Kawża C‑32/08
Fundación Española para la Innovación de la Artesanía (FEIA)
vs
Cul de Sac Espacio Creativo SL
u
Acierta Product & Position SA
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill‑Juzgado de lo Mercantil nº 1 de Alicante y nº 1 de Marca Comunitaria)
“Regolament (KE) Nru 6/2002 — Disinni Komunitarji — Artikoli 14 u 88 — Proprjetarju tad‑dritt għad‑disinn Komunitarju — Disinn mhux irreġistrat — Disinn ikkummissjonat”
Sommarju tas‑sentenza
1. Disinni Komunitarji — Dritt għal disinn Komunitarju — Disinni mwettqa fil‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg — Kamp ta’ applikazzjoni
(Regolament tal‑Kunsill Nru 6/2002, Artikolu 14(3))
2. Disinni Komunitarji — Dritt għal disinn Komunitarju — Trasferiment tad‑dritt għal disinn Komunitarju tad‑disinjatur lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu
(Regolament tal‑Kunsill Nru 6/2002, Artikolu 14(1))
1. L‑Artikolu 14(3) tar‑Regolament Nru 6/2002, fuq id‑disinji Komunitarji, li jgħid li d‑dritt ta’ reġistrazzjoni tad‑disinn Komunitarju għandu jkun vestit f’min iħaddem meta disinn jiġi żviluppat minn impjegat fit‑twettiq ta’ dmirijietu jew wara l‑ordnijiet mogħtija lilu minn min iħaddmu, għajr jekk miftiehem jew speċifikat xorta oħra bil‑liġijiet nazzjonali applikabbli, ma japplikax għad‑disinn Komunitarju li jkun ġie kkummissjonat.
Fil‑fatt, il‑leġiżlatur Komunitarju ried jiddefinixxi s‑sistema speċjali prevista mill‑Artikolu 14(3) tar‑regolament b’riferiment għal tip speċifiku ta’ relazzjoni kuntrattwali, jiġifieri r‑relazzjoni ta’ impjieg li teskludi l‑applikabbiltà tal‑imsemmi paragrafu għar‑relazzjonijiet kuntrattwali l‑oħra, bħal dik li tirrigwarda disinn Komunitarju li jkun ġie kkummissjonat.
(ara l‑punti 44, 51, 55 u d‑dispożittiv 1)
2. Fil‑każ fejn minn naħa, ikunu involuti disinni Komunitarji mhux irreġistrati li jkunu ġew ikkummissjonati u, min‑naħa l‑oħra, il‑liġi nazzjonali ma tassimilax disinni bħal dawn ma’ dawk maħluqin fil‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg, l‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament Nru 6/2002 dwar id‑disinni Komunitarji għandu jiġi interpretat fis‑sens li d‑dritt għad‑disinn Komunitarju għandu jagħti dritt legali lid‑disinjatur, sakemm ma jkunx ġie ttrasferit permezz ta’ kuntratt lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu.
Fil‑fatt, il‑possibbiltà li d‑dritt għad‑disinn Komunitarju tad‑disinjatur jiġi ttrasferit permezz ta’ kuntratt lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu fis‑sens tal‑Artikolu 14(1) tar‑regolament tirriżulta minn naħa mil‑kliem stess tal‑imsemmi artikolu, u min‑naħa l‑oħra, hija konformi mal‑għanijiet imħaddna mill‑imsemmi regolament. F’dan ir‑rigward, l‑adattament tal‑protezzjoni tad‑disinni Komunitarji għall‑bżonnijiet tas‑setturi kollha tal‑ekonomija tal‑Komunità, permezz ta’ trasferiment kuntrattwali tad‑dritt għad‑disinn Komunitarju jista’ jikkontribwixxi għall‑għan essenzjali tal‑eżerċizzju effiċjenti tad‑drittijiet mogħtija minn disinn Komunitarju fit‑territorju kollu tal‑Komunità. Barra minn hekk, protezzjoni mtejba għad‑disinni industrijali mhux biss tippromwovi l‑kontribuzzjoni tad‑disinjaturi individwali għall‑eċċellenza Komunitarja f’dan il‑qasam, imma tinkoraġġixxi wkoll l‑innovazzjoni u l‑iżvilupp ta’ prodotti ġodda u l‑investiment fil‑produzzjoni tagħhom.
Madankollu hija l‑qorti nazzjonali li għandha tivverifika l‑kontenut ta’ kuntratt bħal dan u f’dan id‑dawl tistabbilixxi jekk, eventwalment, id‑dritt għal disinn Komunitarju mhux irreġistrat kienx effettivament ittrasferit mid‑disinjatur lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu, billi tapplika, fil‑kuntest tal‑imsemmi eżami, il‑leġiżlazzjoni dwar il‑kuntratti sabiex tistabbilixxi lil min jappartjeni, b’mod konformi mal‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament, id‑dritt għad‑disinn Komunitarju mhux irreġistrat.
(ara l‑punti 62, 77‑82 u d‑dispożittiv 2)
SENTENZA TAL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (L‑Ewwel Awla)
2 ta’ Lulju 2009 (*)
“Regolament (KE) Nru 6/2002 – Disinni Komunitarji – Artikoli 14 u 88 – Proprjetarju tad‑dritt għal disinn Komunitarju – Disinn mhux irreġistrat – Disinn ikkummissjonat”
Fil‑Kawża C‑32/08,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l‑Artikolu 234 KE, imressqa mill‑Juzgado de lo Mercantil n° 1 de Alicante y n° 1 de Marca Comunitaria (Spanja), permezz ta’ deċiżjoni tat‑18 ta’ Jannar 2008, li waslet fil‑Qorti tal‑Ġustizzja fit‑28 ta’ Jannar 2008, fil‑proċedura
Fundación Española para la Innovación de la Artesanía (FEIA)
vs
Cul de Sac Espacio Creativo SL,
Acierta Product & Position SA,
IL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (L‑Ewwel Awla),
komposta minn P. Jann, President tal‑Awla, M. Ilešič (Relatur), A. Tizzano, A. Borg Barthet u E. Levits, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Mengozzi,
Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il‑proċedura bil‑miktub u wara s‑seduta tad‑29 ta’ Jannar 2009,
wara li kkunsidrat l‑osservazzjonijiet ippreżentati:
– għal Fundación Española para la Innovación de la Artesanía (FEIA), minn J. Sanmartín Sanmartín, abogada,
– għal Cul de Sac Espacio Creativo SL, minn O. L. Herreros Chico, abogado,
– għal Acierta Product & Position SA, minn T. Sánchez Morgado, abogada,
– għall‑Gvern tar‑Renju Unit, minn I. Rao, bħala aġent, assistita minn S. Malynicz, barrister,
– għall‑Kummissjoni tal‑Komunitajiet Ewropej, minn I. Martínez del Peral u H. Krämer, bħala aġenti,
wara li semgħet il‑konklużjonijiet tal‑Avukat Ġenerali, ippreżentati fis‑seduta tas‑26 ta’ Marzu 2009,
tagħti l‑preżenti
Sentenza
1 It‑talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l‑interpretazzjoni tal‑Artikolu 14(1) u (3) kif ukoll l‑Artikolu 88(2) tar‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 6/2002 tat‑12 ta’ Diċembru 2001 dwar id‑disinji [disinni] Komunitarji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 13, Vol. 27, p. 142, iktar ’il quddiem ir‑“Regolament”).
2 Din it‑talba ġiet ippreżentata fil‑kuntest ta’ kawża bejn il‑Fundación Española para la Innovación de la Artesanía (iktar ’il quddiem il‑“FEIA”), u l‑kumpanniji Cul de Sac Espacio Creativo SL (iktar ’il quddiem “Cul de Sac”) u Acierta Product & Position SA (iktar ’il quddiem “Acierta”), fir‑rigward tal‑proprjetà tad‑disinni Komunitarji ta’ arloġġi li jitwaħħlu mal‑ħajt.
Il‑kuntest ġuridiku
Il‑leġiżlazzjoni Komunitarja
3 Mill‑premessa 1 tar‑Regolament jirriżulta li dan għandu bħala għan li joħloq “disinn Komunitarju li għalih tingħata protezzjoni uniformi b’effett uniformi fit‑territorju kollu Komunitarju.”
4 Il‑premessa 8 tar‑Regolament tipprovdi:
“Konsegwentement sistema iktar aċċessibbli tal‑protezzjoni tad‑disinji [disinni] addattata għall‑ħtiġiet tas‑suq intern hija essenzjali għall‑industriji Komunitarji.”
5 Il‑premessa 9tar‑Regolament tipprovdi:
“Id‑dispożizzjonijiet sostantivi ta’ dan ir‑Regolament fuq il‑liġijiet dwar id‑disinji [disinni] għandhom jiġu allineati mad‑dispożizzjonijiet rispettivi fid‑Direttiva 98/71/KE [tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill tat‑13 ta’ Ottubru 1998 dwar il‑protezzjoni legali ta’ disinji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 13, Vol. 21, p. 120)].”
6 Skont il‑kliem tal‑premessa 16 tar‑Regolament:
“Uħud [mis‑setturi tal‑ekonomija tal‑Komunità] jipproduċu numri kbar ta’ disinji [disinni] għal prodotti li spiss ikollhom ħajja qasira fis‑suq meta l‑protezzjoni mingħajr il‑piż tal‑formalitajiet tar‑reġistrazzjoni tkun ta’ vantaġġ u t‑tul taż‑żmien tal‑protezzjoni jkun ta’ sinifikat inqas. […]”
7 Il‑premessa 21 tar‑Regolament tipprovdi:
“[…] d‑disinn Komunitarju mhux irreġistrat għandu, madankollu, jikkostitwixxi dritt biss sabiex jipprevjeni milli jiġi kkupjat. […]”
8 Il‑premessa 25 tistipula dan li ġej:
“Dawk is‑setturi tal‑industrija li jipproduċu numri kbar ta’ disinji [disinni] bil‑possibbiltà ta’ ħajja qasira fuq perjodi qosra taż‑żmien li minnhom x’uħud jistgħu fl‑aħħar mill‑aħħar jiġu kummerċjalizzati jsibu vantaġġ fid‑disinn Komunitarju mhux irreġistrat. Iktar minn hekk, teżisti wkoll il‑ħtieġa li dawn is‑setturi jkollhom rikors eħfef għad‑disinn Komunitarju rreġistrat. Għalhekk, l‑għażla li jiġu magħquda flimkien numru ta’ disinji f’applikazzjoni waħda u multipla tissodisfa din il‑ħtieġa. Madankollu, id‑disinji li jkunu jinsabu f’applikazzjoni multipla jistgħu jiġu ttrattati b’mod indipendenti minn xulxin għall‑għanijiet ta’ […] iċ‑ċediment […].”
9 Il‑premessa 31 tar‑Regolament tipprovdi:
“Dan ir‑Regolament ma jipprekludix illi jiġu applikati lid‑disinji [disinni] protetti bid‑disinji Komunitarji dwar il‑liġijiet industrijali tal‑proprjetà jew il‑liġijiet relevanti l‑oħra ta’ l‑Istati Membri, bħalma huma dawk li għandhom x’jaqsmu mal‑protezzjoni tad‑disinji miksuba bir‑reġistrazzjoni jew dawk li għandhom x’jaqsmu mad‑disinji […] mhux irreġistrati.”
10 Skont l‑Artikolu 1(2)(a) tar‑Regolament:
“Disinn għandu jkun protett:
a) b’‛disinn Komunitarju mhux irreġistrat’, jekk magħmul disponibbli għall‑pubbliku fil‑manjiera pprovduta f’dan ir‑Regolament”.
11 Fl‑istess waqt, skont it‑tielet paragrafu ta’ dan l‑artikolu:
“Disinn Komunitarju għandu jkollu karattru unitarju. Għandu jkollu effett egwali fil‑Komunità kollha. Ma jistax jiġi […] ittrasferit […] għajr rigward il‑Komunità kollha. Dan il‑prinċipju u l‑implikazzjoni tiegħu għandhom japplikaw għajr jekk ipprovdut xorta oħra f’dan ir‑Regolament.”
12 It‑titolu II tar‑Regolament, intitolat “Il‑liġi dwar id‑disinji [disinni]”, għandu, b’mod partikolari, it‑Taqsima 1, intitolata “Ħtiġiet għall‑protezzjoni”, komposta mill‑Artikoli 3 sa 9, it‑Taqsima 3, intitolata “Dritt għad‑disinn Komunitarju”, li tiġbor l‑Artikoli 14 sa 18, u t‑Taqsima 5, intitolata “Invalidità”, komposta mill‑Artikoli 24 sa 36.
13 L‑Artikolu 3(a) tar‑Regolament jiddefinixxi “disinn” bħala “id‑dehra ta’ prodott fl‑intier tiegħu jew f’arti minnu li tirriżulta mill‑karatteristiċi ta’, b’mod partikolari, il‑linji, il‑konfigurazzjoni, il‑kuluri, l‑għamla, in‑nisġa u/jew il‑materjali tal‑prodott innifsu u/jew ta’ l‑ornamenti tiegħu”.
14 L‑Artikolu 11(1) tar‑Regolament, intitolat “Bidu u l‑iskond [t‑terminu] tal‑protezzjoni tad‑disinn Komunitarju mhux irreġistrat”, jipprovdi:
“Disinn li jissodisfa l‑ħtiġiet fit‑Taqsima 1 għandu jkun protett b’disinn Komunitarju mhux irreġistrat għall‑perjodu taż‑żmien ta’ tliet snin mid‑data li fiha d‑disinn kien magħmul disponibbli għall‑pubbliku għall‑ewwel darba.”
15 L‑Artikolu 14(1)(3) tar‑Regolament, intitolat “Dritt għad‑disinn Komunitarju”, jipprovdi:
“1. Id‑dritt għad‑disinn Komunitarju għandu jagħti dritt legali lid‑disinjatur jew lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu.
[…]
3. Madankollu, meta disinn jiġi żviluppat minn impjegat fit‑twettiq ta’ dmirijietu jew wara l‑ordnijiet mogħtija lilu minn min iħaddmu, id‑dritt għad‑disinn Komunitarju għandu jkun vestit f’min iħaddem, għajr jekk miftiehem jew speċifikat xorta oħra bil‑liġijiet nazzjonali.”
16 L‑Artikolu 19 (2) tar‑Regolament, intitolat “Drittijiet ikkonferiti bid‑disinn Komunitarju”, jipprovdi:
“Disinn Komunitarju mhux irreġistrat għandu, madankollu, jikkonferixxi fuq il‑pussessur tiegħu d‑dritt li jipprevjeni l‑atti riferiti fil‑paragrafu 1 biss jekk l‑użu kkontestat jirriżulta għaliex ikun ġie kkupjat id‑disinn protett.”
17 L‑Artikolu 25 tar‑Regolament, intitolat “Raġunijiet għall‑invalidità”, jipprovdi, fil‑paragrafu 1(ċ) tiegħu, li disinn Komunitarju jista’ jiġi ddikjarat invalidu “jekk, bis‑saħħa ta’ deċiżjoni tal‑qorti, il‑pussessur tad‑dritt ma jkunx intitolat għad‑disinn Komunitarju skond l‑Artikolu 14”.
18 L‑Artikolu 27(1), intitolat “Meta d‑disinji [disinni] Komunitarji jiġu ttrattati bħala drittijiet nazzjonali tad‑disinji” jipprovdi:
“Għajr jekk l‑Artikoli 28, 29, 31[30], 31 u 32 jipprovdu xorta oħra, disinn Komunitarju bħala oġġett ta’ proprjetà għandu jiġi ttrattat fl‑intier tiegħu, u għaż‑żona kollha tal‑Komunità, bħala dritt ta’ disinn nazzjonali ta’ l‑Istat Membru li fih:
a) il‑pussessur ikollu s‑sede jew id‑domiċilju tiegħu fid‑data rilevanti; jew
b) meta ma japplikax il‑punt (a), il‑pussessur ikollu stabbiliment fid‑data rilevanti.”
19 It‑Titolu IX tar‑Regolament, intitolat “Il‑ġurisdizzjoni u l‑proċedura legali fil‑kawżi li jkollhom x’jaqsmu mad‑disinji [disinni] Komunitarji”, jinkludi t‑Taqsima 2 intitolata “Il‑kontroversji li jinteressaw il‑ksur tal‑liġi u l‑validità tad‑disinji [disinni] Komunitarji”, li fiha jidher l‑Artikolu 88.
20 L‑Artikolu 88, intitolat “Liġijiet applikabbli”, jipprovdi fil‑paragrafi (1) u (2),:
“1. Il‑qrati tad‑disinji [disinni] Komunitarji għandhom japplikaw id‑dispożizzjonijiet ta’ dan ir‑Regolament.
2. Dwar il‑materji kollha mhux koperti b’dan ir‑Regolament, qorti tad‑disinji Komunitarji għandha tapplika l‑liġijiet nazzjonali tagħha, inklużi l‑liġijiet privati internazzjonali tagħha.”
21 L‑Artikolu 96(1), intitolat “Relazzjoni ma’ għamliet oħra tal‑protezzjoni skond il‑liġijiet nazzjonali”, jipprovdi:
“Id‑dispożizzjonijiet ta’ dan ir‑Regolament għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għal kull dispożizzjoni tal‑liġijiet Komunitarji jew tal‑liġijiet ta’ l‑Istati Membri interessati li għandhom x’jaqsmu mad‑disinji mhux irreġistrati […].”
22 Skont il‑premessa 3 tagħha, id‑Direttiva 98/71 għandha għan li jiġu approssimati l‑liġijiet ta’ protezzjoni ta’ disinji fl‑Istati Membri.
23 Din id‑direttiva tippreċiża fl‑Artikolu 2 tagħha, li hija tapplika, b’mod partikolari, għad drittijiet ta’ disinn reġistrati mal‑uffiċċji ċentrali ta’ proprjetà industrijali ta’ l‑Istati Membri jew l‑Uffiċċju tad‑Disinn tal‑Benelux.
24 Skont l‑Artikolu 11(1)(ċ) tad‑Direttiva 98/71:
“Ir‑reġistrazzjoni ta’ disinn għandha tkun rifjutata, jew, jekk id‑disinn ikun ġie reġistrat, id‑dritt tad‑disinn għandu jkun dikjarat invalidu:
[…]
(ċ) jekk min japplika għal jew it‑titolari tad‑dritt tad‑disinn ma jkunx intitolat għalih skond il‑liġi ta’ l‑Istat Membru in kwistjoni; jew [...]”.
Il‑leġiżlazzjoni nazzjonali
25 Il‑Liġi Nru 20/2003 fuq il‑protezzjoni legali tad‑disinni industrijali (ley 20/2003, de Protección Jurídica del Diseño Industrial) tas‑7 ta’ Lulju 2003 (BOE Nru 162, tat‑8 ta’ Lulju 2003, p. 26348, iktar ’il quddiem il‑“LPJDI”), tipprovdi biss għal disinni rreġistrati.
26 L‑Artikolu 14(1) tal‑LPJDI jipprovdi li “[i]d‑dritt ta’ reġistrazzjoni ta’ disinn huwa tal‑awtur jew tas‑suċċessur tiegħu fit‑titolu”.
27 L‑Artikolu 15 tal‑LPJDI, intitolat “Disinni maħluqin fil‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg jew ta’ għoti ta’ servizzi”, jipprovdi:
“Jekk id‑disinn ġie żviluppat minn impjegat fl‑eżekuzzjoni tad‑dmirijiet tiegħu jew wara li jingħatawlu ordnijiet minn min iħaddmu, jew fl‑eżekuzzjoni ta’ ħidma fil‑kuntest ta’ għoti ta’ servizzi, id‑dritt ta’ reġistrazzjoni tad‑disinn huwa ta’ min iħaddem jew tal‑kontraent li kien ikkummissjona d‑disinn, ħlief jekk ma jiġix pprovdut mod ieħor.”
Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
28 Il‑FEIA nediet proġett imsejjaħ “D’ARTES”, li fih, ħamsin ħanut ta’ artiġjanat minn oqsma differenti setgħu joħolqu, permezz ta’ proġett ta’ disinn ippreparat minn professjonist f’dan il‑qasam, firxa ta’ prodotti bil‑għan li dawn jiġu kummerċjalizzati.
29 Il‑kumpannija AC&G SA (iktar ’il quddiem “AC&G”), bħala l‑kumpannija responsabbli mill‑proġett, iddefinixxiet il‑kundizzjonijiet materjali tal‑proġett D’ARTES u ingħatat l‑inkarigu li tagħżel id‑disinjaturi u li jiġi konkluż il‑ftehim magħhom.
30 B’hekk, AC&G ikkonkludiet kuntratt verbali ma’ Cul de Sac, li ma jaqax taħt il‑kodiċi tax‑xogħol Spanjol, li bih din tal‑aħħar kienet responsabbli għat‑twettiq ta’ disinn u tal‑assistenza teknika lil artiġjan għall‑ħolqien, minnu, ta’ kollezzjoni ġdida ta’ prodotti. Bħala remunerazzjoni għas‑servizzi tagħha, Cul de Sac irċeviet mingħand AC&G is‑somma ta’ EUR 1 800, eskluża t‑taxxa.
31 Cul de Sac iddisinjat sensiela ta’ arloġġi li jitwaħħlu mal‑ħajt (tal‑kukù) liema disinni saru fil‑kuntest tal‑proġett D’ARTES, mill‑artiġjan Verónica Palomares u ppreżentati fix‑xahar ta’ April 2005 taħt l‑isem ta’ kollezzjoni “Santamaría”.
32 Cul de Sac u Acierta b’hekk immanifatturaw u kkummerċjalizzaw l‑arloġġi tal‑kukù, taħt l‑isem ta’ kollezzjoni “TIMELESS”.
33 Peress li kkunsidrat li dawn l‑arloġġi tal‑kukù kkostitwixxew kopja tad‑disinni Komunitarji mhux irreġistrati li jifformaw parti mill‑kollezzjoni “Santamaría”, li tagħha kienet tikkunsidra lilha nnifisha proprjetarja kemm peress li hija promotriċi kif ukoll għaliex hija finanzjatriċi prinċipali tal‑proġett D’ARTES u minħabba ċ‑ċessjoni li AC&G tagħtha tad‑drittijiet esklużivi ta’ użu ta’ prodotti mmanifatturati fil‑kuntest tal‑ewwel edizzjoni tal‑imsemmi proġett, il‑FEIA akkużat lil Cul de Sac u lill‑Acierta, prinċipalment, bil‑falsifikazzjoni tal‑imsemmija disinni Komunitarji u, sussidjarjament, b’atti ta’ kompetizzjoni żleali.
34 Il‑FEIA ssostni b’mod partikolari li l‑proprjetà tad‑disinni Komunitarji mhux irreġistrati li jirrigwardaw arloġġi tal‑kollezzjoni “Santamaría” jappartjenu lilha, skont l‑Artikolu 15 tal‑LPJDI, sa fejn huma nħalqu minn Cul de Sac sabiex jissodisfaw ordni ta’ AC&G, li taġixxi bħala l‑kumpannija responsabbli “viżibbli” tal‑FEIA, fil‑kuntest ta’ għoti ta’ servizzi remunerati.
35 Cul de Sac u Acierta jikkontestaw li AC&G u/jew il‑FEIA kienu jew huma proprjetarji tal‑imsemmija disinni u, konsegwentement, li l‑FEIA għandha locus standi.
36 Il‑Juzgado de lo Mercantil n° 1 de Alicante y n° 1 de Marca Comunitaria kkunsidrat li l‑FEIA setgħet tinvoka l‑proprjetà tad‑disinni inkwistjoni fil‑kawża prinċipali biss jekk AC&G, li ċedithomla, kienet hija stess il‑proprjetarja tad‑dritt għall‑imsemmija disinni.
37 F’dawn iċ‑ċirkustanzi, il‑Juzgado de lo Mercantil n° 1 de Alicante y n° 1 de Marca Comunitaria ddeċidiet li tissospendi l‑proċeduri u li tagħmel lill‑Qorti tal‑Ġustizzja d‑domandi preliminari li ġejja:
“1) L‑Artikolu 14(3) tar‑Regolament Nru 6/2002 għandu jiġi interpretat fis‑sens li japplika biss għad‑disinni Komunitarji maħluqa fil‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg li fiha d‑disinjatur ikun marbut b’kuntratt suġġett għal‑liġi dwar ix‑xogħol u li d‑dispożizzjonijiet tiegħu jkunu tali li d‑disinjatur ikun jaħdem taħt id‑direzzjoni ta’ u jkun impjegat minn ħaddieħor? jew
2) L‑espressjonijiet ‛impjegat’ u ‛min iħaddem’ użati fl‑Artikolu 14(3) tar‑Regolament Nru 6/2002 għandhom jiġu interpretati b’mod wiesa’ sabiex jiġu inklużi sitwazzjonijiet oħra barra minn relazzjonijiet ta’ impjieg, bħal relazzjonijiet li fihom, abbażi ta’ kuntratt ċivili/kummerċjali (u, konsegwentement, wieħed li ma jipprovdix li individwu jaħdem taħt id‑direzzjoni ta’ u jkun impjegat minn ħaddieħor), individwu (id‑disinjatur) jiftiehem ma’ ħaddieħor li joħlolqu disinn, għal prezz miftiehem, u konsegwentement, ikun mifhum li d‑disinn jappartjeni lill‑persuna li tkun ordnatu, ħlief jekk il‑kuntratt jipprovdi mod ieħor?
3) Fil‑każ li r‑risposta għat‑tieni domanda tkun fin‑negattiv, minħabba li l‑produzzjoni ta’ disinni f’relazzjoni ta’ impjieg u ta’ disinni f’relazzjoni li mhijiex waħda ta’ impjieg, jikkostitwixxu sitwazzjonijiet fattwali differenti:
a) għandha tiġi applikata r‑regola ġenerali tal‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament Nru 6/2002 u konsegwentement, id‑disinni għandhom ikunu kkunsidrati bħala li jappartjenu lid‑disinjatur, ħlief jekk il‑partijiet jiftiehmu mod ieħor fil‑kuntratt? jew
b) il‑qorti tad‑disinni Komunitarji għandha tapplika l‑liġi nazzjonali li tirregola d‑disinni, skont l‑Artikolu 88(2) tar‑Regolament Nru 6/2002?
4) Fil‑każ li r‑referenza għal‑liġi nazzjonali hija rilevanti, l‑applikazzjoni tal‑liġi nazzjonali tkun possibbli jekk din tqis id‑disinni maħluqa fil‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg (id‑disinni jappartjenu lil min iħaddem, ħlief jekk ikun ġie miftiehem mod ieħor) u dawk maħluqa fuq ordni (id‑disinni jappartjenu lil min jordnahom, ħlief jekk ikun ġie miftiehem mod ieħor), bl‑istess mod (kif tagħmel il‑liġi Spanjola)?
5) Fil‑każ li r‑risposta għar‑raba’ domanda tkun fl‑affermattiv, soluzzjoni bħal din (id‑disinni jappartjenu lil min jordnahom, ħlief jekk ikun ġie miftiehem mod ieħor), tkun f’kontradizzjoni mar‑risposta negattiva għat‑tieni domanda?”
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel u t‑tieni domandi, dwar il‑kamp ta’ applikazzjoni tal‑Artikolu 14(3) tar‑Regolament
38 Permezz ta’ dawn id‑domandi, li jeħtieġ li jiġu eżaminati flimkien, il‑qorti tar‑rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l‑Artikolu 14(3) tar‑Regolament japplikax ukoll għad‑disinn Komunitarju li ġie kkummissjonat u b’hekk barra mill‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg.
Osservazzjonijiet ippreżentati lill‑Qorti tal‑Ġustizzja
39 Il‑FEIA u l‑Gvern tar‑Renju Unit esprimew ruħhom favur l‑applikazzjoni tal‑Artikolu 14(3) tar‑Regolament għad‑disinni kkummissjonati, billi sostnew li din id‑dispożizzjoni u, b’mod partikolari, il‑kunċetti ta’ “min iħaddem” u ta’ “impjegat” li għalihom tirreferi, għandhom jiġu interpretati mhux esklużivament b’riferiment għall‑kliem tal‑imsemmija dispożizzjoni, iżda wkoll fid‑dawl tal‑istruttura ġenerali u tal‑għanijiet tas‑sistema li huma jħaddnu.
40 Il‑Kummissjoni tal‑Komunitajiet Ewropej, Cul de Sac u Acierta minflok jissuġġerixxu li r‑regola stabbilita fl‑Artikolu 14(3) tar‑Regolament tapplika esklużivament għad‑disinni maħluqin fil‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg.
41 Acierta u l‑Kummissjoni josservaw ukoll li l‑Artikolu 14(3) għandu deroga jew eċċezzjoni fir‑rigward tar‑regola ġenerali msemmija fil‑paragrafu (1) ta’ dan l‑artikolu li, bħala tali, ma tittollera la interpretazzjoni wiesgħa u lanqas applikazzjoni b’analoġija f’ċirkustanzi mhux espressament regolati.
42 Il‑Kummissjoni tal‑Komunitajiet Ewropej tqis fl‑aħħar nett li l‑interpretazzjoni proposta hija kkonfermata mix‑xogħlijiet preparatorji u mill‑proċedura ta’ adozzjoni tar‑Regolament u hija koerenti mal‑leġiżlazzjoni Komunitarja u internazzjonali dwar drittijiet oħra ta’ proprjetà industrijali.
Ir‑risposta tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
43 Hekk kif jirriżulta mill‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament, id‑dritt għal disinn Komunitarju għandu jagħti dritt legali lid‑disinjatur jew lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu.
44 Min‑naħa l‑oħra, jirriżulta mill‑paragrafu 3 tal‑imsemmi artikolu li d‑dritt għal disinn Komunitarju għandu jkun vestit f’min iħaddem meta disinn jiġi żviluppat minn impjegat fit‑twettiq ta’ dmirijietu jew wara l‑ordnijiet mogħtija lilu minn min iħaddmu, għajr jekk miftiehem jew speċifikat xorta oħra bil‑liġijiet nazzjonali applikabbli.
45 B’hekk għandu jiġi miċħud l‑argument tal‑FEIA u tal‑Gvern tar‑Renju Unit, li jgħid li, b’mod partikolari, il‑kunċetti ta’ “min iħaddem” u ta’ “impjegat”, li jidhru fl‑imsemmi paragrafu, għandhom jiġu interpretati b’mod wiesa’ sabiex japplika wkoll għal disinni mwettqa fuq ordni.
46 F’dan ir‑rigward, għandu jingħad li permess ta’ dan il‑paragrafu, il‑leġiżlatur Komunitarju ppreveda sistema speċifika għal dak li jirrigwarda d‑disinni Komunitarji maħluqa fil‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg.
47 Dan jirriżulta, b’mod partikolari, mill‑fatt li fir‑redazzjoni tal‑imsemmi paragrafu, huwa għażel l‑espressjoni “min iħaddem” sabiex jindika l‑proprjetarju tad‑disinn Komunitarju maħluq fil‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg u mhux l‑espressjoni nettament iktar wiesgħa ta’ “prinċipal”.
48 Barra minn hekk, mill‑kliem tal‑Artikolu 14(3) tar‑Regolament jirriżulta li “min iħaddem” isir il‑proprjetarju tad‑disinn Komunitarju meta l‑“impjegat” joħloq dan id‑disinn fl‑eżerċizzju tal‑obbligi tiegħu jew fuq struzzjonijiet ta’ min iħaddmu.
49 Fir‑rigward tal‑kelma “impjegat”, għandu jiġi kkonstatat li l‑leġiżlatur Komunitarju ma għażilx, fl‑imsemmija dispożizzjoni, għal dak li jirrigwarda l‑persuna li tagħmel disinn, l‑espressjoni nettament iktar wiesgħa ta’ “aġent”. Konsegwentement, huwa mifhum, bil‑kunċett ta’ “impjegat”, il‑persuna li tkun suġġetta għal “min iħaddimha” meta tkun qed toħloq disinn Komunitarju fil‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg.
50 Fir‑rigward tal‑parti tal‑Artikolu 14(3) li tipprovdi “għajr jekk miftiehem jew speċifikat xorta oħra bil‑liġijiet nazzjonali”, għandu jiġu ppreċiżat li minn naħa, din tagħti lill‑partijiet f’kuntratt ta’ impjieg il‑possibbiltà li tindika lill‑“impjegat” bħala l‑proprjetarju ta’ disinn Komunitarju u, min‑naħa l‑oħra, lill‑Istati Membri l‑possibbiltà li jipprovdu fil‑leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom l‑“impjegat” bħala proprjetarju ta’ disinn Komunitarju, bil‑kundizzjoni, fiż‑żewġ każijiet imsemmija, li dan id‑disinn ikun inħoloq fil‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg.
51 Minn dan jirriżulta li l‑leġiżlatur Komunitarju ried jiddefinixxi s‑sistema speċjali prevista mill‑Artikolu 14(3) tar‑Regolament b’riferiment għal tip speċifiku ta’ relazzjoni kuntrattwali, jiġifieri r‑relazzjoni ta’ impjieg li teskludi l‑applikabbiltà tal‑imsemmi artikolu għar‑relazzjonijiet kuntrattwali l‑oħra, bħal dik li tirrigwarda disinn Komunitarju li ġie kkummissjonat.
52 Din l‑interpretazzjoni hija, barra minn hekk, ikkonfermata mix‑xogħlijiet preparatorji tar‑Regolament.
53 F’dan ir‑rigward, il‑Kummissjoni ssostni li ġie speċifikat fl‑espożizzjoni tal‑motivi tal‑proposta tar‑Regolament tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill fuq id‑disinni Komunitarji [COM (93) 342 finali tat‑3 ta’ Diċembru 1993], li min iħaddem huwa l‑proprjetarju tad‑disinn Komunitarju meta dan id‑disinn twettaq minn impjegat fl‑eżerċizzju tal‑obbligi tiegħu li jirriżultaw minn kuntratt ta’ impjieg.
54 B’hekk, skont il‑Kummissjoni u kif jirriżulta mill‑punti 27 sa 32 tal‑konklużjonijiet tal‑avukat ġenerali, għalkemm huwa minnu li l‑ewwel proġett preliminari tal‑proposta tar‑regolament tal‑Kummissjoni kellu, barra dispożizzjoni dwar il‑proprjetà ta’ disinn Komunitarju ddisinjat minn impjegat, dispożizzjoni speċifika dwar il‑proprjetà ta’ disinn Komunitarju li ġie kkummissjonat, din id‑dispożizzjoni tal‑aħħar ma nżammitx fir‑Regolament.
55 Fid‑dawl tal‑kunsiderazzjonijiet kollha msemmija iktar ’il fuq, għandha tingħata risposta għall‑ewwel u t‑tieni domandi fis‑sens li l‑Artikolu 14(3) tar‑Regolament ma japplikax għal disinn Komunitarju li jkun ġie kkummissjonat.
Fuq id‑domanda 3(a), dwar l‑interpretazzjoni tal‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament
56 Permezz ta’ din id‑domanda, il‑qorti tar‑rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament għandux jiġi interpretat fis‑sens li d‑dritt għal disinn Komunitarju għandu jagħti dritt legali lid‑disinjatur, sakemm ma jkunx ġie ttrasferit permezz ta’ kuntratt lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu.
Osservazzjonijiet ippreżentati lill‑Qorti tal‑Ġustizzja
57 Il‑FEIA tikkunsidra li l‑Artikolu 14 għandu jiġi interpretat fl‑intier tiegħu fid‑dawl tal‑għanijiet tar‑Regolament u billi tittieħed inkunsiderazzjoni l‑intenzjoni tal‑leġiżlatur li joħloq biss regolamentazzjoni minima f’dan il‑qasam. Il‑FEIA, minn naħa, tirreferi b’mod partikolari għall‑Artikoli 27, 88 u 96 tar‑Regolament, li jirreferu għal‑leġiżlazzjonijiet nazzjonali u jippermettu lil dawn tal‑aħħar li jistabbilixxu protezzjoni iktar wiesgħa tad‑disinni Komunitarji minn dik stabbilita mir‑Regolament, u min‑naħa l‑oħra, il‑premessi 6, 8 u 9 tar‑Regolament, li jfakkru l‑ħtiġijiet marbutin mal‑osservanza tal‑prinċipji ta’ sussidjarjetà u ta’ proporzjonalità u li jiddefinixxu l‑għan ta’ allinjament tad‑dispożizzjonijiet sostanzjali tar‑Regolament ma’ dawk tad‑Direttiva 98/71.
58 Il‑FEIA tissuġġerixxi wkoll li l‑kunċett ta’ “suċċessur fit‑titolu” li jidher fl‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament għandu jiġi interpretat bħala riferiment għad‑diversi metodi possibbli ta’ kisba tad‑dritt għal disinn stabbiliti mil‑leġiżlazzjonijiet tal‑Istati Membri, inkluż dak ikkontemplat mil‑LPJDI favur min jagħmel l‑ordni tal‑imsemmi disinn.
59 Skont il‑Kummissjoni, Acierta u Cul de sac, l‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament għandu dispożizzjoni ġenerali favur l‑għoti ta’ dritt għal disinn lil min joħolqu. L‑unika eċċezzjoni għal din ir‑regola tinsab fil‑paragrafu (3) suċċessiv u tirrigwarda l‑unika ċirkustanza ta’ disinni maħluqa minn impjegat fil‑kuntest tar‑relazzjoni ta’ impjieg. Għalhekk ma hemm l‑ebda lakuna fir‑Regolament inkwistjoni għad‑determinazzjoni tal‑proprjetà tad‑dritt għal disinn Komunitarju.
60 Acierta u Cul de Sac jippreċiżaw li d‑dritt għal disinn Komunitarju jista’ jiġi ttrasferit permezz ta’ kuntratt lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu.
61 Il‑Gvern tar‑Renju Unit isostni li l‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament ma jipprovdix għal każ ta’ proprjetarju ta’ disinn li ġie kkummissjonat. Konsegwentement, huwa tal‑opinjoni li l‑Istati Membri jistgħu japplikaw il‑leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom dwar id‑disinni Komunitarji mhux irreġistrati, b’mod konformi mal‑premessa 31 kif ukoll mal‑Artikolu 88(2) tar‑Regolament.
Ir‑risposta tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
62 L‑ewwel nett għandu jitfakkar li fil‑kawża preżenti, il‑Qorti tal‑Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni biss fil‑każ fejn, minn naħa, huma involuti disinni Komunitarji mhux irreġistrati li ġew ikkummissjonati, u min‑naħa l‑oħra, il‑LPJDI ma tassimilax disinni bħal dawn ma’ dawk maħluqin fil‑kuntest ta’ relazzjoni ta’ impjieg.
63 B’hekk, jirriżulta mill‑ħtiġijiet kemm tal‑applikazzjoni uniformi tad‑dritt Komunitarju kif ukoll mill‑prinċipju ta’ ugwaljanza, li l‑kliem ta’ dispożizzjoni tad‑dritt Komunitarju li ma jinkludu ebda riferiment espliċitu għad‑dritt tal‑Istati Membri li jistabbilixxu s‑sens u l‑portata tagħha għandhom normalment jingħataw, fil‑Komunità kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi li għandha tiġi stabbilita fid‑dawl tal‑kuntest tad‑dispożizzjoni u tal‑għan tal‑leġiżlazzjoni inkwistjoni (ara, b’mod partikolari, is‑sentenzi tat‑18 ta’ Jannar 1984, Ekro, 327/82, Ġabra p. 107, punt 11; tad‑19 ta’ Settembru 2000, Linster, C‑287/98, Ġabra p. I‑6917, punt 43, u tal‑14 ta’ Diċembru 2006, Nokia, C‑316/05, Ġabra p. I‑12083, punt 21).
64 Dan huwa l‑każ tal‑kunċetti ta’ “disinjatur” u ta’ “suċċessur fit‑titolu” li jidhru fl‑Artikolu 14 tar‑Regolament.
65 Issa, jekk l‑imsemmija kunċetti kellhom jiġu interpretati b’mod differenti fl‑Istati Membri differenti, l‑istess fatti jistgħu jwasslu sabiex id‑dritt għal disinn Komunitarju f’ċerti Stati jingħata lid‑disinjatur u f’oħrajn lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu. F’dan il‑każ, il‑protezzjoni mogħtija lill‑imsemmija disinni Komunitarji ma tkunx l‑istess fit‑territorju tal‑Komunità (ara, b’analoġija, is‑sentenza Nokia, iċċitata iktar ’il fuq, punt 27).
66 Huwa konsegwentement essenzjali li l‑kunċetti msemmija iktar ’il fuq jingħataw interpretazzjoni uniformi fis‑sistema legali Komunitarja.
67 Interpretazzjoni bħal din hija korroborata mill‑premessa 1 tar‑Regolament, li tgħid li “[is‑]sistema unifikata sabiex jinkiseb disinn Komunitarju li għalih tingħata protezzjoni uniformi [tibbenefika minn] effett uniformi fit‑territorju kollu Komunitarju […]”.
68 Barra minn hekk, mill‑Artikolu 1(3) tar‑Regolament jirriżulta li l‑imsemmi disinn jista’ jiġi ttrasferit biss fil‑Komunità kollha, ħlief jekk ipprovdut xorta oħra fir‑Regolament.
69 Fir‑rigward b’mod iktar partikolari ta’ trasferiment tad‑dritt għal disinn Komunitarju tad‑disinjatur lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu fis‑sens tal‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament, għandu jiġi kkonstatat li, kif josservaw essenzjalment il‑FEIA, Cul de sac u Acierta, il‑possibbiltà ta’ transferiment bħal dan tirriżulta impliċitament mill‑kliem ta’ dan l‑artikolu.
70 Barra minn hekk, interpretazzjoni bħal din tirriżulta espressament minn ċerti verżjonijiet lingwistiċi tal‑kunċett ta’ “suċċessur fit‑titolu” bħal verżjonijiet Ġermaniżi, Pollakki, Sloveni, Svediżi u Ingliżi, li jirreferu, rispettivament, għal “Rechtsnachfolger”, “następcy prawnemu”, “pravni naslednik”, “den till vilken rätten har övergått”, u “successor in title”.
71 Trasferiment bħal dan jinkludi dak permezz ta’ kuntratt.
72 Fil‑fatt, mix‑xogħlijiet preparatorji tar‑Regolament, kif jinnota l‑Avukat Ġenerali fil‑punti 46 sa 50 tal‑konklużjonijiet tiegħu, jirriżulta li d‑disinjatur jista’ jittrasferixxi d‑dritt għal disinn Komunitarju permezz ta’ kuntratt lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu.
73 Din l‑interpretazzjoni hija kkorroborata mill‑premessi 8 u 15 tar‑Regolament, li jisħqu l‑ħtieġa li tiġi adattata l‑protezzjoni tad‑disinni Komunitarji għall‑ħtiġiet tas‑setturi industrijali kollha fil‑Komunità.
74 Barra minn hekk, huwa essenzjali, għall‑finijiet tal‑protezzjoni, b’mod partikolari, tad‑disinni Komunitarji mhux irreġistrati, li jiġi osservat, skont il‑premessa 21 kif ukoll l‑Artikolu 19(2) tar‑Regolament, id‑dritt għall‑projbizzjoni tal‑kopji ta’ dawn id‑disinni.
75 Fil‑fatt, bl‑eċċezzjoni ta’ disinjaturi individwali msemmija fil‑premessa 7 tar‑Regolament, jirriżulta mill‑premessi 16 u 25 ta’ dan ir‑regolament li l‑produtturi tad‑disinni Komunitarji mhux irreġistrati jistgħu jkunu wkoll ċerti setturi tal‑ekonomija tal‑Komunità.
76 F’dawn iċ‑ċirkustanzi, ma jistax jiġi eskluż, hekk kif essenzjalment osserva l‑Gvern tar‑Renju Unit, li s‑suċċessur fit‑titolu jkun il‑parti ekonomikament l‑iktar b’saħħita fir‑rigward tad‑disinjatur u li tiddisponi minn mezzi iktar sostanzjali sabiex tibda proċedura ġudizzjarja sabiex jiġi prekluż l‑ikkupjar tal‑imsemmija disinni.
77 Minn dan isegwi li l‑adattament tal‑protezzjoni tad‑disinni Komunitarji għall‑bżonnijiet tas‑setturi kollha tal‑ekonomija tal‑Komunità, li jirriżulta mill‑premessi 8 u 15 tar‑Regolament, permezz ta’ trasferiment kuntrattwali tad‑dritt għal disinn Komunitarju, jista’ jikkontribwixxi għall‑għan essenzjali tal‑eżerċizzju effiċjenti tad‑drittijiet mogħtija minn disinn Komunitarju fit‑territorju kollu tal‑Komunità kif jirriżulta mill‑premessa 29 tar‑Regolament.
78 Barra minn hekk, protezzjoni mtejba għad‑disinni industrijali mhux biss tippromwovi, skont il‑premessa 7 tar‑Regolament, il‑kontribuzzjoni tad‑disinjaturi individwali għall‑eċċellenza Komunitarja f’dan il‑qasam, imma tinkoraġġixxi wkoll l‑innovazzjoni u l‑iżvilupp ta’ prodotti ġodda u l‑investiment fil‑produzzjoni tagħhom.
79 Minn dak li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l‑possibbiltà li jiġi ttrasferit permezz ta’ kuntratt id‑dritt għal disinn Komunitarju tad‑disinjatur lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu fis‑sens tal‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament huwa konformi kemm mal‑kliem tal‑imsemmi artikolu kif ukoll mal‑għanijiet imħaddna mil‑imsemmi regolament.
80 Madankollu l‑qorti nazzjonali li għandha tivverifika l‑kontenut ta’ kuntratt bħal dan u f’dan id‑dawl tistabbilixxi jekk, eventwalment, id‑dritt għal disinn Komunitarju mhux irreġistrat kienx effettivament ittrasferit mid‑disinjatur lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu.
81 Il‑kunsiderazzjonijiet preċedenti naturalment ma jipprekludux li l‑qorti nazzjonali, fil‑kuntest tal‑imsemmi eżami, tapplika l‑leġiżlazzjoni dwar il‑kuntratti sabiex tistabbilixxi ta’ min huwa, skont l‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament, id‑dritt għal disinn Komunitarju mhux irreġistrat.
82 Fid‑dawl tal‑kunsiderazzjonijiet kollha ċċitati iktar ’il fuq, għandha tingħata risposta għad‑domanda 3(a) li, fiċ‑ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil‑kawża prinċipali, l‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament għandu jiġi interpretat fis‑sens li d‑dritt għal disinn Komunitarju għandu jagħti dritt legali lid‑disinjatur, sakemm ma jkunx ġie ttrasferit permezz ta’ kuntratt lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu.
Fuq id‑domanda 3(b), kif ukoll ir‑raba’ u l‑ħames domandi
83 Fid‑dawl tar‑risposta mogħtija għad‑domanda, 3(a), m’hemmx lok li tingħata risposta għad‑domanda 3(b), u lanqas għar‑raba’ u l‑ħames domandi.
Fuq l‑ispejjeż
84 Peress li l‑proċedura għandha, fir‑rigward tal‑partijiet fil‑kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il‑qorti tar‑rinviju, hija din il‑qorti li tiddeċiedi fuq l‑ispejjeż. L‑ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal‑osservazzjonijiet lill‑Qorti tal‑Ġustizzja, barra dawk tal‑imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il‑motivi, Il‑Qorti tal‑Ġustizzja (L‑Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1) L‑Artikolu 14(3) tar‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 6/2002 tat‑12 ta’ Diċembru 2001 dwar id‑disinji [disinni] Komunitarji, ma japplikax għal disinn Komunitarju li jkun ġie kkummissjonat.
2) Fiċ‑ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil‑kawża prinċipali, l‑Artikolu 14(1) tar‑Regolament Nru 6/2002 għandu jiġi interpretat fis‑sens li d‑dritt għal disinn Komunitarju għandu jagħti dritt legali lid‑disinjatur, sakemm ma jkunx ġie ttrasferit permezz ta’ kuntratt lis‑suċċessur tiegħu fit‑titolu.
Firem
* Lingwa tal‑kawża: l‑Ispanjol.
Full & Egal Universal Law Academy