SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja)
26 ta’ Ġunju 2012 ( *1 )
“Appell — Organizzazzjoni komuni tas-swieq — Miżuri tranżitorji li għandhom jiġu adottati minħabba l-adeżjoni ta’ Stati Membri ġodda — Regolament (KE) Nru 60/2004 li jistabbilixxi miżuri fis-settur taz-zokkor — Rikors għal annullament — Terminu — Bidu tad-dekorrenza — Tardività — Inammissibbiltà — Aggravji — Ksur tal-prinċipji li jikkostitwixxu komunità ta’ dritt u tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva”
Fil-Kawża C-336/09 P,
li għandha bħala suġġett appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ippreżentat fl-24 ta’ Awwissu 2009,
Ir-Repubblika tal-Polonja, irrappreżentata inizjalment minn M. Dowgielewicz, sussegwentement minn M. Szpunar, bħala aġenti,
appellanti,
il-parti l-oħra fil-kawża li hija:
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn H. Tserepa-Lacombe, A. Stobiecka-Kuik u A. Szmytkowska, kif ukoll minn T. van Rijn, bħala aġenti,
konvenuta fl-ewwel istanza,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja),
komposta minn V. Skouris, President, A. Tizzano, J. N. Cunha Rodrigues, K. Lenaerts, J.-C. Bonichot, M. Safjan, Presidenti ta’ Awla, G. Arestis, A. Borg Barthet, M. Ilešič, C. Toader u J.-J. Kasel (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Cruz Villalón,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-21 ta’ Diċembru 2011,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tal-appell tagħha, ir-Repubblika tal-Polonja titlob l-annullament tad-digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej (li saret il-Qorti Ġenerali) tal-10 ta’ Ġunju 2009, Il-Polonja vs Il-Kummissjoni (T-258/04, iktar ’il quddiem id-“digriet appellat”), li permezz tiegħu din ċaħdet ir-rikors tagħha għall-annullament tal-Artikoli 5, 6(1) sa (3), 7(1) u 8(2)(a) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 60/2004, tal-14 ta’ Jannar 2004, li jistabbilixxi miżuri transitorji fis-settur taz-zokkor bħala riżultat tad-dħul tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, l-Islovenja u l-Islovakkja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 42, p. 125).
Il-kuntest ġuridiku
It-Trattat ta’ Adeżjoni u l-Att ta’ Adeżjoni tal-2003
2
L-Artikolu 2(3) tat-Trattat bejn ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ir-Repubblika Ellenika, ir-Renju ta’ Spanja, ir-Repubblika Franċiża, l-Irlanda, ir-Repubblika Taljana, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, ir-Renju tal-Olanda, ir-Repubblika tal-Awstrija, ir-Repubblika Portugiża, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Renju tal-Isvezja, ir-Renju Unit tal-Gran Britannja u l-Irlanda ta’ Fuq (Stati Membri tal-Unjoni Ewropea) u r-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika tal-Estonja, ir-Repubblika ta’ Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika tal-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika tas-Slovenja, ir-Repubblika Slovakka, li jikkonċerna l-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, tar-Repubblika tal-Estonja, tar-Repubblika ta’ Ċipru, tar-Repubblika tal-Latvja, tar-Repubblika tal-Litwanja, tar-Repubblika tal-Ungerija, tar-Repubblika ta’ Malta, tar-Repubblika tal-Polonja, tar-Repubblika tas-Slovenja u tar-Repubblika Slovakka mal-Unjoni Ewropea (ĠU 2003, L 236, p. 17), iktar ’il quddiem it-“Trattat ta’ Adeżjoni”), iffirmat f’Ateni fis-16 ta’ April 2003 u rratifikat mir-Repubblika tal-Polonja fit-23 ta’ Lulju 2003, jipprovdi li:
“Minkejja l-paragrafu 2, l-istituzzjonijiet ta’ l-Unjoni jistgħu jadottaw qabel l-Adeżjoni l-miżuri li hemm referenza għalihom [fl-Artikolu 41 tal-Att li jirrigwarda l-kondizzjonijiet ta’ l-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika ta’ l-Estonja, ir-Repubblika ta’ Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika ta’ l-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika tas-Slovenja u r-Repubblika tas-Slovakkja u l-aġġustamenti għat-trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea (ĠU 2003, L 236, p. 33, iktar ’il quddiem l-“Att ta’ Adeżjoni tal-2003”), anness mat-Trattat ta’ Adeżjoni]. Dawn il-miżuri jidħlu fis-seħħ biss soġġetti għal u fid-data tad-dħul fis-seħħ ta[t-Trattat ta’ Adeżjoni].”
3
L-Artikolu 41 tal-Att ta’ Adeżjoni tal-2003 jipprovdi li:
“Jekk ikunu meħtieġa xi miżuri transitorji sabiex jiffaċilitaw it-transizzjoni mir-reġim eżistenti fl-Istati Membri l-ġodda għal dak li jirriżulta mill-applikazzjoni tal-politika agrikola komuni taħt il-kondizzjonijiet stipulati minn dan [l-Att ta’ Adeżjoni tal-2003], dawn il-miżuri għandhom jiġu adottati mill-Kummissjoni skond il-proċedura li hemm referenza għaliha fl-Artikolu 42(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru. 1260/2001 [tad-19 ta’ Ġunju 2001] dwar l-organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taz-zokkor [(ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 33, p. 17)], jew jekk ikun il-każ, fl-Artikoli korrispondenti tar-Regolamenti l-oħra dwar l-organizzazzjoni komuni tas-swieq agrikoli jew il-proċedura tal-kumitat rilevanti kif stabbilita mill-leġislazzjoni applikabbli. Il-miżuri transitorji li hemm referenza għalihom f’dan l-Artikolu jistgħu jittieħdu matul perijodu ta’ tliet snin wara d-data ta’ l-adeżjoni u l-applikazzjoni tagħhom għandha tkun limitata għal dak il-perijodu. Il-Kunsill, li jaġixxi unanimament fuq proposta tal-Kummissjoni u wara li jikkonsulta lill-Parlament Ewropew, jista’ jestendi dan il-perijodu.
[...]”
4
Il-Kapitolu 4 tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni relatat mal-lista msemmija fl-Artikolu 22 ta’ dan tal-aħħar, intitolat “l-Agrikoltura” jipprovdi fil-punti 1 u 2 tiegħu:
“1. Hażniet pubbliċi miżmuma mill-Istati Membri l-ġodda fid-data ta’ l-adeżjoni u li jirriżultaw mill-politika tagħhom ta’ għajnuna lis-suq għandhom jgħaddu f’idejn il-Komunità għall-valur li jirriżulta mill-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 8 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru. 1883/78 [tat-2 ta’ Awwissu 1978] li jistipula regoli ġenerali għall-iffinanzjar ta’ interventi mill-Fond Ewropew ta’ Gwida u Garanzija Agrikola, Sezzjoni tal-Garanzija [ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 3, p. 266]. Il-ħażniet imsemmija għandhom jgħaddu f’idejn il-Kummissjoni biss bil-kondizzjoni li jkun hemm disposizzjonijiet fir-regoli tal-Komunità għall-intervent pubbliku għall-prodotti in kwistjoni u li l-ħażniet jilħqu l-ħtiġiet Komunitarji rigward l-interventi.
2. Kull ħażna ta’ prodott, kemm privata kemm pubblika, li fid-data ta’ l-adeżjoni tkun f’ċirkolazzjoni libera fit-territorju ta’ l-Istati Membri l-ġodda u li teċċedi l-kwantità li tista’ tkun meqjusa bħala ħażna li normalment tgħaddi minn żmien għall-ieħor għandha tiġi eliminata bi spejjeż għall-Istati Membri l-ġodda.”
5
Il-Kapitolu 5 tal-imsemmi anness, intitolat “l-Unjoni Doganali” jipprovdi li:
“[…]
Ir-Regolament [tal-Kunsill] (KEE) Nru. 2913/92 [tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307] u r-Regolament [tal-Kummissjoni] (KEE) Nru. 2454/93 [tat-2 ta’ Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 6, p. 3)] għandhom japplikaw għall-Istati Membri l-ġodda skond id-disposizzjonijiet speċifiċi li ġejjin:
1.
Minkejja l-Artikolu 20 tar Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru. 2913/92, merkanzija li fid-data ta’ l-adeżjoni tinsab maħżuna temporanjament jew taħt xi waħda mit-trattamenti jew il-proċeduri tad-dwana li hemm referenza għalihom fl-Artikolu 4(15)(b) u (16)(b) sa (g) ta’ dak ir-Regolament fil-Komunità mkabbra, jew li tkun qed tiġi ttrasportata fi ħdan il-Komunità imkabbra wara li tkun għaddiet mill-formalitajiet ta’ l-esportazzjoni, għandha tkun meħlusa mid-dazji doganali u miżuri doganali oħra meta titħalla tiċċirkola b’mod liberu sakemm tiġi ppreżentata xi waħda min dawn li ġejjin:
[…]”
Ir-Regolament Nru 60/2004
6
Fl-14 ta’ Jannar 2004, il-Kummissjoni adottat ir-Regolament Nru 60/2004 li b’mod partikolari jistabbilixxi, essenzjalment u għal dak li jikkonċerna l-kawża preżenti fis-settur taz-zokkor, sistema ta’ taxxi b’deroga tranżitorja mir-regoli Komunitarji li normalment ikunu applikabbli.
7
Għaldaqstant, l-Artikolu 5 tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“Reġim sospensiv
1. Permezz ta’ deroga minn Kapitolu 5 ta’ l-Anness IV ta’ l-Att tad-Dħul [tal-2003] u minn l-Artikoli 20 sa 214 tar-Regolament tal-Kunsill (EEC) Nru 913/92, prodotti li jaqgħu fl-isfera tal-kodiċi NM 1701, 1702, 1704, 1904, 1905, 2006, 2007, 2009, 21011292, 21012092, 2105 u 2202 ħlief dawk imniżżla fl-Artikolu 4(5) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1972/2003 [tal-10 ta’ Novembru 2003, dwar il-miżuri tranżitorji li għandhom ikunu adottati fir-rigward tal-kummerċ fi prodotti agrikoli minħabba l-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Lituwanja, l-Ungerija, Malta, l-Polonja, Slovenja u Slovakkja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 40, p. 474)] għandhom ikunu soġġetti għar-rata ta’ dazju importata erga omnes, inkluż kwalunkwe dazju ta’ importazzjoni addizzjonali applikabbli fid-data ta’ rilaxx għaċ-ċirkolazzjoni ħielsa, iżda:
(a)
qabel l-1 ta’ Mejju ta’ l-2004, kienu f’ċirkolazzjoni ħielsa fil-Komunità kif kostitwiet fit-30 ta’ April ta’ l-2004 jew f’Istat Membru ġdid u;
(b)
fl-1 ta’ Mejju ta’ l-2004, huma:
(i)
f’ħażna temporanja, jew
(ii)
taħt wieħed mit-trattamenti jew proċeduri tad-dwana msemmija fl-Artikolu 4(15)(b) u l-Artikolu 4(16)(b) sa (g) tar-Regolament (KEE) Nru 2913/92 fil-Komunità, jew
(iii)
fit-trasport wara li kienu soġġetti għall-formalitajiet ta’ esportazzjoni fil-Komunità imkabbar.
L-ewwel subparagrafu ma għandux japplika għal prodotti, bl-eċċezzjoni ta’ zokkor tal-beet C raffinat, xiropp ta’ l-isoglukosju C u xiropp ta’ l-inulin C li jaqgħu fl-isfera tal-kodiċi NM 17019910, 17019990, 17023010, 17024010, 17026010, 17029030, 17026080 u 17029080 rispettivament, esportat mill-Komunità ta’ Ħmistax jekk l-importatur jagħti evidenza li l-ebda rifużjoni ta’ esportazzjoni ma ġiet mitluba għall-prodotti tal-pajjiż ta’ esportazzjoni. Fuq talba ta’ l-importatur, l-esportatur għandu jirranġa sabiex iġib awtorizzazzjoni mill-awtorita’ kompetenti fuq id-dikjarazzjoni ta’ l-esportazzjoni li r-rifużjoni ta’ l-esportazzjoni ma ġietx mitluba għall-prodotti tal-pajjiż ta’ esportazzjoni.
2. Permezz ta’ deroga minn Kapitolu 5 ta’ l-Anness IV ta’ l-Att tad-Dħul [tal-2003] u minn l-Artikoli 20 u 214 tar-Regolament (KEE) Nru 2913/92, prodotti li jaqgħu fl-isfera tal-kodiċi NM 1701, 1702, 1704, 1904, 1905, 2006, 2007, 2009, 21011292, 21012092, 2105 u 2202 ħlief dawk imniżżla fl-Artikolu 4(5) tar-Regolament (KE) Nru 1972/2003, li ġejjin minn pajjiżi terzi għandhom ikunu soġġetti għall-dazji ta’ importazzjoni, inkluż kwalunkwe dazju ta’ importazzjoni addizzjonali, applikabbli fid-data ta’ rilaxx għal ċirkulazzjoni ħielsa, iżda:
(a)
huma taħt proċessar ta’ ġewwa msemmi fl-Artikolu 4(16)(d) jew dħul temporanju msemmi fl-Artikolu 4(16)(f) tar-Regolament (KEE) Nru 2913/92 f’Istat Membru fl-1 ta’ Mejju ta’ l-2004;
(b)
huma rilaxxati għal ċirkulazzjoni ħielsa fi jew wara l-1 ta’ Mejju ta’ l-2004.”
8
L-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 60/2004 jipprovdi li:
“Ħażniet mhux normali
1. Il-Kummissjoni tiddetermina sa mhux iktar tard mill-31 ta’ Ottubru ta’ l-2004, għal kull Stat Membru ġdid, in konformità mall-proċedura msemmija fl-Artikolu 42(2) tar-Regolament (KE) Nru 1260/2001, il-kwantità ta’ zokkor innifsu, jew fi prodotti proċessati, isoglukosju u fructose li jiskorru l-kwantità kunsidrata bħala li huwa ħażna normali mogħtiji fl-1 ta’ Mejju ta’ l-2004 u li għandhom ikunu eliminati mis-suq a skapitu ta’ l-Istati Membri l-ġodda.
Sabiex din il-kwantità żejda tkun determinata, kunsiderazzjoni ta’ l-iżvilupp għandha tittieħed matul is-sena ta’ qabel id-dħul ma’ dak li għandu x’jaqsam mas-snin ta’ qabel ta’:
(a)
kwantitajiet ta’ zokkor innfushom importati u esportati jew prodotti proċessati, isoglukosju u fructose;
(b)
produzzjoni, konsum u ħżin ta’ zokkor u isoglukosju;
(ċ)
iċ-ċirkostanzi fuq liema l-ħażniet kienu mibnija.
2. L-Istati Membri l-ġodda konċernati jassiguraw l-eliminazzjoni mis-suq ta’ kwantità ta’ zokkor jew isoglukosju, mingħajr indħil mill-Komunità, ugwali għall-kwantità żejda msemmija f’paragrażfu 1, sa mhux iktar tard mit-30 April ta’ l-2005:
(a)
permezz ta’ esportazzjoni mingħajr rifużjoni mill-Komunità;
(b)
permezz ta’ l-użu fis-settur ta’ affraijiet li jgħaddu minn proċess taż ħruq;
(ċ)
permezz ta’ denaturazzjoni mingħajr għajnuna għall-għalf ta’ l-annimali […].
3. Għall-applikazzjoni ta’ paragrafu 2, l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri l-ġodda għandhom ineħħu sistema għall-identifikazzjoni ta’ kwantitajiet żejda ta’ negozjati jew prodotti ta’ zokkor innifsu jew fi prodotti proċessati, isoglukosju jew fructose, fil-livell ta’ l-operaturi priniċpali konċernati fl-1 ta’ Mejju ta’ l-2004. [...]
L-Istat Membru l-ġdid għandu juża dik is-sistema sabiex jisforza l-operaturi konċernati sabiex ineħħu mis-suq bħala spiża tagħhom stess kwantità ekwivalenti ta’ zokkor jew isoglukosju tal-kwantità determinata żejda tagħhom. L-operaturi konċernati għandhom jipprovdu l-prova, għas-sodisfazzjoni ta’ l-Istat Membru l-ġdid, li prodotti ġew eliminati mis-suq sa mhux iktar tard mit-30 ta’ April ta’ l-2005.
Fil-każ li tali prova ma hijix provduta, l-Istat Membru l-ġdid għandu jitlob ammont ugwali għall-kwantità in kwistjoni multiplikata ma’ l-ogħla talbiet ta’ importazzjoni applikabbli lill-prodott konċernat matul il-perjodu mill-1 ta’ Mejju ta’ l-2004 sat-30 ta’ April ta’ l-2005, miżjud b’EUR 1,21/100 kg f’zokkor abjad jew l-ekwivalenti ta’ materja niexfa.
L-ammont imsemmi fit-tielet subparagrafu għandu jkun mogħti lill-baġit nazzjonali ta’ l-Istat Membru l-ġdid.
[…]”
9
Skont l-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 60/2004:
“Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-1 ta’ Mejju ta’ l-2004, soġġett għad-dħul fis-seħħ tat-Trattat tad-Dħul [...].”
Ir-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali u d-digriet appellat
10
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-28 ta’ Ġunju 2004, ir-Repubblika tal-Polonja ppreżentat, skont l-Artikolu 230 KE, rikors għall-annullament tal-Artikoli 5, 6(1) sa (3), 7(1) u 8(2)(a) tar-Regolament Nru 60/2004.
11
Fir-risposta tagħha, il-Kummissjoni sostniet li dan ir-rikors kien ġie ppreżentat wara li skada t-terminu.
12
Permezz tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali, bħala Awla Estiża, ddikjarat ir-rikors inammissibbli.
13
Wara li sostniet li t-terminu ta’ xahrejn tar-rikors, stabbilit fil-ħames paragrafu tal-Artikolu 230 KE kellu jiġi kkalkolat mid-data tal-pubblikazzjoni tar-Regolament Nru 60/2004 fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, jiġifieri mill-15 ta’ Jannar 2004, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, filwaqt li ħadet inkunsiderazzjoni d-diversi termini proċedurali, li t-terminu komplet mogħti għall-preżentata ta’ rikors għal annullament kontra r-Regolament Nru 60/2004 kien skada fit-8 ta’ April 2004 f’nofsillejl.
14
Peress li r-rikors tar-Repubblika tal-Polonja kien ġie ppreżentat fit-28 ta’ Ġunju 2004, il-Qorti Ġenerali ddikjaratu bħala tardiv.
15
Konsegwentement, ir-rikors ġie miċħud.
It-talbiet tal-partijiet
16
Permezz tal-appell tagħha, ir-Repubblika tal-Polonja titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla d-digriet appellat.
17
Il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell u tikkundanna lir-Repubblika tal-Polonja għall-ispejjeż.
Fuq l-appell
18
Ir-Repubblika tal-Polonja tinvoka ħames aggravji insostenn tal-appell tagħha mid-digriet appellat. Dawn l-aggravji huma bbażati, l-ewwel nett, fuq pubblikazzjoni mhux kompleta tar-Regolament Nru 60/2004, it-tieni nett, fuq interpretazzjoni żbaljata tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, it-tielet nett, fuq ksur tal-prinċipji li jikkostitwixxu komunità ta’ dritt u tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, ir-raba’ nett, fuq ksur tal-prinċipji ta’ solidarjetà u ta’ bona fide kif ukoll tar-Regoli tal-Proċedura u l-ħames nett, fuq nuqqas ta’ motivazzjoni.
19
L-ewwel nett għandu jiġi eżaminat l-aggravju bbażat fuq il-ksur tal-prinċipji li jikkostitwixxu komunità ta’ dritt u tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva.
Fuq it-tielet motiv
L-argumenti tal-partijiet
20
Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li billi ddikjarat ir-rikors tagħha għal annullament bħala inammissibbli, il-Qorti Ġenerali ċaħdet lill-Istati Membri l-ġodda mid-dritt tagħhom li jissuġġettaw għall-istħarriġ ġudizzjarju, fuq il-bażi tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 230 KE, id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 60/2004, minkejja l-fatt li dan ir-regolament kien indirizzat lilhom fil-kwalità tagħhom ta’ Stati Membri.
21
Filwaqt li tfakkar li l-applikazzjoni stretta tar-regoli Komunitarji dwar it-termini proċedurali tissodisfa r-rekwiżit ta’ ċertezza legali u l-bżonn li tiġi evitata kull diskriminazzjoni jew trattament arbitrarju fl-amministrazzjoni tal-ġustizzja, ir-Repubblika tal-Polonja tqis li tali applikazzjoni ma tistax madankollu tiġġustifika inugwaljanza fil-qasam tal-protezzjoni ġudizzjarja, li tirriżulta mill-fatt li l-Istati Membri l-ġodda ma jistgħux jikkontestaw il-legalità tar-Regolament Nru 60/2004 fil-kwalità tagħhom ta’ Stati Membri, minkejja li huma partikolarment milquta minn dan ir-regolament.
22
Sabiex issostni l-aggravju tagħha, ir-Repubblika tal-Polonja, minn naħa, tibbaża ruħha fuq is-sentenza tat-23 ta’ April 1986, Les Verts vs Il-Parlament (294/83, Ġabra p. 1339, punt 23), li minnha joħroġ li l-Komunità Ekonomika Ewropea hija komunità ta’ dritt inkwantu la l-Istati Membri tagħha u lanqas l-istituzzjonijiet tagħha ma jistgħu jevitaw l-istħarriġ tal-konformità tal-atti tagħhom mal-Karta Kostituzzjonali Fundamentali li hija t-Trattat KE. Min-naħa l-oħra, ir-Repubblika tal-Polonja tirreferi għall-konklużjonijiet ippreżentati mill-Avukat Ġenerali Poiares Maduro fil-kawża li wasslet għas-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2007, Il-Polonja vs Il-Kunsill (C-273/04, Ġabra p. I-8925, punt 50), sabiex tikkonkludi li l-Qorti Ġenerali kisret b’mod flagranti l-prinċipji li jikkostitwixxu komunità ta’ dritt u l-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva.
23
Il-Kummissjoni ssostni li billi ċaħdet bħala inammissibbli rikors ippreżentat tard, il-Qorti Ġenerali la kisret il-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva u lanqas il-prinċipji li jikkostitwixxu komunità ta’ dritt. Barra minn hekk, bil-kontra tal-allegazzjonijiet tar-Repubblika tal-Polonja, il-fatt li l-istatus ta’ din tal-aħħar evolva minn dak ta’ rikorrenti għal dak ta’ rikorrenti pprivileġġata minħabba d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Adeżjoni kif ukoll tal-Att ta’ Adeżjoni tal-2003 ma jippermettix li ssir deroga mill-prinċipju li t-termini proċedurali għandhom ikunu suġġetti għal applikazzjoni stretta.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
24
Permezz ta’ dan l-aggravju, ir-Repubblika tal-Polonja tilmenta li l-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argument tagħha li r-Regolament Nru 60/2004 kien ġie indirizzat lill-Istati Membri kollha, inkluża r-Repubblika tal-Polonja, b’tali mod li din tal-aħħar kellha tkun awtorizzata tattakkah ukoll fil-kwalità tagħha ta’ rikorrenti skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 230 KE.
25
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali l-ewwel nett rrilevat, fil-punt 54 tad-digriet appellat, li għalkemm l-Att ta’ Adeżjoni tal-2003 jipprovdi speċifikament għall-possibbiltà li l-istituzzjonijiet Komunitarji jadottaw ċerti miżuri bejn id-data li fiha jiġi ffirmat dan l-att u d-data tal-adeżjoni tal-Istati Membri l-ġodda l-imsemmi att, madankollu, ma jipprovdi għal ebda deroga mis-sistema ta’ stħarriġ tal-legalità tal-atti Komunitarji.
26
Sussegwentement, fil-punt 55 ta’ dan id-digriet, il-Qorti Ġenerali fakkret, filwaqt li rreferiet għas-sentenza tal-15 ta’ Jannar 1987, Misset vs Il-Kunsill (152/85, Ġabra p. 223, punt 11), li r-regoli Komunitarji dwar it-termini proċedurali għandhom jiġu applikati b’mod strett.
27
Fl-aħħar nett, fil-punt 56 tal-imsemmi digriet, il-Qorti Ġenerali qieset li “jekk l-argument tar-Repubblika tal-Polonja jinftiehem fis-sens li hija tqis li għandha tistenna sakemm takkwista l-kwalità ta’ Stat Membru sabiex tkun tista’ tippreżenta r-rikors tagħha, għandu jiġi enfasizzat li t-terminu għall-preżentata ta’ rikors previst mill-Artikolu 230 KE huwa ta’ applikazzjoni ġenerali” u li “[ma] hijiex neċessarja, f’dak li jirrigwarda lir-Repubblika tal-Polonja, il-kwalità ta’ Stat Membru”. Il-Qorti Ġenerali sostniet ukoll li “[d]an it-terminu għall-preżentata ta’ rikors [kien] japplika għaliha f’kull każ bħala persuna ġuridika” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
28
Sabiex tissolva l-kwistjoni dwar jekk ir-Repubblika tal-Polonja setgħetx tattakka, b’mod validu, ir-Regolament Nru 60/2004 fil-kwalità ta’ rikorrenti skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 230 KE, għandu jitfakkar li l-Artikolu 2(3) tat-Trattat ta’ Adeżjoni jipprovdi espressament il-possibbiltà għall-istituzzjonijiet tal-Unjoni li jadottaw ċerti miżuri qabel l-adeżjoni.
29
Fost dawn il-miżuri jinsab, b’mod partikolari, l-Artikolu 41 tal-Att ta’ Adeżjoni tal-2003, li bis-saħħa tiegħu l-Kummissjoni hija awtorizzata tadotta d-dispożizzjonijiet tranżitorji kollha li huma neċessarji sabiex tiffaċilita t-tranżizzjoni tas-sistema fis-seħħ fl-Istati Membri l-ġodda għas-sistema li tirriżulta mill-applikazzjoni tal-politika agrikola komuni.
30
Ir-Regolament Nru 60/2004 ġie adottat fuq il-bażi ta’ dan l-artikolu u jagħmel parti, hekk kif l-Avukat Ġenerali rrileva fil-punt 27 tal-konklużjonijiet tiegħu, minn atti li l-adozzjoni tagħhom hija kkundizzjonata mill-adeżjoni.
31
Peress li ġie adottat bejn id-data tal-iffirmar tat-Trattat ta’ Adeżjoni kif ukoll tal-Att ta’ Adeżjoni tal-2003 u d-data tad-dħul fis-seħħ tagħhom, ir-Regolament Nru 60/2004 huwa distint, għaldaqstant, minn dispożizzjonijiet oħrajn li jaqgħu taħt l-acquis communautaire li kienu diġà fis-seħħ meta ġew iffirmati l-imsemmija Trattat ta’ Adeżjoni u Att ta’ Adeżjoni.
32
Barra minn hekk, minkejja l-fatt li r-Regolament Nru 60/2004 ġie ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea qabel l-adeżjoni tal-Istati Membri l-ġodda, huwa paċifiku li l-miżuri stabbiliti minn dan ir-regolament kienu intiżi japplikaw primarjament għal dawn l-Istati Membri l-ġodda sa mill-adeżjoni tagħhom mal-Unjoni. Għaldaqstant, skont l-Artikolu 9, l-imsemmi regolament beda japplika biss fid-data tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Adeżjoni u suġġett għad-dħul fis-seħħ tiegħu.
33
Minn dak li ntqal jirriżulta, kif irrileva wkoll l-Avukat Ġenerali fil-punti 39 u 40 tal-konklużjonijiet tiegħu, li huwa biss fil-mument tal-adeżjoni tagħhom li l-Istati Membri l-ġodda ntlaqtu mid-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 60/2004 fil-kwalità tagħhom ta’ Stati Membri u li hija f’din il-kwalità li dawn kellhom ikunu jistgħu jattakkaw dawn id-dispożizzjonijiet.
34
F’dan il-każ ġara li, minħabba d-data tal-pubblikazzjoni tar-Regolament Nru 60/2004 fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, fil-15 ta’ Jannar 2004, it-terminu għall-preżentata ta’ rikors ta’ xahrejn, previst fl-Artikolu 230 KE, kien diġà skada qabel mar-Repubblika tal-Polonja kisbet, fil-jum tal-adeżjoni tagħha mal-Unjoni, jiġifieri fl-1 ta’ Mejju 2004, il-kwalità ta’ Stat Membru.
35
Għaldaqstant, kien impossibbli għall-Istati Membri l-ġodda li jippreżentaw fit-terminu mogħti, fil-kwalità ta’ rikorrenti skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 230 KE, rikorsi kontra l-atti adottati abbażi tal-Artikolu 2(3) tat-Trattat ta’ Adeżjoni.
36
Issa, għandu jitfakkar li l-Unjoni hija unjoni ta’ dritt fejn l-istituzzjonijiet tagħha huma suġġetti għall-istħarriġ tal-konformità tal-atti tagħhom, b’mod partikolari, mat-Trattat u mal-prinċipji ġenerali tad-dritt (ara s-sentenzi tat-3 ta’ Settembru 2008, Kadi u Al Barakaat International Foundation vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, C-402/05 P u C-415/05 P, Ġabra p. I-6351, punt 281, u tad-29 ta’ Ġunju 2010, E u F, C-550/09, Ġabra p. I-6213, punt 44).
37
Dawn il-prinċipji huma l-bażi stess ta’ din l-unjoni u l-osservanza tagħhom timplika, kif issa jipprovdi espressament l-Artikolu 4(2) TUE, li l-Istati Membri l-ġodda għandhom jiġu ttrattati b’mod ugwali għall-Istati Membri l-qodma.
38
Għaldaqstant, kontra l-atti kollha li, bħal dak li huwa kkontestat f’dan il-każ, huma adottati abbażi tal-Artikolu 2(3) tat-Trattat ta’ Adeżjoni u li jolqtuhom fil-kwalità tagħhom ta’ Stati Membri, l-Istati Membri l-ġodda għandhom ikollhom dritt għal azzjoni fil-kwalità ta’ rikorrenti skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 230 KE.
39
Peress li din il-kwalità nkisbet mill-Istati Membri l-ġodda biss fil-jum tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Adeżjoni kif ukoll tal-Att ta’ Adeżjoni tal-2003, għandu jingħad li fir-rigward ta’ dawn l-Istati Membri t-terminu għall-preżentata ta’ rikors stabbilit fil-ħames paragrafu tal-Artikolu 230 KE beda jiddekorri biss, għal dak li jirrigwarda l-atti bħal dak inkwistjoni f’dan il-każ, minn din id-data, jiġifieri mill-1 ta’ Mejju 2004 f’dan il-każ.
40
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali wettqet żball meta ddeċidiet, minkejja l-kuntest partikolari tal-każ preżenti, li l-preżentata tar-rikors prevista fl-Artikolu 230 KE ma kinitx teħtieġ, għal dak li jikkonċerna r-Repubblika tal-Polonja, il-kwalità ta’ Stat Membru u meta minn dan iddeduċiet li r-rikors ippreżentat minn dan l-Istat Membru fit-28 ta’ Ġunju 2004 kontra r-Regolament Nru 60/2004 kien tardiv u għaldaqstant inammissibbli.
41
Minn dak li ntqal jirriżulta li t-tielet aggravju għandu jitqies bħala fondat.
42
Għaldaqstant, id-digriet appellat għandu jiġi annullat mingħajr ma jkun neċessarju li tingħata deċiżjoni fuq l-erba’ aggravji l-oħra mqajma mir-Repubblika tal-Polonja.
43
Peress li f’dan l-istadju tal-proċedura l-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex f’pożizzjoni li tiddeċiedi dwar il-mertu tal-azzjoni ppreżentata mir-Repubblika tal-Polonja, hemm lok li l-kawża tiġi rrinvjata quddiem il-Qorti Ġenerali skont l-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja u li l-ispejjeż jiġu rriżervati.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Id-digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej tal-10 ta’ Ġunju 2009, Il-Polonja vs Il-Kummissjoni (T-258/04), huwa annullat.
2)
Il-kawża hija rrinvjata quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi dwar it-talbiet tar-Repubblika tal-Polonja għall-annullament tal-Artikoli 5, 6(1) sa (3), 7(1) u 8(2)(a) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 60/2004, tal-14 ta’ Jannar 2004, li jistabbilixxi miżuri transitorji fis-settur taz-zokkor bħala riżultat tad-dħul tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, l-Islovenja u l-Islovakkja.
3)
L-ispejjeż huma rriżervati.
Firem
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Pollakk.
Full & Egal Universal Law Academy