Kawża C-386/09
Jhonny Briot
vs
Randstad Interim et
(talba għal deċiżjoni preliminari
mressqa mill-Cour du travail de Bruxelles)
“It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 104(3) tar-Regoli tal-Proċedura — Direttiva 2001/23/KE — Trasferiment ta’ impriżi — Salvagwardja tad-drittijiet tal-ħaddiema — Nuqqas ta’ tiġdid ta’ kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat ta’ impjegat temporanju”
Sommarju tad-digriet
Politika soċjali — Approssimazzjoni tal-liġijiet — Trasferimenti ta’ impriżi — Salvagwardja tad-drittijiet tal-ħaddiema — Direttiva 2001/23
(Direttiva tal-Kunsill 2001/23, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) u l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1))
Meta kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat ta’ impjegat temporanju jintemm, minħabba li t-terminu miftiehem jiskadi, f’data qabel dik tat-trasferiment tal-attività assenjata lil dan l-impjegat għal żmien determinat, in-nuqqas ta’ tiġdid tal-imsemmi kuntratt minħabba dan it-trasferiment ma jiksirx il projbizzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(1) tad Direttiva 2001/23, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet tal-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji. Għalhekk, l-imsemmi impjegat ma għandux jiġi kkunsidrat li għadu għad-dispożizzjoni tal-impriża utenti fid-data tal-imsemmi trasferiment.
Fil-fatt, bħala prinċipju, il-ħaddiem ma għandux dritt għat-tiġdid ta’ kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat. Il-fatt li d-data ta’ skadenza ta’ tali kuntratt tippreċedi d-data prevista għat-trasferiment tal-attività assenjata lill-ħaddiem ma tistax toħloq tali dritt. In-nuqqas ta’ tiġdid ta’ kuntratt ta’ xogħol temporanju għal żmien determinat, minħabba n-nuqqas ta’ ftehim ġdid bejn min iħaddem u l-ħaddiem, ma jistax għalhekk jitqabbel ma’ tkeċċija fis-sens tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/23, li permezz tagħha l-kuntratt ta’ xogħol jew ir-relazzjoni ta’ xogħol tintemm b’deċiżjoni unilaterali ta’ min iħaddem.
(ara l-punti 33, 34, 37 u d‑dispożittiv)
DIGRIET TAL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Is‑Seba’ Awla)
15 ta’ Settembru 2010 (*)
“It‑tieni paragrafu tal‑Artikolu 104(3) tar‑Regoli tal‑Proċedura –Direttiva 2001/23/KE – Trasferiment ta’ impriżi – Salvagwardja tad‑drittijiet tal‑ħaddiema – Nuqqas ta’ tiġdid ta’ kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat ta’ impjegat temporanju”
Fil‑Kawża C‑386/09,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l‑Artikolu 234 KE, imressqa mill‑Cour du travail de Bruxelles (il‑Belġju), permezz ta’ deċiżjoni tal‑21 ta’ Settembru 2009, li waslet fil‑Qorti tal‑Ġustizzja fit‑30 ta’ Settembru 2009, fil‑proċedura
Jhonny Briot
vs
Randstad Interim,
Sodexho SA,
Il‑Kunsill tal‑Unjoni Ewropea,
IL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Is‑Seba’ Awla),
komposta minn R. Silva de Lapuerta (President tal‑Awla), J. Malenovský (Relatur) u T. von Danwitz, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: V. Trstenjak,
Reġistratur: R. Grass,
wara li l‑qorti tar‑rinviju ġiet informata li l‑Qorti tal‑Ġustizzja tipproponi li tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat skont it‑tieni paragrafu tal‑Artikolu 104(3) tar‑Regoli tal‑Proċedura tagħha,
wara li l‑persuni interessati msemmija fl‑Artikolu 23 tal‑Istatut tal‑Qorti tal‑Ġustizzja tal‑Unjoni Ewropea ġew mistiedna jippreżentaw l‑osservazzjonijiet eventwali tagħhom dwar dan is‑suġġett,
wara li semgħet lill‑Avukat Ġenerali,
tagħti l‑preżenti
Digriet
1 It‑talba għal deċiżjoni preliminari hija dwar l‑interpretazzjoni tal‑Artikoli 2 sa 4 tad‑Direttiva tal‑Kunsill 2001/23/KE, tat‑12 ta’ Marzu 2001, dwar l‑approssimazzjoni tal‑liġijiet tal‑Istati Membri relatati mas‑salvagwardja tad‑drittijiet tal‑impjegati fil‑każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 98).
2 Din it‑talba tressqet fil‑kuntest ta’ kawża bejn J. Briot u l‑aġenzija ta’ xogħol temporanju Randstad Interim (iktar ’il quddiem “Randstad”), il‑kumpannija Sodexho (iktar ’il quddiem “Sodexho”) u l‑Kunsill tal‑Unjoni Ewropea dwar id‑diversi talbiet mressqa minn J. Briot dwar, minn naħa, il‑kundizzjonijiet li ħadem fihom fir‑restorant tal‑Kunsill stabbilit fi Brssell fil‑kuntest ta’ kuntratt ta’ xogħol temporanju konkluż ma’ Randstad u, min‑naħa l‑oħra, dwar il‑fatt li ma reġax ingħata xogħol ma’ Sodexho wara li l‑kuntratt tal‑ġestjoni tal‑imsemmi restorant għaddha għandha.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
3 Id‑Direttiva 2001/23 tikkostitwixxi l‑kodifikazzjoni tad‑Direttiva tal‑Kunsill 77/187/KE, tal‑14 ta’ Frar 1977, dwar l‑approssimazzjoni tal‑liġijiet tal‑Istati Membri relatati mas‑salvagwardja tad‑drittijiet tal‑impjegati fil‑każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU L 61, p. 26), kif emendata bid‑Direttiva tal‑Kunsill 98/50/KE, tad‑29 ta’ Ġunju 1998 (ĠU L 201, p. 88).
4 Skont l‑Artikolu 1(1)(a) u (b) tad‑Direttiva 2001/23:
“a) Din id‑Direttiva għandha tapplika għal kull trasferiment ta’ impriża, negozju jew parti minn impriża jew negozju lil persuna oħra li timpjega bħala riżultat ta’ trasferiment jew inkorporazzjoni legali
b) Bla ħsara għas‑subparagrafu (a) u għad‑dispożizzjonijiet li ġejjin ta’ dan l‑Artikolu, ikun hemm trasferiment fis‑sens ta’ din id‑Direttiva meta jkun hemm trasferiment ta’ xi entità ekonomika li żżomm l‑identità tagħha, jiġifieri għaqda organizzata ta’ riżorsi bl‑objettiv li twettaq attività ekonomika, kemm jekk l‑attività hija ċentrali jew anċillari kemm jekk le.”
5 L‑Artikolu 2 tad‑Direttiva 2001/23 jipprovdi:
“1. Għall‑iskopijiet ta’ din id‑Direttiva:
a) ‘min jagħmel it‑trasferiment’ għandu jfisser kull persuna fiżika jew ġuridika li, għar‑raġuni ta’ trasferiment fis‑sens ta’ l‑Artikolu 1(1), ma tibqax il‑persuna li timpjega għar‑rigward ta’ l‑impriża, in‑negozju jew il‑parti ta’ impriża jew negozju
b) ‘min lilu jsir trasferiment’ għandu jfisser kull persuna fiżika jew ġuridika li, għal raġuni ta’ trasferiment fis‑sens ta’ l‑Artikolu 1(1), isir dak li jimpjega f’dak li jirrigwarda l‑impriża, n‑negozju jew parti ta’ impriża jew negozju;
[…]
2. Din id‑Direttiva għandha tkun mingħajr preġudizzju għal‑liġi nazzjonali f’dak li jirrigwarda d‑definizzjoni ta’ kuntratt ta’ mpjieg jew relazzjoni ta’ mpjieg.
Madanakollu, l‑Istati Membri m’għandhomx jeskludu mill‑iskop ta’ din id‑Direttiva kuntratti ta’ mpjieg jew relazzjonijiet ta’ mpjieg biss minħabba:
[...]
c) li huma relazzjonijiet ta’ impjieg temporanji fis‑sens ta’ l‑Artikolu 1(2) tad‑Direttiva 91/383/KEE, u l‑impriża, in‑negozju jew il‑parti ta’ impriża jew negozju trasferit huma, jew jifformaw parti min‑negozju temporanju ta’ impjieg li huwa min jimpjega”.
6 Skont l‑ewwel paragrafu tal‑Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2001/23:
“Id‑drittijiet u l‑obbliġi ta’ min jagħmel it‑trasferiment ikkawżati minn kuntratt ta’ mpjieg jew minn relazzjoni ta’ mpjieg eżistenti fid‑data tat‑trasferiment għandhom, minħabba dan it‑trasferiment, jiġu trasferiti lil min lilu jsir it‑trasferiment”.
7 L‑ewwel paragrafu tal‑Artikolu 4(1) tal‑imsemmija direttiva huwa fformulat kif ġej:
“It‑trasferiment ta’ l‑impriża, n‑negozju jew xi parti mill‑impriza jew negozju m’għandux fih innifsu jikkostitwixixi bażi għal tkeċċija minn min jagħmel it‑trasferiment jew minn min lilu jsir it‑trasferiment. Din id‑dispożizzjoni m’għandhiex tkun ta’ xkiel għal tkeċċijiet li jistgħu iseħħu għal raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ l‑organizzazzjoni li jinvolvu bidliet fin‑nies li jkunu jaħdmu”.
Il‑leġiżlazzjoni nazzjonali
8 Id‑dispożizzjonijiet tad‑Direttiva 77/187 iddaħħlu fis‑seħħ fid‑dritt Belġjan permezz tal‑Ftehim Kollettiv Nru 32a, tas‑7 ta’ Ġunju 1985, konkluża fi ħdan il‑Kunsill nazzjonali tax‑xogħol, dwar is‑salvagwardja tad‑drittijiet tal‑impjegati fil‑każ ta’ bdil ta’ min iħaddem minħabba trasferiment konvenzjonali ta’ impriża u li jirregola d‑drittijiet tal‑impjegati li jerġgħu jiġu impjegati fil‑każ ta’ akkwiżizzjoni wara falliment jew ftehim ġuridiku bi trasferiment tal‑assi, li sar obbligatorju permezz ta’ Digriet Irjali tal‑25 ta’ Lulju 1985 (Moniteur belge tad‑9 ta’ Awwissu 1985, p. 11527), kif emendat bil‑Ftehim Kollettiv Nru 32c, tad‑19 ta’ Diċembru 1989, li sar obbligatorju permezz tad‑Digriet Irjali tas‑6 ta’ Marzu 1990 (Moniteur belge tal‑21 ta’ Marzu 1990, p. 5114).
9 F’dak li jikkonċerna l‑kamp ta’ applikazzjoni ratione personae, l‑imsemmi Ftehim Kollettiv isellef lid‑direttiva d‑definizzjoni tal‑kunċetti ta’ “min jagħmel it‑trasferiment” u ta’ “min lilu jsir it‑trasferiment”, u fost l‑oħrajn jippreċiża dan li ġej:
“ għall‑applikazzjoni ta’ dan il‑Ftehim Kollettiv, ‘ħaddiema’ tfisser il‑persuni li, taħt kuntratt ta’ xogħol jew ta’ prova, jipprovdu prestazzjonijiet ta’ xogħol.
huma mqabbla mal‑ħaddiema l‑persuni li, taħt kuntratt differenti minn dak ta’ xogħol jew ta’ prova, jipprovdu prestazzjonijiet ta’ xogħol taħt l‑awtorità ta’ persuna oħra”.
Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
10 Fl‑1 ta’ Settembru 1998 ġie konkluż kuntratt qafas bejn is‑segretarjat ġenerali tal‑Kunsill u Randstad. Dan il‑kuntratt qafas kien intiż sabiex jiġu pprovduti, fuq talba tal‑Kunsill, impjegati temporanji bil‑kwalifiki ta’ kokijiet, ta’ chefs de rang, ta’ persuni responsabbli għall‑maħżen, ta’ wejter/demi‑chefs de rang u ta’ ħassiel tal‑platti
11 Sa mit‑3 ta’ Settembru 1998, J. Briot tqiegħed għad‑dispożizzjoni tal‑Kunsill fil‑kuntest ta’ diversi kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat konklużi mal‑kumpannija ta’ xogħol temporanju Daoust, u wara, mill‑15 ta’ Jannar 2001, ma’ Randstad.
12 J. Briot l‑ewwel eżerċita l‑funzjoni ta’ ħassiel tal‑platti u wara, sa mill‑15 ta’ Jannar 2001, dik ta’ kok.
13 Mill‑1 ta’ Jannar 2003, il‑Kunsill biddel il‑mod ta’ ġestjoni tar‑restorant tiegħu u ta l‑ġestjoni tiegħu lil subkuntrattur wieħed, Sodexho.
14 Wara din l‑attribuzzjoni, Sodexho kitbet lill‑kumpanniji Compass Group Belgilux u Iris Cleaning sabiex issir taf lill‑membri tal‑persunal ta’ dawn il‑kumpanniji qabel ma jerġgħu jiġu impjegati skont il‑Ftehim Kollettiv dwar is‑salvagwardja tad‑drittijiet tal‑impjegati f’każ ta’ trasferiment ta’ impriża.
15 Il‑kuntratt ta’ xogħol temporanju ta’ J. Briot intemm fl‑20 ta’ Diċembru 2002 u wara din id‑data ma reġgħet saritlu l‑ebda offerta ta’ xogħol temporanju minn Randstad.
16 Fit‑3 ta’ Ġunju 2003, l‑organizzazzjoni sindakali ta’ J. Briot bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lill‑Kunsill u lil Randstad sabiex dawn iħallsu lil J. Briot danni għal interruzzjoni, danni għal tkeċċija illegali, danni addizzjonali fil‑kuntest tal‑pensjoni minn kmieni kif ukoll id‑differenza fil‑paga bejn il‑paga ta’ uffiċjal tal‑Kunsill u dik li tħallas.
17 Permezz ta’ ittra tad‑29 ta’ Lulju 2003, is‑segretarjat ġenerali tal‑Kunsill ikkonstata n‑natura illegali tat‑tqegħid għad‑dispożizzjoni ta’ J. Briot kif ukoll in‑nuqqas fil‑paga li dan irċieva u fakkar li, skont is‑sentenza tal‑Qorti tal‑Ġustizzja tat‑3 ta’ Ottubru 1985, Tordeur (232/84, Ġabra p. 3223), is‑sanzjoni ċivili stabbilita fl‑Artikolu 31 tal‑liġi tal‑24 ta’ Lulju 1987 dwar ix‑xogħol temporanju, ix‑xogħol provviżorju u t‑tqegħid ta’ impjegati għad‑dispożizzjoni ta’ kuntratturi (Moniteur belge tal‑20 ta’ Awwissu 1987, p. 12405) ma jistax jiġi applikat għall‑istituzzjonijiet Komunitraji.
18 Fin‑nuqqas ta’ soluzzjoni bonarja, J. Briot iddeċieda li jippreżenta rikors quddiem it‑Tribunal du travail de Bruxelles.
19 B’mod partikolari dan iddeċidea li t‑tqegħid ta’ J. Briot għad‑dispożizzjoni tal‑Kunsill kien imur kontra l‑imsemmija liġi tal‑24 ta’ Lulju 1987, imma l‑ebda sanzjoni ma tista’ tiġi applikata kontra l‑Kunsill. Huwa kkunsidra wkoll li, inkwantu l‑ebda kuntratt ta’ xogħol ma kien jorbot lil J. Briot mal‑Kunsill, minn naħa, dan ma setax jiġi kkundannat iħallas danni minħabba l‑interruzzjoni tal‑kuntratt ta’ xogħol ta’ J. Briot u, min‑naħa l‑oħra, id‑drittjiet u l‑obbligi li jirriżultaw mill‑imsemmi kuntratt ta’ xogħol ma setgħux jiġu trasferiti lil Sodexho meta l‑ġestjoni tar‑restorant tal‑Kunsill ġiet trasferita lil dan tal‑aħħar.
20 Fil‑5 ta’ Diċembru 2007, J. Broit appella minn din id‑deċiżjoni quddiem il-Cour du travail de Bruxelles.
21 Permezz ta’ sentenza tad‑19 ta’ Jannar 2009, l‑imsemmija qorti ddeċidiet li terġa’ tiftaħ it‑trattazzjonijiet f’dak li jikkonċerna l‑eżistenza u l‑konsegwenzi eventwali ta’ trasferiment ta’ impriża. F’dan il‑kuntest, J. Briot sostna li it‑trasferiment tal‑ġestjoni tar‑restorant tal‑Kunsill lil Sodexho, fl‑1 ta’ Jannar 2003, jikkostitwixxi trasferiment ta’ impriża, b’mod li Sodexho kellha l‑obbligu li timpjegah magħha. Huwa talab li tinbidel id‑deċiżjoni tal‑ewwel istanza inkwantu ġie deċiż li, fin‑nuqqas ta’ kuntratt ta’ xogħol bejn J. Briot u l‑Kunsill, id‑drittijiet u l‑obbligi fir‑rigward ta’ J. Briot ma setgħux jiġu trasfirti lil Sodexho.
22 F’dawn iċ‑ċirkustanzi, il-Cour du travail de Bruxelles iddeċidiet li tissospendi l‑proċeduri quddiemha u li tagħmel lill‑Qorti tal‑Ġustizzja id‑domandi preliminari segwenti:
“1) a) Meta, fil‑kuntest ta’ trasferiment ta’ impriża fis‑sens tal‑Artikolu 1(1) tad‑Direttiva 2001/23, ikun jirriżulta li l‑entità ttrasferita, jiġifieri r‑restorant ta’ istituzzjoni Komunitarja, kienet tagħmel użu minn numru kunsiderevoli ta’ impjegati temporanji bis‑saħħa ta’ kuntratt‑qafas konkluż ma’ diversi aġenziji ta’ xogħol temporanju, l‑aġenzija ta’ xogħol temporanju, jew fin‑nuqqas tagħha, l‑istituzzjoni li l‑impjegati temporanji wettqu x‑xogħol tagħhom taħt il‑kontroll u d‑direzzjoni tagħha, għandha titqies bħala persuna li tħaddem li tagħmel it‑trasferiment skont l‑Artikolu 2(1)(a) ta’ din id‑direttiva?
b) Fil‑każ fejn il‑kwalità ta’ persuna li tħaddem li tagħmel it‑trasferiment ma tkunx tista’ tiġi rrikonoxxuta la lill‑aġenzija ta’ xogħol temporanju u lanqas lill‑impriża utenti, l‑impjegati temporanji għandhom jitqiesu li ma jibbenefikawx mill‑garanziji pprovduti mid‑Direttiva 2001/23?
2) L‑Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 2001/23/KE għandu jiġi interpretat fis‑sens li n‑nuqqas ta’ tiġdid tal‑kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat tal‑impjegati temporanji, minħabba t‑trasferiment tal‑attività li kienu ġew assenjati lilha, jinjora l‑projbizzjoni pprovduta minn din id‑dispożizzjoni b’tali mod li dawn l‑impjegati temporanji għandhom jitqiesu li għadhom disponibbli għall‑utent fid‑data tat‑trasferiment?
3) a) L‑Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2001/23/KE, moqri, eventwalment, flimkien mal‑Artikolu 2(2)(ċ) [tagħha], għandu jiġi interpretat fis‑sens li jimponi fuq il‑persuna li lilha jsir trasferiment li żżomm relazzjoni ta’ xogħol mal‑impjegati temporanji li kienu ġew assenjati għall‑attività li kienet is‑suġġett tat‑trasferiment jew li għandhom jitqiesu bħala li għadhom disponibbli għall‑utent fid‑data tat‑trasferiment?
b) Fil‑każ ta’ risposta affermattiva għal din id‑domanda, l‑Artikolu 3(1) [ta’ din id‑direttiva] għandu jiġi interpretat fis‑sens li jimponi l‑konklużjoni ta’ kuntratt ta’ xogħol għal żmien indefinit fil‑każ fejn il‑persuna li lilha jsir trasferiment mhijiex aġenzija ta’ xogħol temporanju u ma tistax tikkonkludi kuntratt ta’ xogħol temporanju?
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq it‑tieni domanda
23 Permezz tat‑tieni domanda, li jaqbel li tiġi eżaminata fl‑ewwel lok, il‑qorti tar‑rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk in‑nuqqas ta’ tiġdid tal‑kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat ta’ impjegati temporanji minħabba t‑trasferiment tal‑attivita li kienu assenjati lilha jiksirx il‑projbizzjoni li tinsab fl‑Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 2001/23, b’mod li dawn l‑impjegati temporanji għandhom jiġu kkunsidrati li għadhom għad‑dispożizzjoni tal‑impriża li kienet qegħda tużahom fid‑data tal‑imsemmi trasferiment.
24 Peress li r‑risposta għal din id‑domanda ma tħalli post għal ebda dubju raġonevoli, il‑Qorti tal‑Ġustizzja, skont it‑tieni subparagrafu tal‑Artikolu 104(3) tar‑Regoli tal‑Proċedura tagħha, informat lill‑qorti tar‑rinviju li qed tipproponi li tiddeċiedi dwar it‑tieni domanda permezz ta’ digriet motivat u stiednet lill‑persuni interessati previsti fl‑Artikolu 23 tal‑Istatut tal‑Qorti tal‑Ġustizzja sabiex jippreżentaw l‑osservazzjonijiet eventwali tagħhom dwar dan is‑suġġett.
25 J. Broit kif ukoll il‑Gvern Belġjan, u dak Ġermaniż irrispondew għall‑istedina tal‑Qorti tal‑Ġustizzja. J. Briot talab li tinżamm seduta minħabba l‑importanza tad‑domandi magħmula għall‑impjegati temporanji li jitqiegħdu regolarment għad‑dispożizzjoni ta’ impriża utenti. F’dan ir‑rigward, huwa jsostni li għandha ssir distinjoni bejn is‑sitwazzjoni tal‑impjegati temporanji li jitqiegħdu regolarment għad‑dispożizzjoni ta’ utenti u dik fejn iktar minn mitt impjegat jinsabu b’mod illegali għal iktar minn tliet snin għad‑dispożizzjoni tal‑istess utent. F’dan il‑każ, l‑entità magħmula mill‑impjegati temporanji tista’ tiġi identifikata kemm fi ħdan il‑kumpannija kif ukoll fi ħdan l‑utent. Madankollu, inkwantu dawn l‑osservazzjonijiet huma dwar element li ma jirrigwardax il‑problema li hija fiċ‑ċentru ta’ din id‑domanda preliminari, dawn ma humiex tali li jwasslu lill‑Qorti tal‑Ġustizzja twarrab il‑proċedura li għandha l‑intenzjoni li ssegwi. Il‑Gvern Belġjan u dak Ġermaniż, min‑naħa tagħhom, ma qajmu l‑ebda oġġezzjoni fir‑rigward tal‑intenzjoni tal‑Qorti tal‑Ġustizzja li tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat.
26 Preliminarjament, għandu jitfakkar li, kif iddeċidiet il‑Qorti tal‑Ġustizzja diversi drabi, id‑Direttiva 2001/23 tfittex li tiggarantixxi s‑salvagwardja tad‑drittijiet tal‑impjegati fil‑każ ta’ bdil fit‑tmexxija ta’ impriża, billi tippermettilhom li jibqgħu jaħdmu taħt it‑tmexxija l‑ġdida bl‑istess kundizzjonijiet bħal dawk miftehma ma’ min jagħmel it‑trasferiment (ara, b’mod partikolari, is‑sentenza tas‑27 ta’ Novembru 2008, Juuri, C‑396/07, Ġabra p. I‑8883, punt 28 u l‑ġurisprudenza ċċitata). L‑għan tal‑imsemmija direttiva huwa li tkun iggarantita, sakemm huwa possibbli, il‑kontinwazzjoni tal‑kuntratti jew tar‑relazzjonijiet ta’ xogħol, mingħajr tibdil, ma’ min isir lilu t‑trasferiment, sabiex jiġi evitat li l‑ħaddiema kkonċernati jitqiegħdu f’pożizzjoni inqas favorevoli sempliċiment minħabba t‑trasferiment (ara, b’analoġija, fir‑rigward tad‑Direttiva 77/187, is‑sentenzi tas‑17 ta’ Diċembru 1987, Ny Mølle Kro, 287/86, Ġabra p. 5465, punt 25, u tas‑26 ta’ Mejju 2005, Celtec, C‑478/03, Ġabra p. I‑4389, punt 26).
27 Għalhekk, kif jirriżulta mit‑termini stess tal‑ewwel paragrafu tal‑Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2001/23, il‑protezzjoni li l‑imsemmija direttiva hija intiża sabiex tiżgura tikkonċerna biss l‑impjegati li għandhom kuntratt ta’ xogħol jew relazzjoni ta’ xogħol li tkun teżisti fid‑data tat‑trasferiment.
28 F’dan ir‑rigward, il‑Qorti tal‑Ġustizzja ddeċidiet, fir‑rigward tad‑Direttiva 77/187, li, ħlief għal dispożizzjoni kuntrarja speċifika, peress li l‑benefiċċju ta’ din id‑direttiva jista’ jiġi invokat biss mill‑impjegati li l‑kuntratt tagħhom jew ir‑relazzjoni ta’ xogħol tagħhom tkun għadha fis‑seħħ fid‑data tat‑trasferiment, l‑eżistenza jew le tal‑kuntratt jew ta’ relazzjoni ta’ xogħol f’din id‑data għandha tiġi evalwata skont id‑dritt nazzjonali, taħt riżerva, madankollu, li jiġu osservati r‑regoli obbligatorji tal‑imsemmija direttiva dwar il‑protezzjoni tal‑impjegati kontra t‑tkeċċija minħabba t‑trasferiment (ara s‑sentenza tal‑15 ta’ Ġunju 1988, Bork International et, 101/87, Ġabra p. 3057, punt 17).
29 F’dan l‑aħħar rigward, għandu jiġi rrelevat li, skont l‑Artikoli 4(1) tad‑Direttiva 2001/23, it‑trasferiment ta’ impriża, ta’ stabbiliment jew ta’ parti minn impriża jew ta’ stabbiliment ma jikkostitwix fih innifsu raġuni għal tkeċċija għal min jagħmel it‑trasferiment jew min lilu jsir it‑trasferiment.
30 Konsegwentement, l‑impjegati tal‑impriża li l‑kuntratt ta’ xogħol tagħhom jew ir‑relazzjoni ta’ xogħol intemm b’effett minn data qabel dik tat‑trasferiment bi ksur tal‑Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 2001/23 għandhom jiġu kkunsidrati li għadhom impjegati mill‑impriża fid‑data tat‑trasferiment, bil‑konsegwenza, b’mod partikolari, li l‑obbligi ta’ min iħaddem fir‑rigward tagħhom huma ttrasferiti kompletament mingħand min jagħmel it‑trasferiment lil min lilu jsir it‑trasferiment, skont l‑Artikolu 3(1) tal‑imsemmija direttiva (ara, b’analoġija, is‑sentenza Bork International et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 18).
31 Kif jirriżulta mid‑deċiżjoni tar‑rinviju, ir‑rikorrent fil‑kawża prinċipali kien tqiegħed għad‑dispożizzjoni tal‑Kunsill, sa mit‑3 ta’ Settembru 1998, fil‑kuntest ta’ diversi kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat konklużi mal‑kumpannija ta’ xogħol temporanju Daoust, u wara, sa mill‑15 ta’ Jannar 2001, ma’ Randstad. Il‑kuntratt ta’ xogħol tiegħu ma’ Randstad intemm fl‑20 ta’ Diċembru 2002, għalhekk qabel ma sar it‑trasferiment tal‑attività li kien assenjat lilha, li sar fl‑1 ta’ Jannar 2003, u ma saritlu l‑ebda offerta ta’ kuntratt ta’ xogħol temporanju minn dak li kien iħaddmu qabel wara din id‑data. Barra minn hekk, l‑ebda element tal‑fajl ma jindika li kien hemm xi tip ieħor ta’ relazzjoni bejn Randstad u J. Briot fid‑data tat‑trasferiment.
32 F’dan ir‑rigward, meta jikkonkludi kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat, l‑impjegat huwa kompletament konxju li l‑kuntratt ta’ xogħol jintemm, ipso facto, fiż‑żmien previst skont il‑kuntratt. Sa mill‑bidu ta’ din ir‑relazzjoni kuntrattwali, huwa għandu jistenna li l‑parti l‑oħra se tuża d‑dritt tagħha li ttemm din ir‑relazzjoni, fid‑data ta’ skadenza tal‑kuntratt.
33 Minn dan jirriżulta li, bħala regola, il‑ħaddiem ma għandux id‑dritt għal tiġdid tal‑kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat. Il‑fatt li d‑data ta’ skadenza ta’ tali kuntratt tippreċedi d‑data prevista għat‑trasferiment tal‑attività li jkun assenjat lilha l‑impjegat ma hijiex tat‑tip li toħloq tali dritt.
34 Sabiex isir it‑tiġdid, għalhekk, huwa neċessarju li jsir ftehim ieħor ta’ volontajiet bejn min iħaddem u l‑impjegat. Min‑naħa l‑oħra, fil‑każ ta’ tkeċċija, il‑kuntratt ta’ xogħol jew ir‑relazzjoni ta’ xogħol jintemm b’deċiżjoni unilaterali ta’ min iħaddem. Għalhekk, għandu jiġi kkonstatat li n‑nuqqas ta’ tiġdid ta’ kuntratt ta’ xogħol temporanju għal żmien determinat, minħabba n‑nuqqas ta’ ftehim ta’ volontajiet ġdid bejn min iħaddem u l‑impjegat, ma jistax jitqabbel ma’ tkeċċija fis‑sens tal‑Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 2001/23 (ara, b’analoġija, is‑sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2001, Jiménez Melgar, C‑438/99, Ġabra p. I‑6915, punt 45).
35 Minn dak li jippreċedi jirriżulta li, f’ċirkustanzi bħal dawk fil‑kawża prinċipali, in‑nuqqas ta’ tiġdid ta’ kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat, li ntemm, minħabba li t‑terminu miftiehem jiskadi, f’data qabel dik tat‑trasferiment tal‑attività li kien assenjat lilha l‑impjegat għal żmien determinat ikkonċernat, ma jiksirx il‑projbizzjoni stabbilita fl‑Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 2001/23.
36 Fl‑aħħar nett, hemm lok li jiġi ppreċiżat li din is‑soluzzjoni inkwantu l‑Qorti tal‑Ġustizzja tiddeċiedi biss dwar l‑applikabbiltà tad‑Direttiva 2001/23, ma tippreġudika la l‑protezzjoni li impjegat temporanju bħar‑rikorrent fil‑kawża prinċipali, jista’, jekk ikun il‑każ, jibbenefika minnha kontra l‑użu illegali tal‑kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat suċċessivi skont dispożizzjonijiet oħra tad‑dritt tal‑Unjoni, b’mod partikolari d‑Direttiva tal‑Kunsill 1999/70/KE, tat‑28 ta’ Ġunju 1999, dwar il‑ftehim qafas dwar xogħol għal żmien fiss konkluż mill‑ETUC, mill‑UNICE u miċ‑CEEP (ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 368), u lanqas l‑interpretazzjoni li għandha tingħata lil dawn tal‑aħħar mill‑Qorti tal‑Ġustizzja.
37 Fid‑dawl tal‑kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir‑risposta għat‑tieni domanda magħmula għandha tkun li, f’ċirkustanzi bħal dawk fil‑kawża prinċipali, meta kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat ta’ impjegat temporanju jintemm, minħabba li t‑terminu miftiehem jiskadi, f’data qabel dik tat‑trasferiment tal‑attivita li kien assenjat lilha l‑impjegat għal żmien determinat, in‑nuqqas ta’ tiġdid tal‑imsemmi kuntratt minħabba dan it‑trasferiment ma jiksirx il‑projbizzjoni stabbilita fl‑Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 2001/23. Għalhekk, l‑imsemmi impjegat ma għandux jiġi kkunsidrat li għadu għad‑dispożizzjoni tal‑impriża utenti fid‑data tal‑imsemmi trasferiment.
Fuq l‑ewwel u t‑tielet domandi
38 Peress li, għar‑raġunijiet esposti fil‑kuntest tar‑risposta għat‑tieni domanda, impjegat li jinsab f’tali sitwazzjoni bħal dik tar‑rikorrent fil‑kawża prinċipali ma jistax jibbenefika mill‑garanziju previsti mid‑Direttiva 2001/23, ma hemmx lok li tingħata risposta għall‑ewwel u għat‑tielet domanda li saru.
Fuq l‑ispejjeż
39 Peress li l‑proċedura għandha, fir‑rigward tal‑partijiet fil‑kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il‑qorti tar‑rinviju, hija din il‑qorti li tiddeċiedi fuq l‑ispejjeż. L‑ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal‑osservazzjonijiet lill‑Qorti tal‑Ġustizzja, barra dawk tal‑imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il‑motivi, Il‑Qorti tal‑Ġustizzja (Is‑Seba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
F’ċirkustanzi bħal dawk fil‑kawża prinċipali, meta kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat ta’ impjegat temporanju jintemm, minħabba li t‑terminu miftiehem jiskadi, f’data qabel dik tat‑trasferiment tal‑attivita li kien assenjat lilha l‑impjegat għal żmien determinat, in‑nuqqas ta’ tiġdid tal‑imsemmi kuntratt minħabba dan it‑trasferiment ma jiksirx il‑projbizzjoni stabbilita fl‑Artikolu 4(1) tad‑Direttiva tal‑Kunsill 2001/23/KE, tat‑12 ta’ Marzu 2001, dwar l‑approssimazzjoni tal‑liġijiet tal‑Istati Membri relatati mas‑salvagwardja tad‑drittijiet tal‑impjegati fil‑każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji. Għalhekk, l‑imsemmi impjegat ma għandux jiġi kkunsidrat li għadu għad‑dispożizzjoni tal‑impriża utenti fid‑data tal‑imsemmi trasferiment.
Firem
* Lingwa tal‑kawża: il‑Franċiż.
Full & Egal Universal Law Academy