KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
CRUZ VILLALÓN
ippreżentati fid-9 ta’ Ġunju 2011 (1)
Kawża C-138/10
“DP grup” EOOD
vs
Direktor na Agentsia “Mitnitsi”
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Administrativen sad Sofia-grad (il-Bulgarija)]
“Unjoni doganali – Regolament (KEE) Nru 2913/92 – Aċċettazzjoni mill-awtorità doganali tad-dikjarazzjoni doganali – Portata ta’ din l-aċċettazzjoni – Assimilazzjoni ta’ din l-aċċettazzjoni ma’ deċiżjoni amministrattiva – Artikolu 4 tar-Regolament Nru 2913/92 – Aċċettazzjoni provviżorja tad-dikjarazzjoni sal-verifika suċċessiva tad-dettalji wara l-eżami tal-merkanzija – Natura kontestabbli tal-aċċettazzjoni – Aċċess għall-ġustizzja tal-qrati nazzjonali”
1. B’din it-talba għal deċiżjoni preliminari, l-Administrativen sad Sofia-grad (il-Bulgarija) tagħmel tliet domandi dwar, primarjament, l-interpretazzjoni tal-Artikoli 4, 62 u 63 tar-Regolament (KEE) Nru 2913/92 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (2). Id-domandi jirrigwardaw konkretament il-kunċett ta’ “aċċettazzjoni tad-dikjarazzjonijiet doganali”, att tal-amministrazzjoni doganali li dwaru l-Qorti tal-Ġustizzja hija mistiedna tiddeċiedi fuq in-natura u l-kontenut tiegħu, kif ukoll fuq in-natura kontestabbli tiegħu quddiem il-qrati nazzjonali.
2. Id-diffikultà prinċipali ta’ din il-kawża qiegħda fin-natura mħallta tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali, billi fin-nofs hemm att espress f’dokument fiżiku u standardizzat mid-dritt tal-Unjoni stess, li fih jinġabru diversi dikjarazzjonijiet ta’ volontà: minn naħa dik ta’ min jagħmel id-dikjarazzjoni tal-merkanzija u min-naħa l-oħra dik tal-awtoritajiet doganali. Il-kwistjonijiet imqajmin quddiem l-Administrativen sad Sofia-grad joriġinaw mill-format partikolari tad-dokument li jirrifletti l-att li huwa s-suġġett tal-kwistjoni.
I – Il-kuntest ġuridiku
3. L-Artikolu 4(5) tar-Regolament Nru 2913/92 jiddefinixxi t-terminu “deċiżjoni” bil-mod li ġej:
“‘Deċiżjoni’ tfisser kull att uffiċjali mill-awtoritajiet doganali li għandu x’jaqsam ma’ regoli doganali li jagħtu deċiżjoni dwar każ partikolari, dan l-att ikollu effetti legali fuq persuna waħda jew persuni speċifiċi u identifikabbli; dan it-terminu jkopri fost oħrajn informazzjoni li torbot dwar it-tariffa skond it-tifsira ta’ l-Artikolu 12”.
4. Għal dak li jirrigwarda d-deċiżjonijiet li jagħtu drittijiet lill-individwi, l-Artikolu 8(1) tar-regolament imsemmi iktar ’il fuq jistabbilixxi sistema partikolari għall-finijiet tal-annullament tagħhom.
“Deċiżjoni favorevoli għall-persuna involuta għandha tkun annullata jekk tkun inħarġet skond il-bażi ta’ informazzjoni żbaljata jew mhux kompluta u:
– l-applikant kien jaf jew kellu raġonevolment ikun jaf illi l-informazzjoni kienet żbaljata jew mhux kompluta, u
– deċiżjoni bħal dik ma setgħetx tittieħed skond il-bażi ta’ informazzjoni tajba u kompluta.”
5. Is-sistema tad-dikjarazzjonijiet doganali, kif ukoll tal-aċċettazzjoni tagħhom u tal-emenda suċċessiva tagħhom, hija stabbilita fl-Artikoli 62 et seq tar-Regolament Nru 2913/92 minn fejn jirriżultaw, għall-finijiet ta’ din il-proċedura, id-dispożizzjonijiet li ġejjin:
“L-Artikolu 62
1. Dikjarazzjonijiet bil-miktub għandhom isiru fuq formola li tikkorrispondi mal-kampjun uffiċjali preskritt għal dak l-għan. Għandhom jiġu ffirmati u jkun fihom id-dettalji neċessarji għall-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jirregolaw il-proċedura doganali li għaliha l-merkanzija tkun dikjarata.
2. Id-dikjarazzjoni għandha tkun akkumpanjata mid-dokumenti kollha meħtieġa għall-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jirregolaw il-proċedura doganali li għaliha l-merkanzija tkun dikjarata.
[…]
L-Artikolu 63
Dikjarazzjonijiet li josservaw il-kondizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 62 għandhom jiġu aċċettati immedjatament mill-awtoritajiet doganali, sakemm il-merkanzija li għaliha jirreferu jiġu preżentati lid-dwana.
[…]
L-Artikolu 65
Id-dikjarazzjoni [Il-persuna li tagħmel id-dikjarazzjoni] għandha, fuq talba tiegħu [tagħha], tkun awtorizzata sabiex temenda waħda jew aktar mid-dettalji tad-dikjarazzjoni wara li tkun ġiet aċċettata mid-dwana. L-emenda m’għandux ikollha l-effett li tirrendi d-dikjarazzjoni applikabbli għal merkanzija ħlief dik li oriġinarjament kienet tkopri.
Iżda, ebda emenda m’għandha tiġi permessa meta l-awtorizzazzjoni [it-talba għal tali emenda] tintbagħat wara li l-awtoritajiet doganali :
a) ikunu informaw lil min għamel id-dikjarazzjoni li bi ħsiebhom jeżaminaw il-merkanzija; jew
b) ikunu stabbilew li d-dettalji konċernati m’humiex korretti; jew,
c) ikunu ħelsu l-merkanzija.
[…]
L-Artikolu 66
1. L-awtoritajiet doganali għandhom, fuq talba ta’ min jagħmel id-dikjarazzjoni, jinvalidaw dikjarazzjoni diġà milqugħa meta min jagħmel id-dikjarazzjoni jippreżenta prova li merkanzija ġiet dikjarata bi żball għall-proċedura doganali koperta b’dik id-dikjarazzjoni jew li, b’riżultat ta’ ċirkostanzi speċjali, it-tqegħid tal-merkanzija taħt il-proċedura doganali li għaliha ġiet dikjarata m’għadux ġustifikat.
Madankollu, meta l-awtoritajiet doganali jkunu informaw lil min jagħmel id-dikjarazzjoni bil-ħsieb tagħhom li jeżaminaw il-merkanzija, talba għal invalidazzjoni tad-dikjarazzjoni m’għandhiex tiġi aċċettata sa wara li jkun sar l-eżami.
2. Id-dikjarazzjoni m’għandhiex tiġi invalidata wara li l-merkanzija tkun ġiet meħlusa, ħlief f’każijiet definiti skond il-proċedura tal-kumitat.
3. L-invalidazzjoni tad-dikjarazzjoni għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet penali fis-seħħ.
[…]
L-Artikolu 68
Għall-verifika tad-dikjarazzjonijiet li jkunu aċċettaw, l-awtoritajiet doganali jistgħu:
a) jeżaminaw id-dokumenti li jkopru d-dikjarazzjoni u d-dokumenti li jakkompanjawha. L-awtoritajiet doganali jistgħu jitolbu lil min jagħmel id-dikjarazzjoni biex jippreżenta dokumenti oħra bl-iskop li jivverifikaw l-akkuratezza tad-dettalji li jkunu jinsabu fid-dikjarazzjoni;
b) jeżaminaw il-merkanzija u jieħdu kampjuni għall-analiżi jew għal eżami akkurat.
[…]
L-Artikolu 71
1. Ir-riżultati tal-verifika tad-dikjarazzjoni għandhom jintużaw għall-iskopijiet ta’ l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jirregolaw il-proċedura doganali li taħtha tpoġġiet il-merkanzija.
2. Fejn id-dikjarazzjoni ma tiġix verifikata, id-dispożizzjonijiet li ssir referenza għalihom fil-paragrafu 1 għandhom jiġu applikati skond il-bażi tad-dettalji li jkunu jinsabu fid-dikjarazzjoni.
[…]
L-Artikolu 78
1. L-awtoritajiet doganali jistgħu, fuq inizjattiva tagħhom jew fuq talba ta’ min jagħmel id-dikjarazzjoni, jemendaw id-dikjarazzjoni wara l-ħelsien tal-merkanzija.
2. L-awtoritajiet doganali jistgħu, wara li jeħilsu l-merkanzija u sabiex jissodisfaw ruħhom li d-dettalji li jinsabu fid-dikjarazzjoni huma eżatti, jispezzjonaw id-dokumenti kummerċjali u data li għandha x’taqsam ma’ l-operazzjonijiet ta’ importazzjoni u esportazzjoni fir-rigward tal-merkanzija konċernata jew operazzjonijiet kummerċjali sussegwenti li jinvolvu dik il-merkanzija. Spezzjonijiet bħal dawk jistgħu jsiru fil-fond tad-dikjarant, ta’ kull persuna oħra direttament jew indirettament involuta f’dawk l-operazzjonijiet f’kapaċità kummerċjali jew ta’ kull persuna oħra li jkollha f’idejha d-dokument u d-data imsemmija għal skopijiet kummerċjali. Dawk l-awtoritajiet jistgħu ukoll jeżaminaw il-merkanzija meta jkun għadu possibbli li din tkun prodotta.
3. Fejn reviżjoni tad-dikjarazzjoni jew eżami wara l-ħelsien tal-merkanzija jindika illi d-dispożizzjonijiet li jirregolaw il-proċedura ta’ dwana involuta ġew applikati fuq il-bażi ta’ informazzjoni skorretta jew mhux sħiħa, l-awtoritajiet doganali għandhom, skond kull dispożizzjoni stipulata, jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jirregolarizzaw is-sitwazzjoni, wara li tkun ikkunsidrata l-informazzjoni ġdida disponibbli għalihom.”
II – Il-fatti
6. Fit-13 ta’ Marzu 2007, il-kumpannija “DP grup” EOOD (iktar ’il quddiem “DP grup”), ippreżentat fl-Uffiċċju Doganali ta’ Kremikovtsi, permezz tal-formula rilevanti, dikjarazzjoni doganali dwar l-importazzjoni ta’ merkanzija ġejja mill-Brażil, bid-deskrizzjoni ta’ “koxxa tad-dundjan disossata u ffriżata, ipproċessata bi bżar abjad”. Id-dikjarazzjoni kienet ġiet aċċettata fl-istess jum, bin-numru 07BG005102H0019921 fil-kaxxa nru 2 tal-formula relattiva bit-timbru personali nru 1341 u bil-firma tal-awtorità doganali. Indipendentement minn dan, l-uffiċjal tad-dwana li rċieva d-dikjarazzjoni kiteb dan li ġej fuq in-naħa ta’ wara tal-formula:
“Saret verifika tad-dokumenti dwar il-kaxxa nru 44, skont l-Artikolu 218 tar-Regolament ta’ applikazzjoni tal-Kodiċi Doganali. Il-kodiċi tal-merkanzija fil-kaxxa 33 jikkorrispondi mad-deskrizzjoni tal-merkanzija fil-kaxxa nru 31 u mat-TARIC. Valur doganali stabbilit skont l-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali. Il-merkanzija ma tibbenefikax minn trattament preferenzjali. Ġew sodisfatti l-kundizzjonijiet biex il-merkanzija titpoġġa taħt sistema ta’ ‛rilaxx għall-konsum’. Verbal nru 120/13.03.2007, dwar verifika doganali fil-fond fl-ajruport ta’ Sofia. Billi ġiet issuspettata klassifikazzjoni tariffarja skorretta, ittieħdu kampjuni biex jiġu analizzati mil-laboratorju kimiku ċentrali, talba nru 1/13.03.07. Depożitu ta’ garanzija. Perizja nru 00005/14.03.07 tal-laboratorju kimiku ċentrali. Evalwazzjoni nru 4417/190/17.04.2007 tal-amministrazzjoni ċentrali tad-dwana dwar il-klassifikazzjoni tariffarja.”
7. Fil-25 ta’ Marzu 2007, l-uffiċjal tad-dwana ppermetta r-rilaxx tal-merkanzija.
8. Fir-rigward tal-analiżi tal-laboratorju, l-awtorità doganali għarrfet lil DP grup, b’ittra tas-17 ta’ April 2007, li kienet ġiet ikkonstatata irregolarità fid-dikjarazzjoni doganali, jiġifieri klassifikazzjoni tariffarja mhux konformi tal-merkanzija, u għaldaqstant imponiet sanzjoni pekunjarja.
9. Il-kumpannija DP grup ikkontestat l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali quddiem l-Administrativen sad Sofia-grad u bbażat ruħha fuq il-fatt li min għamel id-dikjarazzjoni, jiġifieri hija stess, ma kinitx indikat l-intestatura tariffarja t-tajba, li din l-intestatura tariffarja kienet ġiet aċċettata mill-awtorità doganali u li kienet “ikkonfermat il-kodiċi tariffarju tal-merkanzija” permezz tal-firma ta’ aċċettazzjoni li, fil-fehma tagħha, tikkostitwixxi motiv ta’ nullità.
10. Fil-21 ta’ Lulju 2008, l-Administrativen sad Sofia-grad tat digriet fejn ikkonstatat li r-rikors kien inammissibbli għar-raġuni li l-att tal-awtorità doganali ma kienx att kontestabbli. B’risposta għar-rikors ippreżentat minn DP grupp kontra d-digriet ta’ inammissibbiltà, il-Varhoven administrativen sad annullat dak id-digriet ta’ inammissibbiltà tal-Administrativen sad Sofia-grad u bagħtet lura l-kawża quddiem din il-qorti tal-aħħar sabiex tiddeċiedi l-mertu.
11. F’dan l-istadju tal-proċedura ġudizzjarja nazzjonali, l-Administrativen sad Sofia-grad iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha sabiex tressaq talba għal deċiżjoni preliminari.
III – Id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
12. It-talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-15 ta’ Marzu 2010, tirrigwarda t-tliet domandi li ġejjin:
“1) L-Artikolu 63 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità għandu, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, jiġi interpretat fis-sens li jimponi fuq l-awtorità doganali l-obbligu li tillimita ruħha għall-verifika tal-konformità tad-dikjarazzjoni doganali mal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 62 ta’ dan ir-regolament, billi tivverifika biss id-dokumenti kif stipulat fl-Artikolu 68 ta’ dan ir-regolament, u [billi] tibbaża ruħha biss fuq id-dokumenti ppreżentati sabiex tiddeċiedi dwar l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali, meta jkun hemm xi dubju dwar ir-rilevanza tal-kodiċi tariffarju tal-merkanzija u meta evalwazzjoni speċjalizzata hija neċessarja sabiex jiġi ddeterminat dan il-kodiċi?
2) Id-deċiżjoni tal-awtorità doganali dwar l-aċċettazzjoni immedjata tad-dikjarazzjoni doganali skont l-Artikolu 63 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità għandha, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, tiġi kkunsidrata bħala deċiżjoni ta’ awtorità doganali fis-sens tal-Artikolu 4(5) flimkien mal-ewwel inċiż tal-Artikolu 8(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, u dan b’mod partikolari safejn tirrigwarda il-kontenut kollu tad-dikjarazzjoni doganali, fejn ikun hemm preżenti, fl-istess ħin, [iċ-]ċirkustanzi li ġejjin:
a. id-deċiżjoni tal-awtorità doganali, relatata mal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali, ittieħdet biss abbażi tad-dokumenti ppreżentati flimkien mad-dikjarazzjoni;
b. fit-twettiq tal-verifiki meħtieġa qabel l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali, kien hemm suspett dwar l-ineżatezza tal-kodiċi tariffarju ddikjarata għall-merkanzija;
c. fit-twettiq tal-verifiki meħtieġa qabel l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali, kien hemm suspett dwar l-ineżatezza tal-kodiċi tariffarju ddikjarata għall-merkanzija;
d. fil-verifika qabel l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni, ittieħed kampjun sabiex jiġi eżaminat fid-dawl tad-determinazzjoni korretta tal-kodiċi tariffarja tal-merkanzija?
3) L-Artikolu 63 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità għandu, fiċ-ċirkustanzi fil-kawża prinċipali, jiġi interpretat fis-sens li:
a. huwa permess li tiġi kkontestata ġudizzjarjament il-legalità tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali, wara li l-merkanzija titqiegħed fil-libera ċirkulazzjoni, jew
b. l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali ma tistax tkun suġġetta għal rikors, minħabba li din tirreġistra biss id-dikjarazzjoni tal-merkanzija lill-awtoritajiet doganali u tiddetermina l-mument meta jibda d-dejn doganali għall-importazzjoni u li ma tikkostitwixxix deċiżjoni ta’ awtorità doganali dwar kwistjonijiet li jirrigwardaw il-klassifikazzjoni tariffarja korretta u l-ammont tad-dazji doganali dovuti skont din id-dikjarazzjoni?”
13. Apparti r-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Bulgaru, il-Gvern Spanjol, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi u l-Gvern Ċek ippreżentaw osservazzjonijiet fit-termini stabbiliti fl-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja.
14. Ir-rappreżentant tal-konvenut kif ukoll l-aġenti tal-Kummissjoni, tal-Gvern Bulgaru, tal-Gvern Spanjol u tal-Gvern Ċek ippreżentaw l-osservazzjonijiet orali tagħhom waqt is-seduta tas-17 ta’ Marzu 2011.
IV – Analiżi tad-domandi preliminari
A – Kunsiderazzjonijiet preliminari
15. B’dawn it-tliet domandi, il-qorti tar-rinviju qed titlobna nirrispondu mistoqsijiet differenti dwar il-kontenut, il-portata u n-natura ġuridika tal-atti tal-awtoritajiet doganali fir-rigward tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali.
16. Biex tingħata risposta utli għal dawn id-domandi, jidhirli li l-ewwel nett jeħtieġ jitfakkru l-elementi fundamentali tal-proċedura doganali, kif inhuma attwalment stabbiliti fir-Regolament Nru 2913/92.
17. Il-ħolqien ta’ tariffa komuni fit-territorju tal-Unjoni ġab il-ħtieġa tal-adozzjoni ta’ sistema komuni applikabbli għall-proċeduri ta’ dħul, ta’ ħruġ u ta’ tranżitu tal-merkanzija fis-suq intern (3). Għal dan l-iskop, ir-Regolament Nru 2913/92, li rriformula t-testi regolamentari anterjuri, jistabbilixxi li kull merkanzija għandha tiġi inkluża f’waħda mis-sistemi doganali enumerati fl-Artikolu 4(16). L-att li bis-saħħa tiegħu l-merkanzija titpoġġa taħt sistema doganali partikolari, bil-konsegwenzi ġuridiċi kollha li dan ifisser, huwa “dikjarazzjoni” tal-importatur, li tista’ ssir bil-miktub, bl-użu ta’ proċess informatiku jew b’dikjarazzjoni verbali (4).
18. Din id-dikjarazzjoni ma hijiex metodu sekondarju tal-proċedura doganali peress li din tinvolvi effetti ġuridiċi importanti. Il-kontenut tagħha, li hija l-persuna li tippreżenta l-merkanzija li għandha tistabbilixxih, jikkundizzjona s-sistema doganali applikabbli flimkien mad-dazji doganali rilevanti, ħaġa din li, b’ċertu mod, tirrendiha bħala “ritratt istantanju” tas-suġġett tal-proċedura. Għal dan il-għan, l-Annessi 31 sa 34 tar-Regolament (KEE) Nru 2454/93 (5) jistabbilixxu l-formati preċiżi tad-dokument li fuqu hija stabbilita d-dikjarazzjoni bl-indikazzjoni b’mod ċar fil-kaxxi previsti għal dan l-iskop tad-data li għandha tiġi pprovduta lill-amministrazzjoni doganali sabiex tkun tista’ tieħu d-deċiżjonijiet rilevanti.
19. Għalhekk id-dikjarazzjoni li għandna quddiemna tikkonforma ma’ kontenut preċiż u standardizzat mingħajr ma jkun meħtieġ, għal raġunijiet ta’ effettività, li jiżdiedu elementi oħrajn ma’ dawk enumerati fl-Artikolu 62 tar-Regolament 2913/92. Din id-dispożizzjoni teħtieġ biss li d-dikjarazzjoni tkun iffirmata minn min jagħmel id-dikjarazzjoni u li d-“dokumenti kollha meħtieġa għall-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jirregolaw il-proċedura doganali” rilevanti jkunu mehmuża.
20. Din ir-riġidità hija meħtieġa sabiex jiġu rrikonċiljati l-għanijiet ta’ għaġla u ta’ ċertezza legali li janimaw is-sistemi doganali. Minħabba l-problemi burokratiċi evidenti li jqajmu applikazzjoni rigoruża tar-regoli doganali u l-verifika tal-osservanza tagħhom, ir-Regolament Nru 2913/92 jimponi fuq min jagħmel id-dikjarazzjoni li dan jipprovdi esklużivament ċerta data preċiża ħafna (6). Fl-istess ħin, id-dikjarazzjoni ma tistax tiġi emendata ħlief fil-każijiet meta l-awtoritajiet doganali ma jkunux eżaminaw il-merkanzija jew ma jkunux awtorizzaw ir-rilaxx tagħha. Għalhekk, min jagħmel id-dikjarazzjoni huwa inċentivat biex jipprovdi informazzjoni vera u eżatta għaliex fin-nuqqas ta’ dan tista’ tiġi imposta sanzjoni fuqu (7).
21. Barra minn hekk, l-awtoritajiet amministrattivi huma obbligati li jaċċettaw minnufih id-dikjarazzjoni meta l-kundizzjonijiet enumerati fl-Artikolu 62 tar-Regolament Nru 2913/92 jiġu sodisfatti u l-merkanzija tkun ġiet ippreżentata fid-dwana. L-“aċċettazzjoni” tad-dikjarazzjoni hija att ukoll, din id-darba tal-awtoritajiet doganali, li l-konsegwenzi ġuridiċi tagħha huma importanti. L-iktar konsegwenza importanti minn dawn hija waħda ta’ żmien billi r-regola hija li d-data ta’ aċċettazzjoni hija d-data li għandha tiġi kkunsidrata għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet kollha li jirregolaw is-sistema doganali li fir-rigward tagħha l-merkanzija tiġi ddikjarata (8). Għalhekk, wara l-aċċettazzjoni ta’ din id-dikjarazzjoni, min jagħmel id-dikjarazzjoni huwa awtorizzat, fuq talba tiegħu, li jemenda dettall jew iżjed tad-dikjarazzjoni (9), ħlief jekk l-awtoritajiet ikunu jridu jeżaminaw l-merkanzija jew inkella jqisu li d-dikjarazzjoni fiha data li ma hijiex eżatta.
22. Għaldaqstant, id-“dikjarazzjoni” hija l-att li bih jintalab li tibda l-proċedura doganali filwaqt li l-“aċċettazzjoni” tad-dikjarazzjoni hija l-att li bih din il-proċedura tinbeda formalment. Jista’ jingħad li ż-żewġ atti huma bħaż-żewġt uċuħ ta’ munita waħda, espressi simultanjament f’dokument wieħed li ż-żewġ entitajiet ikunu mlew. Madankollu, il-paralleliżmu taż-żewġ atti ma jċaħħadhomx min-natura awtonoma tagħhom. Għalkemm l-eżistenza tad-dikjarazzjoni hija ċertament kundizzjoni kostituttiva tal-aċċettazzjoni, din tal-aħħar xorta waħda tista’ tiġi kkunsidrata individwalment. Kull att għandu sistema partikolari għalih, huwa mħejji minn persuni differenti u għandu kontenuti differenti. Hija l-awtonomija tal-aċċettazzjoni li preċiżament tikkostitwixxi s-suġġett tat-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-qorti tar-rinviju, awtonomija li, kif ser ngħid iktar ’il quddiem, għandha konsegwenzi ġuridiċi preċiżi.
B – L-ewwel domanda preliminari
23. Bl-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-portata tal-Artikolu 63 tar-Regolament Nru 2913/92, li jgħid li meta d-dikjarazzjonijiet josservaw “il-kondizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 62”, dawn “għandhom jiġu aċċettati immedjatament mill-awtoritajiet doganali, sakemm il-merkanzija li għaliha jirreferu jiġu preżentati lid-dwana”. Il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk, fil-każ ta’ dubju dwar l-eżattezza tal-kodiċi tariffarju tal-merkanzija ddikjarata, meta tkun intalbet perizja mill-awtorità doganali biex jiġi ddeterminat dan il-kodiċi, l-aċċettazzjoni prevista fl-Artikolu 63 hijiex biss ir-rikonoxximent tal-osservanza tal-kundizzjonijiet formali enumerati fl-Artikolu 62 jew jekk, għall-kuntrarju, din hijiex ir-rikonoxximent ta’ verifika eżerċitata fuq elementi oħra tad-dikjarazzjoni.
24. Kif għidt fil-punti 20 u 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-għan tas-sistema standardizzata ta’ dikjarazzjoni u ta’ aċċettazzjoni huwa li jiġu ffaċilitati t-twettiq u l-verifika tal-formalitajiet doganali. Min jagħmel id-dikjarazzjoni huwa obbligat li jipprovdi ċerti elementi fil-mument tad-dikjarazzjoni, u l-aċċettazzjoni tikkonċerna biss il-verifika tal-preżenza tagħhom. L-awtomatiżmu huwa importanti għaliex joffri ċ-ċertezza legali lill-operaturi ekonomiċi u lill-amministrazzjoni, sa fejn jillimita s-setgħa diskrezzjonali tal-awtoritajiet fil-verifika tagħhom. Barra minn hekk, min jagħmel id-dikjarazzjoni huwa inċentivat biex jipprovdi informazzjoni fidila għar-realtà billi, f’każ kuntrarju, jekk jitqajmu dubji u jsir eżami, jitlef id-dritt tiegħu li jagħmel emenda. Għaldaqstant, ir-riġidità li huma suġġetti għaliha d-dikjarazzjoni u l-aċċettazzjoni hija premessa essenzjali tas-sistema (10).
25. Billi l-Artikolu 63 tar-Regolament Nru 2913/92 jeżiġi biss li jiġu pprovduti tliet elementi (il-firma, id-“dettalji neċessarji” u l-merkanzija) din id-dispożizzjoni tobbliga lill-awtorità li tagħti l-aċċettazzjoni hekk kif tikkonstata l-preżenza tagħhom. Kif jirriżulta mis-sinjifikat letterali ta’ dan l-artikolu, dan huwa att li jidħol fil-kuntest strett li jiċċirkonskrivi s-setgħa diskrezzjonali tal-awtorità doganali. Id-dikjarazzjoni mhux biss tiġi aċċettata, iżda tiġi aċċettata “immedjatament” meta tissodisfa l-“kondizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 62”, kif, fuq kollox, kien il-każ fil-kawża preżenti.
26. Għalhekk naraw li l-Artikolu 63 jipprekludi lill-awtoritajiet doganali milli jirrifjutaw l-aċċettazzjoni fuq il-bażi ta’ elementi li ma humiex enumerati f’dan l-artikolu. Mad-daqqa ta’ għajn, konklużjoni bħal din tista’ tidher pjuttost riġida, iżda jekk wieħed jeżamina l-proċedura fil-kumpless tagħha, is-soluzzjoni hija perfettament raġonevoli.
27. Fil-fatt, l-awtorità doganali li tikkunsidra li l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 63 ġew sodisfatti hija obbligata tagħti (“immedjatament”) l-aċċettazzjoni, iżda b’daqshekk ma jfissirx li hija ma jkollhiex il-possibbiltà li tivverifika ulterjorment jekk ir-regoli doganali ġewx irrispettati. Għall-kuntrarju, l-Artikolu 68 jippermetti lill-awtoritajiet doganali mhux biss li jagħmlu verifika tad-dokumenti tad-dikjarazzjoni u tad-dokumenti mehmużin magħha iżda wkoll li jeżaminaw il-merkanzija u jieħdu kampjuni biex jagħmlu verifika fil-fond. Din it-tieni possibbiltà, l-eżami tal-merkanzija, tippermetti lill-amministrazzjoni li tieħu l-miżuri xierqa fid-dawl ta’ riżultati fil-futur. Minn dan isegwi li l-awtorità doganali għandha limiti meta tagħmel il-verifiki tagħha fil-mument li tagħti l-aċċettazzjoni, iżda dan bl-ebda mod ma jillimita s-setgħa tagħha ta’ verifika tal-eżattezza tad-data li jkun ipprovda min jagħmel id-dikjarazzjoni.
28. Għaldaqstant, bħalma għamlu l-Istati Membri kollha li ppreżentaw osservazzjonijiet f’din il-proċedura għal deċiżjoni preliminari, nikkunsidra li l-Artikolu 63 imsemmi iktar ’il fuq jimponi limiti stretti fuq l-awtorità dognali għal dak li jirrigwarda l-verifika, limitu li jirrestrinġi s-setgħa tagħha ta’ verifika fuq id-dikjarazzjoni għall-kundizzjonijiet biss enumerati f’din id-dispożizzjoni. Issa, sa fejn, kif ippreċiżajt, xejn ma jipprekludi lill-awtoritajiet doganali milli jagħmlu eżami tal-merkanzija, eżami li r-riżultat tiegħu jista’ joħroġ wara r-rilaxx tagħha, in-natura stretta tal-verifika prevista fl-Artikolu 63 ma jostakolax il-poter ta’ verifika tal-amministrazzjoni (11). Għall-kuntrarju, is-sistema stabbilita fir-Regolament Nru 2913/92 tistabbilixxi proċedura ħafifa u standardizzata li madankollu tawtorizza r-regolarizzazzjoni tas-sitwazzjoni ġuridika, anki f’mument suċċessiv.
29. Għaldaqstant, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi l-ewwel domanda preliminari billi tiddikjara, għall-finijiet tal-“aċċettazzjoni” tad-dikjarazzjoni doganali, li l-Artikolu 63 tar-Regolament Nru 2913/93 għandu jiġi interpretat fis-sens li jimponi fuq l-awtorità doganali l-obbligu li tillimita ruħha għall-verifika tal-konformità tad-dikjarazzjoni doganali mal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 62 ta’ dan ir-regolament. Għal dan il-għan, l-awtorità għandha tivverifika biss id-dokumenti kif stipulat fl-Artikolu 63 ta’ dan ir-regolament, u għandha tibbaża ruħha biss fuq id-dokumenti preżentati biex tiddeċiedi dwar l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali.
C – It-tieni domanda preliminari
30. Imbagħad, il-qorti tar-rinviju tagħmel domanda dwar in-natura ġuridika tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni f’ċirkustanzi bħal dawk f’din il-kawża fejn l-awtoritajiet doganali, qabel ma jagħtu l-aċċettazzjoni, ikunu elevaw kampjuni tal-merkanzija biex jiżguraw li n-nomenklatura doganali ġiet applikata korrettament. B’mod iżjed konkret, il-qorti tar-rinviju qed tagħmel id-domanda lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tippreċiża jekk l-aċċettazzjoni, bħala att tal-awtoritajiet doganali, hijiex “deċiżjoni” skont l-Artikolu 4(5) tar-Regolament Nru 2913/92.
31. F’dan l-istadju, għandu jiġi kkonstatat li hemm differenza notevoli fil-pożizzjonijiet bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali, li ma hijiex ħaġa sorprendenti, iżda wkoll bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri li ppreżentaw osservazzjonijiet f’din il-proċedura. Għalkemm DP grup sostniet quddiem il-qorti tar-rinviju li l-aċċettazzjoni mogħtija mill-awtoritajiet doganali kienet “deċiżjoni”, bħalma sostnew ir-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni matul il-proċedura għal deċiżjoni preliminari, għall-kuntrarju l-konvenut, ir-Repubblika tal-Bulgarija, ir-Repubblika Ċeka u l-Pajjiżi l-Baxxi sostnew it-teżi inversa. Madankollu, kif ser nispjega iktar ’il quddiem, id-differenza fuq il-kriterji hija iktar formali milli fis-sustanza. Fil-fatt, bl-eċċezzjoni ta’ DP grup, kollha jikkunsidraw, għalkemm billi jressqu argumenti differenti, li l-kontestazzjoni tal-aċċettazzjoni ma tappoġġax il-konklużjonijiet fil-mertu tar-rikorrenti.
32. Huwa magħruf li l-Artikolu 4(5) tar-Regolament Nru 2913/92 jibbaża d-definizzjoni tad-“deċiżjoni” fuq il-kapaċità ta’ att li jipproduċi “effetti legali fuq persuna waħda jew persuni speċifiċi u identifikabbli”. Il-fatt li d-definizzjoni hija tant konċiża u bbażata fuq effetti li ma humiex speċifikati mill-istess regolament jispjega għaliex kien neċessarju li jkun hemm kriterji supplimentari sabiex tiġi kkonsolidata l-awtonomija tad-definizzjoni tal-kunċett. Għalhekk, fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Andrade (12), l-Avukat Ġenerali Fennelly kkunsidra li, minbarra l-kriterji fl-Artikolu 4(5) imsemmija iktar ’il fuq, “deċiżjoni” għandha tkun “att li jesprimi l-eżerċizzju ta’ evalwazzjoni jew setgħa diskrezzjonali”, jiġifieri “att adottat wara l-kunsiderazzjoni ta’ diversi fatturi u, skont id-dritt Komunitarju, dak l-att għandu jindika r-raġunijiet jew motivi li wasslu għal dak l-eżerċizzju ta’ setgħa diskrezzjonali biex id-destinatarju tal-att ikun f’pożizzjoni li jikkontesta b’mod utli l-validità tiegħu” (13).
33. Skont id-definizzjoni proposta mill-Avukat Ġenerali Fennelly, li l-Qorti tal-Ġustizzja adottat meta aċċettat din is-soluzzjoni fil-kawża inkwistjoni, nikkunsidra li, biex att tal-awtorità doganali jkun “deċiżjoni”, l-att għandu jidentifika destinatarju, għandu jkollu effetti ġuridiċi u għandu jkun ukoll l-espressjoni u r-riżultat tal-eżerċizzju ta’ setgħa diskrezzjonali.
34. Fir-rigward tal-identifikazzjoni tad-destinatarju, huwa ċar li l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni dejjem tissodisfa din il-kundizzjoni, billi waħda mill-kundizzjonijiet imposti mill-Artikolu 62 hija li d-dokument ikollu l-firma ta’ min jagħmel id-dikjarazzjoni. Jekk ma jkunx hemm identifikazzjoni tal-persuna fid-dikjarazzjoni, ma jistax ikun hemm aċċettazzjoni, għaldaqstant din il-persuna dejjem tkun identifikata.
35. Għalhekk, irrispettivament minn jekk tingħatalux jew le, l-aċċettazzjoni għandha effetti ġuridiċi għal dan id-destinatarju. Fl-ewwel każ, l-aċċettazzjoni tindika d-data li minnha titwieled ir-relazzjoni ġuridika doganali u minn dak il-mument jirriżultaw id-drittijiet stabbiliti fis-sistema doganali rilevanti (14). Fit-tieni każ, ir-rifjut li tingħata l-aċċettazzjoni tipprekludi l-merkanzija milli tkun suġġetta għal sistema doganali, liema ħaġa għandha konsegwenzi ekonomiċi importanti u, għaldaqstant, ġuridiċi wkoll. Għalhekk, l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali għandha effetti ġuridiċi fis-sens tal-Artikolu 4(5) tar-Regolament Nru 2913/92.
36. Fl-aħħar nett, għandu jiġi eżaminat jekk id-deċiżjoni ta’ aċċettazzjoni tal-awtorità doganali hijiex diskrezzjonali. Din in-natura diskrezzjonali tista’ tkun ir-riżultat ta’ proċess konjittiv li jolqot il-fatti li fir-rigward tagħhom tapplika d-dispożizzjoni jew ta’ kunsiderazzjoni ġuridika dwar il-konsegwenza ġuridika ta’ dan il-proċess (15). Minn dan il-lat, in-natura diskrezzjonali tidher fil-mument tal-applikazzjoni tar-regola għall-fatti jew meta jiġu ddeterminati l-konsegwenzi ta’ din l-applikazzjoni, fejn il-konsegwenzi jista’ jkollhom iktar minn soluzzjoni waħda.
37. Fil-każ ta’ aċċettazzjonijiet ta’ dikjarazzjoni doganali, huwa ċar li n-natura diskrezzjonali tinsab fil-fatti, kif jirriżulta wkoll mill-Artikoli 62 u 63 tar-Regolament Nru 2913/92. L-awtorità doganali għandha taċċetta d-dikjarazzjoni meta t-tliet kundizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq jiġu sodisfatti: id-dikjarazzjoni tkun iffirmata, id-dettalji neċessarji għall-applikazzjoni tas-sistema doganali rilevanti jkunu ngħataw u l-merkanzija tkun ġiet ippreżentata. Mit-tliet kundizzjonijiet, it-tieni waħda hija dik li tippemetti lill-awtorità doganali li teżerċita setgħa diskrezzjonali, billi hija jkollha tgħid jekk min għamel id-dikjarazzjoni pprovdiex jew le d-dettalji “neċessarji”. Għall-kuntrarju, il-konsegwenza ġuridika tal-Artikolu 63 ma toffri l-ebda marġni ta’ manuvra lill-awtorità: hija tista’ jew taċċetta d-dikjarazzjoni jew ma taċċettahiex.
38. Għaldaqstant, is-setgħa diskrezzjonali tal-awtoritajiet, għal dak li jirrigwarda l-fatt jekk id-dettalji humiex “neċessarji”, hija l-unika element ta’ natura diskrezzjonali li għandhom. U anki jekk dan huwa aspett konkret, huwa ċert li l-aċċettazzjoni għandha marġni dgħajjef ta’ setgħa diskrezzjonali (16).
39. Wara li jiġi kkunsidrat dak li ntqal iktar ’il fuq, għandi nikkonkludi li l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali, bħala att tal-awtoritajiet li jippermetti li jiġi identifikat destinatarju, li jipproduċi effetti ġuridiċi u li jinvolvi elementi li jirrigwardaw setgħa diskrezzjonali, hija “deċiżjoni” fis-sens tal-Artikolu 4(5) tar-Regolament Nru 2913/92.
D – It-tielet domanda preliminari
40. It-tielet u l-aħħar domanda magħmula mill-Administrativen sad Sofia-grad hija jekk l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni mill-awtoritajiet doganali hijiex att kontestabbli.
41. L-Artikoli 243 sa 246 tar-Regolament Nru 2913/92 jirrigwardaw is-sistema tad-dritt ta’ appell kontra d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet doganali. Dawn id-dispożizzjonijiet jiggarantixxu lil kull persuna dritt ta’ appell kontra d-deċiżjoni tal-awtoritjaiet “li tinteressa lilha direttament u individwalment”, kemm jekk id-deċiżjoni hija espliċita jew impliċita (17).
42. Min-naħa l-oħra, u b’mod komplimentari mad-dispożizzjonijiet imsemmijin iktar ’il fuq, l-Artikolu 9 tar-Regolament jistabbilixxi s-sistema ta’ revoka tal-atti tal-awtoritajiet doganali u jippermetti, fi kwalunkwe każ, ir-reviżjoni ta’ atti sfavorevoli kif ukoll ta’ atti favorevoli meta min jagħmel it-talba jkun aġixxa bil-mala fide jew b’mod illeċitu.
43. In-numru ta’ dispożizzjonijiet dwar l-appelli u r-revoka jipprova li kull att tal-awtoritajiet doganali li jipproduċi effetti, favorevoli jew sfavorevoli, jista’ jiġi rrevedut, kemm mill-amministrazzjoni li tkun għamlitu, kif ukoll mill-qrati. L-effettività li tikkaratterizza s-sistema doganali fil-prinċipju ma ssostnix limiti għan-natura kontestabbli tal-atti magħmulin mill-awtoritajiet, u dan huwa koerenti mal-importanza li d-dritt tal-Unjoni jagħti lill-aċċess għall-ġustizzja.
44. Fil-fatt, l-Unjoni tiggarantixxi lil kulħadd id-dritt li tintalab il-protezzjoni ta’ qorti kontra kull att li jikser id-drittijiet u l-libertajiet rikonoxxuti mill-Unjoni u l-essenzjali jkun, qabelxejn, li r-rikors għall-ġustizzja jkun effetiv fis-sens li, jekk ikun il-każ, għandu jkun ġuridikament kapaċi li jipprovdi rimedju għall-preġudizzju msemmi kif ukoll fis-sens li l-eżerċizzju tiegħu jkun possibbli, jiġifieri, suġġett għal kundizzjonijiet li ma jirrenduhx impossibbli jew diffiċli ħafna (18). Huwa dan li jingħad fl-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea kif ukoll fil-ġurisprudenza abbundanti tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fl-interpretazzjoni tagħha tal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni ta’ Ruma (19). Għaldaqstant, ma hemmx lok li tiġi aċċettata interpretazzjoni tar-Regolament Nru 2913/92 li tneħħi jew tirrestrinġi d-dritt ta’ aċċess ta’ min jagħmel id-dikjarazzjoni għal qorti nazzjonali.
45. Fir-rigward tal-aċċettazzjonijiet mogħtija mill-awtoritajiet doganali, li effettivament huwa l-każ li għandna quddiemna bħalissa, għandhom isiru l-osservazzjonijiet li ġejjin.
46. Ladarba huwa kkonfermat il-fatt li l-aċċettazzjoni hija “deċiżjoni” fis-sens tal-Artikolu 4(5) tar-Regolament Nru 2913/92, teżisti l-preżunzjoni li din hija att kontestabbli minħabba s-sempliċi fatt li din tidħol f’din il-kategorija. Att li jipproduċi effetti ġuridiċi fuq individwu jista’ dejjem jispiċċa bħala suġġett ta’ kawża. Għaldaqstant, u kuntrarjament għal dak li jissuġġerixxi l-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, id-“deċiżjoni” ma hijiex tali minħabba l-fatt li hija kontestabbli, iżda pjuttost hija kontestabbli għaliex hija “deċiżjoni”.
47. Għalhekk, meta wieħed jitkellem dwar “aċċettazzjoni”, din għandha tiġi kkunsidrata f’sens wiesa’, jiġifieri kemm bħala risposta pożittiva ta’ aċċettazzjoni kif ukoll bħala risposta negattiva, billi l-awtorità doganali tista’ tiċħad id-dikjarazzjoni li tiġi ppreżentata lilha u, għalhekk, tinfluwenza negattivament is-sitwazzjoni ġuridika ta’ min jagħmel id-dikjarazzjoni. F’dan il-każ, l-aċċettazzjoni, jew iktar eżattament, ir-risposta negattiva tal-awtorità, tkun kontestabbli skont l-Artikolu 243 tar-Regolament Nru 2913/92.
48. Fl-aħħar nett, għandu jiġi mfakkar li l-aċċettazzjoni hija deċiżjoni limitata b’kontenut determinat, kif spjegajt fil-punti 25 sa 30 ta’ dawn il-konklużjonijiet. L-Artikolu 63 tar-Regolament Nru 2913/92 jillimita s-setgħa diskrezzjonali tal-awtoritajiet doganali biss għall-kunċetti enumerati f’din id-dispożizzjoni, b’referenza għall-Artikolu 62, bis-setgħa diskrezzjonali tal-poteri pubbliċi tkun limitata għall-konstatazzjoni tal-firma, tal-preżentazzjoni tal-merkanzija u tal-provvista tad-dokumenti meħtieġa. Diġà spjegajt li dan l-aħħar element iġib miegħu l-eżerċizzju ta’ ċerta setgħa, għalkemm dgħajfa, diskrezzjonali, iżda li, fi kwalunkwe każ, l-aċċettazzjoni tista’ tagħmel referenza biss għal dawn it-tliet punti msemmijin. Għaldaqstant, id-dritt ta’ appell kif ukoll ta’ reviżjoni ta’ deċiżjoni ta’ aċċettazzjoni jikkonċerna biss wieħed mit-tliet elementi msemmijin iktar ’il fuq li dwarhom tiddeċiedi l-awtorità doganali.
49. Jekk wieħed jikkonċentra issa fuq il-fatti tal-kawża prinċipali, DP grup ikkontestat l-att ta’ aċċettazzjoni mogħti mill-awtoritajiet doganali Bulgari dwar id-dikjarazzjoni inkwistjoni, u f’dan il-każ din l-aċċettazzjoni ngħatat billi ġiet invokata l-possibbiltà offerta mill-Artikolu 68(b) tar-Regolament Nru 2913/92, jiġifieri li tkun tiddependi minn riżultati eventwali tal-kampjuni li jkunu ser jittieħdu mill-merkanzija. L-awtorità doganali semmiet dan il-fatt fuq in-naħa ta’ wara tad-dikjarazzjoni u d-dubji tagħha fir-rigward tal-preċiżjoni tal-klassifikazzjoni tariffarja ddikjarata kienu fondati għaliex ir-riżultati tal-laboratorju kkonfermaw żball ta’ min għamel id-dikjarazzjoni li għalhekk kellu jagħmel ħlas supplementari. Wara li sar jaf li l-awtoritajiet doganali kienu qed jitolbu li jsir dan il-ħlas supplimentari, min għamel id-dikjarazzjoni ddeċieda li jippreżenta appell kontra l-aċċettazzjoni inizjali.
50. Fir-rigward tal-fatti, jidher li l-qorti tal-ewwel istanza għamlet żball ta’ liġi meta kkunsidrat li l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni mill-awtoritajiet ma kinitx att kontestabbli. Fil-fatt, l-aċċettazzjoni kienet, kif diġà spjegajt qabel, “deċiżjoni” li tipproduċi effetti ġuridiċi u teħtieġ l-eżerċizzju ta’ setgħa diskrezzjonali. Fil-fatt hija kienet att kontestabbli għall-finijiet tal-Artikolu 243 tar-Regolament Nru 2913/92 billi, fi kwalunkwe każ, ipproduċiet effetti fuq is-sitwazzjoni ġuridika ta’ min għamel id-dikjarazzjoni.
51. Issa, l-amministrazzjoni doganali ma ħaditx deċiżjoni dwar il-klassifikazzjoni tal-merkanzija importata. Kif spjegajt fil-punti 25 sa 30 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-aċċettazzjoni hija konstatazzjoni formali li l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 63 tar-Regolament Nru 2913/92 ġew sodisfatti. Fil-fatt l-aċċettazzjoni ma tħalli ebda marġni ta’ manuvra, ħlief għal dak li jirrigwarda l-verifika tad-dokumenti meħtieġa li jkunu qegħdin fil-proċess. Billi dan jirrigwarda klassifikazzjoni doganali, l-aċċettazzjoni hija għalhekk deċiżjoni li mhux biss ma tikkostitwixxix l-att ta’ klassifikazzjoni iżda li, fuq kollox, tippermetti lill-amministrazzjoni doganali, minnufih jew suċċessivament, tivverifika li r-regoli ġew osservati, teżiġi li jiġi immodifikat il-mod li wieħed ikun konformi magħhom u teżiġi li jiġu osservati. Fi kliem ieħor, l-aċċettazzjoni ma hijiex deċiżjoni fuq il-klassifikazzjoni doganali, iżda hija att li jippermetti li tibda l-proċedura. Minn dan l-aspett, l-appell kontra l-aċċettazzjoni jista’ jirrigwarda l-elementi enumerati fl-Artikolu 63 iżda r-regolament ma jistax jiftaħ speċi ta’ rimedju universali, permezz tal-aċċettazzjoni, fejn ikun permess li tiġi kkontestata kull parti tar-regoli doganali.
52. Wara li ngħad dan, f’din il-kawża, it-talbiet ta’ DP grup jirrigwardaw il-klassifikazzjoni doganali li l-awtoritajiet doganali “approvaw” fil-mument tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni, iżda mhux fuq l-aċċettazzjoni fiha nnifisha. Dan il-fatt huwa kkonfermat jekk wieħed josserva li l-iżball li qed jiġi imputat lill-aċċettazzjoni ma jirriżultax minnha iżda mid-dikjarazzjoni ta’ DP grup. Għalhekk, l-għan tal-appell ma huwiex li jiġi kkontestat att li jaffettwa d-drittijiet tagħha, iżda li jiġi annullat att li jista’ jservi ta’ bażi għall-impożizzjoni ta’ sanzjoni amministrattiva.
53. Għaldaqstant, inkunsiderazzjoni ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, l-Artikolu 63 tar-Regolament Nru 2913/92, interpretat fid-dawl tal-Artikolu 243 tar-regolament imsemmi, għandu jiġi interpretat fis-sens li min jagħmel dikjarazzjoni jista’ jikkontesta r-regolarità tal-aċċettazzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali quddiem il-qrati ladarba l-ilment jikkonċerna l-verifika mill-awtorità doganali ta’ waħda mill-kundizzjonijiet li jikkostitwixxu l-aċċettazzjoni u li huma enumerati fl-Artikolu 63 msemmi iktar ’il fuq.
V – Konklużjoni
54. Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi d-domandi magħmulin mill-Administrativen sad Sofia-grad b’dan il-mod:
“1) L-Artikolu 63 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità, għandu jiġi interpretat fis-sens li jimponi fuq l-awtorità doganali l-obbligu li tillimita ruħha għall-verifika tal-konformità tad-dikjarazzjoni doganali mal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 62 ta’ dan ir-regolament. Għal dan il-għan, l-awtorità għandha tivverifika biss id-dokumenti kif stipulat fl-Artikolu 63 ta’ dan ir-regolament, u għandha tibbaża ruħha biss fuq id-dokumenti ppreżentati sabiex tiddeċiedi dwar l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali anki meta jkun hemm xi dubju dwar ir-rilevanza tal-kodiċi tariffarju tal-merkanzija u meta perizja hija neċessarja sabiex jiġi ddeterminat dan il-kodiċi.
2) L-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali, bħala att tal-awtoritajiet li jippermetti li jiġi identifikat destinatarju, li jipproduċi effetti ġuridiċi u li jinvolvi elementi li jirrigwardaw setgħa diskrezzjonali, hija “deċiżjoni” fis-sens tal-Artikolu 4(5) tar-Regolament 2913/92.
3) L-Artikolu 63 tar-Regolament Nru 2913/92, interpretat fid-dawl tal-Artikolu 243 ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi interpretat fis-sens li min jagħmel dikjarazzjoni jista’ jikkontesta r-regolarità tal-aċċettazzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali quddiem il-qrati ladarba l-ilment jikkonċerna l-verifika mill-awtorità doganali ta’ waħda mill-kundizzjonijiet li jikkostitwixxu l-aċċettazzjoni u li huma enumerati fl-Artikolu 63 imsemmi iktar ’il fuq.
1 – Lingwa oriġinali: l-Ispanjol.
2 – Regolament tal-Kunsill, tat-12 ta’ Ottubru 1992 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4 p. 307).
3 – Inġenerali, ara C. J. Berr u H. Trémeau, Le droit douanier, Communautaire et national, is-Seba’ Edizzjoni, 2006.
4 – Artikolu 61 tar-Regolament Nru 2913/92.
5 – Regolament tal-Kummissjoni, tat-2 ta’ Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 6 p. 3).
6 – Ara M. Fabio, Customs Law of the European Union, Ed. Wolters Kluwer, 2010, punti 6.2.1 sa 6.2.3.
7 – Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Miguel Poiares Maduro, tal-25 ta’ Mejju 2005, fil-kawża Overland Footwear (sentenza tal-20 ta’ Ottubru 2005, C‑468/03, Ġabra p. I-8937), punti 33 sa 35.
8 – Artikolu 67 tar-Regolament Nru 2913/92.
9 – Artikolu 65 tar-Regolament Nru 2913/92.
10 – Ara, T. Lyons, EC Customs Law, Ed. Oxford University Press, Oxford, 2001, paġna 283 et seq.
11 – F’dan is-sens, huma elokwenti l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Cosmas, tat-28 ta’ Settembru 2000, fil-kawża Wandel GMBH (sentenza tal-1 ta’ Frar 2001, C‑66/99), punt 46, fejn ifakkru fin-natura kundizzjonali tal-aċċettazzjoni fil-każ tal-eżami tal-merkanzija: “Huwa ċar mill-kliem tad-dispożizzjonijiet ta’ hawn fuq u mill-ħtieġa li tiġi żgurata l-effettività tagħhom li, meta dikjarazzjoni tiġi aċċettata mingħajr ebda verifika tad-dettalji li jkun fiha, mhux biss jinħoloq debitu doganali f’dak il-mument, iżda anki l-ammont ta’ dak id-debitu jiġi ddeterminat b’mod definittiv. Min-naħa l-oħra, meta dikjarazzjoni tiġi aċċettata b’ordni għall-verifika tad-dettalji li jkun fiha, id-dejn doganali jinħoloq formalment, iżda ma jkunx definittiv għaliex, sakemm il-merkanzija ma tiġix eżaminata u d-dettalji fid-dikjarazzjoni vverifikati, l-ammont tad-dejn ma jkunx ġie ddeterminat u kkonfermat definittivament. Għaldaqstant, għandu jiġi aċċettat li, f’dan it-tieni każ, sakemm dawn id-dettalji jiġu vverifikati, id-dazji legalment dovuti ma jkunux ġew imposti b’mod definittiv, u l-merkanzija ma tkunx ġiet irrilaxxata definittivament għaċ-ċirkulazzjoni libera”.
12 – Konklużjonijiet tal-21 ta’ Settembru 2000 (sentenza tas-7 ta’ Diċembru 2000, C‑213/99, Ġabra p. I-11083).
13 – Punt 55 tal-konklużjonijiet imsemmijin iktar ’il fuq.
14 – Artikolu 67 tar-Regolament Nru 2913/92.
15 – Ara, b’mod ġenerali, H. J. Koch, Unbestimmte Rechtsbegriffe und Ermessensermächtigungen im Verwaltungsrecht, Metzner, Frankfurt, 1979 u M. Bacigalupo, La discrecionalidad administrativa. Estructura normativa, control judicial y límites constitucionales de su atribución, Marcial Pons, Madrid, 1997, kif ukoll l-analiżi komparattiva u tad-dritt tal-Unjoni ta’ T. von Danwitz, Europäisches Verwaltungsrecht, Springer, Berlin-Heidelberg, 2008, paġni 30, 33, 50, 71, 87, 107, 361 et seq.
16 – Jidhirli li huwa opportun li jiġi indikat, kif enfasizzat il-Kummissjoni matul is-seduta, li qrati ta’ ċerti Stati Membri ddeċidew din il-kwistjoni mingħajr ma qagħdu jikkunsidraw li kien meħtieġ li jressqu talba għal deċiżjoni preliminari u kkunsidraw ukoll li l-aċċettazzjoni kienet “deċiżjoni” fis-sens tal-Artikolu 4(5) tar-Regolament Nru 2913/92. Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Bundesfinanzhof Ġermaniża, tal-21 ta’ Lulju 2009 (VII R 2/08) u tal-5 ta’ Ottubru 2009 (VII B 254/98).
17 – It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 243(1) jagħmel referenza għal dritt ta’ appell kontra s-silenzju tal-awtoritajiet doganali.
18 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-15 ta’ Mejju 1986, Johnston (222/84, Ġabra p. 1651), punti 18 u 19; tal-15 ta’ Ottubru 1987, Heylens et (222/86, Ġabra p. 4097), punt 14; tas-27 ta’ Novembru 2001, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija (C‑424/99, Ġabra p. I-9285), punt 45; tal-25 ta’ Lulju 2002, Unión de Pequeños Agricultores vs Il-Kunsill (C-50/00 P, Ġabra p. I‑6677), punt 39; tad-19 ta’ Ġunju 2003, Eribrand (C-467/01, Ġabra p. I-6471), punt 61, u tat-22 ta’ Diċembru 2010, DEB Deutsche Energiehandels-und Beratungsgesellschaft (C‑279/09, Ġabra p. I-0000), punt 29.
19 – Fuq l-Artikolu 47 tal-Karta u r-relazzjoni tiegħu mal-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Dirrijiet tal-Bniedem, ara l-konklużjonijiet tiegħi tal-1 ta’ Marzu 2011 fis-sentenza Samba Diouf (C-69/10, li għadha pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja), punti 38 sa 44, kif ukoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot, tal-5 ta’ April 2011, fil-kawża Scattolon (C-108/10, li għadha pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja), punti 122 sa 126.
Full & Egal Universal Law Academy