EUR-Lex -  62009CC0343 - MT

KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

KOKOTT

ippreżentati fis-6 ta’ Mejju 2010 1(1)

Kawża C‑343/09

The Queen, fuq istanza ta’

Afton Chemical Limited

vs

Secretary of State for Transport

[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court, ir-Renju Unit)]

“Direttiva 98/70/KE – Kwalità tal-karburanti tal-petrol u tad-diżil – Direttiva 2009/30/KE – Użu ta’ addittivi metalliċi fil-karburanti – Valur massimu permess ta’ methylcyclopentadienyl manganese tricarbonyl (MMT) – Validità – Proporzjonalità – Prinċipju ta’ prekawzjoni”

I –    Introduzzjoni

1.        Il-methylcyclopentadienyl manganese tricarbonyl (iktar ’il quddiem “MMT”) huwa addittiv metalliku li jiġi miżjud mal-karburanti għall-vetturi bil-mutur. Permezz tad-dispożizzjonijiet li huma suġġetti għall-proċeduri attwali, l-Unjoni Ewropea introduċiet limiti kwantitattivi iebsin għall-użu tal-MMT u obbligi dwar it-tikkettar għall-addittivi metalliċi peress li teżisti l-biża’ li dawn tal-aħħar jistgħu jkunu ta’ ħsara għas-saħħa tal-bniedem u jistgħu jagħmlu ħsara għall-apparat li huwa maħsub għat-tnaqqis ta’ emissjonijiet ta’ dħaħen.

2.        L-iktar produttur importanti tal-MMT jikkunsidra li din il-biża’ hija manifestament infondata. Għalhekk dan isostni li d-dispożizzjonijiet inkwistjoni jiksru diversi prinċipji tad-dritt Komunitarju u b’mod partikulari l-prinċipju ta’ prekawzjoni, il-prinċipju ta’ proporzjonalità u l-prinċipju ta’ ugwaljanza. Huwa ressaq dawn l-ilmenti tiegħu quddiem il-High Court of Justice, li issa qed titlob li tingħata deċiżjoni preliminari dwar il-validità tad-dispożizzjonijiet ikkontestati.

II – Il-kuntest ġuridiku

3.        Id-Direttiva 2009/30/KE (2) emendat id-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 98/70/KE tat-13 ta’ Ottubru 1998, dwar il-kwalità tal-karburanti tal-petrol u tad-diżil (3).

4.        Is-suġġett tat-talba għal deċiżjoni preliminari huwa l-Artikolu 8a il-ġdid tad-Direttiva 98/70, li ġie introdott bl-Artikolu 1(8) tad-Direttiva 2009/30. Dan l-Artikolu 8a jillimita l-użu tal-MMT u jistabbilixxi obbligi dwar it-tikkettar għall-addittivi metalliċi fil-karburanti billi jistipula dan li ġej:

“(1)      Il-Kummissjoni għandha twettaq evalwazzjoni tar-riskji għas-saħħa u għall-ambjent mill-użu ta’ additivi metalliċi fil-karburanti u għandha, għal dan l-għan, tiżviluppa metodoloġija għall-ittestjar. Hija għandha tirrapporta il-konklużjonijiet tagħha lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill sal-31 ta’ Diċembru 2012.

(2)      Sakemm tiġi żviluppata l-metodoloġija tal-ittestjar imsemmija fil-paragrafu 1, il-preżenza tal-additiv metalliku methylcyclopentadienyl manganese tricarbonyl (MMT) fil-karburant għandha tkun limitata għal 6 mg ta’ manjeżju [manganiż] kull litru mill-1 ta’ Jannar 2011. Il-limitu għandu jkun ta’ 2 mg ta’ manjeżju [manganiż] kull litru mill-1 ta’ Jannar 2014.

(3)      Il-limitu tal-kontenut ta’ MMT fil-karburanti speċifikati fil-paragarafu 2 għandu jiġi rivedut fuq il-bażi tar-riżultati tal-evalwazzjoni li tkun saret bil-metodoloġija tal-ittestjar imsemmija fil-paragrafu 1. Dan jista’ jitnaqqas għal żero jekk dan ikun ġustifikat mill-evalwazzjoni tar-riskju. Dan ma jistax jiżdied sakemm ma jkunx ġustifikat mill-evalwazzjoni tar-riskju. Din il-miżura, imfassla biex temenda elementi mhux essenzjali ta’ din id-Direttiva għandha tiġi adottata skont il-proċedura regolatorja bi skrutinju msemmija fl-Artikolu 11(4).

(4)      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li tikketta rigward il-kontenut tal-additiv metalliku fil-karburanti tkun esposta kull fejn xi karburant b’additivi metalliċi jkun disponibbli għall-konsumaturi.

(5)      It-tikketta għandu jkollha l-kliem li ġej: “Fih additivi metalliċi”.

(6)      It-tikketta għandha titwaħħal fuq il-post fejn ikun hemm it-tagħrif li jindika t-tip ta’ karburant, f’pożizzjoni viżibbli b’mod ċar. It-tikketta għandha tkun ta’ daqs u ta’ font li tkun ċarament viżibbli u li tkun tista’ tinqara tajjeb.”

5.        F’dan ir-rigward, il-premessa 35 tad-Direttiva 2009/30 tistipula kif ġej:

“L-użu ta’ addittivi metalliċi speċifiċi, u b’mod partikulari l-użu tal- methylcyclopentadienyl manganese tricarbonyl (MMT), jista’ jgħolli r-riskju ta’ ħsara lis-saħħa tal-bniedem u jista’ jikkawża ħsara lill-magni tal-vetturi u lit-tagħmir tal-kontroll tal-emissjonijiet. Bosta manifatturi tal-vetturi jwissu kontra l-użu ta’ karburanti li jkun fihom addittivi metalliċi u l-użu ta’ karburant bħal dan jista’ jannulla l-validità tal-garanziji tal-vetturi. Għalhekk huwa xieraq li l-effetti tal-użu ta’ addittivi metalliċi MMT fil-karburant jiġi rivedut kostantement b’konsultazzjoni ma’ dawk kollha interessati. Sakemm issir aktar reviżjoni huwa neċessarju li jittieħdu passi biex tiġi limitata s-serjetà ta’ kwalunkwe ħsara li tista’ ssir. Għaldaqstant, huwa xieraq li jiġi ffissat limitu massimu għall-użu tal-MMT fil-karburant, ibbażat fuq l-għarfien xjentifiku attwalment disponibbli. Dan il-limitu għandu jiġi rivedut ’il fuq biss jekk l-użu ta’ rati ogħla ta’ dożaġġ jista’ jintwera li ma jikkawżax effetti negattivi. Sabiex jiġi evitat li l-konsumaturi jinvalidaw il-garanziji tal-vetturi tagħhom mingħajr ma jkunu jafu, huwa neċessarju wkoll li jintalab li karburant li jkun fih addittivi metalliċi jkollu dan indikat.”

III – Il-fatti, il-kawża prinċipali u t-talba għal deċiżjoni preliminari

6.        Skont l-indikazzjonijiet tal-qorti ta’ rinviju, ir-rikorrenti, Afton Chemical Limited (iktar ’il quddiem “Afton”), hija kumpannija kummerċjali li għandha l-uffiċċju reġistrat tagħha fir-Renju Unit, u tifforma parti mill-Afton Chemical Group. Il-grupp Afton jipproduċi l-MMT b’mod kummerċjali għall-użu fuq skala mondjali. Kumpannija mill-grupp Afton hija l-proprjetarja tat-trademark “mmt”. Il-kumpanniji fil-grupp Afton huma l-proprjetarji ta’ diversi privattivi, approvati jew fil-proċess li jiġu approvati, fir-rigward tal-MMT. Madankollu, skont dikjarazzjoni li saret minn Afton fil-kawża prinċipali jirriżulta li, minbarra din tal-aħħar, l-MMT għadha qed tiġi prodotta min-numru ristrett ta’ impriżi fiċ-Ċina (4).

7.        Il-qorti tar-rinviju ssostni li, skont id-dikjarazzjonijiet tax-xhieda ippreżentati b’sostenn għat-talba ta’ Afton, l-MMT huwa addittiv metalliku għall-karburanti abbażi tal-manganiż, li ilu jiġi użat biex jiġi mħallat mal-karburanti għal iktar minn 30 sena. Din is-sustanza taqdi prinċipalment funzjoni doppja li tikkonsisti b’mod partikolari fiż-żieda fin-numru ta’ ottani fil-karburanti mingħajr ċomb u biex tagħti protezzjoni kontra l-ħsara fil-valvoli (l-hekk imsejħa reċessjoni fil-pożizzjoni tal-valvoli) fil-vetturi ta’ manifattura iktar qadima u li jaħdmu bil-petrol li fih addittivi minflok iċ-ċomb.

8.        Skont dak li ġie indikat fit-talba għal deċiżjoni preliminari, fil-parti l-kbira tal-pajjiżi tad-dinja ż-żieda ta’ MMT fil-petrol mingħajr ċomb ma hijiex suġġetta għall-ebda restrizzjoni. Qabel ġiet adottata d-Direttiva 2009/30 ma kien jeżisti l-ebda limitu jew restrizzjoni fil-livell Komunitarju rigward l-użu ta’ MMT. Lanqas ma kien jeżisti xi obbligu għat-tikkettar ta’ addittivi metalliċi b’mod ġenerali u tal-MMT b’mod partikolari li japplika f’kull parti tal-Unjoni Ewropea.

9.        Wara r-rikors ippreżentat minn Afton quddiem il-High Court, dik il-qorti għamlet is-segwenti domandi lill-Qorti tal-Ġustizzja, kif talab ir-rikorrent, għal deċiżjoni preliminari fir-rigward tad-Direttiva 2009/30:

“1.      B’riferiment għal dik il-parti tal-Artikolu 1(8) li tintoduċi Artikolu 8(a)(2) ġdid fid-Direttiva 98/70 li jillimita l-użu tal-methylcyclopentadienyl manganese tricarbonyl fil-karburant għal 6 mg Mn kull litru mill-1 ta’ Jannar 2011 u għal 2 mg mill-1 ta’ Jannar 2014, l-impożizzjoni ta’ tali il-limiti hija:

(1)      Illegali minħabba li hija bbażata fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni;

(2)      Illegali minħabba li tikser ir-rekwiżiti tal-prinċipju ta’ prekawzjoni;

(3)      Illegali minħabba li hija nieqsa minn proporzjonalità;

(4)      Illegali minħabba li tmur kontra l-prinċipju tat-trattament ugwali;

(5)      Illegali minħabba li tmur kontra l-prinċipju taċ-ċertezza legali?

2.      B’riferiment għal dik il-parti tal-Artikolu 1(8), li tintroduċi Artikolu 8a(4), (5) u (6) ġdid fid-Direttiva 98/70 li jeħtieġ l-ittikettjar tal-karburanti kollha li fihom additivi metalliċi bil-frażi ‘fih additivi metalliċi’, tali rekwiżit ta’ tikettjar huwa:

(1)      Illegali minħabba li huwa bbażat fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni?

(2)      Illegali minħabba li huwa nieqes minn proporzjonalità?”

10.      L-osservazzjonijiet bil-miktub ġew ippreżentati mhux biss minn Afton, iżda wkoll mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, il-Parlament Ewropew, il-Kunsill Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea. Dawn il-partijiet kollha, bl-eċċezzjoni tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ipparteċipaw ukoll waqt is-seduta li saret fil-15 ta’ April 2010.

IV – Analiżi ġuridika

11.      It-talba għal deċiżjoni preliminari tqiegħed fid-dubju l-validità ta’ żewġ dispożizzjonijiet li jikkonċernaw l-użu tal-MMT. Fl-ewwel lok, is-suġġett tal-kontestazzjoni huma l-limiti massimi stabbiliti għall-użu ta’ din is-sustanza (ara iktar ’l isfel, il-parti B) u, fit-tieni lok, l-obbligu tat-tikkettar tal-karburanti li fihom l-MMT (ara iktar ’l isfel, il-parti Ċ). Madankollu, se neżamina l-ewwel nett l-eċċezzjonijiet imqajjma kontra l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari (ara iktar ’l isfel il-parti A).

A –    Dwar l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari

12.      Huma tnejn ir-raġunijiet li jissemmew biex tiġi kkontestata l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari. L-ewwel nett, skont il-Parlament u l-Kummissjoni, ma hemmx kontroversja reali u effettiva, ladarba l-partijiet fil-kawża inkwistjoni huma tal-istess fehma fuq il-punt ta’ liġi (ara l-paragrafu 1, iktar ’il quddiem). Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ssostni li Afton setgħet tressaq rikors dirett quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja skont l-Artikolu 230 KE kontra d-dispożizzjonijiet ikkontestati, peress li l-kumpannija msemmija kienet eskluża mill-possibbiltà li tikkontesta l-validità ta’ dawn id-dispożizzjonijiet fl-ambitu ta’ proċeduri oħra (ara l-paragrafu 2, iktar ’il quddiem).

1.      Il-kawża prinċipali

13.      Il-Parlament u l-Kummissjoni jsostnu li fil-kawża prinċipali ma hemm ebda kontroversja dwar il-validità tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni. Għalhekk din hija talba għal deċiżjoni preliminari ta’ natura ipotetika u għaldaqstant ma hijiex ammissibbli.

14.      Madankollu, bħala regola wieħed jassumi li talba għal deċiżjoni preliminari ma tkunx ta’ natura ipotetika, anzi li tkun rilevanti biex tiġi deċiża l-kawża inkwistjoni (5). Fil-fatt, meta titqajjem kwistjoni dwar il-validità ta’ att adottat mill-istituzzjonijiet tal-Komunità Ewropea quddiem qorti nazzjonali, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi jekk deċiżjoni dwar dan il-punt hijiex neċessarja sabiex tagħti s-sentenza tagħha u, għaldaqstant, titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar din il-kwistjoni. Konsegwentement, meta d-domandi magħmula mill-qorti nazzjonali jirrigwardaw il-validità ta’ regola tad-dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja hija obbligata, bħala regola, li tiddeċiedi (6).

15.      Huwa biss f’każijiet eċċezzjonali li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha teżamina ċ-ċirkustanzi li fihom tiġi adita mill-qorti nazzjonali sabiex tivverifika l-ġurisdizzjoni tagħha stess (7). Jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita li ċ-ċaħda ta’ talba magħmula minn qorti nazzjonali hija possibbli biss meta jidher b’mod ċar li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt Komunitarju ma għandha l-ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema hija ta’ natura ipotetika jew meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex l-punti ta’ fatt u ta’ liġi meħtieġa sabiex twieġeb b’mod utli għad-domandi magħmula lilha (8). Ħlief f’dawn il-każijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, fil-prinċipju, obbligata li tiddeċiedi fuq id-domandi preliminari li jirrigwardaw l-interpretazzjoni tar-regoli tad-dritt Komunitarju (9). F’dan il-kuntest, il-kunċett tal-interpretazzjoni jinkludi wkoll il-verifika tal-validità tal-atti inkwistjoni (10).

16.      Fil-każ preżenti, huwa ċar l-interess ta’ Afton li tiġi ddikjarata l-invalidità tad-dispożizzjonijiet ikkontestati. Dawn jillimitaw b’mod kunsiderabbli l-possibbiltà tal-użu tal-MMT u għalhekk il-potenzjal kummerċjali tal-impriża msemmija. Għalhekk, almenu sakemm ma ssirx dikjarazzjoni ta’ invalidità bħal din, ir-Renju Unit, irrappreżentat mill-Ministeru tat-Trasport imsejjaħ sabiex jidher quddiem il-qorti, huwa obbligat li jagħmel it-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni, ġaladarba sa dak il-mument wieħed jassumi li huma validi (11). Skont l-indikazzjonijiet li tat Afton, għal din ir-raġuni l-Ministeru ddikjara wkoll, meta rċieva r-rikors, li jrid jittrasponi d-direttiva inkwistjoni. Għalhekk, anki fil-każ li l-Ministeru tat-Trasport ma jqajjimx eċċezzjonijiet espliċiti kontra r-rikors ta’ Afton, madankollu formalment xorta huwa kontra l-pożizzjoni ta’ Afton (12). Għalhekk, in-natura propja tal-kontroversja fil-kawża prinċipali ma tistax titqiegħed fid-dubju.

2.      Fuq il-possibbiltà ta’ rikors dirett

17.      Il-Kummissjoni ssostni wkoll li Afton setgħet resqet rikors skont l-Artikolu 230 KE kontra d-dispożizzjonijiet li qiegħda tikkontesta.

18.      Din l-oġġezzjoni hija bbażata fuq l-hekk imsejħa ġurisprudenza TWD. Skont din il-ġurisprudenza regolament isir definittiv fil-konfront ta’ individwu meta dan għandu jitqies bħala deċiżjoni individwali u li mingħajr ebda dubju seta’ jitlob l-annullament tagħha skont l-Artikolu 230 KE. F’dan il-każ, l-individwu ma jistax iktar jeċċepixxi l-illegalità ta’ dan ir-regolament quddiem il-qorti nazzjonali (13).

19.      Ma huwiex eskluż li fil-każ preżenti Afton setgħet tippreżenta rikors dirett. Imma dan kien ikun jeħtieġ, li konformi mal-Artikolu 230(4) KE, id-dispożizzjonijiet ikkontestati jkunu jikkonċernaw lil Afton direttament u individwalment, b’mod tali li dawn ikunu jistgħu jiġu mqabbla ma’ deċiżjoni meħuda fir-rigward tagħha. Diversi ċirkustanzi jwasslu biex wieħed isostni li Afton, minħabba l-pożizzjoni dominanti tagħha fis-suq tal-MMT u d-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali li tgawdi minnhom f’dak is-settur, tokkupa pożizzjoni partikolari li wieħed ikollu jikkunsidra li hija miltquta individwalment b’regoli speċifiċi li jirregolaw l-użu tal-MMT (14). Barra minn dan, id-dispożizzjonijiet inkwistjoni, għalkemm huma l-konsegwenza ta’ traspożizzjoni, ma jħallu ebda marġni ta’ diskrezzjoni residwali, u b’hekk wieħed għandu jassumi li dawn jippreġudikaw lil Afton direttament (15).

20.      Madankollu, skont il-ġurisprudenza TWD, Afton tispiċċa tiġi eskluża mill-possibbiltà li tikkontesta l-validità tad-dispożizzjonijiet fl-ambitu ta’ proċeduri nazzjonali, fil-każ biss fejn din mingħajr ebda dubju jkollha kull dritt tikkontestahom b’rikors għal annullament stipulat bl-Artikolu 230 KE (16). Madankollu fil-preżent ma jeżistu ebda preċedenti fil-ġurisprudenza f’każijiet analogi li kapaċi jeliminaw kwalunkwe dubju. Il-kwalità tas-suġġett li jista’ jiġi preġudikat b’regolament tista’ tirriżulta dubjuża anki minħabba l-fatt li l-MMT fil-fatt jiġi prodott ukoll minn impriżi Ċiniżi, barra minn Afton, b’mod tali li l-pożizzjoni fis-suq ta’ din tal-aħħar tista’ tkun purament waħda ta’ fatt. Barra minn dan, ladarba d-dispożizzjonijiet ikkontestati huma inklużi f’direttiva, jeżistu dubji anki fir-rigward tan-natura diretta tad-dannu kkawżat. Għalhekk fil-każ inkwistjoni ma hijiex applikabbli l-ġurisprudenza TWD.

21.      Madankollu, f’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tiddeċidi li Afton setgħet mingħajr dubju tippreżenta rikors dirett, tkun meħtieġa, għall-inqas fil-każ preżenti, deroga mill-ġurisprudenza TWD. Fil-fatt, fiċ-ċirkustanzi attwali tal-każ ma jirriżultawx li jeżistu raġunijiet li jiġġustifikaw l-applikazzjoni ta’ dik il-limitazzjoni – li ma hijiex ibbażata fuq dispożizzjoni leġiżlattiva espressa – tad-dritt li tikkontesta quddiem il-qorti l-atti ġuridiċi tal-Unjoni Ewropea.

22.      Il-ġurisprudenza TWD għandha l-għan li tevita li jiġi evitat t-terminu għall-kontestazzjoni (17). Fil-każ li jkun skada t-terminu għall-kontestazzjoni, il-parti interessata li setgħet tippreżenta rikors minnufih quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandux ikollu iktar il-possibbiltà li jikseb stħarriġ dwar l-att ikkontestat permezz tal-proċedura tat-talba għal deċiżjoni preliminari.

23.      Madankollu, Afton f’dan il-kaz kienet diġà ppreżentat rikors quddiem il-High Court fid-29 ta’ Ġunju 2009, jiġifieri qabel sew l-iskadenza tat-terminu stipulat fl-Artikolu 230(5) KE. Id-Direttiva 2009/30 ġiet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej fil-5 ta’ Ġunju 2009. Għalhekk, konformi mal-Artikolu 81(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, it-terminu għall-kontestazzjoni beda jiddekorri mill-20 ta’ Ġunju 2009. Għalhekk, jekk jittieħed inkunsiderazzjoni t-terminu supplimentari ta’ 10 ijiem minħabba raġunijiet ta’ distanza, kien ikun possibbli li jiġi ppreżentat rikors dirett sal-aħħar tax-xahar ta’ Awwissu 2009. Għalhekk, wieħed għandu jeskludi li fil-każ preżenti qed jiġi evitat it-terminu għall-kontestazzjoni. Mill-bqija, ma teżisti ebda dispożizzjoni li tobbliga lil Afton sabiex tressaq każ direttament quddiem il-qrati tal-Unjoni Ewropea. Konsegwentement, mhux neċessarju li jiġi llimitat id-dritt prinċipali ta’ Afton sabiex tirrikorri għal proċedura ta’ dritt nazzjonali dwar il-legalità tal-leġiżlazzjonijiet ikkontestati.

24.      Għalhekk, it-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.

B –    Fuq l-ewwel domanda għal deċiżjoni preliminari – Il-validità tal-limiti kwantitattivi stabbiliti għall-MMT

25.      L-ewwel domanda għal deċiżjoni preliminari, li hija maqsuma f’ħames partijiet, hija bbażata fuq il-limiti massimi stabbiliti għall-MMT. Jien se neżamina dawn il-ħames partijiet tad-domanda fl-istess ordni li saru. Fil-qofol ta’ dak li ntqal hemm il-prinċipju ta’ proporzjonalità, li fl-ambitu tiegħu għandu rwol il-prinċipju ta’ prekawzjoni u, parzjalment, anki l-kwistjoni tal-eżistenza ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni.

1.      Fuq l-ilment fir-rigward tal-eżistenza ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni

26.      Qabel xejn tqajjmet il-kwistjoni jekk il-limiti massimi stabbiliti humiex ibbażati fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni. F’dan ir-rigward, Afton issostni li r-riskji għas-saħħa konnessi mal-użu tal-MMT ma kinux suġġetti għal investigazzjoni u li l-Kummissjoni kienet waslet għall-konklużjoni li l-istat attwali ta’ għarfien dwar ir-riskji għall-ambjent ma jiġġustifika ebda restrizzjoni dwar l-użu tas-sustanza msemmija.

27.      L-ilment rigward l-eżistenza ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni jagħmel referenza għal ġurisprudenza kkonsolidata rigward il-kontroll tal-miżuri bbażati fuq marġni wiesgħa ta’ diskrezzjoni u ta’ għażla (diskrezzjonalità).

28.      F’settur bħal dak li għandna x’naqsmu miegħu hawnhekk, il-leġiżlatur, imsejjaħ jadotta deċiżjonijiet politiċi, ekonomiċi u xjentifiċi u biex jeżegwixxi verifiki kumplessi, għandu għad-dispożizzjoni tiegħu marġni wiesgħa ta’ diskrezzjoni (18). Għal dak l-iskop, huwa jista’ jibbaża ruħu fuq il-pariri espressi minn organi amministrattivi u xjentifiċi, minn gruppi ta’ interessi kif ukoll tal-kollettività. Dawn ir-riżorsi ma humiex aċċessibbli f’miżura ugwali fl-ambitu ta’ proċeduri ġudizzjarji. Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tieħu post il-leġiżlatur tal-Unjoni (19) u tikkontrolla l-modalitajiet li bihom dan tal-aħħar wettaq ir-responsabbiltà politika tiegħu (20).

29.      Madankollu l-eżerċizzju ta’ din is-setgħa diskrezzjonali ma hijiex għalkollox eskluża mill-istħarriġ ġudizzjarju. L-organi Komunitarji, ladarba għandhom setgħa diskrezzjonali wiesgħa, għandhom l-obbligu li jivverifikaw bl-eżattezza u b’mod imparzjali l-elementi kollha li għandhom x’jaqsmu mal-fattispeċi tal-każ (21). U l-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-obbligu mhux biss li tivverifika l-eżattezza materjali tal-provi invokati, il-kredibbiltà tagħhom u l-koerenza tagħhom, iżda għandha wkoll tikkontrolla jekk dawn l-elementi jikkostitwixxux id-data kollha rilevanti li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u jekk humiex tali li jsostnu l-konklużjonijiet li jirriżultaw minnha (22).

30.      Madankollu, kuntrarjament għal dak li ġie sostnut minn Afton, żball ta’ evalwazzjoni minnu nnifsu ma huwiex biżżejjed biex jinvalida att ġuridiku. Il-kwistjoni rilevanti pjuttost hija jekk dak l-iżball huwiex ta’ natura ġuridikament rilevanti.

31.      Il-kwistjoni jekk ċerta informazzjoni xjentifika tiġġustifikax restrizzjoni fuq l-użu tal-MMT għandha x’taqsam mal-konklużjonijiet li l-leġiżlatur jasal għalihom mid-data għad-dispożizzjoni tiegħu. Dawn il-konklużjonijiet jikkostitwixxu s-suġġett tal-verifika tal-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u jistgħu jaffettwaw l-eżami mill-qrib fir-rigward tal-prinċipju ta’ ugwaljanza. Għalhekk, jien se nidħol fil-fond tal-aspett hawn fuq imsemmi fl-ambitu tat-trattazzjoni dwar dawn iż-żewġ prinċipji.

32.      Għalhekk, l-allegat nuqqas ta’ eżami dwar ir-riskji għas-saħħa joħloq il-premessi neċessarji għall-adozzjoni tal-limiti massimi. Id-deċiżjoni dwar dawn tal-aħħar tiġi bbażata fuq l-Artikolu 95 KE, li jippermetti l-approssimazzjoni tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri li għandhom bħala għan tagħhom l-istabbiliment u l-operazzjoni tas-suq intern. Konformi mal-Artikolu 95(3) KE, il-Kummissjoni, fil-proposti tagħha li jikkonċernaw is-saħħa, is-sigurtà, il-ħarsien tal-ambjent u l-protezzjoni tal-konsumatur, għandha tieħu bħala bażi protezzjoni fl-ogħla livell, waqt li tieħu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, kull żvilupp ġdid ibbażat fuq fatti xjentifiċi. Anki l-Parlament Ewropew u l-Kunsill, fil-limiti tal-kompetenzi rispettivi tagħhom, għandhom ukoll ifittxu li jilħqu dan l-objettiv.

33.      Għalhekk, peress li skont il-premessa 35 tad-Direttiva 2009/30 il-limiti massimi għandhom b’mod partikolari bħala objettiv il-protezzjoni tas-saħħa, il-leġiżlatur kien obbligat li jieħu inkunsiderazzjoni tal-iżviluppi ġodda kollha eventwali ibbażati fuq konstatazzjonijiet xjentifiċi rigward ir-riskji possibbli għas-saħħa kkawżati mill-MMT (23). In-nuqqas eventwali li tiġi kkunsidrata l-informazzjoni disponibbli rigward ir-riskji għas-saħħa kkawżati mill-użu tal-MMT jista’ jwassal għal żball manifest ta’ evalwazzjoni fl-applikazzjoni tal-Artikolu 95 KE.

34.      Madankollu, l-obbligu li jiġu kkunsidrati l-iktar żviluppi xjentifiċi reċenti ma jwassalx għal regoli probatorji rigorużi. Min-naħa l-oħra, is-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tal-leġiżlatur komunitarju, li timplika stħarriġ ġudizzjarju limitat tal-eżerċizzju tiegħu - ma tikkonċernax esklużivament in-natura u l-portata tad-dispożizzjonijiet li għandhom jiġu adottati, iżda wkoll, f'ċerta miżura, il-konstatazzjoni tad-data bażika (24).

35.      Madankollu, stħarriġ ġudizzjarju, anki jekk għandu portata limitata, jirrikjedi li l-istituzzjonijiet Komunitarji jkunu f’pożizzjoni li jistabbilixxu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li l-att kien ġie adottat permezz ta’ eżerċizzju effettiv tas-setgħa diskrezzjonali tagħhom. Dan jippresupponi t-teħid tal-evalwazzjoni tal-elementi kollha u taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha tas-sitwazzjoni li dan l-att kien intiż sabiex jirregola (25).

36.      Din l-evalwazzjoni ma għandhiex tirriżulta b’mod iddettaljat mill-motivazzjoni tal-att ġuridiku inkwistjoni. Fil-fatt, jekk ir-regolament inkwistjoni essenzjalment juri l-iskop segwit mill-istituzzjoni Komunitarja, wieħed ikun qed jippretendi ż-żejjed li tingħata motivazzjoni speċifika għad-diversi għażliet ta’ natura teknika li jsiru (26). Pjuttost, id-dubji eventwali rigward evalwazzjoni suffiċjenti ta’ data xjentifika jistgħu jiġu kkontestati b’modi oħra.

37.      Ħafna drabi hija l-istess Kummissjoni li diġà taħseb biex tipprovdi il-bażi għall-evalwazzjoni tad-data xjentifika disponibbli, billi tibbaża l-proposta leġiżlattiva tagħha fuq investigazzjoni eżawrjenti. Il-Parlament u l-Kunsill jistgħu fuq dik il-bażi jiżviluppaw l-evalwazzjoni tagħhom fl-ambitu tal-fażijiet suċċessivi tal-proċess leġiżlattiv.

38.      Madankollu Afton tenfasizza ġustament li ipoteżi bħal din ma treġix fil-każ inkwistjoni. Fil-fatt, huwa veru li l-Kummissjoni bbażat il-proposta tagħha għall-adozzjoni tad-Direttiva 2009/30 anki fuq il-protezzjoni tas-saħħa (27), imma din eskludiet espressament evalwazzjoni tar-riskji għas-saħħa kkawżati mill-MMT, għad-differenza tal-evalwazzjoni tar-riskji għas-sistemi ta’ tnaqqis ta’ emissjonijiet ta’ tniġġis (28).

39.      Din il-limitazzjoni tal-evalwazzjoni tar-riskji hija konformi mal-inkarigu ta’ verifika mogħti bid-Direttiva 2003/17/KE (29), li b’referenza għall-addittivi metalliċi għall-karburanti, kienet tikkostitwixxi il-bażi tal-proposta għall-adozzjoni tad-Direttiva 2009/30. Skont l-Artikolu 9(1)(f) ġdid tad-Direttiva 98/70 ifformulat mill-ġdid bid-Direttiva 2003/17, il-Kummissjoni hija u teżamina l-elementi speċifiċi tal-karburanti kellha tikkunsidra b’mod partikolari t-teknoloġiji l-ġodda li jnaqqsu t-tniġġis u l-impatt tal-additivi metalliċi fuq l-operazzjonijiet tagħhom. F’dak il-kuntest ma ssemmew qatt ir-riskji għas-saħħa.

40.      Konformi ma’ dan, il-Kummissjoni telqet mill-premessa li r-riskji għas-saħħa kkawżati mill-MMT fil-futur kellhom ikunu suġġetti għal evalwazzjoni (30) fl-ambitu ta’ notifika konformi mar-Regolament Nru 1907/2006 (REACH) (31).

41.      Għalhekk, ir-referenza għall-iskop tal-prekawzjoni fir-rigward ta’ riskji għas-saħħa tassumi li l-istituzzjonijiet l-oħra li pparteċipaw fil-proċess leġiżlattiv kienu sussegwentement evalwaw id-data xjentifika disponibbli.

42.      B’mod partikolari, il-Parlament u l-Kunsill f’dan is-sens iddeskrivew fit-tul, fl-ambitu tal-proċeduri ġuridiċi l-istat tar-riċerka dwar ir-riskji għas-saħħa kkawżati mill-użu tal-MMT, li jkun ġie kkunsidrat fl-ambitu tal-proċess leġiżlattiv. Normalment din l-espożizzjoni ta’ data hija suffiċjenti biex tiġġustifika s-suppożizzjoni li l-informazzjoni prodotta tkun ġiet evalwata b’mod konkret matul il-proċess leġiżlattiv (32).

43.      Madankollu, Afton ma taqbilx ma’ din is-suppożizzjoni. L-impriża msemmija fil-fatt talbet fid-29 ta’ Diċembru 2008 lill-Parlament, lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, konformi mar-Regolament Nru 1049/2001 (33) il-provi u d-dokumenti xjentifiċi li ġew ikkunsidrati fid-deċiżjoni dwar il-limiti massimi applikabli għall-MMT. Il-Parlament ippermetta l-aċċess għal tliet dokumenti rigward il-biokarburanti, suġġett ieħor tad-Direttiva 2009/30, filwaqt li l-Kunsill offra numru kbir ta’ dokumenti interni. Skont dak li affermat Afton, li ma kienx suġġett ta’ kontestazzjoni, l-ebda wieħed minn dawn id-dokumenti ma kien jinkludi informazzjoni xjentifika rigward ir-riskji fl-użu tal-MMT.

44.      Il-Parlament u l-Kunsill jenfasizzaw f’dan ir-rigward li l-informazzjoni xjentifika kkontestata ma tinsabx fil-pussess tal-istituzzjonijiet rispettivi, imma f’idejn ir-Relatur parlamentari jew l-Istati Membri.

45.      Għal dak li jirrigwardja l-Parlament, din l-affermazzjoni ma tantx tidher li hija konvinċenti, peress li r-Relatur hija membru ta’ din l-istituzzjoni. Għalhekk, id-dokumenti fil-pussess tagħha rigward proċediment leġiżlattiv partikolari għandhom jiġu kkunsidrati, bħala regola, li huma disponibbli għall-Parlament (34).

46.      Kuntrarju għal dan, il-Kunsill isostni b’mod plawżibbli li r-rappreżentanti tal-Istati Membri normalment ma jikkomunikawx fid-dettall id-data xjentifika li fuqha jkunu bbażaw il-mod kif ikunu vvutaw, imma normalment id-deċiżjoni tagħhom tkun ibbażata fuq il-pariri fformulati mill-amministrazzjonijiet nazzjonali. Madankollu, in-nuqqas ta’ dokumenti tal-Kunsill li fihom tkun rappurtata il-bażi xjentifika tad-deċiżjoni adottata minn dak l-organu joħloq id-dubju li din effettivament tkun ittieħdet fuq bażi xjentifika.

47.      Minħabba dawn iċ-ċirkustanzi, ma huwiex iktar possibbli li wieħed jassumi – abbażi biss tal-allegazzjonijiet mressqa waqt il-proċeduri legali – li l-Parlament u l-Kunsill ikkunsidraw, fl-ambitu tal-proċess leġislattiv, informazzjoni xjentifika dwar ir-riskji għas-saħħa li jinħolqu mill-MMT.

48.      Madankollu, f’Ġunju 2008 il-Kummissjoni ppreżentat hekk imsejħa “non-paper” fir-rigward tal-MMT (35), li ġiet użata fl-ambitu tal-proċess leġiżlattiv. Afton kienet taf b’dan id-dokument u tagħmel referenza għalih insostenn tal-pożizzjoni tagħha fi kwistjonijiet oħra. In-“non-paper” tiġbor fil-qosor f’paġna u nofs l-istat tar-riċerka fir-rigward ta’ riskji possibbli għas-saħħa li jiġu kkawżati bl-użu tal-MMT fil-karburanti. Ma hemm xejn x’juri li dan is-sommarju mhux eżatt jew mhux komplut.

49.      Għalhekk, ma hemmx dubju li l-informazzjoni mhux preċisa li ġiet fornita mill-Parlament u mill-Kunsill b’risposta għat-talba għall-aċċess tal-atti kienet fatt spjaċevoli; madankollu, kuntrarjament għal dak li deher minnha, fl-ambitu tal-proċess leġiżlattiv ġiet ikkunsidrata l-informazzjoni xjentifika disponibbli fir-rigward tar-riskji għas-saħħa kkawżati bl-użu tal-MMT.

50.      Għalhekk, l-ilment rigward żball manifest ta’ evalwazzjoni mwettaq fil-kisba tad-data neċessarja biex jiġu stabbiliti l-limiti massimi ma jimmeritax li jiġi milqugħ.

2.      Fuq il-prinċipju ta’ prekawzjoni

51.      It-tieni parti tad-domanda għal deċiżjoni preliminari għandha x’taqsam mal-ilment rigward in-nuqqas tar-rekwiżiti għall-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ prekawzjoni.

52.      Il-prinċipju ta’ prekawzjoni jiġġustifika l-adozzjoni ta’ miżuri restrittivi meta jirriżulta li huwa impossibbli, minħabba n-natura mhux suffiċjenti, mhux konklużiva jew mhux preċiża tar-riżultati tal-istudji magħmula, li l-eżistenza jew il-portata tar-riskju eżaminat tiġi stabbilita b’ċertezza, iżda tibqa’ l-probabbiltà ta’ dannu reali għas-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew għall-ambjent (36).

53.      Diversi regoli ta’ dritt derivat jagħtu tifsira konkreta tal-prinċipju ta’ prekawzjoni fir-rigward tal-kompetenzi għal dik li hija implementazzjoni mill-Kummissjoni. F’dan il-kuntest ġiet żviluppata l-ġurisprudenza (37) li Afton tinvoka primarjament biex tiġġustifika l-ilment tagħha rigward il-ksur tal-imsemmi prinċipju.

54.      Madankollu, id-Direttiva 2009/30 ġiet adottata fuq il-bażi immedjata tal-Artikolu 95 KE. Provvediment leġiżlattiv magħmul b’dan il-mod ma jistax jiġi evalwat direttament mill-aspett ta’ jekk dan jikkonformax jew le mal-prinċipju ta’ prekawzjoni. Min-naħa l-oħra, dan il-prinċipju jassumi rilevanza fuq kollox fl-ambitu tal-eżami għar-rigward tal-prinċipju ta’ proporzjonalità (38). Għalhekk, dan se nittrattah b’mod iktar fid-dettall f’dik il-parti.

3.      Fuq il-prinċipju ta’ proporzjonalità

55.      It-tielet parti tad-domanda preliminari tiffoka fuq il-proporzjonalità tal-limiti massimi stabbiliti.

56.      Il-prinċipju ta’ proporzjonalità jifforma parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni Ewropea li l-leġiżlatur huwa obbligat josserva (39). Għaldaqstant, l-atti tal-istituzzjonijiet Komunitarji ma jistgħux jaqbżu l-limiti ta’ dak li huwa xieraq u meħtieġ għat-twettiq tal-għanijiet leġittimament imfittxija mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni. Għal dak il-għan, meta teżisti għażla bejn diversi miżuri xierqa, għandha tintgħażel dik li hija l-inqas oneruża, u l-iżvantaġġi kkawżati ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet intiżi (40).

57.      Madankollu, anki f’dan l-ambitu jeżisti marġni wiesgħa ta’ diskrezzjoni (diskrezzjonalità) għad-dispożizzjoni tal-leġiżlatur (41). Miżura adottata fl-eżerċizzju ta’ din is-setgħa diskrezzjonali tikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità f’każ biss li din manifestament ma tkunx xierqa għat-twettiq tal-għanijiet leġittimament imfittxija mill-organu kompetenti (42) [ara l-inċiż (b) iktar ’l isfel], jekk jeżistu miżuri li huma manifestament inqas restrittivi u li għandhom l-istess effettività (43) [ara l-inċiż (ċ) iktar ’l isfel] jew jekk il-miżuri adottati huma manifestament sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet imfittxija (44) [ara l-inċiż (d) iktar ’l isfel]. Madankollu, huwa meħtieġ li qabel kollox jiġi vverifikat jekk l-limiti massimi stabbiliti jfittxux għanijiet li huma rikonoxxuti mid-dritt Komunitarju [ara l-inċiż (a) iktar ’l isfel)] (45).

a)      Fuq l-iskop tal-limiti massimi stabbiliti

58.      Skont il-premessa 35 tad-Direttiva 2009/30, il-limiti kwantitattivi massimi għall-MMT jiġu ġġustifikati bil-fatt li l-użu ta’ din is-sustanza jista’ jżid ir-riskji għas-saħħa tal-bniedem, kif ukoll jagħmel ħsara lill-muturi tal-vetturi u s-sistemi ta’ kontroll ta’ emissjonijiet (b’mod iktar preċiż: ta’ tnaqqis ta’ emissjonijiet). Il-bżonn li jiġi evitat dan ir-riskju tal-aħħar, mad-daqqa ta’ għajn għandu l-iskop li jħares lill-konsumatur. Madankollu, kif ġie enfasizzat bi qbil bejn l-intervenjenti fil-proċeduri, dan l-iskop huwa bbażat ukoll, tal-inqas impliċitament, fuq il-ħarsien tal-ambjent, peress li d-danni għas-sistemi ta’ tnaqqis ta’ emissjonijiet, bħal katalizzaturi għall-purifikazzjoni tal-gassijiet li jniġġsu, konsegwentement jista’ jkollhom l-effett li jżidu l-emissjonijiet u għalhekk joħolqu dannu ikbar għall-ambjent (46).

59.      Peress li l-Artikolu 95(3) KE jeħtieġ livell għoli ta’ protezzjoni f’materja ta’ saħħa, sigurtà, ħarsien tal-ambjent u protezzjoni tal-konsumatur, l-iskop tal-limiti massimi, mhux biss huwa rikonoxxut, imma jimmerita wkoll li tiġi attribwita lilu importanza kbira.

60.      Ladarba jiġi aċċertat li l-użu tal-MMT jippreġudika s-saħħa tal-bniedem u t-tagħmir tal-kontroll ta’ emissjonijiet tal-vetturi, restrizzjonijiet eventwali jistgħu jiġu bbażati fuq il-prinċipju ta’ azzjoni preventiva (Artikolu 174(2) KE). Madankollu, ma huwiex ikkontestat li din l-ipoteżi ma tapplikax għal dan il-każ.

61.      Fil-każ preżenti, pjuttost huwa veru li, abbażi tad-data disponibbli, jeżisti nuqqas ta’ qbil fil-livell xjentifiku dwar il-punt jekk l-użu tal-MMT fil-karburanti jwassalx għal riskji għas-saħħa tal-bniedem jew għat-tagħmir ta’ kontroll ta’ emissjonijiet tal-vetturi. L-eżistenza ta’ dawn ir-riskji la tista’ tiġi kkonfermata u lanqas eskluża.

62.      Din l-inċertezza għandha effetti fuq il-modalità tal-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Fejn ikunu jeżistu dawn iċ-ċirkustanzi, il-prinċipju ta’ prekawzjoni jippermetti li jiġu adottati miżuri ta’ protezzjoni mingħajr ma wieħed ikollu għalfejn jistenna li tintwera l-eżistenza u l-gravità ta’ dawn ir-riskji (47).

63.      Madankollu Afton isostni li miżuri prekawzjonali eventali jistgħu jiġu adottati biss fejn ikunu jeżistu ċirkustanzi eċċezzjonali, ladarba jkun hemm elementi gravi u persistenti li juru l-eżistenza tal-periklu ta’ dannu. Meta dawn ma jkunux f’pożizzjoni li jnaqqsu l-inċertezza fil-livell xjentifiku, dawn l-elementi għandhom tal-inqas iwasslu għal dubji raġonevoli u jissodisfaw il-prinċipju ta’ kompetenza speċjalizzata massima u tal-indipendenza tal-pariri xjentifiċi. Fil-fehma tagħha, jeħtieġ li dawn il-miżuri jkunu indispensabbli jew jidhru li huma essenzjali meta jiġi kkunsidrat il-livell ta’ riskju li l-awtorità kompetenti tqis li mhux aċċettabbli għall-kollettività.

64.      Fir-rigward ta’ miżuri adottati mill-Istati Membri, li pereżempju jillimitaw il-moviment liberu tal-merkanzija, il-Qorti tal-Ġustizzja effettivament iddeċidiet li tali miżuri ta’ protezzjoni, abbażi tal-prinċipju ta’ prekawzjoni jistgħu jiġu adottati biss jekk dawn ikunu bbażati fuq evalwazzjoni tar-riskji kemm jista’ jkun kompluta fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ inkwistjoni, li juru li dawn il-miżuri huma neċessarji sabiex jiżguraw li l-prodotti inkwistjoni ma joħolqux riskju għas-saħħa tal-bniedem (48). B’mod partikolari, l-evalwazzjoni tar-riskji ma tistax tkun ibbażata fuq kunsiderazzjonijiet ta’ natura purament ipotetika (49).

65.      Filwaqt li tagħmel referenza għal diversi sentenzi tal-Qorti Ġenerali (50) - li ma ġewx eżaminati mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-punti kkontestati – Afton issostni li rekwiżiti simili jgħoddu wkoll għall-atti ġuridiċi tal-Unjoni Ewropea.

66.      Għalkemm l-argumenti tal-Qorti Ġenerali huma fformulati b’mod ġenerali; dawn il-każijiet kienu jittrattaw deċiżjonijiet tal-Kunsill jew tal-Kummissjoni bbażati fuq regoli rilevanti ta’ dritt derivat. Dawn tal-aħħar kienu jistabbilixxu rekwiżiti preċiżi mill-perspettiva ta’ ġustifikazzjoni xjentifika (51), li kienu jagħtu tifsira konkreta għall-prinċipju ta’ prekawzjoni. Il-Parlament ikkonstata ġustament li l-osservanza ta’ dawn ir-rekwiżiti tirriżulta li kienet imposta diġà mill-fatt li kienet involuta r-revoka ta’ awtorizzazzjonijiet maħruġa preċedentement abbażi ta’ proċedura xjentifika.

67.      Dawn ir-rabtiet ma jistgħux jiġu trasposti għall-atti leġiżlattivi adottati abbażi tat-Trattat, peress li dan tal-aħħar ma jispeċifikax f’iktar dettall ir-rekwiżiti għall-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ prekawzjoni. Il-ġurisprudenza invokata iktar ’il quddiem turi pjuttost li, bl-għan ta’ prekawzjoni, l-Unjoni Ewropea tista’, mingħajr evalwazzjoni eżawrjenti tar-riskji, timponi projbizzjonijiet maħsuba sabiex jibqgħu fis-seħħ sakemm tiġi eskluża l-eżistenza tar-riskji.

68.      Is-sentenza Alliance for Natural Health et kienet tikkonċerna ir-regoli rigward il-moviment liberu tas-supplimenti tal-ikel. Dan il-moviment liberu ġie limitat bid-Direttiva 2002/46/KE (52) għas-sustanzi li għalihom, fil-mument tal-adozzjoni ta’ din id-direttiva, l-awtoritajiet xjentifiċi Ewropej kompetenti għandhom għad-dispożizzjoni tagħhom data xjentifika suffiċjenti u xierqa li tagħmilha possibbli li jiġi sostnut il-parir favorevoli tagħhom. Din il-limitazzjoni għall-moviment liberu tal-merkanzija kienet ikkaratterizzata bil-possibbiltà li jiġu awtorizzati supplimenti tal-ikel oħrajn skont l-evoluzzjoni tax-xjenza u t-teknoloġija. B’dan il-mod, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet kompromess raġonevoli bejn il-finalità ta’ suq intern effiċjenti u l-finalità tal-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem (53).

69.      Għalhekk, f’dak il-każ kien ikun diġà biżżejjed in-nuqqas ta’ evalwazzjoni eżawrjenti tar-riskji min-naħa tal-awtoritajiet kompetenti Ewropej biex jiġu iġġustifikati ir-restrizzjonijiet.

70.      Hija l-istess ħaġa għall-ħarsien tat-territorju konformi mal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43 (Id-Direttiva tal-Habitat): skont it-tieni frażi ta’ dak l-artikolu tad-Direttiva tal-Habitat, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jistgħu jawtorizzaw proġett partikolari biss jekk ikollhom iċ-ċertezza li dan ma huwiex se jippreġudika l-integrità ta’ dan is-sit. Dan huwa l-każ meta ma jibqa’ ebda dubju raġonevoli mill-aspett xjentifiku fir-rigward tan-nuqqas ta’ tali effetti (54). Għalhekk, mhux il-projbizzjoni ta’ miżuri li għandha tiġi bbażata fuq evalwazzjoni eżawrjenti tar-riskji, imma pjuttost l-awtorizzazzjoni tagħha.

71.      Il-possibbiltà ta’ awtorizzazzjoni eċċezzjonali għal raġunijiet superjuri konformi mal-Artikolu 6(4) tad-Direttiva tal-Habitat ma taffettwax din l-analiżi. Fil-fatt, anki din it-tip ta’ awtorizzazzjoni tassumi bħala regola evalwazzjoni tar-riskji għas-sit li joriġina mill-proġett (55).

72.      Fl-aħħarnett, anki l-obbligu ta’ reġistrazzjoni impost bir-Regolament Nru 1907/2007 (REACH) (56) jimplementa l-prinċipju ta’ prekawzjoni (57) permezz ta’ projbizzjoni tal-kummerċjalizzazzjoni ta’ sustanzi maħsuba biex tibqa’ fis-seħħ sakemm tiġi ppreżentata evalwazzjoni ta’ riskji speċifiċi (58). Il-Qorti tal-Ġustizzja ma qegħditx inkwistjoni din it-teknika leġiżlattiva meta ġiet imsejjħa meta hija ddeċidiet dwar l-obbligu ta’ reġistrazzjoni tal-monomeri (59).

73.      Il-ġurisprudenza invokata iktar ’il fuq hija l-konsegwenza neċessarja tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa rikonoxxut lil-leġiżlatur fl-applikazzjoni tal-prinċipji tal-proporzjonalità u tal-prekawzjoni kif ukoll fl-għażla tad-data li għandha tiġi użata bħala punt tat-tluq, u meta għandhom jiġu adottati regoli kumplessi.

74.      Bħala prinċipju, kunsiderazzjonijiet simili jgħoddu wkoll għall-miżuri adottati minn Stati Membri (60). Il-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja ħafna drabi tissuġġetta xorta waħda dawn il-miżuri għal obbliġi iktar rigorużi hija konsegwenza tal-materji regolatorji rispettivi (61). Fl-ambitu tal-moviment liberu tal-merkanzija, dan jammonta għal espessjoni tal-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku. Meta xi Stati Membri jawtorizzaw ċerti prodotti, wieħed għandu jassumi li tkun saret evalwazzjoni tar-riskji. Għalhekk, l-implementazzjoni min-naħa ta’ Stati Membri oħra ta’ restrizzjonijiet iktar rigorużi teħtieġ ġustifikazzjoni iktar estiża. Meta mill-banda l-oħra, l-Unjoni Ewropea tirregola b’mod uniformi fuq il-livell Ewropew it-trattament ta’ ċerti riskji u f’dak il-kuntest jiġu flimkien l-esperjenzi kollha tal-Istati Membri, għandu jkun permess li jiġu adottati miżuri ta’ protezzjoni mingħajr ma ssir bil-quddiem f’kull każ evalwazzjoni eżawrjenti tar-riskji. Fil-fatt, jista’ jiġri li d-danni li jkun hemm il-biża’ tagħhom jipproduċu ruħhom meta tkun għada qed issir l-evalwazzjoni.

75.      Għalhekk, għall-iskop tal-ġustifikazzjoni tal-limiti massimi, dak li huwa importanti bħala prijorità ma hijiex l-evalwazzjoni tar-riskji min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja. Pjuttost huwa l-leġiżlatur li għandu jasal għall-konklużjonijiet mid-dibattitu xjentifiku. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tqiegħed inkwistjoni dak li huwa l-mertu tal-evalwazzjoni li tkun saret mil-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea f’każ biss meta jkun evidenti li ma hemmx riskji tal-ebda tip jew li dawn ikunu ġew evalwati b’mod żbaljat. Madankollu, meta tiġi kkunsidrata l-inċertezza li teżisti fuq livell xjentifiku fir-rigward taż-żewġ riskji adottati fil-każ inkwistjoni, wieħed ma jistax jitkellem – għall-inqas fl-istadju tal-verifika tal-finalità tar-regola inkwistjoni – dwar l-ineżistenza ta’ dawk ir-riskji jew li dawk ġew stmati eċċessivament.

76.      Bħala konklużjoni jeħtieġ li jiġi enfasizzat illi l-prekawzjoni fir-rigward tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent kkawżati mill-użu tal-MMT huwa skop finali tal-limiti massimi li jixraq li jiġi rikonoxxut.

b)      Fuq in-natura xierqa

77.      Il-limiti massimi huma manifestament xierqa biex jikkontribwixxu għall-prevenzjoni tar-riskji marbuta mal-użu tal-MMT. Min-natura tagħhom stess, dawn naturalment jimpedixxu użu ikbar ta’ din is-sustanza u għalhekk jillimitaw il-kwantitajiet tagħha li jistgħu jikkawżaw danni.

78.      Madankollu, Afton isostni li huwa impossibbli li jiġi stabbilit jekk il-manganiż fil-karburanti jistax jiġi attribwit għaż-żieda tal-MMT. Il-kumpannija msemmija ssostni li l-limiti kwantitattivi stabbiliti ma jistgħux jiġu implementati fil-prattika u għalhekk ma humiex xierqa biex jipprevjenu ir-riskji li oriġinaw mill-użu tal-MMT.

79.      Madankolllu, din il-konklużjoni ma hijiex ta’ natura vinkolanti. Anki meta ma jkunx jeżisti (sa issa) ebda metodu biex jiġi ppruvat b’mod dirett li l-manganiż li jkun preżenti fil-karburanti huwa konsegwenza tal-użu tal-MMT, din il-prova tista’ tiġi prodotta b’mod indirett. Fil-fatt, meta tinqabeż l-kwantità ta’ manganiż permessa, dan jista’ jkun ikkunsidrat bħala element biżżejjed biex wieħed jiddeduċi, abbażi ta’ suppożizzjoni iuris tantum, li hemm żieda ta’ MMT li tmur lilhinn mil-limiti stipulati. Fil-fatt, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ġustament tenfasizza li Afton ma tispjegax kif il-manganiż jista’ jkun preżenti b’mod ieħor fil-karburant.

80.      Għalhekk ma jeżistux dubji konvinċenti rigward il-possibbiltà li jiġu imposti limiti massimi u jekk dawn humiex xierqa biex jintlaħqu l-għanijiet tagħhom.

c)      Fuq in-neċessità tal-limiti kwantitattivi imposti

81.      Meta wieħed ikompli bil-verifika tal-proporzjonalità, irid jiġi verifikat jekk il-limiti kwantitattivi imposti jistgħux jiġu rikonoxxuti bħala l-mezz l-inqas oneruż biex jiġu segwiti l-għanijiet intiżi. Mal-ewwel daqqa ta’ għajn, ma hemm xejn li jindika li jeżistu miżuri ta’ protezzjoni oħra li jistgħu jkun effettivi bl-istess mod bħal dawk previsti.

82.      Madankollu Afton tenfasizza li, skont l-istima tal-impatt tal-Kummissjoni (l-hekk imsejjaħ impact assessment), miżuri eventwali ta’ natura volontarja jistgħu jevitaw ir-riskji b’mod li xorta waħda jkunu effettivi bħall-miżuri vinkolanti (62). Għalhekk, fl-evalwazzjoni oriġinali tal-Kummissjoni, il-miżuri vinkolanti ma kienux jikkostitwixxu l-istrument l-inqas oneruż.

83.      F’dan ir-rigward, Afton titlaq mill-premessa li din l-evalwazzjoni toħroġ f’termini imperattivi mid-data xjentifika li tinsab fil-pussess tal-Kummissjoni u li din għalhekk hija vinkolanti anki għall-istituzzjonijiet l-oħra li pparteċipaw fil-proċess leġiżlattiv.

84.      Madankollu, din il-premessa ma hijiex korretta.

85.      Pjuttost huwa veru li l-Kummissjoni, meta siltet il-konklużjonijiet tagħha mid-data disponibbli, eżerċitat is-setgħa diskrezzjonali tagħha. Dan l-eżerċizzju ta’ setgħa diskrezzjonali ma jipprekludix lill-istituzzjonijiet l-oħra li jkunu qed jipparteċipaw fil-proċess leġiżlattiv milli jisiltu konklużjonijiet differenti mid-data disponibbli. Fil-fatt, id-diskrezzjoni wiesgħa li għandu l-leġiżlatur ma hijiex ristretta biss għall-Kummissjoni, imma tmiss lill-istituzzjonijiet kollha li jipparteċipaw fil-proċess leġiżlattiv u għall-membri tagħhom.

86.      Il-proċedura magħżula f’kull każ tiddetermina liema evalwazzjoni hija determinanti. Fil-każ preżenti ġiet użata l-proċedura tal-kodeċiżjoni stipulata fl-Artikolu 251 KE. Din il-proċedura timplementa l-prinċipju tad-demokrazija, li l-Artikolu 6(1) jirrikonoxxi espressament bħala l-pedament tal-Unjoni Ewropea (63). Fil-fatt, il-proċess deċiżjonali demokratiku stipulat mir-regola msemmija iktar ’il fuq jeħtieġ qabel xejn, proposta mill-Kummissjoni; madankollu għall-għanijiet tal-implementazzjoni tad-Direttiva 2009/30, dan jirrikjedi li jkun hemm maġġoranza kwalifikata tal-Kunsill u maġġoranza assoluta tal-vot espressi fil-Parlament. Dawn il-maġġoranzi kienu ta’ fehma differenti minn dik tal-Kummissjoni. Dawn l-opinjonijiet differenti ma jistgħux, per se, jiġu kkontestati quddiem qorti, għaliex fil-każ kuntrarju jiġi ppreġudikat il-bilanċ istituzzjonali fl-ambitu tal-proċess leġiżlattiv rispettiv.

87.      Barra minn dan, jeħtieġ li jiġi rrilevat li r-regolament li fl-aħħar mill-aħħar ġie adottat huwa bbażat ukoll fuq l-informazzjoni diġà msemmija dwar ir-riskji għas-saħħa li l-Kummissjoni espressament naqset milli tikkunsidra fl-ambitu tal-evalwazzjoni tagħha. Il-fatt li ġie kkunsidrat dan ir-riskju addizzjonali jiġġustifika riżultat differenti mill-proposta oriġinali.

88.      Għalhekk, id-differenza bejn ir-regolament adottat għar-rigward tal-proposta tal-Kummissjoni ma jippermettix li wieħed isostni li b’mod ċar il-limiti massimi stabbiliti ma humiex il-mezz l-inqas oneruż.

d)      Fuq in-natura xierqa tal-limiti massimi

89.      Fir-rigward tan-natura xierqa, jeħtieġ li jiġi vverifikat jekk il-preġudizzji li joħorġu mir-regolament ikkontestat humiex propozjonali għall-għanijiet imfittxija. Jeħtieġ għalhekk li wieħed jipproċedi biex jikkunsidra l-elementi involuti.

90.      Fil-każ inkwistjoni jeżisti konflitt bejn il-protezzjoni tas-saħħa u tal-ambjent, minn naħa, u l-interessi ekonomiċi marbuta mal-użu tal-MMT, min-naħa l-oħra. Bħala prinċipju, huwa evidenti li jirriżulta li l-ewwel waħda tipprevali.

91.      Fi kwalunkwe każ, Afton tinnega li r-riskji kkawżati mill-użu tal-MMT għandhom piż ikbar fir-rigward tad-danni kkawżati minn restrizzjoni ta’ dan l-użu.

92.      Għal dan il-għan Afton tirrileva, b’mod partikolari, l-fatt li l-Kummissjoni matul il-proċess leġiżlattiv ma sostnitx li r-riskji kienu biżżejjed biex jiġi limitat l-użu tal-MMT. Madankollu, kif diġà ġie osservat, il-pożizzjoni tal-Kummissjoni ma tistax torbot il-Parlament u l-Kunsill.

93.      Fuq kollox, ma hemmx elementi li jġegħlu wieħed isostni li l-evalwazzjoni tar-riskji li saret mill-Parlament u mill-Kunsill hija manifestament żbaljata. Fil-fatt huwa veru li sallum hemm numru relattivament żgħir ta’ argumenti xjentifiċi favur l-eżistenza tar-riskji msemmija; madankollu, Afton tirrikonoxxi li, skont l-istudji disponibbli, ir-riskji lanqas ma jistgħu jiġu esklużi b’ċertezza.

Fuq il-prinċipju ta’ prekawzjoni

94.      Il-prinċipju ta’ prekawzjoni jikkonċerna propju sitwazzjonijiet ta’ dan it-tip. Abbażi tiegħu, is-saħħa u l-ambjent ma jiġux protetti – kif għal kuntrarju jistipula l-prinċipju ta’ azzjoni preventiva – fir-rigward ta’ danni li żgur se jseħħu. Pjuttost, l-implementazzjoni ta’ miżuri prekawzjonali hija permessa fejn jeżistu riskji li l-importanza tagħhom hija ikkontestata. Fid-dawl ta’ dan, il-leġiżlatur jista’ jattribwixxi lill-għanijiet tal-protezzjoni prekawzjonali tas-saħħa u l-ambjent, importanza prijoritarja fir-rigward tar-restrizzjoni ta’ interessi oħrajn.

95.      Huwa l-leġiżlatur, u mhux il-qrati, li għandu jikkunsidra dawn l-elementi differenti. Il-leġiżlatur jista’, b’mod partikolari, jiddeċidi li jimminimizza jew li jeskludi għalkollox ir-riskji permezz ta’ miżuri ta’ natura restrittiva. Fil-każ kuntrarju dan għandu jaċċetta l-eventwalità li l-periklu jseħħ u li d-danni li jkun hemm il-biża’ tagħhom effettivament isseħħu. B’mod partikolari, meta jkun hemm involuta prekawzjoni fir-rigward ta’ riskji għas-saħħa tal-bniedem, normalment huwa diffiċli li jsir ilment fil-konfront tal-leġiżlatur li jkun implementa miżuri li huma manifestament sproporzjonati.

Fuq il-possibbiltà li jiġu adattati l-limiti massimi

96.      Jekk wieħed jgħaddi biex jikkunsidra l-elementi involuti, jeħtieġ li jikkunsidra l-fatt li miżuri restrittivi eventwali ta’ prekawzjoni huma bħala prinċipju ta’ natura provviżorja. Dawn għandhom jiġu revokati ladarba l-biżgħat ikunu ġew imxejjna permezz ta’ għarfien ġdid fil-materja (64). B’hekk jiġi ggarantit, konformi mal-prinċipju ta’ proporzjonalità, li r-restrizzjonijiet ma jiġux applikati iktar minn neċessarju. Kif ġie enfasizzat mill-Kummissjoni, b’dan il-mod jinħoloq fl-istess ħin, b’osservanza tal-prinċipju li “min iniġġes iħallas”, stimolu għal dawk il-produtturi u dawk l-utenti ta’ dawn il-prodotti biex jeżaminaw il-konsegwenzi ta’ dawn tal-aħħar. Meta għall-kuntrarju l-leġiżlatur ikun obbligat li juri l-eżistenza ta’ riskji bl-għan li jiġġustifika r-restrizzjonijiet, dawn l-operaturi jirċievu stimolu bil-maqlub biex jostakolaw l-indaġini xjentifika fuq tali riskji.

97.      Għaldaqstant, ir-restrizzjonijiet huma fl-aħħar mill-aħħar imposti bħala projbizzjoni bir-riżerva ta’ awtorizzazzjoni. L-Artikolu 8a(1) u (3) tad-Direttiva 98/70 jistipula espressament li r-riskji jkunu suġġetti għal eżami iktar iddettaljat u li l-limiti massimi jiġu eventwalment adattati mill-Kummissjoni. Dwar din il-possibbiltà ssir referenza espressa fil-premessa 35. Meta Afton tkun f’pożizzjoni li tippreżenta data xjentifika rilevanti, il-Kummissjoni tkun obbligata telabora mill-ġdid ir-regoli rigward l-MMT (65).

98.      Il-bażi li fuqha tista’ tiġi fondata prova bħal din – sakemm dan ikun possibbli – tinsab fil-proċess li tiġi elaborata. Attwalment ir-riskji possibbli għas-saħħa huma s-suġġett ta’ eżami li Afton qed twettaq b’kollaborazzjoni mal-aġenzija Amerikana Environmental Protection Agency (66) u – kif ġie ċċarat mill-Kummissjoni – dawn jiġu eżaminati wkoll fl-ambitu tar-Regolament REACH. Barra minn dan, il-Kummissjoni qed twettaq, konformi mal-Artikolu 8a(1) tad-Direttiva 98/70, evalwazzjoni tar-riskji għas-saħħa u għall-ambjent ikkawżati mill-użu ta’ addittivi metalliċi fil-karburanti u qed telabora għal dan il-għan il-metodoloġija għall-ittestjar. Din se tikkomunika il-konklużjonijiet tagħha lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill sal-31 ta’ Diċembru 2012.

Fuq il-livell tal-limiti massimi u l-effetti tagħhom fuq l-użu tal-MMT

99.      Fi kwalunkwe każ, ladarba wieħed iwiegħżen l-finalità tal-miżura u l-iżvantaġġi tagħha, jeħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll l-effetti tal-limiti kwantitattivi mposti fuq l-użu tal-MMT. Dawn huma marbuta b’mod inseparabbli mal-livell tal-limiti stabbiliti.

100. F’dan ir-rigward Afton issostni – fil-parti l-kbira mingħajr ma huma kkuntestati – it-tliet argumenti li ġejjin:

101. Fl-ewwel lok, ma hemm l-ebda raġuni xjentifika partikolari li ssostni d-deċiżjoni li tiġi limitata, mill-2011 ’il quddiem, il-kwantità massima ta’ manganiż kull litru għal 6 mg u li dik il-kwantità titnaqqas għal 2 mg, mill-2014 ’il quddiem.

102. Fit-tieni lok, f’każ li jiġu applikati l-limiti massimi, l-MMT ma jistax jintuża’ iktar bħala protezzjoni kontra l-ħsara għall-valvoli (l-hekk imsejħa reċessjoni fil-pożizzjoni tal-valvoli). Dan jikkonċerna vetturi ta’ manifattura iktar antiki li l-karburant tagħhom irid jikkontjeni addittivi partikolari bl-għan li jiġu evitati ħsarat għall-valvoli. Skont Afton, f’każ li jiġu applikati il-limiti stabbiliti, il-perċentwali ta’ MMT fil-karburanti ma huwiex biżżejjed biex jiżvolġi dik il-funzjoni. Għalhekk, il-limiti massimi stabbiliti jkollhom l-istess effett ta’ projbizzjoni li jiġi wżat l-MMT għal dak il-għan.

103. Afton tissuġġerixxi li l-limiti tal-MMT jimpedixxu l-użu ta’ tali vetturi iktar qodma. Madankollu, dan l-argument ma huwiex rilevanti, peress li jeżistu addittivi oħra għall-karburanti li jistgħu jiġu wżati wkoll bħala sostitut għaċ-ċomb (67). Għalhekk, fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni, jeħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni biss l-interessi ekonomiċi ta’ Afton għall-kummerċjalizzazzjoni tal-MMT bħala prodott intiż għal dan il-għan.

104. Fit-tielet lok, skont Afton, b’effett tal-limitu kwantitattiv ta’ 2 mg ta’ manganiż kull litru li se jidħol fis-seħħ fl-2014, l-MMT mhux se jkollu l-ebda użu prattiku, biex b’hekk dan il-limitu massimu se jkun ifisser projbizzjoni assoluta. Din il-projbizzjoni tikkonċerna l-funzjoni prinċipali tal-MMT, li tikkonsisti fiż-żieda tal-hekk imsejjaħ livell ta’ ottani tal-karburant. Filwaqt li limitu kwantitattiv ta’ 6 mg xorta jippermetti żieda sensibbli ta’ dak l-indiċi, dan ma jkunx possibbli f’każ ta’ tnaqqis tal-limitu għal 2 mg.

105. Il-pożizzjoni ta’ Afton tieħu spunt minn premessa korretta. B’mod iktar preċiż, id-deċiżjoni tal-leġiżlatur rigward il-koerenza tar-regolament tassumi, bħala prinċipju, li l-iżvantaġġi li joriġinaw minn dan tal-aħħar jiġu kkomparati mal-għanijiet imfittxija. Konsegwentement, il-leġiżlatur għandu jeżamina l-konsegwenzi negattivi tar-regoli previsti. Meta regola toħloq konsegwenzi li jkunu ġew traskurati kompletament fl-ambitu tal-proċess leġiżlattiv, l-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tal-leġiżlatur tista’ tirriżulta li kienet ivvizzjata.

106. FIl-fatt, ma hemm ebda prova li matul il-proċess leġiżlattiv ġew ittrattati l-kwistjonijiet hawn fuq imsemmija. L-istituzzjonijiet għadhom ma qajmux dawn l-oġġezzjonijiet fl-ambitu tal-proċedura bil-miktub quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Madankollu, l-argumenti ta’ Afton ma jqegħdux inkwistjoni n-natura xierqa tal-limiti massimi stabbiliti.

107. In-nuqqas ta’ bażi xjentifika bħala l-bażi għal-limiti kwantitattivi previsti jikkorrispondi għall-istat attwali tal-għarfien tar-riskji: peress li ma huwiex ċar jekk l-użu tal-MMT jistax effettivament ikun dannuż, lanqas teżisti data xjentifika li tistabbilixxi jekk limiti kwantitattivi speċifiċi jkunux jistgħu jimpedixxu d-danni.

108. Għalhekk, il-pożizzjoni ta’ Afton dwar dan il-punt hija sostanzjalment li jiġi sostnut li r-riskji kkawżati bl-użu tal-MMT ma humiex ċari u li r-restrizzjonijiet previsti jwasslu f’miżura wiesgħa għall-esklużjoni tal-użu ta’ din is-sustanza. Il-proċess leġiżlattiv kien iffokat madwar dawn l-aspetti – għall-inqas fejn kien qed jiġi ttrattat ir-regolament dwar l-MMT – u għalhekk dawn evidentement ġew ikkunsidrati. Fil-fatt, fil-mument tal-ewwel approvazzjoni tat-test leġiżlattiv fil-Parlament, id-diskussjoni ċċentrat fuq projbizzjoni assoluta tal-MMT, li kienet titlob kunsiderazzjoni simili tal-elementi involuti.

109. Għalhekk, wieħed ma jistax jargumenta, mill-aspett tal-koerenza tal-limiti massimi li l-leġiżlatur naqas milli juża jew uża b’mod żbaljat is-setgħa diskrezzjonali tiegħu.

110. Il-kunsiderazzjoni li saret lanqas ma hija manifestament żbaljata fid-dawl tal-effetti tal-limiti massimi stabbiliti. Meta tiġi kkunsidrata l-inċertezza eżistenti, b’mod partikolari fir-rigward tar-riskji possibbli għas-saħħa, fil-prinċipju, tista’ anki tiġi kkontemplata projbizzjoni assoluta. Għall-kuntrarju, kif ġie ċċarat mill-Kummissjoni, il-limiti kwantitattivi previsti mifruxa maż-żmien jikkostitwixxu mezz inqas oneruż u għaldaqstant ma humiex manifestament inadegwati.

e)      Konklużjoni preliminari

111. Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, l-istħarriġ dwar l-Artikolu 8a(2) tad-Direttiva 98/70 ma wera ebda ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.

4.      Fuq il-prinċipju ta’ trattament ugwali

112. Skont ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ta’ trattament ugwali jew ta’ nondiskriminazzjoni jeżiġi li sitwazzjonijiet komparabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati bl-istess mod, sakemm tali trattament ma jkunx iġġustifikat oġġettivament (68). Madankollu, bħal fil-każ tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, anki għall-finijiet tal-eżami tal-projbizzjoni tad-diskriminazzjoni, għandu jiġi osservat li l-leġiżlatur Komunitarju għandu setgħa ta’ evalwazzjoni u ta’ determinazzjoni kunsiderabbli (“setgħa diskrezzjonali”) (69).

113. Afton issosnti li ma huwiex ġustifikat li jiġu stabbiliti limiti massimi għall-MMT mingħajr ma jiġu stabbiliti restrizzjonijiet dwar l-użu ta’ addittivi metalliċi oħra. L-MMT ikollha funzjoni simili għal dik ta’ addittivi metalliċi oħrajn u ma tippreżentax riskji ikbar. Saħansitra jeżisti tal-inqas addittiv ieħor abbażi tal-manganiż, iċ-cyclopentadienyl manganese tricarbonyl (CMT), li l-użu tiegħu ma jiġix suġġett għal restrizzjonijiet.

114. Il-Parlament joġġezzjona ġustament li r-riskji li joriġinaw mill-MMT ġew eżaminati aħjar minn dawk ikkawżati minn addittivi metalliċi oħrajn. Id-diversità tad-data xjentifika tiġġustifika l-implementazzjoni ta’ miżuri ta’ prekawzjoni differenti.

115. Għal dak li jikkonċerna addittivi oħra abbażi tal-manganiż, l-istituzzjonijiet josservaw – mingħajr ma ġew ikkontestati dwar dan il-punt – li dawn ma jiġux użati ġewwa l-Unjoni Ewropea. Skont il-Kummissjoni, dan iwassal b’mod partikolari għall-konklużjoni li dawn l-addittivi jkunu jeħtieġu qabel xejn – qabel ma jkunu jistgħu jiġu kkummerċjalizzati – reġistrazzjoni skont ir-Regolament REACH, li tkun tippermetti evalwazzjoni tar-riskji. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma teżisti ebda raġuni biex jiġu stabbiliti limiti massimi għal dawn l-addittivi.

116. Għalhekk ma jirriżultax li hemm xi ksur tal-prinċipju tat-trattament ugwali.

5.      Fuq il-prinċipju taċ-ċertezza legali

117. Il-prinċipju ta’ ċertezza legali, li jikkostitwixxi prinċipju fundamentali tad-dritt Komunitarju, jeżiġi, b’mod partikolari, li liġi tkun ċara u preċiża, sabiex l-individwi jkunu jistgħu jagħrfu d-drittijiet u l-obbligi tagħhom mingħajr ambigwità u jimxu skont dan it-tagħrif (70). Madankollu, il-prinċipju taċ-ċertezza legali ma jeżiġix li regolament ikun ħieles minn kull dubju ta’ interpretazzjoni. Pjuttost, jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk l-att legali inkwistjoni huwiex ivvizzjat b’tali ambigwità li tfixkel milli jitqajmu, b’ċertezza suffiċjenti, dubji dwar il-portata jew it-tifsira tar-regolament ikkontestat (71).

118. Afton isostni li ma huwiex ċar jekk il-limiti massimi jibqgħux japplikaw ladarba tkun ġiet stabbilita il-metodoloġija tal-ittestjar. L-ewwel frażi tal-Artikolu 8a(2) tad-Direttiva 98/70 tistipula fil-fatt li “[s]akemm tiġi żviluppata l-metodoloġija tal-ittestjar [...]”, il-preżenza tal-MMT għandha tkun limitata għal 6 mg ta’ manganiż kull litru mill-1 ta’ Jannar 2011. Il-limitu għandu jkun ta’ 2 mg ta’ manganiż kull litru mill-1 ta’ Jannar 2014.

119. Wieħed ikollu jaqbel ma’ Afton dwar il-fatt li l-Artikolu 8a(2) tad-Direttiva 98/70 jista’ jinftiehem ħażin, jekk wieħed jieħu dak li hemm miktub b’mod iżolat mill-kuntest tiegħu. Madankollu, jekk din id-dispożizzjoni tinqara flimkien mal-premessa 35 u mal-Artikolu 8a(1) u (3), imbagħad joħroġ ċar li l-elaborazzjoni tal-metodoloġija tal-ittestjar per se ma hijiex biżżejjed biex tannulla l-limiti massimi stabbiliti. Għall-kuntrarju, l-ewwel frażi tal-Artikolu 8a(3) tistabbilixxi espressament li “[i]l-limitu tal-kontenut ta’ MMT fil-karburanti speċifikati fil-paragarafu 2 għandu jiġi rivedut fuq il-bażi tar-riżultati tal-evalwazzjoni li tkun saret bil-metodoloġija tal-ittestjar imsemmija fil-paragrafu 1”.

120. Għalhekk, ma huwiex possibbli li jiġi kkonstatat xi ksur tal-prinċipju taċ-ċertezza legali.

C –    It-tieni domanda preliminari – Il-validità tal-obbligi tat-tikkettjar

121. It-tieni domanda preliminari tiffoka fuq il-legalità tal-obbligu tat-tikkettjar ta’ karburanti miżjuda bl-MMT. B’mod iktar speċifiku qed issir id-domanda jekk dan ir-regolament huwiex ibbażat fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni inkella jekk dan jiksirx il-prinċipju ta’ proporzjonalità. Peress li l-argumenti li ntużaw biex juru l-eżistenza ta’ żball ta’ evalwazzjoni jikkonċernaw il-prinċipju ta’ proporzjonalità, se nkompli biex neżaminahom fl-ambitu ta’ dan tal-aħħar.

122. Konformi mal-Artikolu ġdid 8a(4) sa (6) tad-Direttiva 98/70 li ġie introdott bid-Direttiva 2009/30, id-distributuri tal-karburanti għandhom iwaħħlu b’mod li jkun ċarament viżibbli t-tikketta “Fih additivi metalliċi” meta jbigħu karburanti li jkunu jinkludu dawn l-addittivi.

123. Skont l-aħħar frazi tal-premessa 135, l-obbligu tat-tikkettar għandu l-għan li jiġi evitat li l-konsumaturi jinvalidaw mingħajr ma jkunu jafu l-garanzija tal-vetturi tagħhom. Fil-fatt, it-tieni frażi tal-premessa hawn fuq iċċitata, tfakkar kif l-użu ta’ dawn il-karburanti jista’ anki jwassal biex tiġi invalidata l-garanzija tal-vetturi. Ir-raġunijiet għal dan għandhom jiġu rikonoxxuti fir-riskji – li jissemmew ukoll fil-premessa msemmija – għall-vetturi bil-mutur u għas-sistemi ta’ kontroll tal-emissjonijiet. Għalhekk l-obbligu tat-tikkettar huwa ntiż bħala protezzjoni tal-konsumaturi, li tikkostitwixxi wieħed mill-għanijiet tal-Unjoni Europea skont l-Artikolu 153 KE. Dan l-obbligu għandu b’mod partikolari jitwettaq permezz tal-promozzjoni tad-drittijiet tal-konsumaturi għall-informazzjoni.

124. Madankollu, Afton tiddubita kemm it-tikkettar jista’ jilħaq l-għan tiegħu fl-assenza ta’ kwalunkwe referenza għall-garanzija tal-vettura. Abitwalment, il-konsumaturi ma jaqrawx din il-garanzija b’attenzjoni tali li jkunu jistgħu jirrealizzaw il-konsegwenzi possibbli tal-użu tal-karburant li jinkludi addittivi metalliċi.

125. Dawn id-dubji huma konvincenti għalkollox. L-obbligu tat-tikkettjar jista’ jiġi fformulat b’mod iktar ċar. Madankollu, mhux għalhekk li dan mhux xieraq biex jippromwovi l-protezzjoni tal-konsumaturi.

126. Fil-fatt, l-informazzjoni dwar is-sustanzi inklużi fil-prodotti jirrappreżentaw kundizzjoni minima sabiex il-konsumaturi jkunu jistgħu jipprevjenu r-riskji. Almenu dawk il-konsumaturi li għandhom għarfien tar-riskji jkunu jistgħu jieħdu inkunsiderazzjoni l-addittivi metalliċi meta jixtru l-karburanti. Dan ma jkunx possibbli jekk l-addittivi ma jiġux indikati.

127. Afton issostni wkoll li l-obbligu tat-tikkettar lanqas ma huwa l-mezz l-inqas oneruż. L-ewwel nett, il-Kummissjoni għamlet din il-konstatazzjoni f’dan is-sens fil-evalwazzjoni tagħha tal-impatt, u t-tieni nett, il-limiti massimi tal-MMT kellhom ikunu biżżejjed.

128. Fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni, din tal-aħħar ma tistax – kif fil-fatt diġà ntqal iktar ’il fuq – ikollha effett vinkolanti għal istituzzjonijiet oħra li pparteċipaw fil-proċess leġislattiv. Dawn jistgħu jeżerċitaw is-setgħa diskrezzjonali tagħhom rigward l-effettività ta’ diversi għażliet regolatorji b’mod differenti mill-Kummissjoni.

129. Il-kwistjoni jekk il-protezzjoni garantita billi jiġu stabbiliti il-limiti massimi hijiex suffiċjenti tiġi ttrattata espressament fil-premessa 35. Hemmhekk jiġi kkonstatat li l-limiti massimi stabbiliti ma humiex maħsuba biex jeskludu kwalunkwe riskju li jiġi kkawżat bl-użu tal-MMT, imma biss biex jiġu limitati d-danni possibbli. Jeżisti għalhekk, skont il-ġudizzju tal-leġiżlatur, riskju residwali li għandu jiġi evitat permezz tal-obbligu tat-tikkettar. Wara kollox, dan l-obbligu jgħodd ukoll għal addittivi oħra li għalihom ma jeżistu l-ebda limiti kwantitattivi.

130. Għalhekk, mhux magħruf li jeżisti xi mezz inqas oneruż.

131. Fl-aħħar nett, Afton tqis li l-obbligu tat-tikkettar ma huwiex xieraq, peress li dan jekwivali fil-prattika għal projbizzjoni tal-addittivi metalliċi. Il-pompi tal-petrol jkunu obbligati li jaħżnu u li jbigħu separatament il-karburanti li jikkontjenu addittivi. Madankollu, is-sidien jippreferu li ma jagħmlux dik l-ispiża.

132. Ma jistax jiġi eskluż li din il-previżjoni hija korretta. Din madankollu ma hijiex ibbażata direttament fuq l-obbligu tat-tikkettar, imma fuq in-nuqqas ta’ attrazzjoni ta’ karburanti li jikkontjenu addittivi metalliċi kkomparati ma’ karburanti li ma għandhomx dan l-addittiv. Kieku l-addittivi jqanqlu interess ikbar, il-pompi tal-petrol jagħmlu din l-ispiża addizzjonali jew jirrinunzjaw għall-karburanti mingħajr addittivi. Madankollu, f’ebda każ ma huwa ġġustifikat li l-konsumaturi jiġu esposti, mingħajr twissija, għar-riskju li jitilfu l-garanzija tal-produttur, sempliċiment sabiex jitħalla wkoll l-bejgħ ta’ prodott li jġorr miegħu xi riskji.

V –    Konklużjoni

133. Għaldaqstant, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija hawn fuq, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari kif ġej:

Mill-istħarriġ dwar id-domandi preliminari ma ħareġ l-ebda element li jista’ jqiegħed inkwistjoni l-validità tal-Artikolu 1(8) tad-Direttiva 2009/30/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, li temenda d-Direttiva 98/70/KE rigward l-ispeċifikazzjoni tal-petrol, tad-diżil u taż-żejt tal-gass u li tintroduċi mekkaniżmu għall-monitoraġġ u għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 1999/32/KE rigward l-ispeċifikazzjoni tal-karburant użat mill-bastimenti tal-passaġġi tal-ilma interni u li tħassar id-Direttiva 93/12/KEE.

1 – Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.

2 – Direttiva 2009/30/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, li temenda d-Direttiva 98/70/KE rigward l-ispeċifikazzjoni tal-petrol, tad-diżil u taż-żejt tal-gass u li tintroduċi mekkaniżmu għall-monitoraġġ u għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 1999/32/KE rigward l-ispeċifikazzjoni tal-karburant użat mill-bastimenti tal-passaġġi tal-ilma interni u li tħassar id-Direttiva 93/12/KEE (ĠU L 140, p. 88).

3 – ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol 23, p. 182.

4 – Witness Statement of Stanley Charles King, Nru. 9.

5 – Sentenzi tas-7 ta’ Settembru 1999, Beck u Bergdorf (C‑355/97, Ġabra p. I‑4977, punt 22), tat-22 ta’ Diċembru 2008, Regie Networks (C‑333/07, Ġabra p. I‑10807, punt 46), u tat-8 ta’ Settembru 2009 (Budejovicky Budvar, C‑478/07, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 63).

6 – Sentenzi tal-10 ta’ Diċembru 2002, British American Tobacco (Investments) u Imperial Tobacco (C‑491/01, Ġabra p. I‑1453, punt 34), u tat-3 ta’Ġunju 2008, Intertanko et (C‑308/06, Ġabra p. I‑4057, punt 31).

7 – Sentenza tat-13 ta’ Lulju 2006, Manfredi et, C‑295/04 sa C-298/04, Ġabra p. I‑6619, punt 27).

8 – Ara, fost l-oħrajn, is-sentenzi tal-15 ta’ Diċembru 1995, Bosman (C‑415/93, Ġabra p. I‑4921, punt 61), u l-10 ta’ Jannar 2006, IATA u ELFAA (C-344/04, Ġabra p. I‑403, punt 24).

9 – Ara s-sentenzi Bosman, punt 59, kif ukoll IATA u ELFAA, punt 24, it-tnejn li huma ċċitati fin-nota 8.

10 – Sentenza IATA u ELFAA, (iċċitata fin-nota 8, punt 24).

11 – Sentenzi tat-13 ta’ Frar 1979, Granaria (101/78, Ġabra p. 623, punt 4), tal-15 ta’ Ġunju 1994, Il-Kummissjoni vs BASF et (C‑137/92 P, Ġabra p. I‑2555, punt 48), tal-5 ta’ Ottubru 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑475/01, Ġabra p. I-8923, punt 18), u tat-12 ta’ Frar 2008, Centre d'exportation du livre français (C‑199/06, Ġabra p. I‑469, punt 59).

12 – Ara s-sentenza tad-9 ta’ Frar 1995, Leclerc-Siplec (C‑412/93, Ġabra p. I‑179, punt 14).

13 – Sentenzi tad-9 ta’ Marzu 1994, TWD Textilwerke Deggendorf (C‑188/02, Ġabra p. I‑833, punti 13, 17 u 24), tal-15 ta’ Frar 2001, Nachi Europe (C‑239/99, Ġabra p. I‑1197, punt 37), u tat-2 ta’ Lulju 2009, Bavaria u Bavaria Italia (C‑343/07, Ġabra p. I‑5491, punt 39). Ara, madankollu, ir-rimarki kritiċi fformulati kontra dik il-ġurisprudenza mill-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer fil-konklużjonijiet tiegħu tat-28 ta’ April 2005, Atzeni et, sentenza tat-23 ta’ Frar 2006 (C‑346/03 u C‑529/03, Ġabra p. I‑1875, punt 88).

14 – Ara s-sentenza tat-18 ta’ Mejju 1994, Codorniu vs Il-Kunsill (C‑309/89, Ġabra p. I‑1853, punt 21).

15 – Dwar il-mertu tal-possibbiltà ta’ dannu li jista’ jiġi kkawżat direttament minn direttiva, ara s-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2008, Il-Kummissjoni vs Infront WM (C‑125/06 P, Ġabra p. I‑1451, punti 37 u 59 et seq).

16 – Ara l-konklużjonijiet ippreżentati minni fis-26 ta’ Ottubru 2006 f’Roquette Frères, sentenza tat-8 ta’ Marzu 2007 (C‑441/05, Ġabra p. I‑1993, punti 33 et seq, u l-ġurisprudenza ċċitata).

17 – Ara s-sentenza TWD Textilwerke Deggendorf, iċċitata fin-nota 13, punt 17 et seq.

18 – Ara f’dan is-sens, is-sentenzi tat-13 ta’ Novembru 1990, Fedesa et (C‑331/88, Ġabra p. I‑4023, punt 14); tal-5 ta’ Mejju 1998, National Farmers’ Union et (C‑157/96, p. I‑2211, punt 61), u tas-7 ta’ Lulju 2009, S.P.C.M. et (C‑558/07, Ġabra p. I‑5783, punt 42).

19 – Ara, f’materja ta’ impjieg pubbliku Komunitarju, is-sentenzi tat-30 ta’ Mejju 1973, Greef vs Il-Kummissjoni (46/72, Ġabra p. 543, punt 46), tas-27 ta’ Ottubru 1977, Moli vs Il-Kummissjoni (121/76, Ġabra p. 1971, punti 23 u 24), tad-29 ta’ Ġunju 1994, Klinke vs Il-Qorti tal-Ġustizzja (C-298/93 P, Ġabra p. I‑3009, punt 31); f’materja ta’ dritt tal-kompetizzjoni, ara s-sentenzi tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni (C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punt 105), tat-2 ta’ April 2009, Bouygues u Bouygues Télécom vs Il-Kummissjoni (C‑431/07 P, Ġabra p. I‑2665, punt 76). Rigward l-attività leġiżlattiva, ara l-konklużjonijiet ippreżentati mill-Avukat Ġenerali Léger tad-9 ta’ Ottubru 2001, Bigi, sentenza tal-25 ta’ Ġunju 2002 (C‑66/00, Ġabra p. I‑5917, punt 40), sentenza tas-27 ta’ April 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill (C‑257/01, Ġabra p. I‑345, nota 43), il-konklużjonijiet ippreżentati mill-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer tal-10 ta’ Mejju 2005, Il-Ġermanja u d-Danimarka vs Il‑Kummissjoni, sentenza tal-25 ta’ Ottubru 2005 (C‑465/02 u C‑466/02, Ġabra p. I‑9115, punt 137), il-konkużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Tizzano tal-25 ta’ Mejju 2004, Il-Kummissjoni vs Tetra Laval, sentenza tal-15 ta’ Frar 2005 (C‑12/03 P, Ġabra p. I‑987, punt 86), il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Trstenjak tat-30 ta’ Ġunju 2009, Audiolux et, sentenza tal-15 ta’ Ottubru 2009 (C‑101/08, Ġabra p. I‑9823, punt 107), kif ukoll il-konklużjonijiet tiegħi tal-10 ta’ Marzu 2009, S.P.C.M. et, sentenza tas-7 ta’ Lulju 2009, (C‑558/07 Ġabra p. I‑5783, punt 76).

20 – Ara s-sentenza Bavaria u Bavaria Italia, iċċitata fin-nota 13, punt 81.

21 – Sentenzi tal-21 ta’ Novembru 1991, Technische Universität München (C‑268/90, Ġabra p. I‑5469, punt 14), tas-6 ta’ Novembru 2008, Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni (C‑405/07 P, Ġabra p. I‑8301, punt 56), u tal-15 ta’ Ottubru 2009, Enviro Tech (Europe) (C‑425/08 Ġabra p. I‑10035, punt 62).

22 – Sentenza tal-15 ta’ Frar 2005, Il-Kummissjoni vs Tetra Laval (C-12/03 P, Ġabra p. I‑987, punt 39), tat-18 ta’ Lulju 2007, Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni (C‑326/05 P, Ġabra p. I‑6557, punt 76), tat-22 ta’ Novembru 2007, Spanja vs Lenzing (C‑525/04 P, Ġabra p. I‑9947, punt 57), u Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni, iċċitata fin-nota 21, punt 55).

23 – Ara, b’riferiment għall-ewwel inċiż tal-Artikolu 174(3) KE, is-sentenza tal-14 ta’ Lulju 1998, Bettati (C‑341/95, Ġabra p. I‑4355, punt 49), u Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni, iċċitata fin-nota 21, punt 61.

24 – Sentenzi tad-29 ta’ Ottubru 299 1980, Roquette Frères vs Il-Kunsill (138/79, Ġabra p. 3333, punt 25), tas-7 ta’ Settembru 2006, Spanja vs Il-Kunsill (C‑310/04, Ġabra p. I‑7285, punt 121), tat-18 ta’ Lulju 2007, Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni, iċċitata fin-nota 22, punt 77, u Enviro Tech (Europe), iċċitata fin-nota 21, punt 62.

25 – Sentenza Spanja vs Il-Kunsill, iċċitata fin-nota 24, punt 122.

26 – Sentenza tat-12 ta’ Marzu 2002, Omega Air et (C‑27/00 u C‑122/00, Ġabra p. I‑2569, punt 47).

27 – Ara b’mod partikolari, l-ewwel u l-ħdax-il premessi tal-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda id-Direttiva 98/70/KE rigward l-ispeċifikazzjoni tal-petrol, tad-diżil u taż-żejt tal-gass u li tintroduċi mekkaniżmu għall-monitoraġġ u għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 1999/32/KE rigward l-ispeċifikazzjoni tal-karburant użat mill-bastimenti tal-passaġġi tal-ilma interni u li tħassar id-Direttiva 93/12/KEE [(KOM(2007) 18 finali p 14 u 16].

28 – Ara l-istima tal-impatt (impact assessment) fir-rigward tal-proposta SEC(2007) 55 finali 2, (Nru 4.12.1., p. 68), aċċessibbli bħala dokument tal-Kunsill 6145/1/07 REV 1 ADD 1.

29 – Id-Direttiva 2003/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-3 ta’ Marzu 2003, li temenda d-Direttiva 98/70/KE dwar il-kwalità tal-karburanti tal-petrol u tad-diżil (Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol 31, p. 160).

30 – Ara l-istima tal-impatt, iċċitata fin-nota 28.

31– Titolu sħiħ: Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-18 ta' Diċembru 2006, dwar ir-reġistrazzjoni, il-valutazzjoni, l-awtorizzazzjoni u r-restrizzjoni ta’ sustanzi kimiċi (REACH), li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi, li jemenda d-Direttiva 1999/45/KE u li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 793/93 tal-Kunsill u r-Regolament (KE) Nru 1488/94 tal-Kummissjoni kif ukoll id-Direttiva 76/769/KEE tal-Kunsill u d-Direttivi 91/155/KEE, 93/67/KEE, 93/105/KE u 2000/21/KE tal-Kummissjoni (ĠU L 396, p. 1 et seq).

32 – Ara s-sentenza Spanja vs Il-Kunsill, iċċitata fin-nota 24, punt 123.

33 – Ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-30 ta’ Mejju 2001, dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol 3, p. 331).

34 – Għad-data inkwistjoni ma kienx għadu applikabbli l-Artikolu 4 tal-Istatut tal-membri parlamentari (ĠU 2005, L 262, p. 1), li jistabbilixxi li d-dokumenti bil-miktub u l-materjal fil-forma elettronika, irċevuti, kompilati jew mibgħuta minn membru parlamentari ma humiex ekwivalenti għal dokumenti tal-Parlament, sakemm ma jkunux ġew depożitati konformi mar-regolament. Fil-każ preżenti ma hijiex meħtieġa li tittieħed deċiżjoni dwar il-kwistjoni jekk l-Artikolu 15 TFUE u l-Artikolu 42 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea jawtorizzawx fil-futur l-esklużjoni ta’ dawn id-dokumenti mid-dritt ta’ aċċess.

35 – L-Anness 15 tal-Witness Statement ta’ Peter Sellar.

36 – Sentenzi tat-23 ta’ Settembru 2003, Il-Kummissjoni vs Id-Danimarka (C‑192/01, Ġabra p. I‑9693, punt 52), tad-19 ta’ Ġunju 2008, Nationale Raad van Dierenkwekers en Liefhebbers und Andibel (C‑219/07, Ġabra p. I‑4475, punt 38), tal-10 ta’ Settembru 2009, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑100/08, Ġabra p. I‑140, punt 102), u tat-28 ta’ Jannar 2010, Il-Kummissjoni vs Franza (C‑333/08, Ġabra p. I‑757, punt 93).

37 – Sentenzi tal-Qorti Ġenerali tas-26 ta’ Novembru 2002, Artegodan vs Il-Kummissjoni (T‑74/00, T‑76/00, T‑83/00 sa T‑85/00, T‑132/00, T‑137/00 u T‑141/00, Ġabra p. II‑4945, punt 192), tal-11 ta’ Settembru 2002, Pfizer Animal Health vs Il-Kunsill (T‑13/99, Ġabra p. II‑3305, punti 142 sa 145, 152 u 162), u tal-11 ta’ Settembru 2002, Alpharma vs Il-Kunsill (T‑70/99, Ġabra p. II‑3495, 155 sa 157, 171 u 175).

38 – Sentenzi National Farmers’ Union et, iċċitata fin-nota 18, punt 63 et seq, tat-12 ta’ Jannar 2006, Agrarproduktion Staebelow (C‑504/04, Ġabra p. I‑679, punt 39), u Il-Kummissjoni vs Franza, iċċitata fin-nota 36, punt 91.

39 – Sentenzi tas-17 ta’ Diċembru 1970, Köster, Berodt & Co. (25/70, Ġabra p. 1161, punti 21 et seq), tat-18 ta’ Novembru 1987, Maizena et (137/85, Ġabra p. 4587, punt 15), Fedesa et, iċċitata fin-nota 18, punt 13, National Farmers’ Union et, iċċitata fin-nota 18, Ġabra p. I‑2211, punt 60, IATA u ELFAA, iċċitata fin-nota 8, punt 79, Spanja vs Il-Kunsill, iċċitata fin-nota 24, punt 97, u tas-17 ta’ Jannar 2008, Viamex Agrar Handel (C‑37/06 u C‑58/06, Ġabra p. I‑69, punt 33).

40 – Ara, f’dan is-sens, sentenzi Köster, Berodt & Co., iċċitata fin-nota 39, punti 28 u 32; tal-11 ta’ Lulju 1989, Schräder HS Kraftfutter (265/87, Ġabra p. 2237, punt 21), Fedesa et, iċċitata fin-nota 18, punt 13; National Farmers’ Union et, iċċitata fin-nota 18, punt 60, tat-12 ta’ Lulju 2001, Jippes et (C-189/01, Ġabra p. I‑5689, punt 81), Viamex Agrar Handel, iċċitata fin-nota 38, punt 35, kif ukoll dik tad-9 ta’ Marzu 2010, ERG et (C‑379/08 u C‑380/08 li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 86).

41 – Ara iktar ’il fuq, punti 28 et seq.

42 – Ara l-ġurisprudenza ċċitata fin-nota 18.

43 – Ara l-eżami mwettaq fis-sentenza S.P.C.M. et, iċċitata fin-nota 18, punti 59 et seq.

44 – Fir-rigward ta’ din il-formulazzjoni, ara fit-totalità tagħhom il-konklużjonijiet ippreżentati minni fil-kawża S.P.C.M. et, iċċitati fin-nota 19, punti 73 et seq, u referenzi ċċitati.

45 – Ara l-eżami mwettaq fis-sentenza S.P.C.M. et, iċċitata fin-nota 18, punti 44 et seq.

46 – Ara l-motivazzjoni tat-emenda Nru 30 proposta mill-Parlament, maħsuba biex tipprojbixxi għalkollox l-MMT (dokument tal-Parlament A6-0496/2007, p. 23).

47 – Ara l-ġurisprudenza imsemmija fin-nota 38.

48 – Ara, pereżempju, sentenza tad-9 ta’ Settembru 2003, Monsanto Agricoltura Italia et (C‑236/01, Ġabra p. I‑8105, punt 107), Il-Kummissjoni vs Id-Danimarka, iċċitata fin-nota 35, punt 51, u Il-Kummissjoni vs Franza, iċċitata fin-nota 36, punt 92 et seq.).

49 – Ara s-sentenzi Monsanto Agricoltura Italia et, iċċitata fin-nota 48, punt 106, tal-5 ta’ Frar 2004, Greenham u Abel (C‑95/01, Ġabra p. I‑1333, punt 43), tat-2 ta’ Diċembru 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Pajjiżi l-Baxxi (C‑41/02, Ġabra p. I‑11375, punt 52), u Il-Kummissjoni vs Franza, iċċitata fin-nota 36, punt 91. Ara wkoll is-sentenza tal-Qorti tal-EFTA tal-5 ta’ April 2001, Awtorità tal-Viġilanza EFTA vs In-Norveġja (E‑3/00, EFTA Court Reports 2000-2001, p. 73, punti 36 sa 38).

50 – Ara l-ġurisprudenza msemmija fin-nota 37.

51 – Ara l-Artikolu 11 tad-Direttiva tal-Kunsill 70/524/KEE, tat-23 ta’ Novembru 1970, li tirrigwarda adittivi f'għalf għall-bhejjem (Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol 1, p. 190), kif emendata mid-Direttiva tal-Kunsill 98/19/KE, tat-18 ta’ Marzu 1998, li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 70/524/KEE dwar l-adittivi fl-għalf (Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol 22, p. 351), liema artikolu jikkostitwixxi l-bażi ġuridika tar-regolament ikkontestat fil-kawżi Pfizer Animal Health vs Il-Kunsill u Alpharma vs Il-Kunsill (it-tnejn li huma ċċitati fin-nota 37). Il-kawża Artegodan vs Il-Kummissjoni (ukoll iċċitata fin-nota 37) kienet tikkonċerna deċiżjoni adottata konformi mal-Artikolu 15a tat-tieni direttiva tal-Kunsill 75/319/KEE, tal-20 ta’ Mejju 1975, dwar l-approsimazzjoni ta’ liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet dwar proprjetajiet farmaċewtiċi (ĠU L 147, p. 13), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 93/39/KEE, tal-14 ta’ Ġunju 1993 (Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol 2, p. 194).

52 – Id-Direttiva 2002/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-10 ta’ Ġunju 2002, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar is-supplimenti tal-ikel (Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol 29, p. 490).

53 – Sentenza tat-12 Lulju 2005, Alliance for Natural Health et (C‑154/04 u C‑155/04, Ġabra p. I‑6451, punt 68).

54 – Sentenza tas-7 ta’ Septembru 2004, Waddenvereniging und Vogelbeschermingsvereniging (C‑127/02, Ġabra p. I‑7405, punt 59).

55 – Sentenza tal-20 ta’ Settembru 2007, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑304/05, Ġabra p. I‑7495, punt 83).

56 – Iċċitata fin-nota 30.

57 – Ara s-sentenza S.P.C.M. et, iċċitata fin-nota 18, punt 54.

58 – Ara l-Artikolu 5 tar-Regolament REACH.

59 – Sentenza S.P.C.M. et, iċċitata fin-nota 18.

60 – Sentenzi tal-21 ta’ Jannar 1999, Upjohn (C‑120/97, Ġabra p. I‑223, punti 33 et seq), u tad-9 ta’ Ġunju 2005, HLH Warenvertrieb u Orthica (C‑211/03, C‑299/03 u C‑316/03, Ġabra p. I‑5141, punt 79). Ara wkoll, fir-rigward tal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas”, is-sentenzi tas-16 ta’ Lulju 2009, Futura Immobiliare et (C‑254/08, Ġabra p. I‑6995, punt 55), u tad-9 ta’ Marzu 2010 (C‑378/08, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 55 u 65).

61 – J. Kokott, “Die Durchsetzung der Normenhierarchie im Gemeinschaftsrecht”, fi: G. Müller et.: Festschrift für Günter Hirsch zum 65. Geburtstag, C. H. Beck, 2008, p. 117 u 124 et seq.

62 – Iċċitata fin-nota 28, Nru 4.12.4., p. 73.

63 – Sentenza tad-9 ta’ Marzu 2010, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑518/07, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 41).

64 – Is-sentenza Alliance for Natural Health et, iċċitata fin-nota 53, punt 68, u Agrarproduktion Staebelow, iċċitata fin-nota 38, punt 40, fejn tiġi enfasizzata n-neċessità li jiġu adattati r-restrizzjonijiet fid-dawl ta’ data ġdida miksuba.

65 – Ara sentenza Alliance for Natural Health et, iċċitata fin-nota 53, punti 68 et seq.

66 – Numru tal-faxxiklu EPA-HQ-OAR-2004-0074. Id-dokumenti li ġew ippreżentati sa issa jistgħu jiġu kkonsultati fuq is-sit tal-Internet .

67 – Ara wkoll id-deskrizzjoni tal-privattiva WO/2001/016257 fil-paġna tal-Internet .

68 – Sentenzi IATA u ELFAA, iċċitata fin-nota 8, punt 95, u S.P.C.M., iċċitata fin-nota 18, punt 74.

69 – Sentenzi tat-13 ta’ April 2000, Karlsson et (C‑292/97, Ġabra p. I‑2737, punti 35 u 49), tal-11 ta’ Settembru 2007, Lindorfer vs Il-Kunsill (C‑227/04 P, Ġabra p. I‑6767, punt 78), u tas-16 ta’ Diċembru 2008, Arcelor Atlantique u Lorraine et (C‑127/07, Ġabra p. I‑9895, punt 57).

70 – Sentenzi IATA u ELFAA iċċitata fin-nota 8, punt 68, kif ukoll Intertanko et, iċċitata fin-nota 6, punt 69.

71 – Sentenza tal-14 ta’ April 2005, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (C‑110/03, Ġabra p. I‑2801, punt 31).

Full & Egal Universal Law Academy