SENTENZA TAL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Ir‑Raba’ Awla)
2 ta’ April 2009 (*)
“Armonizzazzjoni tal‑istrutturi tad‑dazji tas‑sisa – Direttiva 92/83/KEE – Artikolu 4(2) – Birrerija żgħira legalment u ekonomikament indipendenti minn kull birrerija oħra – Kriterji ta’ indipendenza legali u ta’ indipendenza ekonomika – Possibbiltà li wieħed ikun suġġett għal influwenza indiretta”
Fil‑kawża C‑83/08,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l‑Artikolu 234 KE, imressqa mit‑Thüringer Finanzgericht (il‑Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tat‑28 ta’ Novembru 2007, li waslet fil‑Qorti tal‑Ġustizzja fil‑25 ta’ Frar 2008, fil‑proċedura
Glückauf Brauerei GmbH
vs
Hauptzollamt Erfurt,
IL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Ir‑Raba’ Awla),
komposta minn K. Lenaerts, President tal‑Awla, T. von Danwitz, R. Silva de Lapuerta, E. Juhász u G. Arestis (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: Y. Bot,
Reġistratur: B. Fülöp, Amministratur,
wara li rat il‑proċedura bil‑miktub u wara s‑seduta tat‑18 ta’ Diċembru 2008,
wara li kkunsidrat l‑osservazzjonijiet ippreżentati:
– għal Glückauf Brauerei GmbH, minn H. Deiters, Rechtsanwalt, kif ukoll minn J. Werner, Steuerberater u Wirtschaftsprüfer,
– għall‑Gvern Grieg, minn O. Patsopoulou, S. Alexandriou u I. Pouli, bħala aġenti,
– għall‑Gvern Portugiż, minn L. Inez Fernandes u C. Guerra Santos, bħala aġenti,
– għall‑Kummissjoni tal‑Komunitajiet Ewropej, minn W. Mölls, bħala aġent,
wara li rat id‑deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l‑Avukat Ġenerali, li l‑kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l‑preżenti
Sentenza
1 It‑talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l‑interpretazzjoni tal‑Artikolu 4(2) tad‑Direttiva tal‑Kunsill 92/83/KEE, tad‑19 ta’ Ottubru 1992, dwar l‑armonizzazzjoni tal‑istrutturi tat‑taxxi tas‑sisa fuq l‑alkoħol u x‑xorb alkoħoliku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 206).
2 Din it‑talba ġiet ippreżentata fil‑kuntest ta’ kawża bejn Glückauf Brauerei GmbH (iktar ’il quddiem “Glückauf”), kumpannija rregolata mid‑dritt Ġermaniż, kontra l‑Hauptzollamt Erfurt (iktar ’il quddiem il‑“Hauptzollamt”) fir‑rigward tar‑rifjut ta’ dan tal‑aħħar li japplika għal din il‑kumpannija rata mnaqqsa ta’ dazju tas‑sisa fuq il‑birra.
Il‑kuntest ġuridiku
Il‑leġiżlazzjoni Komunitarja
3 Skont it‑tielet premessa tad‑Direttiva 92/83, “hu importanti għat‑tħaddim xieraq tas‑suq intern li jkunu stabbiliti definizzjonijiet komuni għall‑prodotti kollha in kwistjoni”.
4 Is‑seba’ premessa ta’ din id‑direttiva tipprovdi li, fil‑każ tal‑birra prodotta f’birreriji żgħar indipendenti u tal‑alkoħol etiliku prodott f’distilleriji żgħar, jinħtieġu soluzzjonijiet komuni li jippermettu lill‑Istati Membri japplikaw rati mnaqqsa ta’ taxxi tas‑sisa għal dawn il‑prodotti.
5 Skont is‑sbatax‑il premessa tal‑imsemmija direttiva, fil‑każijiet fejn l‑Istati Membri jitħallew japplikaw rati mnaqqsa, dawn ir‑rati mnaqqsa ma għandhomx joħolqu distorsjoni tal‑kompetizzjoni fi ħdan is‑suq intern.
6 L‑Artikolu 4 tad‑Direttiva 92/83 jipprovdi:
“1. L‑Istati Membri jistgħu japplikaw rati mnaqqsa ta’ dazju, li jistgħu jkunu differenzjati skond il‑produzzjoni annwali tal‑birreriji in kwistjoni, għal birra magħmula minn birreriji żgħar indipendenti fi ħdan il‑limiti segwenti:
– ir‑rati mnaqqsa m’għandhomx ikunu applikati lill‑intrapriżi li jipproduċu iżjed minn 200 000 ettolitri ta’ birra kull sena,
– ir‑rati mnaqqsa, li jistgħu jaqgħu taħt ir‑rata minima, m’għandhomx ikunu ffissati għal iżjed minn 50 % taħt ir‑rata standard nazzjonali tat‑taxxa tas‑sisa.
2. Għall‑iskopijiet tar‑rati mnaqqsa t‑terminu ‘birrerija’ għandu jfisser birrerija li hi legalment u ekonomikament indipendenti minn kull birrerija oħra, li tuża bini li jinsab fiżikament lil hinn minn dak ta’ xi birrerija oħra u li ma toperax bil‑liċenzja. Madankollu, fejn tnejn jew iżjed birreriji żgħar jikkoperaw, u d‑dħul [l‑produzzjoni] annwali tagħhom flimkien ma jeċċedix [teċċedix] l‑200 000 ettolitru, dawk il‑birreriji jistgħu jkunu trattati bħala birrerija żgħira waħda indipendenti.
3. L‑Istati Membri għandhom jassiguraw li kwalunkwe rata mnaqqsa li huma jistgħu jintroduċu tapplika ugwalment għal birra trasportata fit‑territorju tagħhom minn birreriji żgħar indipendenti li jinsabu fl‑Istati Membri oħrajn. B’mod partikolari dawn għandhom jassiguraw li l‑ebda kunsinna individwali mill‑Istati Membri oħra ma teħel qatt iżjed dazju mill‑ekwivalenti nazzjonali preċiż tagħha.”
Il‑leġiżlazzjoni nazzjonali
7 L‑Artikolu 4 tad‑Direttiva 92/83 ġie traspost fid‑dritt Ġermaniż permezz tal‑Artikolu 2 tal‑Liġi dwar it‑taxxa fuq il‑birra (Biersteuergesetz), tal‑21 ta’ Diċembru 1992 (BGBl. 1992 I, p. 2150, iktar ’il quddiem il‑“BierStG”), fit‑termini li ġejjin:
“[…]
2. B’deroga mill‑paragrafu 1, ir‑rata ta’ taxxa hija mnaqqsa għall‑birer prodotti permezz ta’ proċess ta’ sajran tal‑birra minn birreriji indipendenti li l‑produzzjoni annwali totali tagħhom ma teċċedix 200 000 ettolitri b’ammonti ta’ 1 000 ettolitri. […]
3. Birrerija hija kkunsidrata indipendenti jekk hija legalment u ekonomikament indipendenti minn kull birrerija oħra, jekk tuża bini li jinsab fiżikament lil hinn minn dak ta’ xi birrerija oħra u ma ssajjarx il‑birra taħt liċenzja. [...]
4. Birreriji indipendenti minn xulxin li l‑produzzjoni annwali flimkien tagħhom ma teċċedix l‑200 000 ettolitru, jistgħu jkunu kkunsidrati bħala birrerija waħda għall‑applikazzjoni tar‑rata ta’ taxxa mnaqqsa.
[…]”
Il‑kawża prinċipali u d‑domanda preliminari
8 Glückauf, li ħadet is‑sura ta’ kumpannija b’responsabbiltà limitata, topera birrerija. Mill‑osservazzjonijiet ippreżentati lill‑Qorti tal‑Ġustizzja jirriżulta li l‑produzzjoni annwali tagħha tal‑birra ma teċċedix l‑200 000 ettolitru.
9 Matul is‑sena 2005, 3 % tal‑ishma ta’ Glückauf kienu miżmuma minn Menz Beratungs‑ und Beteiligungs GmbH (iktar ’il quddiem “Menz”), kumpannija rregolata mid‑dritt Awstrijakk, u 48 % tal‑ishma kienu miżmuma minn Innstadt Brauerei AG (iktar ’il quddiem “Innstadt”), kumpannija rregolata mid‑dritt Ġermaniż, bħala azzjonista prinċipali. B’hekk, dawn iż‑żewġ kumpanniji flimkien kellhom 51 % tal‑ishma ta’ Glückauf.
10 Barra minn hekk, l‑ishma ta’ Innstadt kienu miżmuma, b’mod partikolari, minn Ottakringer Brauerei AG (iktar ’il quddiem “Ottakringer”), kumpannija rregolata mid‑dritt Awstrijakk, li kellha 49 % minn dawn l‑ishma, kif ukoll minn Menz, li kellha 30.7 % minn dawn l‑ishma. Is‑Sur Menz kien kemm il‑president tal‑bord tad‑diretturi ta’ Ottakringer kif ukoll direttur‑azzjonist ta’ Menz.
11 Barra minn hekk, Ottakringer kellha bħala kumpannija parent u azzjonista prinċipali lil Getränke Holding AG, kumpannija rregolata mid‑dritt Awstrijakk. Madwar 81 % tal‑ishma ta’ din tal‑aħħar kienu miżmuma mill‑familji Wenckheim (madwar 65 %) u Menz (madwar 16 %). Skont l‑istatut ta’ Ottakringer, fil‑każ ta’ voti indaqs taż‑żewġ membri tal‑bord tad‑diretturi, jiġifieri s‑Sinjura Wenckheim u s‑Sur Menz, il‑vot tal‑president tal‑bord tad‑diretturi, jiġifieri dak tas‑Sur Menz, kellu jipprevali.
12 Skont id‑deċiżjoni tar‑rinviju, Innstadt, bħala impriża azzjonista, kienet integrata fil‑kontijiet konsolidati ta’ Ottakringer, kemm skont l‑Istandards Internazzjonali tar‑Rappurtar Finanzjarju (IFRS) kif ukoll skont il‑Kodiċi kummerċjali Awstrijakk, filwaqt li fir‑rigward ta’ Glückauf kien indikat li 48 % tal‑ishma tagħha kienu miżmuma minn Innstadt.
13 Huwa paċifiku li, fil‑perijodu inkwistjoni fil‑kawża prinċipali, Innstadt u Ottakringer, li l‑produzzjoni annwali tal‑birra flimkien tagħhom kienet teċċedi l‑200 000 ettolitru, ma operawx fis‑suq ma’ Glückauf. Bejn dawn il‑birreriji ma kinux jeżistu akkordji fuq il‑prezzijiet, kuntratti ta’ liċenzja jew ftehim dwar il‑qsim ta’ profitti u telf. Bl‑istess mod, huma kienu inkontestabbilment preżenti fi swieq reġjonali distinti, bi klijenteli u b’firxa ta’ xarbiet differenti. Ma kienet saret ebda skema ta’ promozzjoni komuni għal dawn l‑impriżi.
14 Inizjalment, il‑Hauptzollamt ikklassifika lil Glückauf bħala birrerija indipendenti minn Innstadt u minn Ottakringer u applika fir‑rigward tagħha rata mnaqqsa ta’ taxxa tas‑sisa fuq il‑birra skont l‑Artikolu 2(2) tal‑BierStG. Madankollu, wara li sar jaf li Menz kienet ilha sa mill‑2001 iżżomm 3 % tal‑ishma ta’ Glückauf, il‑Hauptzollamt ikkunsidra li din tal‑aħħar kienet ekonomikament dipendenti fuq Ottakringer u talabha, permezz ta’ avviż ta’ rettifika, id‑differenza bejn l‑ammont dovut tat‑taxxa tas‑sisa bir‑rata mnaqqsa u l‑ammont tat‑taxxa tas‑sisa stabbilit fuq il‑bażi tar‑rata normali.
15 Wara li ressqet ilment mingħajr suċċess, Glückauf ippreżentat rikors kontra l‑imsemmi avviż ta’ rettifika quddiem it‑Thüringer Finanzgericht. Hija sostniet li l‑kriterju ta’ indipendenza ekonomika kellu jiġi interpretat fid‑dawl tal‑għan imħaddan mid‑Direttiva 92/83 u tal‑imġiba tal‑kumpanniji kkonċernati fis‑suq. Fil‑fatt, fil‑każ preżenti, l‑eżistenza ta’ dipendenza ekonomika setgħet tiġi kkonstatata biss jekk l‑impriżi marbuta premezz ta’ sehem komuni miżmum minn terza persuna kienu jidhru u kienu jaġixxu fis‑suq komuni bħala impriża waħda.
16 It‑Thüringer Finanzgericht għandha dubju dwar il‑kwistjoni jekk ir‑rifjut tal‑Hauptzollamt li japplika r‑rata mnaqqsa ta’ taxxa tas‑sisa prevista fl‑Artikolu 2(3) tal‑BierStG huwiex konformi mal‑Artikolu 4 tad‑Direttiva 92/83. Skont din il‑qorti, ebda azzjonist ta’ Glückauf ma għandu direttament il‑maġġoranza tad‑drittijiet tal‑vot ta’ din il‑kumpannija jew jinsab f’pożizzjoni, skont klawżoli kuntrattwali, li jeżerċita influwenza determinanti fuqha. Il‑preżunta dipendenza, invokata mill‑Hauptzollamt, teżisti biss permezz ta’ sehem ta’ terza persuna, b’tali mod li, fil‑każ preżenti, huwa biss il‑kriterju ta’ indipendenza ekonomika li jinsab inkwistjoni.
17 Il‑qorti tar‑rinviju għandha dubju jekk l‑imsemmi kriterju jkunx irrispettat fil‑preżenza ta’ rabtiet personali mingħajr sehem dirett li jippermetti lil terza persuna tintervjeni fit‑teħid ta’ deċiżjonijiet fi ħdan birrerija. F’dan ir‑rigward hija tindika li interpretazzjoni tal‑kunċett ta’ indipendenza li tirreferi biss għall‑analiżi tal‑imġiba tal‑birreriji fis‑suq tista’ ma tkunx biżżejjed. Skont il‑qorti tar‑rinviju, peress li rabtiet ta’ dipendenza bejn birreriji differenti jistgħu jirriżultaw mhux biss mill‑istrutturi ekonomiċi iżda wkoll mill‑istrutturi legali, ikun neċessarju li jiġi eżaminat l‑effett globali tal‑kriterji ta’ indipendenza legali u ta’ indipendenza ekonomika.
18 F’dawn iċ‑ċirkustanzi, it‑Thüringer Finanzgericht iddeċidiet li tissospendi l‑proċeduri quddiemha u li tagħmel lill‑Qorti tal‑Ġustizzja d‑domanda preliminari segwenti:
“Il‑kriterji ta’ indipendenza legali u indipendenza ekonomika, fis‑sens tal‑Artikolu 4(1) tad‑Direttiva tal‑Kunsill 92/83 [...], għall‑finijiet tal‑applikazzjoni tar‑rati mnaqqsa ta’ taxxa tas‑sisa, għandhom jiġu interpretati, fid‑dawl tal‑premessi ta’ din id‑direttiva, fis‑sens li hemm lok li jiġi kkunsidrat li teżisti dipendenza ekonomika bejn birreriji, li għall‑bqija huma legalment independenti, biss meta l‑birreriji kkonċernati ma jistgħux joperaw fis‑suq bħala kompetituri indipendenti wieħed mill‑ieħor, jew hija diġà biżżejjed il‑possibbiltà li jeżerċitaw de facto influwenza fuq l‑attivitajiet kummerċjali tal‑birreriji sabiex il‑kriterju ta’ indipendenza ma jibqax sodisfatt?”
Fuq id‑domanda preliminari
19 Permezz tad‑domanda preliminari tagħha, il‑qorti tar‑rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk, għall‑finijiet tal‑applikazzjoni tar‑rata mnaqqsa ta’ taxxa tas‑sisa fuq il‑birra, il‑kundizzjoni prevista fl‑Artikolu 4(2) tad‑Direttiva 92/83, li tipprovdi li birrerija għandha tkun legalment u ekonomikament indipendenti minn kull birrerija oħra, għandhiex tiġi interpretata fis‑sens li l‑kriterju ta’ indipendenza ekonomika, bejn birreriji legalment indipendenti, jirreferi biss għall‑imġiba ta’ dawn il‑birreriji fis‑suq, jew jekk tali kriterju ma jibqax sodisfatt meta persuna jkollha l‑possibbiltà teżerċita de facto influwenza fuq l‑attivitajiet kummerċjali tal‑imsemmija birreriji.
20 Sabiex tingħata risposta għad‑domanda magħmula, għandu jiġi eżaminat il‑kunċett ta’ birrerija “legalment u ekonomikament indipendenti minn kull birrerija oħra”, fis‑sens tal‑Artikolu 4(2) tad‑Direttiva 92/83.
21 Għandu jiġi mfakkar, preliminarjament, li kemm mit‑tielet premessa kif ukoll mit‑titolu tad‑Direttiva 92/83 jirriżulta li din id‑direttiva, sabiex tiżgura t‑tħaddim xieraq tas‑suq intern, hija intiża li tistabbilixxi definizzjonijiet komuni għall‑prodotti kkonċernati kollha u taqa’ fil‑kuntest ta’ politika ta’ armonizzazzjoni tal‑istrutturi tad‑dazji tas‑sisa fuq l‑alkoħol u x‑xorb alkoħoliku. Sabiex tiġi ggarantita applikazzjoni uniformi ta’ din id‑direttiva, l‑interpretazzjoni tal‑kunċetti li jinsabu f’din tal‑aħħar għandha tkun awtonoma, ibbażata fuq il‑formulazzjoni tad‑dispożizzjonijiet inkwistjoni kif ukoll fuq l‑għanijiet imħaddna mill‑imsemmija direttiva (ara, b’analoġija, is‑sentenzi tal‑1 ta’ April 2004, Deutsche See‑Bestattungs‑Genossenschaft, C‑389/02, Ġabra p. I‑3537, punt 19, u tat‑30 ta’ Marzu 2006, Smits‑Koolhoven, C‑495/04, Ġabra p. I‑3129, punt 17).
22 Skont l‑Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 92/83, l‑Istati Membri jistgħu japplikaw rati mnaqqsa ta’ taxxa tas‑sisa fuq il‑birra magħmula minn birreriji żgħar indipendenti li ma jipproduċux iktar minn 200 000 ettolitru ta’ birra fis‑sena, sakemm dawn ir‑rati mnaqqsa ma jkunux iffissati għal iżjed minn 50 % taħt ir‑rata standard nazzjonali tat‑taxxa tas‑sisa.
23 L‑Artikolu 4(2) tal‑imsemmija direttiva jippreċiża li birrerija żgħira indipendenti hija birrerija li hija legalment u ekonomikament indipendenti minn kull birrerija oħra, li tuża bini li jinsab fiżikament lil hinn minn dak ta’ xi birrerija oħra u li ma toperax taħt liċenzja. Din id‑dispożizzjoni tindika wkoll li meta tnejn jew iżjed birreriji żgħar jikkooperaw u l‑produzzjoni annwali tagħhom flimkien ma teċċedix l‑200 000 ettolitru, dawn il‑birreriji jistgħu jitqiesu bħala birrerija żgħira waħda indipendenti.
24 B’hekk, mill‑formulazzjoni tal‑Artikolu 4 tad‑Direttiva 92/83 jirriżulta li birrerija li tkun tixtieq tibbenefika mir‑rata mnaqqsa ta’ taxxa tas‑sisa fuq il‑birra għandha tissodisfa żewġ kundizzjonijiet, jiġifieri, kundizzjoni ta’ natura kwantitattiva, li tirrigwarda l‑produzzjoni massima annwali tagħha tal‑birra, u kundizzjoni ta’ natura kwalitattiva, li tirrigwarda n‑natura indipendenti minn kull birrerija oħra ta’ din il‑birrerija.
25 Skont is‑seba’ u s‑sbatax‑il premessa tad‑Direttiva 92/83, din tipprevedi, għal dak li jirrigwarda l‑birra prodotta fil‑birreriji indipendenti żgħar, l‑adozzjoni ta’ soluzzjonijiet komuni li jippermettu lill‑Istati Membri japplikaw rati mnaqqsa ta’ taxxi tas‑sisa għal dan il‑prodott, filwaqt li jiġi evitat li dawn ir‑rati mnaqqsa ma jwasslux għal distorsjonijiet tal‑kompetizzjoni fil‑kuntest tas‑suq intern.
26 Minn dan jirriżulta li d‑Direttiva 92/83 tfittex li tevita li l‑benefiċċju ta’ tali tnaqqis tad‑dazji tas‑sisa jingħata lil birreriji li d‑daqs tagħhom u l‑kapaċità ta’ produzzjoni tagħhom jistgħu jikkawżaw distorsjonijiet fis‑suq intern. F’dawn iċ‑ċirkustanzi, il‑kriterji ta’ indipendenza legali u ta’ indipendenza ekonomika, previsti fl‑Artikolu 4(2) ta’ din id‑direttiva, għandhom l‑għan li jiżguraw li kull forma ta’ dipendenza ekonomika jew legali bejn birreriji twassal għall‑esklużjoni mill‑vantaġġ fiskali li tikkostitwixxi r‑rata mnaqqsa ta’ taxxa tas‑sisa fuq il‑birra.
27 Konsegwentement, din id‑dispożizzjoni teżiġi, fir‑rigward tal‑għan imħaddan mid‑Direttiva 92/83, li l‑birreriji ż‑żgħar li l‑produzzjoni annwali tagħhom tal‑birra tkun inqas minn 200 000 ettolitru jkunu verament awtonomi minn kull birrerija oħra kemm għal dak li jirrigwarda l‑istruttura legali u ekonomika tagħhom kif ukoll għal dak li jirrigwarda l‑istruttura tagħhom ta’ produzzjoni, minħabba li jużaw bini li jinsab fiżikament lil hinn minn dak ta’ xi birrerija oħra u ma joperawx taħt liċenzja.
28 F’dan il‑kuntest, il‑kunċett ta’ “birrerija li hi legalment u ekonomikament indipendenti minn kull birrerija oħra”, fis‑sens tal‑Artikolu 4(2) tad‑Direttiva 92/83, jimplika li jiġi vverifikat jekk teżistix, bejn il‑birreriji kkonċernati, relazzjoni ta’ dipendenza legali fil‑livell, b’mod partikolari, tat‑tmexxija tagħhom jew fil‑livell taż‑żamma tal‑ishma jew tad‑drittijiet tal‑vot, jew inkella relazzjoni ta’ dipendenza ekonomika ta’ natura li taffettwa l‑kapaċità tal‑imsemmija birreriji li jieħdu deċiżjonijiet kummerċjali b’mod awtonomu.
29 Għandu jingħad ukoll li l‑għan tal‑kriterju ta’ indipendenza huwa li jiġi żgurat li din ir‑rata mnaqqsa ta’ taxxa tas‑sisa tkun verament ta’ benefiċċju għall‑birreriji li għalihom id‑daqs huwa ta’ żvantaġġ u mhux għal dawk li jagħmlu parti minn grupp. F’dawn iċ‑ċirkustanzi, sabiex, għall‑applikazzjoni tal‑Artikolu 4(2) tad‑Direttiva 92/83, jiġu inklużi biss il‑birreriji li huma effettivament legalment u ekonomikament indipendenti, għandu jiġi żgurat li l‑kundizzjoni ta’ indipendenza ma tiġix evitata għal raġunijiet purament formali u, b’mod partikolari, permezz ta’ strutturi legali bejn diversi birreriji żgħar allegatament indipendenti li fir‑realtà jiffurmaw grupp ekonomiku li l‑produzzjoni tiegħu taqbeż il‑limiti stabbiliti fl‑Artikolu 4 tad‑Direttiva 92/83 (ara, b’analoġija, is‑sentenza tad‑29 ta’ April 2004, L‑Italja vs Il‑Kummissjoni, C‑91/01, Ġabra p. I‑4355, punt 50).
30 Fil‑kawża prinċipali, il‑qorti nazzjonali titlaq mill‑premessa li Glückauf hija legalment indipendenti minn kull birrerija oħra, b’mod partikolari minn Innstadt, minn Ottakringer u minn Menz. Id‑domanda tagħha għandha l‑għan li tistabbilixxi jekk l‑evalwazzjoni tal‑kriterju ta’ indipendenza ekonomika hijiex ibbażata biss fuq l‑imġiba effettiva tal‑birreriji kkonċernati fis‑suq jew jekk, għall‑kuntrarju, il‑fatt li l‑istess persuna tista’ tinfluwenza l‑attivitajiet kummerċjali tal‑imsemmija birreriji jistax ikun suffiċjenti sabiex jiġi konkluż li dan il‑kriterju ta’ natura ekonomika mhuwiex sodisfatt.
31 F’dan ir‑rigward, il‑kunċett ta’ “indipendenza ekonomika”, fis‑sens tal‑Artikolu 4(2) tad‑Direttiva 92/83, jirreferi, kif jirriżulta mill‑punt 28 ta’ din is‑sentenza u kif il‑Kummissjoni enfasizzat fl‑osservazzjonijiet bil‑miktub tagħha, għall‑kapaċità tal‑birrerija kkonċernata li tieħu deċiżjonijiet kummerċjali b’mod awtonomu.
32 Fil‑kawża prinċipali, il‑qorti tar‑rinviju tippreċiża li s‑Sur Menz, li għandu pożizzjonijiet fit‑tmexxija ta’ Ottakringer u ta’ Menz, jinsab f’pożizzjoni li jinfluwenza l‑politika kummerċjali ta’ Glückauf permezz ta’ Innstadt, ta’ Ottakringer u ta’ Menz. Fil‑fatt, skont dik il‑qorti, fid‑dawl tal‑istruttura tal‑ishma miżmuma f’dawn id‑diversi birreriji kif ukoll tar‑regoli dwar id‑drittijiet tal‑vot fi ħdan Ottakringer, is‑Sur Menz, minkejja li ma għandux sehem dirett fi Glückauf, għandu de facto l‑possibbiltà li jinfluwenza l‑attivitajiet kummerċjali ta’ din il‑kumpannija tal‑aħħar u jista’ jistabbilixxi qbil f’dak li jirrigwarda l‑interessi u t‑teħid ta’ deċiżjonijiet bejn din il‑kumpannija u Innstadt kif ukoll bejn l‑istess kumpannija u Ottakringer.
33 Sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil‑kawża prinċipali, li hija kkaratterizzata mill‑eżistenza, bejn diversi birreriji, ta’ rabtiet strutturali f’dak li jirrigwarda ishma u drittijiet tal‑vot, u li twassal sabiex l‑istess persuna, li teżerċita funzjonijiet ta’ tmexxija f’numru mill‑birreriji kkonċernati, tkun f’pożizzjoni, indipendentement mill‑imġiba reali tagħha, li tinfluwenza t‑teħid ta’ deċiżjonijiet kummerċjali minn dawn il‑birreriji, teskludi li dawn il‑birreriji jistgħu jitqiesu li huma ekonomikament indipendenti minn xulxin fis‑sens tal‑Artikolu 4(2) tad‑Direttiva 92/83.
34 F’dan il‑kuntest, peress li, skont l‑indikazzjonijiet mogħtija mill‑qorti tar‑rinviju, Innstadt u Ottakringer jipproduċu iktar minn 200 000 ettolitru ta’ birra fis‑sena, l‑għoti tal‑benefiċċju tar‑rata mnaqqsa ta’ taxxa tas‑sisa fuq il‑birra lil Glückauf ma jirrispettax il‑kundizzjoni, prevista fl‑Artikolu 4(1) tal‑imsemmija direttiva, marbuta mal‑kwantità ta’ birra prodotta fis‑sena.
35 Fir‑rigward tal‑impatt eventwali tal‑imġiba tal‑birreriji kkonċernati fis‑suq għall‑finijiet tad‑determinazzjoni tal‑indipendenza ekonomika tagħhom, għandu jiġi rrilevat ukoll, minn naħa, li l‑Artikolu 4(2) tad‑Direttiva 92/83 jirreferi għall‑istruttura legali u ekonomika tal‑birreriji mingħajr ma jirreferi speċifikament għall‑imġiba tagħhom fis‑suq. Min‑naħa l‑oħra, kif osservat il‑Kummissjoni, il‑preżenza tal‑birreriji inkwistjoni fil‑kawża prinċipali fi swieq distinti b’firxa ta’ prodotti distinti ma tistax tippermetti li wieħed jikkonkludi li teżisti indipendenza ekonomika bejn l‑imsemmija birreriji, fatt dan li fil‑fatt jista’, għall‑kuntrarju, jindika l‑eżistenza ta’ strateġija maħsuba, deċiża fil‑livell ta’ grupp, sabiex tiġi evitata jew immitigata kompetizzjoni interna fi ħdan dan il‑grupp.
36 Fid‑dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, ir‑risposta li għandha tingħata għad‑domanda magħmula hija li l‑Artikolu 4(2) tad‑Direttiva 92/83 għandu jiġi interpretat fis‑sens li sitwazzjoni kkaratterizzata mill‑eżistenza ta’ rabtiet strutturali f’dak li jirrigwarda ishma u drittijiet tal‑vot, u li twassal sabiex l‑istess persuna, li teżerċita funzjonijiet ta’ tmexxija f’numru mill‑birreriji kkonċernati, tkun f’pożizzjoni, indipendentement mill‑imġiba reali tagħha, li tinfluwenza t‑teħid ta’ deċiżjonijiet kummerċjali minn dawn il‑birreriji, teskludi li dawn il‑birreriji jistgħu jitqiesu li huma ekonomikament indipendenti minn xulxin.
Fuq l‑ispejjeż
37 Peress li l‑proċedura għandha, fir‑rigward tal‑partijiet fil‑kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il‑qorti tar‑rinviju, hija din il‑qorti li tiddeċiedi fuq l‑ispejjeż. L‑ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal‑osservazzjonijiet lill‑Qorti tal‑Ġustizzja, barra dawk tal‑imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il‑motivi, Il‑Qorti tal‑Ġustizzja (Ir‑Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L‑Artikolu 4(2) tad‑Direttiva tal‑Kunsill 92/83/KEE, tad‑19 ta’ Ottubru 1992, dwar l‑armonizzazzjoni tal‑istrutturi tat‑taxxi tas‑sisa fuq l‑alkoħol u x‑xorb alkoħoliku, għandu jiġi interpretat fis‑sens li sitwazzjoni kkaratterizzata mill‑eżistenza ta’ rabtiet strutturali f’dak li jirrigwarda ishma u drittijiet tal‑vot, u li twassal sabiex l‑istess persuna, li teżerċita funzjonijiet ta’ tmexxija f’numru mill‑birreriji kkonċernati, tkun f’pożizzjoni, indipendentement mill‑imġiba reali tagħha, li tinfluwenza t‑teħid ta’ deċiżjonijiet kummerċjali minn dawn il‑birreriji, teskludi li dawn il‑birreriji jistgħu jitqiesu li huma ekonomikament indipendenti minn xulxin.
Firem
* Lingwa tal‑kawża: il‑Ġermaniż.
Full & Egal Universal Law Academy