

i)      Fuq l-ilment ibbażat fuq l-iżnaturament tad-deċiżjoni kkontestata

47.      Dan l-ilment huwa ammissibbli peress li jista’ jiġi invokat l-iżnaturament ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni fil-kuntest ta’ appell (14). Madankollu, l-istess ilment huwa infondat. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ma żnaturatx id-deċiżjoni kkontestata meta kkonstatat li l-Kummissjoni kienet ibbażat l-istess deċiżjoni partikolarment fuq id-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19.

48.      Il-motivi li fuqhom il-Kummissjoni bbażat id-deċiżjoni kkontestata ma jistgħux ikunu stabbiliti billi jittieħdu inkunsiderazzjoni biss il-punti 22 et seq tal-motivi ta’ din id-deċiżjoni. Kif ġustament issostni l-Kummissjoni, għandha ssir analiżi tal-motivazzjoni kollha. F’dan il-każ, l-eżami tal-motivazzjoni kollha tad-deċiżjoni kkontestata tirrileva li d-deċiżjoni kkontestata hija bbażata l-ewwel nett fuq il-kundizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19. B’hekk, mill-aħħar sentenza tal-punt 8 kif ukoll mill-punt 10 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq il-kundizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19 fil-proċedura tal-għeluq li twassal għad-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, il-Kummissjoni semmiet espressament in-nuqqas ta’ osservanza tal-kundizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19, fil-punti 14 u 15 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, li jinsabu fit-taqsima bit-titolu “In-natura tal-irregolaritajiet ikkonstatati”. Għaldaqstant, il-Kummissjoni rreferiet għall-Iskeda Nru 19 f’diversi okkażjonijiet, u mhux biss fil-punt 22 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata.

49.      Barra minn hekk, il-Kummissjoni ġustament sostniet li r-riferiment għall-“kundizzjoni ta’ utilità” fil-punt 22 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata tikkostitwixxi riferiment għal kunċett ġenerali, li huwa prinċipju li fuqu huma bbażati d-dispożizzjonijiet applikabbli. Għaldaqstant dan ma huwiex “kundizzjoni” fis-sens strett tal-kelma, imma pjuttost iservi ta’ għajnuna għall-interpretazzjoni tar-regoli li japplikaw għall-għajnuna Komunitarja.

50.      Għaldaqstant il-Qorti tal-Prim’Istanza ma wettqitx żball ta’ liġi meta kkonstatat li l-Kummissjoni bbażat id-deċiżjoni kkontestata l-ewwel nett fuq in-nuqqas ta’ osservanza tal-Iskeda Nru 19. L-ewwel ilment għandu għalhekk jiġi miċħud.

ii)    Fuq l-ilment ibbażat fuq id-distorsjoni tas-sens u tal-portata tar-rikors fl-ewwel istanza

51.      Ir-rikorrenti tilmenta li l-Qorti tal-Prim’Istanza biddlet is-sens u l-portata tar-rikors tagħha fl-ewwel istanza. Hija tafferma li l-inverżjoni tal-ordni tal-eżami tal-motivi tar-rikors tagħha fl-ewwel istanza kellu bħala konsegwenza li jbiddel ir-rikors tagħha.

52.      Dan l-ilment huwa infondat. Mill-Artikolu 225 KE u mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-appell għandu jkun ibbażat fuq motivi ta’ inkompetenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, ta’ ksur tal-proċedura quddiemha li tagħmel ħsara lill-interessi tal-appellant kif ukoll tal-ksur tad-dritt Komunitarju mill-Qorti tal-Prim’Istanza. F’dan il-każ, is-sempliċi inverżjoni tal-ordni tal-eżami tal-motivi mingħajr effett fuq l-eżitu tal-proċeduri jikkostitwixxi miżura purament organizzattiva, li ma tagħmilx ħsara lill-interessi tal-parti rikorrenti (15). L-inverżjoni tal-ordni tal-motivi tal-appellanti li għamlet il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 36 tas-sentenza appellata ma tikkostitwixxix għalhekk minnha nnifsha żball ta’ liġi li jista’ jiġi invokat f’appell.

53.      Skont l-appellanti, l-inverżjoni kellha effett fuq l-eżitu tal-proċeduri. Mingħajr l-inverżjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma setgħatx tikkonstata fil-punt 68 tas-sentenza appellata li l-ilment tal-appellanti bbażat fuq l-ineżistenza tal-“kundizzjoni ta’ utilità” ma setax iwassal għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, anki jekk kien fondat.

54.      Din il-kritika hija infondata. Huwa minnu li l-Qorti tal-Prim’Istanza rreferiet, fil-punt 68 tas-sentenza appellata, għall-interpretazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata li l-Qorti tal-Prim’Istanza tat qabel fil-punti 52 sa 59 ta’ din l-istess sentenza. Mill-perspettiva proċedurali, dan ir-riferiment għall-interpretazzjoni preċedenti kien għalhekk il-konsegwenza tal-inverżjoni tal-ordni tal-eżami tal-motivi magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza. Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li l-appellanti ma tindika ebda raġuni konvinċenti li biha l-inverżjoni tal-ordni tal-eżami tal-motivi tista’ jkollha effett sostanzjali fuq l-eżitu tal-proċeduri, partikolarment fuq l-interpretazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Għaldaqstant din hija sempliċi inverżjoni tal-ordni tal-eżami tal-motivi li ma għandhiex effett fuq l-eżitu tal-eżami tal-Qorti tal-Prim’Istanza u li ma tistax tiġi kkontestata fil-kuntest ta’ appell (16).

55.      L-ilment ibbażat fuq id-distorsjoni tas-sens u tal-portata tar-rikors fl-ewwel istanza għandu għalhekk jiġi miċħud.

56.      Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi kkonstatat li l-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat il-motiv ibbażat fuq l-ineżistenza tal-“kundizzjoni ta’ utilità” fil-punt 69 tas-sentenza appellata u ċaħditu.

iii) Konklużjonijiet provviżorji

57.      L-ewwel aggravju għandu għalhekk jiġi miċħud.

2.      Fuq it-tieni aggravju bbażat fuq l-interpretazzjoni żbaljata tad-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19

58.      Fit-tieni aggravju tagħha, l-appellanti tirreferi għall-punti 42 sa 59 tas-sentenza appellata. F’din il-parti tas-sentenza, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet il-motiv tar-rikorrenti bbażat fuq il-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19.

59.      Il-punt D tal-Iskeda Nru 19 jirreferi għall-“Waqfien tal-għajnuna Komunitarja” bħala t-terminu għall-ħlasijiet. Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat, fl-ewwel lok, li l-ħlasijiet fis-sens tal-punt D kienu mhux biss il-ħlasijiet meħtieġa għall-kostituzzjoni tal-VCF, imma wkoll l-akkwist tal-ishma mill-VCF fl-SMEs, u, fit-tieni lok, li d-data ta’ skadenza għall-ħlasijiet fis-sens tal-punt D kienet il-31 ta’ Diċembru 2001.

60.      L-appellanti ssostni li din l-interpretazzjoni hija żbaljata peress li hija bbażata fuq interpretazzjoni żbaljata tal-għan tal-Miżura 2 tas-Sussidju Globali. Din il-Miżura 2 tikkonsisti biss fil-kostituzzjoni u fil-finanzjament tal-VCF. Il-fondi meħtieġa għall-finanzjament tal-VCF kellhom għalhekk jitħallsu sal-31 ta’ Diċembru 2001. Min-naħa l-oħra, l-akkwist tal-ishma mill-VCF fl-SMEs setgħu jsiru wara l-31 ta’ Diċembru 2001. It-terminu għall-akkwist ta’ ishma mill-VCF fl-SMEs hija għalhekk id-data ta’ skadenza tal-VCF, jiġifieri s-16 ta’ Diċembru 2009.

61.      Fil-punti 47 sa 59 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonfermat l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni. Fil-punti 47 sa 50 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet l-argument tal-appellanti li bih il-perijodu tal-għajnuna jikkoinċidi mal-perijodu tal-VCF. Fil-punti 51 sa 55 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza qalet li l-akkwist ta’ ishma fl-SMEs kellu jseħħ qabel il-31 ta’ Diċembru 2001. Il-Qorti tal-Prim’Istanza bbażat din l-interpretazzjoni fuq id-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19, fuq il-punt 5.2.5 tal-Programm tas-Sussidju, fuq l-Artikolu 5 tad-deċiżjoni għall-għoti tal-għajnuna u fuq l-Artikolu 13(4) tal-Ftehim. Fil-punti 56 sa 58 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet l-argument tal-appellanti li hija biss l-interpretazzjoni tagħha tal-Iskeda Nru 19 li hija raġonevoli mill-perspettiva finanzjarja.

62.      Sa fejn l-appellanti tikkritika l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza mingħajr ma tindika biċ-ċar għal-liema parti mis-sentenza appellata hija qiegħda tirreferi, dawn l-ilmenti għandhom jiġu miċħuda bħala inammissibbli skont l-Artikoli 225 KE, 58(1) tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja u 112(1)(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha (17).

63.      Peress li l-appellanti tikkontesta l-punti 52, 53, 55, 57 u 58, kif ukoll il-punt 48 tas-sentenza appellata, l-aggravju tagħha jista’ jinqasam f’ħames partijiet.

a)      L-ewwel parti (l-ilmenti li jirrigwardaw il-punt 52 tas-sentenza appellata)

64.      Fil-punti 51 u 52 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li, kuntrarjament għal dak li allegat l-appellanti, il-kunċetti ta’ “impenn fuq livell nazzjonali” u ta’ “spejjeż effettivament inkorsi” li jinsabu fil-punt Ċ tal-Iskeda Nru 19 ma jħallu ebda dubji fir-rigward tal-fatt li l-ishma fl-SMEs kellhom jiġu akkwistati qabel il-31 ta’ Diċembru 2001. Għalkemm id-definizzjoni tal-“impenn” li tinsab fil-punt Ċ tal-Iskeda Nru 19 tista’ tiġi interpretata fis-sens li din id-definizzjoni tirreferi biss għall-att legali tal-kostituzzjoni tal-VCF, il-kunċett ta’ “spejjeż effettivament inkorsi” li kellhom jitwettqu qabel il-31 ta’ Diċembru 2001, ma jistax jirreferi biss għal dawk li jirrigwardaw il-kostituzzjoni inizjali tal-VCF, imma kienu jkopru wkoll l-ispejjeż għall-iffinanzjar tal-VCF kif ukoll dawk li jirrigwardaw l-akkwist ta’ ishma fl-SMEs.

i)      L-argumenti tal-partijiet

65.      L-appellanti ssostni li d-definizzjoni li l-Qorti tal-Prim’Istanza tagħti lill-kunċett ta’ “spejjeż effettivament inkorsi” fis-sens tal-punt Ċ tal-Iskeda Nru 19 hija vvizzjata bi żbalji ta’ liġi.

66.      Fl-ewwel lok, hija tikkritika l-fatt li, fil-punt 52 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ssostitwiet il-motivazzjoni tal-Kummissjoni bil-motivi tagħha stess. Jirriżulta mill-punt 23 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata li l-Kummissjoni injorat l-argument tal-appellanti bbażat fuq id-distinzjoni bejn il-kunċetti ta’ “impenn” u ta’ “spejjeż effettivament inkorsi”. Bid-distinzjoni bejn dawn iż-żewġ kunċetti fil-punt 52 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ssostitwiet il-motivazzjoni tagħha b’dik tal-Kummissjoni.

67.      Fit-tieni lok, l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza hija kontradetta mid-dispożizzjonijiet applikabbli. Id-diċitura tad-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru  19 ma tagħmilx riferiment dirett għall-akkwist tal-ishma. Barra minn hekk, l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “spejjeż effettivament inkorsi” adottat mill-Qorti tal-Prim’Istanza taqbel ma’ dik tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1685/2000 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 f’dak li għandu x’jaqsam mal-eliġibbiltà tal-infiq ta’ tranżazzjonijiet kofinanzjati mill-Fondi Strutturali (18). Peress li dan ir-regolament kien għadu ma japplikax għal dan il-każ, l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza tikkostitwixxi applikazzjoni retroattiva tal-imsemmi regolament, ħaġa li tmur kontra l-volontà tal-leġiżlatur Komunitarju.

68.      Fit-tielet lok, id-definizzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza ma timxix mal-prattika tal-Kummissjoni. Fl-ittra tal-4 ta’ Ġunju 2004, il-Kummissjoni indikat li l-ispejjeż eliġibbli jikkonsistu fil-ħlasijiet fi flus tal-kapital azzjonarju tal-VCF.

69.      Il-Kummissjoni tirribatti, fl-ewwel lok, li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma żviluppatx, fil-punt 52 tas-sentenza appellata, definizzjoni ġdida tal-kunċett ta’ “spejjeż effettivament inkorsi” li tikkontradixxi dik li tinsab fid-deċiżjoni kkontestata. Il-Qorti tal-Prim’Istanza bbażat l-interpretazzjoni tagħha fuq il-prinċipju li għandu jkun hemm bilanċ bejn il-modalitajiet ta’ funzjonament tal-VCF, minn naħa, u r-regoli dwar il-parteċipazzjoni tal-Fondi strutturali, min-naħa l-oħra. Mill-punti 12 u 13 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni applikat l-istess kunċett.

70.      Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ssostni li l-Iskeda Nru 19 tistabbilixxi diġà l-prinċipju li l-ispejjeż effettivament inkorsi huma marbuta espressament mal-intervent effettiv tal-inġinerija finanzjarja favur l-SMEs. Għaldaqstant dan ma huwiex kunċett ġdid introdott mir-Regolament Nru 1685/2000.

71.      Fit-tielet lok, fl-ittra tal-4 ta’ Ġunju 2004, hija speċifikat li huwa biss it-twettiq tal-interventi finanzjarji fl-SMEs li jiġġustifika l-għajnuna finanzjarja mogħtija u li dawn il-kundizzjonijiet ġew spjegati mil-leġiżlatur Komunitarju fl-Iskeda Nru  19.

ii)    Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq is-sostituzzjoni ta’ motivi

72.      L-ilment ibbażat fuq is-sostituzzjoni ta’ motivi huwa infondat.

73.      Huwa minnu li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma għandhiex id-dritt li tissostitwixxi l-motivazzjoni ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni bil-motivazzjoni tagħha stess (19). Madankollu, reazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza għall-argumenti mressqa minn xi parti fil-kuntest tar-rikors tagħha ma tikkostitwixxix per se sostituzzjoni tal-motivi, sakemm il-Qorti tal-Prim’Istanza ma tissostitwixxix il-bażi tad-deċiżjoni kkontestata bir-raġunament tagħha stess.

74.      Mill-punti 37, 38, 51 u 52 tas-sentenza appellata jirriżulta li l-Qorti tal-Prim’Istanza llimitat ruħha, fil-punt 52 tas-sentenza appellata, sabiex tiċħad l-argumenti tal-appellanti fejn il-Kummissjoni interpretat ħażin il-kunċett ta’ “spejjeż effettivament inkorsi” li jinsab fil-punt Ċ tal-Iskeda Nru 19, mingħajr, madankollu, ma ssostitwiet il-bażi tad-deċiżjoni kkontestata bir-raġunament tagħha stess. Għandu jiġi kkonstatat li d-definizzjoni tal-kunċett ta’ “spejjeż effettivament inkorsi” adottata mill-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 52 tas-sentenza appellata taqbel ma’ dik li l-Kummissjoni adottat fil-punti 12, 13, 15 u 18 sa 19 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata. Il-Qorti tal-Prim’Istanza kif ukoll il-Kummissjoni kkonstataw li dan il-kunċett jinkludi l-akkwist ta’ ishma fl-SMEs.

75.      L-ilment ibbażat fuq is-sostituzzjoni ta’ motivi għandu għalhekk jiġi miċħud.

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq interpretazzjoni sfurzata

76.      L-ilment ibbażat fuq l-interpretazzjoni sfurzata tal-kunċett ta’ spejjeż effettivament inkorsi huwa infondat. L-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 52 tas-sentenza appellata hija bbażata fuq id-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru  19. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ġustament ddeċidiet li, skont id-definizzjoni li tinsab fil-punt Ċ tal-Iskeda Nru 19, l-ispejjeż effettivament inkorsi huma magħmulin mill-ħlas fi flus tal-kapital azzjonarju mħallas tal-VCF mill-azzjonisti meta mqabbel strettament mar-rapporti ta’ prestazzjoni li jsemmu l-akkwist ta’ ishma li jservu bħala prova dwar il-progress tal-miżura. Barra minn hekk, hija ġustament ddeduċiet mill-punt vii) tal-prinċipji ġenerali tal-Iskeda Nru 19 li l-modalitajiet ta’ funzjonament tal-VCF għandhom jiġu adattati għad-dispożizzjonijiet ta’ eżekuzzjoni finanzjarja tal-għajnuna, partikolarment għal dak li jikkonċerna l-kunċetti ta’ impenn u spejjeż effettivament inkorsi, u li l-kunċett ta’ spejjeż effettivament inkorsi għandu jinkludi l-akkwist ta’ ishma fl-SMEs.

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq l-applikazzjoni retroattiva tar-Regolament Nru 1685/2000

77.      L-ilment ibbażat fuq l-applikazzjoni retroattiva tar-Regolament Nru 1685/2000 għandu jiġi miċħud ukoll bħala infondat. Kif ġustament irrilevat il-Kummissjoni, id-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19 jistabbilixxu l-istess prinċipju bħar-Regola Nru 8 tar-Regolament Nru 1685/2000, minkejja li huma jagħmluh b’mod differenti. Għaldaqstant ir-Regola Nru 8 tar-Regolament Nru 1685/2000 ma tistabbilixxix kunċett ġdid. Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma għamlet ebda riferiment għar-Regolament Nru 1685/2000 fis-sentenza appellata. Ir-raġunament tagħha huwa bbażat biss fuq ir-regoli li japplikaw ratione temporis.

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq il-kontradizzjoni bejn l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza u l-prattika tal-Kummissjoni

78.      Fl-aħħar nett, l-ilment ibbażat fuq il-kontradizzjoni bejn l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza u l-prattika tal-Kummissjoni għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, anki fl-ipoteżi li l-ittra tal-Kummissjoni tal-4 ta’ Ġunju 2004 kien fiha xi element li jindika li l-Kummissjoni kienet taqbel mal-interpretazzjoni tal-appellanti (li l-Kummissjoni tikkontesta), dan il-fatt minnu nnifsu ma huwiex biżżejjed biex juri li l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza huwa vvizzjat bi żball ta’ liġi. Il-kwistjoni rilevanti mhijiex dik dwar jekk l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza hijiex konformi mal-interpretazzjoni tal-Kummissjoni, imma pjuttost dwar jekk l-istess interpretazzjoni hijiex konformi mar-regoli applikabbli.

–       Konklużjonijiet provviżorji

79.      L-ewwel parti tat-tieni aggravju għandha għalhekk tiġi miċħuda.

b)      It-tieni parti (l-ilment li jirrigwarda l-punt 53 tas-sentenza appellata)

80.      Bit-tieni parti, l-appellanti tirreferi għall-punt 53 tas-sentenza appellata. Fih, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkonstata li d-definizzjonijiet li jinsabu fil-punt 5.2.5 tal-Programm ta’ Sussidju Globali jirriproduċu dawk li jinsabu fil-punt Ċ tal-Iskeda Nru 19.

81.      L-appellanti ssostni li d-definizzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Prim’Istanza tal-kunċett ta’ “spejjeż effettivament inkorsi” li tinsab fil-punt Ċ tal-Iskeda Nru  19 hija kontradetta mid-definizzjoni ta’ “spejjeż” li tinsab fil-punt 5.2.5 tal-Programm ta’ Sussidju Globali. Kuntrarjament għall-konstatazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza, l-imsemmi punt 5.2.5 ma huwiex limitat biss biex jirriproduċi d-definizzjoni mogħtija fil-punt Ċ tal-Iskeda Nru 19, imma jeskludi biċ-ċar mill-kontenut u mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu l-akkwist ta’ ishma fl-SMEs.

82.      Dan l-ilment huwa infondat. Skont id-definizzjoni li tinsab fil-punt 5.2.5 tal-Programm ta’ Sussidju Globali, bil-kelma “spejjeż” għandu jinftiehem il-ħlas fi flus tal-kapital azzjonarju mħallas tal-VCF skont id-dispożizzjonijiet tal-punt Ċ tal-Iskeda Nru 19. Il-kunċett ta’ “spejjeż” imsemmi fil-punt 5.2.5 jirreferi għalhekk għall-kunċett ta’ “spejjeż effettivament inkorsi” li jinsab fil-punt Ċ tal-Iskeda Nru 19.

83.      It-tieni parti tat-tieni aggravju għandu għalhekk jiġi miċħud.

c)      It-tielet parti (l-ilmenti li jirrigwardaw il-punt 55 tas-sentenza appellata)

84.      Bit-tielet parti, l-appellanti tikkontesta l-punt 55 tas-sentenza appellata. Il-Qorti tal-Prim’Istanza tosserva f’dan il-punt li l-Artikolu 13(4) tal-Ftehim imur manifestament kontra l-interpretazzjoni tal-appellanti. Hija ddeċidiet li din id-dispożizzjoni tipprovdi li l-allokazzjonijiet ta’ spejjeż favur inizjattivi benefiċjarji ta’ għajnuna mis-sussidju globali (deċiżjoni ta’ attribuzzjoni, konklużjoni ta’ kuntratti għall-attivitajiet esterni) għandhom isiru mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 1999 u li l-ħlasijiet magħmulin mill-intermedjarju taħt s-sussidju globali għandhom isiru mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2001. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li, minn naħa, “l-inizjattivi benefiċjarji ta’ għajnuna mis-sussidju” huma, kif jirriżulta mill-punt 54 tas-sentenza appellata, it-talbiet għall-akkwist ta’ ishma magħmula mill-SMEs u, min-naħa l-oħra, “il-ħlasijiet magħmula mill-intermedjarju” ma jistgħux ikunu ħlief l-imsemmija akkwisti ta’ ishma.

i)      L-argumenti tal-partijiet

85.      L-appellanti ssostni, fl-ewwel lok, li l-Qorti tal-Prim’Istanza interpretat ħażin il-kontenut u l-għanijiet tal-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali. Hija ssostni li f’din il-Miżura Nru 2 li għandha bħala suġġett il-kostituzzjoni u l-finanzjament tal-VCF, il-kunċetti ta’ “impenji” u ta’ “ħlasijiet” li jinsabu fl-Artikolu 13(4) tal-ftehim għandhom jiġu interpretati bħala li jirreferu għall-kostituzzjoni u għall-finanzjament tal-VCF. F’dan il-kuntest, hija tirreferi għall-punti 5.2.1 u 5.2.3 tal-Programm ta’ Sussidju Globali.

86.      Fit-tieni lok, l-appellanti ssostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żball meta kkunsidrat li l-inizjattivi benefiċjarji tal-għajnuna mis-sussidju huma t-talbiet għall-akkwist ta’ ishma magħmula mill-SMEs. Dan huwa kontradett mill-fatt li l-benefiċjarju tal-Miżura Nru 2 tas-sussdiju globali huwa l-korp intermedjarju u mhux l-SMEs. F’dan il-kuntest, l-appellanti tirreferi għall-punt 5.2.7 tal-Programm ta’ Għojta Globali.

87.      Il-Kummissjoni tirribatti li d-diċitura tal-Artikolu 13(4) tal-Ftehim hija ċara ħafna u li l-appellanti tibbaża ruħha fuq distinzjoni artifiċjali bejn il-“fażi tat-twettiq” u l-“fażi operattiva” tal-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali. L-għan tal-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali ma jistax ikun limitat għall-fażi tat-twettiq, imma jinkludi wkoll il-fażi operattiva. Il-prinċipju ġenerali li fuqu hija bbażata l-għajnuna kollha tal-Fondi strutturali huwa li l-kofinanzjament Komunitarju għandu jwettaq għan speċifiku f’terminu partikolari. L-għan tal-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali huwa t-tisħiħ tal-kapitalizzazzjoni tal-SMEs fir-Reġjun tal-Basilicata.

ii)    Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

88.      L-ilmenti tal-appellanti huma infondati.

89.      Fl-ewwel lok, jirriżulta mid-diċitura tal-Artikolu 13(4) tal-Ftehim li l-ħlasijiet magħmula mill-intermedjarju (jiġifieri l-appellanti) taħt s-sussidju globali kellhom isiru mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2001 u li l-kontijiet kellhom jiġu ppreżentati lill-Kummissjoni fir-rigward tal-ispejjeż inkorsi mill-intermedjarju għal din l-eżekuzzjoni mhux iktar tard mill-20 ta’ Ġunju 2002.

90.      Fit-tieni lok, la l-punt 5.2.1 u lanqas il-punt 5.2.3 tal-Programm ta’ Sussidju Globali ma fihom elementi tali li jitfgħu dubju fuq l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza bbażata fuq l-Iskeda Nru 19 u d-diċitura ċara ħafna tal-Artikolu 13(4) tal-Ftehim. Skont il-punt 5.2.1 tal-Programm ta’ Sussidju Globali, il-kostituzzjoni tal-VCF inkarigat biex jagħti l-għajnuna finanzjarja lil SMEs stabbiliti fil-Basilicata jew li jkollhom l-intenzjoni li jistabbilixxu ruħhom hemmhekk, kellha ssir skont l-Iskeda Nru 19. Barra minn hekk, l-għan u l-iskop tal-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali msemmija fl-aħħar dispożizzjoni msemmija, jirreferi b’mod ċar għall-promozzjoni tal-SMEs fir-Reġjun tal-Basilicata. Fir-rigward tal-punt 5.2.3 tal-Programm ta’ Sussidju Globali, dan jipprovdi li t-twettiq tal-miżura kellu jikkonsisti fil-kostituzzjoni tal-VCF skont il-kuntest ġuridiku mfakkar hawn fuq. F’dan il-każ, il-kuntest ġuridiku li sar riferiment għalih huwa l-Iskeda Nru 19.

91.      Fit-tielet lok, interpretazzjoni tal-Artikolu 13(4) tal-Ftehim bħala li hija biss l-appellanti li hija inkluża fl-espressjoni “inizjattivi benefiċjarji”, hija inkompatibbli mad-diċitura ta’ din id-dispożizzjoni li tipprovdi li l-ħlasijietmagħmula mill-intermedjarju lill-inizjattivi benefiċjarji taħt s-sussidju globali kellhom isiru mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2001.

92.      It-tielet parti tat-tieni aggravju għandha għalhekk tiġi miċħuda.

d)      Ir-raba’ parti (l-ilmenti li jirrigwardaw il-punti 57 u 58 tas-sentenza appellata)

93.      Fir-raba’ parti, l-appellanti tirreferi għall-punti 57 u 58 tas-sentenza appellata. Fil-punti 56 sa 58 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat l-argumenti tal-appellanti li bihom din sostniet li hija biss l-interpretazzjoni tagħha li hija raġonevoli mill-perspettiva finanzjarja, peress li jkun diffiċli, jekk mhux impossibbli, li tingħata l-għajnuna finanzjarja sal-31 ta’ Diċembru 2001, peress li din id-data hija wisq qrib il-31 ta’ Diċembru 1999, li hija d-data li fiha ġie kkostitwit il-VCF stess. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet dawn l-argumenti.

94.      Fil-punt 57 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li l-programm tas-sussidju kien jipprovdi, fil-punt 5.2.2 tiegħu, l-ewwel fażi fl-iżvolġiment tal-għajnuna Komunitarja, magħrufa bħala “tal-promozzjoni tal-fond”. Hija sostniet li matul din il-fażi, li tiġi qabel dik tal-ħolqien tal-fond, kien diġà meħtieġ li jsir ix-xogħol preparatorju li jikkonsisti fl-identifikazzjoni tal-impriżi potenzjalment interessati mill-VCF u fit-twettiq ta’ evalwazzjoni minn qabel. Hija ddeduċiet minn dan li l-fatt li d-data ta’ skadenza għall-akkwist ta’ ishma kienet iffissata għall-31 ta’ Diċembru 2001, ma kellux bilfors l-effett li jagħmel impossibbli t-twettiq tal-għajnuna finanzjarja. Barra minn hekk, hija kkonstatat li, peress li l-ammonti investiti fl-SMEs setgħu jkunu ta’ massimu ta’ EUR miljun, ma kienx meħtieġ li jsir numru kbir ta’ tranżazzjonijiet biex jintuża l-ammont totali ta’ għajnuna Komunitarja li kienet ta’ madwar EUR 5 miljun.

95.      Fil-punt 58 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza rrispondiet għall-argument tal-appellanti bbażat fuq il-fatt li l-ħlasijiet għall-ishma tal-VCF setgħu jsiru sal-31 ta’ Diċembru 2001. Hija kkunsidrat li, anki jekk għall-ħlasijiet imsemmija ma kinitx stabbilita data differenti minn dik tal-31 ta’ Diċembru 2001, jirriżulta mir-regoli applikabbli li l-imsemmija ħlasijiet fil-VCF kellhom isiru minn qabel biżżejjed biex jippermettu l-użu totali tal-fondi Komunitarji għall-investiment fl-SMEs qabel id-data ta’ skadenza stabbilita għall-ħlasijiet.

i)      L-argumenti tal-partijiet

96.      Skont l-appellanti, il-Qorti tal-Prim’Istanza ssuġġeriet fil-punt 57 tas-sentenza appellata li, ħames tranżazzjonijiet kienu biżżejjed biex jintuża l-ammont tal-għajnuna Komunitarja, peress li l-investimenti setgħu jilħqu s-somma ta’ EUR 1 miljun. L-appellanti ssostni li din l-interpretazzjoni mhijiex kompatibbli la mad-diċitura tal-programm li kien jeżiġi minimu ta’ ħames kumpanniji li jirċievu finanzjament u lanqas mal-għan li jikkonsisti fil-fatt li jiġu ffinanzjati l-ikbar numru ta’ impriżi possibbli.

97.      Barra minn hekk, hija ssostni li l-motivazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-punt 58 tas-sentenza appellata, hija kontradittorja. Minn naħa, il-Qorti tal-Prim’Istanza rrikonoxxiet li ma kienx hemm obbligu ġuridiku biex jiġi ffinanzjat il-VCF qabel il-31 ta’ Diċembru 2001. Min-naħa l-oħra, hija sostniet li kien hemm obbligu legali li l-appellanti tingħata l-finanzjament qabel il-31 ta’ Diċembru 2001. F’dan il-kuntest, l-appellanti tallega li l-punt 5.2.6 tal-Programm ta’ Sussidju Globali jipprovdi li l-“ispiża”, jiġifieri l-ħlas fil-VCF biss, kellu jseħħ fis-sentejn ta’ qabel id-data ta’ skadenza stabbilita għall-impenji, jiġifieri qabel il-31 ta’ Diċembru 2001.

98.      Skont il-Kummissjoni, ir-raba’ ilment tal-appellanti huwa ineffettiv. Hija ssostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza bbażat ruħha prinċipalment fuq il-motiv imsemmi fil-punt 56 tas-sentenza appellata, li bih id-dispożizzjonijiet applikabbli ġew speċifikati. Il-motivi esposti fil-punt 57 tas-sentenza appellata huma biss motivi sussidjarji.

99.      Fi kwalunkwe każ, id-dikjarazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward tan-numru limitat ta’ tranżazzjonijiet finanzjarji meħtieġa biex jintuża l-kofinanzjament hija biss punt wieħed minn raġunament iktar elaborat. Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat fl-ewwel lok li l-Programm ta’ Sussidju Globali kien jipprovdi l-ewwel fażi li tikkonsisti fil-promozzjoni tal-fond u li din il-fażi kienet tippermetti li jitwettaq ix-xogħol preparatorju għall-fażi tal-ħolqien tal-fond.

100. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssostni li r-raġunament tal-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-punt 58 tas-sentenza appellata, ma huwiex kontradittorju. Bħalma l-kunċett tal-ispejjeż jinkludi l-akkwist ta’ ishma fl-SMEs, huwa ċar li l-ħlasijiet kellhom isiru biżżejjed minn qabel biex jippermetu l-użu totali tal-fondi Komunitarji għall-investiment fl-SMEs qabel id-data ta’ skadenza stabbilita għall-ħlasijiet.

ii)    Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

–       Ir-raba’ parti hija ineffettiva

101. Bħalma ġustament issostni l-Kummissjoni, ir-raba’ parti hija ineffettiva. B’mod partikolari mill-punt 56 tas-sentenza appellata jirriżulta li l-Qorti tal-Prim’Istanza bbażat iċ-ċaħda tal-motiv tar-rikorrenti prinċipalment fuq in-natura ċara tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni u l-kompatibbiltà tagħhom. Il-punti 57 u 58 tas-sentenza appellata mhumiex għalhekk ħlief motivi sussidjarji. L-ilmenti magħmula kontra dawn il-punti għandhom għalhekk jiġu miċħuda bħala ineffettivi peress li, anki jekk kienu ġġustifikati, huma ma jistgħux iwasslu għall-annullament tas-sentenza appellata (20).

102. Fi kwalunkwe każ, lanqas id-diversi lmenti tar-raba’ parti ma jwasslu għall-istess annullament.

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ osservanza tad-dispożizzjoni li teżiġi finanzjament ta’ minimu ta’ għaxar kumpanniji

103. L-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ osservanza ta’ dispożizzjoni, li teżiġi finanzjament ta’ minimu ta’ għaxar kumpanniji, għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv mhux biss minħabba r-raġuni msemmija fil-punt 100 ta’ dawn il-konklużjonijiet, imma wkoll għar-raġuni esposta iktar ’il quddiem. Bħalma l-Kummissjoni ġustament tirrileva, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet l-argument tal-appellanti dwar l-impossibbiltà li jseħħu l-akkwisti tal-ishma qabel il-31 ta’ Diċembru 2001 billi bbażat ruħha l-ewwel nett fuq l-eżistenza ta’ fażi għall-promozzjoni tal-fond, li matulha l-appellanti setgħat tlesti x-xogħol preparatorju. Din il-motivazzjoni tiġġustifika minnha nnifisha r-raġunament tal-Qorti tal-Prim’Istanza. Billi hija ma ġietx ikkontestata mill-appellanti, l-ilment li huwa bbażat fuq in-nuqqas ta’ osservanza ta’ dispożizzjoni li teżiġi finanzjament ta’ minimu ta’ għaxar kumpanniji għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv.

104. Fi kwalunkwe każ, il-kritika tal-appellanti hija infondata.

105. Kuntrarjament għad-dikjarazzjonijiet tal-appellanti, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma kkonstatatx li l-appellanti kellha tiffinanzja biss ħames kumpanniji. Fil-punt 57 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza rreferiet biss għall-kontribuzzjoni finanzjarja tal-FEŻR lil VCF, li kienet ta’ EUR 4.7 miljun. Għandu jitfakkar li l-kontribuzzjoni totali tal-VCF żdiedet għal EUR 9.7 miljuni. Anki jekk l-appellanti kienet akkwistat ishma ta’ ammont massimu ta’ EUR 1 miljun (21), kienu jkunu meħtieġa minimu ta’ għaxar għajnuniet finanzjarji biex tiġi investita l-kontribuzzjoni totali tal-VCF. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma ssuġġerietx interpretazzjoni li kienet kuntrarja għall-Programm ta’ Sussidju Globali, li kien jipprovdi li kellhom jiġu ffinanzjati minimu ta’ għaxar kumpanniji.

106. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma ssuġġerietx li jiġu ffinanzjati l-inqas numru possibbli ta’ SMEs fil-punt 57 tas-sentenza appellata. Hija wriet biss li l-argument tar-rikorrenti dwar l-impossibbiltà li jsiru l-akkwisti tal-ishma fl-SMEs kien infondat.

107. L-ilment għandu għalhekk jiġi miċħud.

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq ir-raġunament kontradittorju.

108. L-ilment ibbażat fuq ir-raġunament kontradittorju fil-punt 58 tas-sentenza appellata huwa infondat. Ir-raġunament tal-Qorti tal-Prim’Istanza ma huwiex kontradittorju. Huwa minnu li l-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-punt 58 tas-sentenza appellata, ikkunsidrat li d-dispożizzjonijiet applikabbli ma kinux jipprovdu data ta’ skadenza espliċita għall-kontribuzzjoni tal-VCF. Madankollu, il-Qorti tal-Prim’Istanza ġustament iddeċidiet li l-31 ta’ Diċembru 2001 kienet id-data ta’ skadenza għall-akkwist ta’ ishma tal-VCF fl-SMEs (22) u li l-kontribuzzjoni tal-VCF kienet rekwiżit biex iseħħu dawn l-akkwisti tal-ishma. Il-konklużjoni tagħha li l-kontribuzzjoni tal-VCF kellha sseħħ biżżejjed minn qabel biex ikunu jistgħu jseħħu l-akkwisti tal-ishma qabel id-data ta’ skadenza tal-31 ta’ Diċembru 2001 jidhirli għalhekk li hija perfettament loġika. L-ilment dwar ir-raġunament kontradittorju għandu għalhekk jiġi miċħud.

109. Inkwantu l-appellanti tibbaża l-ilment tagħha fuq interpretazzjoni żbaljata tal-kunċett ta’ “spejjeż” li jinsab fil-punt 5.2.5 tal-Programm ta’ Sussidju Globali, dan l-ilment għandu jiġu miċħud fid-dawl tal-punt 80 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

e)      Il-ħames parti (l-ilmenti li jirrigwardaw il-punt 48 tas-sentenza appellata)

110. Bil-ħames parti, l-appellanti tirreferi għall-punt 48 tas-sentenza appellata. Il-Qorti tal-Prim’Istanza, f’dak il-punt, ċaħdet l-argument tal-appellanti li bih sostniet li l-perijodu tal-forma tal-għajnuna huwa identiku għall-perijodu minimu tal-VCF b’mod li l-akkwisti ta’ ishma fl-SMEs setgħu jseħħu sas-16 ta’ Diċembru 2009. Il-Qorti tal-Prim’ Istanza kkonstatat li mill-punti D.1 u B.8 tal-Iskeda Nru  19 kien jirriżulta li d-dewmien tal-VCF u l-perijodu tal-għajnuna ma kinux bilfors identiċi, u li l-perijodu tal-għajnuna seta’ jkun iqsar minn dak tal-VCF.

i)      L-argumenti tal-partijiet

111. L-appellanti ssostni li l-imsemmi punt 48 għandu jiġi annullat minħabba insuffiċjenza ta’ motivazzjoni. Il-Qorti tal-Prim’Istanza llimitat ruħha biex tipproponi soluzzjoni alternattiva għas-soluzzjoni proposta mir-rikorrenti. Il-motivazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza ma tippermettix lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tifhem għaliex il-Qorti tal-Prim’istanza ppreferiet is-soluzzjoni tagħha stess minn dik proposta mill-appellanti. Is-soluzzjoni tar-rikorrenti mhijiex żbaljata u tidher li hija iktar koerenti fid-dawl tan-natura tal-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali. F’dan il-kuntest, l-appellanti tirrepeti l-ilmenti tagħha dwar id-data ta’ skadenza għall-finanzjament tal-VCF u dik għall-akkwisti ta’ ishma.

112. Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat mingħajr ebda dubju li jirriżulta b’mod ċar mid-dispożizzjonijiet applikabbli li l-perijodu tal-VCF ma għandux neċessarjament ikun dak tal-għajnuna.

ii)    Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

113. L-ilmenti tal-appellanti huma infondati. Fil-punt 48 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet b’mod ċar l-argument tal-appellanti li l-perijodu tal-għajnuna u dak tal-VCF kellhom ikunu identiċi. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Prim’Istanza bbażat ruħha fuq interpretazzjoni konvinċenti tal-punti D.1. u B.8 tal-Iskeda Nru 19 li l-appellanti ma tikkontestax.

114. Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li, fil-punti 47 sa 50 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza llimitat ruħha biex tiċħad l-argument tal-appellanti li l-perijodu tal-għajnuna u dak tal-VCF kellhom ikunu identiċi. Madankollu, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma llimitatx ruħha biex tipproponi soluzzjoni alternattiva. Fil-punti 51 sa 55 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li d-data ta’ skadenza għall-akkwisti ta’ ishma fl-SMEs kienet il-31 ta’ Diċembru 2001 u mhux is-16 ta’ Diċembru 2009. Għaldaqstant, hija stabbilixxiet mingħajr ebda dubju li l-interpretazzjoni proposta mill-appellanti ma kinitx kompatibbli mad-dispożizzjonijiet applikabbli.

115. Inkwantu l-appellanti tirribadixxi l-ilmenti tagħha dwar il-konklużjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza fuq id-data ta’ skadenza għall-finanzjament tal-VCF u dik tal-akkwisti ta’ ishma, dawn l-ilmenti għandhom jiġu miċħuda billi jsir riferiment, partikolarment, għall-punti 74, 80 u 86 sa 89 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

116. Il-ħames parti tat-tieni aggravju għandha għalhekk tiġi miċħuda.

f)      Konklużjonijiet provviżorji

117. It-tieni aggravju għandu għalhekk jiġi miċħud kollu kemm hu.

3.      Fuq it-tielet aggravju bbażat fuq l-interpretazzjoni żbaljata tal-kundizzjoni ta’ utilità

118. Bit-tielet aggravju tagħha, l-appellanti tirreferi għall-punti 69 u 70 tas-sentenza appellata. Fil-punti 66 sa 72 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet il-motiv tar-rikorrenti li bih hija kienet ikkritikat il-fatt li l-Kummissjoni kienet ibbażat id-deċiżjoni tagħha fuq il-kundizzjoni ta’ utilità. Hija sostniet l-ewwel nett, fil-punt 68 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni bbażat ruħha prinċipalment mhux fuq il-kundizzjoni ta’ utilità, imma fuq il-punt D tal-Iskeda Nru 19. Fil-punt 69 tas-sentenza appellata, hija rrilevat li, fi kwalunkwe każ, anki jekk l-espressjoni “kundizzjoni ta’ utilità” ma kinitx tinsab fid-dispożizzjonijiet li jirregolaw s-sussidju globali inkwistjoni, il-kundizzjoni dwar il-fatt li l-għajnuna mill-FEŻR isservi biex tiffinanzja tranżazzjonijiet konkreti fuq il-post, u mhux biex tibqa’ marbuta ma’ VCF sa tmiem l-għajnuna, tirriżulta biċ-ċar ħafna mid-dispożizzjonijiet kollha applikabbli u mhijiex ġdida.

a)      L-argumenti tal-partijiet

119. L-appellanti ssostni, l-ewwel nett, li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żball ta’ liġi fil-punt 70 tas-sentenza appellata. Hija tikkritika l-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza ddeduċiet l-eżistenza ta’ kundizzjoni ta’ utilità minn dispożizzjonijiet intiżi biss biex jistabbilixxu data ta’ skadenza sabiex isiru d-diversi ħlasijiet fil-VCF. L-ebda waħda mid-dispożizzjonijiet u ebda wieħed mid-dokumenti invokati mill-Qorti tal-Prim’Istanza ma jsemmu tali kundizzjoni. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma semmiet ebda preċedent biex tikkonferma l-eżistenza ta’ kundizzjoni ta’ utilità. L-appellanti ssostni li dan l-iżball huwa korollarju inevitabbli għall-interpretazzjoni żbaljata tal-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali.

120. Fit-tieni lok, l-appellanti tirreferi għall-punt 75 tas-sentenza Il‑Ġermanja vs Il‑Kummissjoni (23) li jipprovdi li l-marġni ta’ diskrezzjoni li għandha l-Kummissjoni fil-qasam tat-tnaqqis tal-għajnuna ma tistax twassal sal-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet li jmorru kontra l-atti tagħha stess u li l-aġir tal-Kummissjoni jikkostitwixxi għall-operaturi kejl fundamentali għall-evalwazzjoni tal-adegwatezza u tal-validità tal-azzjoni tagħhom.

121. Skont il-Kummissjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li l-espressjoni “kundizzjoni ta’ utilità” ma kinitx tinsab fid-dispożizzjonijiet applikabbli, iżda minn dawn id-dispożizzjonijiet iddeduċiet li l-għajnuna mill-FEŻR kellha sservi biex tiffinanzja tranżazzjonijiet konkreti, u mhux biex tkun marbuta ma’ VCF sa tmiem l-għajnuna. Il-Qorti tal-Prim’istanza ċċitat il-punti 92 u 93 tas-sentenza tagħha Regione Marche vs Il‑Kummissjoni (24) bħala preċedent fil-ġurisprudenza.

b)      Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

122. L-ilment ibbażat fuq l-ineżistenza tal-kundizzjoni ta’ utilità għandu jiġi miċħud.

123. Fl-ewwel lok, dan l-ilment huwa ineffettiv. Bħalma ġustament kkonstatat il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 68 tas-sentenza appellata, il-Kummissjoni bbażat ruħha prinċipalment fuq il-punt D tal-Iskeda Nru 19 (25). Dan il-motiv huwa waħdu ġustifikazzjoni suffiċjenti għall-konklużjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza. L-iżball eventwali tal-Qorti tal-Prim’Istanza dwar l-eżami tal-motivi sussidjarji fil-punti 69 u 70 tas-sentenza appellata ma jistax għalhekk iqiegħed fid-dubju s-sentenza appellata.

124. Fit-tieni lok, l-ilment inkwistjoni huwa infondat.

125. Bħalma l-Qorti tal-Prim’Istanza ġustament ikkonstatat, il-kundizzjoni ta’ utilità ma kinitx kundizzjoni ġdida li l-appellanti ma kinitx taf biha. Anki jekk l-espressjoni “kundizzjoni ta’ utilità” ma kinitx tinsab fir-regoli applikabbli, jirriżulta mill-Artikolu 1 tar-Regolament Numru 4254/88 li l-għajnuna mill-FEŻR hija intiża biex tappoġġa l-attivitajiet tal-SMEs, partikolarment permezz tat-titjib tal-aċċess tal-impriżi għas-swieq tal-kapital. Dawn l-għanijiet ġew speċifikati, fir-rigward tal-VCF, fl-Iskeda Nru 19, li l-punti C u D tagħha jipprovdu li l-akkwist ta’ ishma fl-SMEs kellu jseħħ qabel il-31 ta’ Diċembru 2001 (26).

126. Peress li l-appellanti tilmenta li l-Qorti tal-Prim’Istanza fehmet ħażin il-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali, għandha tiġi miċħuda din il-kritika b’riferiment għall-punti 74, 80 u 86 sa 89 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

127. Fir-rigward tal-kritika tal-appellanti li tipprovdi li l-Kummissjoni tbiegħdet mill-atti tagħha stess, din il-kritika hija infondata. Fil-kuntest tal-proċedura li twassal għall-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni eżaminat jekk l-għajnuna kinitx iġġustifikata skont ir-regoli applikabbli għall-għajnuna Komunitarja. Il-Kummissjoni ma introduċietx kundizzjonijiet ġodda a posteriori.

128. Fl-aħħar nett, il-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma tirreferix għal preċedent fil-ġurisprudenza ma jikkostitwixxix minnu nnifsu żball ta’ liġi li jista’ jiġi invokat fil-kuntest ta’ appell. Għaldaqstant, huwa biss għall-kompletezza li għandu jiġi kkonstatat li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-appellanti, il-Qorti tal-Prim’Istanza rreferiet għal preċedent fil-ġurisprudenza billi semmiet il-punti 92 u 93 tas-sentenza Regione Marche vs Il-Kummissjoni (27), li jipprovdu li huma l-SMEs u mhux il-VCF li huma d-destinatarji finali u, għaldaqstant, il-benefiċjarji tal-għajnuna Komunitarja u li l-eliġibbiltà tal-ispejjeż għandha titqies b’paragun mal-investimenti effettivament imwettqa favur l-SMEs.

129. It-tielet aggravju għandu għalhekk jiġi miċħud.

4.      Fuq ir-raba’ u l-ħames aggravji

130. Bir-raba’ u bil-ħames aggravji tagħha, l-appellanti tirreferi għall-punti 79 u 80 tas-sentenza appellata. F’dawn il-punti, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet l-argument tal-appellanti li bih issostni li l-Kummissjoni ma setgħatx tibda proċedura għat-tnaqqis tal-għajnuna Komunitarja stabbilita fl-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 mingħajr ma tkun qajmet oġġezzjonijiet fir-rigward ta’ din l-eżekuzzjoni matul il-fażi ta’ eżekuzzjoni tas-sussidju globali, u partikolarment waqt il-laqgħat tal-Kumitat ta’ Sorveljanza.

131. Fil-punt 79 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat l-ewwel nett li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 4253/88 ma jipprovdu ebda regola ta’ proċedura li tissuġġetta d-dritt tal-Kummissjoni li tnaqqas jew li tikkanċella l-għajnuna Komunitarja ħlief għall-kundizzjoni li jridu jkunu qamu dubji fir-rigward tal-eżekuzzjoni tajba tal-programm qabel ma tieqaf l-għajnuna. Sussegwentement, il-Qorti tal-Prim’Istanza sostniet li r-regoli ta’ proċedura li mhumiex espressament stabbiliti mil-leġiżlatur Komunitarju ma jistgħux jiġu dedotti mill-qorti Komunitarja ħlief meta dawn ikunu essenzjali sabiex jiġu sodisfatti prinċipji fundamentali bħalma huwa dak tad-drittijiet tad-difiża, u sa fejn biss huwa meħtieġ biex tiġi ggarantita l-osservanza tal-prinċipji msemmija.

132. Fil-punt 80 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza bbażat ruħha fuq argument sussidjarju biex tiċħad l-argument tal-appellanti. Hija kkonstatat li r-regola ta’ proċedura kif proposta mill-appellanti kien ikollha l-effett li tostakola lill-Kummissjoni, f’numru kbir ta’ każijiet, milli tadotta deċiżjoni għall-kanċellament jew għat-tnaqqis tal-għajnuna Komunitarja. Hija sostniet li, minħabba n-numru kbir ta’ programmi ffinanzjati mill-Komunità, ikun diffiċli għaliha, jekk mhux impossibbli, li tiskopri l-parti l-kbira tal-irregolaritajiet fl-eżekuzzjoni tal-programmi, partikolarment meta dawn ikunu jikkonċernaw il-ġustifikazzjoni jew il-klassifikazzjoni tal-ispejjeż eliġibbli.

a)      Fuq ir-raba’ aggravju bbażat fuq l-interpretazzjoni żbaljata u fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni konsekuttiva tal-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Mediocurso vs Il-Kummissjoni

i)      L-argumenti tal-partijiet

133. Bir-raba’ aggravju tagħha, l-appellanti tirreferi għall-punt 79 tas-sentenza appellata.

134. L-appellanti ssostni, fl-ewwel lok, li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żball ta’ liġi meta llimitat il-possibbiltà li jiġu dedotti regoli ta’ proċedura li mhumiex espressament stabbiliti mil-leġiżlatur fil-każ biss meta dawn ikunu essenzjali u meħtieġa sabiex jiġu ggarantiti d-drittijiet tad-difiża.

135. Fit-tieni lok, l-appellanti ssostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żbalji ta’ liġi meta kkonstatat li l-appellanti kellha tinvoka l-ħtieġa ta’ regola ta’ proċedura biex jiġu ggarantiti d-drittijiet tad-difiża tagħha u meta kkonstatat li l-appellanti ma sostnietx li l-osservanza tar-regoli ta’ proċedura stabbiliti fl-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 kienet meħtieġa biex jiġu ggarantiti d-drittijiet tad-difiża tagħha.

136. Il-Kummissjoni tirribatti billi tgħid li d-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti ma kinux ikkontestati, peress li ma kien hemm ebda proċedura li tista’ twassal għal att li jikkawża preġudizzju lill-appellanti. Barra minn hekk, l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88, minn naħa , u l-Artikoli 25 u 26 ta’ dan ir-regolament, min-naħa l-oħra, ma jifformawx parti mill-istess titolu. L-għan ta’ dawn l-Artikoli 25 u 26 huwa biss li jiżguraw sorveljanza kif ukoll evalwazzjoni effettiva tal-implementazzjoni tal-Fondi strutturali. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza ġustament ikkonstatat li l-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 ma jipprovdu ebda regola ta’ proċedura li timponi fuq il-Kummissjoni l-obbligu li tqiegħed fid-dubju l-eżekuzzjoni tajba tal-programm qabel il-waqfien tal-għajnuna. Fl-aħħar nett, ma kien hemm ebda lakuna ġuridika li tista’ tippreġudika d-drittijiet tad-difiża.

ii)    Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

137. Il-kritika dwar l-applikazzjoni eċċessivament limitata tal-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 kif ukoll tal-prinċipju tad-drittijiet tad-difiża għandha tiġi miċħuda bħala infondata.

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ osservanza tar-relazzjoni bejn il-proċedura tat-tnaqqis u l-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni

138. L-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ osservanza tar-relazzjoni bejn proċedura ta’ tnaqqis tal-għajnuna skont l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88, minn naħa, u l-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni fis-sens tal-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88, min-naħa l-oħra, għandu jiġi miċħud. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ġustament ikkonstatat li l-bidu ta’ proċedura għat-tnaqqis tal-għajnuna kif stabbilit f’dan l-Artikolu 24 ma huwiex suġġett għall-osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni kif stabbiliti mill-imsemmija Artikoli 25 u 26 (28).

139. L-ewwel nett, id-diċitura tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 ma tipprovdix li l-bidu ta’ proċedura fis-sens tal-imsemmi Artikolu 24 għandu jkun suġġett għall-osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza jew ta’ evalwazzjoni fis-sens tal-Artikoli 25 u 26 tal-istess regolament.

140. Barra minn hekk, mill-perspettiva sistematika, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 jinsab taħt it-titolu VI tar-Regolament Nru 4253/88, intitolat “Dispożizzjonijiet finanzjarji”, filwaqt li l-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 jinsabu taħt it-titolu VII tal-istess regolament, bit-titolu “Sorveljanza u evalwazzjoni”.

141. Fl-aħħar nett, interpretazzjoni li tipprovdi li l-osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni fis-sens tal-imsemmija Artikoli 25 u 26 tkun kundizzjoni essenzjali għall-bidu ta’ proċedura għat-tnaqqis tal-għajnuna skont l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 kif emendat, din tidher li tillimita eċċessivament l-effettività tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88. Din l-aħħar dispożizzjoni hija meqjusa bħala garanzija għall-osservanza effettiva tal-kundizzjonijiet għall-għoti tal-għajnuna Komunitarja. Il-possibbiltà li titnaqqas l-għajnuna Komunitarja f’każ ta’ irregolarità hija strument importanti fil-kuntest tal-ġestjoni deċentralizzata tal-għajnuna mill-FEŻR. Hija tippermetti li jsir kontroll a posteriori tal-użu tal-għajnuna Komunitarja mill-intermedjarju. F’dan il-każ, l-interpretazzjoni proposta mill-appellanti jkollha bħala effett li tneħħi r-responsabbiltà minn fuq l-intermedjarju fir-rigward tal-irregolaritajiet kollha li ma jkunux tqajmu mill-Kummissjoni matul l-eżekuzzjoni tal-miżura. Ma jidhirlix li tali tneħħija tar-responsabbiltà tal-intermedjarju tkun kompatibbli mal-għan li tiġi garantita l-osservanza tal-kundizzjonijiet għall-għoti tal-għajnuna Komunitarja.

142. Fil-fehma tiegħi, il-Kummissjoni tista’ għaldaqstant tiftaħ proċedura għat-tnaqqis stabbilita fl-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 kif emendat, anki fil-każ fejn hija ma tkunx osservat l-obbligi tagħha ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni fis-sens tal-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 kif emendat. Għaldaqstant, l-ilment imressaq mill-appellanti fir-raba’ aggravju tagħha għandu jiġi miċħud bħala infondat.

143. Madankollu, għandha ssir distinzjoni bejn il-punt dwar jekk in-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni jimpedixxix il-bidu ta’ proċedura għat-tnaqqis tal-għajnuna stabbilita fl-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 kif emendat, u l-punt dwar jekk il-Kummissjoni tistax tkun obbligata tieħu inkunsiderazzjoni n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi tagħha ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni fil-kuntest ta’ tali proċedura. Din l-aħħar kwistjoni mhijiex rilevanti fil-kuntest tar-raba’ aggravju. Din ser tiġi analizzata fil-kuntest tat-tmien aggravju, fil-punti 212 sa 216 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

–       Fuq l-applikazzjoni ta’ regoli ta’ proċedura li mhumiex espressament stabbiliti mil-leġiżlatur Komunitarju

144. L-ilment li huwa bbażat fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ regoli ta’ proċedura li mhumiex stabbiliti mil-leġiżlatur Komunitarju għandu jiġi miċħud ukoll. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ma wettqitx żball ta’ liġi meta kkonstatat li regoli ta’ proċedura li mhumiex stabbiliti mil-leġiżlatur Komunitarju ma jistgħux jiġu dedotti mill-qorti Komunitarja ħlief meta dawn ikunu essenzjali sabiex jiġu sodisfatti prinċipji fundamentali bħalma huwa dak tad-drittijiet tad-difiża, u sa fejn biss ikun meħtieġ biex tiġi garantita l-osservanza tal-prinċipji msemmija.

145. L-ewwel nett, għandu jitfakkar li r-rwol tal-Qorti tal-Prim’Istanza huwa limitat għall-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tar-regoli. Inkwantu l-Qorti tal-Prim’Istanza semmiet id-drittijiet tad-difiża fil-punt 79 tas-sentenza appellata, hija rreferiet għal prinċipju ġenerali tad-dritt, u għaldaqstant għal regola tad-dritt primarju (29), li tapplika anki jekk ma tkunx ġiet imsemmija espressament mil-leġiżlatur Komunitarju fid-dritt sussidjarju rispettiv.

146. L-appellanti tidher li qiegħda tissuġġerixxi li l-Qorti tal-Prim’Istanza kellha tapplika regola ta’ proċedura anki f’każ fejn tali regola la hi stabbilita mil-leġiżlatur Komunitarju u lanqas hija essenzjali u meħtieġa biex tiġi garantita l-osservanza tar-regoli tad-dritt primarju. Dan l-approċċ huwa żbaljat. Dan ikollu l-effett li l-Qorti tal-Prim’Istanza toħloq hija stess regola ġdida tad-dritt u tisboq il-ġurisdizzjoni tagħha. Kuntrarjament għal dak li allegat l-appellanti, la s-sentenza Mediocurso vs Il-Kummissjoni (30), u lanqas is-sentenzi l-oħra invokati mill-appellanti (31), ma jbiddlu dan il-prinċipju li jidhirli li huwa kemm evidenti kif ukoll bażiku.

147. Għaldaqstant il-Qorti tal-Prim’Istanza ġustament ikkonstatat li r-regola ta’ proċedura proposta mill-appellanti, li ma kinitx stabbilita mil-leġiżlatur Komunitarju, ma setgħatx tiġi applikata ħlief jekk hija kienet essenzjali u meħtieġa biex jiġi ggarantit ir-rispett tad-dritt primarju, bħalma huma d-drittijiet tad-difiża.

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq l-obbligu li tiġi invokata l-ħtieġa tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża

148. L-appellanti tikkritika l-konstatazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-punt 79 tas-sentenza appellata, li tipprovdi li l-appellanti kellha tinvoka li r-regola ta’ proċedura li hija pproponiet kienet meħtieġa għar-rispett tad-drittijiet tad-difiża. Dan jirriżulta minn interpretazzjoni żbaljata tal-punt 79 tas-sentenza appellata. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ma kkonstatatx li l-appellanti kellha tinvoka l-ħtieġa li tiġi applikata r-regola ta’ proċedura li hija pproponiet biex tiżgura r-rispett tad-drittijiet tad-difiża. Jidhirli pjuttost li l-Qorti tal-Prim’Istanza xtaqet tesprimi, fil-punt 79 tas-sentenza appellata, li anki l-appellanti ma kinitx sostniet li din ir-regola ta’ proċedura kienet meħtieġa biex jiġu garantiti d-drittijiet tad-difiża tagħha.

–       Fuq l-ilment ibbażat fuq il-ksur ta’ prinċipju tad-drittijiet tad-difiża

149. Fl-aħħar nett, l-appellanti tikkritika l-konstatazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza li tipprovdi li hija ma invokatx il-prinċipju tad-drittijiet tad-difiża fir-rikors tagħha fl-ewwel istanza.

150. Dan l-ilment huwa infondat.

151. Fl-ewwel lok, għandu jiġi kkonstatat li, fir-rikors tagħha fl-ewwel istanza, l-appellanti bbażat ruħha fuq regola ta’ proċedura dedotta minn interpretazzjoni żbaljata tal-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88. Hija ma rreferietx għar-rispett tad-drittijiet tad-difiża. Hija l-Qorti tal-Prim’Istanza li eżaminat jekk tali regola ta’ proċedura li ma kinitx espressament stabbilita fl-imsemmija Artikoli 25 u 26 setgħetx eventwalment tirriżulta mid-dritt primarju.

152. Fit-tieni lok, għandu jiġi kkonstatat li r-regola ta’ proċedura proposta mill-appellanti mhijiex meħtieġa biex jiġi garantit ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża. Ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża f’kull proċedura mibdija kontra persuna u li tista’ twassal għal att li jikkawżalha preġudizzju, jeżiġi li d-destinatarji jingħataw il-possibbiltà li jippreżentaw l-opinjoni tagħhom (32). Kif jirriżulta mill-punti 24 sa 29 tas-sentenza appellata, ir-rikorrenti kienet ingħatat l-opportunità li tesprimi l-opinjoni tagħha bil-miktub u oralment fil-kuntest tal-proċedura li wasslet għad-deċiżjoni kkontestata. Minn dawn il-punti tas-sentenza appellata u mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-appellanti ressqet ilmenti li qajmu oġġezzjonijiet qabel ma ġiet adottata d-deċiżjoni kkontestata. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Prim’Istanza setgħat tikkunsidra korrettament li d-drittijiet tad-difiża kienu ġew irrispettati u li r-regola proposta mill-appellanti kienet tmur lil hinn minn dak li kien meħtieġ biex jiġu garantiti dawn id-drittijiet.

–       Konklużjonijiet provviżorji

153. Ir-raba’ aggravju għandu għalhekk jiġi miċħud kollu kemm hu.

b)      Fuq il-ħames aggravju li huwa bbażat fuq il-ksur tal-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 dwar l-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ kontroll tal-Kummissjoni

154. Bil-ħames aggravju tagħha, l-appellanti tirreferi għall-punt 80 tas-sentenza appellata (33).

i)      L-argumenti tal-partijiet

155. L-appellanti ssostni li r-raġunament li jinsab fil-punt 80 tas-sentenza appellata jwassal biex ma tiġix applikata u ma tiġix osservata s-sistema ta’ sorveljanza u ta’ kontroll stabbilita fl-imsemmija Artikoli 25 u 26, minħabba li l-Kummissjoni, fil-prattika, ma tkunx f’pożizzjoni li twettaq il-missjoni tagħha. Dan ir-raġunament imur kontra l-volontà tal-leġiżlatur, li ried joħloq sistema ta’ kontroll eżerċitata bi sħubija mal-Istati Membri.

156. Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-aggravju tal-appellanti huwa bbażat fuq distorsjoni evidenti u ngannuża tas-sentenza appellata. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ma ħeġġitx lill-Kummissjoni biex ma tosservax l-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88. Hija llimitat ruħha biex iġġebbed għall-estrem il-proposta tal-appellanti li l-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 fihom regola ta’ proċedura li tissuġġetta d-dritt tal-Kummissjoni li tnaqqas jew tikkanċella l-għajnuna għall-osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni.

157. Skont il-Kummissjoni, il-proposta tal-appellanti mhijiex konformi mat-tqassim tal-kompiti bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri fil-kuntest tal-ġestjoni tal-Fondi strutturali. L-għajnuna mill-Fondi Strutturali hija s-suġġett ta’ ġestjoni deċentralizzata, li tpoġġi fuq quddiem lill-awtoritajiet tal-Istati Membri. Għaldaqstant, huma l-ewwel l-Istati Membri – u f’dan il-każ, l-appellanti bħala korp intermedjarju maħtur mill-Istat Membru – li għandhom l-obbligu li jikkontrollaw l-użu tajjeb tal-għajnuna Komunitarja u, b’mod iktar partikolari, l-eliġibbiltà tal-ispejjeż.

ii)    Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

158. Il-ħames aggravju huwa ineffettiv. Il-Qorti tal-Prim’Istanza bbażat ruħha prinċipalment fuq l-argument li jinsab fil-punt 79 tas-sentenza appellata, li jipprovdi li l-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 ma jipprovdu ebda regola ta’ proċedura li tissuġġetta d-dritt tal-Kummissjoni li tnaqqas jew tikkanċella l-għajnuna, ħlief għall-kundizzjoni li hija tkun qajmet dubji fir-rigward tal-eżekuzzjoni tajba tal-programm qabel ma tispiċċa l-għajnuna. Għaldaqstant, il-ħames aggravju ma jistax jirnexxi, anki kieku kien iġġustifikat (34).

159. Fi kwalunkwe każ, dan l-aggravju huwa infondat.

160. Fl-ewwel lok, l-aggravju jirriżulta minn interpretazzjoni żbaljata tas-sentenza appellata. Fil-punt 80 tas-sentenza msemmija, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma kkonstatatx li l-Kummissjoni ma kellhiex tosserva l-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 peress li hija ma kinitx f’pożizzjoni li tosserva dawn id-dispożizzjonijiet. Hija kkonstatat biss li regola ta’ proċedura bħalma l-appellanti tiddeduċi minn dawn id-dispożizzjonijiet ikollha l-effett li timpedixxi lill-Kummissjoni, f’numru kbir ta’ każijiet, milli tadotta deċiżjoni ta’ kanċellament jew ta’ tnaqqis tal-għajnuna tal-fondi Komunitarji. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza indikat sempliċement il-konsegwenzi li jirriżultaw minn regola ta’ proċedura bħalma hija dik proposta mill-appellanti (li, fi kwalunkwe każ, ma tistax tiġi dedotta mill-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88) (35). Kuntrarjament għad-dikjarazzjonijiet tal-appellanti, il-Qorti tal-Prim’Istanza la llimitat l-applikazzjoni ta’ regola ta’ proċedura eżistenti u lanqas ħeġġet lill-Kummissjoni biex tikser l-imsemmija Artikoli 25 u 26.

161. Fit-tieni lok, għandu jiġi osservat li r-regola ta’ proċedura proposta mill-appellanti, li tgħid li n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni li jirriżultaw mill-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 timpedixxi l-bidu ta’ proċedura għat-tnaqqis tal-għajnuna stabbilita fl-Artikolu 24 tal-istess regolament, mhijiex l-unika possibbiltà biex tiġi ppenalizzata l-eventwali nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni. F’dan ir-rigward, jiena nirreferi għall-punti 213 sa 217 ta’ dawn il-konklużjonijiet, fejn ser tiġi analizzata din il-kwistjoni.

162. Il-ħames aggravju għandu għalhekk jiġi miċħud.

5.      Fuq is-sitt u s-seba’ aggravji

163. Bis-sitt u s-seba’ aggravji tagħha, l-appellanti tirreferi għall-punti 88 sa 92 tas-sentenza appellata. F’dawn il-punti, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet l-aggravju tal-appellanti li huwa bbażat fuq il-ksur tal-prinċipji tal-aspettattiva leġittima u taċ-ċertezza legali. Hija kkonstatat l-ewwel nett li d-dritt li wieħed jipprevalixxi ruħu mill-aspettattiva leġittima jippreżupponi li jkunu sodisfatti tliet kundizzjonijiet, fejn l-ewwel kundizzjoni hija li jkun hemm assigurazzjonijiet speċifiċi, mhux kundizzjonati u li jaqblu, u li jkunu ġejjin minn sorsi awtorizzati u affidabbli, it-tieni kundizzjoni li dawk l-assigurazzjonijiet ikunu tali li jnibbtu aspettattiva leġittima f’moħħ dak li jkunu indirizzati lilu, u t-tielet kundizzjoni li l-assigurazzjonijiet ikunu konformi mar-regoli applikabbli.

a)      Fuq is-sitt aggravju, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipji tal-aspettattivi leġittimi u taċ-ċertezza legali

164. Fis-sitt aggravju tagħha, l-appellanti tirreferi għall-punt 90 tas-sentenza appellata. Il-Qorti tal-Prim’Istanza sostniet f’dan il-punt li t-tielet kundizzjoni biex ikun hemm aspettattivi leġittimi (l-assigurazzjonijiet konformi mar-regoli applikabbli) ma kinitx sodisfatta, peress li l-eventwali wegħdiet tal-Kummissjoni kienu jmorru kontra d-dispożizzjonijiet applikabbli. F’dan il-kuntest, hija kkonstatat li, skont ir-regoli applikabbli, l-akkwisti ta’ ishma fl-SMEs kellhom iseħħu sal-31 ta’ Diċembru 2001.

165. L-appellanti tallega li l-konstatazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza hija bbażata fuq evalwazzjoni skorretta tal-kontenut u tat-twettiq tal-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali. Il-benefiċjarju tal-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali huwa l-VCF u mhux l-SMEs. Id-data ta’ skadenza għall-akkwisti ta’ ishma fl-SMEs hija s-16 ta’ Diċembru 2009 u mhux il-31 ta’ Diċembru 2001.

166. Il-Kummissjoni ssostni li l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza dwar il-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali u d-data tal-waqfien tal-għajnuna hija tajba. Hija żżid li hija qatt ma tat lill-appellanti assigurazzjonijiet speċifiċi, mhux kundizzjonati u li jaqblu, kif hija tinvoka.

167. Dan l-aggravju huwa infondat. Għandu jiġi jitfakkar, b’riferiment partikolarment għall-punti 75, 81 u 87 sa 90 ta’ dawn il-konklużjonijiet, li l-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza fuq il-kontenut u t-twettiq tal-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali mhijiex ivvizzjata bi żball, partikolarment għal dak li jikkonċerna l-identifikazzjoni tal-benefiċjarju tal-Miżura Nru 2 tas-sussidju globali u d-data ta’ skadenza għall-akkwisti ta’ ishma fl-SMEs.

b)      Fuq is-seba’ aggravju bbażat fuq l-iżnaturament tal-provi u tal-ksur tal-prinċipji ġenerali fil-qasam tal-piż tal-prova

168. Bis-seba’ aggravju tagħha, l-appellanti tirreferi għall-punt 91 tas-sentenza appellata. F’dan il-punt il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li, skont id-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni, l-informazzjoni mibgħuta lill-Kumitat ta’ Sorveljanza tat x’jinftiehem li s-sussidju kollu seta’ jiġi investit fl-SMEs qabel il-31 ta’ Diċembru 2001. Sussegwentement, il-Qorti tal-Prim’Istanza rrilevat li l-appellanti ma pprovdietx la r-rapporti trimestrali ppreżentati lill-Kumitat ta’ Sorveljanza li, fil-fehma tagħha, juru biċ-ċar li ma kienet twettqet ebda operazzjoni finanzjarja, u lanqas ir-rapport ta’ aġġornament tal-21 ta’ Novembru msemmi fil-minuti tal-laqgħa tal-Kumitat ta’ Sorveljanza tal-10 ta’ Diċembru 2001. Hija kkonkludiet minn dan li, fi-ċirkustanzi, hija ma kinitx f’pożizzjoni li teżamina jekk il-Kumitat ta’ Sorveljanza kienx ġie infurmat bil-fatt li l-kapital imħallas kollu ma kienx ser jiġi investit fl-SMEs qabel il-31 ta’ Diċembru 2001.

i)      L-argumenti tal-partijiet

169. L-appellanti tibbaża l-aggravju tagħha fuq il-ksur manifest tal-prinċipji ġenerali dwar l-evalwazzjoni tal- provi, fuq l-iżnaturament ta’ dawn l-elementi u fuq iċ-ċaħda tal-Qorti tal-Prim’Istanza milli tieħu inkunsiderazzjoni l-elementi prodotti mir-rikorrenti.

170. Fl-ewwel lok, hija tafferma li fl-ewwel istanza pprovdiet dokumenti li jirrigwardaw id-deċiżjonijiet tal-Kumitat ta’ Sorveljanza li juru l-approvazzjoni tiegħu, espressa fix-xahar ta’ Diċembru 2001, fir-rigward tal-progress tal-Programm ta’ Sussidju Globali.

171. Fit-tieni lok, hija takkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza li ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-fatti stabbiliti. Kien paċifiku bejn il-partijiet li r-rapporti trimestrali kienu juru li l-Kummissjoni kienet perfettament konxja bil-progress tal-programm tant li hija kienet approvat l-azzjoni tal-korp intermedjajru u qablet mal-interpretazzjoni tar-rikorrenti fuq id-dispożizzjonijiet applikabbli.

172. Fit-tielet lok, l-appellanti ssostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza kellha titlob ir-rapporti trimestrali ppreżentati lill-Kumitat ta’ Sorveljanza u r-rapport li jirrigwarda l-aġġornament tal-21 ta’ Novembru msemmi fil-minuti tal-laqgħa tal-Kumitat ta’ Sorveljanza tal-10 ta’ Diċembru 2001, matul il-proċeduri fl-ewwel istanza jekk hija kienet qisithom li kienu effettivament essenzjali. Bil-fatt li hija naqset milli tagħmel dan, hija ċaħdet lill-appellanti mill-benefiċċju tal-proċedura kontenzjuża.

173. Fir-raba’ lok, l-appellanti tirreferi għad-dokumenti li jinsabu fl-Annessi 4 sa 7 tal-appell tagħha li juru li l-Kummissjoni approvat l-eliġibbiltà u r-regolarità tal-ispejjeż inkorsi tagħha kif ukoll l-interpretazzjoni tal-appellanti.

174. Fil-ħames lok, l-appellanti tikkritika l-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-fatt li l-Kummissjoni kienet għamlet diversi ħlasijiet bħala għajnuna Komunitarja. Minn dan kellu jiġi dedott li l-Kummissjoni kienet ikkonfermat l-eliġibbiltà tal-ispejjeż tal-appellanti.

175. Fis-sitt lok, l-appellanti tilmenta minn nuqqas ta’ motivazzjoni. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-elementi kollha mressqa mill-appellanti.

176. Il-Kummissjoni ssostni li s-seba’ aggravju tal-appellanti huwa ineffettiv. Il-Qorti tal-Prim’Istanza bbażat ir-raġunament tagħha dwar il-ksur tal-protezzjoni tal-aspettattiva leġittima l-ewwel nett fuq l-argument espress fil-punt 90 tas-sentenza appellata, li jipprovdi li l-assigurazzjoni eventwali mill-Kummissjoni kienet tmur kontra d-dispożizzjonijiet applikabbli u għaldaqstant ma setgħatx tnibbet aspettattiva leġittima fl-appellanti.

177. Rigward il-mertu, hija ssostni li l-aggravju huwa bbażat fuq interpretazzjoni żbaljata tas-sentenza appellata. Hija tispeċifika li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma indikatx li hija ma setgħetx tikkonstata li, fit-30 ta’ Ġunju 2001, ebda operazzjoni ma kienet saret u li l-ewwel operazzjoni kienet ser issir fid-19 ta’ Novembru 2001. Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat biss li ma setgħatx tkun taf jekk il-Kumitat ta’ Sorveljanza kienx informat bil-fatt li l-akkwisti ta’ ishma fl-SMEs ma kinux ser iseħħu qabel il-31 ta’ Diċembru 2001. Il-Kummissjoni ssostni li d-dokumenti prodotti mill-appellanti fl-ewwel istanza ma kinux provi ċari dwar dan is-suġġett. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma wettqitx żball ta’ evalwazzjoni jew ta’ żnaturament ta’ provi.

178. Dwar id-dokumenti li jinsabu fl-Annessi 4 sa 7 tal-appell, il-Kummissjoni ssostni li dawn għandhom jiġu miċħuda bħala inammissibbli, peress li ġew prodotti tardivament u l-kontenut tagħhom jirrigwarda fatti.

179. Fl-aħħar nett, kien l-obbligu tal-appellanti li ssostni l-motivi mressqa għall-eċċezzjonijiet imqajma mill-Kummissjoni u li ġġib prova tagħhom.

ii)    Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

–       Is-seba’ aggravju huwa ineffettiv

180. L-ewwel nett, għandu jiġi kkonstatat li s-seba’ aggravju li jirrigwarda l-punt 91 tas-sentenza appellata huwa ineffettiv (36). Kif tenfasizza ġustament il-Kummissjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet il-motiv tal-appellanti bbażat fuq l-allegat ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattiva leġittima billi bbażat ruħha prinċipalment fuq l-argument żviluppat fil-punt 90 tas-sentenza appellata li bih l-assigurazzjonijiet mogħtija għandhom ikunu konformi mad-dritt applikabbli. Peress li s-sitt aggravju, li jirrigwarda l-punt 90 tas-sentenza appellata, għandu jiġi miċħud(37), il-konstatazzjoni li saret fl-imsemmi punt 90 tiġġustifika minnha nnifsha ċ-ċaħda tal-aggravju tal-appellanti bbażat fuq il-ksur tal-prinċipju tal-protezzjoni tal-aspettattiva leġittima. L-ilmenti tal-appellanti li jirrigwardaw il-punt 91 tas-sentenza appellata għandhom għalhekk jiġu miċħuda bħala ineffettivi, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi eżaminat jekk humiex iġġustifikati.

181. Fi kwalunkwe każ, l-imsemmija lmenti huma infondati.

–       Fuq l-ewwel ilment, ibbażat fuq il-fatt li l-appellanti kienet ipprovdiet id-dokumenti li jirrigwardaw id-deċiżjonijiet tal-Kumitat ta’ Sorveljanza.

182. L-appellanti ssostni li hija pprovdiet dokumenti li jirrigwardaw id-deċiżjonijiet tal-Kumitat ta’ Sorveljanza li juru l-approvazzjoni tal-Kummissjoni, mogħtija fix-xahar ta’ Diċembru 2001, fir-rigward tal-progress tal-Programm ta’ Sussidju Globali.

183. Peress li l-appellanti ma speċifikatx eżattament l-iżball ta’ liġi, li fuqu hija bbażat dan l-ilment, għandu l-ewwel nett jitfakkar li, skont l-Artikoli 225(1) KE u 51 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, ir-rwol tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell huwa limitat għall-eżami tal-iżbalji ta’ liġi. Għaldaqstant, l-appell ma jistax ikun ibbażat ħlief fuq aggravji li jirrigwardaw il-ksur ta’ regoli ta’ dritt, mingħajr riferiment għal kwalunkwe evalwazzjoni tal-fatti (38). Peress li l-ilment tal-appellanti għandu jiġi mifhum bħala kritika fuq l-evalwazzjoni tal-fatti mill-Qorti tal-Prim’Istanza, dan huwa inammissibbli. Salv il-każ ta’ żnaturament manifest, hija biss il-Qorti tal-Prim’Istanza li għandha l-ġurisdizzjoni biex tevalwa l-provi (39). F’dan il-każ, l-appellanti ma pprovdietx elementi li juru żnaturament tad-dokumenti li l-appellanti pproduċiet fl-ewwel istanza.

184. Peress li l-appellanti tikkritika l-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma ħaditx inkunsiderazzjoni d-dokumenti li jirrigwardaw id-deċiżjonijiet tal-Kumitat ta’ Sorveljanza li hija kienet ipproduċiet, dan l-ilment huwa ammissibbli, peress li jirrigwarda żball proċedurali. Madankollu, dan l-ilment huwa infondat. Jirriżulta mill-punt 91 tas-sentenza appellata li l-Qorti tal-Prim’Istanza ħadet inkunsiderazzjoni d-dokumenti li jirrigwardaw id-deċiżjonijiet tal-Kumitat ta’ Sorveljanza. Madankollu, hija sostniet li, fin-nuqqas ta’ rapporti trimestrali u tar-rapport li jirrigwarda l-aġġornament tal-21 ta’ Novembru 2001, ma setax jiġi dedott minn dawn id-dokumenti li l-Kumitat ta’ Sorveljanza kien ġie informat bil-fatt li l-kapital imħallas kollu kemm hu ma kienx ser jiġi investit fl-SMEs qabel il-31 ta’ Diċembru 2001.

185. L-ewwel ilment għandu għalhekk jiġi miċħud.

–       Fuq it-tieni lment, ibbażat fuq il-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma bbażatx ruħha fuq fatti stabbiliti

186. Skont l-appellanti, huwa paċifiku bejn il-partijiet li r-rapporti trimestrali juru li l-Kummissjoni, fl-ewwel lok, kienet perfettament konxja tal-progress tal-programm; fit-tieni lok, hija kienet approvat l-azzjoni tal-appellanti u, fit-tielet lok, hija kienet taqbel mal-interpretazzjoni tagħha fuq id-dispożizzjonijiet applikabbli. L-appellanti takkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza li ma bbażatx ruħha fuq dawn il-fatti stabbiliti.

187. Dan l-ilment huwa infondat. Kuntrarjament għad-dikjarazzjonijiet tal-appellanti, ma kienx hemm qbil bejn il-partijiet fuq dawn il-fatti. Mill-punt 90 tas-sentenza appellata u mill-punti 83 sa 91 tar-risposta tal-Kummissjoni fl-ewwel istanza jirriżulta li l-Kummissjoni kkontestat id-dikjarazzjonijiet inkwistjoni tal-appellanti.

–       Fuq it-tielet ilment, ibbażat fuq nuqqas ta’ miżuri istruttorji

188. Bit-tielet ilment tagħha, l-appellanti tikkritika n-nuqqas ta’ miżuri istruttorji tal-Qorti tal-Prim’Istanza. Din naqset milli titlob lill-appellanti biex tippreżenta r-rapporti trimestrali matul il-proċeduri. L-appellanti ssostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza kellha titlob dawn id-dokumenti matul il-proċeduri, flok tistenna s-sentenza biex imbagħad tikkritika n-nuqqas tagħhom. Il-Qorti tal-Prim’Istanza hija obbligata tuża ex officio l-istrumenti proċedurali bil-għan li taġġorna l-informazzjoni kollha li tista’ tkun deċiżiva fil-kawża.

189. Dan l-ilment huwa infondat.

190. L-ewwel nett, għandu jiġi osservat li l-piż tal-prova kien jaqa’ fuq l-appellanti. Fir-rikors tagħha fl-ewwel istanza, hija invokat il-prinċipju tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi. Konsegwentement, kien l-obbligu tagħha li ssostni l-allegazzjonijiet tagħha u li tipprova li l-kundizzjonijiet li jiġġustifikaw il-protezzjoni tal-aspettattiva leġittima kienu sodisfatti.

191. Fir-rigward tal-fakultà tal-Qorti tal-Prim’Istanza biex tikkontribwixxi sabiex jiġu stabbiliti l-fatti billi tieħu miżuri istruttorji skont l-Artikolu 66(1) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li din il-fakultà hija, bħala regola ġenerali, fakultattiva u komplementari, u dan peress li hija biss il-Qorti tal-Prim’Istanza li għandha tqis il-ħtieġa eventwali biex jiżdiedu l-provi li hija jkollha fil-kawżi li jkollha quddiemha (40). F’dawn iċ-ċirkustanzi eċċezzjonali, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Qorti tal-Prim’Istanza kienet obbligata tieħu miżuri istruttorji (41). Madankollu, jidhirli li ċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ ma jistgħux iwasslu għal tali obbligu. L-appellanti, li kellha l-piż tal-prova, ma invokatx ċirkustanzi eċċezzjonali li jippermettu li jiġi ġġustifikat tali obbligu, bħal pereżempju l-inkapaċità li tipproduċi r-rapporti inkwistjoni.

–       Fuq ir-raba’ lment, ibbażat fuq dokumenti pprovduti mill-appellanti

192. Peress li l-appellanti tibbaża ruħha fuq dokumenti fl-Annessi 4 sa 7 tal-appell tagħha, għandu jiġi kkonstatat li hija ma ppreżentathomx fl-ewwel istanza. Barra minn hekk, l-appellanti titlob evalwazzjoni ġdida tal-fatti. L-ilmenti li jirrigwardaw dawn id-dokumenti għandhom għalhekk jiġu miċħuda bħala inammissibbli.

–       Fuq il-ħames ilment, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-ħlasijiet magħmula mill-Kummissjoni

193. L-ilment tal-appellanti bbażat fuq il-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-fatt li l-Kummissjoni għamlet diversi ħlasijiet bħala għajnuna Komunitarja u li l-Kummissjoni kkonfermat għalhekk il-validità tal-interpretazzjoni tal-appellanti kif ukoll ir-regolarità u l-eliġibbiltà tal-ispejjeż inkorsi hija ammissibbli, iżda infondata.

194. Jidhirli li dan l-ilment ma jirrigwardax biss l-evalwazzjoni tal-fatti magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza, iżda jirrigwarda pjuttost il-klassifikazzjoni ġuridika tal-fatti fid-dawl tal-kundizzjonijiet meħtieġa biex tkun protetta l-aspettattiva leġittima. Għaldaqstant din hija kwistjoni ta’ dritt li hija ammissibbli fil-kuntest ta’ appell.

195. Madankollu, dan l-ilment huwa infondat. Il-fatt li l-Kummissjoni għamlet diversi ħlasijiet bħala għajnuna Komunitarja ma kienx tali li jikkostitwixxi assigurazzjoni speċifika u mhux kundizzjonata li setgħat tnibbet aspettattivi leġittimi f’moħħ l-appellanti. Fl-ewwel lok, mill-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 jirriżulta li l-ħlasijiet isiru bil-kundizzjoni li ma jkunx hemm irregolaritajiet jew tibdil importanti li jaffettwa n-natura jew il-kundizzjonijiet għall-implementazzjoni tal-programm (42). Fit-tieni lok, l-appellanti ma pprovatx li l-Kummissjoni kellha konjizzjoni tal-fatt li l-akkwisti ta’ ishma ma setgħux jibqgħu jsiru qabel il-31 ta’ Diċembru 2001 filwaqt li l-piż tal-prova kien jaqa’ fuq l-appellanti.

196. Il-ħames ilment għandu għalhekk jiġi miċħud.

–       Fuq is-sitt ilment, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni

197. Fl-aħħar nett, is-sitt ilment ibbażat fuq nuqqas ta’ motivazzjoni huwa infondat. Il-konklużjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza mhijiex nieqsa minn motivazzjoni. Il-piż tal-prova kien jaqa’ fuq l-appellanti. Fil-punt 91 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza bbażat ruħha b’mod ċar fuq il-kunsiderazzjoni li l-elementi ta’ fatt imressqa mir-rikorrenti ma kinux jippermettulha li tikkonstata jekk il-Kummissjoni kellhiex konjizzjoni tal-fatt li l-akkwisti ta’ ishma fl-SMEs ma kinux ser jibqgħu jistgħu jsiru qabel il-31 ta’ Diċembru 2001.

–       Konklużjonijiet provviżorji

198. Is-seba’ aggravju għandu għalhekk jiġi miċħud kollu kemm hu.

6.      Fuq it-tmien aggravju, ibbażat fuq il-ksur tal-ġurisprudenza Komunitarja dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju tal-proporzjonalità għall-każijiet tat-tnaqqis tal-għajnuna Komunitarja

199. Bit-tmien aggravju tagħha, l-appellanti tirreferi għall-punt 93 tas-sentenza appellata. F’dan il-punt, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li l-Kummissjoni ma kellha ebda marġni ta’ diskrezzjoni fir-rigward tal-konklużjonijiet li kellha tislet mill-fatt li, fil-31 ta’ Diċembru 2001, parti mill-kapital imħallas tal-VCF ma kienx ġie investit fl-SMEs. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Prim’Istanza rreferiet għall-punti 22, 23 u 47 tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni (43).

200. Barra minn hekk, hija kkonstatat li t-teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi invokati mill-appellanti jwassal għall-ksur tal-Iskeda Nru 19 u li ma jkunx aċċettabbli li l-appellanti tieħu vantaġġ mill-interpretazzjoni żbaljata tagħha, vantaġġ li ma jibbenefikawx minnu korpi intermedjarji oħra li, filwaqt li jkunu jinsabu f’sitwazzjoni identika, ikunu rrinunzjaw milli jitolbu l-ħlas tal-parti mill-għajnuna li huma ma kinux setgħu jinvestu fit-termini stabbiliti.

a)      L-argumenti tal-partijiet

201. L-appellanti ssostni li l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 ma fih ebda riferiment għal sistema awtomatika ta’ rkupru li ma tħalli ebda marġni ta’ diskrezzjoni lill-Kummissjoni. Hija takkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza li bbażat ruħha fuq is-sentenza Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni (44), li tikkonċerna l-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 4253/88 u mhux l-Artikolu 24 ta’ dan ir-regolament.

202. Skont l-appellanti, il-Kummissjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-aġir tal-appellanti, u b’mod partikolari tal-fatt li hija ma aġixxietx b’mod frawdolenti. Hija ssostni li t-tnaqqis tal-għajnuna għandu jsir skont il-gravità u l-ammont tal-ksur li wettqet l-appellanti. F’dan il-kuntest, hija tirreferi għall-punti 135 sa 153 tas-sentenza Conserve Italia vs Il‑Kummissjoni (45).

203. Il-Kummissjoni ssostni li hija għandha tintervjeni skont l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 meta hija tikkonstata irregolarità jew bdil sostanzjali. Hija għandha obbligi speċifiċi biex tiġġestixxi b’mod tajjeb il-baġit Komunitarju.

204. Hija ssostni li l-punti 130 et seq tas-sentenza Conserve Italia vs Il-Kummissjoni (46) jikkonfermaw li l-Kummissjoni għandha tuża sempliċement aġġustament finanzjarju, irrispettivament minn kull kunsiderazzjoni dwar il-kolpevolezza jew xi tentattiv eventwali ta’ frodi min-naħa tal-appellanti. Il-punti 135 sa 138 ta’ din is-sentenza ma jinvalidawx dan il-prinċipju. Huma jikkonċernaw metodu ta’ kalkolu differenti mill-metodu użat mill-Kummissjoni f’dan il-każ. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma kisritx il-ġurisprudenza dwar il-prinċipju ta’ proporzjonalità meta ddikjarat li l-Kummissjoni ma kellha ebda marġni ta’ diskrezzjoni għal dak li jikkonċerna t-tnaqqis tal-kofinanzjament.

205. Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni mhijiex obbligata li tkun irrappreżentata fil-Kumitat ta’ Sorveljanza.

b)      Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

206. It-tmien aggravju tal-appellanti ma jistax jirnexxi. Għalkemm l-appellanti ġustament ssostni li l-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni fil-kuntest tal-proċedura tat-tnaqqis skont l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88, l-appellanti ma pproduċietx ċirkustanzi li jistgħu jkunu ta’ prova ta’ abbuż ta’ setgħa diskrezzjonali.

i)      Fuq il-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88.

207. L-ewwel nett, għandu jitfakkar li l-istruttura tar-Regolament Nru 4253/88 hija bbażata partikolarment fuq l-eżekuzzjoni ta’ serje ta’ kundizzjonijiet li jagħtu dritt għall-għajnuna finanzjarja stabbilita. Fil-każ fejn dawn il-kundizzjonijiet ma jiġux kollha sodisfatti, l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 jawtorizza lill-Kummissjoni biex terġa’ tikkunsidra l-portata tal-obbligi li hija tassumi bis-saħħa tad-deċiżjoni li tagħti l-għajnuna msemmija (47).

208. Il-miżura li fiha jkun twettaq programm ta’ sussidju tikkostitwixxi kriterju importanti ħafna għall-Kummissjoni fil-kuntest ta’ proċedura ta’ tnaqqis. Il-prinċipju tal-ġestjoni tajba tal-baġit Komunitarju jimmilita bil-qawwa favur li jkun hemm tnaqqis tal-għajnuna Komunitarja sa fejn l-fondi Komunitarji ma ġewx użati kif stabbilit fir-regoli applikabbli.

209. Madankollu, l-appellanti ġustament tosserva li t-teħid ta’ deċiżjoni ta’ tnaqqis skont l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 kif emendat, ma huwiex eżerċizzju mekkaniku. Id-diċitura ta’ dan l-Artikolu 24, partikolarment il-kelma “tista’” tindika li l-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni. Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (48). Il-motivazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 93 tas-sentenza appellata, li jipprovdi li l-Kummissjoni ma kellha ebda marġni ta’ diskrezzjoni, hija għalhekk ivvizzjata bi żball ta’ liġi.

210. Madankollu, għalkemm il-motivazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 93 tas-sentenza appellata hija vvizzjata bi żball ta’ liġi, ir-riżultat tal-Qorti tal-Prim’Istanza, li jipprovdi li l-Kummissjoni ma wettqitx żball ta’ liġi meta ħadet id-deċiżjoni li tnaqqas l-għajnuna mill-FEŻR sa fejn l-appellanti ma akkwistatx l-ishma qabel il-31 ta’ Diċembru 2001, jidhirli li huwa tajjeb. Fil-fatt, l-appellanti ma ġabitx prova dwar ċirkustanzi li setgħu obbligaw lill-Kummissjoni biex ma ssegwix ir-riżultat indikat mill-prinċipju tal-ġestjoni tajba tal-baġit Komunitarju, jiġifieri t-tnaqqis tal-għajnuna Komunitarja sa fejn il-VCF ma kienx akkwista l-ishma qabel il-31 ta’ Diċembru 2001.

ii)    Fuq l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ frodi

211. L-appellanti ssostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet żball ta’ liġi meta ma ppenalizzatx lill-Kummissjoni talli ma kinitx ħadet inkunsiderazzjoni l-fatt li hija ma kinitx involuta fi frodi.

212. Din il-kritika hija infondata. Kif imsemmi iktar ’il fuq, l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 għandu l-għan li jirkupra l-parti tal-għajnuna Komunitarja li ma tkunx iġġustifikata fid-dawl tal-kundizzjonijiet għall-għoti tal-għajnuna Komunitarja. Il-Kummissjoni, għaldaqstant, mhijiex obbligata tieħu inkunsiderazzjoni n-nuqqas ta’ frodi bħala ċirkustanza attenwanti. Min-naħa l-oħra, jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita sew li irregolarità tista’ tiġi ppenalizzata mhux biss bit-tnaqqis tal-għajnuna Komunitarja b’ammont li jkun jikkorrispondi għal din l-irregolarità, iżda wkoll bil-kanċellament tal-imsemmija għajnuna kollha kemm hi. Din il-ġurisprudenza li ssib il-bażi tagħha fil-ħtieġa li jkun hemm effett dissważiv meħtieġ għall-amministrazzjoni tajba tar-riżorsi Komunitarji, tapplika wkoll fil-każijiet fejn ma tkunx ġiet ipprovata xi frodi (49).

213. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma abbużatx mis-setgħa diskrezzjonali tagħha meta ma ħaditx inkunsiderazzjoni n-nuqqas ta’ frodi min-naħa tal-appellanti.

iii) Fuq it-teħid inkunsiderazzjoni tal-eventwali nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni mill-Kummissjoni

214. Kif semmejt iktar ’il fuq, l-eventwali ksur tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni fis-sens tal-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 mill-Kummissjoni ma jimpedixxix li tinbeda proċedura skont l-Artikolu 24 tal-istess regolament. Madankollu, għandha ssir distinzjoni bejn din il-kwistjoni u l-kwistjoni l-oħra dwar jekk il-Kummissjoni għandhiex tieħu inkunsiderazzjoni l-ksur ta’ dawn l-obbligi fil-kuntest ta’ deċiżjoni ta’ tnaqqis ibbażata fuq l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88.

215. Il-Kummissjoni tidher li tixtieq tifred kompletament l-applikazzjoni tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88, minn naħa, u dik tal-Artikoli 25 u 26 tal-istess regolament, min-naħa l-oħra. Fil-fehma tagħha, kwalunkwe nuqqas ta’ osservanza tal-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 ma jkollha għalhekk ebda effett fuq id-deċiżjoni ta’ tnaqqis skont l-Artikolu 24 tal-istess regolament. Il-Qorti tal-Prim’Istanza tidher li tinterpreta dawn id-dispożizzjonijiet bl-istess mod meta tikkonstata li nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni stabbiliti fl-imsemmija Artikoli 25 u 26 ma jkollu ebda effett fuq l-evalwazzjoni tal-legalità ta’ deċiżjoni ta’ tnaqqis (50).

216. Dan l-approċċ ftit li xejn huwa konvinċenti. Mill-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 jirriżulta li s-sorveljanza u l-evalwazzjoni tal-għajnuna tal-VCF isiru fil-kuntest ta’ kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri. Naħseb li din l-idea ta’ kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri tipprekludi firda assoluta bejn l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88, minn naħa, u l-Artikoli 25 u 26 ta’ dan l-istess regolament, min-naħa l-oħra. Fil-fehma tiegħi, ma huwiex possibbli għalhekk li jiġi eskluż a priori li nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni skont l-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ deċiżjoni ta’ tnaqqis tal-għajnuna bbażata fuq l-Artikolu 24 tal-istess regolament.

217. Madankollu, il-każijiet li fihom il-Kummissjoni hija obbligata tieħu inkunsiderazzjoni n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi tagħha ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni skont l-Artikoli 25 u 26 tar-Regolament Nru 4253/88 għandhom ikunu limitati ħafna. Tali każijiet jippreżupponu, fl-ewwel lok, li jkun ipprovat il-ksur tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Sabiex ma tiġix limitata b’mod eċċessiv l-effettività tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88, insostni li, fit-tieni lok, in-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi ta’ sorveljanza u ta’ evalwazzjoni għandu jkun il-kawża prinċipali għall-irregolarità fil-ġestjoni tal-għajnuna Komunitarja u li din għandha għalhekk tkun attribwita prinċipalment lill-Kummissjoni. F’dan il-kuntest, għandu jitfakkar li l-għajnuna mill-Fondi Strutturali hija s-suġġett ta’ ġestjoni deċentralizzata li tpoġġi fuq quddiem lill-awtoritajiet tal-Istati Membri u l-intermedjarji maħtura minnhom. L-Istati Membri jew l-intermedjarji maħtura minnhom, għalhekk, jassumu l-obbligu li jipprovdu informazzjoni u li jkunu leali, liema obbligu jobbligahom li jiżguraw li huma jipprovdu lill-Kummissjoni informazzjoni affidabbli li ma tistax tisgwidaha, għaliex inkella s-sistema ta’ kontroll u ta’ provi stabbilita sabiex jiġi vverifikat jekk il-kundizzjonijiet ta’ għotja tal-għajnuna humiex sodisfatti, ma tistax taħdem korrettament (51).

218. F’dan il-każ, mill-punt 91 tas-sentenza appellata jirriżulta li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma kinitx f’pożizzjoni li tanalizza jekk il-Kumitat ta’ Sorveljanza kienx ġie infurmat bil-fatt li l-kapital imħallas kollu ma kienx ser ikun investit fl-SMEs qabel il-31 ta’ Diċembru 2001. Għandu għalhekk jiġi kkonstatat li l-ksur tal-obbligi ta’ sorveljanza u tal-evalwazzjoni ma ġiex ipprovat.

iv)    Konklużjonijiet provviżorji

219. Kuntrarjament għall-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza, il-Kummissjoni tgawdi minn marġni ta’ diskrezzjoni meta tiġi biex tieħu deċiżjoni ta’ tnaqqis tal-għajnuna bbażata fuq l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88. Madankollu, il-prinċipju tal-ġestjoni tajba tal-baġit Komunitarju jimmilita kompletament favur it-tnaqqis tal-għajnuna Komunitarja meta din ma tkunx iġġustifikata. L-appellanti ma stabbilitiex ċirkustanzi li l-Kummissjoni kienet obbligata tieħu inkunsiderazzjoni. Il-Kummissjoni għalhekk ma abbużatx mill-setgħa diskrezzjonali tagħha. Fl-aħħar mill-aħħar, il-Qorti tal-Prim’Istanza ġustament ikkonstatat li d-deċiżjoni kkontestata ma kinitx ivvizzjata bi żball.

220. It-tmien aggravju għandu, għaldaqstant, jiġi miċħud.

7.      Riżultat

221. It-tmien aggravji tal-appellanti dwar iċ-ċaħda tat-talba tagħha għall-annullament għandhom għalhekk jiġu miċħuda.

B –    Fuq iż-żewġ aggravji dwar it-talba għad-danni

222. Fil-punti 111 sa 118 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet it-talbiet għad-danni tal-appellanti li kienu bbażati fuq ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Kummissjoni b’applikazzjoni kemm tar-reġim tar-responsabbiltà minħabba att illegali kif ukoll tar-reġim tar-responsabbiltà fin-nuqqas ta’ aġir illegali.

1.      Fuq id-disa’ aggravju

223. Fil-punti 112 sa 115 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet it-talba tal-appellanti bbażata fuq ir-responsabbiltà minħabba illegalità. Hija fakkret l-ewwel nett li biex ikun hemm responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Komunità jridu jkunu sodisfatti tliet kundizzjonijiet, jiġifieri l-illegalità tal-aġir li bih l-istituzzjonijiet ikunu akkużati, l-eżistenza tad-dannu u l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-aġir allegat u d-dannu invokat. Sussegwentement, hija kkonstatat li l-analiżi tal-motivi mressqa mill-appellanti ma kinet żvelat ebda illegalità li tivvizzja d-deċiżjoni kkontestata u li waħda mill-kundizzjonijiet biex ikun hemm responsabbiltà, għalhekk, ma kinitx sodisfatta.

a)      L-argumenti tal-partijiet

224. L-appellanti ssostni li l-motivazzjoni tas-sentenza appellata kienet żbaljata u manifestament insuffiċjenti. Fl-ewwel lok, hija jidhrilha li ġabet prova li l-Kummissjoni wettqet żbalji ta’ liġi u ssostni għalhekk li ġabet prova dwar l-illegalità tad-deċiżjoni kkontestata. Fit-tieni lok, hija tikkritika l-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-argumenti tagħha dwar id-dannu u r-rabta kawżali.

225. Il-Kummissjoni ssostni li, wara li kkonstatat in-nuqqas ta’ waħda mit-tliet kundizzjonijiet meħtieġa biex tinstab responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-istituzzjonijiet, il-Qorti tal-Prim’Istanza kienet perfettament iġġustifikata filli ma tkomplix tanalizza ż-żewġ kundizzjonijiet l-oħra.

b)      Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

226. L-ilmenti tal-appellanti huma infondati.

227. Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li t-tliet kundizzjonijiet imsemmija fil-punt 112 tas-sentenza appellata għandhom ikunu sodisfatti flimkien biex il-Komunità tkun responsabbli għal att illegali (52). Fil-punt 114 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ġustament ikkonstatat li l-appellanti ma żvelatx illegalitajiet li jikkonċernaw id-deċiżjoni kkontestata. Peress li l-ewwel kundizzjoni biex ikun hemm responsabbiltà mhux kuntrattwali minħabba fatt illegali mhijiex sodisfatta, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma kellhiex għalfejn, għaldaqstant, tanalizza l-kundizzjonijiet l-oħra.

2.      Fuq l-għaxar aggravju

228. Bl-għaxar aggravju tagħha, l-appellanti tirreferi għall-punti 116 u 117 tas-sentenza appellata. F’dawn il-punti, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet it-talba tal-appellanti bbażata fuq aġir mhux illegali tal-Kummissjoni.

229. Fil-punt 116 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddikjarat l-ewwel nett li r-responsabbiltà għal fatt li ma huwiex illegali tista’ tqum meta jkunu sodisfatti tliet kundizzjonijiet flimkien, jiġifieri, fl-ewwel lok, l-eżistenza tad-dannu, fit-tieni lok, ir-rabta kawżali bejn id-dannu u l-aġir tal-istituzzjonijiet Komunitarju u, fit-tielet lok, in-natura anormali u speċjali tad-dannu inkwistjoni. Sussegwentement, hija ddikjarat li d-dannu jkun anormali meta jaqbeż il-limiti tar-riskji ekonomiċi inerenti fl-attivitajiet fis-settur ikkonċernat u li d-dannu jkun speċjali meta jaffettwa kategorija partikolari ta’ operaturi ekonomiċi b’mod sproporzjonat meta mqabbla ma’ oħrajn. Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li d-dannu subit mir-rikorrenti la huwa anormali u lanqas speċjali. Fil-punt 117 tas-sentenza appellata, hija rrilevat li r-rikorrenti ma kienet ressqet ebda argument li jikkonċerna n-natura speċjali tad-dannu tagħha. Sussegwentement, hija kkonstatat li l-Kummissjoni llimitat ruħha biex tapplika d-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19 u li l-appellanti ma setgħatx għalhekk tallega li l-Kummissjoni biddlet il-kundizzjonijiet għall-użu tal-għajnuna u kkawżat b’hekk id-dannu anormali tagħha minħabba l-fatt li hija ma setgħetx la tipprovdih u lanqas tevita li jseħħ. Bl-istess mod, l-appellanti ma tistax tallega li l-fatt li l-Kummissjoni ma wettqet ebda kontroll u lanqas ebda verifika u ma għamlet lanqas l-iċken kritika dwar il-ġestjoni tas-sussidju globali, impedixxieha milli tevita d-dannu li hija tallega.

a)      L-argumenti tal-partijiet

230. L-appellanti takkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza b’motivazzjoni żbaljata u manifestament insuffiċjenti tas-sentenza appellata.

231. Fl-ewwel lok, hija tikkritika l-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza eskludiet in-natura anormali u imprevedibbli tad-dannu inkwantu l-Kummissjoni llimitat ruħha biex tapplika d-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19. Il-Kummissjoni wettqet żbalji ta’ liġi li jikkonċernaw l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19.

232. Fit-tieni lok, hija tikkritika l-konstatazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza li tipprovdi li l-appellanti ma tistax tallega li l-fatt li l-Kummissjoni ma wettqet ebda kontroll u lanqas ebda verifika u lanqas qatt ma għamlet l-iċken kritika dwar il-ġestjoni tas-sussidju globali, impedixxieha milli tevita d-dannu li hija tallega. F’dan ir-rigward, l-appellanti tafferma li n-nuqqas ta’ kontestazzjoni u iktar minn hekk, in-nuqqas ta’ approvazzjoni tal-Kummissjoni rrendew imprevedibbli d-deċiżjoni għall-irkupru tal-għajnuna.

233. Fit-tielet lok, hija taċċetta li n-natura speċjali tad-dannu hija li hija sfat vittma ta’ diskriminazzjoni minħabba nuqqas ta’ diliġenza mill-Kummissjoni dwar l-obbligi tagħha ta’ kontroll u minħabba l-interpretazzjoni żbaljata tal-Iskeda Nru 19.

234. Il-Kummissjoni tikkonstata, preliminarjament, li l-prinċipju tar-responsabbiltà minħabba att legali jidher li huwa ’l bogħod milli jkun stabbilit b’mod sod fid-dritt Komunitarju. Barra minn hekk, hija ssostni li l-appellanti tibbaża ruħha prinċipalment fuq aġir illegali tal-Kummissjoni.

235. Barra minn hekk, l-appellanti ma ġietx esposta għal riskju anormali li kien ogħla mir-riskju li normalment ikun inerenti fl-attivitajiet tal-VCF fil-kuntest tal-għotjiet globali. L-argumenti tal-appellanti dwar l-aspettattivi leġittimi ma għandhomx x’jaqsmu mar-responsabbiltà tal-Kummissjoni.

236. Fl-aħħar nett, sa fejn l-appellanti tibbaża l-kritika tagħha dwar il-konstatazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza dwar li d-dannu ma huwiex speċjali, fuq paragun ma’ operaturi ekonomiċi oħra, din il-kritika hija ġdida u għaldaqstant, inammissibbli.

b)      Kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

i)      Fuq l-eżistenza ta’ responsabbiltà għal att legali

237. Fis-sentenza FIAMM et vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (53), il-Qorti tal-Ġustizzja eskludiet, fl-istat attwali tad-dritt Komunitarju, l-eżistenza ta’ responsabbiltà tal-Komunità minħabba fatt legali fir-rigward ta’ atti leġiżlattivi. B’mod iktar ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li hija ma rrikonoxxietx l-eżistenza ta’ responsabbiltà għal fatt legali, anki jekk hija speċifikat ċerti kundizzjonijiet li fihom tista’ tapplika tali responsabbiltà fil-każ fejn il-prinċipju tar-responsabbiltà tal-Komunità minħabba att legali kellu jiġi rikonoxxut fid-dritt Komunitarju (54). Dawn il-kundizzjonijiet huma n-natura anormali u speċjali tad-dannu subit.

238. F’dan il-każ, ma jidhirlix li huwa meħtieġ li tiġi analizzata fid-dettall l-eżistenza ta’ responsabbiltà minħabba fatt legali fir-rigward ta’ atti mhux leġiżlattivi. Fil-fatt, anki fil-każ fejn tali responsabbiltà tkun rikonoxxuta, il-Qorti tal-Prim’Istanza ġustament ikkonstatat li l-kundizzjonijiet għal tali responsabbiltà mhumiex sodisfatti, peress li d-dannu invokat mill-appellanti la huwa anormali u lanqas speċjali.

ii)    Fuq l-ilmenti li jikkonċernaw in-natura anormali tad-dannu

239. L-ilmenti tal-appellanti dwar in-natura anormali tad-dannu għandhom jiġu miċħuda.

240. Peress li l-appellanti tibbaża n-natura anormali tad-dannu tagħha fuq interpretazzjoni żbaljata tad-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru  19, dan l-ilment huwa infondat. Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni ma wettqitx żbalji ta’ liġi dwar l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru 19 (55). Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ġustament tosserva li l-illegalità ta’ aġir ma jistax ikun minnu nnifsu fattur deċiżiv biex tiġi pprovata n-natura anormali tad-dannu fil-kuntest ta’ responsabbiltà minħabba fatt legali.

241. Sussegwentement, peress li l-appellanti ssostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma ħaditx inkunsiderazzjoni n-nuqqas ta’ kontroll jew ta’ verifika mill-Kummissjoni kif ukoll in-nuqqas ta’ kontestazzjoni u wkoll l-approvazzjoni tagħha biex tevalwa n-natura imprevedibbli tad-deċiżjoni kkontestata, din il-kritika għandha tiġi miċħuda wkoll. Ma ġiex stabbilit li l-appellanti ssostni riskju li jiżboq ir-riskji ekonomiċi inerenti fl-attivitajiet fis-settur ikkonċernat. Fl-ewwel lok, l-eżami tad-dispożizzjonijiet applikabbli, partikolarment tal-Iskeda Nru  19, żvela li kienu suffiċjentement ċari biex jeskludu kull dubju raġjonevoli fuq l-interpretazzjoni tagħhom (56). Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat, fil-punt 91 tas-sentenza appellata, li l-appellanti ma stabbilietx li l-Kummissjoni kienet taf bil-fatt li l-akkwisti ta’ ishma fl-SMEs ma setgħux jibqgħu jsiru qabel il-31 ta’ Diċembru 2001. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-intermedjarji jassumu l-obbligu li jipprovdu informazzjoni u li jkunu leali, liema obbligu jobbligahom li jiżguraw li huma jipprovdu lill-Kummissjoni informazzjoni affidabbli li ma tistax tisgwidaha, għaliex inkella s-sistema ta’ kontroll u ta’ provi stabbilita sabiex jiġi vverifikat jekk il-kundizzjonijiet ta’ għotja tal-għajnuna humiex sodisfatti ma tistax taħdem korrettament (57). Bħalma l-appellanti ma stabbilietx li hija kienet meħlusa minn dan l-obbligu, il-fatt li l-Kummissjoni ma qajmitx oġġezzjonijiet ma jikkostitwixxix riskju anormali.

242. L-ilment ibbażat fuq in-natura anormali tad-dannu għandu jiġi miċħud.

iii) Fuq l-ilment li jikkonċerna n-natura speċjali tad-dannu

243. Peress li l-appellanti takkuża lill-Qorti tal-Prim’Istanza li wettqet żball ta’ liġi meta ma rrikonoxxietx in-natura speċjali tad-dannu tagħha li kien ikkawżat minħabba l-interpretazzjoni żbaljata tal-Kummissjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Iskeda Nru  19 u minħabba n-nuqqas ta’ diliġenza tagħha dwar l-obbligi tagħha ta’ kontroll u ta’ amministrazzjoni tajba, din il-kritika għandha tiġi miċħuda. L-illegalità ta’ aġir, minnha nnifsha, ma hijiex fattur rilevanti biex tiġi stabbilita n-natura anormali ta’ dannu fil-kuntest tar-responsabbiltà minħabba fatt legali. Fi kwalunkwe każ, l-eżami tal-aggravji invokati mill-appellanti la żvela xi interpretazzjoni żbaljata tal-Iskeda Nru  19 u lanqas nuqqas ta’ diliġenza tal-Kummissjoni. L-għaxar aggravju għandu għalhekk jiġi miċħud.

C –    Konklużjoni għall-kunsiderazzjonijiet ġuridiċi

244. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-appell tal-appellanti huwa infondat. Għaldaqstant għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.

VII – Fuq l-ispejjeż

245. Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 118 tal-istess regoli, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li fil-fehma tiegħi l-appellanti tilfet, hemm lok li hija tiġi ordnata tbati l-ispejjeż.

VIII – Konklużjoni

246. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex:

–        tiċħad l-appell ta’ Sviluppo Italia Basilicata SpA, u

–        tikkundanna lil Sviluppo Italia Basilicata SpA għall-ispejjeż.

1 – Lingwa oriġinali: il-Franċiż.

2 – T‑176/06.

3 – ĠU L 185, p. 9.

4 – ĠU L 193, p. 5, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 2052/88”.

5 – ĠU L 374, p. 1.

6 – ĠU L 193, p. 20, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 4253/88”.

7 – ĠU L 374, p. 15.

8 – ĠU L 193, p. 34, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 4254/88”.

9 – ĠU L 250, p. 21.

10 – Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tapprova l-oqfsa Komunitarji ta’ sostenn, id-dokumenti uniċi ta’ programmazzjoni u l-programmi ta’ inizjattiva Komunitarja, adottata fir-rigward tal-Italja (ĠU L 146, p. 11).

11 – Hija meqjusa bħala “għotja globali” l-għajnuna li tingħata mill-Fondi strutturali Komunitarji li hija amministrata b’mod ġenerali minn intermedjajru, maħtur mill-Istat Membru bi qbil mal-Kummissjoni u li għandu l-funzjoni li jiżgura T‑tqassim tagħha f’għotjiet individwali mogħtija lill-benefiċjarji finali [ara l-Artikolu 5(2)(ċ) tar-Regolament Nru 2052/88].

12 – Ara s-sentenza tat‑22 ta’ Frar 2005, Il‑Kummissjoni vs max.mobil (C‑141/02 P, Ġabra 2005 p. I‑1283, punti 74 u 75). Għaldaqstant, ma kinitx talba għas-sostituzzjoni tal-motivi.

13 – Ara l-punt 34 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

14 – Sentenza tas-27 ta’ Jannar 2000, DIR International Film et vs Il‑Kummissjoni (C‑164/98 P, Ġabra p. I‑447, punti 43 sa 49).

15 – Ara d-digrieti tas-17 ta’ Settembru 1996, San Marco vs Il‑Kummissjoni (C‑19/95 P, Ġabra p. I‑4435, punt 36); tal-10 ta’ Mejju 2001, FNAB et vs Il-Kunsill (C‑345/00 P, Ġabra p. I-3811, punt 28) kif ukoll tal-25 ta’ Ottubru 2007, Nijs vs Il-Qorti tal-Awdituri (C‑495/06 P, punt 64).

16 – Għaldaqstant, ma huwiex meħtieġ li jiġi eżaminat jekk il-Qorti tal-Prim’Istanza għamlitx evalwazzjoni ħażina fir-rigward tal-element li r-rikorrenti kkunsidrat bħala element ċentrali tar-rikors tagħha.

17 – Ara d-digriet tal-14 ta’ Diċembru 1995, Hogan vs Il-Qorti tal-Ġustizzja (C‑173/95 P, Ġabra p. I‑4905, punt 20).

18 – ĠU L 193, p. 39.

19 – Sentenza tas-27 ta’ Jannar 2000, DIR International Film vs Il‑Kummissjoni, (C‑164/98 P, Ġabra p. I‑447, punt 49).

20 – Sentenza tat‑12 ta’ Lulju 2001, Il‑Kummissjoni u Franza vs TF1 (C‑302/99 P u C‑308/99 P, Ġabra p. I‑5603, punti 26 u 27).

21 – B’mod iktar speċifiku, disa’ akkwisti ta’ ishma ta’ EUR 1 miljun u akkwist wieħed ta’ EUR 700 000.

22 – Ara l-punti 88 sa 90 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

23 – Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-9 ta’ Settembru 2008 (T‑349/06, Ġabra p. I‑2141).

24 – Sentenza tat‑18 ta’ Jannar 2006 (T‑107/03).

25 – Ara l-punti 46 sa 49 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

26 – Ara wkoll il-punt 75 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

27 – Iċċitata iktar ’il fuq.

28 – Ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Jannar 2004, Euroagri vs Il‑Kummissjoni (T‑180/01, Ġabra p. II‑369, punt 72).

29 – Għal analiżi iktar dettaljata tal-kunċett tal-prinċipji ġenerali tad-dritt, ara l-punti 66 sa 73 tal-konklużjonijiet tiegħi mogħtija fiT‑30 ta’ Ġunju 2009 fil-kawża Audiolux et (sentenza tal-15 ta’ Ottubru 2009, C‑101/08, Ġabra p. I‑9823). Fuq il-livell tad-dritt primarju ta’ dawn il-prinċipji fi ħdan il-ġerarkija tar-regoli tal-ordni ġuridiku Komunitarju, ara l-punt 70 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

30 – Sentenza tal-21 ta’ Settembru 2000 (C‑462/98 P, Ġabra p. I-7183).

31 – Sentenzi tad-9 ta’ Ġunju 2005, Spanja vs Il‑Kummissjoni (C‑287/02, Ġabra p. I‑5093, punt 37); tat‑8 ta’ Marzu 2007, Gerlach (C‑44/06, Ġabra p. I‑2071, punti 37 u 38), kif ukoll tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-27 ta’ Ġunju 2007, Nuova Gela Sviluppo vs Il‑Kummissjoni (T‑65/04, punti 53 sa 55).

32 – Sentenzi Mediocurso vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 36) u tad-19 ta’ Jannar 2006, Comunità montana della Valnerina vs Il‑Kummissjoni (C‑240/03 P, Ġabra p. I‑731, punt 129).

33 – Ara l-punt 131 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

34 – Ara l-ġurisprudenza ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20.

35 – Ara l-punti 137 sa 142 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

36 – Ara l-ġurisprudenza ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20.

37 – Ara l-punti 163 sa 166 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

38 – Sentenza tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il‑Kummissjoni (C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punti 47 u 48).

39 – Digrieti tal-11 ta’ Novembru 2003, Martinez vs Il‑Parlament (C‑488/01 P, Ġabra p. I‑13355, punt 53) u tas-26 ta’ Jannar 2005, Euroagri vs Il‑Kummissjoni (C‑153/04 P, punt 62).

40 – Digriet Euroagri vs Il‑Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq (punt 61).

41 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-4 ta’ Marzu 1999, Ufex et vs Il‑Kummissjoni (C‑119/97 P, Ġabra p. I‑1341, punti 107 sa 111).

42 – Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat‑23 ta’ Settembru 1994, An Taisce u WWF UK vs Il‑Kummissjoni (T‑461/93, Ġabra p. II‑733, punt 36). Kif sostniet ġustament il-Qorti tal-Prim’Istanza, kwalunkwe interpretazzjoni oħra tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 4253/88 tippreġudika l-effettività tal-obbligu li għandhom Il‑Kummissjoni u l-Istati Membri li jikkontrollaw l-użu regolari tal-għajnuna finanzjarja Komunitarja.

43 – Sentenza tal-5 ta’ Ottubru 1999 (C‑84/96, Ġabra p. I‑6547).

44 – Iċċitata iktar ’il fuq.

45 – Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-11 ta’ Diċembru 2003 (T‑306/000, Ġabra p.II-5705).

46 – Iċċitata iktar ’il fuq.

47 – Digriet tal-president tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat‑22 ta’ Ottubru 2001, Entorn vs Il‑Kummissjoni (T‑141/01 R, Ġabra p. II‑3123, punti 41 u 42).

48 – Ara s-sentenza Comunità montana della Valnerina vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 140).

49 – Sentenzi tal-24 ta’ Jannar 2002, Conserve Italia vs Il‑Kummissjoni (C‑500/99 P, Ġabra p. I‑867, punti 100 u 101), kif ukoll Comunità montana della Valnerina vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 144).

50 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Euroagri vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 72).

51 – Sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-17 ta’ Ottubru 2002, Astipesca vs Il‑Kummissjoni (T‑180/00, Ġabra p. II‑3985, punt 93 u l-ġurisprudenza ċċitata), kif ukoll tal-14 ta’ Settembru 2004, Ascontex vs Il‑Kummissjoni (T‑290/02, Ġabra p. II‑3085, punt 65).

52 – Ara s-sentenza tat‑2 ta’ Lulju 1974, Holtz & Willemsen vs Il-Kunsill u Il‑Kummissjoni (153/73, Ġabra p. 675, punt 7).

53 – Sentenza tad-9 ta’ Settembru 2008 (C‑120/06 P u C‑121/06 P, Ġabra p. I-6513, punt 169).

54 – Ara l-punt 168 tas-sentenza msemmija.

55 – Ara l-punti 75, 81 u 87 sa 90 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

56 – Ara l-punti 75, 81 u 87 sa 90 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

57 – Sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Astipesca vs Il‑Kummissjoni (punt 93 u l-ġurisprudenza ċċitata) kif ukoll Ascontex vs Il‑Kummissjoni (punt 65).

Full & Egal Universal Law Academy