Kawża C-226/09
Il-Kummissjoni Ewropea
vs
L-Irlanda
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu — Direttiva 2004/18/KE — Proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi — Għoti ta’ kuntratt għal servizzi ta’ interpretazzjoni u ta’ traduzzjoni — Servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B tal-imsemmija direttiva — Servizzi mhux suġġetti għar-rekwiżiti kollha tal-imsemmija direttiva — Attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji għall-għoti ddeterminat wara l-preżentazzjoni tal-offerti — Bdil fil-piż wara l-ewwel eżami tal-offerti ppreżentati — Osservanza tal-prinċipju ta’ trattament ugwali u tal-obbligu ta’ trasparenza”
Sommarju tas-sentenza
1. Approssimazzjoni tal-liġijiet — Proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi — Servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B tad-Direttiva 2004/18
(Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE; Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2004/18, Artikoli 21, 23 u 35(4) u Anness II B)
2. Approssimazzjoni tal-liġijiet — Proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi — Servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B tad-Direttiva 2004/18
(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2004/18, Artikolu 53)
3. Approssimazzjoni tal-liġijiet — Proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi — Servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B tad-Direttiva 2004/18
(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2004/18, Artikoli 21, 23 u 35(4) u Anness II B)
1. L-awtoritajiet kontraenti li jikkonkludu kuntratti li jaqgħu taħt l‑Anness II B tad-Direttiva 2004/18/KE, fuq koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi [kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi] minkejja li dawn ma humiex suġġetti għar-regoli stabbiliti mid-direttiva dwar l-obbligu li kompetizzjoni tiġi ppubblikata minn qabel, jibqgħu suġġetti għar-regoli fundamentali tad-dritt tal-Unjoni Ewropea u, b’mod partikolari, għall-prinċipji stabbiliti mit-Trattat FUE fil-qasam tad-dritt ta’ stabbiliment u l-libertà li jiġu pprovduti servizzi.
Is-sistema stabbilita mil-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea għall-kuntratti marbuta mas-servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B ma għandhiex għalhekk tiġi interpretata bħala li tipprekludi l-applikazzjoni tal-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE u, minħabba dan il-fatt, l-obbligi intiżi li jiżguraw it-trasparenza tal-proċeduri u t-trattament ugwali tal-offerenti, fil-każ fejn dawn il-kuntratti jkollhom tal‑inqas interess transkonfinali ċert.
(ara l-punti 29, 31)
2. Għalkemm l-obbligu li l-attribuzzjoni tal-l-piż relattiv għal kull wieħed mill-kriterji għall-għoti jiġi indikat fl-istadju tal-pubblikazzjoni tal-avviż ta’ kuntratt, kif jistabbilixxi l-Artikolu 53(2) tad-Direttiva 2004/18, fuq koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi [kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi], jissodisfa r-rekwiżit li jiġu ggarantiti l-prinċipju ta’ trattament ugwali u l-obbligu ta’ trasparenza li jirriżulta minnu, ma huwiex iġġustifikat li jiġi kkunsidrat li l-portata ta’ dan il-prinċipju u ta’ dan l-obbligu, fin-nuqqas ta’ dispożizzjoni speċifika f’dan is-sens f’din id-direttiva, twassal sakemm jiġi impost, fil-kuntest tal-kuntratti li ma humiex suġġetti għal dispożizzjoni bħal dik fl-Artikolu 53, li l-piż relattiv tal-kriterji użati mill-awtorità kontraenti jiġi ffissat minn qabel u mħabbar lill-offerenti potenzjali meta huma jiġu mistiedna jippreżentaw l-offerti tagħhom. Fil-fatt, ir-riferiment għall-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji għall-għoti fil-każ ta’ kuntratt li ma huwiex suġġett għal dispożizzjoni bħal dik fl-Artikolu 53(2) tad-Direttiva ma jikkostitwixxix obbligu impost fuq l-awtorità kontraenti.
(ara l-punt 43)
3. Il-prinċipji ta’ trattament ugwali u ta’ trasparenza tal-proċeduri għall-għoti jimponu fuq l-awtoritajiet kontraenti l-obbligu li jimxu mal-istess interpretazzjoni tal-kriterji għall-għoti matul il-proċedura kollha. Fir-rigward tal-kriterji għall-għoti stess, dawn, b’mod partikolari, ma għandhomx jinbiddlu matul il-proċedura tal-għoti.
Għaldaqstant, Stat Membru li jbiddel, wara l-ewwel evalwazzjoni tal-offerti ppreżentati, l-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji għall-għoti ta’ kuntratti għall-provvista ta’ servizzi ta’ interpretazzjoni u ta’ traduzzjoni, li jaqgħu taħt l-Anness II B tad-Direttiva 2004/18, fuq koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi [kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi], jonqos mill-obbligi imposti fuqu abbażi tal-prinċipju ta’ trattament ugwali u tal-obbligu ta’ trasparenza li jirriżulta minnu.
(ara l-punti 59, 60, 66)
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)
18 ta’ Novembru 2010 (*)
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu – Direttiva 2004/18/KE – Proċeduri għall‑għoti ta’ kuntratti pubbliċi – Għoti ta’ kuntratt għal servizzi ta’ interpretazzjoni u ta’ traduzzjoni – Servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B tal‑imsemmija direttiva – Servizzi mhux suġġetti għar-rekwiżiti kollha tal‑imsemmija direttiva – Attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji għall-għoti ddeterminat wara l‑preżentazzjoni tal-offerti – Bdil fil-piż wara l-ewwel eżami tal-offerti ppreżentati – Osservanza tal-prinċipju ta’ trattament ugwali u tal-obbligu ta’ trasparenza”
Fil-Kawża C-226/09,
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu taħt l‑Artikolu 226 KE, imressaq fid‑19 ta’ Ġunju 2009,
Il‑Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn M. Konstantinidis u A.-A. Gilly, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti,
vs
L‑Irlanda, irrappreżentata minn D. O’Hagan, bħala aġent, assistit minn A.M. Collins, SC, b’indirizz għan‑notifika fil-Lussemburgu,
konvenuta,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn J.-C. Bonichot, President tal‑Awla, K. Schiemann, L. Bay Larsen (Relatur), C. Toader u A. Prechal, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Mengozzi,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li semgħet il‑konklużjonijiet tal‑Avukat Ġenerali, ippreżentati fis‑seduta tad‑29 ta’ Ġunju 2010,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 Permezz tar‑rikors tagħha, il‑Kummissjoni tal‑Komunitajiet Ewropej tistaqsi lill‑Qorti tal‑Ġustizzja sabiex tikkonstata li, billi attribwixxiet piż lill‑kriterji għall‑għoti ta’ kuntratt għall‑provvista ta’ servizzi ta’ interpretazzjoni u ta’ traduzzjoni wara l‑aħħar jum utli għall‑preżentazzjoni ta’ offerti u billi bidlet din l-attribuzzjoni tal‑piż wara l‑ewwel eżami tal‑offerti ppreżentati, l‑Irlanda naqset milli twettaq l‑obbligi tagħha taħt il‑prinċipji ta’ trattament ugwali u ta’ trasparenza kif interpretati mill‑Qorti tal-Ġustizzja tal‑Unjoni Ewropea.
Il-kuntest ġuridiku
2 Id-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-31 ta’ Marzu 2004, fuq koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi [kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 137, iktar ’il quddiem id‑“Direttiva”), tistabbilixxi, fit-Taqsima III tat-Titolu II tagħha, l-applikazzjoni msejħa “fuq żewġ livelli” għal kuntratti pubbliċi għal servizzi.
3 Skont l-Artikolu 20 tad-Direttiva, il-kuntratti li għandhom bħala suġġett is‑servizzi li jinsabu fl-Anness II A tagħha għandhom jingħataw skont id‑dispożizzjonijiet tal-Artikoli 23 sa 55 ta’ din id-direttiva.
4 Dawn l-artikoli jistabbilixxu r-regoli speċifiċi dwar l-ispeċifikazzjonijiet tal‑kuntratti u d-dokumenti tal-kuntratt (Artikoli 23 sa 27), dawk marbuta mal‑proċeduri (Artikoli 28 sa 34), ir-regoli dwar ir-reklamar u t-trasparenza (Artikoli 35 sa 43) kif ukoll dawk marbuta mal-iżvolġiment tal-proċedura (Artikoli 44 sa 55).
5 Min-naħa l-oħra, skont l-Artikolu 21 tad-Direttiva, “[k]untratti li għandhom bħala l-oġġettiv tagħhom servizzi elenkati fl-Anness II B għandhom ikunu suġġetti biss għall-Artikolu 23 u l-Artikolu 35(4)”.
6 Is-servizzi ta’ interpretazzjoni u ta’ traduzzjoni ma jinsabux fl-Anness II A tad‑Direttiva, iżda jaqgħu taħt il-Kategorija 27, intitolata “Servizzi oħra” tal‑Anness II B tal-imsemmija direttiva.
7 L-Artikolu 23 tad-Direttiva jistabbilixxi r-regoli dwar l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi li għandhom jiġu inklużi fid-dokumenti ta’ kuntratt.
8 L-Artikolu 35(4) tad-Direttiva jistabbilixxi li, wara l-għoti ta’ kuntratt, l‑awtoritajiet kontraenti li jkunu assenjaw il-kuntratt pubbliku għandhom jibgħatu lill-Kummissjoni avviż bir-riżultati tal-proċedura tal-għoti.
9 Skont l-Artikolu 37 tad-Direttiva:
“Awtorijitajiet kontrattwanti [kontraenti] jistgħu jippubblikaw skond l-Artikolu 36 avviżi ta’ kuntratti pubbliċi li mhumiex suġġetti għall-ħtieġa ta’ pubblikazzjoni imniżżla f’din id-Direttiva”.
10 L-Artikolu 53 tad-Direttiva, intitolat “Kriterji ta’ għotja ta’ kuntratt”, li ma japplikax għall-għoti ta’ kuntratti li jaqgħu taħt l-Anness II B tad-Direttiva, jistabbilixxi fil-paragrafu 2 tiegħu:
“Mingħajr preġudizzju għall-disposizzjonijiet tat-tielet sub-paragrafu, fil-każ [fejn l-għoti jingħata lill-offerta li tkun l-iktar ekonomikament vantaġġuża] l-awtorità kontrattwanti [kontraenti] għandha tispeċifika fl-avviż ta’ kuntratt jew fid‑dokumenti tal-kuntratt [fl-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt] […], il-piż relattiv li hi tagħti lil kull wieħed mill-kriterji magħżula biex tiġi determinata l-offerta l‑aktar vantaġġuża ekonomikament.
[…]
Fejn, fl-opinjoni ta’ l-awtorità kontrattwanti ma jkunx possibbli li jingħata piż għal raġunijiet dimostrabbli, l-awtorità kontrattwanti għandha tindika fl-avviż tal‑kuntratt jew dokumenti tal-kuntratt […], il-kriterji f’ordni għan-niżla ta’ importanza.”
Il-fatti li wasslu għall-kawża u l-proċedura prekontenzjuża
11 Fis-16 ta’ Mejju 2006, il-Ministeru tal-Ġustizzja, tal-Ugwaljanza u tar-Riforma fil-Liġi Irlandiża (iktar ’il quddiem, l-“awtorità kontraenti”) ippubblika, fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (ĠU S 92), taħt in-numru 2006/S 92-098663, avviż għall-għoti ta’ kuntratt għall-provvista ta’ servizzi ta’ interpretazzjoni u ta’ traduzzjoni għal diversi istituzzjonijiet responsabbli fil-qasam tal-ażil (iktar ’il quddiem il-“kuntratt kontenzjuż”).
12 Dan l-avviż ta’ kuntratt kien jispeċifika, fil-punt IV.2.1 tiegħu, li l-għoti kien ser jingħata lill-offerta li tkun l-iktar ekonomikament vantaġġuża, abbażi tas-seba’ kriterji segwenti:
“1. Il-kompletezza tal-fajl ippreżentat.
2. Il-kapaċità ddikjarata li tissodisfa r-rekwiżiti.
3. Numru ta’ lottijiet [is-suq kien sottodiviż f’diversi lottijiet], ta’ servizzi u ta’ lingwi.
4. Kwalifiki, esperjenza fil-qasam ikkonċernat.
5. Spejjeż.
6. Natura adegwata tal-modalitajiet proposti.
7. Bnadi ta’ referenza”.
13 Fil-punt VI.3 tal-istess avviż, ġie ppreċiżat li s-seba’ kriterji stabbiliti ma ġewx elenkati f’ordni ta’ importanza dixxendenti.
14 Fl-istedina għall-preżentazzjoni tal-offerta, l-imsemmija kriterji kienu ġew ippreżentati bl-istess mod u nnumerati minn 1 sa 7. Madankollu, dan id-dokument, kuntrarjament għall-avviż ta’ kuntratt, ma indikax espressament li dawn ma kinux elenkati f’ordni ta’ importanza dixxendenti.
15 Barra minn hekk, l-attribuzzjoni tal-piż relattiv lil kull wieħed mis-seba’ kriterji magħżula sabiex tiġi ddeterminata l-offerta li tkun l-iktar ekonomikament vantaġġuża mill‑perspettiva tal-awtorità kontraenti ma ġietx speċifikat la fl-avviż ta’ kuntratt u lanqas fl-istedina għall-preżentazzjoni ta’ offerta. Lanqas ma ġie indikat jekk dawn il-kriterji kellhomx ikunu, sussegwentement, is-suġġett ta’ din l-attribuzzjoni tal-piż.
16 Tnax-il kumpannija, li tlieta minnhom ma humiex stabbiliti fit-territorju Irlandiż, ippreżentaw offerta qabel ma’ skada t-terminu stabbilit f’dan ir-rigward, iffissat għad-9 ta’ Ġunju 2006.
17 Fl-istess jum, il-membri tal-kummissjoni ta’ evalwazzjoni rċevew tabella ta’ evalwazzjoni li kienet tirrakkomanda l-attribuzzjoni tal-piż relattiv segwenti għas-seba’ kriterji kkonċernati:
“1. Il-kompletezza tal-fajl ippreżentat: 0 %.
2. Il-kapaċità ddikjarata li tissodisfa r-rekwiżiti: 7 %.
3. Numru ta’ lottijiet, ta’ servizzi u ta’ lingwi: 25 %.
4. Kwalifiki, esperjenza fil-qasam ikkonċernat: 30 %.
5. Spejjeż: 20 %.
6. Natura adegwata tal-modalitajiet proposti: 10 %.
7. Bnadi ta’ referenza: 8 %”.
18 Din it-tabella ta’ evalwazzjoni kellha tippermetti li kull membru tal-kumissjoni ta’ evalwazzjoni jwettaq, b’mod individwali, l-ewwel eżami tal-offerti li kienu ġew ippreżentati.
19 Fit-13 ta’ Ġunju 2006, wieħed mill-membri ta’ din il-kummissjoni, wara li eżamina parti mill-offerti, bagħat, lill-membru tad-dipartimenti tal-awtorità kontraenti li kien stabbilixxa t-tabella ta’ evalwazzjoni u li kien ikkomunika l‑offerti milqugħa lil din il-kummissjoni, posta elettronika li fiha ppropona li jinbidlu l-attribuzzjonijiet tal-piż stabbiliti fil-kriterji għall-għoti.
20 Fit-22 ta’ Ġunju 2006, matul l-ewwel laqgħa, il-kummissjoni ta’ evalwazzjoni ddeċidiet, qabel ma evalwat, b’mod kollettiv, l-offerti ppreżentati, li tbiddel l-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji billi naqset għal 25 % l-attribuzzjoni tal-piż tar-raba’ kriterju (li qabel kien stabbilit għal 30 %) u billi żiedet l-attribuzzjoni tal-piż tas-sitt kriterju għal 15 % (li qabel kien iffissat għal 10 %). L-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji l-oħra ta’ evalwazzjoni ma nbidlitx.
21 Sussegwentement, l-imsemmija kummissjoni għaddiet għall-evalwazzjoni tal‑offerti u għall-għoti tal-kuntratt billi applikat l-attribuzzjoni tal-piż il-ġdid marbut mas-seba’ kriterji li kien għadu kemm ġie approvat.
22 Wara lment, il-Kummissjon bdiet, f’Mejju 2007, skambju ta’ korrispondenza mal‑Irlanda.
23 Il-Kummissjoni qieset, fid-dawl b’mod partikolari tar-risposti mogħtija mill‑Irlanda kemm għall-ittra ta’ intimazzjoni tas-17 ta’ Ottubru 2007 kif ukoll għall-opinjoni motivata tat-18 ta’ Settembru 2008, li l-proċedura għall-għoti tal‑kuntratt kontenzjuż twettqet bi ksur tal-prinċipju ta’ trattament ugwali u tal‑obbligu ta’ trasparenza li jirriżulta minnu u, għalhekk, iddeċidiet li tippreżenta dan ir-rikors.
Fuq ir-rikors
24 Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li huwa paċifiku li l-kuntratt kontenzjuż jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva u li s-servizzi ta’ interpretazzjoni u ta’ traduzzjoni inkwistjoni jidħlu taħt il-kategorija ta’ servizzi mhux prijoritarji msemmija fl-Anness II B ta’ din tal-aħħar.
25 Għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 21 tad-Direttiva, “[k]untratti li għandhom bħala l-oġġettiv tagħhom servizzi elenkati fl-Anness II B għandhom ikunu suġġetti biss għall-Artikolu 23 u l-Artikolu 35(4)”.
26 Mill-qari flimkien tal-Artikoli 21, 23 u 35(4) tad-Direttiva jirriżulta li, meta l‑kuntratti jirrigwardaw, bħal f’din il-kawża, is-servizzi li jaqgħu taħt l‑Anness II B tagħha, l-awtoritajiet kontraenti għandhom josservaw biss ir-regoli dwar l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi u għandhom jibgħatu lill-Kummissjoni avviż li jiġbor fih ir-riżultati tal-proċedura għall-għoti ta’ dawn il-kuntratti.
27 Min-naħa l-oħra, ir-regoli l-oħra dwar il-koordinazzjoni tal-proċeduri stabbiliti b’din id-direttiva, b’mod partikolari dawk li japplikaw għall-obbligi li kompetizzjoni tiġi ppubblikata permezz ta’ avviż minn qabel u dawk, stabbiliti fl‑Artikolu 53 tal-imsemmija direttiva, dwar il-kriterji għall-għoti ta’ kuntratti, ma japplikawx għall-imsemmija kuntratti.
28 Fil-fatt, fir-rigward tas-servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B tad-Direttiva, l‑applikazzjoni kollha tagħha għandha, matul perijodu tranżitorju, kif tippreċiża l‑premessa 19 tagħha, tiġi limitata għal kuntratti fejn id-dispożizzjonijiet tagħhom jippermettu t-twettiq tal-possibbiltajiet kollha ta’ tkabbir fil-kummerċ li jmur lil hinn mill-fruntieri.
29 Madankollu, l-awtoritajiet kontraenti li jikkonkludu kuntratti li jaqgħu taħt l‑imsemmi Anness II B, minkejja li dawn ma humiex suġġetti għar-regoli stabbiliti mid-direttiva dwar l-obbligu li kompetizzjoni tiġi ppubblikata minn qabel, jibqgħu suġġetti għar-regoli fundamentali tad-dritt tal-Unjoni Ewropea u, b’mod partikolari, għall-prinċipji stabbiliti mit-Trattat FUE fil-qasam tad-dritt ta’ stabbiliment u l-libertà li jiġu pprovduti servizzi (sentenza tat-13 ta’ Novembru 2007, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, C‑507/03, Ġabra p. I-9777, punt 26).
30 Issa, skont ġurisprudenza stabbilita, il-koordinazzjoni fuq livell tal-Unjoni Ewropea tal-proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi hija intiża sabiex telimina l-ostakoli għall-moviment liberu tas-servizzi u tal-merkanzija u għalhekk sabiex tipproteġi l-interessi tal-operaturi ekonomiċi stabbiliti fi Stat Membru ieħor (sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, iċċitata iktar ’il fuq, punt 27 u l‑ġurisprudenza ċċitata).
31 Isegwi li s-sistema stabbilita mil-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea għall-kuntratti marbuta mas-servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B tad-Direttiva ma għandhiex tiġi interpretata bħala li tipprekludi l-applikazzjoni tal-prinċipji li jirriżultaw mill‑Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE, fil-każ fejn dawn il-kuntratti jkollhom tal‑inqas interess transkonfinali ċert (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il‑Kummissjoni vs L-Irlanda, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29), u, għalhekk, l-obbligi intiżi li jiżguraw it-trasparenza tal-proċeduri u t-trattament ugwali tal-offerenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ April 2010, Wall, C‑91/08, Ġabra p. I-2815, punt 37).
32 L-obbligu ta’ trasparenza japplika fil-każ fejn il-kuntratt ta’ servizzi kkonċernat jista’ jinteressa impriża li tinsab fi Stat Membru ieħor li ma huwiex dak fejn dan il‑kuntatt ser jingħata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29).
33 Il-fatt li, fil-kawża preżenti, il-kuntratt kontenzjuż seta’ jinteressa impriżi li jinsabu fi Stat Membru li ma huwiex l-Irlanda jirriżulta kemm mill-pubblikazzjoni tal-avviż għal dan il-kuntratt fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea kif ukoll mill-fatt li tlieta mill-offerenti huma impriżi stabbiliti fi Stat Membru li ma huwiex l-Irlanda (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Wall, iċċitata iktar ’il fuq, punt 35).
34 Huwa fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi li għandha tiġi eżaminata l-fondatezza taż‑żewġ oġġezzjonijiet imqajma mill-Kummissjoni, li ma jirrigwardaw lil ebda miż-żewġ dispożizzjonijiet tad-Direttiva li jistabbilixxu l-mod ta’ kif l-għoti ta’ kuntratt li jaqa’ taħt l-Anness II B tagħha għandu jiżvolġi, jiġifieri l-Artikoli 23 u 35(4) ta’ din id-direttiva, iżda huma bbażati fuq żewġ rekwiżiti li jirriżultaw mid-dritt primarju tal-Unjoni Ewropea, jiġifieri l-osservanza tal-prinċipju ta’ trattament ugwali u l-obbligu ta’ trasparenza li jirriżulta minnu.
Fuq l-ewwel oġġezzjoni, ibbażata fuq il-fatt li l-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji għall‑għoti twettqet wara li kien skada t-terminu għall-preżentazzjoni tal-offerti
L-argumenti tal-partijiet
35 Il-Kummissjoni ssostni li l-Irlanda kisret il-prinċipji ta’ trattament ugwali u ta’ trasparenza billi attribwixxiet il-piż relattiv lis-seba’ kriterji għall-għoti tal-kuntratt kontenzjuż wara li kien skada t-terminu ffissat għall-preżentazzjoni tal-offerti.
36 Hija ssostni li dan id-dewmien fl-attribuzzjoni tal-piż biddel b’mod sinjifikattiv l‑importanza relattiva tal-kriterji meta mqabbla mal-importanza relattiva tal‑kriterji ppubblikati fil-bidu u ma’ dak li l-offerenti setgħu raġonevolment jistennew fid-dawl tad-dokumenti tal-kuntratt.
37 Preliminarjament, f’dan ir-rigward l-Irlanda tippreċiża li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni fir-rikors promotur tagħha, l-awtorità kontraenti, qabel il‑preżentazzjoni tal-offerti, bl-ebda mod ma ddikjarat, la b’mod taċitu u lanqas b’mod espress, li l-kriterji għall-għoti li jinsabu fl-avviż ta’ kuntratt u fl-istedina għall-preżentazzjoni ta’ offerta kienu elenkati f’ordni ta’ importanza dixxendenti.
38 Għall-kuntrarju, l-avviż ta’ kuntratt indika li l-kriterji għall-għoti ma kinux elenkati f’ordni ta’ importanza dixxendenti u l-awtorità kontraenti bl-ebda mod ma sussegwentement tat x’tifhem li din il-pożizzjoni kienet inbidlet.
39 Barra minn hekk, fil-każ fejn jiġi aċċettat li l-kummissjoni ta’ evalwazzjoni maħtura mill-awtorità kontraenti attribwixxiet il-piż relattiv lill-kriterji għall-għoti wara li kien skada t-terminu stabbilit għall-preżentazzjoni tal-offerti, l-Irlanda tikkontesta li din l-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji differenti kien kiser il-prinċipji ta’ trattament ugwali u ta’ trasparenza.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
40 Preliminarjament, għandu jiġi kkonstatat li l-fatt li l-Irlanda kienet talbet li l-avviż tal-kuntratt kontenzjuż jiddaħħal fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, kif previst fl-Artikolu 36 tad-Direttiva, bl-ebda mod ma jipprekludi l-obbligu ta’ dan l-Istat Membru li jagħti dan il-kuntratt skont l-artikoli ta’ din id-direttiva li japplikaw fir-rigward tal-kuntratti pubbliċi li jaqgħu taħt l-Anness II A tal‑imsemmija direttiva (ara, b’analoġija, fir-rigward ta’ kuntratt pubbliku li mhux kopert mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ direttiva, is-sentenza tat-22 ta’ Settembru 1988, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, 45/87, Ġabra p. 4929, punti 9 u 10).
41 Sabiex il-fondatezza tal-ewwel oġġezzjoni tiġi aċċettata, ir-regola speċifika marbuta mal-attribuzzjoni tal-piż stabbilit minn qabel tal-kriterji għall-għoti ta’ kuntratt li jaqa’ taħt l-Anness II A tad-Direttiva għandha tkun tista’ titqies bħala li tikkostitwixxi konsegwenza diretta tal-fatt li l-awtoritajiet kontraenti huma marbuta li josservaw il-prinċipju ta’ trattament ugwali u l-obbligu ta’ trasparenza li jirriżulta minnu.
42 F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kuntratti pubbliċi li ngħataw skont id-dispożizzjonijiet kollha tad-direttivi differenti f’dan il-qasam, li ppreċedew l-adozzjoni tad-Direttiva, jirriżulta b’mod ċert li l-obbligu li l-offerenti jiġu informati bil-quddiem bil-kriterji għall-għoti u, jekk possibbli, bl-attribuzzjoni tal-piż relattiv lilhom, huwa intiż sabiex jiggarantixxi l-osservanza tal-prinċipji ta’ trattament ugwali u ta’ trasparenza (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat‑12 ta’ Diċembru 2002, Universale-Bau et, C‑470/99, Ġabra p. I-11617, punt 98, kif ukoll tal-24 ta’ Novembru 2005, ATI EAC u Viaggi di Maio et, C‑331/04, Ġabra p. I‑10109, punti 22 sa 24).
43 Madankollu, għalkemm l-obbligu li l-attribuzzjoni tal-piż relattiv lil kull wieħed mill-kriterji għall-għoti tiġi indikata fl-istadju tal-pubblikazzjoni tal-avviż ta’ kuntratt, kif jistabbilixxi bħalissa l-Artikolu 53(2) tad-Direttiva, jissodisfa r-rekwiżit li jiġu ggarantiti l-prinċipju ta’ trattament ugwali u l-obbligu ta’ trasparenza li jirriżulta minnu, ma huwiex iġġustifikat li jiġi kkunsidrat li l-portata ta’ dan il-prinċipju u ta’ dan l-obbligu, fin-nuqqas ta’ dispożizzjoni speċifika f’dan is-sens f’din id‑direttiva, twassal sakemm jiġi impost, fil-kuntest tal-kuntratti li ma humiex suġġetti għal dispożizzjoni bħal dik fl-Artikolu 53, li l-attribuzzjoni tal-piż relattiv lill-kriterji użati mill-awtorità kontraenti tiġi ffissata minn qabel u mħabbra lill-offerenti potenzjali meta huma jiġu mistiedna jippreżentaw l-offerti tagħhom. Fil-fatt, kif il-Qorti tal‑Ġustizzja indikat permezz tal-użu tal-espressjoni “jekk possibbli” fil‑ġurisprudenza ċċitata fil-punt preċedenti, ir-riferiment għall-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji għall-għoti fil-każ ta’ kuntratt li ma huwiex suġġett għal dispożizzjoni bħal dik fl‑Artikolu 53(2) tad-Direttiva ma jikkostitwixxix obbligu impost fuq l-awtorità kontraenti.
44 Isegwi li l-Irlanda, li offriet lill-offerenti potenzjali l-aċċess għall-informazzjoni xierqa marbuta mal-kuntratt kontenzjuż qabel l-aħħar jum utli għall‑preżentazzjoni tal-offerti, la kisret il-prinċipju ta’ trattament ugwali u lanqas l-obbligu ta’ trasparenza li jirriżulta minnu meta pproċediet bl-attribuzzjoni tal-piż lil dawn il-kriterji għall-għoti mingħajr ma offriet lil dawn l-offerenti l-aċċess għal din l-attribuzzjoni qabel ma skada t-terminu ffissat għall-preżentazzjoni tal-offerti.
45 B’mod konkret, fis-sejħa għal offerti li wasslet għal din il-kawża, l-awtorità kontraenti pprovdiet iktar informazzjoni minn dak mitlub mid-Direttiva u l-kriterji għall-għoti tal-kuntratt kontenzjuż ma ġewx abbozzati, fid-dokumenti relatati miegħu, b’mod li jippermetti li jiġi kkonstatat li hemm differenza fit-trattament għad-detriment ta’ impriżi li jistgħu jkunu interessati b’dan il-kuntratt u li ma humiex stabbiliti fl-Irlanda.
46 Billi ġie attribwit piż lil dawn il-kriterji, l-awtorità kontraenti sempliċiment ippreċiżat ir-regoli li permezz tagħhom l-offerti ppreżentati kellhom jiġu evalwati, mingħjar ma kisret bl-ebda mod l-obbligu ta’ osservanza tal-istess interpretazzjoni tal-kriterji għall-għoti, fejn dawn ma ġewx elenkati f’ordni ta’ importanza dixxendenti.
47 F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-fatt li l-kriterji għall-għoti ġew elenkati mingħajr ma ġiet indikata l-attribuzzjoni tal-piż relattiv lil kull wieħed minnhom ma jippermettix li jiġi preżunt li dan l-elenku neċessarjament sar f’ordni ta’ importanza dixxendenti u li l-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji għall-għoti kellha tkun ugwali.
48 Barra minn hekk, l-attribuzzjoni tal-piż relattiv lill-kriterji għall-għoti, mibgħut lill-membri tal‑kummissjoni ta’ evalwazzjoni fil-forma ta’ tabella, minn naħa, ma kinitx ser tagħti lill-offerenti potenzjali, li kieku kien jafu biha matul il-preparazzjoni tal‑offerti, informazzjoni li setgħet tinfluwenza b’mod sinjifikattiv din il‑preparazzjoni, u, min-naħa l-oħra, ma biddlitx dawn il-kriterji (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATI EAC e Viaggi di Maio et, punt 32)
49 Għandu jingħad ukoll li dan ir-rikors, kif ġie ppreżentat quddiem il-Qorti tal‑Ġustizzja, ma jinkludix indikazzjoni li tippermetti li jiġi stabbilit li l-attribuzzjoni tal-piż relattiv lill-kriterji għall-għoti kienet ġiet ffissata wara li nfetħu l-envelops li kellhom fihom l-offerti ppreżentati.
50 F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ewwel oġġezzjoni mqajma mill-Kummissjoni insostenn tar-rikors tagħha għandha tinċaħad bħala infondata.
Fuq it-tieni oġġezzjoni, ibbażata fuq bdil fl-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji wara l-eżami inizjali
L-argumenti tal-partijiet
51 Il-Kummissjoni ssostni li l-Irlanda, billi bidlet, wara l-eżami inizjali tal-offerti ppreżentati, l-attribuzzjoni tal-piż relattiv lill-kriterji għall-għoti tal-kuntratt kontenzjuż kif ippreżentata fit-tabella ta’ evalwazzjoni, kissret il-prinċipji ta’ trattament ugwali u ta’ trasparenza.
52 Din tippreċiża li din il-bidla, imwettqa wara l-ewwel eżami tal-offerti, tikkostitwixxi ksur tal-prinċipju ta’ trattament ugwali, mingħajr il-ħtieġa li jsir magħruf jekk l-ewwel eżami tal-offerti twettaqx b’mod individwali mill-varji membri tal-kummissjoni ta’ evalwazzjoni jew kollettivament mill-membri kollha tal-imsemmija kummissjoni.
53 L-Irlanda ssostni li din il-bidla fl-attribuzzjoni tal-piż twettqet darba biss u saħansitra qabel ma l‑imsemmija kummissjoni pproċediet, kollettivament, bl-ewwel evalwazzjoni tal-offerti.
54 Għaldaqstant, fil-fehma tagħha, l-attribuzzjoni tal-piż mogħtija lill-kriterji ġiet applikata b’mod kostanti matul il-proċedura kollha tal-għoti tal-kuntratt kontenzjuż u, għalhekk, hija ma kisritx il-prinċipju ta’ trattament ugwali.
55 Barra minn hekk, l-Irlanda tenfasizza li l-bidla fl-attribuzzjoni tal-piż relattiv lill-kriterji għall‑għoti kienet minima u li ma setgħetx twassal għal diskriminazzjoni kontra offerent jew ieħor. Analiżi retrospettiva tikkonferma li l-offerent magħżul kien jirbaħ il-kuntratt anki li kieku l-għoti tal-kuntratt twettaq abbażi tal-attribuzzjoni tal-piż inizjali lill‑kriterji.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
56 Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja, fit-talbiet tagħha, tikkonstata li l‑bidla fl-attribuzzjoni tal-piż relattiv lill-kriterji għall-għoti tikser il-prinċipju ta’ trattament ugwali kif jirriżulta mid-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE.
57 L-ewwel nett, fir-rigward tal-iżvolġiment tal-proċedura għall-għoti tal-kuntratt kontenzjuż, għandu jiġi ppreċiżat li l-bidla fl-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji għall-għoti tal‑kuntratt kontenzjuż seħħet wara li l-awtorità kontraenti kkomunikat l-attribuzzjoni tal-piż relattiv lil dawn il-kriterji, fil-forma ta’ tabella ta’ evalwazzjoni, lill-membri tal‑kummissjoni ta’ evalwazzjoni sabiex huma jkunu jistgħu jwettqu l-ewwel eżami tal-offerti ppreżentati.
58 Mhux biss il-membri tal-kummissjoni ta’ evalwazzjoni kellhom l-opportunità li jeżaminaw, b’mod individwali, l-offerti qabel l-ewwel laqgħa ta’ din il‑kummissjoni bħala korp kolleġjali, iżda tħeġġew li jwettqu dan l-eżami sabiex tiġi ffaċilitata l-evalwazzjoni kollettiva fi ħdan din il-kummissjoni.
59 Sussegwentement, għandu jiġi rrilevat, f’dan il-kuntest fattwali, kif il-Qorti tal‑Ġustizzja diġà ddeċidiet, li l-prinċipji ta’ trattament ugwali u ta’ trasparenza tal-proċeduri għall-għoti jimponu fuq l-awtoritajiet kontraenti l-obbligu li jimxu mal-istess interpretazzjoni tal-kriterji għall-għoti matul il-proċedura kollha (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-4 ta’ Diċembru 2003, EVN u Wienstrom, C‑448/01, Ġabra p. I‑14527, punt 92).
60 Fir-rigward tal-kriterji għall-għoti fihom infushom, għandu jiġi a fortiori aċċettat li dawn bl-ebda mod ma għandhom jinbidlu matul proċedura għall-għoti (ara, b’analoġija, is-sentenza EVN u Wienstrom, iċċitata iktar ’il fuq, punt 93).
61 Il-fażi li matulha, qabel il-laqgħa tal-kummissjoni ta’ evalwazzjoni, il-membri tagħha jeżaminaw, b’mod individwali, l-offerti ppreżentati tifforma parti integrali tal-proċedura għall-għoti tal-kuntratt ikkonċernat.
62 F’dawn iċ-ċirkustanzi, bidla fl-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji għall-għoti li sseħħ wara l‑imsemmija fażi, li matulha l-offerti jkunu ġew eżaminati għall-ewwel darba, twassal għal bidla fil-kriterji li jkunu servew għall-ewwel eżami. Dan l-aġir ma josservax il-prinċipju ta’ trattament ugwali u l-obbligu ta’ trasparenza li jirriżulta minnu.
63 Fl-aħħar nett, għandu jiġi ppreċiżat li, l-ewwel nett, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Irlanda, it-tieni oġġezzjoni mqajma mill-Kummissjoni hija fondata mingħajr il-ħtieġa li jiġi ppruvat li l-bidla fl-attribuzzjoni tal-piż relattiv kellha effet diskriminanti lejn wieħed mill-offerenti. F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li fil-mument li twettqet din il-bidla, ma jkunx jista’ jiġi eskluż li din setgħet kellha dan l-effett.
64 It-tieni nett, peress li l-konstatazzjoni ta’ Stat Membru li jwettaq obbligu ma hijiex marbuta mad-dannu li jirriżulta minnu (sentenza tat-18 ta’ Diċembru 1997, Il‑Kummissjoni vs Il-Belġju, C‑263/96, Ġabra p. I‑7453, punt 30), l-Irlanda ma tistax issostni l-fatt li l-ebda offerent ma ġarrab dannu minħabba l-fatt li, anki li kieku ntużat l-attribuzzjoni tal-piż inizjali lill-kriterji għall-għoti, il-kuntratt kontenzjuż kien xorta waħda jingħata lill-istess offerent li ntagħżel fi tmiem il-proċedura.
65 Għaldaqstant, it-tieni oġġezzjoni mqajma mill-Kummissjoni insostenn tar-rikors tagħha għandha tintlaqa’.
66 Fid-dawl tal-kunsiderazzjoni kollha preċedenti, hemm lok li jiġi kkonstatat li, billi bidlet l-attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji għall-għoti tal-kuntratt kontenzjuż wara l-ewwel eżami tal‑offerti ppreżentati, l-Irlanda naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt il‑prinċipju ta’ trattament ugwali u l-obbligu ta’ trasparenza li jirriżulta minnu kif interpretati mill-Qorti tal-Ġustizzja.
67 Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.
Fuq l-ispejjeż
68 Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l‑ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Skont il-paragrafu 3 tal-istess artikolu, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tqassam l-ispejjeż jew tiddeċiedi li kull parti tbati l-ispejjeż tagħha, b’mod partikolari jekk il-partijiet ikunu telliefa rispettivament fuq kap jew iktar.
69 Peress li r-rikors tal-Kummissjoni ntlaqa’ biss parzjalment, hemm lok li jiġi deċiż li kull parti tbati l-ispejjeż tagħha.
Għal dawn il‑motivi, Il‑Qorti tal-Ġustizzja (Ir‑Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1) Billi bidlet l‑attribuzzjoni tal-piż lill-kriterji għall‑għoti ta’ kuntratt għall‑provvista ta’ servizzi ta’ interpretazzjoni u ta’ traduzzjoni wara l‑ewwel eżami tal‑offerti ppreżentati, l‑Irlanda naqset milli twettaq l‑obbligi tagħha taħt il‑prinċipju ta’ trattament ugwali u l‑obbligu ta’ trasparenza li jirriżulta minnu kif interpretati mill‑Qorti tal‑Ġustizzja.
2) Il‑kumplament tar‑rikors huwa miċħud.
3) Il‑Kummissjoni Ewropea u l‑Irlanda għandhom ibatu l‑ispejjeż tagħhom.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.
Full & Egal Universal Law Academy