Kawża C-254/08
Futura Immobiliare srl Hotel Futura et
vs
Comune di Casoria
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa
mit-Tribunale amministrativo regionale della Campania)
“Talba għal deċiżjoni preliminari — Direttiva 2006/12/KE — Artikolu 15(a) — Nuqqas ta’ attribuzzjoni tal-ispejjeż tar-rimi tal-iskart skont il-produzzjoni effettiva tiegħu — Kompatibbiltà mal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas”
Sommarju tas-sentenza
Ambjent — Skart — Direttiva 2006/12
(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2006/12, Artikolu 15(a))
L-Artikolu 15(a) tad-Direttiva 2006/12 dwar l-iskart għandu jiġi interpretat fis-sens li, fl-istat attwali tad-dritt Komunitarju, ma jipprekludiex leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi, għall-finanzjament ta’ servizz ta’ mmaniġġjar u ta’ rimi tal-iskart urban, taxxa li hija kkalkolata abbażi ta’ evalwazzjoni tal-volum ta’ skart iġġenerat mill-utenti ta’ dan is-servizz u mhux abbażi tal-kwantità ta’ skart li dawn tal-aħħar kienu effettivament ipproduċew u ppreżentaw għall-ġbir.
Fil-fatt, f’sitwazzjoni li fiha d-detenturi ta’ skart jgħadduh għall-immaniġġjar minn kollettur privat, l-imsemmi Artikolu 15(a) jipprovdi li, skont il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas, l-ispiża tar-rimi tal-iskart għandha tiġi sostnuta minn dawn id-detenturi. Issa, huwa ħafna drabi diffiċli, tabilħaqq oneruż, li jiġi stabbilit il-volum eżatt ta’ skart urban ippreżentat għall-ġbir minn kull detentur. F’dawn iċ-ċirkustanzi, rikors għal kriterji bbażati, minn naħa, fuq il-kapaċità produttiva tad-detenturi, kkalkolata abbażi tas-superfiċji tal-proprjetajiet immobbli li huma jokkupaw kif ukoll tal-użu ta’ dawn tal-aħħar, u/jew, min-naħa l-oħra, fuq in-natura tal-iskart prodott jista’ jippermetti li jiġu kkalkolati l-ispejjeż tar-rimi ta’ dan l-iskart u li jinqasmu bejn id-diversi detenturi, inkwantu dawn iż-żewġ parametri huma tali li jinfluwenzaw direttament l-ammont tal-imsemmija spejjeż.
Madankollu hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, abbażi tal-punti ta’ fatt u ta’ liġi li ġew ippreżentati quddiemha, jekk it-taxxa għar-rimi tal-iskart solidu urban intern twassalx għall-attribuzzjoni lil ċerti detenturi, f’dan il-każ stabbilimenti ta’ lukandi, ta’ spejjeż manifestament sproporzjonati meta mqabbla mal-volumi jew man-natura tal-iskart li huma jistgħu jipproduċu.
(ara l-punti 44, 49‑51, 56, 57 u d-dispożittiv)
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
16 ta’ Lulju 2009 (*)
“Talba għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 2006/12/KE – Artikolu 15(a) – Nuqqas ta’ attribuzzjoni tal-ispejjeż tar-rimi tal-iskart skont il-produzzjoni effettiva tiegħu – Kompatibbiltà mal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas”
Fil-Kawża C‑254/08,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE, imressqa mit-Tribunale amministrativo regionale della Campania (l-Italja), permezz ta’ deċiżjoni tad-19 ta’ Marzu 2008, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-16 ta’ Ġunju 2008, fil-proċedura
Futura Immobiliare srl Hotel Futura,
Meeting Hotel,
Hotel Blanc,
Hotel Clyton,
Business srl,
vs
Comune di Casoria,
fil-preżenza ta’:
Azienda Speciale Igiene Ambientale (ASIA) SpA,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn C. W. A. Timmermans, President tal-Awla, J.‑C. Bonichot, K. Schiemann, P. Kūris u C. Toader (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: R. Grass,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– għall-Comune di Casoria, minn M. Spagna, avvocato,
– għall-Gvern Taljan, minn I. Bruni, bħala aġent, assistita minn M. Russo, avvocatessa dello Stato,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn D. Recchia u J.‑B. Laignelot, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-23 ta’ April 2009,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15(a) tad-Direttiva 2006/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-5 ta’ April 2006, dwar l-iskart (ĠU L 114, p. 9), u, b’mod partikolari, tal-imsejjaħ prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas”.
2 Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn il-kumpanniji ta’ lukandi Futura Immobiliare srl Hotel Futura, Meeting Hotel, Hotel Blanc, Hotel Clyton u Business srl (iktar ’il quddiem, flimkien, “Futura Immobiliare et”) u l-Comune di Casoria dwar id-determinazzjoni ta’ rati tat-taxxa għar-rimi tal-iskart solidu urban intern (iktar ’il quddiem it-“taxxa fuq l-iskart”) dovuta minn dawn il-kumpanniji għas-snin 2006 u 2007.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt Komunitarju
3 L-ewwel, is-sitt u l-erbatax-il premessi tad-Direttiva 2006/12 jipprovdu kif ġej:
“(1) Id-Direttiva tal-Kunsill 75/442/KEE tal-15 ta’ Lulju 1975 dwar l-iskart [ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 1, p. 23] ġiet emendata b’mod sostanzjali f’diversi okkażjonijiet [...]. Biex jiġu ċċarati l-affarijiet, għandha titfassal kodifikazzjoni tad-dispożizzjonijiet in kwistjoni
[…]
(6) Biex jintlaħaq livell għoli ta’ protezzjoni ambjentali, l-Istati Membri għandhom, minbarra li jieħdu azzjoni responsabbli biex jiżguraw ir-rimi u l-irkupru ta’ l-iskart, jieħdu miżuri biex irażżnu l-produzzjoni ta’ l-iskart b'mod partikolari billi jippromwovu teknoloġiji ndaf u prodotti li jistgħu jiġu riċiklati u użati mill-ġdid, b’kont meħud ta’ opportunitajiet tas-suq eżistenti jew potenzjali għall-iskart irkuprat.
[…]
(14) Dik il-parti ta’ l-ispejjeż mhux koperta bid-dħul mit-trattament ta’ l-iskart għandha titqassam skond il-prinċipju li; ‘min iniġġes iħallas’”.
4 L-Artikolu 1(1)(ċ) tad-Direttiva 2006/12 jipprovdi li:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
[…]
(ċ) ‘detentur’ għandha tfisser il-produttur ta’ l-iskart jew il-persuna fiżika jew ġuridika li tkun fil-pussess tiegħu ”.
5 L-Artikolu 8 tal-imsemmija Direttiva jipprovdi li:
“L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li kull detentur ta’ skart:
a) jgħaddih għall-immaniġġar minn kollettur privat jew pubbliku ta’ l-iskart jew minn impriża li twettaq l-operazzjonijiet elenkati fl-Anness II A jew II B;
jew
b) jirkuprah jew jarmih huwa stess skond id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva.”
6 L-Artikolu 15 tal-istess Direttiva jipprovdi li ġej:
“Skond il-prinċipju li ‘min iniġġes’, l-ispiża tar-rimi ta’ l-iskart għandha titħallas minn:
a) id-detentur li l-iskart tiegħu jiġi mmaniġġat minn kollettur ta' l-iskart jew minn impriża kif imsemmija fl-Artikolu 9,
u/jew
b) id-detenturi ta’ qabel jew il-produttur tal-prodott li minnu ġie l-iskart.”
7 Skont l-Artikolu 20 tad-Direttiva 2006/12:
“Id-Direttiva 75/442/KEE hija b’dan imħassra, mingħajr preġudizzju għall-obbligi ta’ l-Istati Membri rigward il-limiti ta’ żmien għat-traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali stabbiliti fl-Anness III, Parti B. Ir-referenzi għad-Direttiva mħassra għandhom jinftiehmu bħala referenzi għal din id-Direttiva u għandhom jinqraw skond it-tabella ta’ korrelazzjoni fl-Anness IV.”
8 L-Anness III, Parti B tad-Direttiva 2006/12 jipprovdi, bħala limitu ta’ żmien għat-traspożizzjoni tad-Direttiva 75/442, is-17 ta’ Lulju 1977.
Id-dritt nazzjonali
9 Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 507 tal-15 ta’ Novembru 1993 li jipprovdi għal reviżjoni u armonizzazzjoni tat-taxxi lokali fuq ir-reklamar u d-dazji fuq it-twaħħil pubbliku, tat-tariffa għall-okkupazzjoni ta’ spazji u żoni pubbliċi ta’ muniċipalitajiet u ta’ provinċji kif ukoll tat-taxxa għar-rimi ta’ skart solidu urban skont l-Artikolu 4 tal-Liġi Nru 421 tat-23 ta’ Ottubru 1992, dwar ir-riorganizzazzjoni tal-finanzi territorjali (suppliment ordinarju għall-GURI Nru 108 tad-9 ta’ Diċembru 1993, iktar ’il quddiem, id-“Digriet Nru 507/1993”), stabbilixxa t-taxxa fuq l-iskart fil-Kapitolu III tiegħu.
10 F’dan ir-rigward, l-Artikolu 58(1) tad-Digriet Nru 507/1993 jipprovdi li:
“Għas-servizz tar-rimi tal-iskart solidu urban intern, mogħti taħt sistema ta’ monopolju fil-kuntest ta’ żoni urbani, ta’ sezzjonijiet muniċipali, ta’ nukleus residenzjali u eventwalment estiż għaż-żoni tat-territorju muniċipali bi djar imxerrda, il-muniċipalitajiet għandhom jistabbilixxu taxxa [fuq l-iskart] annwali, li hija suġġetta għal regolament xieraq u applikabbli fuq il-bażi ta’ tariffa b’osservanza tar-rekwiżiti u tal-kriterji stipulati fir-regoli li ġejjin”
11 L-Artikolu 62(1) u (4) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 507/1993, intitolat “Kundizzjoni għall-impożizzjoni tat-taxxa [fuq l-iskart] u eżenzjonijiet”, jipprovdi li:
“1. Din it-taxxa [fuq l-iskart] hija dovuta mill-persuni li jokkupaw jew li għandhom il-pussess ta’ bini u ta’ żoni battala, hu x’inhu l-użu tagħhom, bl-esklużjoni ta’ żoni battala marbuta jew anċillari għal djar privati minbarra l-ispazji ħodor, li jinsabu fiż-żoni tat-territorju muniċipali fejn dan is-servizz huwa stabbilit u implementat jew għall-inqas mogħti b’mod kontinwu […].
[…]
4. F’bini għall-użu residenzjali li fih hija eżerċitata attività ekonomika u professjonali, ir-regolament jista’ jistipula li t-taxxa [fuq l-iskart] hija dovuta abbażi ta’ tariffa stabbilita għall-attività speċifika inkwistjoni u li tkun proporzjonata għas-superfiċji użati għal din l-attività.”
12 Skont l-Artikolu 65 tad-Digriet Nru 507/1993, intitolat “Proporzjonalità u rati”, it-taxxa fuq l-iskart tista’ tiġi proporzjonata jew ikkalkolata abbażi tal-kwantità u tal-kwalità medji ordinarji, għal kull unità ta’ superfiċji taxxabbli, tal-iskart urban solidu intern u, skart simili, li jista’ jiġi ġġenerat fil-bini u fis-superfiċji għal kull tip ta’ użu li huma maħsuba għalih u fuq l-ispiża tar-rimi. Barra minn hekk, skont il-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, il-muniċipalitajiet għandhom jistabbilixxu r-rati għal kull kategorija jew sotto-kategorija omoġenja, skont ir-rata ta’ kopertura tal-ispiża magħżula li taqa’ taħt il-limiti tal-liġi, billi timmultiplika l-ispiża tar-rimi għal unità ta’ superfiċji taxxabbli vverifikat, prevista għas-sena d-dieħla, b’wieħed jew iktar koeffiċjenti ta’ produzzjoni kwantitattivi u kwalittativi ta’ skart.
13 L-Artikolu 68 tad-Digriet Nru 507/1993, intitolat “Regolamenti” jipprovdi s-segwenti:
“1. Sabiex japplikaw it-taxxa [fuq l-iskart], il-muniċipalitajiet għandhom jadottaw regolament xieraq, li għandu jinkludi:
a) il-klassifikazzjoni tal-kategorija u tal-eventwali sotto-kategoriji ta’ bini u ta’ żoni li għandhom l-istess potenzjal ta’ produzzjoni ta’ skart u intaxxati bl-istess tariffa;
[…].
2. Għall-finijiet ta’ determinazzjoni komparattiva tar-rati, il-kategoriji u s-sotto-kategoriji għandhom jiġu organizzati billi jittieħdu inkunsiderazzjoni, sa fejn ikun possibbli, l-gruppi ta’ attività jew ta’ użu li ġejjin:
[…]
c) bini u żoni għal użu residenzjali minn familji u persuni jgħixu fi grupp jew flimkien, stabbilimenti ta’ lukandi;
[…]”
14 Skont l-Artikolu 69(1) u (2) tad-Digriet Nru 507/1993:
“1. Il-muniċipalitajiet għandhom jiddeċiedu, mhux iktar tard mill-31 ta’ Ottubru, abbażi tal-klassifikazzjoni u tal-kriterji ta’ progressività inklużi fir-regolament, fuq rati għal kull unità ta’ superfiċji tal-bini u taż-żoni inklużi fil-kategoriji jew sotto-kategoriji varji, sabiex japplikaw għas-sena segwenti. Jekk ma tittieħidx deċiżjoni fit-terminu msemmi iktar ’il fuq, ir-rati approvati għas-sena kurrenti jitqiesu pprorogati għas-sena segwenti.
2. Għall-finijiet tal-kontroll tal-legalità tagħha, id-deċiżjoni għandha ssemmi r-raġunijiet tar-ratios stabbiliti bejn ir-rati, id-data sommarja u ta’ previżjoni relattiva għall-ispejjeż tas-servizzi mqassma skont il-klassifikazzjoni ekonomika tagħhom, kif ukoll id-data u ċ-ċirkustanzi li wasslu għaż-żieda tal-kopertura minima obbligatorja tal-ispiża […]”
15 Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 22, tal-5 ta’ Frar 1997, li jirrigwarda t-traspożizzjoni tad-Direttivi 91/156/KEE dwar l-iskart, 91/689/KE fuq skart perikoluż u 94/62/KE dwar l-imballaġġ u l-iskart mill-imballaġġ (suppliment ordinarju għall-GURI Nru 33 tal-15 ta’ Frar 1997, iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv Nru 22/1997”), jipprovdi għall-kanċellament tat-taxxa fuq l-iskart u l-introduzzjoni ta’ sistema ta’ tariffi.
16 Skont l-informazzjoni pprovduta mill-qorti tar-rinviju, din it-tariffa hija komposta minn parti fissa maħsuba sabiex tkopri l-ispejjeż prinċipali tas-servizz ta’ mmaniġġjar tal-iskart, li hija stabbilita skont is-superfiċji tal-bini okkupat jew fil-pussess. Hija komposta wkoll minn parti varjabbli, ikkalkolata skont il-kwantitajiet ta’ skart effettivament miġbur.
17 Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 22/1997 kien imħassar permezz tal-Artikolu 264 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 152 tat-3 ta’ April li jirrigwarda regoli fil-qasam tal-ambjent (suppliment ordinarju għall-GURI Nru 96 tal-14 ta’ April 2006). Is-sistema implementata minn dan id-digriet tal-aħħar hija, l-iktar, ibbażata fuq dak li kien stabbilit fid-Digriet Leġiżlattiv Nru 22/1997.
18 Madankollu, skont l-informazzjoni pprovduta mill-qorti tar-rinviju, is-sistema ta’ tariffi stabbilita permezz tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 152 tat-3 ta’ April 2006, għadha ma ġietx implementata kompletament, bil-konsegwenza li, it-taxxa fuq l-iskart kif stabbilita bid-Digriet Nru 507/1993 baqgħet applikabbli fil-Comune di Casoria għas-snin 2006 u 2007.
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
19 Futura Immobiliare et huma kumpanniji ta’ lukandi stabbiliti fit-territorju tal-Comune di Casoria. Abbażi ta’ dan, huma għandhom iħallsu t-taxxa fuq l-iskart. Madankollu, skont dan tal-aħħar, il-lukandieri huma ntaxxati ħafna iktar mill-individwi li jużaw bini għall-finijiet ta’ residenza privata.
20 Billi qieset li din id-differenza ta’ trattament hija illegali, Futura Immobiliare srl Hotel Futura ppreżentat rikors għall-annullament, minn naħa, ta’ deċiżjoni tal-25 ta’ Mejju 2006 tal-Commissione straordinaria dwar id-determinazzjoni tat-taxxa fuq l-iskart għas-sena 2006 u, min-naħa l-oħra, ta’ deċiżjoni tal-Giunta municipale (Kunsill Muniċipali) ta’ Casoria tal-15 ta’ Marzu 2005 kif ukoll ta’ atti oħrajn relatati ma’ dawn id-deċiżjonijiet.
21 Futura Immobiliare et ippreżentaw ukoll rikors għall-annullament ta’ żewġ deċiżjonijiet oħrajn tal-Commissione straordinaria, tal-4 ta’ April 2007, rispettivament, dwar l-adozzjoni tar-regolament għall-applikazzjoni tat-taxxa fuq l-iskart u l-istabbiliment tal-iskeda tal-ispejjeż u tat-tariffi ta’ din tal-aħħar għas-sena finanzjarja 2007, kif ukoll ta’ atti oħrajn relatati ma’ dawn id-deċiżjonijiet.
22 It-Tribunale administrativo regionale della Campania, li quddiemu ġew ippreżentati l-imsemmija rikorsi, iddeċieda li jgħaqqad dawn il-kawżi.
23 Fil-kuntest tar-rikors tagħhom ippreżentati kontra l-imsemmija atti u deċiżjonijiet, Immobiliare et isostnu, b’mod partikolari, li r-rata tat-taxxa fuq l-iskart stabbilita għal-lukandi hija sproporzjonata meta mqabbla ma’ dik prevista għall-bini residenzjali u li, fir-realtà, din ir-rata hija bbażata fuq il-kapaċità tagħhom ta’dħul milli fuq il-kapaċità tagħhom li jipproduċu skart. Skont dawn il-kumpanniji ta’ lukandi, l-imsemmija taxxa ma tikkunsidrax ir-rata ta’ okkupazzjoni tal-kmamar, jew jekk hemmx servizzi ta’ ristoranti, li jistgħu jipproduċu iktar skart, u lanqas il-fenomenu staġjonali tal-attività tal-lukandi u tar-rilevanza tas-superfiċji użati għas-servizzi, li konsegwentement mhumiex okkupati.
24 Issa, għalkemm ir-rati għal-lukandi u għar-residenzi privati huma meqjusa komparabbli, inkunsiderazzjoni tal-livell rispettiv ta’ produzzjoni ta’ skart tagħhom, l-atti u d-deċiżjonijiet ikkontestati kienu jipprovdu għal rata li kienet tmien jew disa’ darbiet iktar għall-istrutturi tal-lukandi. Barra minn hekk, it-tariffa adottata ma tagħti l-ebda indikazzjoni tal-metodu applikat u lanqas id-data relattiva għall-kwantitajiet u kwalitajiet medji ordinarji li jistgħu jiġu prodotti minn kull unità ta’ superfiċji skont l-użu tal-bini.
25 Peress li d-dispożizzjonijiet applikabbli għal-liġi nazzjonali jidhru li mhumiex konformi mad-dritt Komunitarju, it-Tribunale amministrativo regionale della Campania ddeċieda li jissospendi l-proċeduri u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Il-leġiżlazzjoni nazzjonali, stabbilita fl-Artikoli 58 et seq tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 507 tal-1993] u fil-liġi tranżitorja li estendiet l-applikazzjoni tagħhom [...], li tippermetti ż-żamma ta’ sistema ta’ natura fiskali sabiex jiġu koperti l-ispejjeż tas-servizz tar-rimi ta’ skart u li tipposponi l-introduzzjoni ta’ sistema ta’ tariffi fejn l-ispiża tas-servizz tiġi sostnuta mill-persuni li jipproduċu u jiġbru l-iskart, hija kompatibbli mal-Artikolu 15 tal-Direttiva [2006/12] iċċitat iktar ’il fuq u mal-prinċipju li min iniġġes iħallas?”
Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari
Osservazzjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja
26 Il-Comune di Casoria jsostni, essenzjalment, li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija inammissibbli inkwantu hija tirreferi għad-Direttiva 2006/12, li t-terminu ta’ traspożizzjoni tagħha għadu ma skadiex, u li, bħala direttiva, dan l-att Komunitarju mhuwiex direttament applikabbli fis-sistema legali Taljana.
27 Minn naħa tiegħu, il-Gvern Taljan iqies li l-imsemmija talba hija inammissibbli inkwantu, sabiex tirrispondiha, il-Qorti tal-Ġustizzja jkollha tiddeċiedi fuq il-kompatibbiltà tal-liġi nazzjonali mad-dritt Komunitarju. Barra minn hekk, dan il-gvern iqies li l-qorti tar-rinviju ma esponietx b’mod suffiċjenti l-punti ta’ fatt u ta’ liġi li għandhom jippermettu lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tipprovdilha risposta utli.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
28 Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-argument tal-Gvern Taljan, għandu jiġi mfakkar li, fil-kuntest ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari, għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ miżura nazzjonali mad-dritt Komunitarju, hija madankollu tista’ tipprovdi lill-qorti nazzjonali bl-elementi kollha ta’ interpretazzjoni li jaqgħu taħt id-dritt Komunitarju li jistgħu jippermettulha tevalwa din il-kompatibbiltà bil-għan li taqta’ l-kawża li tressqet quddiemha (sentenza tat-22 ta’ Mejju 2008, citiworks, C‑439/06, Ġabra p. I‑3913, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata).
29 Barra minn hekk, fil-fatt jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita li n-neċessità li tingħata interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju li tkun utli għall-qorti nazzjonali teżiġi li din tal-aħħar tiddefinixxi l-kuntest fattwali u leġiżlattiv tad-domandi li hija tressaq jew li, għall-inqas, tispjega ċ-ċirkustanzi fattwali li fuqhom huma bbażati dawn id-domandi (sentenza tal-10 ta’ Marzu 2009, Heinrich, C-345/06, Ġabra p. I-1659, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata).
30 Madankollu, f’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li hija suffiċjentement informata mill-informazzjoni pprovduta mill-qorti rinviju kemm fuq il-punti ta’ fatt kif ukoll fuq il-punti ta’ liġi li jikkaratterizzaw il-kawża prinċipali.
31 Fit-tieni lok, fir-rigward tal-argument tal-Comune di Casoria, għandu jiġi rrilevat li, kif jirriżulta wkoll mill-ewwel premessa tagħha, id-Direttiva 2006/12, bil-għan ta’ ċarezza u ta’ razzjonalità, ikkodifikat id-Direttiva 75/442, li t-terminu ta’ traspożizzjoni tagħha skada fis-17 ta’ Lulju 1977.
32 Issa, kif l-Avukat Ġenerali rrilevat fil-punt 22 tal-konklużjonijiet tagħha, mill-Artikolu 20 tad-Direttiva 2006/12, moqri flimkien mal-Parti B tal-Anness III tagħha, jirriżulta b’mod ċar, li t-tħassir tad-Direttiva 75/442 fid-data tad-dħul fis-seħħ tad-Direttiva 2006/12 saret bla ħsara għall-obbligi tal-Istati Membri għal dak li jikkonċerna t-terminu ta’ traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali tad-Direttiva mħassra b’dan il-mod.
33 Għaldaqstant, peress li l-Artikolu 15 tad-Direttiva 2006/12 huwa miktub fi kliem essenzjalment identiċi għal dawk tal-Artikolu 11 tad-Direttiva 75/442, id-dħul fis-seħħ tad-Direttiva 2006/12 ma għandhiex l-effett li tagħti lill-Istati Membri terminu ġdid sabiex jittrasponu dan l-Artikolu 15.
34 Barra minn hekk, kuntrarjament għal dak li jsostni l-Comune di Casoria, skont l-Artikolu 234 KE, il-Qorti tal-Ġustizzja hija kompetenti li tagħti sentenzi preliminari dwar l-interpretazzjoni tal-atti tal-istitituzzjonijiet tal-Komunitajiet Ewropej, indipendentement mill-fatt jekk humiex direttament applikabbli jew le (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-20 ta’ Mejju 1976, Mazzalai, 111/75, Ġabra p. 657, punt 7, u tal-10 ta’ Lulju 1997, Palmisani, C‑261/95, Ġabra p. I‑4025, punt 21).
35 F’dawn il-kundizzjonijiet, għandha tingħata risposta għad-domanda magħmula mit-Tribunale amministrativo regionale della Campania.
Fuq id-domanda preliminari
36 Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 15(a) tad-Direttiva 2006/12 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi, għall-finijiet tal-finanzjament ta’ servizz ta’ mmaniġġjar u ta’ rimi tal-iskart urban, taxxa li hija kkalkolata abbażi ta’ stima tal-volum ta’ skart iġġenerat mill-utenti ta’ dan is-servizz u mhux abbażi tal-kwantità ta’ skart li huma effettivament jipproduċu u jippreżentaw għall-ġbir.
37 Din il-qorti tistaqsi b’mod partikolari fuq il-kwistjoni dwar jekk din id-dispożizzjoni għandhiex tiġi interpretata fis-sens li l-ispiża sostnuta mid-“detentur” tal-iskart, li dan tal-aħħar jippreżenta għall-ġbir sabiex jintrema, għandhiex tkun proporzjonata għall-kwantità ta’ skart effettivament ippreżentat.
L-osservazzjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja
38 Il-Comune di Casoria u l-Gvern Taljan iqiesu li l-Istati Membri għandhom marġni ta’ diskrezzjoni sinjifikanti fl-implementazzjoni tal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas, u dan iktar u iktar fil-każ tat-traspożizzjoni ta’ dispożizzjoni ta’ direttiva, f’dan il-każ l-Artikolu 15 tad-Direttiva 2006/12. F’dan ir-rigward, dan il-gvern jistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tagħti lill-Istati Membri l-istess marġni ta’ diskrezzjoni bħal dak li hija tat lill-istituzzjonijiet Komunitarji fl-intepretazzjoni tal-Artikolu 130 R tat-Trattat KE (li sar, wara emenda, l-Artikolu 174 KE) mogħtija fis-sentenza tal-14 ta’ Lulju 1998, Safety Hi-Tech (C‑284/95, Ġabra p. I‑4301).
39 F’kull każ, l-imsemmi gvern iqies li s-sistema Taljana, bbażata fuq taxxa, hija kompletament kompatibbli mal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas peress li l-ispiża tal-immaniġġjar u tar-rimi tal-iskart taqa’ taħt ir-responsabbiltà ta’ dawk li jistgħu jinfluwenzaw il-produzzjoni tiegħu. Barra minn hekk, il-parametri użati għall-kalkolu tal-imsemmija taxxa, bħall-kapaċità ta’ produzzjoni tal-kategoriji differenti ta’ utenti jew tal-kwalità tal-iskart prodott, huma rilevanti.
40 Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej tenfasizza li d-Direttiva 2006/12 ma tistabbilixxiex il-modalitajiet li skonthom l-Istati Membri għandhom jorganizzaw is-sistema ta’ attribuzzjoni tal-ispejjeż għall-ġbir u għar-rimi tal-iskart urban u li, f’dan ir-rigward, huma għandhom il-kompetenza għall-għażla tal-forma u tal-metodi sabiex jintlaħaq l-għan li l-imsemmijia spejjeż jiġu attribwiti lil dawk li ġġeneraw l-iskart.
41 Billi tibbaża ruħha fuq il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill dwar l-attribuzzjoni tal-ispejjeż u l-intervent tal-awtoritajiet pubbliċi fil-qasam tal-ambjent – Prinċipji u modalitajiet ta’ applikazzjoni, li hija annessa mar-Rakkomandazzjoni 75/436/Euratom, KEFA, KEE tal-Kunsill tat-3 ta’ Marzu 1975 dwar l-attribuzzjoni tal-ispejjeż u l-intervent tal-awtoritajiet pubbliċi fil-qasam tal-ambjent (ĠU L 194, p. 1) – il-Kummissjoni tqis li l-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri għandhom jipprovdu, b’mod partikolari, korrelazzjoni bejn il-kwantità ta’skart prodott u l-ammont imħallas għas-servizz ta’ rimi ta’ dan tal-aħħar.
42 B’mod partikolari, il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali jistgħu jipprovdu sistema li tidentifika ċerti kategoriji ta’ utenti, produtturi ta’ skart, sabiex tiġi imposta fuqhom taxxa kkalkolata abbażi tal-istimi tal-kwantità ta’ skart li dawn il-kategoriji jipproduċu. L-Artikolu 15 tad-Direttiva 2006/12 ma jeħtieġx għaldaqstant li l-imsemmija taxxa tkun ikkalkolata abbażi tal-kwantità ta’ skart effettivament iġġenerat minn kull utenti. Madankollu, skont il-Kummissjoni, dawn il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali ma għandhomx ikollhom l-effett li jeskludu ċerti kategoriji ta’ produtturi ta’ skart mir-rekwiżit li jikkontribwixxu finanzjament.
Ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja
43 Skont l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2006/12, kull “detentur ta’ skart” huwa obbligat li jgħaddih għall-immaniġġjar minn kollettur privat jew pubbliku tal-iskart jew minn impriża li twettaq l-operazzjonijiet elenkati fl-Anness II A jew II B ta’ din id-direttiva; jew li jirkuprah jew jarmih huwa stess skont id-dispożizzjonijiet ta’ din tal-aħħar.
44 Għaldaqstant, f’sitwazzjoni bħal dik tal-kawża prinċipali, fejn id-detenturi ta’ skart jgħadduh għall-immaniġġjar minn kollettur privat, l-Artikolu 15(a) tad-Direttiva 2006/12 jipprovdi li, skont il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas, l-ispiża tar-rimi tal-iskart għandha tiġi sostnuta minn dawn id-detenturi.
45 Dan l-obbligu finanzjarju jaqa’ fuq l-imsemmija detenturi minħabba li jkunu kkontribwixxew għall-produzzjoni tal-imsemmi skart (ara, is-sentenza tal-24 ta’ Ġunju 2008, Commune de Mesquer, C‑188/07, Ġabra p. I‑4501, punt 77).
46 Fir-rigward tal-finanzjament tal-ispiża ta’ mmaniġġjar u ta’ rimi tal-iskart urban, sa fejn dan jirrigwarda servizz li jipprovdi kollettivament għal kotra ta’ “detenturi”, l-Istati Membri huma obbligati, skont l-Artikolu 15(a) tad-Direttiva 2006/12, li jiżguraw li, fil-prinċipju, l-utenti kollha ta’ dan is-servizz, bħala “detenturi” fis-sens tal-Artikolu 1 ta’ din l-istess direttiva, isostnu kollettivament l-ispiża globali tar-rimi tal-imsemmi skart.
47 Għalkemm l-Istati Membri destinatarji tad-Direttiva 2006/12 huma marbuta fir-rigward tar-riżultat li jrid jintlaħaq f’dak li jirrigwarda s-sostenn tal-ispejjeż marbuta mar-rimi tal-iskart, skont l-Artikolu 249 KE, dawn tal-aħħar għandhom madankollu l-kompetenza għall-għażla tal-forma u tal-metodi li għandhom jiġu implementati sabiex jintlaħaq dan ir-riżultat (ara s-sentenza Commune de Mesquer, iċċitata iktar ’il fuq, punt 80).
48 Kif il-Kummissjoni ġustament irrilevat, fl-istat attwali tad-dritt Komunitarju, ma teżisti l-ebda leġiżlazzjoni adottata abbażi tal-Artikolu 175 KE li timponi fuq l-Istati Membri metodu preċiż rigward il-finanzjament tar-rimi tal-iskart urban, b’tali mod li dan il-finanzjament jista’, skont kif jagħżel l-Istat Membru kkonċernat, ikun xorta waħda żgurat permezz ta’ taxxa, ta’ tariffa jew ta’ kwalunkwe mod ieħor.
49 Madankollu għandu jiġi enfasizzat, fl-ewwel lok, li, kif l-Avukat Ġenerali rrilevat fil-punt 40 tal-konklużjonijiet tagħha, huwa ħafna drabi diffiċli, u tabilħaqq oneruż, li jiġi stabbilit il-volum eżatt ta’ skart urban ippreżentat għall-ġbir minn kull “detentur”.
50 F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-użu ta’ kriterji bbażati, minn naħa, fuq il-kapaċità produttiva tad-“detenturi”, ikkalkolata abbażi tas-superfiċji tal-proprjetajiet immobbli li huma jokkupaw kif ukoll tal-użu ta’ dawn tal-aħħar u/jew, min-naħa l-oħra, fuq in-natura tal-iskart prodott, jista’ jippermetti li jiġu kkalkolati l-ispejjeż tar-rimi ta’ dan l-iskart u li jinqasmu bejn id-diversi “detenturi”, inkwantu dawn iż-żewġ parametri huma tali li jinfluwenzaw direttament l-ammont tal-imsemmija spejjeż.
51 Minn din il-perspettiva, leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi, għall-finijiet ta’ finanzjament tal-immaniġġjar u tar-rimi tal-iskart urban, taxxa kkalkolata abbażi ta’ stima tal-volum ta’ skart iġġenerat u mhux abbażi tal-kwantità ta’ skart effettivament prodott u ppreżentat għall-ġbir ma tistax titqies, fl-istat attwali tad-dritt Komunitarju, kuntrarja għall-Artikolu 15(a) tad-Direttiva 2006/12.
52 Fit-tieni lok, il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas ma jipprekludix lill-Istati Membri milli jadattaw, fuq il-bażi ta’ kategoriji ta’ utenti stabbiliti skont il-kapaċità rispettiva ta’ dawn tal-aħħar li jipproduċu skart urban, il-kontribuzzjoni ta’ kull waħda mill-kategoriji għall-ispiża globali neċessarja għall-finanzjament tas-sistema ta’ mmaniġġjar u ta’ rimi ta’ skart urban.
53 Fil-kawża prinċipali, fir-rigward tal-kalkolu tat-taxxa fuq l-iskart, jidher li l-istabbiliment tal-lukandi jikkostitwixxu kategorija ta’ “detenturi” u li, skont Furtura Immobiliare et, huma trattati b’mod inqas favorevoli mill-individwi.
54 F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li, għall-finijiet tal-kalkolu ta’ taxxa fuq ir-rimi ta’ skart, distinzjoni fiskali bejn kategoriji ta’ utenti tas-servizz ta’ ġbir u ta’ rimi ta’ skart urban, bħal dik magħmula mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali bejn il-kumpanniji ta’ lukandi u l-individwi, skont kriterji objettivi li għandhom relazzjoni diretta mal-ispiża ta’ dan is-servizz, bħall-kapaċità produttiva tagħhom jew in-natura ta’ skart prodott, tista’ tirriżulta adegwata sabiex jintlaħaq l-għan ta’ finanzjament tal-imsemmi servizz.
55 Filwaqt li d-distinzjoni fiskali magħmula b’dan il-mod ma għandhiex tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq dan l-għan ta’ finanzjament, għandu madankollu jiġi enfasizzat li, fil-qasam u fl-istat attwali tad-dritt Komunitarju, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom setgħa diskrezzjonali wiesgħa ħafna għal dak li jikkonċerna d-determinazzjoni tal-modalitajiet ta’ kalkolu ta’ tali taxxa.
56 Għaldaqstant, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, abbażi tal-punti ta’ fatt u ta’ liġi li ġew ippreżentati quddiemha, jekk it-taxxa fuq ir-rimi tal-iskart inkwistjoni fil-kawża prinċipali twassalx għall-attribuzzjoni lil ċerti “detenturi”, f’dan il-każ stabbilimenti ta’ lukandi, ta’ spejjeż manifestament sproporzjonati meta mqabbla mal-volumi jew man-natura tal-iskart li huma jistgħu jipproduċu.
57 Fid-dawl ta’ dak li ntqal preċedentement, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tingħata li l-Artikolu 15(a) tad-Direttiva 2006/12 għandu jiġi interpretat fis-sens li, fl-istat attwali tad-dritt Komunitarju, ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi, għall-finanzjament ta’ servizz ta’ mmaniġġjar u ta’ rimi tal-iskart urban, taxxa li hija kkalkolata abbażi ta’ stima tal-volum ta’ skart iġġenerat mill-utenti ta’ dan is-servizz u mhux abbażi tal-kwantità ta’ skart li dawn ikunu effettivament ipproduċew u ppreżentaw għall-ġbir. Madanakollu hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, abbażi tal-punti ta’ fatt u ta’ liġi li ġew ippreżentati quddiemha, jekk it-taxxa fuq l-iskart inkwistjoni fil-kawża prinċipali twassalx għall-attribuzzjoni lil ċerti “detenturi”, f’dan il-każ stabbilimenti ta’ lukandi, ta’ spejjeż manifestament sproporzjonati meta mqabbla mal-volumi jew man-natura tal-iskart li huma jistgħu jipproduċu.
Fuq l-ispejjeż
58 Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi li:
L-Artikolu 15(a) tad-Direttiva 2006/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-5 ta’ April 2006, dwar l-iskart għandu jiġi interpretat fis-sens li, fl-istat attwali tad-dritt Komunitarju, ma jipprekludiex leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi, għall-finanzjament ta’ servizz ta’ mmaniġġjar u ta’ rimi tal-iskart urban, taxxa li hija kkalkolata abbażi ta’ stima tal-volum ta’ skart iġġenerat mill-utenti ta’ dan is-servizz u mhux abbażi tal-kwantità ta’ skart li dawn kienu effettivament ipproduċew u ppreżentaw għall-ġbir.
Madankollu hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, abbażi tal-punti ta’ fatt u ta’ liġi li ġew ippreżentati quddiemha, jekk it-taxxa għar-rimi tal-iskart solidu urban intern twassalx għall-attribuzzjoni lil ċerti “detenturi”, f’dan il-każ stabbilimenti ta’ lukandi, ta’ spejjeż manifestament sproporzjonati meta mqabbla mal-volumi jew man-natura tal-iskart li huma jistgħu jipproduċu.
Firem
* Lingwa tal-kawża: it-Taljan.
Full & Egal Universal Law Academy