Kawża C-345/09
J. A. van Delft et
vs
College voor zorgverzekeringen
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mis-Centrale Raad van Beroep)
“Sigurtà soċjali — Regolament (KEE) Nru 1408/71 — Kapitolu 1 tat-Titolu III — Artikoli 28, 28a u 33 — Regolament (KEE) Nru 574/72 — Artikolu 29 — Moviment liberu tal-persuni — Artikoli 21 TFUE u 45 TFUE — Servizzi tal-assigurazzjoni għall-mard — Persuni intitolati għal pensjoni tax-xjuħija jew għal allowance tal-inkapaċità għax-xogħol — Residenza fi Stat Membru ieħor li ma huwiex l-Istat responsabbli mill-ħlas tal-pensjoni jew allowance — Provvista ta’ benefiċċji in natura fl-Istat ta’ residenza li għandhom jitħallsu mill-Istat debitur — Nuqqas ta’ reġistrazzjoni fl-Istat ta’ residenza — Obbligu ta’ pagament tal-kontribuzzjonijiet fl-Istat Membru debitur — Emenda tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Istat debitur — Kontinwità tal-assigurazzjoni għall-mard — Trattament differenti bejn residenti u mhux residenti”
Sommarju tas-sentenza
1. Sigurtà soċjali tal-ħaddiema migranti — Leġiżlazzjoni applikabbli — Natura imperattiva ta’ regoli ta’ kunflitt — Assigurazzjoni għall-mard — Persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li ma jkunx il-pajjiż ta’ residenza
(Regolamenti tal-Kunsill Nru 1408/71, Artikoli 28 u 28a, u Nru 574/72, Artikolu 29)
2. Sigurtà soċjali tal-ħaddiema migranti — Assigurazzjoni għall-mard — Persuni intitolati għal pensjoni dovuta taħt il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li ma jkunx il-pajjiż ta’ residenza
(Regolamenti tal-Kunsill Nru 1408/71, Artikoli 28, 28a u 30, u Nru 574/72, Artikolu 29)
3. Ċittadinanza tal-Unjoni Ewropea — Dritt ta’ moviment liberu u ta’ residenza libera fit-territorju tal-Istati Membri — Sigurtà soċjali taċ-ċittadini migranti — Persuni intitolati għal pensjoni dovuta taħt il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li ma jkunx il-pajjiż ta’ residenza
(Artikolu 21 TFUE; Regolament tal-Kunsill Nru 1408/71)
1. Peress li r-regoli ta’ kunflitt previsti mir-Regolament Nru 1408/71, kif emendat bir-Regolament Nru 1992/2006, japplikaw b’mod imperattiv fuq l-Istati Membri, ma jistax jingħad li l-persuni assigurati li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli jistgħu jevitaw l-effett tagħhom billi jagħżlu li ma jaqgħux taħthom. Fil-fatt, l-applikazzjoni tas-sistema ta’ kunflitt ta’ liġi stabbilita mir-Regolament Nru 1408/71 tiddependi biss mis-sitwazzjoni oġġettiva li fiha jinsab il-ħaddiem ikkonċernat. L‑Artikoli 28 u 28a ta’ dan ir‑regolament, skont il-formulazzjoni tagħhom stess, għandhom natura imperattiva għall‑persuni intitolati għall-pensjoni li jaqgħu fil‑kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Meta l‑persuna intitolata għal persjoni dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru tinsab fis-sitwazzjoni oġġettiva deskritta fl‑artikoli msemmija, ir‑regola ta’ kunflitt stabbilita f’dawn id‑dispożizzjonijiet hija applikabbli għaliha mingħajr ma hija tkun tista’ tirrinunzja għal din ir-regola billi ma tirreġistrax ruħha skont l‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72, li jistipula l‑proċedura għall‑implementazzjoni tar‑Regolament Nru 1408/71, mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħha. Għaldaqstant, l-Artikoli 28 u 28a tar Regolament Nru 1408/71 għandhom natura imperattiva għall-persuni assigurati li jaqgħu fil kamp ta’ applikazzjoni tagħhom.
Ir-reġistrazzjoni mal-istituzzjoni kompetenti tal-Istat Membru ta’ residenza prevista fl-Artikolu 29 tar-Regolament Nru 574/72, li jistipula l‑proċedura għall‑implementazzjoni tar‑Regolament Nru 1408/71, tikkostitwixxi biss formalità amministrattiva li t-twettiq tagħha huwa neċesarju sabiex jiġi żgurat is-servizz effettiv tal-benefiċċji in natura f’dan l-Istat Membru taħt l-Artikoli 28 u 28a tar-Regolament Nru 1408/71. F’dan ir-rigward, meta toħroġ il‑formularju E 121, l‑istituzzjoni kompetenti ta’ Stat Membru tiddikjara biss li l‑persuna assigurata kkonċernata kien ikollha dritt għall‑benefiċċji in natura taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ dan l‑Istat li kieku kienet tirrisjedi hemm. Peress li tali formularju huwa purament dikjarattiv, il-preżentazzjoni tiegħu lill-istituzzjoni kompetenti ta’ Stat Membru sabiex issir ir-reġistrazzjoni tal-persuna assigurata kkonċernata f’dan tal-aħħar ma tistax għalhekk tikkostitwixxi kundizzjoni għall-ħolqien ta’ drittijiet għall-benefiċċji f’dan l-Istat Membru.
F’dawn iċ‑ċirkustanzi, il‑persuni intitolati għal pensjoni li jaqgħu taħt l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, fid‑dawl tan‑natura imperattiva tas‑sistema stabbilita minn dawn id‑dispożizzjonijiet, ma jistgħux jagħżlu li jirrinunzjaw għad‑dritt tal‑benefiċċji in natura mogħtija fl‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom billi jonqsu milli jirreġistraw ruħhom mal‑istituzzjoni kompetenti ta’ dan l‑Istat Membru, u tali nuqqas ta’ reġistrazzjoni ma jistax ikollu bħala effett li jeżonerahom milli jħallsu l‑kontribuzzjonijiet fl‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni tagħhom, peress li huma jibqgħu, f’kull każ, jaqgħu taħt ir‑responsabbiltà ta’ dan l‑aħħar Stat, peress li ma jistgħux jiġu esklużi mis‑sistema prevista mill‑imsemmi regolament.
Huwa minnu li, fin‑nuqqas ta’ reġistrazzjoni mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza, tali persuna assigurata ma tistax tibbenefika mis‑servizz effettiv tal‑imsemmija benefiċċji f’dan l‑Istat u, għaldaqstant, hija ma toħloq ebda spiża li l‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni tagħha għandu jħallas lura lill‑Istat Membru ta’ residenza tagħha taħt l‑Artikolu 36 tar‑Regolament Nru 1408/71, moqri flimkien mal‑Artikolu 95 tar‑Regolament Nru 574/72. Madankollu, tali fatt b’ebda mod ma jaffettwa l‑eżistenza ta’ dritt għal dawn il‑benefiċċji u, għaldaqstant, l‑obbligu korrelattiv li l‑istituzzjonijiet kompetenti tal‑Istat Membru li l‑leġiżlazzjoni tiegħu toħloq l‑eżistenza ta’ tali dritt jitħallsu l‑kontribuzzjonijiet dovuti bħala korrispettiv tar‑riskju sostnut minnu taħt id‑dispożizzjonijiet tar‑Regolament Nru 1408/71. Tali obbligu ta’ ħlas ta’ kontribuzzjonijiet minħabba l‑eżistenza ta’ dritt għall‑benefiċċji, anki fin‑nuqqas ta’ tgawdija effettiva tal‑imsemmija benefiċċji, huwa inerenti għall‑prinċipju ta’ solidarjetà implementat mis‑sistemi nazzjonali ta’ sigurtà soċjali peress li, fin‑nuqqas ta’ tali obbligu, il‑persuni kkonċernati jistgħu jiġu inkoraġġuti li jistennew li jseħħ ir‑riskju qabel ma jikkontribwixxu għall‑finanzjament ta’ din is‑sistema.
(ara l-punti 52, 57, 61-65, 72-75)
2. L‑Artikoli 28, 28a u 33 tar‑Regolament Nru 1408/71, kif emendat bir-Regolament Nru 1992/2006, moqrija flimkien mal‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72, li jistipula l‑proċedura għall‑implementazzjoni tar‑Regolament Nru 1408/71, kif emendat bir‑Regolament Nru 311/2007, għandhom jiġu interpretati fis‑sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprevedi li l‑persuni intitolati għal pensjoni dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ dan l‑Istat li huma residenti fi Stat Membru ieħor li fih għandhom id‑dritt, skont l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, għall‑benefiċċji ta’ mard in natura mogħtija mill‑istituzzjoni kompetenti ta’ dan l‑aħħar Stat Membru, għandhom iħallsu, permezz ta’ tnaqqis mill‑imsemmija pensjoni, kontribuzzjoni għall‑imsemmija benefiċċji, anki jekk huma ma humiex irreġistrati mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom.
(ara l-punt 80 u d-dispożittiv 1)
3. L‑Artikolu 21 TFUE għandu jiġi interpretat fis‑sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprevedi li l‑persuni intitolati għal pensjoni dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ dan l‑Istat li huma residenti fi Stat Membru ieħor li fih għandhom id‑dritt, skont l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, kif emendat bir‑Regolament Nru 1992/2006, għall‑benefiċċji tal‑mard in natura mogħtija mill‑istituzzjoni kompetenti ta’ dan l‑aħħar Stat Membru, għandhom iħallsu, permezz ta’ tnaqqis mill‑imsemmija pensjoni, kontribuzzjoni għall‑imsemmija benefiċċji, anki jekk huma ma humiex irreġistrati mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom.
Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 21 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi tali leġiżlazzjoni nazzjonali inkwantu din twassal jew tinvolvi, u hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika dan, trattament differenti mhux ġustifikat bejn ir-residenti u dawk mhux residenti għal dak li jikkonċerna l-garanzija tal-kontinwità tal-protezzjoni globali kontra r-riskju ta’ mard li dawn igawdu minnha fil-kuntest ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi qabel id-dħul fis-seħħ ta’ din il-leġiżlazzjoni.
(ara l-punti 130 u 131, u d-dispożittiv 2)
SENTENZA TAL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (It‑Tieni Awla)
14 ta’ Ottubru 2010 (*)
“Sigurtà soċjali – Regolament (KEE) Nru 1408/71 – Kapitolu 1 tat‑Titolu III – Artikoli 28, 28a u 33 – Regolament (KEE) Nru 574/72 – Artikolu 29 – Moviment liberu tal‑persuni – Artikoli 21 TFUE u 45 TFUE – Servizzi tal‑assigurazzjoni għall‑mard – Persuni intitolati għal pensjoni tax‑xjuħija jew għal allowance tal‑inkapaċità għax‑xogħol – Residenza fi Stat Membru ieħor li ma huwiex l‑Istat debitur – Fornitura ta’ benefiċċji in natura fl‑Istat ta’ residenza li għandhom jitħallsu mill‑Istat debitur – Nuqqas ta’ reġistrazzjoni fl‑Istat ta’ residenza – Obbligu ta’ pagament tal‑kontribuzzjonijiet fl‑Istat Membru debitur – Emenda tal‑leġiżlazzjoni nazzjonali tal‑Istat responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni – Kontinwità tal‑assigurazzjoni għall‑mard – Trattament differenti bejn residenti u mhux residenti”
Fil‑Kawża C‑345/09,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l‑Artikolu 234 KE, imressqa mis‑Centrale Raad van Beroep (il‑Pajjiżi l‑Baxxi), permezz ta’ deċiżjoni tas‑26 ta’ Awwissu 2009, li waslet fil‑Qorti tal‑Ġustizzja fis‑27 ta’ Awwissu 2009, fil‑proċedura
J. A. van Delft,
J. C. Ramaer,
J. M. van Willigen,
J. F. van der Nat,
C. M. Janssen,
O. Fokkens
vs
College voor zorgverzekeringen,
IL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (It‑Tieni Awla),
komposta minn J. N. Cunha Rodrigues, President tal‑Awla, A. Rosas, U. Lõhmus, A. Ó Caoimh (Relatur), u A. Arabadjiev, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: N. Jääskinen,
Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il‑proċedura bil‑miktub u wara s‑seduta tal-20 ta’ Mejju 2010,
wara li kkunsidrat l‑osservazzjonijiet ippreżentati:
– għal J. A. van Delft u J. M. van Willigen, minn E. Pijnacker Hordijk, advocaat,
– għal C. M. Janssen, minn H. Frantzen u H. Ebbink, advocaten,
– għal O. Fokkens, minnu stess
– għall‑College voor zorgverzekeringen, minn M. van Dijen u R. G. van der Wissel, bħala aġenti,
– għall‑Gvern Olandiż, minn C. Wissels u J. Langer, bħala aġenti,
– għall‑Gvern Ċek, minn M. Smolek u D. Hadroušek, bħala aġenti,
– għall‑Gvern Franċiż, minn G. de Bergues u A. Czubinski, bħala aġenti,
– għall‑Gvern Finlandiż, minn A. Guimaraes‑Purokoski, bħala aġent,
– għall‑Kummissjoni Ewropea, minn V. Kreuschitz u M. van Beek, bħala aġenti,
wara li semgħet il‑konklużjonijiet tal‑Avukat Ġenerali, ippreżentati fis‑seduta tal‑15 ta’ Lulju 2010,
tagħti l‑preżenti
Sentenza
1 It‑talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l‑interpretazzjoni tal‑Artikoli 28, 28a u 33, kif ukoll id‑dispożizzjonijiet tal‑Paragrafu 1(a) u (b) tat‑Taqsima R tal Anness VI tar‑Regolament tal‑Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal‑14 ta’ Ġunju 1971, dwar l‑applikazzjoni tal‑iskemi tas‑siġurtà soċjali għall‑persuni impjegati u l‑familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l‑Komunità, kif emendat bir‑Regolament (KE) Nru 1992/2006 tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill, tat‑18 ta’ Diċembru 2006 (ĠU L 392, p. 1, iktar ’il quddiem ir‑“Regolament Nru 1408/71”), tal‑Artikolu 29 tar‑Regolament tal‑Kunsill (KEE) Nru 574/72, tal‑21 ta’ Marzu 1972, li jistipula l‑proċedura għall‑implementazzjoni tar‑Regolament Nru 1408/71 dwar l‑applikazzjoni ta’ skemi ta’ sigurtà soċjali għal persuni impjegati u l‑familji tagħhom li jiċċaqilqu fi ħdan il‑Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 5, Vol. 1 p. 83), kif emendat bir‑Regolament tal‑Kummissjoni (KE) Nru 311/2007, tad‑19 ta’ Marzu 2007 (ĠU L 56M, p. 143, iktar ’il quddiem ir‑“Regolament Nru 574/72”), kif ukoll l‑Artikoli 21 TFUE u 45 TFUE.
2 Din it‑talba tressqet fil‑kuntest ta’ kawża bejn J. A. van Delft, J. C. Ramaer, J. M. van Willigen, J. F. van der Nat, C. M. Janssen u O. Fokkens (iktar ’il quddiem, meħuda flimkien, ir‑“rikorrenti fil‑kawża prinċipali”) u l‑College voor zorgverzekeringen (Kunsill tal‑Assigurazzjoni għall‑Kura tas‑Saħħa, iktar ’il quddiem is‑“CVZ”), dwar il‑ħlas ta’ kontribuzzjonijiet dovuti taħt is‑sistema obbligatorja ta’ assigurazzjoni għall‑mard applikabbli fil‑Pajjiżi l‑Baxxi.
Il‑kuntest ġuridiku
Il‑leġiżlazzjoni tal‑Unjoni
3 L‑Artikolu 13 tar‑Regolament Nru 1408/71, li jaqa’ taħt it‑Titolu II tiegħu, intitolat “Determinazzjoni tal‑leġislazzjoni applikabbli”, jipprovdi li:
“Regoli ġenerali
1. Bla ħsara għall‑Artikoli 14ċ u 14f, persuni li għalihom japplika dan ir‑Regolament għandhom ikunu soġġetti għall‑liġijiet ta’ Stat Membru wieħed biss. Dawk il‑liġijiet għandhom jiġu stabbiliti skond id‑dispożizzjonijiet ta' dan it‑Titolu.
2. Bla ħsara għad‑dispożizzjonijiet ta’ l‑Artikoli 14 sa 17:
[…]
f) persuna li għaliha tispiċċa li tkun valida il‑leġislazzjoni ta’ Stat Membru, mingħajr ma ssir applikabbli għaliha leġislazzjoni ta’ Stat ieħor skond waħda mir‑regoli stipulata fis‑sottoparagrafi li għaddew jew skond waħda mill‑eċċezzjonijiet jew dispożizzjonijiet speċjali stipulati fl‑Artikoli 14 u 17 tkun suġġetta għal‑leġislazzjoni ta' l‑Istat Membru li fit‑territorju tiegħu tkun tabita skond id‑dispożizzjonijiet ta’ dik il‑leġislazzjoni biss.”
4 L‑Artikolu 17a tar‑Regolament Nru 1408/71, li jinsab fl‑istess Titolu II, intitolat “Regoli speċjali li jikkonċernaw dawk li jirċievu l‑pensjoni dovuta taħt il‑leġislazzjoni ta’ wieħed jew iktar Stati Membri” huwa fformulat kif ġej:
“Ir‑riċevitur ta' pensjoni dovuta taħt il‑leġislazzjoni ta' Stat Membru jew ta’ pensjonijiet dovuti taħt il‑leġislazzjoni ta’ diversi Stati Membri li jabitaw fit‑territorju ta’ Stat Membru ieħor jista' fuq talba tiegħu jkun eżentat mil‑leġislazzjoni ta' l‑aħħar Stat basta ma jkunx suġġett għal dik il‑leġislazzjoni minħabba t‑twettiq ta’ xi okkupazzjoni.”
5 It‑Titolu III tar‑Regolament Nru 1408/71 fih id‑dispożizzjonijiet speċjali li għandhom x’jaqsmu mal‑kategoriji differenti tal‑benefiċċji li għandu japplika għalihom taħt l‑Artikolu 4(1) tiegħu. Il‑Kapitolu 1 tat‑Titolu III tal‑imsemmi regolament jikkonċerna l‑benefiċċji tal‑mard u tal‑maternità.
6 Taħt it‑Taqsima 5, tal‑imsemmi Kapitolu 1, intitolat “Il‑pensjonanti u l‑membri tal‑familja tagħhom”, l‑Artikolu 28 tar‑Regolament Nru 1408/71, intitolat “Pensjonijiet pagabbli taħt il‑leġislazzjoni ta’ Stat jew iktar, f’każijiet fejn m’hemm ebda dritt għall‑benefiċċji fil‑pajjiż tar‑residenza”, jipprovdi:
“1. Pensjonant li huwa intitolat għall‑pensjoni taħt il‑leġislazzjoni ta’ Stat Membru wieħed jew għall‑pensjonijiet taħt il‑leġislazzjoni ta' tnejn jew iktar Stati Membri u li huwa intitolat għall‑benefiċċji taħt il‑leġislazzjoni ta' l‑Istat Membru li fit‑territorji tiegħu huwa jabita xorta jirċievi tali benefiċċji għalih innifsu u għall‑membri tal‑familja tiegħu, dment li huwa jkun intitolat, waqt li kif suppost jittieħdu inkonsiderazzjoni d‑dispożizzjonijiet ta' l‑Artikolu 18 u ta' l‑Anness VI, taħt il‑leġislazzjoni ta' l‑Istat Membru jew għallinqas ta' wieħed mill‑Istati Membri kompetenti fejn jidħlu l‑pensjonijiet kemm‑il darba huwa kien jabita fit‑territorju ta' tali Stat. Il‑benefiċċji jkunu pprovduti taħt il‑kondizzjonijiet li ġejjin:
a) il‑benefiċċji b'xi mod ikunu pprovduti f’isem l‑istituzzjoni li għaliha saret riferenza fil‑paragrafu 2 mill‑istituzzjoni tal‑post tar‑residenza bħallikieku l‑persuna kkonċernata kienet pensjonant taħt il‑leġislazzjoni ta’ l‑Istat li fit‑territorju tiegħu huwa jabita u kien intitolat għal tali benefiċċji;
[…]
2. Fil‑każijiet koperti mill‑paragrafu 1, l‑ispiża tal‑benefiċċji b’xi mod issir mill‑istituzzjoni kif stabbilit skond ir‑regoli li ġejjin:
a) fejn il‑pensjonant huwa intitolat għall‑imsemmija benefiċċji taħt il‑leġislazzjoni ta' l‑Istat Membru singlu, l‑ispiża ssir mill‑istituzzjoni kompetenti ta' dak l‑Istat;
[…]”.
7 Fl‑istess Taqsima, l‑Artikolu 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, intitolat “Pensjonijiet pagabbli taħt il‑leġislazzjoni ta' wieħed jew iktar Stati Membri barra dak il‑pajjiż tar‑residenza fejn hemm dritt għall‑benefiċċji fil‑pajjiż ta' l‑aħħar”, jipprovdi:
“Fejn il‑pensjonant intitolat għall‑pensjoni taħt il‑leġislazzjoni ta’ Stat Membru wieħed, jew għall‑pensjonijiet taħt il‑leġislazzjonijiet ta’ tnejn jew iktar Stati Membri, jabita fit‑territorju taħt Stat Membru li taħt il‑leġislazzjoni tiegħu id‑dritt tar‑riċeviment tal‑benefiċċji b'xi mod mhux suġġett għall‑kondizzjonijiet ta’ l‑assigurazzjoni jew ta’ l‑impjieg, anqas mhi pagabbli ebda pensjoni, l‑ispiża tal‑benefiċċji b’xi mod pprovdut lilu u lill‑membri tal‑familja tiegħu jsiru mill‑istituzzjoni ta’ wieħed mill‑Istati Membri kompetenti fejn jidħlu l‑pensjonijiet, stabbiliti skond ir‑regoli stipulati fl‑Artikolu 28(2), sa tali punt li l‑pensjonant u l‑membri tal‑familja tiegħu kienu jkunu intitolati għal tali benefiċċji taħt il‑leġislazzjoni amministrata mill‑imsemmija istituzzjoni li kieku kienu jabitaw fit‑territorju ta’ l‑Istat Membru fejn tinsab l‑istituzzjoni.”
8 Skont l‑Artikolu 33 tar‑Regolament Nru 1408/71, li jidher ukoll fit‑Taqsima 5 tat‑Titolu III tal‑Kapitolu 1 tal‑imsemmi regolament u li huwa intitolat “Kontribuzzjonijiet pagabbli mill‑pensjonanti”:
“1. L‑istituzzjoni responsabbli mill‑ħlas ta' pensjoni fi Stat Membru u li tamministra l‑leġislazzjoni li tipprovdi għat‑tnaqqis mill‑pensjonijiet għal kontribuzzjonijiet f’każ ta’ mard jew maternità għandha tkun awtorizzata li tagħmel dan it‑tnaqqis ikkalkulat skond il‑leġislazzjoni konċernata mill‑pensjoni pagabbli minn din l‑istituzzjoni b’mod li l‑ispejjeż għall‑benefiċċji mniżżla f’Artikoli 27, 28, 28a, 29, 31 u 32 għandhom jaqgħu fuq istituzzjoni ta’ l‑Istat Membru msemmi.
2. Fejn, fil‑każijiet li għalihom hemm riferenza fl‑Artikolu 28a, l‑akkwist tal‑benefiċċji fejn jidħlu l‑mard u l‑maternità huma suġġetti għall‑pagament ta’ kontribuzzjonijiet jew pagamenti simili taħt il‑leġislazzjoni ta’ Stat Membru li fit‑territorju tiegħu il‑pensjonant inkwistjoni jabita, b’riħet tali residenza, dawn il‑kontribuzzjonijiet [ma għandhomx] ikunu pagabbli.”
9 F’konformità mal‑Artikolu 36(1) tar‑Regolament Nru 1408/71, il‑benefiċċji in natura pprovduti mill‑istituzzjoni ta’ Stat Membru f’isem l‑istituzzjoni ta’ Stat Membru ieħor, b’mod partikolari taħt id‑dispożizzjonijiet tal‑Artikoli 28, 28a u 33 ta’ dan ir‑regolament, għandhom jitħallsu lura għalkollox.
10 Il‑Paragrafu 1(a) sa (ċ) tat‑Taqsima R tal Anness VI tar‑Regolament Nru 1408/71 jipprovdi dan li ġej:
“1. L‑assigurazzjoni tal‑kura tas‑saħħa
a) Għal dak li għandu x’jaqsam mal‑jedd għal benefiċċji f’beni taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ l‑Olanda, persuni intitolati għal benefiċċji f’beni għall‑iskop ta’ l‑implimentazzjoni tal‑Kapitoli 1 u 4 tat‑Titolu III ta’ dan ir‑Regolament għandha tfisser:
i) persuni li, skond l‑Artikolu 2 taz‑Zorgverzekeringswet (l‑Att ta’ l‑Assigurazzjoni tal‑Kura tas‑Saħħa), huma obbligati li jkunu koperti b’assigurazzjoni ma’ kumpanija tal‑assigurazzjoni tal‑kura tas‑saħħa,
u
ii) sakemm ma jkunux jaqgħu diġà taħt il‑punt (i), persuni li huma residenti fi Stat Membru ieħor u li, taħt ir‑Regolament, huma intitolati għall‑kura tas‑saħħa fl‑istat tar‑residenza tagħhom, billi l‑Olanda tkun qegħda tagħmel tajjeb għall‑ispejjeż.
b) Il‑persuni li hemm referenza għalihom fil‑punt (a)(i) għandhom, skond id‑dispożizzjonijiet taz‑Zorgverzekeringswet (l‑Att ta’ l‑Assigurazzjoni tal‑Kura tas‑Saħħa) ikun assigurati ma’ kumpanija ta’ l‑assigurazzjoni tal‑kura tas‑saħħa, u l‑persuni li hemm referenza għalihom fil‑punt a(ii) għandhom ikunu rreġistrati mal‑College voor zorgverzekeringen (il‑Bord ta’ l‑Assigurazzjoni tal‑Kura tas‑Saħħa).
ċ) Id‑dispożizzjonijiet taz‑Zorgverzekeringswet (l‑Att ta’ l‑Assigurazzjoni tal‑Kura tas‑Saħħa) u l‑Algemene wet bijzondere ziektekosten (il‑Liġi dwar l‑Assigurazzjoni Ġenerali Kontra Spejjeż Mediċi Speċjali) li jikkonċernaw l‑obbligu ta’ ħlas ta’ kontribuzzjonijiet għandhom jiġu applikati għall‑persuni li hemm referenza għalihom taħt il‑punt (a) u l‑membri tal‑familji tagħhom. Għal dak li għandu x’jaqsam mal‑membri tal‑familja, il‑kontribuzzjonijiet għandhom jinġabru mingħand il‑persuna li minnha jkun ġej id‑dritt għall‑kura tas‑saħħa.”
11 L‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72, li jistipula l‑proċedura għall‑implimentazzjoni tar‑Regolament Nru 1408/71, jipprovdi, taħt it‑titolu “Benefiċċji innatura għall‑pensjonanti u l‑membri tal‑familji tagħhom li ma humiex residenti fi Stat Membru illi skond il‑leġislazzjoni tiegħu huma ntitolati għall‑benefiċċji”:
“1. Sabiex jirċievi l‑benefiċċji innatura fit‑territorju ta’ l‑Istat Membru fejn jirresjedi, skond il‑paragrafu 1 u l‑Artikolu 28a tar‑Regolament, pensjonant u l‑membri tl‑familja tiegħu għandhom jirreġistraw ma’ l‑istituzzjoni tal‑post tar‑residenza billi jissottomettu dikjarazzjoni awtentikata li tiċċertifika illi huwa ntitolat għall‑benefiċċji msemmija għalih innifsu u għall‑membri tal‑familja tiegħu, skond il‑leġislazzjoni l‑waħda jew l‑oħra li fuqhom titħallas pensjoni.
2. Din id‑dikjarazzjoni awtentikata għandha tinħareġ, fuq it‑talba tal‑pensjonant, mill‑istituzzjoni jew minn waħda mill‑istituzzjonijiet responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew, fejn xieraq, mill‑istituzzjoni mogħtija l‑poter li tistabbilixxi id‑dritt għall‑benefiċċji innatura, hekk kif il‑pensjonant jissodisfa l‑kondizzjonijiet għall‑kisba ta’ dawn il‑benefiċċji. Jekk il‑pensjonant ma jissottomettix id‑dikjarazzjoni awtentikata, l‑istituzzjoni tal‑post tar‑residenza għandha tiksibha direttament mill‑istituzzjoni jew mill‑istituzzjonijiet responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew, fejn xieraq, mill‑istituzzjoni mogħtija l‑poter li toħroġ din id‑dikjarazzjoni awtentikata. Filwaqt li tkun qiegħda tistenna din id‑dikjarazzjoni awtentikata, l‑istituzzjoni tal‑post tar‑residenza tista’, fid‑dawl tax‑xhieda dokumentata aċċettata minnha, tirreġistra lill‑pensjonant u l‑membri tal‑familja tiegħu proviżorjament. Din ir‑reġistrazzjoni ma għandhiex tiġi applikata mill‑istituzzjoni responsabbli mill‑ħlas tal‑benefiċċji innatura sakemm l‑istituzzjoni tal‑post tar‑residenza ma tkunx bagħtet id‑dikjarazzjoni awtentikata miġjuba fil‑paragrafu 1.”
12 L‑Artikolu 95 tal‑imsemmi regolament jipprevedi li l‑ammont ta’ benefiċċji in natura pprovduti taħt l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 għandhom jiġu rimborsati mill‑istituzzjonijiet kompetenti lill‑istituzzjonijiet li pprovdew l‑imsemmija benefiċċji, abbażi ta’ somma waħda ta’ flus kemm jista’ jkun viċin l‑ispejjeż realment imħallsa, li l‑modalitajiet ta’ kalkolu tagħha huma definiti minn din id‑dispożizzjoni.
13 Hekk kif jirriżulta mid‑Deċiżjoni Nru 153 tal‑Kummissjoni Amministrattiva tal‑Komunitajiet Ewropej għas‑sigurtà soċjali tal‑ħaddiema migranti, tas‑7 ta’ Ottubru 1993, dwar il‑modalitajiet tal‑formularji neċessarji għall‑applikazzjoni tar‑Regolamenti tal‑Kunsill (KEE) Nru 1408/71 u (KEE) Nru 574/72 (E 001, E 103 ‑ E 127) (JO 1994, L 244, p. 22 hekk kif emendata mid‑Deċiżjoni Nru 202 tal‑Kummissjoni Amministrattiva tal‑Komunitajiet Ewropej għas‑sigurtà soċjali tal‑ħaddiema migranti tas‑17 ta’ Marzu 2005 (JO 2006, L 77, p. 1), il‑formularju E 121 jikkostitwixxi ċ‑ċertifikazzjoni meħtieġa għar‑reġistrazzjoni tal‑persuna intitolata għall‑pensjoni jew għall-allowance u tal‑membri tal‑familja tiegħu mingħand l‑istituzzjoni tal‑post tar‑residenza tagħhom skont l‑Artikolu 28 tar‑Regolament Nru 1408/71 u tar‑Regolament Nru 574/72.
Il‑leġiżlazzjoni nazzjonali
14 Qabel l‑1 ta’ Jannar 2006, il‑liġi dwar il‑fondi tal‑assigurazzjoni għall‑mard (Ziekenfondswet, iktar ’il quddiem iż‑“ZFW”) kienet tipprevedi sistema obbligatorja ta’ assigurazzjoni għall‑mard għall‑ħaddiema impjegati biss li d‑dħul tagħhom ma jilħaqx ċertu livell.
15 Din is‑sistema legali obbligatorja kienet applikabbli wkoll, f’ċertu kundizzjonijiet, għall‑persuni mhux residenti li kienu intitolati għal pensjoni taħt il‑liġi dwar sistema ġenerali ta’ assigurazzjoni tax‑xjuħija (Algemene Ouderdomswet, iktar ’il quddiem l‑“AOW”) jew għal allowance taħt il‑liġi dwar l‑assigurazzjoni għall‑inkapaċità għax‑xogħol (Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, iktar ’il quddiem il‑“WAO”).
16 Il‑persuni li ma kinux jaqgħu taħt din is‑sistema kellhom, min‑naħa l‑oħra, jagħmlu kuntratt ma’ kumpannija tal‑assigurazzjoni privata sabiex ikunu koperti għall‑ispejjeż tal‑mard.
17 Mill‑1 ta’ Jannar 2006, il‑liġi dwar l‑assigurazzjoni għall‑kura tas‑saħħa (Zorgverzekeringswet, iktar ’il quddiem iż‑“ZVW”) stabbiliet sistema legali obbligatorja tal‑assigurazzjoni għall‑mard għall‑persuni kollha residenti jew li jaħdmu fil‑Pajjiżi l‑Baxxi.
18 L‑Artikolu 69 tal‑imsemmija liġi, fil‑verżjoni applikabbli tagħha tal‑1 ta’ Awwissu 2008, huwa fformulat kif ġej:
“1. Il‑persuni li jirresjedu barra mill‑pajjiż li, skont Regolament tal‑Kunsill tal‑Komunitajiet Ewropej jew skont regolament adottat taħt il‑Ftehim dwar iż‑Żona Ekonomika Ewropea jew trattat dwar is‑sigurtà soċjali, għandhom dritt, f’każ ta’ bżonn, għall‑kura jew ir‑rimbors tagħha, kif previst fil‑liġi dwar l‑assigurazzjoni għall‑kura tas‑saħħa fil‑pajjiż ta’ residenza tagħhom, għandhom jirreġistraw ruħhom mas‑[CVZ], sakemm ma humiex koperti bl‑assigurazzjoni obbligatorja taħt din il‑liġi.
2. Il‑persuni koperti fil‑paragrafu 1 huma obbligati jħallsu kontribuzzjoni li għandha tiġi stabbilita permezz ta’ digriet ministerjali. Għal parti li għandha tiġi stabbilita b’dan id‑digriet, l‑imsemmija kontribuzzjoni titqies bħala primjum għal assigurazzjoni għall‑kura tas‑saħħa, u dan għall‑finijiet tal‑implementazzjoni tal‑liġi dwar il‑benefiċċji għall‑kura tas‑saħħa (Wet op de zorgtoeslag).
3. Jekk tali persuni ma jirreġistrawx ruħhom fi żmien erba’ xhur minn meta daħlet fis‑seħħ il‑liġi prevista fil‑paragrafu 1, is‑[CVZ] jimponi fuqhom multa ta’ 130 % ta’ parti, stabbilita b’digriet ministerjali, tal‑kontribuzzjoni prevista fil‑paragrafu 2, fuq perijodu ekwivalenti għall‑perijodu bejn id‑data li fiha l‑liġi tidħol fis‑seħħ u d‑data meta huma jirreġistraw ruħhom, iżda mhux iktar minn ħames snin.
4. Is‑[CVZ] huwa responsabbli mill‑amministrazzjoni li tirriżulta mid‑dispożizzjonijiet tal‑paragrafu 1 u tar‑regolamenti internazzjonali li jissemmew fih, kif ukoll mid‑deċiżjonijiet dwar l‑impożizzjoni u l‑ġbir tal‑kontribuzzjoni msemmija fil‑paragrafu 2 […]”
19 Il‑paragrafu 1 tal‑Artikolu 6.3.1 u l‑paragrafu 1 tal‑Artikolu 6.3.2 tar‑Regolament dwar l‑assigurazzjoni għall‑kura tas‑saħħa (Regeling zorgverzekering) jistipulaw rispettivament:
“Il‑kontribuzzjoni dovuta minn persuna koperta bil‑paragrafu 1 tal‑Artikolu 69 taż‑[ZVW] hija kkalkulata billi l‑bażi tal‑kontribuzzjoni tiġi mmultiplikata bil‑figura li tirrappreżenta r‑ratio bejn il‑medja tal‑ispejjeż tal‑kura tas‑saħħa ta’ persuna koperta bl‑assigurazzjoni għall‑mard fil‑pajjiż ta’ residenza tagħha u l‑medja tal‑ispejjeż tal‑kura tas‑saħħa ta’ persuna koperta bl‑assigurazzjoni għall‑mard fil‑Pajjiżi l‑Baxxi.
[…]
Il‑kontribuzzjoni prevista fl‑Artikolu 6.3.1 għal persuna koperta bil‑paragrafu 1 tal‑Artikolu 69 taż‑[ZVW] li tagħti d‑dritt għal pensjoni jew allowance lilha u lill‑membri tal‑familja tagħha, tinżamm mill‑istituzzjoni li tagħti l‑pensjoni jew l-allowance u tiġi ttrasferita fil‑fond tal‑assigurazzjoni tal‑kura tas‑saħħa.”
20 L‑Artikolu 2.5.2(2) tal‑liġi dwar l‑applikazzjoni u l‑adattament tal‑liġi dwar l‑assigurazzjoni għall‑kura tas‑saħħa (Invoerings‑ en aanpassingswet Zorgverzekeringswet, iktar ’il quddiem l‑“IZVW”) jipprevedi:
“Ftehim dwar l‑assigurazzjoni għall‑kura medika jew l‑ispejjeż tagħha, magħmul għal jew ma’ persuna li tirresjedi barra mill‑pajjiż li, skont regolament tal‑Kunsill tal‑Komunitajiet Ewropej jew skont regolament adottat taħt il‑Ftehim dwar iż‑Żona Ekonomika Ewropea jew trattat dwar is‑sigurtà soċjali, għandha dritt għall‑kura tas‑saħħa jew ir‑rimbors tagħha, kif previst fil‑leġiżlazzjoni dwar l‑assigurazzjoni għall‑kura tas‑saħħa fil‑pajjiż ta’ residenza tagħha, itemm l‑effetti tiegħu mill‑1 ta’ Jannar 2006, inkwantu dan kien inissel drittijiet ekwivalenti għal dawk li l‑persuna kkonċernata tista’ tibbenefika minnhom, minn dak il‑mument, taħt tali regolament jew trattat, jekk il‑persuna assigurata tkun issodisfat, qabel l‑1 ta’ Mejju 2006 l‑obbligu li tirreġistra ruħha mas‑[CVZ] skont l‑Artikolu 69 taż‑[ZVW].”
Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
21 Ir‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali li huma lkoll ċittadini Olandiżi residenti fi Stati Membri li ma huwiex ir‑Renju tal‑Pajjiżi l‑Baxxi, f’dan il‑każ, skont il‑każ, fil‑Belġju, fi Spanja, fi Franza u f’Malta, huma intolati, jew għal pensjoni tax‑xjuħija mogħtija minn dan il‑pajjiż taħt l‑AOW jew għal allowance Olandiża tal‑inkapaċità għax‑xogħol taħt il‑WAO.
22 Qabel l‑1 ta’ Jannar 2006, dawn ir‑rikorrenti, li l‑ebda wieħed minnhom ma kien assigurat abbażi tas‑sistema legali obbligatorji tal‑assigurazzjoni għall‑mard previsti biż‑ZFW, kienu kkonkludew kuntratti tal‑assigurazzjoni għall‑mard ma’ kumpanniji privati tal‑assigurazzjoni, stabbiliti, skont il‑każ, fil‑Pajjiżi l‑Baxxi jew fi Stati Membri oħra.
23 Wara d‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW, fl‑1 ta’ Jannar 2006, is‑CVZ qies li billi r‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali kienu jibbenefikaw mis‑sistema legali obbligatorja tal‑assigurazzjoni għall‑mard prevista biż‑ZVW kieku kienu jirresjedu fil‑Pajjiżi l‑Baxxi, minn dakinhar ’il quddiem huma kellhom dritt, taħt l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, għal benefiċċji in natura fl‑Istat fejn jirresjedu mingħand l‑Istat responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew l-allowance tagħhom, jiġifieri r‑Renju tal‑Pajjiżi l‑Baxxi. Is‑CVZ għaldaqstant bagħat lil kull wiħed minn dawn ir‑rikorrenti il‑formularju E 121 sabiex jirreġistraw ruħhom ma’ fond tal‑assigurazzjoni għall‑mard fl‑Istat ta’ residenza tagħhom. J. C. Ramaer, J. F. van der Nat u O. Fokkens aċċettaw li jirreġistraw ruħhom “bla preġudizzju” minn dan tal‑aħħar. Min‑naħa l‑oħra, J. A. van Delft, J.M. van Willigen u C. M. Janssen irrifjutaw li jirreġistraw ruħhom.
24 Fl‑istess data tal‑1 ta’ Jannar 2006, il‑kuntratt tar‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali li kellhom kuntratt tal‑assigurazzjoni privata ma’ kumpanija stabbilita fil‑Pajjiżi l‑Baxxi ġie xolt kompletament, skont id‑dispożizzjonijiet tal‑IZVW. Min‑naħa l‑oħra, dawk minnhom li kellhom tali kuntratt ma’ kumpanija stabbilita fi Stat Membru ieħor setgħu jżommuh.
25 Permezz ta’ deċiżjonijiet meħuda, fis‑sena 2006 jew fl‑2007, skont il‑każ, is‑CVZ naqqas mill‑pensjonijiet u mill-allowances tar‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali l‑ammont tal‑kontribuzzjoni previst fl‑Artikolu 69 taż‑ZVW sabiex jibbenefikaw mis‑sistema legali obbligatorja tal‑assigurazzjoni għall‑mard stabbilita b’din il‑liġi.
26 Permezz ta’ sentenzi tal‑31 ta’ Jannar u s‑17 ta’ Diċembru 2008, ir‑Rechtbank te Amsterdam ċaħdet ir‑rikorsi mressqa mir‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali sabiex jikkontestaw dawn id‑deċiżjonijiet.
27 Dawn ir‑rikorrenti ressqu appell kontra dawn is‑sentenzi quddiem is‑Centrale Raad van Beroep.
28 Skont id‑deċiżjoni tar‑rinviju, ir‑rikorrenti fil‑kawża prinċpali kollha jsostnu, fil‑kuntest ta’ dan l‑appell, li fl‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 ma hemmx dispożizzjonijiet vinkolanti intiżi li jiddeterminaw il‑leġiżlazzjoni applikabbli li abbażi tagħhom huma għandhom ikunu suġġetti għas‑sistema ta’ benefiċċji in natura applikabbli fil‑pajjiż fejn jirresjedu. Dawn ir‑rikorrenti jqisu, min‑naħa l‑oħra, li huma għandhom l‑għażla jew li jirreġistraw ruħhom permezz tal‑formularju E 121 mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru fejn jirresjedu, taħt l‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574?72, sabiex jibbenefikaw minn benefiċċji in natura jew, fin‑nuqqas ta’ reġistrazzjoni fl‑imsemmija istituzzjoni, li jagħmlu kuntratt tal‑assigurazzjoni privata. F’dan l‑aħħar każ, l‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni u l-allowances ma jistax inaqqas minnha kontribuzzjoni taħt l‑Artikolu 33 tal‑imsemmi regolament billi, f’dak il‑każ, il‑benefiċċji in natura ma jaqgħux fuq istituzzjoni ta’ dan l‑Istat Membru.
29 Barra minn hekk, dejjem skont id‑deċiżjoni tar‑rinviju, ir‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali kollha jallegaw ksur tad‑drittijiet li jirriżultaw mill‑Artikolu 21 TFUE u l‑Artikolu 45 TFUE, billi huma obbligati jħallsu kontribuzzjoni għal benefiċċji fl‑Istat ta’ residenza li huma ma jridux jibbenefikaw minnhom peress li skonthom, dawn huma inqas vantaġġużi. Huma jixtiequ, min‑naħa l‑oħra, iż‑żamma tas‑sitwazzjoni ta’ qabel l‑1 ta’ Jannar 2006 sabiex ikunu jistgħu jikkonkludu huma stess kuntratt ta’ assigurazzjoni privata għall‑ispejjeż ta’ mard kollha.
30 Mid‑deċiżjoni tar‑rinviju jirriżulta li s‑CVZ jixtieq, min‑naħa tiegħu, li d‑dritt għall‑benefiċċji in natura taħt l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Neu 1408/71 ma jiddependix mir‑reġistrazzjoni ma’ istituzzjoni kompetenti fl‑Istat Membru ta’ residenza, b’mod li, anki jekk il‑persuni kkonċernati ma jkunux irreġistrati magħha u għalhekk ma jkunux igawdu mid‑dritt għall‑benefiċċji in natura li jirriżulta minn dawn id‑dispożizzjonijiet, l‑Istat responsabbli mill‑ħlas ta’ pensjoni jew tal-allowance huwa awtorizzat jagħmel tnaqqis minnha. Fil‑każ kuntrarju, dan jippreġudika s‑solidarjetà li hija karatteristika tas‑sistema ta’ sigurtà soċjali peress li kwalunkwe persuna kkonċernata tista’ tistenna l‑mument li jkollha bżonn il‑kura sabiex tirreġistra ruħha u għalhekk, sabiex tkun eleġibbli għall‑ħlas tal‑kontribuzzjoni.
31 Il‑qorti tar‑rinviju tirreleva li diversi elementi jidhru li jindikaw li r‑Regolament Nru 1408/71 jeskludi d‑dritt tal‑għażla invokat mir‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali. Fil‑fatt, l‑imsemmi regolament jiddetermina b’mod vinkolanti l‑Istat li għandu jipprovdi l‑benefiċċji lill‑persuna kkonċernata u l‑Istat responsabbli mill‑benefiċċji dovuti Barra minn hekk, meta r‑Regolament Nru 1408/71 jipprevedi dritt ta’ għażla, dan jagħmlu b’mod espliċitu. Min‑naħa l‑oħra, jista’ jirriżulta kemm mill‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72 kif ukoll mis‑sentenza tat‑3 ta’ Lulju 2003, van der Duin u ANOZ Zorgverzekeringen (C‑156/01, Ġabra p. I‑7045, punt 40), li r‑reġistrazzjoni mal‑istituzzjoni tal‑Istat Membru ta’ residenza hija l‑element li jinvolvi l‑applikazzjoni tal‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71. F’dawn iċ‑ċirkustanzi, fin‑nuqqas ta’ tali reġistrazzjoni, ir‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali ma humiex taħt ir‑responsabbiltà tal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Pajjiżi l‑Baxxi fis‑sens tal‑Artikolu 33 tar‑Regolament Nru 1408/71, peress li, f’tali każ, ma jista’ jingħatalhom ebda benefiċċju. Il‑kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni previsti minn din id‑dispożizzjoni għat‑tnaqqis ta’ kontribuzzjoni ma humiex għalhekk kollha sodisfatti.
32 Barra minn hekk, skont il‑qorti tar‑rinviju, jekk id‑dritt ta’ għażla invokat mir‑rikorrenti kien eskluż bir‑Regolament Nru 1408/71, tqum il‑kwistjoni dwar jekk il‑kontribuzzjoni mnaqqsa taħt l‑Artikolu 69 taż‑ZVW u tal‑Artikolu 33 tal‑imsemmi regolament tmurx kontra l‑Artikoli 21 TFUE u/jew 45 TFUE.
33 F’dan ir‑rigward, l‑imsemmija qorti tirreleva li, għalkemm l‑applikazzjoni tal‑koeffiċjent tal‑pajjiż ta’ residenza, taħt l‑Artikolu 69 taż‑ZVW, naqqset l‑ammont dovut mill‑persuni mhux residenti meta mqabbel ma’ dak dovut mir‑residenti u għalkemm id‑dritt tal‑Unjoni ma jiggarantixxix ħaddiem li t‑trasferiment tal‑attivitajiet tiegħu jew tar‑residenza tiegħu fi Stat Membru ieħor ikun newtrali fil‑qasam tas‑sigurtà soċjali, jibqa’ l‑fatt li, għar‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali, li kienu koperti b’assigurazzjoni privata meta daħlet fis‑seħħ iż‑ZVW, din il‑liġi tista’ twassal sabiex ma jkunx daqshekk profittabbli għalihom li jkomplu jgawdu mid‑dritt tagħhom li jiċċaqilqu u jgħixu liberament barra mill‑Pajjiżi l‑Baxxi. Fil‑fatt, minn naħa, huma għandhom iktar spejjeż tal‑assigurazzjoni għall‑mard, u min‑naħa l‑oħra, għandhom benefiċċji tal‑kura tas‑saħħa inqas vantaġġjużi. Issa, għalkemm ix‑xewqa tal‑leġiżlatur Olandiż li jipprevedi assigurazzjoni għall‑mard obbligatorja għar‑residenti kollha tal‑Pajjiżi l‑Baxxi tista’ titqies li hija bbażata fuq kunsiderazzjonijiet oġġettivi ta’ interess ġenerali, il‑konformità tal‑obbligu tal‑ħlas ta’ kontribuzzjoni anki fin‑nuqqas ta’ reġistrazzjoni fl‑Istat ta’ residenza mal‑prinċipju tal‑proporzjonalità ma tidhirx daqshekk ċara.
34 F’dawn iċ‑ċirkustanzi, is‑Centrale Raad van Beroep iddeċidiet li tissospendi l‑proċeduri u li tagħmel id‑domandi preliminari li ġejjin lill‑Qorti tal‑Ġustizzja:
“1. L‑Artikoli 28, 28a u 33 tar‑Regolament Nru 1408/71, id‑dispożizzjonijiet tal‑Punt 1(a) u (b) tat‑Taqsima R tal‑Anness VI tar‑Regolament Nru 1408/71 u l‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72 għandhom jiġu interpretati fis‑sens li jipprekludu dispożizzjoni nazzjonali bħall‑Artikolu 69 taż‑[ZVW] sa fejn il‑pussessur ta’ pensjoni li jista’, bħala regola, isostni d‑dritt taħt l‑Artikolu 28 u l‑Artikolu 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, għandu jirreġistra ruħu maċ‑[CVZ] u li għandha tinżamm kontribuzzjoni mill‑pensjoni ta’ dan il‑pussessur, anki jekk ma huwiex irreġistrat fis‑sens tal‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72?
2. L‑Artikolu [21 TFUE] jew l‑Artikolu [45 TFUE] għandhom jiġu interpretati fis‑sens li jipprekludu dispożizzjoni nazzjonali bħal dik tal‑Artikolu 69 taż‑ZVW, sa fejn ċittadin tal‑[Unjoni] li jista’, bħala regola, isostni d‑dritt taħt l‑Artikolu 28 u l‑Artikolu 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, għandu jirreġistra ruħu mas‑CVZ u li għandha tinżamm kontribuzzjoni mill‑pensjoni ta’ dan iċ‑ċittadin, anki jekk ma huwiex irreġistrat fis‑sens tal‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72?”
35 Fuq it‑talba tal‑qorti tar‑rinviju, il‑President tal‑Qorti tal‑Ġustizzja ddeċieda li din il‑kawża tingħata prijorità abbażi tal‑Artikolu 55(2)(1) tar‑Regoli tal‑Proċedura tal‑Qorti tal‑Ġustizzja.
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel domanda
36 Permezz tal‑ewwel domanda, il‑qorti tar‑rinviju tistaqsi jekk l‑Artikoli 28, 28a u 33 tar‑Regolament Nru 1408/71, moqrija flimkien mal‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72, għandhomx jiġu interpretati fis‑sens li huma jipprekludu leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil‑kawża prinċipali, li tipprevedi li l‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ dan l‑Istat li huma, bħar‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali, residenti fi Stat Membru ieħor, għandhom, sabiex jibbenefikaw minn benefiċċji tal‑mard in natura li għalihom huma għandhom dritt fuq spiża tal‑ewwel Stat Membru, minn naħa, jirreġistraw ruħhom f’istituzzjoni kompetenti tiegħu u, min‑naħa l‑oħra, iħallsu, permezz ta’ tnaqqis mill‑imsemmija pensjoni jew allowance, kontribuzzjoni għall‑imsemmija benefiċċji, anki jekk huma ma humiex irreġistrati mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom.
37 Mid‑deċiżjoni tar‑rinviju jirriżulta li din il‑kwistjoni qamet fil‑kuntest ta’ kawża li tikkonċerna l‑legalità ta’ kontribuzzjonijiet mitluba mir‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali mill‑awtoritajiet Olandiżi minħabba benefiċċji tal‑mard in natura mogħtija, taħt l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, fl‑Istat Membri tar‑residenza tagħhom bi spiża għar‑Renji tal‑Pajjiżi l‑Baxxi, wara d‑daħla fis‑seħħ f’dan l‑Istat Membru, fl‑1 ta’ Jannar 2006, tas‑sistema legali obbligatorja tal‑assigurazzjoni għall‑mard ġdida stabbilita miż‑ZVW, li, billi tissostitwixxi dik prevista qabel din id‑data miż‑ZFW għall‑ħaddiema impjegati biss li d‑dħul tagħhom ma jilħaqx ċertu livell, issa tapplika għall‑ħaddiema kollha li jirrisjedu jew li jaħdmu f’dan l‑Istat Membru.
38 F’dan ir‑rigward, għandu qabel kollox jitfakkar li l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 jistabbilixxu “regola ta’ kunflitt” li tippermetti li tiġi ddeterminata, għall‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance li jirrisjedu fi Stat Membru li ma humiex l‑Istat responsabbli mill‑ħlas tal‑imsemmija pensjoni jew allowance, l‑istituzzjoni responsabbli mill‑għoti tal‑benefiċċji previsti hemmhekk, kif ukoll il‑leġiżlazzjoni applikabbli (ara s‑sentenzi tal‑10 ta’ Jannar 1980, Jordens‑Vosters, 69/79, Ġabra p. 75, punt 12; tal‑10 ta’ Mejju 2001, Rundgren, C‑389/99, Ġabra p. I‑3731, punti 43 u 44, kif ukoll van der Duin u ANOZ Zorgverzekeringen, iċċitata iktar ’il fuq, punt 39).
39 Skont l‑Artikolu 28 tar‑Regolament Nru 1408/71, il‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li jirrisjedu fi Stat Membru ieħor, li fih huma ma għandhomx id‑dritt għall‑benefiċċji tal‑mard in natura, jibbenefikaw, għan‑nom u bi spiża tal‑Istat responsabbli mill‑ħlas tal‑imsemmija pensjoni, minn dawn il‑benefiċċji mogħtija mill‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom, sa fejn huma jkollhom dritt għalihom taħt il‑leġiżlazzjoni tal‑Istat responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew allowance kieku huma kienu jirrisjedu fit‑territorju tiegħu (ara s‑sentenza van der Duin u ANOZ Zorgverzekeringen, iċċitata iktar ’il fuq, punti 40, 47 u 53).
40 L‑Artikolu 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 jipprevedi regola essenzjalment komparabbli ma’ meta dritt għall‑benefiċċji tal‑mard in natura jeżisti fl‑Istat Membru ta’ residenza, peress li dan tal‑aħħar ma jassuġġettax dan id‑dritt għall‑benefiċċji tal‑mard għall‑kundizzjonijiet ta’ assigurazzjoni jew ta’ impieg, u dan, sabiex ma jiġux ippenalizzati l‑Istati Membri li l‑leġiżlazzjoni tagħhom tagħti dritt għall‑benefiċċji in natura abbażi tar‑residenza fit‑territorju tagħhom biss (ara s‑sentenza Rundgren, iċċitata iktar ’il fuq, punti 43 u 45).
41 Minn dan isegwi li, f’dan il‑każ, wara d‑daħla fis‑seħħ taż‑ZVW, il‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni Olandiża, bħar‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali, residenti fi Stat Membru li ma huwiex il‑Pajjiżi l‑Baxxi, li, qabel din id‑data, ma kinux jaqgħu taħt id‑dispożizzjonijiet tal‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 – esklużi, fid‑dawl tad‑dħul tagħhom, u indipendentement mill‑post tar‑residenza tagħhom, mill‑benefiċċji tal‑mard previsti mis‑sistema legali obbligatorja ta’ assigurazzjoni għall‑mard – jaqgħu, mill‑1 ta’ Jannar 2006, taħt id‑dispożizjonijiet tal‑imsemmija artikoli.
42 Skont il‑Paragrafu 1(a) u (b) tat‑Taqsima R tal Anness VI tar‑Regolament (KEE) Nru 1408/71 tali persuni intitolati għal pensjoni jew allowance, li għandhom dritt, bi spiża tar‑Renju tal‑Pajjiżi l‑Baxxi, għall‑benefiċċji in natura fl‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom taħt l‑Artikoli 28 u 28a ta’ dan ir‑regolament, għandhom jirreġistraw ruħhom għal dan l‑għan għand is‑CVZ. Barra minn hekk, skont l‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72, huma għandhom ukoll jirreġistraw ruħhom, sabiex jibbenefikaw minn dawn il‑benefiċċji, fl‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom, billi jippreżentaw dikjarazzjoni li tiċċertifika d‑dritt tagħhom għall‑imsemmija benefiċċji taħt il‑leġiżlazzjoni tal‑Istat responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew allowance. Din id‑dikjarazzjoni hija kkostitwita mill‑formularju E 121.
43 Mill‑elementi tal‑proċess ippreżentati quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja jirriżulta li, f’dan il‑każ, l‑obbligu għall‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni Olandiża li jirrisjedu fi Stat Membru ieħor li ma huwiex il‑Pajjiżi l‑Baxxi li jirreġistraw ruħhom, sabiex jibbenefikaw mill‑benefiċċji tal‑mard in natura taħt l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, mas‑CVZ, anki jekk imsemmi fil‑kliem tal‑ewwel domanda preliminari, huwa kkontestat fil‑kuntest tal‑kawża prinċipali biss sa fejn dan jirriżulta fit‑tnaqqis mill‑imsemmi Stat mill‑pensjoni jew allowance tagħhom tal‑kontribuzzjonijiet li l‑legalità tagħhom hija kkontestata.
44 F’dawn iċ‑ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li, permezz tal‑ewwel domanda tagħha, il‑qorti tar‑rinviju trid tkun taf, essenzjalment jekk il‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance li, bħar‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali, jirrisjedu fi Stat Membru li ma huwiex l‑Istat responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew l-allowance tagħhom jistgħux, billi jonqsu milli jirreġistraw ruħhom mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru li fih huma residenti, jagħżlu li ma jaqgħux taħt l‑applikazzjoni tar‑Regolament Nru 1408/71, u għaldaqstant, li jirrinunzjaw għall‑benefiċċji mogħtija f’dan l‑aħħar Stat Membru taħt l‑Artikoli 28 u 28a ta’ dan ir‑regolament u, b’hekk, ma jkunux obbligati li jħallsu l‑kontribuzzjonijiet dovuti minħabba dan, skont l‑Artikolu 33 tal‑imsemmi regolament fl‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew l-allowance tagħhom.
45 L‑ewwel nett, C. M. Janssen u O. Fokkens isostnu madankollu li, għall‑kuntrarju ta’ dak li tissopponi l‑qorti tar‑rinviju, is‑sitwazzjoni tagħhom taqa’, mhux taħt l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, iżda taħt l‑Artikolu 13(2)(f) ta’ dan ir‑regolament, li skontu, minħabba l‑fatt li l‑leġiżlazzjoni Olandiża ma hijiex iktar applikabbli għalihom minħabba l‑waqfien tal‑attivitajiet professjonali tagħhom fil‑Pajjiżi l‑Baxxi, dawn jaqgħu esklużivament taħt il‑leġiżlazzjoni tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom, mingħajr ma għandhom l‑iċken għażla. Ir‑Renju tal‑Pajjiżi l‑Baxxi għalhekk ma huwiex kompetenti li jieħu kontribuzzjoni għal dawn il‑benefiċċji.
46 F’dan ir‑rigward, għandu jiġi mfakkar li, skont l‑Artikolu 13(2)(f) tar‑Regolament Nru 1408/71, il‑persuna li għaliha ma tibqax tapplika il‑leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, mingħajr ma ssir applikabbli għaliha leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ieħor skont id‑dispożizzjonijiet tal‑Artikolu 13(a) sa (d), jew 14 sa 17 ta’ dan l‑istess regolament, tkun suġġetta għal‑leġiżlazzjoni tal‑Istat Membru li fit‑territorju tiegħu tkun tirrisjedi. Skont ġurisprudenza kostanti, l‑imsemmi Artikolu 13(2)(f) japplika, b’mod partikolari, għall‑persuni li jkunu definittivament waqfu minn kull attività (sentenzi tal‑11 ta’ Ġunju 1998, Kuusijärvi, C‑275/96, Ġabra p. I‑3419, punti 39 u 40, kif ukoll tal‑11 ta’ Novembru 2004, Adanez‑Vega, C‑372/02, Ġabra p. I‑10761, punt 24).
47 Madankollu, din id‑dispożizzjoni ta’ natura ġenerali li tinsab taħt it‑Titolu II tar‑Regolament Nru 1408/71, intitolat “Determinazzjoni tal‑leġiżlazzjoni applikabbli”, hija applikabbli biss sa fejn id‑dispożizzjonijiet speċjali għall‑kategoriji differenti ta’ benefiċċji li jifformaw it‑Titolu III tal‑istess regolament ma fihomx deroga (ara s‑sentenza tas‑27 ta’ Mejju 1982, Aubin, 227/81, Ġabra p. 1991, punt 11).
48 Issa, preċiżament, l‑Artikoli 28 u 28a ta’ dan ir‑regolament, li jinsabu fil‑Kapitolu 1 tat‑Titolu III tiegħu, intitolat “Mard u Maternità” jidderogaw minn dawn ir‑regoli ġenerali għal dak li jikkonċerna s‑servizz ta’ benefiċċji in natura għall‑persuni intitolati għall‑pensjoni jew allowance li jirrisjedu fi Stat Membru li ma huwiex l‑Istat responsabbli mill‑ħlas tal‑imsemmija pensjoni jew allowance.
49 Għaldaqstant, il‑qorti tar‑rinviju ġustament eskludiet, fil‑kawża prinċipali, l‑applikazzjoni tal‑Artikolu 13(2)(f) tar‑Regolament Nru 1408/71, favur l‑Artikoli 28 u 28a ta’ dan ir‑regolament.
50 F’dan ir‑rigward, il‑qorti tar‑rinviju tistaqsi essenzjalment, minn naħa, fuq in‑natura imperattiva tas‑sisema stabbilita mill‑imsemmija Artikoli 28 u 28a għall‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance li jaqgħu taħt il‑kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn id‑dispożizzjonijiet u, min‑naħa l‑oħra, fuq l‑obbligu tagħhom li jħallsu l‑kontribuzzjonijiet għall‑benefiċċji previsti minn dawn id‑dispożizzjonijiet.
51 Għal dak li jikkonċerna, fl‑ewwel lok, il‑possibbiltà għall‑persuni intitolati għal pensjoni li jirrisjedu fi Stat Membru li ma huwiex l‑Istat responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew l-allowance tagħhom li jirrinunzjaw għall‑applikazzjoni tas‑sistema prevista mill‑Artikoli 28 u 28a, għandu jiġi rrilevat li, skont ġurisprudenza kostanti, id‑dispożizzjonijiet tar‑Regolament Nru 1408/71 li jiddeterminaw liema hija l‑leġiżlazzjoni applikabbli jistabbilixxu sistema ta’ regoli ta’ kunflitt li l‑effett tan‑natura kompleta tagħhom huwa li jneħħu lil‑leġiżlaturi nazzjonali s‑setgħa li jiddeterminaw il‑portata u l‑kundizzjonijiet ta' applikazzjoni tal‑leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom fuq dan is‑suġġett fir‑rigward tal‑persuni li huma suġġetti għaliha u fir‑rigward tat‑territorju li fih id‑dispożizzjonijiet nazzjonali jipproduċu l‑effetti tagħhom (ara, b’mod partikolari, is‑sentenza Adanez‑Vega, iċċitata iktar ’il fuq, punt 18 u l‑ġurisprudenza ċċitata).
52 Issa, peress li r‑regoli ta’ kunflitt previsti mir‑Regolament Nru 1408/71 huma imposti b’hekk b’mod imperattiv fuq l‑Istati Membri, ma jistax iktar u iktar jingħad li l‑persuni assigurati li jaqgħu taħt il‑kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn ir‑regoli jistgħu jevitaw l‑effett billi jagħżlu li ma jaqgħux taħthom. Fil‑fatt, l‑applikazzjoni tas‑sistema ta’ kunflitt ta’ liġi stabbilita mir‑Regolament Nru 1408/71 tiddependi biss mis‑sitwazzjoni oġġettiva li fiha jinsab il‑ħaddiem ikkonċernat (ara f’dan is‑sens, is‑sentenzi tat‑12 ta’ Diċembru 1967, Couture, 11/67, Ġabra p. 487, p. 500; tat‑13 ta’ Diċembru 1967, Guissart, 12/67, Ġabra p. 551, p. 562, u tad‑29 ta’ Ġunju 1994, Aldewereld, C‑60/93, Ġabra p. I‑2991, punti 16 sa 20).
53 F’dan il‑kuntest, il‑Qorti tal‑Ġustizzja diġà ddeċidiet, fir‑rigward tal‑ħaddiema migranti, li la it‑Trattat FUE, b’mod partikolari l‑Artikolu 45 tiegħu, u lanqas ir‑Regolament Nru 1408/71, ma joffru lil dawn il‑ħaddiema l‑għażla li jirrinunzjaw minn qabel għall‑benefiċċju tal‑mekkaniżmu implementat, b’mod partikolari mill‑Artikolu 28(1) tal‑imsemmi regolament (sentenza tal‑5 ta’ Marzu 1998, Molenaar, C‑160/96, Ġabra p. I‑843, punt 42).
54 Għall‑bqija, meta r‑Regolament Nru 1408/71 jagħti d‑dritt ta’ għażla lill‑persuni assigurati li jaqgħu fil‑kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, huwa jipprevedi dan espliċitament (sentenza Aubin, iċċitata iktar ’il fuq, punt 19).
55 Huwa minnu li dan huwa l‑każ, b’mod partikolari, hekk kif osseraw J. A. van Delft u J. M. van Willigen, tal‑Artikolu 17a tar‑Regolament Nru 1408/71, li jippermetti lill‑persuni intitolati għall‑pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed jew diversi Stati Membri li jirrisjedu fi Stat Membru ieħor li jitolbu li jiġu eżentati mill‑applikazzjoni tal‑leġiżlazzjoni ta’ dan tal‑aħħar Stat Membru bil‑kundizzjoni li huma ma jiġux suġġetti għaliha minħabba l‑eżerċizzju ta’ attività professjonali.
56 Madankollu, huwa kostanti li din id‑dispożizzjoni, li tinsab fit‑Titolu II tar‑Regolament Nru 1408/71 ma hijiex applikabbli f’kawża bħall‑kawża prinċipali, peress li, bħalma rrikonoxxew J. A. van Delft u J. M. van Willigen, l‑Artikoli 28 u 28a tal‑imsemmi regolament fihom, fir‑rigward tal‑benefiċċji tal‑mard dovuti lil dawn intitolati għal pensjoni jew allowance, regoli speċjali derogatorji.
57 Min‑naħa l‑oħra, hekk kif irrileva l‑Avukat Ġenerali fil‑punt 47 tal‑konklużjonijiet tiegħu, l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 ma jagħtu, skont il‑kliem tagħhom, ebda dritt ta’ għażla lill‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance li jaqgħu taħt dawn id‑dispożizzjonijiet. Fil‑fatt, l‑Artikolu 28 ta’ dan ir‑regolament jipprevedi b’mod imperattiv li, meta dak intitolat għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru jirrisjedi fi Stat Membru ieħor li fih huwa ma għandux dritt għall‑benefiċċji, huwa “intitolat” madankollu għal benefiċċji in natura mogħtija mill‑istituzzjoni kompetenti ta’ dan l‑Istat Membru, sa fejn huwa għandu dritt għalihom kieku jirrisjedi fl‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew l-allowance tiegħu. Bl‑istess mod, meta l‑Istat Membru ta’ residenza jipprevedi dritt għall‑benefiċċji in natura, l‑Artikolu 28a ta’ dan ir‑regolament jimponi fuq l‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew l-allowance, mingħajr ma joffri ebda alternattiva, li dan ibati l‑ispejjeż ta’ dawn il‑benefiċċji, sa fejn ukoll dak li huwa intitolat għal pensjoni jew allowance jkollu dritt għalihom kieku kien jirrisjedi fl‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tagħha.
58 Ir‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali jallegaw madankollu li, skont l‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72, “sabiex jirċievi[u]” il‑benefiċċji in natura skont l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 fl‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom, il‑persuna intitolata għal pensjoni jew allowance għandha tirreġistra mal‑istituzzjoni ta’ dan l‑Istat Membru billi tissottometti dikjarazzjoni, fil‑forma tal‑formularju E 121, li tiċċertifika li hija intitolata għal dawn il‑benefiċċji, skont il‑leġiżlazzjoni li abbażi tagħha hija dovuta l‑pensjoni jew l-allowance.
59 Dawn l‑istess rikorrenti jsostnu f’dan ir‑rigward li, fil‑punti 40, 47 u 53 tas‑sentenza van der Duin u ANOZ Zorgverzekeringen, iċċitata iktar ’il fuq, il‑Qorti tal‑Ġustizzja ddeċidiet li hija biss “ladarba li” il‑persuna intitolata għal pensjoni jew allowance aderixxiet mas‑sistema li jistabbilixxi l‑Artikolu 28 tar‑Regolament Nru 1408/71 billi rreġistrat ruħha mal‑istituzzjoni tal‑Istat Membru ta’ residenza, li l‑imsemmija persuna intitolata għal pensjoni tgawdi minn dritt għall‑benefiċċji in natura f’dan l‑aħħar Stat. Minn dan jirriżulta li n‑nuqqas ta’ reġistrazzjoni mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza jippermetti, lill‑persuna intitolata għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ieħor, tirrinunzja għad‑dritt għall‑benefiċċji in natura fl‑Istat Membru ta’ residenza.
60 Dan l‑argument madankollu ma jistax jiġi aċċettat.
61 Fil‑fatt, meta toħroġ il‑formularju E 121, l‑istituzzjoni kompetenti ta’ Stat Membru tiddikjara biss li l‑persuna assigurata kkonċernata kien ikollha dritt għall‑benefiċċji in natura taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ dan l‑Istat li kieku kienet tirrisjedi hemm (ara, b’analoġija, is‑sentenzi tal‑10 ta’ Frar 2000, FTS, C‑202/97, Ġabra p. I‑883, punt 50, u tat‑30 ta’ Marzu 2000, Banks et, C‑178/97, Ġabra p. I‑2005, punt 53).
62 Peress li tali formularju huwa purament dikjarattiv, il‑preżentazzjoni tiegħu lill‑istituzzjoni kompetenti ta’ Stat Membru sabiex issir ir‑reġistrazzjoni tal‑persuna assigurata f’dan tal‑aħħar ma tistax għalhekk tikostitwixxi kundizzjoni għall‑ħolqien ta’ drittijiet għall‑benefiċċji f’dan l‑Istat Membru.
63 Minn dan jirriżulta li r‑reġistrazzjoni mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza prevista fl‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72 tikkostitwixxi biss formalità amministrattiva li t‑twettiq tagħha huwa neċesarju sabiex jiġi żgurat is‑servizz effettiv tal‑benefiċċji in natura f’dan l‑Istat Membru taħt l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71. Huwa f’dan is‑sens li jridu jinftiehmu l‑punti 40, 47 u 53 tas‑sentenza van der Duin u ANOZ Zorgverzekeringen, iċċitata iktar ’il fuq, li fihom il‑Qorti tal‑Ġustizzja kkonstatat li huwa biss ladarba l‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance rreġistraw ruħhom mal‑imsemmija istituzzjoni li huma jgawdu, skont l‑Artikolu 28 tar‑Regolament Nru 1408/71 minn benefiċċji in natura min‑naħa ta’ din l‑istess istituzzjoni.
64 Konsegwentement, meta l‑persuna intitolata għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru tinsab fis-sitwazzjoni oġġettiva deskritta fl‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, ir‑regola ta’ kunflitt stabbilita f’dan id‑dispożizzjonijiet hija applikabbli għaliha mingħajr ma hija tkun tista’ tirrinunzja billi ma tirreġistrax ruħha skont l‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72 mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħha.
65 Għaldaqstant, l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 għandhom natura imperattiva għall‑persuni assigurati li jaqgħu fil‑kamp ta’ applikazzjoni tagħhom.
66 Fit‑tieni lok, għal dak li jikkonċerna l‑obbligu ta’ ħlas ta’ kontribuzzjonijiet fl‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew tal-allowance, C. M. Janssen u O. Fokkens isostnu li l‑applikazzjoni tal‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 ma tistax, f’kull każ, tiġġustifika li huma obbligati jikkontribwixxu għas‑sistema legali obbligatorja tal‑assigurazzjoni għall‑mard stabbilita miż‑ZVW, peress li, fin‑nuqqas ta’ residenza jew ta’ xogħol fil‑Pajjiżi l‑Baxxi, huma ma għandhomx dritt, fil‑kuntest ta’ din il‑leġiżlazzjoni l‑ġdida, għall‑benefiċċji tal‑mard in natura f’dan l‑Istat Membru. Fil‑fatt, għall‑kuntrarju taż‑ZFW, iż‑ZVW teskludi espliċitament dawk li ma humiex residenti mill‑kamp ta’ applikazzjoni tagħha.
67 Dan l‑argument jinjora madankollu li, hekk kif jirriżulta mill‑punti 37 sa 41 ta’ din is‑sentenza, l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 jistabbilixxu “regola ta’ kunflitt” li skontha l‑persuni intitolati għall‑pensjoni jew għall-allowance li jirrisjedu fi Stat Membru ieħor li ma huwiex l‑Istat responsabbli mill‑ħlas tagħha għandhom dritt, fuq spiża ta’ dan tal‑aħħar, għall‑benefiċċji in natura fl‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom, sa fejn huma jkollhom dritt għalihom taħt il‑leġiżlazzjoni tal‑Istat responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew tal-allowance kieku huma kienu jirrisjedu fit‑territorju ta’ dan tal‑aħħar.
68 Konsegwentement, għalkemm huwa ċertament eżatt, u dan ma huwiex ikkontestat, li ż‑ZVW ma tapplikax għall‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance taħt il‑leġiżlazzjoni Olandiża li, bħar‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali, jirrisjedu fi Stat Membru li ma huwiex il‑Pajjiżi l‑Baxxi, xorta jibqa l‑fatt li, peress li l‑imsemmija rikorrenti jkollhom dritt għall‑benefiċċji tal‑mard in natura fil‑Pajjiżi l‑Baxxi taħt iż‑ZVW kieku huma jirrisjedu f’dan l‑Istat membru, huma għandhom id‑dritt, taħt is‑sistema stabbilita fl‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, li jibbenefikaw, bi spiża għal dan l‑istess Stat, minn dawn il‑benefiċċji fl‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom.
69 F’dan ir‑rigward, għandu jitfakkar li, skont l‑Artikolu 33(1) tar‑Regolament Nru 1408/71, l‑istituzzjoni ta’ Stat Membru responsabbli mill‑ħlas ta’ pensjoni jew allowance li tapplika leġiżlazzjoni li tipprovdi għat‑tnaqqis għal kontribuzzjonijiet mill‑pensjoni jew mill-allowance ta’ dak intitolat għaliha għall‑kopertura ta’ benefiċċji tal‑mard għandha tkun awtorizzata li tagħmel dan it‑tnaqqis mill‑pensjoni jew mill-allowance pagabbli minnha b’mod li l‑ispejjeż għall‑benefiċċji mogħtija taħt l‑Artikoli 28 u 28a tal‑imsemmi regolament jaqgħu fuq istituzzjoni tal‑imsemmi Stat Membru.
70 F’dan il‑każ, huwa kostanti li l‑leġiżlazzjoni Olandiża li abbażi tagħha hija dovuta l‑pensjoni jew l-allowance tar‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali tipprevedi tali tnaqqis għall‑kontribuzzjonijiet.
71 Issa, fil‑kuntest tas‑sistema stabbilita fl‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, il‑benefiċċji in natura jingħataw lill‑persuna intitolata għal pensjoni jew għal allowance mill‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza li l‑ispiża tagħhom taqa’ fuq l‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew tal-allowance.
72 F’dawn iċ‑ċirkustanzi, peress li, hekk kif jirriżulta minn dak li ntqal hawn fuq, il‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance li jaqgħu taħt l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, fid‑dawl tan‑natura imperattiva tas‑sistema stabbilita minn dawn id‑dispożizzjonijiet, ma jistgħux jagħżlu li jirrinunzjaw għad‑dritt tal‑benefiċċji mogħtija fl‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom billi jonqsu milli jirreġistraw ruħhom mal‑istituzzjoni kompetenti ta’ dan l‑Istat Membru, tali nuqqas ta’ reġistrazzjoni ma jistax ikollu bħala effett li jeżonerahom milli jħallsu l‑kontribuzzjonijiet fl‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew tal-allowance tagħhom, peress li huma jibqgħu, f’kull każ, jaqgħu taħt ir‑responsabbiltà ta’ dan l‑aħħar Stat, peress li ma jistgħux jiġu esklużi mis‑sistema prevista mill‑imsemmi regolament.
73 Huwa minnu li fin‑nuqqas ta’ reġistrazzjoni mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza, tali persuna assigurata ma tistax tibbenefika mis‑servizz effettiv tal‑imsemmija benefiċċji f’dan l‑Istat u, għaldaqstant, hija ma toħloq ebda spiża li l‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew tal-allowance tagħha għandu jħallas lura lill‑Istat Membru ta’ residenza tagħha taħt l‑Artikolu 36 tar‑Regolament Nru 1408/71, moqri flimkien mal‑Artikolu 95 tar‑Regolament Nru 574/72.
74 Madankollu, tali fatt bl‑ebda mod ma jaffettwa l‑eżistenza ta’ dritt għal dawn il‑benefiċċji u, għaldaqstant, l‑obbligu korrelattiv li l‑istituzzjonijiet kompetenti tal‑Istat Membru li l‑leġiżlazzjoni tiegħu toħloq l‑eżistenza ta’ tali dritt jitħallsu l‑kontribuzzjonijiet dovuti bħala korrispettiv tar‑riskju sostnut minnu taħt id‑dispożizzjonijiet tar‑Regolament Nru 1408/71. Fil‑fatt, hekk kif il‑Qorti tal‑Ġustizzja diġaà ddeċidiet, ebda regola tad‑dritt tal‑Unjoni ma tobbliga lill‑istituzzjoni kompetenti ta’ Stat Membru li tivverifika li persuna assigurata tista’ tibbenefika effettivament mill‑benefiċċji kollha ta’ sistema tal‑assigurazzjoni għall‑mard qabel tipproċedi għar‑reġistrazzjoni tagħha u għall‑ġbir tal‑kontribuzzjonijiet korrispondenti (sentenza Molenaar, iċċitata iktar ’il fuq, punt 41).
75 Hekk kif il‑Gvern Olandiż u l‑Kummissjoni Ewropea sostnew, tali obbligu ta’ ħlas ta’ kontribuzzjonijiet minħabba l‑eżistenza ta’ dritt għall‑benefiċċji, anki fin‑nuqqas ta’ tgawdija effettiva tal‑imsemmija benefiċċji, huwa inerenti mal‑prinċipju ta’ solidarjetà implementat mis‑sistemi nazzjonali ta’ sigurtà soċjali peress li, fin‑nuqqas ta’ tali obbligu, il‑persuni kkonċernati jistgħu jiġu inkoraġġuti li jistennew li jseħħ ir‑riskju qabel ma jikkontribwixxu għall‑finanzjament ta’ din is‑sistema.
76 Il‑fatt allegat minn J. A. van Delft, J. M. van Willigen li, fid‑dawl tal‑età tagħhom, dawn tal‑aħħar, li kienu u jibqgħu assigurati kontra r‑riskju ta’ mard fil‑kuntest ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni privata, ma għandhom ebda interess li adottaw dan it‑tip ta’ aġir spekulattiv huwa, f’dan ir‑rigward, irrilevanti, peress li huwa kostanti li r‑riskju ta’ tali aġir ma jistax jiġi eskluż għal dak li jikkonċerna tal‑inqas parti mill‑persuni assigurati li jaqgħu taħt is‑sistema soċjali inkwistjoni. Minħabba l‑fatt li tista’ tiġi pprivata mill‑essenzjali tal‑kontenut tagħha, is‑solidarjetà ta’ tali sistema għandha fil‑fatt tiġi assigurata b’mod vinkolanti mill‑persuni assigurati kollha li jaqgħu taħtha indipendentement mill‑aġir individwali li kull wieħed minnhom jista’ adotta skont il‑parametri personali tiegħu.
77 Barra minn hekk, J. A. van Delft, J. M. van Willigen isostnu, b’mod żbaljat li l‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew tal-allowance ma jistax jibbaża ruħu fuq l‑argument ta’ solidarjetà tas‑sistema inkwistjoni peress li huwa ma jġarrabx ir‑riskju tas‑servizz ta’ benefiċċji tal‑mard in natura fl‑Istat Membru ta’ residenza.
78 Fil‑fatt, anki jekk, taħt l‑Artikolu 95 tar‑Regolament Nru 574/72, l‑ammont tal‑benefiċċji mogħtija taħt l‑Artikolu 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 huwa fil‑prinċipju mħallas lill‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza mill‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew tal-allowance permezz ta’ somma waħda, xorta jibqa’ l‑fatt li dan huwa intiż sabiex ikopri l‑benefiċċji in natura mogħtija lill‑persuni kkonċernati u li l‑ammont tiegħu huwa skont l‑ispiża medja annwali ta’ kura ta’ saħħa li ntefqet minn persuna intitolata għal pensjoni jew allowance li taqa’ taħt l‑Istat Membru ta’ residenza, somma fissa li, skont l‑imsemmija dispożizzjoni hija “kemm jista’ jkun viċin” l‑ispejjeż realment imħallsa (ara,f’dan is‑sens, is‑sentenza van der Duin u ANOZ Zorgverzekeringen, iċċitata iktar ’il fuq, punt 44).
79 Minn dan jirriżulta li l‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas tal‑pensjoni jew allowance mħallsa lil persuna intitolata għal pensjoni li tirrisjedi fi Stat Membru ieħor ibati l‑essenzjali tar‑riskju marbut mas‑servizz ta’ benefiċċji tal‑mard in natura fl‑Istat Membru li fih tirrisjedi din tal‑aħħar.
80 Fid‑dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq, ir‑risposta li għandha tingħata għall‑ewwel domanda hija li l‑Artikoli 28, 28a u 33 tar‑Regolament Nru 1408/71, moqrija flimkien mal‑Artikolu 29 tar‑Regolament Nru 574/72, għandhom jiġu interpretati fis‑sens li huma ma jipprekludux leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil‑kawża prinċipali, li tipprevedi li l‑persuni intitolati għal pensjoni jew għal allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ dan l‑Istat li huma residenti fi Stat Membru ieħor li fih għandhom id‑dritt, skont l‑imsemmija Artikoli 28 u 28a, għall‑benefiċċji tal‑mard in natura mogħtija mill‑istituzzjoni kompetenti ta’ dan l‑Istat Membru, għandhom iħallsu, permezz ta’ tnaqqis mill‑imsemmija pensjoni jew allowance, kontribuzzjoni għall‑imsemmija benefiċċji, anki jekk huma ma humiex irreġistrati mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom.
Fuq it‑tieni domanda
81 Permezz tat‑tieni domanda tagħha, il‑qorti tar‑rinviju tistaqsi jekk l‑Artikoli 21 TFUE u 45 TFUE għandhomx jiġu interpretati fis‑sens li huma jipprekludu leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik fil‑kawża prinċipali, li tipprevedi li l‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ dan l‑Istat li huma residenti fi Stat Membru ieħor li fih għandhom id‑dritt, skont l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, għall‑benefiċċji tal‑mard in natura mogħtija mill‑istituzzjoni kompetenti ta’ dan l‑aħħar Stat Membru, għandhom, minn naħa, jirreġistraw ruħhom mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru responsabbli mill‑ħlas ta’ din il‑pensjoni jew allowance u, min‑naħa l‑oħra, iħallsu, permezz ta’ tnaqqis mill‑imsemmija pensjoni jew allowance, kontribuzzjoni għall‑imsemmija benefiċċji, anki jekk huma ma humiex irreġistrati mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom.
82 Hekk kif jirriżulta diġà mill‑punt 43 ta’ din is‑sentenza, l‑obbligu għall‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance li jirreġistraw ruħhom mas‑CVZ, sabiex jibbenefikaw mill‑benefiċċji tal‑mard in natura taħt l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, ma huwiex ikkontestat fil‑kuntest tal‑kawża prinċipali.
83 F’dawn iċ‑ċirkustanzi, it‑tieni domanda għandha tinftiehem bħala intiża essenzjalment sabiex tkun taf jekk l‑Artikoli 21 TFUE u 45 TFUE jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik fil‑kawża prinċipali, li skont l‑Artikoli 28 u 28a u 33 tar‑Regolament Nru 1408/71, tipprevedi li l‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance huma residenti fi Stat Membru ieħor li ma huwiex l‑Istat Membru responsabbli għall‑ħlas tagħha huma obbligati jħallsu kontribuzzjonijiet f’dan l‑aħħar Stat għall‑fornitura ta’ benefiċċji tal‑mard in natura fl‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom, anki jekk huma ma humiex irreġistrati mal‑istituzzjoni kompetenti tiegħu.
84 Għandu jiġi mfakkar li kemm mill‑ġurisprudenza tal‑Qorti tal‑Ġustizzja kif ukoll mill‑Artikolu 168(7) TFUE jirriżulta li d‑dritt tal‑Unjoni ma jnaqqas xejn mill‑kompetenza tal‑Istati Membri li jorganizzaw is‑sistemi tas‑sigurtà soċjali tagħhom, u li jieħdu, b’mod partikolari, miżuri bil‑għan li jorganizzaw u jagħtu servizzi ta’ saħħa u ta’ kura medika. Fin‑nuqqas ta’ armonizzazzjoni fuq livell tal‑Unjoni Ewropea, hija għalhekk il‑leġiżlazzjoni ta’ kull Stat Membru li għandha tiddetermina l‑kundizzjonijiet ta’ għoti tal‑benefiċċji tas‑sigurtà soċjali. Madankollu, fl‑eżerċizzju ta’ din il‑kompetenza, l‑Istati Membri għandhom josservaw id‑dritt tal‑Unjoni, b’mod partikolari d‑dispożizzjonijiet tat‑Trattat dwar il‑moviment liberu tal‑ħaddiema kif ukoll il‑libertà ta’ kull ċittadin tal‑Unjoni li jmur minn post għal ieħor u li joqgħod fit‑territorju tal‑Istati Membri (ara, f’dan is‑sens, b’mod partikolari, is‑sentenzi tas‑16 ta’ Lulju 2009, von Chamier‑Glisczinski, C‑208/07, Ġabra p. I‑6095, punt 63 u l‑ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tal‑15 ta’ Ġunju 2010, Il‑Kummissjoni vs Spanja, C‑211/08, Ġabra I-5267, punt 53).
85 Għalhekk, l‑interpretazzjoni tar‑Regolament Nru 1408/71 mogħtija mill‑Qorti tal‑Ġustizzja f’risposta għall‑ewwel domanda għandha tinftiehem bla ħsara għas‑soluzzjoni li tirriżulta mill‑applikabbiltà eventwali ta’ dispożizzjonijiet tad‑dritt primarju. Fil‑fatt, il‑konstatazzjoni li miżura nazzjonali tista’ tkun konformi ma’ dispożizzjoni ta’ att ta’ dritt sekondarju, f’dan il‑każ ir‑Regolament Nru 1408/71, ma għandhiex neċessarjament bħala effett li teskludiha mill‑applikazzjoni tad‑dispożizzjonijiet tat‑Trattat (ara, b’mod partikolari, is‑sentenzi tas‑16 ta’ Mejju 2006, Watts, C‑372/04, Ġabra p. I‑4325, punt 47; von Chamier‑Glisczinski, iċċitata iktar ’il fuq, punt 66; u Il‑Kummissjoni vs Spanja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 45).
86 Minn dan isegwi li l‑applikabbiltà tal‑Artikoli 28 u 28a u 33 tar‑Regolament Nru 1408/71 għal sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil‑kawża prinċipali ma teskludix, fiha nfisha, li r‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali setgħu jopponu, taħt id‑dritt primarju, it‑tnaqqis ta’ kontribuzzjonijiet magħmula mill‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru responsabbli għall‑ħlas tal‑pensjoni jew tal-allowance tagħhom għall‑fornitura ta’ benefiċċji tal‑mard in natura mill‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom (ara, b’analoġija, is‑sentenza von Chamier‑Glisczinski, iċċitata iktar ’il fuq, punt 66).
87 F’dan il‑każ, jeħtieġ jiġi eżaminat minn qabel, jekk sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil‑kawża prinċipali taqax taħt il‑kamp ta’ applikazzjoni tad‑dispożizzjonijiet iċċitati fit‑tieni domanda magħmula, jiġifieri l‑Artikoli 21 TFUE u 45 TFUE.
88 Rigward l‑ewwel nett l‑applikabbiltà tal‑Artikolu 45 TFUE, jeħtieġ jiġi mfakkar mill‑bidu nett li l‑kunċett ta’ “ħaddiem” fid‑dritt tal‑Unjoni ma huwiex univoku, iżda jvarja skont il‑qasam ta’ applikazzjoni kkunsidrat. B’hekk, il‑kunċett ta’ “ħaddiem” użat fil‑kuntest tal‑Artikolu 45 TFUE ma jikkoinċidix neċessarjament ma’ dak ikkonċernat fil‑qasam tal‑Artikolu 48 TFUE u tar‑Regolament Nru 1408/71 (ara s‑sentenza von Chamier‑Glisczinski, iċċitata iktar ’il fuq, point 68 u l‑ġurisprudenza ċċitata).
89 Fir‑rigward tal‑Artikolu 45 TFUE, hija ġurisprudenza stabbilita li l‑kunċett ta’ “ħaddiem” fis‑sens ta’ din id‑dispożizzjoni għandu portata awtonoma proprja għad‑dritt tal‑Unjoni u ma għandux jiġi interpretat b’mod restrittiv. Għandha tiġi kkunsidrata bħala ħaddiem kull persuna li teżerċita attivitajiet reali u effettivi, bl‑esklużjoni ta’ attivitajiet li huma tant minimi li għandhom jiġu kkunsidrati bħala purament marġinali u anċillari. Il‑karatteristika tar‑relazzjoni ta’ xogħol hija, skont din il‑ġurisprudenza, il‑fatt li persuna twettaq matul ċertu żmien, favur persuna oħra u taħt id‑direzzjoni tagħha, servizzi li b’korrispettiv għalihom hija tirċievi remunerazzjoni (ara s‑sentenza von Chamier‑Glisczinski, iċċitata iktar ’il fuq, punt 69 u l‑ġurisprudenza ċċitata).
90 Barra minn hekk, għalkemm l‑Artikolu 45(3)(d) TFUE, kif ukoll l‑Artikolu 17(1) tad‑Direttiva 2004/38/KE tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill, tad‑29 ta’ April 2004, dwar id‑drittijiet taċ‑ċittadini tal‑Unjoni u tal‑membri tal‑familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit‑territorju tal‑Istati Membri u li temenda r‑Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id‑Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 5, Vol. 5, p. 46) jipprevedu d‑dritt għal persuna li tibqa’ wara l‑waqfin tal‑attività professjonali tagħha fl‑Istat Membru fejn hija kienet qiegħda sabiex tokkupa impjieg, jirriżulta mill‑ġurisprudenza li persuna li eżerċitat l‑attività professjonali kollha tagħha fl‑Istat Membri li tiegħu hija ċittadina u li għamlet biss użu mid‑dritt ta’ residenza fi Stat Membru ieħor wara li rtirat, mingħajr ebda intenzjoni li teżerċita attività ta’ impjegat f’dan l‑Istat l‑ieħor, ma tistax tagħmel użu mill‑moviment liberu tal‑ħaddiema.(sentenzi tad‑9 ta’ Diċembru 2006, Turpeinen, C‑520/04, Ġabra p. I‑10685, punt 16, u tat‑23 ta’ April 2009, Rüffler, C‑544/07, Ġabra p. I‑3389, punt 52).
91 F’dan il‑każ, l‑elementi li jinsabu fil‑proċess ippreżentat fil‑Qorti tal‑Ġustizzja li jidhru li qed jindikaw li r‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali, li lkoll laħqu l‑età ta’ rtirar, huma ċittadini Olandiżi li huma intitolati għal pensjoni jew allowance, respettivament, taħt l‑AOW u l‑WAO, li, wara li eżerċitaw l‑karriera professjonali kollha fil‑Pajjiżi l‑Baxxi, stabbilixxew r‑residenza tagħhom fi Stat membru ieħor li fih huma ma jeżerċitaw ebda attività professjonali u qatt ma kienu qed ifittxu impieg.
92 J. A. van Delft u J. M. van Willigen ċertament isostnu li s‑sitwazzjoni tagħhom setgħet taqa’ taħt l‑Artikolu 45 TFUE. Madankollu huma ma jipprovdu ebda element konkret li jista’ jqiegħed inkwistjoni l‑kunsiderazzjonijiet preċedenti. Anzi, dawn ir‑rikorrenti jindikaw espliċitament li emegraw fi Stat Membru ieħor wara li rtiraw.
93 F’dawn iċ‑ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat, bħalma għamlet il‑Kummissjoni, kif ukoll il‑Gvern Franċiż u l‑Gvern Finlandiż, li l‑Artikolu 45 TFUE ma jidhirx li jista’ japplika f’kawża bħal dik prinċipali.
94 Min‑naħa l‑oħra, għandu jiġi enfasizzat li r‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali, bħala ċittadini Olandiżi, igawdu, f’kull każ, mill‑istatut ta’ ċittadin tal‑Unjoni taħt l‑Artikolu 20(1) TFUE.
95 Billi marru fi Stat Membru ieħor u stabbilixxew hemmhekk ir‑residenza tagħhom, huma eżerċitaw id‑drittijiet li ngħatawlom mill‑Artikolu 21 TFUE. Sitwazzjoni bħal tagħhom tirriżulta għaldaqstant mid‑dritt taċ‑ċittadin tal‑Unjoni d‑dritt li jmorru minn post għal ieħor u li joqogħdu liberament fit‑territorju ta’ Stat Membru ieħor li ma huwiex dak li tiegħu huma ċittadini.
96 Skont l‑Artikolu 21(1) TFUE, kull ċittadin tal‑Unjoni għandu d‑dritt li jmur minn post għal ieħor u li joqgħod liberament fit‑territorju tal‑Istati Membri, suġġett għal‑limitazzjonijiet u l‑kundizzjonijiet previsti mit‑Trattat u mill‑miżuri adottati għall‑applikazzjoni tiegħu.
97 F’dan ir‑rigward, jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita li l‑possibbiltajiet offruti mit‑Trattat fil‑qasam tal‑moviment taċ‑ċittadini tal‑Unjoni ma jkunux jistgħu jipproduċu l‑effetti sħaħ tagħhom jekk ċittadin ta’ Stat Membru jista’ jiġi dissważ milli jagħmel użu minnhom minħabba ostakoli magħmula fir‑rigward tar‑residenza tiegħu fi Stat Membru ieħor minħabba leġiżlazzjoni tal‑Istat Membru ta’ oriġini tiegħu li tippenalizzah minħabba l‑fatt biss li huwa eżerċitahom (ara s‑sentenza von Chamier‑Glisczinski, iċċitata iktar ’il fuq, punt 82 u ġurisprudenza ċċitata).
98 F’dan il‑każ, ir‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali jsostnu li, minħabba t‑trasferiment tar‑residenza tagħhom fi Stat Membru li ma huwiex il‑Pajjiżi l‑Baxxi, huma jinsabu, għal dak li jikkonċerna l‑fornitura ta’ benefiċċji tal‑mard in natura, f’sitwazzjoni inqas favorevoli meta mqabbla ma’ dik li kienu jinsabu fiha kieku baqgħu jirrisjedu fil‑Pajjiżi l‑baxxi. Fil‑fatt, minħabba d‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW fl‑1 ta’ Jannar 2006, huma ġarrbu, għad‑differenza tar‑residenti Olandiżi, tnaqqis sinjifikattiv tal‑livell ta’ protezzjoni li huma kienu jgawdu minnha kontra r‑riskju tal‑mard, peress li, kemm f’termini ta’ spiża kif ukoll tal‑kwalità, il‑benefiċċji pprovduti fil‑kuntest tal‑leġiżlazzjoni tal‑Istat Membru ta’ residenza huma inqas vantaġġużi minn dawk offruti fil‑kuntest ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni privata. Min‑naħa l‑oħra, il‑benefiċċji offruti lir‑residenti Olandiżi fil‑kuntest taż‑ZVW huma, fir‑rigward tagħhom, komparabbli ma’ dawn tal‑aħħar.
99 F’dan ir‑rigward, għandu jiġi mfakkar li peress li l‑Artikolu 48 TFUE jipprevedi koordinazzjoni tal‑leġiżlazzjonijiet tal‑Istati Membri, u mhux l‑armonizzazzjoni tagħhom, id‑differenzi ta’ mertu u ta’ proċedura bejn is‑sistemi ta’ sigurtà soċjali ta’ kull Stat Membru u, għaldaqstant, fid‑drittijiet tal‑persuni assigurati magħha, ma humiex milquta minn din id‑dispożizzjoni u kull Stat Membru jibqa’ kompetenti sabiex jiddetermina fil‑leġiżlazzjoni tiegħu, b’osservanza tad‑dritt tal‑Unjoni, il‑kundizzjonijiet ta’ għotja tal‑benefiċċji ta’ sistema ta’ sigurtà soċjali (ara, f’dan is‑sens, is‑sentenza von Chamier‑Glisczinski, iċċitata iktar ’il fuq, point 84).
100 F’dawn iċ‑ċirkustanzi, l‑Artikolu 21(1) TFUE ma jistax jiżgura lil assigurat li trasferiment fi Stat Membru ieħor ikun newtrali għal dak li jirrigwarda s‑sigurtà soċjali, b’mod partikolari fuq il‑pjan tal‑benefiċċji tal‑mard. Fid‑dawl tad‑disparitajiet li jeżistu bejn is‑sistemi u l‑leġiżlazzjonijiet tal‑Istati Membri f’dan ir‑rigward, trasferiment bħal dan jista’, skont il‑każ, ikun ftit jew wisq vantaġġjuż jew żvantaġġjuż għall‑persuna kkonċernata fuq il‑livell tal‑protezzjoni soċjali (ara s‑sentenza von Chamier‑Glisczinski, iċċitata iktar ’il fuq, punt 85).
101 Minn dan jirriżulta li, anki fil‑każ li l‑applikazzjoni tagħha tkun inqas favorevoli, leġiżlazzjoni nazzjonali fil‑qasam tas‑sigurtà soċjali tibqa’ konformi mad‑dispożizzjonijiet tal‑Artikolu 21 TFUE sakemm din ma twassalx biss għall‑ħlas ta’ kontribuzzjonijiet tas‑sigurtà soċjal mingħajr ebda ritorn (ara, b’analoġija, is‑sentenzi tad‑19 ta’ Marzu 2002, Hervein et, C‑393/99 u C‑394/99, Ġabra p. I‑2829, punt 51; tad‑9 ta’ Marzu 2006, Piatkowski, C‑493/04, Ġabra p. I‑2369, punt 34, kif ukoll tat‑18 ta’ Lulju 2006, Nikula, C‑50/05,Ġabra p. I‑7029, punt 30).
102 Issa, f’dan il‑każ, hekk kif jirriżulta mill‑punt 41 ta’ din is‑sentenza, jekk il‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni Olandiża, residenti fi Stat Membru li ma huwiex il‑Pajjiżi l‑Baxxi, li, mill‑1 ta’ Jannar 2006, jieħdu l‑benefiċċji tal‑mard in natura previsti mil‑leġiżlazzjoni tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom, filwaqt li qabel huma ma kienu jaqgħu taħt l‑ebda sistema legali obbligatorja ta’ assigurazzjoni għall‑mard u setgħu għaldaqstant ikunu koperti kontra r‑riskju ta’ mard fil‑kuntest ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni privata biss, dan seħħ minħabba d‑deċiżjoni tal‑leġiżlatur Olandiż, fl‑eżerċizzju tal‑kompetenzi tiegħu fil‑qasam tal‑organizzazzjoni tas‑sistemi ta’ sigurtà soċjali, li tiġi estiża s‑sistema legali obbligatorja ta’ assigurazzjoni għall‑mard, b’mod partikolari, għar‑residenti kollha tal‑Pajjiżi l‑Baxxi, li kellha bħala konsegwenza, fid‑dawl tar‑regoli ta’ kunflitt previsti fl‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, li jiġu inklużi l‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance fost il‑benefiċjarji tal‑benefiċċji ta’ mard mogħtija fl‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom.
103 Għandu jiġi kkonstatat li, bħalma sostna l‑Gvern Olandiż, il‑leġiżlazzjoni fil‑kawża prinċipali, fejn hija tipprevedi, skont id‑dispożizzjonijiet tar‑Regolament Nru 1408/71, li l‑persuni intitolati għall‑pensjoni jew għall-allowance mhux residenti għandhom dritt għall‑benefiċċji tal‑mard in natura fil‑kuntest tal‑leġiżlazzjoni tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom, hija iktar ta’ natura li tiffaċilita l‑moviment liberu taċ‑ċittadini tal‑Unjoni milli li tirristrinġiha, peress li tali leġiżlazzjoni tippermetti lil dawn tal‑aħħar li jkollhom aċċess fl‑Istat ta’ residenza tagħhom għall‑kura li tikkorrispondi għall‑istat ta’ saħħa tagħhom f’kundizzjonijiet ugwali meta mqabbla mal‑persuni assigurati ma‑sistema ta’ sigurtà soċjali ta’ dan l‑Istat Membru.
104 Dan huwa iktar il‑każ fil‑kawża prinċipali, inkwantu huwa paċifiku li, insegwitu ta’ proċeduri ġudizzjarji sommarji mressqa mir‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali quddiem il‑qrati nazzjonali, peress li l‑ammont ta’ kontribuzzjonijiet li għandhom jitħallsu mill‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni Olandiża li jirrisjedu fi Stat Membru li ma huwiex il‑Pajjiżi l‑Baxxi, kien effettwat minn koefiċċjent li jirrifletti l‑għoli tal‑ħajja fl‑Istat Membru ta’ residenza, issa huwa inqas minn dak imħallas mill‑persuni intitolati għall‑istess pensjoni jew allowance li jirrisjedu fil‑Pajjiżi l‑Baxxi.
105 Huwa minnu li ma jistax jiġi eskluż li, hekk kif isostnu r‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali, il‑benefiċċji tal‑mard in natura mogħtija, skont ir‑Regolament Nru 1408/71, fl‑Istat Membru ta’ residenza huma, f’termini ta’ spiża u ta’ kwalità, inqas vantaġġużi minn dawk offruti lir‑residenti Olandiżi fil‑kuntest taż‑ZVW.
106 Madankollu, tali differenza fil‑livell ta’ protezzjoni kontra r‑riskju ta’ mard bejn is‑sistemi nazzjonali ta’ sigurtà soċjali tal‑Istati Membri, peress li din tirriżulta min‑nuqqas ta’ armonizzazzjoni tad‑dritt tal‑Unjoni fil‑qasam, ma tistax tiġi kkunsidrata, skont il‑ġurisprudenza ċċitata fil‑punti 99 u 100 ta’ din is‑sentenza, bħala restrizzjoni li taqa’ taħt l‑Artikolu 21(1) TFUE. Huwa irrilevanti f’dan ir‑rigward, għall‑kuntrarju ta’ dak li sostnew J. A. Van Delft u J. M. van Willigen, li dawn ittrasferew ir‑residenza tagħhom fi Stat Membru ieħor qabel, u mhux wara, id‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW.
107 Barra minn hekk, il‑leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil‑kawża prinċipali ma timponix fuq il‑persuni intitolati għall‑pensjoni jew għall-allowance li jirrisjedu fi Stat Membru li ma huwiex il‑Pajjiżi l‑Baxxi li jikkontribwixxu għal skema ta’ sigurtà soċjali addizzjonali mingħajr ma toffri protezzjoni soċjali korrispondenti.
108 Fil‑fatt, anki jekk, fin‑nuqqas ta’ reġistrazzjoni fl‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom, ebda benefiċċju ta’ mard in natura ma jista’ jingħata hemmhekk lill‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni Olandiża, xorta jibqa’ l‑fatt li l‑ħlas ta’ kontribuzzjonijiet lill‑Pajjiżi l‑Baxxi jagħti dritt, għat‑tgawdija ta’ dawn il‑persuni assigurati, għall‑fornitura ta’ benefiċċji korrispondenti fl‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom bi spiża fuq il‑Pajjiżi l‑Baxxi.
109 Dan ikkunsidrat, għandu jiġi rrilevat li, f’dan il‑każ, il‑leġiżlazzjoni inkwistjoni fil‑kawża prinċipali ma hijiex limitata sabiex testendi s‑sistema legali obbligatorja ta’ assigurazzjoni għall‑mard, b’mod partikolari, għar‑residenti kollha fil‑Pajjiżi l‑Baxxi u sabiex tiżgura, skont ir‑Regolament Nru 1408/71, li l‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni Olandiża li jirrisjedu fi Stat Membru li ma huwiex il‑Pajjiżi l‑Baxxi jgawdu, permezz tal‑ħlas ta’ kontribuzzjoni f’dan l‑ażżar Stat Membru tar‑residenza tagħhom. B’mod partikolari, din l‑istess leġiżlazzjoni fil‑fatt ipprevediet, barra minn hekk, ix‑xoljiment ex lege, mill‑1 ta’ Jannar 2006, tal‑kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi qabel din id‑data minn tali persuni mhux residenti ma’ kumpanniji stabbilita fil‑Pajjiżi l‑Baxxi, sa fejn dawn il‑kuntratti joħolqu drittijiet ekwivalenti għal dawk li jirriżultaw mill‑applikazzjoni tar‑Regolament Nru 1408/71.
110 J. A. van Delft, J. M. van Willigen u O. Fokkens isostnu li dan ix‑xoljiment ex lege, previst fl‑Artikolu 2.5.2 tal‑IZVW, affettwa b’mod sostanzjali d‑drittijiet akkwistati mill‑persuni mhux residenti intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni Olandiża fil‑kuntest ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi taħt is‑sistema legali preċedenti ma’ kumpanniji ta’ assigurazzjoni stabbiliti fil‑Pajjiżi l‑Baxxi. Fil‑fatt, minħabba dan ix‑xoljiment legali, dawn il‑persuni mhux residenti kienu kostretti, sabiex jiżguraw il‑kontinwità tal‑livell ta’ protezzjoni globali li jirriżulta minn dawn il‑kuntratti, li jikkonkludu, wara l‑1 ta’ Jannar 2006, kuntratti ta’ assigurazzjoni ġodda sabiex jikkompletaw il‑benefiċċji ta’ bażi mogħtija fl‑Istati Membri ta’ residenza. Fid‑dawl tal‑età tagħhom, dawn il‑kuntratti l‑ġodda setgħu jiġu konklużi biss taħt kundizzjonijiet tariffarji partikolarment żvantaġġużi.
111 Skont J. A. van Delft u J. M. van Willigen, ir‑residenti u l‑persuni mhux residenti ma kellhomx f’dan ir‑rigward l‑istess trattament. Fil‑fatt, fil‑prattika, il‑kundizzjonijiet tariffarji stipulati f’dan il‑kuntratti ta’ assigurazzjoni l‑ġodda konklużi minn residenti wara d‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW jikkorrispondu essenzjalment għal dawk li għalihom inkitbu fil‑kuntest ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi taħt l‑ambitu taż‑ZFE, filwaqt li, min‑naħa l‑oħra, fir‑rigward tal‑persuni mhux residenti, il‑kundizzjonijiet proposti mill‑kumpanniji ta’ assigurazzjoni wara dan id‑dħul fis‑seħħ huma sostanzjalment inqas vantaġġużi minn dawk applikabbli fil‑kuntest tal‑kuntratti l‑qodma tagħhom.
112 Il‑Gvern Olandiż, mistoqsi fuq dan il‑punt fis‑seduta, jenfasizza li l‑IZVW ipprevediet ix‑xoljiment ex lege, fid‑data tal‑1 ta’ Jannar 2006, tal‑kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi ma’ kumpanniji stabbilita fil‑Pajjiżi l‑Baxxi qabel id‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW biss “inkwantu” dawn il‑kuntratti kienu jnisslu, fir‑rigward ta’ benefiċċji tal‑mard in natura, drittijiet ekwivalenti għal dawk li l‑persuna kkonċernata tista’ tibbenefika minnhom, wara dan id‑dħul fis‑seħħ, taħt id‑dispożizzjonijiet tar‑Regolament Nru 1408/71. Dan ix‑xoljiment ex lege jikkonċerna għaldaqstant mhux l‑integrità tal‑kontenut tal‑kuntratti ta’ assigurazzjoni iżda biss il‑parti tagħhom li tikkorrispondi għas‑sistema legali ta’ bażi prevista mill‑Istat Membru ta’ residenza sabiex jiġu evitati assigurazzjonijiet doppji u għalhekk il‑ħlas doppju ta’ kontribuzzjonijiet.
113 Il‑Gvern Olandiż jirrikonoxxi li huwa minnu li fil‑prattika l‑kuntratti ta’ assigurazzjoni inkwistjoni ġew, fil‑biċċa l‑kbira tal‑każijiet, xolti kollha kemm huma, u dan obbliga lill‑persuni kkonċernati li xtaqu jżommu, wara l‑1 ta’ Jannar 2006, protezzjoni addizzjonali kontra r‑riskju tal‑mard meta mqabbel mas‑sistema legali ta’ bażi li jiġu konklużi kuntratti ta’ assigurazzjoni ġodda. Madankollu, ir‑residenti u l‑persuni mhux residenti kellhom f’dan ir‑rigward l‑istess trattament.
114 Għandu jiġi mfakkar li ma hijiex responsabbiltà tal‑Qorti tal‑Ġustizzja li, fil‑kuntest ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari, tiddeċiedi fuq l‑interpretazzoni tad‑dispożizzjonijiet nazzjonali jew l‑evalwazzjoni tal‑kuntest fattwali li hemm fil‑kawża prinċipali, peress li dan il‑kompitu huwa esklużivament tal‑qorti tar‑rinviju (ara, f’dan is‑sens, b’mod partikolari, is‑sentenza tat‑23 ta’ April 2009, Angelidaki et, C‑378/07sa C‑380/07,Ġabra p. I‑3071, punt 48).
115 Hija għaldaqstant il‑qorti tar‑rinviju li għandha tistabbilixxi jekk, u sa fejn, il‑leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil‑kawża prinċipali tipprevedi trattament differenti bejn ir‑residenti u l‑persuni mhux residenti.
116 F’dan ir‑rigward, jekk għandu jiġi stabbilit li l‑imsemmija leġiżlazzjoni fiha miżuri intiżi li jiggarantixxu l‑kontinwità tal‑protezzjoni globali li tirriżulta mill‑kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi qabel id‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW u li dawn il‑miżuri jikkonċernaw biss dawk minnhom li ġew konklużi mir‑rikorrenti, tali trattament differenti meta mqabbel mal‑persuni mhux residenti jikkostitwixxi, hekk kif jindika l‑Avukat Ġenerali fil‑punt 79 tal‑konklużjonijiet tiegħu, restrizzjoni għall‑moviment liberu taċ‑ċittadini fis‑sens tal‑Artikolu 21(1) TFUE peress li dan jista’, skont il‑ġurisprudenza ċċitata fil‑punt 97 ta’ din is‑sentenza, jiddiswadi persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni Olandiża, bħar‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali, milli jżommu r‑residenza tagħhom fi Stat Membru li ma huwiex il‑Pajjiżi l‑Baxxi. Issa, la l‑Gvern Olandiż u lanqas is‑CVZ ma ressqu, fil‑kuntest tar‑rinviju preliminari, l‑iċken element sabiex jiġġustifika tali trattament differenti.
117 Sabiex isir eżami tal‑eżistenza ta’ restrizzjoni fis‑sens tal‑Artikolu 21 TFUE, il‑qorti tar‑rinviju għandha b’mod partikolari tieħu inkunsiderazzjoni l‑elementi rilevanti segwenti li jirriżultaw mill‑proċess ippreżentat lill‑Qorti tal‑Ġustizzja.
118 L‑ewwel nett, jirriżulta mit‑termini stess tal‑Artikolu 2.5.2(2) tal‑IZVW li dan jipprevedi x‑xoljiment ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni għall‑persuni li mhumiex residenti biss. Huwa ma jsemmix, min‑naħa l‑oħra, il‑kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi mir‑residenti.
119 Sabiex jiġi deċiż jekk din id‑dispożizzjoni tistabbilixxix, kif jidher li jindika l‑kliem tiegħu, trattament differenti bejn residenti u persuni mhux residenti, hija l‑qorti tar‑rinviju li għandha tistabbilixxi jekk il‑leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil‑kawża prinċipali fiha, kif jissuġġerixxi l‑Gvern Olandiż, dispożizzjoni legali oħra li tipprevedi wkoll u bl‑istess mod ix‑xoljament ex lege tal‑kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi mir‑residenti qabel id‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW.
120 Fl‑affermattiv, hija din il‑qorti li għandha tivverifika jekk dan ix‑xoljiment ex lege fihiex effetti identiċi għar‑residenti u għall‑persuni mhux residenti u, b’mod partikolari jekk, kif sostna dan l‑istess gvern, dan ix‑xoljiment jikkonċernax fiż‑żewġ każijiet il‑parti biss tal‑kuntratt li kienet tnissel drittijiet ekwivalenti għal dawk li jirriżultaw mis‑sistema legali obbligatorja applikabbli.
121 It‑tieni nett, jirriżulta kemm mill‑osservazzjonijiet bil‑miktub ta’ J. A. van Delft u J. M. van Willigen kif ukoll minn tal‑Gvern Olandiż li, għal dak li jikkonċerna r‑residenti li kienu marbuta, fl‑1 ta’ Jannar 2006, minn kuntratt ta’ assigurazzjoni, il‑leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil‑kawża prinċipali imponiet fuq il‑kumpanniji li pparteċipaw għas‑sistema legali obbligatorja ta’ assigurazzjoni għall‑mard prevista miż‑ZVW li jaċċettaw dawn kollha bħala persuni assigurati għall‑benefiċċji tal‑mard in natura kollha li ġew offruti lilhom fil‑kuntest ta’ dawn il‑kuntratti, jiġifieri kemm għall‑benefiċċji ta’ bażi li jikkorrispondu għad‑drittijiet previsti miż‑ZVW kif ukoll għall‑benefiċċji addizzjonali li jeċċedu din il‑protezzjoni legali minima.
122 Min‑naħa l‑oħra, skont J. A. van Delft u J. M. van Willigen, din il‑leġiżlazzjoni ma imponietx fuq dawn l‑istess kumpanniji ta’ assigurazzjoni, meta huma stabbiliti fil‑Pajjiżi l‑Baxxi, tali obbligu ta’ aċċettazzjoni għal dak li jikkonċerna l‑persuni mhux residenti li kienu assigurati, qabel id‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW, taħt kuntratt ta’ assigurazzjoni magħhom u li, mid‑dħul fis‑seħħ tagħha, għandhom dritt, skont l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71 għall‑benefiċċji in natura mogħtija fl‑Istat Membru ta’ residenza bi spiża għall‑Pajjiżi l‑Baxxi.
123 Għalkemm, u hija l‑qorti tar‑rinviju li għandha tiddetermina dan, l‑eżattezza ta’ dawn l‑ispjegazzjonijiet għandha tiġi stabbilita, minn dan jirriżulta wkoll trattament differenti bejn ir‑residenti u l‑persuni mhux residenti li jqiegħed dawn tal‑aħħar f’sitwazzjoni inqas favorevoli mad‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW.
124 Fil‑fatt, fin‑nuqqas ta’ obbligu legali li jiġu assigurati l‑persuni mhux residenti, b’mod partikolari għal dak li jikkonċerna l‑benefiċċji tal‑mard addizzjonali meta mqabbla mal‑benefiċċji ta’ bażi li għalihom għandhom dritt dawn il‑persuni mhux residenti, tali leġiżlazzjoni nazzjonali kienet xierqa sabiex tinċita l‑kumpanniji ta’ assigurazzjoni kkonċernati sabiex jieħdu l‑opportunità tad‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW sabiex ixolju komletament il‑kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi preċedentement ma’ dawn il‑persuni mhux residenti, li huma meqjusa li jaqgħu taħt il‑kategorija ta’ “riskji ħżiena” fid‑dawl tal‑età tagħhom u l‑istat ta’ saħħa tagħhom, sabiex jevalwaw mill‑ġdid u jadattaw il‑kundizzjonijiet tariffarji proposti lilhom fid‑dawl tal‑iżvilupp ta’ dawn il‑parametri mid‑data tal‑konklużjoni tal‑kuntratt inizjali.
125 Fl‑aħħar, it‑tielet nett, J. A. Van Delft u J. M. van Willigen osservaw, fis‑seduta, li d‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW kien ġie ppreċedut minn negozjati stretti bejn il‑Gvern Olandiż u l‑kumpanniji ta’ assigurazzjoni inkwistjoni. Skont dawn in‑negozjati, kien previst, f’kull każ minn punt ta’ aspett politiku, li r‑residenti għandhom jiġu offruti kundizzjonijiet tariffarji raġjonevoli u essenzjalment simili għal dawk li jinsabu fil‑kuntest tal‑kuntratti konklużi qabel l‑1 ta’ Jannar 2006.
126 Mistoqi fuq dan il‑punt waqt is‑seduta, il‑Gvern Olandiż sostna li x‑xoljiment komplet tal‑kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi qabel id‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW, barra mill‑fatt li dan jikkonċerna kemm ir‑residenti kif ukoll il‑persuni mhux residenti, ma jistax jiġi attribwit lilu peress li l‑IZVW imponi biss ix‑xoljiment parzjali tal‑kuntratti inkwistjoni. Il‑kundizzjonijiet tariffarji allegatament żvantaġġużi imposti fuq ir‑rikorrenti fil‑kawża prinċipali waqt il‑konklużjoni ta’ dawn il‑kuntratti ta’ assigurazzjoni l‑ġodda għall‑għoti ta’ protezzjoni addizzjonali seħħew għaldaqstant minħabba deċiżjonijiet kummerċjali biss meħuda b’mod awtonomu mill‑kumpannija ta’ assigurazzjoni kkonċernati.
127 Hija l‑qorti tar‑riviju li għandha tiddetermina jekk, kif sostnew J. A. van Delft u J. A. van Willigen, tali impenn ittieħed mill‑kumpanniji ta assigurazzjoni kkonċernati, sabiex tiġi ggarantita l‑kontinwità tal‑protezzjoni globali li tirriżulta mill‑kuntratti ta’ assigurazzjoni qabel id‑dħul fis‑seħħ taż‑ZVW u, fl‑affermattiv, jekk din il‑garanzija tikkonċernax lir‑residenti biss jew tapplikax ukoll għall‑persuni mhux residenti.
128 Madankollu huwa importanti li jiġi enfasizzat li kull trattament differenti bejn ir‑residenti u l‑persuni mhux residenti introdott mill‑Gvern Olandiż u eżekutat bl‑għajnuna tiegħu mill‑kumpanniji ta’ assigurazzjoni stabbiliti fil‑Pajjiżi l‑Baxxi, jekk għandu jiġi stabbilit, ma jistax jevita l‑projbizzjoni prevista fl‑Artikolu 21 TFUE, għall‑kuntrarju ta’ dak li sostna l‑Gvern Olandiż, minħabba l‑fatt biss li dan mhuwiex ibbażat fuq deċiżjonijiet li għandhom effett legali obbligatorju għal dawn l‑impriżi.
129 Fil‑fatt, anki atti ta’ awtoritajiet tal‑Istati Membri li ma għandhomx forza vinkolanti jistgħu jkunu ta’ natura li jinfluwenzaw l‑aġir ta’ impriżi u jkollhom b’hekk bħala effett li jneħħu l‑iskop imfittex mill‑Artikolu 21 TFUE. Issa, dan ikun il‑każ jekk prattika tariffarja adottata mill‑kumpanniji ta’ assigurazzjoni tikkostitwixxi l‑implementazzjoni ta’ ftehim “politiku” definit mill‑Gvern Olandiż intiż sabiex jiggarantixxi l‑kontinwità tal‑protezzjoni globali tar‑residenti biss bl‑esklużjoni ta’ dik tal‑persuni mhux residenti (ara, b’analoġija, is‑sentenza tal‑24 ta’ Novembru 1982, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda, 249/81, Ġabra p. 4005, punti 27 sa 29).
130 Fid‑dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq, ir‑risposta għat‑tieni domanda għandha tkun li l‑Artikolu 21 TFUE għandu jiġi interpretat fis‑sens li huwa ma jipprekludix leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik fil‑kawża prinċipali, li tipprevedi li l‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ dan l‑Istat li huma residenti fi Stat Membru ieħor li fih għandhom id‑dritt, skont l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, għall‑benefiċċji tal‑mard in natura mogħtija mill‑istituzzjoni kompetenti ta’ dan l‑aħħar Stat Membru, għandhom iħallsu, permezz ta’ tnaqqis mill‑imsemmija pensjoni jew allowance, kontribuzzjoni għall‑imsemmija benefiċċji, anki jekk huma mhumiex irreġistrati mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom.
131 Min‑naħa l‑oħra, l‑Artikolu 21 TFUE għandu jiġi interpretat fis‑sens li jipprekludi tali leġiżlazzjoni nazzjonali inkwantu din twassal jew tinvolvi, u hija l‑qorti tar‑rinviju li għandha tivverifika dan, trattament differenti mhux iġġustifikat bejn ir‑residenti u dawk mhux residenti għal dak li jikkonċerna l‑kontinwità tal‑protezzjoni globali kontra r‑riskju ta’ mard li dawn igawdu minnha fil‑kuntest ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi qabel id‑dħul fis‑seħħ ta’ din il‑leġiżlazzjoni.
Fuq l‑ispejjeż
132 Peress li l‑proċedura għandha, fir‑rigward tal‑partijiet fil‑kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il‑qorti tar‑rinviju, hija din il‑qorti li tiddeċiedi fuq l‑ispejjeż. L‑ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal‑osservazzjonijiet lill‑Qorti tal‑Ġustizzja, barra dawk tal‑imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il‑motivi, il‑Qorti tal‑Ġustizzja (It‑Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1) L‑Artikoli 28, 28a u 33 tar‑Regolament tal‑Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal‑14 ta’ Ġunju 1971, dwar l‑applikazzjoni tal‑iskemi tas‑siġurtà soċjali għall‑persuni impjegati u l‑familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l‑Komunità, kif emendat bir‑Regolament (KE) Nru 1992/2006 tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill, tat‑18 ta’ Diċembru 2006, moqrija flimkien mal‑Artikolu 29 tar‑Regolament tal‑Kunsill (KEE) Nru 574/72, tal‑21 ta’ Marzu 1972, li jistipula l‑proċedura għall‑implementazzjoni tar‑Regolament Nru 1408/71 dwar l‑applikazzjoni ta’ skemi ta’ sigurtà soċjali għal persuni impjegati u l‑familji tagħhom li jiċċaqilqu fi ħdan il‑Komunità, kif emendat bir‑Regolament tal‑Kummissjoni (KE) Nru 311/2007, tad‑19 ta’ Marzu 2007, għandhom jiġu interpretati fis‑sens li huma ma jipprekludux leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil‑kawża prinċipali, li tipprevedi li l‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ dan l‑Istat li huma residenti fi Stat Membru ieħor li fih għandhom id‑dritt, skont l‑imsemmija Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, għall‑benefiċċji ta’ mard in natura mogħtija mill‑istituzzjoni kompetenti ta’ dan l‑aħħar Stat Membru, għandhom iħallsu, permezz ta’ tnaqqis mill‑imsemmija pensjoni jew allowance, kontribuzzjoni għall‑imsemmija benefiċċji, anki jekk huma mhumiex irreġistrati mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom.
2) L‑Artikolu 21 TFUE għandu jiġi interpretat fis‑sens li huwa ma jipprekludix leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik fil‑kawża prinċipali, li tipprevedi li l‑persuni intitolati għal pensjoni jew allowance dovuta taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ dan l‑Istat li huma residenti fi Stat Membru ieħor li fih għandhom id‑dritt, skont l‑Artikoli 28 u 28a tar‑Regolament Nru 1408/71, hekk kif emendat bir‑Regolament Nru 1992/2006, għall‑benefiċċji tal‑mard in natura mogħtija mill‑istituzzjoni kompetenti ta’ dan l‑aħħar Stat Membru, għandhom iħallsu, permezz ta’ tnaqqis mill‑imsemmija pensjoni jew allowance, kontribuzzjoni għall‑imsemmija benefiċċji, anki jekk huma ma humiex irreġistrati mal‑istituzzjoni kompetenti tal‑Istat Membru ta’ residenza tagħhom.
Min‑naħa l‑oħra, l‑Artikolu 21 TFUE għandu jiġi interpretat fis‑sens li jipprekludi tali leġiżlazzjoni nazzjonali inkwantu din twassal jew tinvolvi, u hija l‑qorti tar‑rinviju li għandha tivverifika dan, trattament differenti mhux iġġustifikat bejn ir‑residenti u dawk mhux residenti għal dak li jikkonċerna l‑garanzija tal‑kontinwità tal‑protezzjoni globali kontra r‑riskju ta’ mard li dawn igawdu minnha fil‑kuntest ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi qabel id‑dħul fis‑seħħ ta’ din il‑leġiżlazzjoni.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.
Full & Egal Universal Law Academy