Kawża C-112/09 P
Sociedad General de Autores y Editores (SGAE)
vs
Il‑Kummissjoni Ewropea
“Appell — Rikors għal annullament — Terminu għall-preżentata ta’ rikors — Inammissibbiltà għal raġunijiet ta’ dewmien — Kunċett ta’ ‘żball skużabbli’ — Appell manifestament infondat”
Sommarju tad-digriet
Proċedura — Terminu għall-preżentata ta’ rikors — Dekadenza — Żball skużabbli — Kunċett — Portata
Fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni Komunitarja dwar it-termini għall-preżentata ta’ rikors, il-kunċett ta’ żball skużabbli, li jippermetti li ssir eċċezzjoni minnha, huwa intiż biss għal ċirkustanzi eċċezzjonali li fihom, b’mod partikolari, l-istituzzjoni kkonċernata tkun adottat aġir tali li, waħdu jew b’mod determinanti, iwassal għal konfużjoni ammissibbli għall-parti kkonċernata li għandha bona fide u li turi li tkun eżerċitat id-diliġenza kollha meħtieġa minn persuna normalment informata. L-istituzzjoni kkonċernata hija dik li adottat l-att li huwa s-suġġett tar-rikors. Żball skużabbli jista’ wkoll jirriżulta minn aġir tal-qorti nnifisha li jkun ipprovoka konfużjoni għall-parti kkonċernata.
Barra minn hekk, fir-rigward tat-termini tal-preżentata ta’ rikors quddiem il-Qorti Ġenerali, peress li l-kliem tal-Artikolu 101(1)(a) u (b) tar-Regoli tal-Proċedura tal‑Qorti Ġenerali huwa ċar u trasparenti, u ma jqajjimx diffikultajiet partikolari ta’ interpretazzjoni, persuna normalment informata ma għandhiex bżonn, sabiex tapplika din id-dispożizzjoni, li tirrikorri għal interpretazzjoni minn istituzzjoni oħra ta’ dispożizzjoni simili, bħall-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1182/71, li jistabbilixxi r-regoli applikabbli għal perijodi, dati u limiti ta’ żmien.
Barra minn hekk, peress li ma jaqax taħt is-setgħat u l-kompetenzi tal-uffiċjali tar‑Reġistru tal-Qorti Ġenerali li jiddeċiedu dwar il-kalkolu tat-terminu għall‑preżentata ta’ rikors, rikorrenti ma tistax issostni li wriet li eżerċitat id‑diliġenza kollha meħtieġa minn persuna normalment informata meta talbet il‑konferma tal-eżattezza tal-kalkolu tagħha tat-termini quddiem ir-Reġistru tal‑Qorti Ġenerali.
(ara l-punti 20, 22, 24, 27, 29)
DIGRIET TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla)
14 ta’ Jannar 2010 (*)
“Appell – Rikors għal annullament – Terminu għall-preżentata ta’ appell – Inammissibbiltà għal raġunijiet ta’ dewmien – Kunċett ta’ ‘żball skużabbli’ – Appell manifestament infondat”
Fil-Kawża C‑112/09 P,
li għandha bħala suġġett appell taħt l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, ippreżentat fl-20 ta’ Marzu 2009,
Sociedad General de Autores y Editores (SGAE), stabbilita f’Madrid (Spanja), irrappreżentata minn R. Allendesalazar Corcho u R. Vallina Hoset, avukati,
appellanti
il-parti l-oħra fil-kawża li hija
Il-Kummissjoni Ewropea,
konvenuta fl-ewwel istanza
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla),
komposta minn C. Toader, President tal-Awla, K. Schiemann (Relatur) u L. Bay Larsen, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: R. Grass,
wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali,
tagħti l-preżenti
Digriet
1 Permezz tal-appell tagħha, Sociedad General de Autores y Editores (SGAE) titlob l-annullament tad-digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej [li issa saret il-Qorti Ġenerali], tat-13 ta’ Jannar 2009, SGAE vs Il-Kummissjoni (T‑456/08, iktar ’il quddiem id-“digriet appellat”), li permezz tiegħu hija ċaħdet, bħala manifestament inammissibbli, ir-rikors tagħha sabiex tiġi annullata parzjalment id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2008) 3435 finali, tas-16 ta’ Lulju 2008, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/C2/38.698 — CISAC, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), minħabba li dan ir-rikors ġie ppreżentat wara li skada t-terminu stabbilit.
Il-fatti li wasslu għall-kawża u l-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali
2 L-appellanti hija entità ta’ amministrazzjoni kollettiva tad-drittijiet tal-awtur, stabbilita fi Spanja.
3 Permezz ta’ ittra tat-23 ta’ Lulju 2008, hija ġiet innotifikata bid-deċiżjoni kkontestata li tirrigwarda akkordju fil-kuntest tal-kundizzjonijiet tal‑amministrazzjoni tad-drittijiet ta’ eżekuzzjoni pubblika ta’ xogħlijiet mużikali, kif ukoll tal-għoti ta’ liċenzji korrispondenti mis-soċjetajiet għal-amministrazzjoni kollettiva dwar l-użu, fil-ftehim ta’ rappreżentanza reċiproka, tar-restrizzjonijiet ta’ sħubija inklużi fil-kuntratt mudell tal-Konfederazzjoni Internazzjonali tas‑Soċjetajiet ta’ Awturi u Kompożituri jew fuq l-applikazzjni de facto ta’ dawn ir-restrizzjonijiet ta’ sħubija.
4 L-appellanti ppreżentat rikors kontra d-deċiżjoni kkontestata, permezz ta’ faks, li wasal fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fis-6 ta’ Ottubru 2008. L-oriġinal tar-rikors ġie ppreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fid-9 ta’ Ottubru ta’ wara.
5 Peress li fil-15 ta’ Ottubru 2008, permezz ta’ ittra tar-Reġistatur tal-Qorti Ġenerali, ġiet informata li r-rikors tagħha kontra d-deċiżjoni kkontestata ma kienx ġie ppreżentat fit-terminu previst fl-Artikolu 230 KE, fl-ittra tagħha tas-27 ta’ Ottubru 2008, l-appellanti invokat żball skużabbli sabiex issir deroga mid‑dispożizzjonijiet dwar it-termini.
6 B’mod partikolari, hija enfasizzat li kienet ikkalkolat it-terminu għall-preżentata ta’ rikors mill-24 ta’ Lulju 2008, l-għada tal-jum meta rċiviet id-deċiżjoni kkontestata, b’tali mod li kkonkludiet li dan it-terminu kellu jiskadi fl-4 ta’ Ottubru 2008. Barra minn hekk, peress li l-4 ta’ Ottubru inzerta Sibt, hija qieset li skont l-Artikolu 101(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, dan it-terminu kien jiskadi fil-jum ta’ xogħol li jmiss, jiġifieri t-Tnejn, fis-6 ta’ Ottubru 2008.
7 Għal dan il-għan, l-appellanti interpretat l-Artikolu 101(1)(a) u (b) u (2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali billi serħet fuq il-metodu tal-kalkolu tat-termini indikat mill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, matul il-proċeduri li waslu għad-deċiżjoni kkontestata, b’riferiment għall-Artikolu 3(1) u (2) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru 1182/71, tat-3 ta’ Ġunju 1971, li jistabbilixxi r-regoli applikabbli għal perjodi, dati u limiti ta’ żmien (ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 51). Peress li l-kontenut ta’ dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet huwa essenzjalment identiku, il-metodu indikat mill‑Kummissjoni wassal lill-appellanti għall-konklużjoni żbaljata li, fid-dritt Komunitarju, il-kalkolu tat-termini kellu jsir dejjem bl-istess mod, jiġifieri, billi jiżdied jum addizzjonali mat-terminu, peress li l-jum tan-notifika ma jiġix ikkalkolat. Dan l-iżball kien ir-raġuni għalfejn ir-rikors ġie ppreżentat quddiem il‑Qorti Ġenerali wara li skada t-terminu.
8 Barra minn hekk, l-appellanti ppruvat tivverifika jekk il-kalkolu tagħha kienx korrett billi indirizzat ruħha lill-Kummissjoni sabiex tikseb konferma bil-miktub tad-data tan-notifika tad-deċiżjoni kkontestata. Wara li kisbet din il-konferma bil‑miktub, hija kkuntattjat ukoll lir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali sabiex jikkonfermalha li l-kalkolu tat-terminu li kienet wettqet kien eżatt. It-tweġiba li ngħatatilha kienet li t-talba tagħha ma setgħetx tintlaqa’.
Id-digriet appellat
9 Permezz tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors bħala inammissibbli minħabba li ma ġiex ippreżentat fit-termini previsti għal dan il‑għan.
10 Qabel kollox, il-Qorti Ġenerali kkonstatat id-dewmien tar-rikors billi ppreċiżat li, skont il-ħames paragrafu tal-Artikolu 230 KE, kif ukoll l-Artikolu 101(1)(a) u (b), u l-Artikolu 102(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, it-terminu tar‑rikors kien beda jiddekorri mill-24 ta’ Lulju 2008 u skada fit-3 ta’ Ottubru 2008, inkluż it-terminu mogħti għal raġuni ta’ distanza.
11 Wara li fakkret il-ġurisprudenza Komunitarja dwar il-kunċett ta’ żball skużabbli, fil-punti 19 sa 21 tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argumenti tal‑appellanti bbażati fuq l-eżistenza ta’ tali żball billi sostniet li:
“19 Madankollu, żball skużabbli ma jistax jiġi rikonoxxut f’dan il-każ inkwantu, fl-ewwel lok, sabiex jiġi kkalkolat it-terminu tar-rikors, ir-rikorrenti ma applikatx l-Artikolu 101(1)(a) u (b) tar-Regoli tal-Proċedura skont il-kliem ċar tiegħu, iżda għamlet dan skont interpretazzjoni magħmula minn istituzzjoni oħra, ta’ dispożizzjoni oħra li għandha formulazzjoni differenti, li tinsab f’leġiżlazzjoni oħra, u li tapplika fil-kuntest ta’ proċeduri quddiem din l-istituzzjoni l-oħra. Issa, mingħajr ma r-rikorrenti allegat dan, għandu jiġi kkonstatat li l-aġir tal-istituzzjoni kkonċernata, jiġifieri l-Qorti tal‑Prim’Istanza, ma nkoraġġihiex tagħmel dan.
20 Fit-tieni lok, il-leġiżlazzjoni dwar it-termini applikabbli f’dan il-każ hija trasparenti u ma tqajjimx diffikultajiet partikolari ta’ interpretazzjoni […].
21 Fit-tielet lok, ir-rikorrenti ma urietx li eżerċitat diliġenza, b’mod partikolari meta ppruvat tikseb konferma mir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal‑kalkolu tat-terminu li kienet użat sabiex tippreżenta r-rikors fit-terminu mogħti. Fil-fatt, ma jaqax taħt is-setgħat u l-kompetenzi tal-uffiċjali tar‑Reġistru li jiddeċiedu dwar il-kalkolu tat-terminu għall-preżentata ta’ rikors […]”[traduzzjoni mhux uffiċjali]
It-talbiet tal-appellanti
12 Permezz tal-appell tagħha, l-appellanti titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja:
– tiddikjara l-ammissibbiltà u l-fondatezza ta’ dan l-appell u tannulla d-digriet appellat;
– tiddikjara l-ammissibbiltà tar-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali u tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex tkompli bl-eżami tal‑mertu tal-kawża, u
– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż ta’ dan l-appell.
Fuq l-appell
13 Skont l-Artikolu 119 tar-Regoli tal-Proċedura, meta l-appell ikun manifestament inammissibbli jew manifestament infondat, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’kull waqt, wara r-rapport tal-Imħallef Relatur, u wara li tisma’ lill-Avukat Ġenerali, tiċħad l-appell permezz ta’ digriet motivat mingħajr ma tiftaħ il-proċedura orali u lanqas, f’dan il-każ, tinnotifika r-rikors lill-konvenuta.
14 F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li għandha biżżejjed informazzjoni mill-atti tal-proċess sabiex tiċħad l-appell bħala manifestament infondat, permezz ta’ tali digriet motivat.
L-argumenti tal-appellanti
15 Insostenn tal-appell tagħha, l-appellanti tinvoka tliet aggravji.
16 Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, l-appellanti tikkritika lill-Qorti Ġenerali li, fil-punt 19 tad-digriet appellat, qieset lilha nnifisha bħala l-“istituzzjoni kkonċernata” fis-sens tal-ġurisprudenza fil-qasam ta’ żball skużabbli, jiġifieri bħala l-istituzzjoni li l-aġir tagħha għandu jkun ipprovoka l-iżball inkwistjoni. Madankollu, minn din il-ġurisprudenza jirriżulta, b’mod ċar, li din l-istituzzjoni kkonċernata hija dejjem l-istituzzjoni li tkun adottat l-att ikkontestat, u f’dan il-każ din hija l-Kummissjoni.
17 Permezz tat-tieni aggravju tagħha, l-appellanti tikkritika lill-Qorti Ġenerali li injorat il-fatt li l-Artikolu 101(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali u l‑Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1182/71 għandhom jiġu interpretati b’mod uniformi. Fil-punt 19 tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali wettqet żball meta qieset irrilevanti l-interpretazzjoni tal-imsemmi Artikolu 3 magħmula mill‑Kummissjoni meta kklassifikata bħala “interpretazzjoni magħmula minn istituzzjoni oħra, ta’ dispożizzjoni oħra li għandha formulazzjoni differenti, li tinsab f’leġiżlazzjoni oħra, u li tapplika fil-kuntest ta’ proċeduri quddiem din l‑istituzzjoni l-oħra”. Madankollu, skont l-appellanti, il-kalkolu tat-termini għandu jsir bl-istess mod, sew jekk jirrigwarda l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1182/71, sew jekk dik tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali.
18 Permezz tat-tielet aggravju tagħha, l-appellanti tikkritika lill-Qorti Ġenerali li kisret il-ġurisprudenza fil-qasam ta’ żball skużabbli, peress li din applikatha b’mod żbaljat u b’mod wisq ristrett. Fil-fatt, f’dan il-każ, il-kundizzjonijiet sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ żball skużabbli huma sodisfatti. B’mod partikolari, minn naħa, hemm il-preżenza ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali li jistgħu jipprovokaw, b’mod determinanti, konfużjoni ammissibbli għall-parti kkonċernata u, min-naħa l-oħra, l-appellanti uriet li eżerċitat id-diliġenza kollha meħtieġa minn persuna b’livell normali ta’ prudenza.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
19 Hemm lok li t-tliet aggravji mqajma mill-appellanti jiġu trattati flimkien peress li dawn kollha jirrigwardaw ir-rifjut, min-naħa tal-Qorti Ġenerali, li taċċetta l‑eżistenza ta’ żball skużabbli f’dan il-każ.
20 Għandu jitfakkar li, fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni Komunitarja dwar it-termini ta’ rikors, il-kunċett ta’ żball skużabbli, li jippermetti li ssir eċċezzjoni minnha, huwa intiż biss għal ċirkustanzi eċċezzjonali li fihom, b’mod partikolari, l-istituzzjoni kkonċernata tkun adottat aġir tali li, waħdu jew b’mod determinanti, iwassal għal konfużjoni ammissibbli għall-parti kkonċernata li għandha bona fide u li turi li tkun eżerċitat id-diliġenza kollha meħtieġa minn persuna normalment informata (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-15 ta’ Diċembru 1994, Bayer vs Il‑Kummissjoni, C‑195/91 P, Ġabra p. I‑5619, punt 26). Fil-fatt, l-applikazzjoni stretta ta’ dawn ir-regoli tissodisfa r-rekwiżit ta’ ċertezza legali u l-bżonn li tiġi evitata kull diskriminazzjoni jew trattament arbitrarju fl-amministrazzjoni tal‑ġustizzja (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ Novembru 1985, Cockerill‑Sambre vs Il-Kummissjoni, 42/85, Ġabra p. 3749, punt 10; kif ukoll id-digrieti tas-7 ta’ Mejju 1998, L-Irlanda vs Il-Kummissjoni, C‑239/97, Ġabra p. I‑2655, punt 7 u tat-8 ta’ Novembru 2007, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni, C‑242/07 P, Ġabra p. I‑9757, punt 16).
21 Għandu jiġi kkonstatat li l-applikazzjoni ta’ din il-ġurisprudenza mill-Qorti Ġenerali la hija żbaljata u lanqas wisq restrittiva. Huwa ġust li l-Qorti tal‑Prim’Istansza kkonkludiet li f’dan il-każ, ma setax jiġi rikonoxxut żball skużabbli.
22 Huwa minnu li, kif ġustament enfasizzat l-appellanti fl-appell tagħha, l‑“istituzzjoni kkonċernata” imsemmija minn din il-ġurisprudenza hija dik li adottat l-att ikkonstestat, u li f’dan il-każ din hija l-Kummissjoni.
23 Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li din tal-aħħar ma adottatx aġir tali li, waħdu jew b’mod determinanti, iwassal għal konfużjoni ammissibbli għall-parti kkonċernata li għandha bona fide u li turi li tkun eżerċitat id-diliġenza kollha meħtieġa minn persuna normalment informata.
24 Kif ikkonstatat ġustament il-Qorti Ġenerali fil-punti 19 u 20 tad-digriet appellat, il-kliem tal-Artikolu 101(1)(a) u (b) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali huwa ċar u trasparenti, u ma jqajjimx diffikultajiet partikolari ta’ interpretazzjoni. Għaldaqstant, sabiex tkun applikata din id-dispożizzjoni ma kien hemm ebda bżonn, għall-persuna normalment informata, li tirrikorri għal kwalunkwe interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni oħra simili, mill-Kummissjoni, bħall-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1182/71.
25 Għaldaqstant il-kwistjoni jekk l-Artikolu 101 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali u l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1182/71 għandhomx jiġu interpretati b’mod identiku huwa għalhekk irrilevanti sabiex jiġi ddeterminat it-terminu tar‑rikors inkwistjoni. Konsegwentement, hemm lok jiġi kkonstatat li, billi ma eżaminatx din il-kwistjoni, il-Qorti Ġenerali ma wettqet l-ebda żball.
26 Fi kwanlunkwe każ, persuna normalment informata ma kinitx tagħżel interpretazzjoni manifestament contra legem tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, dedotta mill-interpretazzjoni tal-Kummissjoni ta’ regolament differenti, mingħajr għall-inqas ma tivverifika li l-kalkolu tat-termini li jirriżulta minn din l‑interpretazzjoni kien eżatt.
27 F’dan il-kuntest, l-appellanti ma tistax issostni b’mod validu li, billi ppruvat tikseb, mingħajr suċċess, konferma mir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali li l-kalkolu li kienet wettqet kien eżatt, hija turi li eżerċitat id-diliġenza kollha meħtieġa minn persuna normalment informata. Kif il-Qorti Ġenerali kkonstatat, b’mod korrett, fil-punt 21 tad-digriet appellat, ma jaqax taħt is-setgħat u l-kompetenzi tal-uffiċjali tar-Reġistru li jiddeċiedu dwar il-kalkolu tat-terminu għall-preżentata ta’ rikors.
28 Barra minn hekk, għandu jitqies li l-Qorti Ġenerali lanqas ma wettqet żball meta, fil-punt 19 tad-digriet appellat, ikkonstatat li l-aġir tagħha ma kienx wassal lill‑appellanti sabiex tiżbalja fil-kalkolu tat-terminu tar-rikors.
29 Anki jekk il-Qorti Ġenerali ma hijiex “istituzzjoni kkonċernata” msemmija mill‑ġurisprudenza mfakkra fil-punt 20 ta’ dan id-digriet, għandu jiġi enfasizzat li żball skużabbli jista’ jirriżulta minn kull xorta ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali. Għaldaqstant, żball skużabbli jista’ jirriżulta minn aġir tal-qorti nnifisha li jkun ipprovoka konfużjoni għall-parti kkonċernata. Għalhekk, il-Qorti Ġenerali ma wettqet ebda żball billi eżaminat tali ipoteżi fil-qosor.
30 Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, hemm lok li t-tliet aggravji mqajma mir-rikorrenti jiġu miċħuda u għaldaqstant, l-appell għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq l-ispejjeż
31 Skont l-Artikolu 69(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, li huwa applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 118 ta’ dawn ir-regoli, deċiżjoni dwar l-ispejjeż għandha tingħata fid-digriet li jagħlaq is-sentenza.
32 Peress li dan id-digriet ġie adottat qabel ma l-appell ġie nnotifikat lill-appellata, u konsegwentement, qabel ma din setgħet iġġarrab spejjeż, huwa biżżejjed li jiġi deċiż li l-appellanti għandha tbati l-ispejjeż tagħha.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) tordna:
1) L-appell huwa miċħud.
2) Sociedad General de Autores y Editores (SGAE) għandha tbati l‑ispejjeż tagħha.
Firem
* Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.
Full & Egal Universal Law Academy