KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
Bot
ippreżentati fit-3 ta’ Ġunju 2010 (1)
Kawża C‑242/09
Albron Catering BV
vs
FNV Bondgenoten,
John Roest
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Gerechtshof ta’ Amsterdam (il‑Pajjiżi l-Baxxi)]
“Politika soċjali – Trasferiment ta’ impriża – Grupp ta’ kumpanniji li fih l‑impjegati jiġu impjegati minn kumpannija ‘li timpjega’ u li huma assenjati b’mod permanenti ma’ kumpannija ‘operattiva’ – Trasferiment ta’ kumpannija operattiva – Applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23/KE”
1. Id-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE (2) għandha l-iskop li tipproteġi d-drittijiet tal-impjegati f’każ tat-trasferiment tal-impriża tagħhom u li tiżgura, partikolarment, il-kontinwità tar-relazzjonijiet tal-impjieg. Hija tipprovdi, għal dan il-għan, li l-kuntratti ta’ impjieg li jkunu viġenti fil-mument tat-trasferiment jiġu ttrasferiti ipso iure minn min jagħmel it-trasferiment lil min lilu jsir it-trasferiment.
2. F’din il-kawża jrid jiġi ddeterminat jekk id-Direttiva 2001/23 hijiex applikabbli f’każ ta’ trasferiment ta’ kumpannija li tappartjeni għal grupp, meta l-impjegati li huma assenjati b’mod permanenti ma’ dik il-kumpannija jiġu impjegati formalment minn kumpannija oħra fi ħdan l-istess grupp.
3. F’dawn il-konklużjonijiet, ser nissottometti illi d-Direttiva 2001/23, fid-dawl tal-għan tagħha u tal-ġurisprudenza, hija applikabbli għal sitwazzjoni bħal din.
I – Il-kuntest ġuridiku
A – Il-liġi tal-Unjoni
4. Id-Direttiva 2001/23 tikkodifika d-Direttiva tal-Kunsill 77/187/KEE (3), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 98/50/KE (4), li ġew abrogati.
5. Skont it-tielet premessa tad-Direttiva 2001/23, din għandha bħala għan il-protezzjoni tal-impjegati fil-każ li jinbidel min jimpjega, b’mod partikolari, sabiex jiġi żgurat li d-drittijiet tagħhom ikunu salvagwardjati.
6. Bis-saħħa tal-Artikolu 1(1)(a) tad-Direttiva 2001/23, din id-direttiva għandha tapplika għal kull trasferiment ta’ impriża, negozju jew parti minn impriża jew negozju lil persuna oħra li timpjega bħala riżultat ta’ trasferiment jew inkorporazzjoni legali. Skont l-Artikolu 1(1)(b) ta’ din id-direttiva, ikun hemm trasferiment fis-sens ta’ din id-direttiva meta jkun hemm trasferiment ta’ xi entità ekonomika li żżomm l-identità tagħha, jiġifieri għaqda organizzata ta’ riżorsi bl-iskop li twettaq attività ekonomika, kemm jekk l-attività hija ċentrali jew anċillari, kemm jekk le.
7. L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2001/23 fih id-definizzjonijiet segwenti:
“a) ‘min jagħmel it-trasferiment’ għandu jfisser kull persuna fiżika jew ġuridika li, għar-raġuni ta’ trasferiment fis-sens ta’ l‑Artikolu 1(1), ma tibqax il-persuna li timpjega għar-rigward ta’ l-impriża, in-negozju jew il-parti ta’ impriża jew negozju;
b) ‘min lilu jsir trasferiment’ għandu jfisser kull persuna fiżika jew ġuridika li, għal raġuni ta’ trasferiment fis-sens ta’ l-Artikolu 1(1), isir dak li jimpjega f’dak li jirrigwarda l-impriża, n-negozju jew parti ta’ impriża jew negozju;
[…]
d) ‘impjegat’ għandu jfisser kull persuna li, fl-Istat Membru kkonċernat, hija protetta bħala impjegata taħt il-liġi nazzjonali ta’ l-impjieg.”
8. Skont l-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 2001/23, din id-direttiva għandha tkun mingħajr preġudizzju għal-liġi nazzjonali f’dak li jirrigwarda d-definizzjoni ta’ kuntratt ta’ impjieg jew relazzjoni ta’ impjieg.
9. L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva jistabbilixxi:
“1. Id-drittijiet u l-obbliġi ta’ min jagħmel it-trasferiment ikkawżati minn kuntratt ta’ mpjieg jew minn relazzjoni ta’ mpjieg eżistenti fid‑data tat-trasferiment għandhom, minħabba dan it-trasferiment, jiġu trasferiti lil min lilu jsir it-trasferiment.
L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li, wara d-data tat-trasferiment, min jagħmel it-trasferiment u min lilu jsir it-trasferiment għandhom ikunu impenjati konġuntement u separatament għar-rigward ta’ obbliġi li kienu kkawżati qabel id-data ta’ trasferiment minn kuntratt ta’ impjieg jew relazzjoni ta’ impjieg eżistenti fid-data tat-trasferiment.
2. L-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri approprjati biex jiżguraw li min jagħmel it-trasferiment jinnotifika lil min lilu jsir it-trasferiment bid-drittijiet u l-obbliġi kollha li jkunu trasferiti lil min lilu jsir it-trasferiment skont dan l-Artikolu, sa fejn dawk id-drittijiet u l-obbligi huma jew għandhom ikunu magħrufa minn min jagħmel it-trasferiment fil-ħin tat-trasferiment. Nuqqas minn min jagħmel it-trasferiment li jinnotifika lil min lilu jsir it-trasferiment b’xi dritt jew obbligazzjoni ta’ din ix-xorta m’ għandux jaffettwa t-trasferiment ta’ dak id-dritt jew obbligazzjoni u d-drittijiet ta’ xi impjegati kontra min lilu jsir it-trasferiment u/jew min jagħmel it-trasferiment għar-rigward ta’ dak id-dritt jew l-obbligu.
3. Wara t-trasferiment, min lilu jsir it-trasferiment għandu jkompli josserva t-termini u l-kundizzjonijiet miftiehma f’kull ftehim kollettiv skont l-istess kondizzjonijiet applikabbli għal min jagħmel it-trasferiment taħt dak il-ftehim, sad-data li fiha l-ftehim kollettiv jispiċċa jew jiskadi jew sad-dħul fis-seħħ jew l-applikazzjoni ta’ ftehim kollettiv ieħor.
L-Istati Membri jistgħu jillimitaw il-perjodu għall-osservazzjoni ta’ dawn it-termini u kundizzjonijiet bil-kundizzjoni li dan ma jkunx anqas minn sena wahda.
[…]”
10. L-Artikolu 4 tad-Direttiva 2001/23 jistipula:
“1. It-trasferiment ta’ impriża, negozju jew xi parti mill-impriza jew negozju m’għandux fih innifsu jikkostitwixxi bażi għal tkeċċija minn min jagħmel it-trasferiment jew minn min lilu jsir it-trasferiment. Din id-dispożizzjoni m’għandhiex tkun ta’ xkiel għal tkeċċijiet li jistgħu iseħħu għal raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ l-organizzazzjoni li jinvolvu bidliet fin-nies li jkunu jaħdmu.
L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li l-ewwel subparagrafu ma japplikax għal ċerti kategoriji speċifiċi ta’ mpjegati li mhumiex koperti mil-liġijiet jew mill-prattika ta’ l-Istati Membri għar-rigward ta’ protezzjoni kontra t-tkeċċija.
2. Jekk il-kuntratt ta’ l-impjieg jew ir-relazzjoni tax-xogħol jintemmu minħabba li t-trasferiment jinvolvi bidla sostanzjali fil-kundizzjonijiet tax-xogħol għad-detriment ta’ l-impjegat, min jimpjega għandu jitqies bħala responsabbli għat-tmiem tal-kuntratt ta’ l-impjieg jew ir-relazzjoni ta’ l-impjieg.”
B – Il-liġi nazzjonali
11. L-Artikolu 610(1) tal-Ktieb 7 tal-Kodiċi Ċivili Olandiż (Burgerlijk Wetboek) jiddefinixxi kuntratt ta’ impjieg skont il-liġi Olandiża kif ġej:
“Il-kuntratt ta’ impjieg huwa l-kuntratt fejn waħda mill-partijiet, min jaħdem, jobbliga ruħu, għal żmien definit u bi skambju għal salarju, li jforni x-xogħol lill-parti l-oħra, il-persuna li timpjega.”
12. L-Artikolu 663 tal-Ktieb 7 tal-Kodiċi Ċivili Olandiż jistabbilixxi:
“Mill-fatt tat-trasferiment ta’ impriża, id-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw għall‑persuna li timpjega, fil-ħin tat-trasferiment, minn kuntratt ta’ impjieg konkluż bejn il-persuna li timpjega u l-impjegat assenjati ma’ din l‑impriża, huma ttrasferiti ipso iure lil min lilu jsir trasferiment. Waqt perijodu ta’ sena wara t‑trasferiment, il-persuna li timpjega tibqa’ wkoll solidalment responsabbli flimkien ma’ min lilu sar it-trasferiment għall‑obbligi li joħorġu mill-kuntratt ta’ impjieg li ġew maħluqa qabel it-trasferiment.”
II – Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
13. Fil-grupp Heineken, il-persunal kollu huwa impjegat minn Heineken Nederlands Beheer BV (5). HNB għaldaqstant għandha r-rwol ta’ persuna ċentrali li timpjega u tqassam il-membri tal-persunal f’kumpanniji differenti operattivi tal-grupp Heineken fil-Pajjiżi l-Baxxi.
14. J. Roest kien impjegat mill-HNB mis-17 ta’ Lulju 1985 sal-1 ta’ Marzu 2005 fil-pożizzjoni ta’ kollaboratur fid-dipartiment tal-“forniment tal-ikel”. Huwa ġie ttrasferit mill-HNB, flimkien ma’ madwar 70 kollaboratur oħrajn tal-istess dipartiment, għall-kumpannija Heineken Nederland BV (6) li, sal-1 ta’ Marzu 2005, kienet tipprovdi l-ikel lill-impjegati tal-grupp Heineken f’postijiet varji. Fil-kuntest ta’ dan it-trasferiment, kien japplika l-ftehim kollettiv konkluż fi ħdan l-HNB.
15. J. Roest huwa membru tal-FNV Bondgenoten (7), trejdjunjin li għandha b’mod partikolari l-għan li tħares l-interessi tal-membri tagħha fil-qasam tal-kundizzjonijiet tal-impjieg u l-pagi, b’mod partikolari fil-konklużjoni ta’ ftehim kollettiv.
16. Heineken Nederland iddeċidiet li tissubkuntratta l-attivitajiet tagħha ta’ forniment tal-ikel lil Albron Catering BV (8) mill-1 ta’ Marzu 2005.
17. Albron teżerċita fuq it-territorju kollu tal-Pajjiżi l-Baxxi, partikolarment, attività ta’ forniment ta’ ikel, jiġifieri l-ġestjoni u l-provvista ta’ servizzi ta’ catering, partikolarment fil-qasam ta’ ristoranti ta’ impriżi, kemm fis-settur privat u kif ukoll fis-settur pubbliku, abbażi ta’ kuntratt konkluż għal dan il-għan ma’ klijent.
18. J. Roest kien daħal jaħdem ma’ Albron, fl-1 ta’ Marzu 2005, bħala kollaboratur fid-dipartiment “ristoranti ta’ impriżi”.
19. L-FNV u J. Roest ressqu lil Albron quddiem il-Kantonrechter (Qorti Kantonali) sabiex jiġi deċiż li t-trasferiment tal-attività ta’ forniment ta’ ikel li seħħ fl-1 ta’ Marzu 2005 bejn Heineken Nederland u Albron huwa trasferiment ta’ impriża skont id-Direttiva 2001/23 u li l-ħaddiema impjegati mill-HNB li ġew ittrasferiti minn Heineken Nederland daħlu fl-impjieg ipso iure ma’ Albron sa mill-1 ta’ Marzu 2005.
20. L-FNV u J. Roest talbu wkoll li Albron kellha tiġi kkundannata tapplika l-kuntratt ta’ impjieg konkluż bejn Albron u J Roest, b’effett retroattiv mill-1 ta’ Marzu 2005, il-kundizzjonijiet li kienu japplikaw bejn HNB u J. Roest sa dik id-data u li, f’dak li għandu x’jaqsam mal-arretrati fil-pagi dovuti mill-1 ta’ Marzu 2005, kellhom jiġu imposti fuq Albron iż-żieda legali ta’ 50 % kif ukoll l-interessi legali minn meta nħoloq tali dejn. L-FNV u J. Roest fl-aħħar nett talbu li Albron tiġi kkundannata tħallas l-ispejjeż.
21. Permezz ta’ sentenza mogħtija fil-15 ta’ Marzu 2006, il-Kantonrechter laqgħet dawn it-talbiet, bl-eċċezzjoni taż-żieda legali ta’ 50 %.
22. Il-Gerechtshof te Amsterdam (il-Qorti tal-Appell ta’ Amsterdam) (il-Pajjiżi l-Baxxi) indikat li skont id-duttrina dominanti, l-applikazzjoni tal-Artikolu 633 tal-Ktieb 7 tal-Kodiċi Ċivili Olandiż hija suġġetta għall-kundizzjoni li min jagħmel it-trasferiment ikun il-persuna li tħaddem lill-impjegati kkonċernati.
23. Kien f’dan il-kuntest li l-Gerechtshof te Amsterdam iddeċidiet li twaqqaf il-proċeduri u li tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1) Id-Direttiva 2001/23 […] għandha tiġi interpretata fis-sens li trasferiment ta’ drittijiet u obbligi lil min lilu jsir it-trasferiment kif previst fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 3(1) iseħħ biss jekk min jagħmel it-trasferiment tal-impriża li għandha tiġi ttrasferita jkun ukoll il-persuna formali li timpjega lill-ħaddiema kkonċernati, jew il-protezzjoni tal-ħaddiema intiża mid-direttiva timplika li, fil-każ ta’ trasferiment ta’ kumpannija operattiva li tappartjeni għal grupp, id-drittijiet u l-obbligi eżistenti fir-rigward tal-ħaddiema assenjati ma’ din l-impriża jiġu ttrasferiti lil min lilu jsir it-trasferiment jekk il-persunal kollu li jaħdem fi ħdan il-grupp ikun impjegat minn kumpannija (li tappartjeni wkoll għal dan il-grupp) li għandha bħala għan il-ġestjoni tal-persunal u li tiffunzjona bħala persuna ċentrali li timpjega?
2) Kif għandha tkun ir-risposta għat-tieni parti tal-ewwel domanda jekk il-ħaddiema msemmija iktar ’il fuq assenjati ma’ waħda mill-impriżi tal-grupp ikunu impjegati minn kumpannija oħra li tappartjeni wkoll għall-istess grupp imma li ma hijiex kumpannija li għandha bħala għan il-ġestjoni tal-persunal kif deskritt fl-ewwel domanda?”
III – Analiżi
24. B’dawn id-domandi preliminari, il-qorti tar-rinviju essenzjalment qed tistaqsi jekk id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2001/23 humiex applikabbli fil-każ tat-trasferiment ta’ kumpannija li tappartjeni għal grupp wieħed, meta l-impjegati assenjati b’mod permanenti ma’ din il-kumpannija huma impjegati formalment minn kumpannija oħra fil-grupp.
25. Preliminarjament, jista’ jkun utili li jiġi ppreċiżat li d-Direttiva 2001/23 ma tistax tiġi applikata direttament mill-qorti nazzjonali, inkwantu l-kawża prinċipali hija bejn żewġ individwi privati. Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, direttiva qatt ma tista’ toħloq obbligi imposti fuq individwu partikolari u għalhekk ma għandhiex effett “orizzontali dirett”, anki jekk id-dispożizzjonijiet tagħha jkunu ċari u preċiżi (9).
26. Madankollu, id-domandi mressqa ma humiex se jiġu kkunsidrati bħala irrilevanti peress li huwa daqstant ieħor paċifiku li qorti nazzjonali, f’sitwazzjoni tali, hija obbligata tinterpreta l-assjem tal-liġi interna tagħha, sakemm possibbli, fid-dawl tat-test u tal-għan tad-direttiva rilevanti sabiex jintlaħaq ir-riżultat mixtieq minnha (10). Huwa wkoll stabbilit mill-ġurisprudenza li, fil-każ fejn ir-riżultat stipulat mid-direttiva inkwistjoni, meta hija tikkonferixxi drittijiet lil persuni partikolari, ma jistax jintlaħaq b’dan il-mod, id-dritt tal-Unjoni jimponi fuq l-Istati Membri li jikkumpensaw id-danni kkawżati lil dawn il-persuni partikolari bit-traspożizzjoni ħażina tagħhom ta’ din id-direttiva (11).
27. Id-domanda dwar jekk id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/23 humiex applikabbli fil-kawża prinċipali hija intiża għalhekk sabiex tistabbilixxi jekk id-dritt Olandiż, b’mod partikolari l-Artikolu 663 tal-Ktieb 7 tal-Kodiċi Ċivili Olandiż, għandux jiġi applikat fil-kawża preżenti b’mod li jintlaħaq ir-riżultat mixtieq minnha.
28. Albron u l-Gvern Olandiż isostnu li d-Direttiva 2001/23 ma hijiex applikabbli fil-każ inkwistjoni għal raġunijiet varji li jistgħu jitqassru kif ġej.
29. Huma jsostnu li minn qari konġunt tal-Artikoli 2(1) u 3(1) tad-Direttiva 2001/23 jirriżulta li impjegat ma jibbenefikax mid-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva ħlief jekk għandu kuntratt ta’ impjieg li jorbot lill-impriża ttrasferita u jekk jeżerċita l-attivitajiet tiegħu fi ħdan din l-impriża. Dawn il-kundizzjonijiet ġew ikkonfermati mill-ġurisprudenza.
30. Is-sitwazzjoni li fiha l-impjegati jiġu ttrasferiti fi ħdan grupp se tkun komparabbli ma’ dik ta’ impjegati temporanji, li jagħmlu parti mill-entità ekonomika kkostitwita mill-impriża temporanja u li ma tistax tibbenefika mid-Direttiva 2001/23 ħlief f’każ ta’ trasferiment tagħha, u mhux fil-każ ta’ trasferiment tal-impriża li tużaha. Bl-istess argument, il-Gvern Olandiż għandu dubji dwar il-punt jekk l-impjegati ttrasferiti jistgħux jiġu kkunsidrati bħala li jagħmlu parti mill-entità ekonomika li tippersisti u li trid tikkostitwixxi l-impriża ttrasferita.
31. Barra minn hekk, kumpanniji differenti fl-istess grupp ma jistgħux jiġu ttrattati bħala persuna waħda li timpjega, peress li fis-sentenza Allen et (12) ġie deċiż li d-Direttiva 2001/23 kienet applikabbli f’każ ta’ trasferiment intern fl-istess grupp ta’ kumpanniji.
32. Fl-aħħar, l-estensjoni tal-kamp tal-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23 għal sitwazzjonijiet ta’ trasferimenti ta’ ħaddiema toħloq inċertezza ġuridika kbira. Għalhekk iqumu l-kwistjonijiet dwar jekk din is-soluzzjoni tapplikax biss għal trasferimenti ta’ impjegati fl-istess grupp ta’ impriżi u dwar it-tul tat-trasferiment li jista’ jirriżulta fit-trasferiment ta’ obbligi lil min lilu jsir it-trasferiment.
33. Il-gvern Olandiż jenfasizza li estensjoni tali tkun tista tirrendi t-trasferiment ta’ impriża ħafna inqas attrajenti għal min lilu jsir it-trasferiment. Barra minn dan, hija twassal sabiex tagħti protezzjoni doppja lill-impjegati ttrasferiti, li għalhekk ikunu mħarsa wkoll mid-Direttiva 2001/23 f’każ ta’ trasferiment tal-impriża li timpjega formalment.
34. Jiena ma naqbilx ma’ dawn l-oġġezzjonijiet. Bħall-konvenuti fil-kawża prinċipali u l-Kummissjoni tal-Kommunitajiet Ewropej, jiena nemmen illi d-Direttiva 2001/23 hija applikabbli fis-sitwazzjoni inkwistjoni, u dan għar-raġunijiet segwenti.
35. Id-domanda li qed tiġi eżaminata ma ssibx risposta ċara u preċiża fil-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2001/23, b’mod partikolari fid-definizzjoni tal-kunċett ta’ min jagħmel it-trasferiment li tidher fl-Artikolu 2(1)(a) ta’ din id-direttiva, jew fl-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva li jittratta d-drittijiet tal-impjegati. Skont il-ġurisprudenza, huwa għalhekk skont l-iskema tad-Direttiva 2001/23 u l-għan li hija tfittex, li għandu jiġi evalwat jekk din id-direttiva għandhiex tiġi applikata għas-sitwazzjoni inkwistjoni (13).
36. Infakkar li d-Direttiva 2001/23 għandha bħala għan li tipproteġi lill-impjegati f’każ ta’ trasferiment. Skont ġurisprudenza stabbilita, hija għandha l-għan li tiżgura l-kontinwità tar-relazzjonijiet tal-impjieg eżistenti fil-qafas ta’ entità ekonomika, indipendentement minn bidla tal-proprjetarju (14). Huwa skont dan il-għan li l-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod sistematiku minn meta hija kienet qajmet l-interpretazzjoni tad-Direttiva 77/187, speċifikat il-kundizzjonijiet tal-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam tat-trasferiment ta’ impriża (15).
37. L-iskrutinju tal-ġurisprudenza dwar il-kundizzjonijiet tal-applikazzjoni tagħti lok sabiex wieħed jasal għall-insenjamenti segwenti, li huma rilevanti għad-domanda li qed tiġi eżaminata.
38. Fl-ewwel lok, id-Direttiva 2001/23 għandha l-għan li tiġi applikata għat-trasferimenti kollha ta’ entità ekonomika, jiġifieri trasferiment ta’ grupp ta’ persuni u ta’ beni organizzati b’mod stabbli, u li jippermetti l-eżerċizzju ta’ attività ekonomika u li jsegwi għan speċifiku (16).
39. Għalhekk hija l-appartenenza tal-impjegat għall-entità ttrasferita li tipprovdilu l-benefiċċji tad-drittijiet ikkonferiti minn din id-direttiva. Għalhekk, fis-sentenza Botzen et (17), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, f’każ ta’ trasferiment parzjali ta’ impriża, huma biss l-impjegati li jappartjenu lill-parti ttrasferita li jistgħu jipprevalixxu ruħhom mill-garanziji li jirriżultaw mid-Direttiva 77/187. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, l-uniku kriterju determinanti għat-trasferiment tad-drittijiet u l-obbligi tal-impjegati huwa jekk kienx hemm jew le t-trasferiment tas-servizz li fih kienu assenjati u fil-qafas ta’ liema kienet seħħet, mill-perspettiva tal-organizzazzjoni, ir-relazzjoni tal-impjieg tagħhom (18).
40. Fit-tieni lok, ir-regoli tad-Direttiva 2001/23 huma imperattivi, tat-tip li mhux permess li wieħed jidderoga minnhom b’mod sfavorevoli għall-impjegati (19). Ir-relazzjonijiet tal-impjieg eżistenti fi ħdan l-entità ttrasferita jiġu trażmessi ipso iure lil min lilu jsir it-trasferiment sa mill-jum tat-trasferiment. It-trasferiment ta’ dawn ir-relazzjonijiet ma jkunx għalhekk suġġett għall-volontà ta’ min jagħmel it-trasferiment jew ta’ min lilu jsir it-trasferiment u dan tal-aħħar ma jistax jopponi jew jirrifjuta li jeżegwixxi l-obbligi tiegħu (20).
41. Meta neżamina s-sitwazzjoni inkwistjoni fid-dawl ta’ dawn l-elementi, nista’ niddeduċi l-konklużjonijiet segwenti.
42. L-ewwel nett, impjegat li, fil-kuntest ta’ relazzjoni bejn kumpanniji li jappartjenu għall-istess grupp, huwa impjegat formalment f’kumpannija f’dan il-grupp u assenjat b’mod permanenti ma’ kumpannija oħra tal-grupp imsemmi, għandu ma’ din tal-aħħar, relazzjoni stabbli, komparabbli sa ċertu punt ma’ dik li kienet teżisti li kieku ġie impjegat direttament magħha.
43. Fil-fatt, minn naħa waħda, impjegat tali huwa integrat fl-istruttura ta’ din il-kumpannija li magħha ġie ttrasferit u jikkontribwixxi għall-eżerċizzju tal-attività ekonomika tagħha. Min-naħa l-oħra, minħabba l-karattru permanenti tat-trasferiment tiegħu, ir-relazzjoni tal-impjieg tiegħu ma’ din il-kumpannija hija twila daqs dik li tirriżulta mill-kuntratt tal-impjieg mal-kumpannija li timpjega. Il-kumpannija li magħha ġie ttrasferit tista’ b’hekk tuża lill-impjegat għal tul ta’ żmien indeterminat, u tista’ tħarrġu skont il-bżonnijiet tagħha. Hija tibbenefika wkoll mill-esperjenza li dan l-impjegat akkwista fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet fis-servizz tagħha, jekk ikun il-każ, għat-tul kollu tal-ħajja professjonali tiegħu, kif hija tkun tista’ tagħmel li kieku hija kienet il-persuna li timpjegah formalment.
44. Relazzjoni tal-impjieg tali għalhekk hija distinta nettament minn dik li kumpannija tali jkun jista’ jkollha ma’ impjegat temporanju. Fil-fatt, impjegat temporanju huwa mqiegħed għad-dispożizzjoni ta’ kumpannija li tagħmel użu mis-servizzi tiegħu biss b’mod temporanju (21). Huwa ma ntgħażilx b’mod personali minn din il-kumpannija imma ntgħażel mill-impriża temporanja, li ddistingwietu minn fost l-impjegati kollha tagħha minħabba l-abbiltà tiegħu li jissodisfa l-ħtiġijiet espressi mill-kumpannija li tuża s-servizzi tiegħu.
45. L-analiżi magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Jouini et, iċċitata iktar ’il fuq, li impjegat temporanju, fid-dawl tal-kundizzjonijiet tal-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23, huwa marbut mal-impriża ta’ xogħol temporanju li timpjegah u għalhekk ma tistax tiġi applikata għas-sitwazzjoni ta’ impjegat li ġie ttrasferit fl-istess grupp stess, bħal fil-każ inkwistjoni f’din il-kawża.
46. Fir-rigward tal-għan u l-iskema tad-Direttiva 2001/23, il-mod tal-organizzazzjoni tar-relazzjonijiet tax-xogħol fi ħdan grupp ta’ kumpanniji bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandhom jiġu għalhekk mifhuma, fil-fehma tiegħi, bħallikieku l-kumpannija li timpjega tikkonkludi l-kuntratti tax-xogħol tal-impjegati tal-grupp għan-nom ta’ kull waħda mill-kumpanniji operattivi li magħhom huma assenjati.
47. Għaldaqstant, iċ-ċirkustanza li l-kuntratti tax-xogħol tal-impjegati assenjati mal-kumpannija ttrasferita ġew konklużi ma’ kumpannija oħra fil-grupp ma għandhiex tkun ostakolu għal dawk id-drittijiet u obbligi li jirriżultaw minn dawn il-kuntratti li ġew trażmessi lil min lilu jsir it-trasferiment. Jiena nsemmi wkoll bħala prova l-fatt li, fil-kawża preżenti, il-kuntratti tax-xogħol tal-impjegati tal-kumpannija ttrasferita ġew terminati mill-kumpannija li timpjega sa mit-trasferiment.
48. Kuntrarjament għal Albron u għall-Gvern Olandiż, ma naħsibx li l-pożizzjoni adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Allen et, iċċitata iktar ’il fuq, tipprekludi din l-analiżi. Din il-pożizzjoni tfisser li impjegat assenjat ma’ Heineken Nederland seta’ jibbenefika wkoll mill-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23 jekk din il-kumpannija, minflok ġiet ittrasferita lil Albron, kumpannija terza meta mqabbla mal-grupp Heineken, ġiet ittrasferita lil kumpannija operattiva oħra f’dan il-grupp. Ma narax għaliex il-fatt li din id-direttiva hija applikabbli wkoll f’każ tali għandu jipprekludi l-applikazzjoni tagħha f’każ ta’ trasferiment lil kumpannija li ma tappartjenix għall-imsemmi grupp. Il-possibbiltà tal-applikazzjoni ta’ din id-direttiva f’dawn iż-żewġ każijiet, min-naħa l-oħra, hija konformi mal-għan ta’ din id-direttiva li tiżgura l-ħarsien tad-drittijiet tal-impjegati f’kull każ ta’ trasferiment tal-impriża tagħhom.
49. Fl-aħħar nett, inħoss li hija meħtieġa l-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23 fis-sitwazzjoni inkwistjoni sabiex jiġi evitat li gruppi ta’ kumpanniji, fl-organizzazzjoni tar-relazzjonijiet tal-impjieg bl-istess mod tal-grupp Heineken, ma jkunux jistgħu jevitaw l-applikazzjoni tagħha.
50. Ta’ min ifakkar li d-Direttiva 2001/23, peress li tipprevedi t-trasferiment awtomatiku lil min lilu jsir it-trasferiment tal-obbligi li jirriżultaw mir-relazzjonijiet tal-impjieg fid-data tat-trasferiment, timponi fuq dak li lilu jsir it-trasferiment obbligi li jnaqqsu b’mod proporzjonali l-valur ekonomiku ta’ tali tranżazzjoni. Kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tiddeċiedi li tali direttiva ma hijiex applikabbli fis-sitwazzjoni inkwistjoni, jeżisti riskju reali li l-gruppi ta’ kumpanniji jadottaw dan it-tip ta’ struttura fir-relazzjonijiet tal-impjieg tagħhom sabiex jevitaw l-applikazzjoni tagħha f’każ ta’ trasferiment.
51. L-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23 allura f’dak il-każ tkun qed titħalla fid-diskrezzjoni tal-gruppi ta’ kumpanniji, u dan ikun kontra n-natura imperattiva ta’din id-direttiva u l-għan li hija tipprova tilħaq.
52. Lanqas fl-oġġezzjonijiet l-oħrajn imressqa minn Albron u mill-Gvern Olandiż ma nara raġunijiet validi sabiex nasal għal soluzzjoni differenti.
53. Qabel xejn, għal dak li jikkonċerna, fl-ewwel lok, ir-riskju li l-ħaddiema hekk ittrasferiti jiġu offruti protezzjoni doppja, jiġifieri kemm f’każ ta’ trasferiment ta’ kumpannija li magħha ġew ittrasferiti u kif ukoll f’każ ta’ trasferiment tal-kumpannija li timpjega l-ħaddiema, ma narax kif, jekk dan jista’ jkun il-każ, din tista’ tikkostitwixxi diffikultà reali. A priori, din l-eventwalità, jekk kompatibbli mad-Direttiva 2001/23, fil-fatt tgħin fil-protezzjoni tal-impjegati.
54. Għal dak li jikkonċerna, imbagħad, ir-riskju ta’ inċertezza legali li l-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23 fis-sitwazzjoni inkwistjoni tista’ tiġġenera fir-rigward tal-estensjonijiet possibbli ta’ din is-soluzzjoni f’każijiet oħra ta’ trasferiment, ma nemminx li dan jikkostitwixxi xi ostakolu.
55. Ikkunsidrajt, fir-rigward tad-domanda eżaminata, li l-kriterju determinanti għall-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23 huwa l-istabbiltà tar-rabta bejn l-impjegat u l-entità ekonomika ttrasferita. F’din il-kawża, l-evalwazzjoni ta’ din l-istabbiltà ma toħloqx diffikultajiet, peress li l-impjegat inkwistjoni ġie assenjat sa mir-reklutaġġ tiegħu u b’mod permanenti mal-kumpannija ttrasferita. Jispetta lill-Qorti tal-Ġustizzja, jekk ikun il-każ, li tippreċiża ulterjorment jekk u taħt liema kundizzjonijiet din is-soluzzjoni trid tiġi estiża għal każijiet oħrajn ta’ trasferiment. L-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam tat-trasferiment ta’ impriża kkonsistiet, prinċipalment, fil-preċiżazzjoni tal-kamp tal-applikazzjoni ta’ dan id-dritt fil-kuntest tad-diversità kbira ta’ sitwazzjonijiet li bihom il-ġurisdizzjonijiet nazzjonali jiġu kkonfrontati. L-eventwalità ta’ estensjoni tas-soluzzjoni proposta għal każijiet oħrajn ma tistax, f’kull każ, tiġġustifika l-esklużjoni tal-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23 f’din il-kawża.
56. Jimmerita wkoll li jiġi analizzat punt finali ieħor. Albron allegat, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, li l-Qorti tal-Ġustizzja, kieku kellha tiddeċiedi li d-Direttiva 2001/23 hija applikabbli għas-sitwazzjoni inkwistjoni, għandha tillimita l-effett retroattiv tas-sentenza tagħha għall-kawżi pendenti quddiemha.
57. Hija ssostni li n-numru ta’ talbiet diretti kontra HNB u impriżi oħrajn li kienu pproċedew għal trasferiment se jkun “konsiderevoli” u li HNB diġà ħallset pagamenti ta’ tmiem l-impjieg lil min daħal jaħdem ma’ Albron. Hija tesponi wkoll li l-operaturi ekonomiċi jista’ jkollhom aspettattivi leġittimi, fid-dawl tal-ġurisprudenza, fil-fatt li l-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23 hija suġġetta għall-konklużjoni ta’ kuntratt tal-impjieg ma’ min jagħmel it-trasferiment.
58. Ma nħossx li din it-talba għandha tintlaqa’. Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, huwa biss b’mod eċċezzjonali li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’, fl-applikazzjoni tal-prinċipju ġenerali ta’ ċertezza legali inerenti fl-ordni ġuridiku tal-Unjoni, tillimita l-possibbiltà għal dawk kollha interessati li jinvokaw dispożizzjoni li hija interpretat bl-iskop li tikkontesta relazzjonijiet ġuridiċi stabbiliti in bona fide (22). Limitazzjoni tali hija possibbli biss jekk jiġi aċċertat li l-applikazzjoni retroattiva tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tista’ toħloq riskju ta’ riperkussjonijiet ekonomiċi serji (23).
59. L-affermazzjonijiet ta’ Albron ma ġew sostanzjati bl-ebda prova li tistabbilixxi l-eżistenza ta’ dak ir-riskju. Fi kwalunkwe każ, il-fatt li l-HNB kienet diġà ħallset pagamenti ta’ tmiem l-impjieg lill-impjegati li bdew jaħdmu ma’ Albron ma huwiex rilevanti.
60. Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, nipproponi għalhekk lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tiddeċiedi li l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/23 għandu jiġi interpretat fis-sens li din id-dispożizzjoni hija applikabbli għall-każ ta’ trasferiment ta’ kumpannija li tappartjeni għal grupp, meta l-impjegati assenjati b’mod permanenti ma’ din il-kumpannija jiġu impjegati formalment minn kumpannija oħra fl-istess grupp.
IV – Konklużjoni
61. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li d-domandi mressqa mill-Gerechtshof te Amsterdam jiġu risposti kif ġej:
“L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE, tat-12 ta’ Marzu 2001, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet tal-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji, għandu jiġi interpretat fis-sens li din id-dispożizzjoni hija applikabbli fil-każ ta’ trasferiment ta’ kumpannija li tappartjeni għal grupp, meta l-impjegati assenjati b’mod permanenti ma’ din il-kumpannija jiġu impjegati formalment minn kumpannija oħra fi ħdan l-istess grupp.”
1 – Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2 – Direttiva tat-12 ta’ Marzu 2001 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet tal-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5 Vol. 4 p. .98)
3 – Direttiva tal-14 ta’ Frar 1977 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relattivi għall-ħarsien tad-drittijiet tal-impjegati f’każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ negozji (ĠU L 61, p. 26).
4 – Direttiva tad-29 ta’ Ġunju 1998 li temenda d-Direttiva 77/187/KEE (ĠU L 201, p. 88).
5 – Iktar ’il quddiem “HNB”.
6 – Iktar ’il quddiem “Heineken Nederland”.
7 – Iktar ’il quddiem “FNV”.
8 – Iktar ’il quddiem “Albron”.
9 – Sentenzi tal-14 ta’ Lulju 1994, Faccini Dori (C‑91/92, Ġabra p. I-3325, punt 20), u tad-19 ta’ Jannar 2010, Kücükdeveci (C‑555/07, Ġabrap. I-365, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
10 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-5 ta’ Ottubru 2004, Pfeiffer et (C‑397/01 sa C‑403/01, Ġabra 2004 p. I‑8835, punt 113 u l-ġurisprudenza ċċitata)
11 – Sentenza tal-4 ta’ Lulju 2006, Adenelar et (C‑212/04, Ġabra p. I‑6057, punt 112).
12 – Sentenza tat-2 ta’ Diċembru 1999 (C‑234/98, Ġabra 1999 p. I‑8643).
13 – Sentenza tat-12 ta’ Frar 2009, Klarenberg (C‑466/07, Ġabra, p. I-803, punt 37).
14 – Sentenza tat-13 ta’ Settembru 2007, Jouini et (C‑458/05, Ġabra, p. I-7301, punt 23).
15 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-18 ta’ Marzu 1986, Spijkers (C‑24/85, Ġabra p. 1119, punt 11) u Klarenberg, iċċitata iktar ’il fuq (punt 43).
16 – Sentenza Jouini et, iċċitata iktar ’il fuq (punt 31).
17 – Sentenza tas-7 ta’ Frar 1985 (186/83, Ġabra p. 519).
18 – Ibid., (punt 14).
19 – Sentenza tal-11 ta’ Ġunju 2009, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑561/07, Ġabra p. I-4959).
20 – Sentenza tal-14 ta’ Novembru 1996, Rotsart de Hertaing (C‑305/94, Ġabra p. I‑5927, punt 20).
21 – Ara d-Direttiva tal-Kunsill 91/383/KEE, tal-25 ta’ Ġunju 1991, li tissupplementa l-miżuri biex jinkoraġġixxu t-titjib fis-sigurtà u s-saħħa fix-xogħol tal-ħaddiema li għandhom relazzjoni ta’ impjieg b’dewmien fiss jew ta’ impjieg temporanju (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5 Vol. 1,p. 418), u d-Direttiva 2008/104/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-19 ta’ Novembru 2008, dwar xogħol temporanju permezz ta’ aġenzija (ĠU L 327, p. 9).
22 – Sentenza tas-6 ta’ Marzu 2007, Meilicke et (C‑292/04, Ġabra p. I‑1835, punt 35).
23 – Sentenza tal-15 ta’ Marzu 2005, Bidar (C‑209/03, Ġabra p. I‑2119, punt 69).
Full & Egal Universal Law Academy