KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
BOT
ippreżentati fis-17 ta’ Marzu 2011 (1)
Kawża C-150/10
Bureau d’intervention et de restitution belge (BIRB)
vs
Beneo-Orafti SA
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunal de première instance de Bruxelles (il-Belġju)]
“Agrikoltura – Organizzazzjoni komuni tas-swieq – Zokkor – Natura u portata ta’ kwoti tranżitorji allokati lil impriża li tipproduċi z-zokkor – Possibbiltà għal impriża li tibbenefika minn għajnuna għar-ristrutturazzjoni għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 sabiex tagħmel użu minn kwota tranżitorja allokata lilha – Kalkolu tal-ammont tal-irkupru u tas-sanzjoni applikabbli fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-impenji fil-kuntest tal-pjan ta’ ristrutturazzjoni”
1. Permezz ta’ sensiela ta’ miżuri adottati fl-2006, l-organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taz-zokkor ġiet irriformata bil-għan li tirristruttura l-industrija taz-zokkor fl-Unjoni Ewropea. Dawn il-miżuri varji pproduċew, fost oħrajn, il-konsegwenzi li ġejjin:
– il-bidu tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni ġiet posposta mill-1 ta’ Lulju sal-1 ta’ Ottubru mill-2007, b’tali mod li s-sena ta’ kummerċ 2006/2007 inkludiet, eċċezzjonalment, ħmistax-il xahar;
– sabiex tittieħed inkusiderazzjoni din is-sitwazzjoni eċċezzjonali, kwoti tranżitorji addizzjonali ġew allokati lill-impriżi għall-imsemmija sena ta’ kummerċ;
– kwalunkwe kwantità prodotta żejda tal-kwoti allokati kienet suġġetta għal imposta;
– l-impriżi ġew imħeġġa jirristrutturaw ruħhom billi jirrinunzjaw (parti) mill-kwoti bażiċi tagħhom u billi jżarmaw l-installazzjonijiet tagħhom, fejn inkambju jirċievu għajnuna għar-ristrutturazzjoni;
– fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-impenji ta’ ristrutturazzjoni, minn naħa, l-għajnuna korrispondenti kellha tiġi rkuprata u, min-naħa l-oħra, sanzjoni finanzjarja kellha tiġi imposta, li tammonta għal 30 % tal-ammont li għandu jiġi rkuprat jekk il-ksur ikun intenzjonali jew li jirriżulta minn negliġenza serja.
2. Beneo-Orafti SA (iktar ’il quddiem “Beneo-Orafti”), kumpannija Belġjana, ġiet allokata kwota bażika u kwota tranżitorja abbażi tas-sena ta’ kummerċ 2006/2007. Hija impenjat ruħha li tirrinunzja għall-kwota bażika u li żżarma parzjalment l-installazzjonijiet ikkonċernati, bi skambju għal għajnuna għar-ristrutturazzjoni, li ġiet imħallsa lilha. Billi, madankollu, il-kwota tranżitorja ma kinitx ikkonċernata minn din ir-rinunzja, hija pproduċiet kwantità ta’ ġulepp tal-inulina (2) kemmxejn inferjuri minn din l-aħħar kwota.
3. Le Bureau d’intervention et de restitution belge (BIRB) ifittex, fil-preżent, l-ewwel nett, li jirkupra l-ammont ta’ għajnuna għar-ristrutturazzjoni, sa EUR 454.425 għal kull tunnellata prodotta, it-tieni nett, li jimponi sanzjoni finanzjarja ekwivalenti għal 30 % tal-ammont li għandu jiġi rkuprat u, t-tielet nett, li jiġbor imposta ta’ EUR 500 għal kull tunnellata prodotta, bħala produzzjoni żejda. Beneo-Orafti topponi dan.
4. It-Tribunal de première instance de Bruxelles (il-Belġju), adita bil-kawża, qed tagħmel seba’ domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja, essenzjalment dwar dawn il-mistoqsijiet li ġejjin:
– Beneo-Orafti setgħet tikkunsidra l-kwota tranżitorja tagħha bħala indipendenti mill-kwota bażika tagħha, u għaldaqstant bħala li ma kinitx affettwata mir-rinunzja tagħha għal din tal-aħħar u mill-ħlas tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni korrispondenti?
– F’liema mument preċiż l-impenji ta’ ristrutturazzjoni meħuda minn Beneo-Orafti saru vinkolanti għal din?
– Huwa permess li tirkupra l-għajnuna allokata, flimkien ma’ sanzjoni finanzjarja addizzjonali, u għall-ġbir ta’ imposta għall-produzzjoni żejda, abbażi tal-istess kwantitajiet prodotti?
– Fuq liema bażi l-ammonti li eventwalment jiġu rkuprati għandhom jiġu kkalkolati?
I – Ir-riforma tas-suq taz-zokkor (3)
5. L-organizzazzjoni komuni tas-swieq taz-zokkor inħolqot fl-1967 biex tiżgura dħul ġust għall-produtturi u tistabbilizza s-suq. Fil-kuntest ta’ din l-organizzazzjoni, iz-zokkor kien jibbenefika prezz ta’ intervent garantit li, bejn l-1996 u l-2006, kien sostanzjalment ogħla mill-prezzijiet tas-suq dinji. Mal-medda taż-żmien, l-Unjoni saret it-tielet l-ikbar produttur dinji, bi produzzjoni annwali li taqbeż l-20 miljun tunnellata, fejn għaldaqstant ġarrbet pressjoni sabiex ittemm l-esportazzjonijiet żejda bi prezzijiet issussidjati. Fl-2005, deċiżjoni tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) ġiegħlet lill-Unjoni tinkludi fil-limitu imposta fuq l-esportazzjonijiet, b’mod partikolari, l-esportazzjonijiet ta’ zokkor li jaqbżu l-kwota. Għaldaqstant, mill-2006, l-Unjoni tista’ tesporta biss 1.37 miljun tunnellata ta’ zokkor abjad issussidjat, filwaqt li l-medja annwali preċedenti kienet tilħaq 6.5 miljun tunnellata.
6. Għalhekk riforma kienet ikkunsidrata meħtieġa sabiex tallinja l-organizzazzjoni komuni tas-suq skont il-prinċipji tal-politika agrikola komuni l-ġdida, kif ukoll sabiex jinżamm bilanċ tas-suq, filwaqt li jiġi osservat l-obbligu li jiġu limitati l-esportazzjonijiet issussidjati. L-għanijiet ewlenin kienu li tiġi ggarantita l-kompetittività tal-industrija taz-zokkor billi titnaqqas il-kapaċità tal-produzzjoni li ma tħallix qligħ, li tistabbilizza s-swieq filwaqt li tiggarantixxi sigurtà tal-provvista u li tikkontribwixxi sabiex tiżgura livell ta’ għixien ġust għall-komunità agrikola billi ttaffi l-impatt ekonomiku u soċjali fuq din il-komunità fir-reġjuni kkonċernati.
7. Il-karatteristiċi ewlenin tar-riforma, implementata gradwalment, kienu dawn li ġejjin:
– iż-żamma ta’ kwoti ta’ produzzjoni mnaqqsa, ikkumplimentati minn kwoti addizzjonali li jistgħu jinxtraw minn produtturi li jikkunsidraw lilhom infushom bħala kompetittivi fl-ambjent il-ġdid;
– tnaqqis gradwali tal-prezz għal kull tunnellata ta’ zokkor abjad;
– tnaqqis gradwali fil-prezz minimu għal kull tunnellata ta’ pitravi taz-zokkor taħt kwota mħallsa lill-bdiewa, imtejba minn mekkaniżmu ta’ kumpens parzjali;
– is-sospensjoni tal-mekkaniżmu ta’ ħlas lura għall-esportazzjoni applikata għall-esportazzjonijiet taħt il-kwota;
– fond għal ristrutturazzjoni temporanju, iffinanzjat minn kontribuzzjoni dovuta mill-produtturi skont il-kwota tagħhom u maħsuba essenzjalment sabiex jiffinanzja għajnuna differenti pagabbli għall-abbandun volontarju ta’ kwoti ta’ produzzjoni:
– għajnuna għar-ristrutturazzjoni mħallsa lill-produtturi li jabbandunaw il-produzzjoni taħt kwota u jirrinunzjaw il-kwoti kkonċernati;
– għajnuna għad-diversifikazzjoni maħsuba sabiex tinkoraġġixxi l-istabbiliment ta’ soluzzjonijiet alternattivi fir-reġjuni milquta mir-ristrutturazzjoni tal-industrija taz-zokkor;
– għajnuna tranżitorja mogħtija lir-raffineriji sabiex ikunu jistgħu jadattaw ruħhom għar-ristrutturazzjoni.
II – Il-kuntest ġuridiku
A – Ir-Regolament (KE) Nru 318/2006
8. Ir-Regolament (KE) Nru 318/2006 (4) biddel b’mod sinjifikattiv l-organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taz-zokkor, billi rrevoka u ssostitwixxa r-regolament ta’ bażi preċedenti (5).
9. L-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 318/2006 jipprovdi li s-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni għall-prodotti rregolati mill-organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taz-zokkor tibda fl-1 ta’ Ottubru u tispiċċa fit-30 ta’ Settembru tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni sussegwenti, bl-eċċezzjoni tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 li tibda mill-1 ta’ Lulju 2006 u tispiċċa fit-30 Settembru 2007 (6).
10. L-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament (li jidher fil-Kapitolu 2, intitolat “Produzzjoni tal-kwota”, tat-Titolu II tas-“Suq Intern”) jippreċiża, fl-ewwel paragrafu, li l-kwoti nazzjonali u reġjonali għall-produzzjoni taz-zokkor, ta’ isoglukosju u ta’ ġulepp tal-inulina huma stabbiliti fl-Anness III tal-imsemmi regolament, u jipprovdi, fl-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 2 tiegħu, li l-Istati Membri għandhom jallokaw kwota għal kull impriża approvata, produttriċi ta’ zokkor, ta’ isoglukosju jew ta’ ġulepp tal-inulina u stabbilita fit-territorju tagħhom.
11. Fl-istess kapitolu, l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 318/2006, intitolat “Ġestjoni ta’ kwoti” jipprovdi għal aġġustamenti ta’ kwoti stabbiliti fl-Anness III ta’ dan il-kapitolu għal kull sena ta’ kummerċjalizzazzjoni, b’perċentwali komuni ta’ tnaqqis b’seħħ mill-2010/2011.
12. Il-Kapitolu 3 tat-Titolu II tar-Regolament Nru 318/2006 huwa intitolat “Produzzjoni li taqbeż il-kwota” u jinkludi l-Artikoli 12 sa 15. Skont l-Artikolu 15(1), imposta fuq l-eċċess tinġabar skont il-kwantitajiet ta’ zokkor, ta’ isoglukosju u ta’ ġulepp tal-inulina prodotti fis-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni, li huma żejda meta mqabbla mal-kwoti allokati u li ma humiex suġġetti għal wieħed mill-mekkaniżmi previsti fl-Artikoli 12 sa 14 (jiġifieri, essenzjalment, l-użu għall-manifattura ta’ ċerti prodotti industrijali, it-trasferiment għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni sussegwenti, il-provvista tar-reġjuni l-iktar imbiegħda jew l-esportazzjoni fi ħdan ċerti limiti kwantitattivi). Skont il-premessa 18 tal-imsemmi regolament, l-għan tal-imposta hu li jevita, għall-kwantitajiet li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet applikabbli għal dawn il-mekkaniżmi, l-“akkumulazzjoni ta’ dawn il-kwantitajiet li jagħmlu ħsara lis-suq”.
13. L-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 318/2006 jipprovdi li l-imposta fuq l-ammont żejjed hija ffissata “f’livell għoli biżżejjed biex tkun evitata l-akkumulazzjoni ta’ kwantitajiet imsemmijin fil-paragrafu 1”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
14. L-Artikolu 15(3) ta’ dan ir-regolament jispeċifika li din l-imposta tinġabar mill-Istati Membri. Anki jekk jidher li ma hemm ebda dispożizzjoni, komparabbli mal-Artikolu 11(3) tar-Regolament (KE) Nru 320/2006 (7) (ara l-punt 27 ta’ dawn il-konklużjonijiet), li jeħtieġ ħlas lura ta’ flus miġbura, l-imposta inkwistjoni hija parti mir-riżorsi proprji tal-Unjoni (8).
15. L-Artikolu 44 tar-Regolament Nru 318/2006 (imħabbar fil-premessa 43 tiegħu) jawtorizza lill-Kummissjoni tadotta miżuri tranżitorji sabiex, b’mod partikolari, tiffaċilita t-tranżizzjoni tas-sitwazzjoni tas-suq fis-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2005/2006 għal dik tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 u, b’mod iktar ġenerali, it-tranżizzjoni mill-iskema preċedenti għall-iskema l-ġdida.
16. Fl-aħħar nett, l-Artikolu 46 ta’ dan ir-regolament jistipula, b’mod partikolari, li t-Titolu II tal-imsemmi regolament japplika sal-aħħar tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2014/2015.
B – Ir-Regolament (KE) Nru 320/2006
17. Il-premessi tar-Regolament (KE) Nru 320/2006 (9) jesponu, b’mod partikolari, dan li ġej:
“(1) [...] Sabiex is-sistema Komunitarja tal-produzzjoni u l-kummerċ taz-zokkor tiġi konformi mal-ħtiġiet internazzjonali u tkun żgurata l-kompetittività tagħha fil-futur huma meħtieġ li jibda proċess ta’ ristrutturar [ristrutturazzjoni] profond li jwassal għal tnaqqis sinifikanti fil-kapaċità tal-produzzjoni li ma tħallix profitt fil-Komunità. Għal dan il-għan, bħala prekondizzjoni għall-implimentazzjoni ta’ organizzazzjoni ġdida, funzjonanti u komuni tas-suq taz-zokkor, għandha tkun stabbilita skema temporanja, separata u awtonoma, ta’ ristrutturar ta’ l-industrija taz-zokkor fil-Komunità Taħt din l-iskema għandhom jitnaqqsu l-kwoti b’mod li jitqiesu l-interessi leġittimi ta’ l-industrija taz-zokkor, tal-kabbara tal-pitravi zokkrija, tal-kannamieli u taċ-ċikwejra u tal-konsumaturi fil-Komunità.
(2) Għandu jitwaqqaf fond temporanju għar-ristrutturar sabiex jiffinanzja l-miżuri ta’ ristrutturar għall-industrija taz-zokkor Komunitarja. […]
[…]
(4) Il-miżuri ta’ ristrutturar previsti minn dan ir-Regolament għandhom ikunu finanzjati billi jinġabru ammonti temporanji minn dawk il-produtturi taz-zokkor, ta’ l-isoglukożju u tax-xiropp ta’ l-inulina li eventwalment ser jibbenefikaw mill-proċess ta’ ristrutturar. […]
(5) Għandu jkun introdott inċentiv ekonomiku importanti għall-impriżi taz-zokkor bl-iktar produttività baxxa biex iċedu l-kwota tal-produzzjoni tagħhom fil-forma ta’ għajnuna għar-ristrutturar adegwata. Għal dan il-għan, għandha titwaqqaf għajnuna għar-ristrutturar li toħloq inċentiv biex tkun abbandunata l-produzzjoni tal-kwota taz-zokkor u jkun hemm rinunzja tal-kwoti kkonċernati, waqt li fl-istess ħin jitqies r-rispett lejn l-impenji soċjali u ambjentali magħqudin ma’ l-abbandunar tal-produzzjoni. L-għajnuna għandha tkun disponibbli waqt erba’ snin ta’ kummerċjalizzazzjoni bil-għan li titnaqqas il-produzzjoni sakemm meħtieġ biex tintlaħaq sitwazzjoni tas-suq bilanċjata fil-Komunità.
[…]”
18. Skont l-Artikolu 2(6) tar-Regolament Nru 320/2006, “‘kwota’ tfisser kwalunkwe kwota għall-produzzjoni taz-zokkor, l-isoglukożju u x-xiropp ta’ l-inulina” allokata għal impriża skont, b’mod partikolari, l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 318/2006.
19. L-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 320/2006 jipprovdi li kull impriża li tipproduċi z-zokkor, l-isoglukosju jew il-ġulepp tal-inulina li għaliha ġiet allokata kwota qabel l-1 ta’ Lulju 2006 tista’ tibbenefika minn għajnuna għar-ristrutturazzjoni għal kull tunnellata ta’ kwota rrinunzjata, sakemm, f’waħda mis-snin ta’ kummerċjalizzazzjoni mill-2006/2007 sa 2009/2010, tirrinunzja għall-kwota tagħha jew għal parti minnha, skont tliet każijiet imsemmija taħt (a) sa (ċ). Il-kundizzjoni li tinsab taħt (b), rilevanti għall-kawża prinċipali, hija li l-impriża tirrinunzja l-kwota assenjata minnha lil waħda jew iktar mill-fabbriki tagħha, parzjalment iżżarma l-installazzjonijiet ta’ produzzjoni tal-fabbriki kkonċernati, u ma tużax il-kumplament tal-installazzjonijiet ta’ produzzjoni tal-fabbriki kkonċernati għall-produzzjoni ta’ prodotti koperti mill-organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taz-zokkor (il-kundizzjoni msemmija taħt (a) hija li tirrinunzja għal tali kwota filwaqt li żżarma totalment l-installazzjonijiet ikkonċernati u dik li tinsab taħt (ċ) hija li tirrinunzja għal parti ta’ tali kwota u li ma tużax l- installazzjonijiet ikkonċernati għar-raffinar taz-zokkor mhux maħdum, kundizzjoni li għaldaqstant ma tinvolvix iż-żarmar tal-installazzjonijiet).
20. L-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 320/2006 jipprovdi, b’mod partikolari, li l-għajnuna għar-ristrutturazzjoni għandha tingħata abbażi s-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni li għaliha l-kwoti huma rrinunzjati skont il-paragrafu 1 ta’ dan ir-regolament, u biss għall-kwantità ta’ kwota rrinunzjata u mhux riallokata.
21. Skont l-Artikolu 3(4) tal-imsemmi regolament, iż-żarmar parzjali ta’ installazzjonijiet ta’ produzzjoni jeħtieġ, b’mod partikolari, it-tneħħija definittiva u totali tal-produzzjoni taz-zokkor, tal-isoglukosju jew tal-ġulepp tal-inulina mill-installazzjonijiet tal-produzzjoni kkonċernati u ż-żarmar ta’ installazzjonijiet ta’ produzzjoni li mhux ser jintuża għal produzzjonijiet ġodda u li kienu maħsuba għall-fabbrikazzjoni tal-imsemmija prodotti.
22. Fl-aħħar nett, l-Artikolu 3(5) tar-Regolament Nru 320/2006 jipprovdi li l-ammont tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni għal kull tunnellata ta’ kwota rrinunzjata huwa, fil-każ imsemmi fil-paragrafu 1(b), ta’ EUR 547.50 għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 jew 2007/2008 [fil-każ imsemmi paragrafu 1(a), dan l-ammont huwa ta’ EUR 730 u, fil-każ imsemmi fil-paragrafu 1(ċ), ta’ EUR 255,50, għall-istess snin ta’ kummerċ. Għas-sentejn ta’ kummerċ sussegwenti, l-ammonti jitnaqqsu gradwalment].
23. Skont l-Artikolu 5(1) tar-Regolament Nru 320/2006, l-Istati Membri għandhom jadottaw id-deċiżjoni biex tingħata l-għajnuna għar-ristrutturazzjoni relattiva għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 għat-30 ta’ Settembru 2006 l-iktar tard (ir-regola ġenerali għas-snin kummerċjali sussegwenti tkun li l-Istati Membri jiddeċiedu mhux iktar tard mill-aħħar tax-xahar ta’ Frar preċedenti għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni).
24. L-Artikolu 5(2) ta’ dan ir-regolament jispeċifika li din l-għajnuna tingħata jekk, wara verifika dettaljata, l-Istat Membru, stabilixxa li t-talba u l-pjan ta’ ristrutturazzjoni jinkludu l-elementi preskritti, li l-miżuri u l-azzjonijiet deskritti f’dan il-pjan huma konformi mal-leġiżlazzjoni Komunitarja u nazzjonali rilevanti u li r-riżorsi finanzjarji neċessarji huma disponibbli fil-fond ta’ ristrutturazzjoni, fuq il-bażi ta’ informazzjoni miksuba mingħand il-Kummissjoni.
25. Skont l-Artikolu 11(1) tal-imsemmi regolament, l-impriżi li għandhom kwota jħallsu, għal kull sena ta’ kummerċjalizzazzjoni u għal kull tunnellata ta’ kwota, ammont temporanju fir-rigward tar-ristrutturazzjoni. Madankollu, il-kwoti rrinunzjati minn impriża sa minn sena ta’ kummerċjalizzazzjoni speċifika skont l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 320/2006 la huma suġġetti għall-ħlas ta’ dan l-ammont għal din is-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni u lanqas għas-snin ta’ kummerċjalizzazzjoni sussegwenti.
26. L-Artikolu 11(2) ta’ dan ir-regolament jipprovdi li, għaz-zokkor u l-ġulepp tal-inulina, l-imsemmi ammont huwa ffissat għal EUR 126.40 għal kull tunnellata ta’ kwota għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007.
27. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 11(3) tal-imsemmi regolament, l-Istati Membri huma responsabbli lejn l-Unjoni għall-ammont temporanju fir-rigward tar-ristrutturazzjoni li għandu jinġabar fit-territorju tagħhom.
C – Ir-Regolament (KE) Nru 493/2006
28. Il-premessa 10 tar-Regolament (KE) Nru 493/2006 (10) tispjega li, peress li s-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 hija ffissata mill-1 ta’ Lulju 2006 sat-30 ta’ Settembru 2007 u għalhekk testendi fuq ħmistax-il xahar, jeħtieġ li tiġi pprovduta għal din is-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni żieda ta’ kwoti filwaqt li jittieħdu inkunsiderazzjoni tliet xhur addizzjonali, sabiex tiżgura allokazzjoni li tikkorrispondi ma’ dik ta’ snin ta’ kummerċ preċedenti u sussegwenti, dawn il-kwoti tranżitorji jridu jkopru l-produzzjoni taz-zokkor mill-bidu tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007, prodotti minn pitravi miżrugħa qabel l-1 ta’ Jannar 2006.
29. Skont l-Artikolu 9(3) (11) tar-Regolament Nru 493/2006 għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007, kwota tranżitorja tal-ġulepp tal-inulina ta’ 80 180 tunnellata ta’ materja niexfa, magħmula f’zokkor abjad/isoglukosju b’mod ekwivalenti, hija attribwita lill-Istati Membri skont it-tqassim li jinsabu fil-parti Ċ tal-Anness II ta’ dan ir-regolament.
30. L-Artikolu 9(4)(a)(b) tal-imsemmi regolament jipprovdi li din il-kwota tranżitorja ma hijiex suġġetta għal ħlas tal-ammont temporanju tar-ristruttur previst fl-Artikolu 11(2) tar-Regolament Nru 320/2006 u ma tistax tibbenefika minn ħlas għal għajnuna prevista minn dan ir-regolament tal-aħħar.
31. Skont l-Artikolu 9(5) tar-Regolament Nru 493/2006, l-Istati Membri jallokaw il-kwoti tranżitorji, skont kriterji oġġettivi u b’mod li jiżguraw trattament ugwali fost il-produtturi u sabiex jevitaw distorsjonijiet tas-suq u tal-kompetizzjoni, għall-impriżi awtorizzati, produttriċi taz-zokkor, ta’ isoglukosju jew ta’ ġulepp tal-inulina, u stabbiliti fit-territorju tagħhom.
D – Ir-Regolament (KE) Nru 967/2006
32. Skont l-Artikolu 1 tar-Regolament (KE) Nru 967/2006 (12), dan jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għall-użu jew għall-ġarr ’il quddiem tal-kwantitajiet ta’ zokkor, ta’ isoglukosju u ta’ ġulepp tal-inulina prodotti li jaqbżu l-kwota kif ukoll ir-regoli dwar l-imposta mitluba fuq l-ammont żejjed skont il-Kapitolu 3 tat-Titolu II tar-Regolament Nru 318/2006 (13).
33. L-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 967/2006 jiffissa l-imposta pprovduta fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 318/2006 għal EUR 500 għal kull tunnellata. Dan il-livell huwa spjegat fil-premessa 3 tar-Regolament Nru 967/2006 kif ġej:
“L-imposta (levy) għandha tkun iffissata f’livell għoli sabiex tkun evitata l-akkumulazzjoni tal-kwantitajiet prodotti li jaqbżu l-kwota u li probabbilment jgerfxu s-suq. Ammont fiss, daqs il-livell tad-dazji sħaħ fuq l-importazzjoni fuq iz-zokkor abjad, jidher li huwa xierqa għal dan il-għan”.
34. L-Artikolu 4(1) tal-istess regolament jipprovdi li l-imposta tinġabar mingħand il-manifatturi fuq l-ammont żejjed prodott li jaqbeż il-kwota tiegħu ta’ produzzjoni għal sena ta’ kummerċjalizzazzjoni speċifika, suġġetta għal ċerti eċċezzjonijiet korrispondenti, essenzjalment, għal dawk indikati fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 318/2006 (14), iżda li huwa paċifiku li ma jikkonċernawx dan il-każ.
E – Ir-Regolament (KE) Nru 968/2006
35. Skont l-Artikolu 1(1) tar-Regolament (KE) Nru 968/2006 (15), dan jistipula regoli dettaljati għall-implementazzjoni tal-miżuri previsti fl-Artikoli 3 u 6 sa 9 tar-Regolament Nru 320/2006. L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 968/2006 jippreċiża li d-definizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 320/2006 japplikaw.
36. Skont l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 968/2006, mis-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni li għaliha l-kwota hija rrinunzjata skont l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 320/2006, ebda produzzjoni ta’ zokkor, isoglukosju jew ġulepp tal-inulina u l-ebda zokkor, ma tista’ titqies bħala produzzjoni abbażi tal-kwota min-naħa tal-fabbriki kkonċernati.
37. L-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 968/2006 jippreċiża l-proċedura tal-għoti tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni, billi jindika, b’mod partikolari, li l-Kummissjoni għandha tevalwa r-riżorsi finanzjarji disponibbli, u li l-Istati Membri għandhom jinformaw lill-produtturi bl-eżitu tat-talba tagħhom, sal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 5(1) tar-Regolament Nru 320/2006, jiġifieri, għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007, sat-30 ta’ Settembru 2006.
38. L-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 968/2006 jipprovdi:
“Hekk kif tingħata l-għajnuna għar-ristrutturar [ristrutturazzjoni], il-benefiċjarju għandu jwettaq il-miżuri kollha elaborati fil-pjan ta’ ristrutturar approvat u għandu jirrispetta l-impenji inklużi fl-applikazzjoni tiegħu għall-għajnuna għar-ristrutturar”.
39. L-Artikolu 26(1) ta’ dan ir-regolament jistipula li, jekk benefiċjarju ma josservax wieħed jew iktar mill-obbligi tiegħu skont il-pjan ta’ ristrutturazzjoni, il-pjan tal-impriża jew il-programm nazzjonali, il-parti tal-għajnuna mogħtija skont l-obbligu jew l-obbligi kkonċernati hija rkuprata, ħlief fil-każ ta’ force majeure.
40. Skont l-Artikolu 27 ta’ dan l-istess regolament:
“1. Jekk benefiċjarju ma jkunx konformi ma’ wieħed jew iktar mill-impenji tiegħu taħt il-pjan ta’ ristrutturar [ristrutturazzjoni], il-pjan tan-negozju jew il-programm ta’ ristrutturar nazzjonali, kif applikabbli, hu jkun meħtieġ iħallas ammont ugwali għal 10 % tal-ammont li jrid jiġi rkuprat taħt l-Artikolu 26.
2. Is-sanzjonijiet li jridu jiġu imposti skont il-paragrafu 1 mgħandhomx jiġu imposti jekk l-impriża tista’ turi, għas-sodisfazzjon tal-awtorità kompetenti, li n-nuqqas ta’ konformità ikun minħabba force majeure [...]
3. Jekk in-nuqqas ta’ konformità sar b’mod intenzjonat jew bħala riżultat ta’ negliġenza gravi, il-benefiċjarju għandu jkun meħtieġ iħallas ammont ugwali għal 30 % tal-ammont li jrid jiġi rkuprat taħt l-Artikolu 26”.
III – Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
41. Fis-27 ta’ Lulju 2006, Beneo-Orafti kisbet kwota bażika ta’ 131 330 tunnellata u kwota tranżitorja ta’ 32 833 tunnellata ta’ ġulepp tal-inulina (16), mill-awtoritajiet kompetenti Belġjani, għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007. L-ittra li informatha b’dawn iż-żewġ attribuzzjonijiet kienet tippreċiża, b’mod partikolari, li l-kwota tranżitorja kienet daqs 3/12 tal-kwota bażika u kienet isservi bħala “kumpens” għall-estensjoni ta’ tliet xhur tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 (17).
42. Fl-istess jum, Beneo-Orafti ppreżentat quddiem l-istess awtoritajiet talba għal għajnuna għar-ristrutturazzjoni, waqt li rrinunzjat, inkambju, għall-kwota bażika tagħha (iżda mhux, skont id-dikjarazzjonijiet tagħha, għall-kwota tranżitorja). Fit-18 ta’ Awwissu 2006, l-awtoritajiet Belġjani rrispondew li t-talba kienet ikkunsidrata bħala kompluta. Fit-18 ta’ Settembru 2006, huma informaw lil Beneo-Orafti dwar l-ammisibbilità tat-talba tagħha u nnotifikaw b’dan lill-Kummissjoni.
43. Fid-29 ta’ Settembru 2006, il-Kummissjoni informat lill-Istati Membri bil-fatt li r-riżorsi finanzjarji stmati disponibbli fil-fond tar-ristrutturazzjoni proviżorju kienu biżżejjed għall-għoti tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni għat-talbiet kollha dwar is-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 u li tqiesu ammissibbli mill-Istati Membri (18).
44. Mill-konklużjonijiet ta’ Beneo-Orafti quddiem it-Tribunal de première instance de Bruxelles jirriżulta li, fl-20 ta’ Ottubru 2006, saru xi diskussjonijiet bejn Beneo-Orafti u l-awtoritajiet Belġjani, li matulhom Beneo-Orafti informat lill-awtoritajiet bl-“intenzjoni soda li tagħmel użu mill-kwota tranżitorja tagħha, mingħajr ma tqis it-talba għall-għajnuna għar-ristrutturazzjoni tagħha relatata mal-kwota bażika regolari”, u l-awtoritajiet Belġjani enfasizzaw l-eżistenza ta’ riskji “mhux speċifikati” fil-każ ta’ implementazzjoni ta’ din l-intenzjoni.
45. Beneo-Orafti bdiet il-produzzjoni ta’ ġulepp tal-inulina fil-21 ta’ Novembru 2006.
46. Permezz ta’ ittra tat-23 ta’ Novembru 2006, il-Ministru kompetenti Belġjan informa lil Beneo-Orafti li huwa ma setax jagħti evalwazzjoni ġuridika inkontestabbli dwar il-kompatibbiltà ta’ din il-produzzjoni mal-kundizzjonijiet għall-kisba tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni. Huwa ppropona li jingħata bidu għal proċess mill-Kummissjoni sabiex tikkjarifika l-kwistjoni jew sabiex takkumpanja lil Beneo-Orafti fil-kuntest ta’ tali proċess, waqt li informaha li, jekk ma xtaqitx tistaqsi lill-Kummissjoni, tiġi kkunsidrata li ma kellhiex intenzjoni tipproduċi l-volum tal-kwota tranżitorja. Permezz tal-istess ittra, il-Ministru wissa lil Beneo-Orafti kontra r-riskju li jkollha tirrimborsa l-ammonti miġbura indebitament jekk hija tipproduċi madankollu dan il-volum mingħajr ma l-ewwel tikseb approvazzjoni min-naħa tal-Kummissjoni.
47. Bejn il-21 ta’ Novembru u t-13 ta’ Diċembru 2006, Beneo-Orafti pproduċiet 27 756 986 tunnellata ta’ ġulepp tal-inulina.
48. Fit-18 ta’ Jannar 2007, l-awtoritajiet Belġjani informaw lil Beneo-Orafti li kienet ġiet allokata għajnuna ta’ EUR 59 679 771.50 (19).
49. B’risposta lill-awtoritajiet Belġjani wara mistoqsijiet tal-BIRB fid-19 ta’ Frar 2007, il-Kummissjoni rrispondiet, fl-20 ta’ Marzu 2007, li l-kwoti tranżitorji ma jirrappreżentawx ħlief estensjoni tal-kwoti bażiċi. Skont il-Kummissjoni, impriża li kienet irrinunzjat għall-kwota bażika tagħha fil-kuntest tal-iskema tar-ristrutturazzjoni ma setgħatx tkompli tipproduċi skont il-kwota tranżitorja. Din l-informazzjoni ġiet ikkomunikata lil BIRB fit-3 ta’ April 2007.
50. Fid-9 ta’ Lulju 2007, il-BIRB bagħat ittra lil Beneo-Orafti fejn tippreċiża li la kienet ittra ta’ intimazzjoni u lanqas deċiżjoni, dwar il-pożizzjoni tal-Kummissjoni u li tindika li Beneo-Orafti jkollha tħallas imposta fuq il-produzzjoni taz-zokkor li taqbeż il-kwota ta’ EUR 13 878 493, ħlief jekk din tal-aħħar tiġġustifika li hija kienet osservat l-impenji tagħha.
51. Fit-13 ta’ Awwissu 2007, il-BIRB intima lil Beneo-Orafti biex tirrimborsah EUR 16 397 508.87, ammont kompost minn EUR 12 613 468.36, korrispondenti għall-għajnuna miġbura għall-kwantità prodotta fil-kuntest tal-kwota tranżitorja, miżjuda bi 30 % abbażi tas-sanzjoni li trid tinġabar skont l-Artikolu 27(3) tar-Regolament Nru 968/2006.
52. Fit-13 ta’ Diċembru 2007, il-BIRB intima lil Beneo-Orafti biex tirrimborsah is-somma ta’ EUR 13 878 493 li tikkorrispondi għall-imposta fuq il-produzzjoni barra mill-kwota msemmija fl-ittra tiegħu tad-9 ta’ Lulju 2007.
53. L-ammonti msemmija iktar ’il fuq u l-mod kif jiġu kkalkolati jistgħu jinġabru fil-qosor fil-forma ta’ tabella:
Deskrizzjoni
Ammonti mogħtija
(f’EUR)
Ammonti mitluba
(f’EUR)
Għajnuna totali għar-ristrutturazzjoni (kwantità rrinunzjata 131 330,3 tunnellata x EUR 547 50 - Artikolu 3(5) tar-Regolament Nru 320/2006)
71 903 339.25
Għajnuna dovuta lil Beneo-Orafti (għajnuna totali x 83 % - il-bilanċ dovut lill-produtturi u lis-sottokuntratturi)
59 679 771.50
Imposta fuq produzzjoni barra l-kwota (kwantità prodotta x EUR 500 – Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 967/2006)
13 878 493
Għajnuna rkuprata (kwantità prodotta x EUR 547 50 x 83 % - Artikolu 26 tar-Regolament Nru 968/2006)
12 613 468,36
Sanzjoni għal nuqqas ta’ konformità intenzjonali jew negliġenza gravi (għajnuna rkuprata x 30 % - Artikolu 27(3) tar-Regolament Nru 968/2006)
3 784 040.51
Ammont totali mitlub minn Beneo Orafti
30 276 001.87
Differenza bejn l-ammonti mogħtija u l-ammonti mitluba (EUR 59 679 771.50 – EUR 30 276 001.87)
29 403 769.63
54. Peress li Beneo-Orafti pprekludiet il-ħlas tas-somma mitluba (EUR 13 878 493 u EUR 16 397 508.87), il-BIRB irrefera l-kwistjoni lit-Tribunal de première instance de Bruxelles.
55. It-Tribunal de première instance de Bruxelles iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja s-sussegwenti domandi preliminari:
“1) Il-kwoti tranżitorji allokati lil impriża li tipproduċi z-zokkor abbażi tal-Artikolu 9 tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 493/2006 [...] huma eżenti mill-iskema temporanja għar-ristrutturar stabbilita bir-Regolament tal-Kunsill Nru 320/2006 [...] u mir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 968/2006 [...] dwar miżuri ta’ implementazzjoni, peress li dawn il-kwoti:
a) mhumiex suġġetti għall-ħlas ta’ ammont temporanju għar-ristrutturar;
b) ma jibbenifikawx mill-għajnuna għar-ristrutturar, u
ċ) mhumiex kwoti fis-sens tar-Regolament tal-Kunsill Nru 320/2006 [...], kif definiti mill-Artikolu 2.6 tal-imsemmi regolament?
2) Anki jekk ir-risposta għad-domanda preċedenti hija negattiva, il-kwoti temporanji huma kwoti kompluti, indipendentement mill-kwoti ta’ bażi regolari, peress li:
a) il-kwoti tranżitorji huma allokati abbażi tal-Artikolu 9 tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 493/2006 [...], u mhux abbażi tal-Artikolu 7 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 318/2006 [...];
b) il-kriterji għall-allokazzjoni tal-kwoti tranżitorji huma differenti mill-kriterji għall-allokazzjoni tal-kwoti ta’ bażi regolari, u
ċ) il-kwoti tranżitorji huma miżuri tranżitorji intiżi sabiex jiffaċilitaw it-tranżizzjoni tal-iskema preċedenti tas-suq taz-zokkor għall-iskema l-ġdida tas-suq taz-zokkor tal-Komunità u għaldaqstant ma japplikawx, fil-prinċipju, ħlief matul is-sena tas-suq 2006/2007?
3) Jekk ir-risposta hija pożittiva għal waħda miż-żewġ domandi preċedenti (jew għat-tnejn), impriża li tipproduċi z-zokkor, li talbet għajnuna għar-ristrutturar għas-sena tas-suq 2006/2007 skont l-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 320/2006 [...] għandha d-dritt li tibbenifika minn kwota tranżitorja allokata għas-sena tas-suq 2006/2007 skont l-Artikolu 9 tar-Regolament (KE) Nru 493/2006?
4) Jekk ir-risposta għad-domanda preċedenti hija negattiva, is-sanzjoni applikata tista’ tikkonsisti [f’]irkurpu ta’ parti mill-għajnuna għar-ristrutturar mogħtija u rkupru tal-kwota tranżitorja[(20)]? Kif għandu jiġi kkalkolat l-ammont tal-irkupru pprovdut fl-Artikolu 26 (1) u s-sanzjoni pprovduta fl-Artikolu 27 tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 968/2006, fil-każ fejn impriża li tipproduċi z-zokkor irċeviet għajnuna għar-ristrutturar (fir-rigward tas-sena tas-suq 2006/2007) u użat il-kwota tranżitorja tagħha (li għaliha ma ġiet allokata ebda għajnuna għar-ristrutturar)?
Il-kalkolu ta’ dan l-ammont u ta’ din is-sanzjoni għandu jieħu inkunsiderazzjoni kull wieħed mill-elementi li ġejjin jew parti minnhom:
a) l-ispejjeż sostnuti mill-impriża inkwistjoni li tipproduċi z-zokkor sabiex iżżarma l-installazzjonijiet ta’ produzzjoni tagħha?
b) it-telf subit mill-impriża inkwistjoni li tippproduċi z-zokkor wara l-abbandun tagħha tal-kwota ta’ bażi regolari?
ċ) il-fatt li l-kwota tranżitorja hija miżura speċifika u tranżitorja li tippermetti biss il-produzzjoni għas-sena tas-suq 2006/2007, iżda li ma tapplikax għas-snin tas-suq l-oħra (ħlief fil-każ tal-kwota tranżitorja taz-zokkor)?
d) il-kalkolu ta’ ammont tal-irkupru li ma jieħux inkunsiderazzjoni l-elementi msemmija iktar ’il fuq taħt il-paragrafi a) — ċ), huwa ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità?
5) Minkejja d-domandi preċedenti, meta jsiru effettivi, jiġifieri vinkolanti fuq min jagħmel it-talba, l-impenji meħuda abbażi ta’ pjan ta’ ristrutturar?
a) Matul il-bidu tas-sena tas-suq li għaliha min jagħmel it-talba jkun għamel it-talba tiegħu għall-għajnuna għar-ristrutturar?
b) Meta tiġi sottomessa t-talba lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti?
ċ) Meta jiġi nnotifikat, mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, li t-talba hija meqjusa bħala kompluta?
d) Meta jiġi nnotifikat, mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, li t-talba hija meqjusa bħala ammissibbli għal għajnuna għar-ristrutturar?
e) Meta jiġi nnotifikat, mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, id-deċiżjoni tagħha għall-ogħti ta’ għajnuna għar-ristrutturar?
6) Jekk ir-risposta għal waħda mid-domandi [1 u 2] (jew għat-tnejn) hija pożittiva, impriża li tipproduċi z-zokkor li ġiet allokata kwota tranżitorja għas-sena tas-suq 2006/2007 hija awtorizzata tuża din il-kwota matul is-sena tas-suq anki jekk din l-impriża tkun ingħatat għajnuna għar-ristrutturar fir-rigward tal-kwota tagħha ta’ bażi regolari, li tibda mas-sena tas-suq 2006/2007?
7) Jekk ir-risposta għad-domandi [1, 2 u 6] hija negattiva, awtorità nazzjonali kompetenti ta’ Stat Membru, fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-impenji fil-kuntest tal-pjan ta’ ristrutturar, hija awtorizzata takkumula l-irkupru tal-għajnuna għar-ristrutturar, u s-sanzjoni skont l-Artikoli 26 u 27 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 968/2006 mal-impożizzjoni ta’ imposta fuq iż-żejjed, skont l-Artikolu 4 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 967/2006 [5] jew din l-akkumulazzjoni ta’ sanzjonijiet tikser il-prinċipji ta’ “ne bis in idem”, ta’ proporzjonalità u ta’ nondiskriminazzjoni?”
56. Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub u orali minn Beneo-Orafti, mill-Gvern Belġjan u mill-Kummissjoni.
IV – L-analiżi tiegħi
57. Hekk kif indikajt fl-introduzzjoni tal-konklużjonijiet preżenti, is-seba’ domandi preliminari, li huma fformulati b’mod iddettaljat ħafna, jirrigwardaw erba’ aspetti tal-kawża, li jien nipproponi li jiġu ttrattati bl-ordni li ġej: l-ewwel nett, il-kwistjoni tar-relazzjoni bejn il-kwoti tranżitorji u l-kwoti bażiċi rrinunzjati (li diversi aspetti dwarhom jitqajmu mill-ewwel sat-tielet u s-sitt domanda); it-tieni nett, il-kwistjoni tal-mument li fih impriża li tkun qed tagħmel it-talba għall-għajnuna għar-ristrutturazzjoni tintrabat bl-impenji tagħha f’dan ir-rigward (il-ħames domanda); it-tielet nett, il-kwistjoni ta’ jekk l-akkumulazzjoni tal-miżuri ta’ rkupru, ta’ sanzjoni u ta’ imposta mitluba minn BIRB humiex permessi (l-ewwel parti tar-raba’ domanda u s-seba’ domanda) u, ir-raba’ nett, il-kwistjoni tal-metodu ta’ kalkolu tal-ammont li għandu jiġi rkuprat, jekk ikun il-każ (it-tieni parti tar-raba’ domanda).
58. Fl-eżami ta’ dawn il-kwistjonijiet, għandu jiġi osservat li l-problemi mqajma jirriżultaw minn ċirkustanzi eċċezzjonali, li kkaratterizzaw is-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007, jiġifieri, min-naħa, l-eżistenza ta’ kwoti tranżitorji u, min-naħa l-oħra, it-teħid tad-deċiżjonijiet ta’ għoti tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni wara l-bidu tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni. Peress li dawn l-elementi huma nieqsa minn snin ta’ kummerċjalizzazzjoni sussegwenti, l-interpretazzjoni li ser tingħata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża preżenti probabbilment ser ikollha ftit impatt dirett fuq il-proċeduri relatati ma’ snin ta’ kummerċjalizzazzjoni oħrajn.
A – Ir-relazzjoni bejn il-kwoti tranżitorji u l-kwoti bażiċi rrinunzjati
59. L-ewwel sat-tielet domanda u s-sitt domanda tal-qorti tar-rinviju jistgħu jitqassru bil-mod li ġej. L-ewwel nett, il-kwoti tranżitorji huma indipendenti mill-kwoti bażiċi minħabba li huma eżenti mill-iskema temporanja għal ristrutturazzjoni, jew minħabba raġuni oħra? It-tieni nett, fil-każ li huma indipendenti mill-kwoti bażiċi, impriża li ġiet allokata kwota tranżitorja hija prekluża milli tuża din il-kwota minħabba li tkun talbet għajnuna għar-ristrutturazzjoni, jew minħabba li tingħata din l-għajnuna?
60. Dwar l-ewwel parti ta’ din id-domanda, ġew ippreżentati argumenti kontrastanti lill-Qorti tal-Ġustizzja. Beneo‑Orafti, min-naħa tagħha, tinvoka l-kliem ta’ ċerti dispożizzjonijiet rilevanti sabiex tiddikjara li l-kwoti tranżitorji huma eżenti mill-iskema tranżitorja għar-ristrutturazzjoni u awtonomi meta mqabbla mal-kwoti bażiċi. Il-Gvern Belġjan u l-Kummissjoni, min-naħa l-oħra, jibbażaw ruħhom fuq l-għan tar-riforma u r-ratio tal-kwoti tranżitorji sabiex jiddefendu l-perspettiva kuntrarja.
61. Jidhirli li, effettivament, l-imsemmija għanijiet u ratio jargumentaw b’mod ċar favur analiżi li tgħid li l-kwoti tranżitorji għandhom jitqiesu bħala estensjoni tal-kwoti bażiċi, mingħajr ma jistgħu jintużaw indipendentement minnhom, minkejja li n-natura tagħhom timplika, f’ċerti aspetti, trattament speċifiku fid-dettall.
62. L-ewwel nett, mil-leġiżlazzjoni jirriżulta b’mod ċar li l-kwota tranżitorja kienet introdotta sabiex jiġi evitat li l-volum tal-kwota bażika, ikkalkolat fir-rigward ta’ sena ta’ kummerċjalizzazzjoni normali ta’ tnax-il xahar, tkun biżżejjed għal sena ta’ kummerċjalizzazzjoni li kellha ddum, eċċezzjonalment, ħmistax-il xahar (21). Għalhekk, mill-bidu tagħha mfassla, b’żieda ta’ 25 % tal-kwota bażika (22), li tikkorrispondi għall-estensjoni ta’ 25 % tat-tul tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni.
63. It-tieni nett, mil-leġiżlazzjoni jirriżulta wkoll li l-għan tal-mekkaniżmi implementati sabiex jiżguraw ir-ristrutturazzjoni tal-industrija taz-zokkor kien li jħeġġu lill-impriżi sabiex jabbandunaw b’mod definit u totali l-produzzjoni u li jżarmaw l-installazzjonijiet korrispondenti (23). L-abbandun kellu jkun effettiv “[m]is-sena kummerċjali li għaliha l-kwota tkun irrinunzjata” (24). Ma kienx jidher daqshekk koerenti ma’ dan il-għan li l-impriżi jitħallew jiddikjaraw l-abbandun tal-kwota tagħhom għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 u li jirċievu l-għajnuna korrispondenti, filwaqt li jużaw 20 % ta’ din il-kwota kumulattiva (kwota bażika u kwota tranżitorja) fl-istess sena ta’ kummerċjalizzazzjoni.
64. Jekk l-iskop tal-kwota tranżitorja kif ukoll dik tal-mekkaniżmu ta’ inċentiv għar-ristrutturazzjoni huwa daqshekk ċar favur paragun bejn din il-kwota mal-kwota bażika, bħala estenzjoni inseparabbli ta’ din, jaqbel, madankollu, li jiġi vverifikat li l-argumenti ta’ Beneo-Orafti, bbażati fuq il-kliem ta’ ċerti dispożizzjonijiet tar-Regoli, ma jimponix analiżi differenti.
65. Beneo-Orafti tinvoka, qabel xejn, l-Artikolu 9(4) tar-Regolament Nru 493/2006, li jipprovdi li l-kwoti tranżitorji ma humiex suġġett għall-ammont temporanju għar-ristrutturazzjoni stipulat fl-Artikolu 11(2) tar-Regolament Nru 320/2006 u ma tistax tibbenefika minn ħlas għall-għajnuna stipulata minn dan ir-regolament. Hija tiddeduċi li dawn il-kwoti jinstabu barra mill-iskema għar-ristrutturazzjoni. Din l-interpretazzjoni tkun ikkonfermata mill-fatt li l-kwoti kkonċernati minn din l-iskema, immexxija hija stess mir-Regolament Nru 320/2006 u r-Regolament tal-implementazzjoni tiegħu Nru 968/2006, huma limitati espressament (25) għal dawk allokati skont ir-Regolament Nru 318/2006, filwaqt li l-kwoti tranżitorji huma allokati skont ir-Regolament Nru 493/2006. Konsegwentement, l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 968/2006, li jipprojbixxi l-produzzjoni kollha mill-abbandun tal-kwota rrinunzjata, ma japplikax għall-kwoti tranżitorji.
66. Beneo-Orafti tenfasizza wkoll li l-Artikolu 9(5) tar-Regolament Nru 493/2006 jipprovdi li l-kwoti tranżitorji huma “allokati” mill-Istati Membri (u mhux li l-kwoti bażiċi huma “miżjuda” b’ċertu perċentaġġ), u li din l-istess dispożizzjoni timponi li l-imsemmija allokazzjoni ssir “skont kriterji oġġettivi u b’mod li jiżguraw trattattament ugwali fost il-produtturi u sabiex jiġu evitati distorsjonijiet tas-suq u tal-kompetizzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali], rekwiżiti li ma japplikawx, skont l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 318/2006, għall-allokazzjoni tal-kwoti bażiċi. Minn dawn isegwi li ż-żewġ allokazzjonijiet huma indipendenti waħda minn l-oħra (min-naħa l-oħra skont Beneo-Orafti, il-kwota tranżitorja taz-zokkor fin-nofsinhar tal-Italja ma kinitx allokata għall-prorata tal-allokazzjoni tal-kwota bażika). Fl-aħħar nett, il-kwoti tranżitorji jkollhom skop differenti minn dak tal-kwoti bażiċi, dak li jiffaċilita l-proċess bejn l-iskema ta’ qabel u l-iskema riformata.
67. Għandu jiġi aċċettat li l-argumenti ta’ Beneo-Orafti ma jidhrux totalment irrilevanti. Fil-fatt, sa fejn il-leġiżlatur (f’dan il-każ il-Kummissjoni, għaliex il-kwoti tranżitorji jaqgħu kompletament fl-iskop tal-miżuri adottati minnha minħabba l-poter mogħti permezz tar-Regolamenti Nru 318/2006 u Nru 320/2006) kellu l-intenzjoni li japplika bl-istess mod il-kwoti tranżitorji, fir-rigward tal-abbandun tal-produzzjoni, bħal kwota bażika, kienet kompletament importanti li jippreċiżaha. Issa, mhux biss din il-preċiżjoni hija nieqsa, iżda wkoll ir-regola għandha ċertu ammont ta’ indikazzjonijiet bil-kontra, identifikati minn Beneo-Orafti fl-argumenazzjoni tagħha.
68. Madankollu, filwaqt li nifhem ir-raġunament propost minn din l-impriża, ma narax kif tista’ tiġi aċċettata t-teżi tagħha.
69. Fil-fatt, jekk wieħed jikkunsidra li l-kwota tranżitorja hija indipendenti mill-kwota bażika, din għandha tkun, allura, kemm mill-perspettiva tal-volum allokat kif ukoll mill-perspettiva tal-perijodu li ngħatat.
70. Issa, mill-premessa 10 tar-Regolament Nru 493/2006 jirriżulta li l-kwota tranżitorja kellha tkopri l-produzzjoni mill-bidu tas-sena ta’ kummerċ 2006/2007. Fid-dawl tar-rapporti bejn il-kwantitajiet u t-tul ikkonċernat, tista’ tintuża, f’dan il-każ, biss għall-ewwel tliet xhur ta’ din is-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni, jiġifieri x-xhur ta’ Lulju sa Settembru 2006 inklużi, li jikkostitwixxu l-perijodu tranżitorju bżonnjuż sabiex jiżguraw il-kontinwità bejn is-snin annwali ta’ kummerċjalizzazzjoni preċedenti (li jibdew mill-1 ta’ Lulju sat-30 ta’ Ġunju tas-sena sussegwenti) u s-snin annwali ta’ kummerċjalizzazzjoni sussegwenti (li jibdew mill-1 ta’ Ottubru sat-30 ta’ Settembru tas-sena sussegwenti), u b’hekk tkopri d-diskrepanza li tirriżulta minn dati ġodda ta’ snin ta’ kummerċjalizzazzjoni.
71. F’din l-ipoteżi, l-intenzjoni kellha tkun li tapplika l-mekkaniżmu tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni u għall-finanzjament tagħha permezz tal-ammonti temporanji mill-kwantitajiet prodotti skont il-kwota bażika, li teoretikament tikkorrispondi għall-perijodu ta’ tnax-il xahar li jibda mill-1 ta’ Ottubru 2006, billi teskludi minn dan il-mekkaniżmu dawk il-kwantitajiet prodotti skont il-kwota tranżitorja, tikkorrispondi għall-perijodu tranżitorju li jibda mill-1 ta’ Lulju sat-30 ta’ Settembru 2006. Din l-interpretazzjoni, li tidher li hija l-unika mod biex tirrikonċilja l-kliem tad-dispożizzjonijiet imsemmija mal-għan tar-riforma u tal-miżuri ta’ inċentiv għar-ristrutturazzjoni, hija wkoll sostnuta mill-Artikolu 5(1) tar-Regolament Nru 320/2006, skont liema d-deċiżjoni tal-għoti tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 kellha tiġi adottata għal mhux iktar tard mit-30 ta’ Settembru (u għadha wkoll ikkonfermata permezz tal-fatt li, f’dan il-każ, huwa fid-29 ta’ Settembru 2006 li l-Kummissjoni informat lill-Istati Membri bid-disponibbiltà tal-fondi adegwati, billi awtorizzathom għall-għoti tal-għajnuna għat-talbiet kollha li tqiesu ammissibbli).
72. Issa, fil-kuntest tal-kawża prinċipali, il-ġulepp tal-inulina inkwistjoni ġie prodott minn Beneo-Orafti bejn il-21 ta’ Novembru u t-13 ta’ Diċembru 2006, perijodu li l-kwota tranżitorja, kieku seta’ jkollu eżistenza daqshekk indipendenti, kien jilħaq jiskadi (26).
73. Jekk, min-naħa l-oħra, l-interpretazzjoni rrakomandata minn Beneo-Orafti kienet aċċettata bis-sħiħ, isegwi li, għall-perijodu ta’ ħmistax-il xahar mill-1 ta’ Lulju 2006 sat-30 ta’ Settembru 2007, l-impriżi produtturi kien ikollhom żewġ kwoti distinti. Minn naħa, huma setgħu jirrinunzjaw il-kwota bażika tagħhom fil-bidu tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni billi inkambju jirċievu ammont apprezzabbli għall-għajnuna għar-ristrutturazzjoni, iżda li jobbligahom li jżarmaw l-installazzjonijiet u jirrinunzjaw kompletament u definittivament għall-produzzjoni taz-zokkor fil-futur minħabba dawn l-installazzjonijiet. Min-naħa l-oħra, huma jkunu jistgħu jużaw, madankollu, sal-aħħar mument tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni, il-kwota tranżitorja tagħhom. Tali riżultat jidher mhux biss inkoerenti fih innifsu, iżda daqstant ieħor kontradittorju mal-għanjiet tal-leġiżlazzjoni.
74. Nikkonkludi li, jekk il-leġiżlazzjoni kollha kemm hi ma hijiex inekwivoka u li żvilupp iktar maħsub seta’ jipprovdi ċ-ċarezza li hija nieqsa, l-interpretazzjoni l-iktar raġjonevoli, li f’miżura kbira tirrikonċila l-kliem tad-dispożizzjoni mal-għan kemm tar-riforma u tal-attribuzzjoni tal-kwoti tranżitorji, tikkonsisti fil-fatt li dawn tal-aħħar ma setgħux ikollhom eżistenza indipendenti minn dik tal-kwota bażika ħlief li sa fejn effettivament huma jservu sabiex ikopru l-produzzjoni mill-bidu tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007. Dan l-użu biss seta’ jiġġustifika l-esklużjoni tagħhom mill-iskema temporanja tar-ristrutturazzjoni. Min-naħa l-oħra, il-kwoti tranżitorji ma setgħux jissostitwixxu l-kwoti bażiċi rrinunzjati sabiex l-impriżi kkonċernati jkunu jistgħu jkomplu jipproduċu fil-perijodu li jikkorrispondi mas-sena annwali kummerċjali stabbilita mill-1 ta’ Ottubru sat-30 ta’ Settembru, meta huma kienu rrinunzjaw il-kwota bażika tagħhom.
75. Minn dan isegwi li impriża li tirrinunzja l-kwota bażika tagħha setgħet tipproduċi, mingħajr penali, sal-kwota tranżitorja tagħha fl-ewwel tliet xhur tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni estiża bi ħmistax-il xahar, iżda mhux fil-kumplament tat-tnax-il xahar. B’dawn il-kundizzjonijiet, il-produzzjoni tagħha fir-rigward tal-kwota tranżitorja kienet tiġi eżenti mill-ħlas tal-ammont temporanju għar-ristrutturazzjoni, u l-impriża kienet tirċievi għajnuna għall-kwantitajiet kollha rrinunzjati fir-rigward tal-kwota bażika tagħha, bil-kundizzjoni li, ovvjament, twaqqaf definittivament u kompletament il-produzzjoni tagħha wara li tilħaq il-kwota tranżitorja tagħha fl-ewwel tliet xhur tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni u żżarma, fejn ikun il-każ, l-installazzjonijiet korrispondenti.
76. Naturalment, impriża li, min-naħa l-oħra, ma kinitx irrinunzjat għall-kwota bażika tagħha setgħet iżżid iż-żewġ kwoti bil-għan li tqassam il-produzzjoni fuq il-ħmistax-il xahar. Tali impriża, ovvjament, ma tkun irċeviet ebda għajnuna għar-ristrutturazzjoni, iżda kienet tkun suġġetta għall-ammont temporanju skont l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 320/2006 dwar il-kwantitajiet prodotti fir-rigward tal-kwota bażika fis-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 kif ukoll fis-snin ta’ kummerċjalizzazzjoni sussegwenti, sa fejn hija ma tkunx irrinunzjat għaliha iktar tard.
77. Fir-rigward tal-ewwel aspett tad-domanda mqajma mill-qorti tar-rinviju, nikkonkludi għalhekk li impriża li tibbenefika minn kwota bażika u minn kwota tranżitorja għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007, u li tirrinunzja għall-kwota bażika tagħha, kellha d-dritt li tipproduċi sal-massimu tal-kwota tranżitorja qabel it-30 ta’ Settembru 2006 mingħajr ma timmina l-kundizzjonijiet tar-rinunzja tagħha għall-kwota bażika u l-għajnuna għar-ristrutturazzjoni konsegwenti għal din ir-rinunzja, iżda li l-produzzjoni kollha mill-1 ta’ Ottubru 2006 kellha tkun ikkunsidrata bħala ksur ta’ impenji meħuda abbażi tar-rinunzja għall-kwota bażika.
B – Il-mument li fih l-impriża li titlob għall-għajnuna għar-ristrutturazzjoni tintrabat bl-impenji tagħha
78. Il-ħames domanda twassal, essenzjalment, għall-mument li minnu l-impriża, li talbet għajnuna għar-ristrutturazzjoni inkambju għal impenn li tabbanduna l-kwota ta’ produzzjoni tagħha u li żżarma l-installazzjonijiet korrispondenti, tintrabat b’dan l-impenn.
79. Din id-domanda ssir, f’dan il-każ, fil-kuntest tal-perijodu ta’ kważi sitt xhur li ddekorra bejn l-introduzzjoni tat-talba minn Beneo-Orafti, fis-27 ta’ Lulju 2006, u n-notifika li ntlaqet b’mod favorevoli għal din it-talba, fit-18 ta’ Jannar 2007. Liema miżura tali impriża tista’ u/jew għandha tieħu waqt tali perijodu ta’ inċertezza? Fil-fatt, jekk hija ma tipproduċi ebda parti mill-kwota tagħha qabel tirċievi risposta definittiva u jekk din ir-risposta tkun negattiva, hija jkollha tikkonċentra l-produzzjoni tagħha tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni kollha f’perijodu iqsar. Jekk, min-naħa l-oħra, hija tibda parti mill-produzzjoni tagħha u r-risposta hija pożittiva, hija tkun esposta għal penali u/jew imposti. Id-dilemma hija kumplessa iktar minħabba l-fatt li l-produzzjoni taz-zokkor tiddependi minn attivitajiet agrikoli li għandhom jitfasslu fuq perijodi ta’ mill-inqas diversi xhur u li jiddependu mill-istaġuni (27).
80. Fl-opinjoni ta’ Beneo-Orafti, l-impenji inkwistjoni jsiru vinkolanti għall-impriża fil-mument fejn hija tirċievi n-notifika, mingħand l-awtorità nazzjonali kompetenti, tal-għoti tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni (għalhekk, fil-każ ta’ Beneo-Orafti, fit-18 ta’ Jannar 2007) (28). Għall-Gvern Belġjan, huwa mill-bidu tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni kkonċernata (f’dan il-każ, fl-1 ta’ Lulju 2006) li l-impriża tintrabat bl-impenji tagħha (29). Il-Kummissjoni, min-naħa tagħha, tidher inċerta bejn dawn iż-żewġ dati, iżda xorta tinnota li, minn meta ġiet ippublikat il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-29 ta’ Settembru 2006, Beneo-Orafti kellha l-elementi kollha meħtieġa sabiex tikkonkludi li t-talba tagħha ntlaqet b’mod favorevoli. Fis-seduta, l-Kummissjoni ssuġġeriet li l-impenn tar-rinunzjar għall-kwota u dak li jżarmaw l-installazzjonijiet korrispondenti, peress li huma ta’ natura differenti, setgħu jsiru vinkolanti għal dati differenti.
81. Minn naħa, jidhirli li l-ipoteżi ta’ obbligu vinkolanti mill-ewwel jum tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 għandha tiġi miċħuda. Bil-kontra tal-argument ippreżentat mill-Gvern Belġjan fis-seduta, l-impenn li titwaqqaf il-produzzjoni u li jiżżarmaw l-installazzjonijiet ikkonċernati ma jistax ikun ikkunsidrat bħala impenn unilaterali. Fl-istruttura tal-leġiżlazzjoni, huwa inkambju ta’ għajnuna għar-ristrutturazzjoni, mfassla bħala “inċentiv ekonomiku sostanzjali” għall-abbandun tal-produzzjoni (30). Sabiex l-impenn ikun jista’ jsir vinkolanti sa mill-bidu tas-sena ta’ kummerċ (jew sa mill-preżentazzjoni tat-talba għal għajnuna għar-ristrutturazzjoni (31)), l-għoti għall-għajnuna kellu jkun iggarantit mis-sempliċi fatt tal-preżentazzjoni tat-talba, li ma huwiex il-każ. Fi kwalunkwe każ, bilfors għandu jiġi kkonstatat li la l-Gvern Belġjan u lanqas il-Kummissjoni ma ressqu l-ebda argument konvinċenti sabiex isostnu din it-teżi.
82. Min-naħa l-oħra, jidher inkontestabbli li l-impriża għandha tintrabat bl-impenji tagħha qabel il-mument fejn hija rċeviet in-notifika formali tal-għoti għall-għajnuna mitluba. F’dak il-mument, l-elementi kollha ta’ “kuntratt” għar-ristrutturazzjoni huma approvati, u stabbiliti definittivament bil-miktub. L-għajnuna ma tistax tiġi rtirata jekk l-impenji huma osservati u l-impenji għandhom jiġu osservati, inkella mhux biss l-għajnuna tiġi rtirata, iżda wkoll il-penali stabbiliti jiġu sostnuti.
83. Jidhirli, madankollu, bl-istess loġika, li impriża li titlob għall-għajnuna ma tistax tikkunsidra ruħha intitolata (biex tkompli) ma tosservax l-impenji tagħha jekk, bħala operatur ekonomiku avżat, hija f’pożizzjoni li tkun taf li ser tingħatalha l-għajnuna mitluba. F’dan il-każ, permezz tad-data li fiha l-Kummissjoni ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea l-komunikazzjoni tagħha li tinforma lill-Istati Membri (u, fl-istess ħin, lill-impriżi kkonċernati – skont l-argument ta’ Beneo-Orafti l-komunikazzjoni kienet indirizzata esklużivament għall-Istati Membri ma jidhirlix rilevanti fir-rigward ta’ tali dokument pubbliku) mill-fatt li r-riżorsi finanzjarji disponibbli kienu suffiċjenti sabiex jissodisfaw it-talbiet kollha meqjusa ammissibbli, jiġifieri fid-29 ta’ Settembru 2006. Minn dak il-mument, id-dritt ta’ Beneo-Orafti li tirċievi l-għajnuna mitluba nkiseb, il-kundizzjonijiet kollha tal-Artikolu 5(2) tar-Regolament Nru 320/2006 kienu sodisfatti, anki jekk l-awtoritajiet Belġjani, għal raġunijiet inspjegabbli, damu iktar minn tliet xhur u nofs qabel ma avżaw lil Beneo-Orafti formalment. Minn dak il-mument ukoll, allura, Beneo-Orafti kellha tosserva l-impenji li kienet daħlet għalihom inkambju għall-għoti tal-għajnuna, taħt il-piena li titlef il-vantaġġi tagħha u li ġġarrab penali.
84. Ċertament, ma jistax jiġi eskluż li Beneo-Orafti setgħet ibbażat ruħha fuq id-dewmien li ħadu l-awtoritajiet Belġjani fin-notifika tad-deċiżjoni tal-għoti, jekk dan id-dewmien ikkawża lil Beneo-Orafti dubji serji dwar il-kontenut tad-deċiżjoni. F’dan il-każ, l-inċertezza kkawżata setgħet tiġi invokata minn Beneo-Orafti sabiex tiġi eżentata għall-inqas mis-sanzjoni għal nuqqas ta’ konformità intenzjonali jew għal negliġenza gravi (32). Issa, ebda element mil-fajl ma jagħti x’jifhem li Beneo-Orafti infurzat tali argument, li, fid-dawl tal-pubblikazzjoni tal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni fil-Ġurnal Uffiċjali li operatur informat ma setax jinjora, ma kienx jidher partikolarment iddestinat sabiex jirnexxi.
85. Għalhekk, nemmen, għal dak li jirrigwarda dan l-aspett ta’ kwistjonijiet imqajma f’din il-kawża, li impenn ta’ abbandun ta’ kwota, meħud minn impriża li li titlob għall-għajnuna għar-ristrutturazzjoni fir-rigward tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007, rabat lill-imsemmija impriża minn meta din kellha tkun taf, bħala operatur normalment avżat, li l-għajnuna korrispondenti għall-imsemmi impenn kienet ser titħallas lilha.
C – Il-possibilità ta’ akkumulazzjoni tal-miżuri ta’ rkupru, ta’ sanzjoni u ta’ imposta
86. Fil-każ fejn impriża tinstab effettivament li pproduċiet kwantitajiet li hija tippretendi koperti minn kwota awtorizzata, meta fir-realtà jirriżulta minn kwota li hija wegħdet li tirrinunzja, wieħed jistaqsi liema ser ikunu l-konsegwenzi finanzjarji għall-impriża. F’dan il-każ, il-BIRB ippruvat tirkupra l-ammont tal-għajnuna mogħtija fir-rigward tal-kwantità prodotta, u timponi sanzjoni għan-nuqqas ta’ osservanza tal-impenji meħuda u li tinġabar imposta fuq l-imsemmija kwantità żejda li ġiet prodotta. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi permezz tar-raba’ domanda (l-ewwel parti) u s-seba’ domanda, jekk it-tliet miżuri jistgħux jiġu akkumulati. Speċifikament, permezz tas-seba’ domanda, hija tistaqsi jekk tali akkumulazzjoni tiksirx il-prinċipji ta’ ne bis in idem, ta’ proporzjonalità u ta’ nondiskriminazzjoni.
87. Wieħed għandu jinnota li, d-domandi huma magħmula biss fil-każ ta’ risposta negattiva għall-ewwel sat-tielet u s-sitt domandi, dawn id-domandi huma bbażati fuq l-ipoteżi li l-impriża inkwistjoni ma kellhiex id-dritt tuża l-kwota temporanja tagħha, ipoteżi li tikkorrispondi, f’dan il-każ, għall-analiżi tiegħi tal-imsemmija domandi. Għalhekk impriża li rrinunzjat għal ċertu volum ta’ produzzjoni, li, ingħatat għajnuna għar-ristrutturazzjoni iżda li, madankollu, pproduċiet kwantità ekwivalenti għal parti minn jew għall-ammont totali kkonċernat.
88. Qabel xejn, jidhirli bla dubju ġġustifikat, f’ċirkustanzi bħal dawn, li tiġi rkuprata l-parti tal-għajnuna li tikkorrispondi għall-kwantità li kienet prodotta (33), iżda li, madankollu, kienet irrinunzjata. Fil-fatt, l-imsemmija għajnuna hija inkambju tar-rinunzja tal-produzzjoni. Sa fejn il-produzzjoni saret xorta waħda, l-għoti tal-għajnuna ma jibqax iktar iġġustifikat, u għandha tiġi rkuprata skont l-Artikolu 26(1) tar-Regolament Nru 968/2006.
89. Sussegwentement, il-fatt li s-sanzjonijiet ipprovduti fl-Artikolu 27 tal-istess regolament jingħaqdu mal-irkupru tal-parti tal-għajnuna kkonċernata ma jidhirx li huwa kuntrarju għall-prinċipju ne bis in idem, lanqas ta’ proporzjonalità u ta’ nondiskriminazzjoni. Infakkar li, hemm sanzjoni finanzjarja li, fil-każ normali, tikkorrispondi għal 10 % tal-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata jew, fil-każ ta’ aġir intenzjonali jew ta’ negliġenza gravi, għal 30 % ta’ dan l-ammont, filwaqt li, fil-każ ta’ force majeure, is-sanzjoni ma tapplikax.
90. Għal dak li jirrigwarda l-prinċipju ne bis in idem, huwa ċar li l-irkupru ta’ somma li ma kellhiex titħallas (li jikkostitwixxi repetizzjoni sempliċi ta’ ħlas mhux dovut) hija miżura ta’ natura kompletament differenti mill-impożizzjoni ta’ sanzjoni. L-implementazzjoni konkorrenti taż-żewġ miżuri għalhekk ma tista’ bl-ebda każ tikser il-prinċipju inkwistjoni, li jipprojbixxi, essenzjalment, li tiġi ssanzjonata l-istess persuna iktar minn darba għall-istess aġir li jikkostitwixxi ksur sabiex jitħares l-istess beni ġuridiku (34). Fin-nuqqas tat-tieni sanzjoni, kull invokazzjoni tal-prinċipju hija irrilevanti.
91. Għal dak li jirrigwarda l-prinċipju ta’ proporzjonalità, l-impożizzjoni ta’ sanzjoni li tikkorrispondi għal 10 % tal-ammont li għandu jiġi rkuprat, fil-każ ta’ negliġenza sempliċi (il-każijiet ta’ force majeure huma esklużi minn kull penalizzazzjoni), ma jidher xejn sproporzjonat. Din is-sanzjoni sservi, minn naħa, sabiex tinkoraġġixxi l-impriżi jieħdu l-impenji tagħhom serjament u sabiex jivverifikaw bir-reqqa l-konformità tal-aġir tagħhom lejn dawn l-impenji. Tista’ sservi wkoll, min-naħa l-oħra, sabiex tikkumpensa għall-ispejjeż amministrattivi meħtieġa iżda magħmula bla bżonn fl-eżaminazzjoni ta’ rekords kif ukoll fil-ħlas u l-irkupru ta’ somom mhux dovuti. Fir-rigward tas-sanzjoni ta’ 30 % fil-każ ta’ att intenzjonali jew ta’ negliġenza gravi, din lanqas tidher eċċessiva, sa fejn tippenalizza aġir ħażin li seta’ jippreġudika b’mod sinjifikattiv l-iskema tar-ristrutturazzjoni u tal-organizzazzjoni komuni tas-suq, peress li l-eżistenza tas-sanzjoni tipproduċi, immedjatament, effet dissważiv għal dawk li jitħajru minn dan l-aġir (35). Ovvjament, il-kwalifikazzjoni ta’ każ ta’ negliġenza, serja jew minuri, għandha ssir f’kull każ mill-awtorità responsabbli, u żball ta’ kwalifikazzjoni seta’ jagħti lok għal sanzjoni sproporzjonata, iżda dan huwa aspett tal-applikazzjoni tas-sanzjoni li jista’ jiġi kkoreġut bi stħarriġ ġudizzjarju tat-tip mħaddem f’dan il-każ mill-qorti tar-rinviju (36), u mhux minn karatteristika tas-sistema ta’ sanzjonijiet stabbiliti bir-Regolament Nru 968/2006.
92. Fl-aħħar, fir-rigward tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni, ir-raġunijiet li wasslu lill-qorti nazzjonali sabiex tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar possibilità ta’ ksur ta’ dan il-prinċipju ma jirriżultawx b’mod ċar mid-deċiżjoni tar-rinviju. Beneo-Orafti, fl-osservazzjonijiet tagħha, lanqas ma kienet preċiża f’dan ir-rigward. Kif isostni wkoll il-Gvern Belġjan, xejn ma jindika differenza ta’ trattament bejn sitwazzjonijiet simili jew trattament identiku ta’ sitwazzjonijiet differenti (37), kemm jekk ikun fil-livell tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni jew fil-livell tat-trattament konkret tas-sitwazzjoni ta’ Beneo-Orafti minn BIRB.
93. Jekk l-akkumulazzjoni tal-irkupru tal-għajnuna u tas-sanzjoni finanzjarja, ipprovduti, rispettivament, fl-Artikoli 26 u 27 tar-Regolament Nru 968/2006, ma toħloqx problemi fir-rigward tal-liġi tal-Unjoni, ser ikun l-istess meta, għall-istess kwantità prodotta, wieħed qed iħares sabiex tiżdied l-imposta fuq il-prodott żejjed ipprovdut fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 318/2006, meta l-ammont huwa stabbilit fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 967/2006?
94. L-ewwel nett, l-akkumulazzjoni ta’ din l-imposta u tas-sanzjoni finanzjarja pprovduta fl-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 968/2006, jikkostitwixxi sanzjoni doppja tal-istess aġir maħsub sabiex jitħares l-istess beni legali, anki jekk ipprojbita bil-prinċipju ne bis in idem?
95. F’dan ir-rigward, jidhirli, l-ewwel nett, li l-imposta fuq il-prodott żejjed tifforma sanzjoni. Kuntrarjament għall-ammont temporanju fuq il-kwantitajiet prodotti taħt kwota, skont l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 320/2006 u għalhekk l-għan espliċitu huwa li jiffinanzja l-miżuri għar-ristrutturazzjoni (38), l-imposta fuq il-prodott żejjed titħallas lill-baġit ġenerali tal-Unjoni u għandha bħala għan biex tevita l-akkumulazzjoni tal-kwantitajiet żejda li jagħmlu ħsara lis-suq, qabel jiġi stabbilit f’livell għoli biżżejjed sabiex ikun dissważiv (39). Tali karatteristiċi jagħmlu l-imposta sanzjoni, li għandha bħala għan li tippenalizza l-produzzjoni barra l-kwota, bħas-sanzjoni finanzjarja pprovduta fl-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 968/2006 tippenalizza n-nuqqas ta’ ħarsien tal-impenji meħuda sabiex tinkiseb l-għajnuna għar-ristrutturazzjoni.
96. Ċertament, dawn ma humiex sanzjonijiet penali, iżda sanzjonijiet amministrattivi. Issa, ġeneralment tali sanzjonijiet amministrattivi jaqgħu, taħt, ir-Regolament (KE, Euratom) Nru 2988/95 (40), u partikolarment taħt l-Artikolu 5 tiegħu, regolament li, skont l-għaxar premessa tiegħu, ġustament jieħu inkunsiderazzjoni l-prinċipju ne bis in idem, prinċipju li, barra minn hekk, huwa “rikonoxxut bħala prinċipju fundamentali tad-dritt Komunitarju mill-ġurisprudenza” (41).
97. Sussegwentement, din is-sanzjoni doppja timmira mhux biss lill-istess persuna, iżda wkoll l-istess aġir. Għalkemm dan ikun kopert minn żewġ manjieri differenti (l-ewwel bħala nuqqas għall-impenn tar-rinunzjar tal-kwota, u sussegwentement bħala produzzjoni żejda), l-aġir bażiku huwa, fiż-żewġ każijiet, l-istess u jinkludi li jipproduċu kwantità mhux koperta mill-kwota awtorizzata. Barra minn hekk, l-interess ġuridiku mħares fiż-żewġ każijiet (42) huwa dak segwit mir-regola l-ġdida u jinkludi li jillimita l-produzzjoni li taqa’ fis-suq fis-settur taz-zokkor.
98. Nikkonkludi li l-akkumulazzjoni tal-imposta fuq il-prodott żejjed ipprovdut fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 318/2006 u tas-sanzjoni finanzjarja pprovduta fl-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 968/2006 tikser il-prinċipju ta’ ne bis in idem.
99. Jaqbel ukoll li jiġi enfasizzat li, miż-żewġ aspetti ta’ dan il-prinċipju, jiġifieri l-projbizzjoni ta’ proċeduri doppji (43) u l-projbizzjoni tal-piena doppja (44), hija din tal-aħħar li hija rilevanti f’din il-kawża. Fil-fatt, anki jekk il-BIRB introduċa żewġ proċeduri kontra Beneo-Orafti, dak li huwa importanti huwa l-projbizzjoni tal-akkumulazzjoni taż-żewġ sanzjonijiet fil-liġi tal-Unjoni, irrispettivament mill-kwistjonijiet proċedurali. Issa, l-projbizzjoni tal-piena doppja, skont liema livell tal-ewwel sanzjoni imposta għandha tiġi kkunsidrata jekk it-tieni sanzjoni tista’ ugwalment tiġi imposta għall-istess fatti, taqa’ wkoll, fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (45), taħt il-prinċipju ta’ proporzjonalità, invokat ukoll minn Beneo-Orafti.
100. Is-sanzjoni finanzjarja mitluba mingħand Beneo-Orafti mill-BIRB skont l-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 968/2006 hija ta’ EUR 136.33 għal kull tunnellatta prodotta (46). L-imposta għal-prodott żejjed hija ta’ EUR 500 għal kull tunnellata prodotta. Il-projbizzjoni tal-piena doppja allura teħtieġ li ma tiġix applikata imposta ħlief fuq il-prodott żejjed, is-sanzjoni l-iktar ħarxa bejn it-tnejn, li twassal għall-iktar ħafifa.
101. Għad irid jiġi vverifikat jekk il-livell tal-imposta fuq il-prodott żejjed ma jiksirx, fih innifsu, il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
102. Jien ma naħsibx. L-għan tar-riforma tas-settur taz-zokkor huwa li jimponi kwoti ta’ produzzjoni stretti u mnaqqsa sabiex jinżamm il-bilanċ u l-istabbilità tas-suq fl-Unjoni u li jiġu osservati l-impenji tagħha f’livell internazzjonali. Dan ifisser, il-prevenzjoni ta’ produzzjoni ta’ kwantitajiet li jaqbżu l-kwota li jfixklu s-suq. L-imposta (li, kif ġie enfasizzat fis-seduta, b’mod partikolari mill-Kummissjoni, ma huwiex dovut jekk il-kwantità inkwistjoni hija mmirata għal ċerti użi preċiżi (47)) hija stabbilità għall-istess livell bħad-drittijiet għall-importazzjoni ta’ zokkor ta’ oriġini barranin. Tali livell jipproduċi effett dissważiv ċar ħafna, filwaqt li jħalli l-produttur jibbenefika mill-prezz fis-suq dinji, li ma jidhirx li jikkostitwixxi sanzjoni sproporzjonata, u wisq inqas jekk jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-impatt reali huwa ta’ inqas minn EUR 500, għaliex jinbidel f’ammont temporanju ta’ EUR 126.40 għal kull tunnellata meħuda fuq il-produzzjoni taħt kwota (48). Li l-produzzjoni taqbeż il-kwota għaliex il-produttur qabeż il-kwota, li qatt ma kellu kwota jew li jirrinunzjaha, jidhirli irrilevanti għal din l-analiżi.
103. Għalhekk nikkonkludi, f’dan ir-rigward, li, meta, minħabba n-nuqqas ta’ osservanza ta’ impenn ta’ rinunzja għall-kwota tagħha, impriża pproduċiet kwantità li taqbeż il-kwota, l-irkupru tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni mogħtija inkambju għar-rinunzja tikkostitwixxi repetizzjoni taż-żejjed li l-akkumulazzjoni tiegħu b’sanzjoni finanzjarja ma huwa pprojbit minn ebda prinċipju tad-dritt tal-Unjoni. Bil-kontra, l-impożizzjoni ta’ żewġ sanzjonijiet konkorrenti li jippenalizzaw l-istess produzzjoni hija pprojbita mill-prinċipju ne bis in idem, li jimponi li tapplika l-iktar ħarxa bejn it-tnejn.
D – Il-kalkolu tal-ammont li għandu jiġi rkuprat
104. Għadha trid tingħata risposta għal domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju fit-tieni parti tar-raba’ domanda tagħha. Il-kwistjoni hija kif jiġi kkalkolat l-ammont ta’ rkupru (eventwalment miżjud b’10 % jew bi 30 %, skont il-każ) meta impriża ma osservatx wieħed jew iktar impenji li ħadet inkambju għall-għajnuna li rċeviet. Partikolarment, meta l-impriża kkonċernata pproduċiet ċerta kwantità, għalkemm kienet irrinunzjat għall-kwota bażika tagħha, dan il-kalkolu għandu jkopri l-ispejjeż taż-żarmar tal-installazzjonijiet tal-produzzjoni, tat-telf li rriżulta mill-abbandun tal-kwota bażika u/jew tal-fatt li l-kwota tranżitorja ma tirrigwardax ħlief is-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007? U, jekk dawn l-elementi ma humiex ikkunsidrati, jista’ jkun hemm ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità?
105. Jekk l-ewwel parti tar-raba’ domanda, li ddiskutejt qabel, tqum b’mod espliċitu fil-każ ta’ risposta negattiva għat-tielet domanda (allura, fl-ipoteżi, li semmejna, fejn l-impriża inkwistjoni ma setgħetx tibbenifika minn kwota tranżitorja meta hija talbet għajnuna għar-ristrutturazzjoni), it-tieni parti tar-raba’ domanda tidher li tieħu spunt minn sitwazzjoni fejn l-impriża rċeviet l-għajnuna inkwistjoni u użat il-kwota tranżitorja tagħha.
106. Madankollu, jekk jiġi konkluż, kif ipproponejt, li produzzjoni wara l-1 ta’ Ottubru 2006 ma setgħetx taqa’ fil-kwota tranżitorja meta, kif inhu l-każ fil-kawża preżenti, l-impriża kkonċernata kienet irrinunzjat għall-kwota bażika kollha tagħha, minn dan isegwi li tali produzzjoni kellha tiġi koperta minn din il-kwota bażika tal-aħħar u mhux mill-kwota tranżitorja.
107. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-approċċ li ħa l-BIRB, u approvat mill-Gvern Belġjan fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, deher, prima facie, loġiku. L-Artikolu 26(1) tar-Regolament Nru 968/2006 jimponi l-irkupru ta’ “il-parti tal-għajnuna mogħtija rigward l-impenn (impenji)” imposti fuq l-impriża b’mod partikolari, skont il-pjan tar-ristrutturazzjoni, iżda ma ġewx osservati. Il-BIRB, essenzjalment, tqis li l-ammont li għandu jiġi rkuprat jikkorrispondi għall-ammont tal-għajnuna rċevuta minn Beneo-Orafti għal kull tunnellata li hija kienet irrinunzjat, immultiplikat bin-numru ta’ tunnellati effettivament prodotti fis-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007.
108. Madankollu, Beneo-Orafti jindika li l-ammont tal-għajnuna mogħtija inkambju għal rinunzja għall-produzzjoni hija differenzjata, skont l-Artikolu 3(1)(5) tar-Regolament Nru 320/2006, skont l-impenji meħuda fir-rigward tal-installazjonijiet ta’ produzzjoni u marbuta mar-rinunzja (żarmar totali, żarmar parzjali jew sempliċement nuqqas ta’ użu ta’ dawn l-installazzjonijiet). Meta jkun hemm rinunzja mingħajr żarmar, l-għajnuna hija ta EUR 255.50 għal kull tunnellata. Fil-każ ta’ rinunzja b’żarmar parzjali, dan l-ammont jiżdied għal EUR 292 għal kull tunnellata, sabiex jilħaq EUR 547.50 għal kull tunnellata, sabiex jikkumpensa l-ispejjeż taż-żarmar, u, meta jkun hemm rinunzja b’żarmar totali tal-installazzjonijiet, l-ammont jiżdied għal darb’oħra EUR 182.50 għal kull tunnellata, sakemm jilħaq total ta’ EUR 730 għal kull tunnellata, sabiex jirrifletti l-ispejjeż żejda ta’ żarmar totali. Skont Beneo-Orafti, b’din il-loġika, impriża li ma tosservax l-impenn tagħha ta’ rinunzja għall-produzzjoni, filwaqt li tosserva l-obbligu tagħha taż-żarmar, l-ammont li għandha tirkupra huwa biss ta’ EUR 255.50 għal kull tunnellata u ma għandiex tikkunsidra l-parti tal-għajnuna li għandha tikkumpensa għall-ispejjeż taż-żarmar.
109. Min-naħa tagħha, il-Kummissjoni tqis li ż-żewġ approċċi huma permessi (49), fost oħrajn, iżda li, fl-aħħar mill-aħħar, huma l-awtoritajiet kompetenti nazzjonali li għandhom jiddeterminaw il-mod ta’ kalkolu preċiż, sakemm dawn ikunu bbażati fuq kriterji oġġettivi u li ma jiksru l-ebda prinċipji ġenerali tal-liġi tal-Unjoni, b’mod partikolari l-prinċipji ta’ effiċjenza u ta’ ekwivalenza kif ukoll il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
110. F’dan ir-rigward, minn naħa tiegħi, nikkunsidra l-oġġezzjonijiet imqajma minn Beneo-Orafti, rilevanti. Id-differenzjazzjoni tal-ammont tal-għajnuna rċevuta skont in-natura tal-impenn meħud għal dak li jirrigwarda l-installazzjonijiet ta’ produzzjoni turi li dan l-ammont ma jikkorrispondix ħlief f’parti għar-rinunzja ta’ tali kwota. Mill-Artikolu 26(1) tar-Regolament Nru 968/2006 jirriżulta ċar li l-ammont li għandu jiġi rkuprat jikkorrispondi għal“[l]-parti tal-għajnuna mogħtija rigward [(50)] l-impenn (impenji)” mhux osservat(i). Jekk l-impenn li ma kienx osservanza jikkonċerna biss il-produzzjoni u mhux iż-żarmar tal-installazzjonijiet, irkupru li josserva t-tqassim tal-għajnuna bejn dawn iż-żewġ elementi għandu jiġi impost. Mill-Artikolu 3(1)(5) tar-Regolament Nru 320/2006, jista’ jiġi dedott, li fil-każ ta’ rinunzja għall-produzzjoni akkumpanjata minn impenn ta’ żarmar parzjali tal-installazzjonijiet ikkonċernati, il-parti tal-għajnuna mogħtija skont ir-rinunzja tammonta għal EUR 255.50 għal kull tunnellata (51), eventwalment tiżdied b’10 % jew bi 30 % skont il-każ. Jekk l-impenji meħuda għal dak li jirrigwarda l-installazzjonijiet jitwettqu, jidher kuntrarju tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, li mhux biss huwa prinċipju ġenerali tal-liġi tal-Unjoni, iżda wkoll irreġistrat, għall-anqas b’mod impliċitu, fl-Artikolu 26(1) tar-Regolament Nru 968/2006, tal-irkupru tal-parti tal-għajnuna li tikkorrispondi għal dawn l-impenji.
111. Barra minn hekk, tali approċċ huwa prekluż mill-prinċipju tal-ugwaljanza tat-trattament, għaliex jimplika trattament identiku taż-żewġ gruppi ta’ operaturi (dawk li ma żammu ebda impenn meħud u dawk li naqsu mill-obbligu tagħhom li ma jipproduċux fis-sena ta’ kummerċjalizzazjoni inkwistjoni) li huma oġġettivament differenti. Minn dan jirriżulta wkoll inċentiv għan-nuqqas ta’ osservanza tal-impenji kollha hekk kif impenn wieħed ma jinżammx.
112. Minn dan isegwi, fil-fehma tiegħi, li, meta jkun hemm lok għal irkupru ta’ għajnuna għar-ristrutturazzjoni minħabba nuqqas ta’ osservanza minn parti biss tal-impenji meħuda inkambju għall-għoti tal-imsemmija għajnuna, il-parti tal-għajnuna li tikkorrispondi għall-impenji mhux osservati biss għandha tiġi rkuprata. Fil-każ bħal dan ta’ din il-kawża, fejn l-impenn tal-abbandun tal-produzzjoni biss huwa kkonċernat, l-ispejjeż taż-żarmar imsemmija mill-qorti tar-rinviju ma humiex rilevanti għall-kalkolu. Għaldaqstant, jista’ jiġi nnotat, barra minn hekk, li l-ammont tal-għajnuna mogħtija huwa stabbilit u allura indipendenti mill-imsemmija spejjeż.
113. Għal dak li jirrigwarda l-approċċ tal-Kummissjoni, ma jidhirlix konċepibbli li titħalla għall-awtoritajiet nazzjonali l-funzjoni li jiddeċiedu l-kalkolu tal-ammonti, meta jagħmlu parti mill-għajnuna li tiġi mill-baġit tal-Unjoni, li għandhom jiġu rkuprati jew meħuda skont il-liġi tal-Unjoni u mħallas lura lill-baġit ta’ din, u daqstant iktar, billi jirrispondu bil-miktub għall-mistoqsija li staqsiet il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni tgħid, “fost in-numru ta’ strateġiji possibli”, erba’ kalkoli li jagħtu erba’ riżultati differenti ħafna, li jibdew minn EUR 8 103 292 sa EUR 59 679 771, illi hemm xi rapport ta’ 1 sa 7.36. Is-sempliċi possibilità li xi somom daqshekk imħallta jistgħu jintalbu lura, fi Stati Membri diversi, mingħand produtturi li jsibu ruħhom f’sitwazzjonijiet oġġettivament simili tidher qisha ksur flagranti tal-prinċipju tal-ugwaljanza tat-trattament.
114. Rigward l-argumenti l-oħra ta’ Beneo-Orafti, dwar it-telf li rriżulta mir-rinunzja għall-kwoti bażiċi u n-natura ad hoc tal-kwoti tranżitorji, jien ninsab inqas konvint.
115. L-ewwel nett, Beneo-Orafti ssostni li l-kwota li rrinunzjat għaliha ma tikkonċernax biss il-produzzjoni tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007, iżda wkoll dik tat-tmien snin ta’ kummerċjalizzazzjoni sussegwenti, sas-sena 2014/2015 (52). Għaldaqstant, il-parti tal-għajnuna li tikkorrispondi għall-kwota bażika relatata tirrappreżenta biss parti minn disgħa tat-total, u hija din il-parti minn disgħa biss li għandha tiġi rkuprata jekk in-nuqqas ta’ osservazzjoni tal-impenn tar-rinunzja ma jikkonċernax ħlief din is-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni biss. Madankollu, jidhirli li tali raġunament huwa żbaljat. L-għajnuna ma tingħatax kull sena inkambju għall-impenji miżmuma fis-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni kkonċernata, iżda hija tingħata darba biss inkambju għall-impenn ta’ abbandun ta’ produzzjoni (flimkien ma’, jekk ikun il-każ, taż-żarmar tal-installazzjonijiet), valida għas-snin ta’ kummerċjalizzazzjoni kollha sussegwenti li matulhom jidħol fis-seħħ (53). Kull produzzjoni li ma tosservax l-impenn tirriżulta f’irkupru ta’ għajnuna relatata magħha. Barra minn hekk, mill-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 318/2006 jirriżulta ċar li ma hemm l-ebda garanzija li l-kwota attribwita għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007, jekk mhix irrinunzjata, tibqa’ kostanti fis-snin ta’ kummerċjalizzazzjoni sussegwenti. Minn naħa l-oħra, jeħtieġ jitnaqqas mis-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2010/2011.
116. It-tieni nett, Beneo-Orafti tqajjem numru ta’ argumenti mill-fatt li l-kwoti tranżitorji ma jikkonċernawx ħlief sena ta’ kummerċjalizzazzjoni waħda biss, minkejja li l-kwoti bażiċi (jekk ma humiex irrinunzjati) jikkonċernaw is-snin ta’ kummerċjalizzazzjoni kollha li r-Regolament Nru 318/2006 japplika għalihom. Dawn l-argumenti ma jidhrulix rilevanti, sa fejn nikkunsidra li l-produzzjoni inkwistjoni, li saret wara wara l-1 ta’ Ottubru 2006, ma tistax taqa’ taħt kwota tranżitorja.
117. Għaldaqstant, fil-fehma tiegħi, meta hemm lok għal irkupru ta’ għajnuna tar-ristrutturazzjoni minħabba n-nuqqas ta’ osservanza ta’ parti biss mill-impenji meħuda inkambju għall-għoti tal-imsemmija għajnuna, hija biss il-parti tal-għajnuna li tikkorrispondi għall-impenji mhux osservati li għandha tiġi rkuprata.
V – Konklużjoni
118. Fid-dawl ta’ dak li ntqal qabel, nipproponi li r-risposta għad-domandi magħmula mit-Tribunal de première instance de Bruxelles għandhom ikunu kif ġej:
“Id-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 318/2006, tal-20 ta’ Frar 2006, ifassal mill-ġdid l-Organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taz-zokkor, tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 320/2006, tat-2 ta’ Frar 2006, li jistabbilixxi skema temporanja għar-ristrutturar tal-industrija taz-zokkor fil-Komunità u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1290/2005 dwar il-finanzjament tal-politika agrikola komuni, tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 493/2006, tas-27 ta’ Marzu 2006, dwar miżuri tranżitorji fil-kuntest tar-riforma tal-Organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taz-zokkor, u jemenda r-Regolamenti tal-Kummisjoni (KE) Nru 1265/2001 u (KE) Nru 314/2002, tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 967/2006, tad-29 ta’ Ġunju 2006, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 318/2006 rigward produzzjoni taz-zokkor li taqbeż il-kwota, u tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 968/2006, tas-27 ta’ Ġunju 2006, li jistipula regoli dettaljati għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 320/2006 li jistabbilixxi skema temporanja għar-ristrutturazzjoni tal-industrija taz-zokkor fil-Komunità, għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
– impriża li tibbenefika minn kwota bażika u minn kwota tranżitorja għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007, u li tirrinunzja għall-kwota bażika tagħha, kellha d-dritt li tipproduċi sal-massimu tal-kwota tranżitorja qabel it-30 ta’ Settembru 2006 mingħajr ma timmina l-kundizzjonijiet tar-rinunzja tagħha għall-kwota bażika u l-għajnuna għar-ristrutturazzjoni konsegwenti għal din ir-rinunzja, iżda li l-produzzjoni kollha mill-1 ta’ Ottubru 2006 kellha tkun ikkunsidrata bħala ksur ta’ impenji meħuda abbażi tar-rinunzja għall-kwota bażika;
– impenn ta’ abbandun tal-kwota tagħha, meħud minn impriża li tkun qed titlob għajnuna għar-ristrutturazzjoni abbażi tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007, rabat lill-imsemmija impriża minn meta din kellha tkun taf, bħala operatur normalment avżat, li kienu se jħallsuha l-għajnuna korrispondenti għall-imsemmi impenn;
– meta, minħabba n-nuqqas ta’ osservanza ta’ impenn ta’ rinunzja għall-kwota tagħha, impriża pproduċiet kwantità li taqbeż il-kwota, l-irkupru tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni mogħtija inkambju għar-rinunzja tikkostitwixxi repetizzjoni tal-ammont mhux dovut li l-akkumulazzjoni tiegħu b’sanzjoni finanzjarja ma huwa pprojbit minn ebda prinċipju tad-dritt tal-Unjoni. Bil-kontra, l-impożizzjoni ta’ żewġ sanzjonijiet konkorrenti li jippenalizzaw l-istess produzzjoni hija pprojbita mill-prinċipju ne bis in idem, li jimponi li tapplika l-iktar ħarxa bejn it-tnejn;
– meta hemm lok ta’ rkupru ta’ għajnuna tar-ristrutturazzjoni minħabba n-nuqqas ta’ osservanza ta’ parti biss mill-impenji meħuda inkambju għall-għoti tal-imsemmija għajnuna, hija biss il-parti tal-għajnuna li tikkorrispondi għall-impenji mhux osservati li għandha tiġi rkuprata”.
1 – Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2 – L-inulina hija fibra (li tikkonsisti minn katina ta’ molekuli tal-fruttożju) preżenti f’numru ta’ pjanti. Hija estratta mill-għeruq taċ-ċikwejra. L-idroliżi tal-inulina jippermetti li jinkiseb fruttożju u r-riżultat ta’ dan il-proċess, hi sustanza li tagħti ħlewwa msejħa ġulepp tal-inulina, u rregolat mill-organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taz-zokkor, jintuża speċjalment fl-industrija tal-agrikoltura tal-ikel.
33 – Ara l-parti introduttorja tar-Rapport Speċjali Nru 6 tal-Qorti tal-Awdituri tal-Unjoni Ewropea intitolat “Ir-riforma tas-suq taz-zokkor kisbet il-miri ewlenin tagħha?”, disponibbli fuq il-sit internet .
4 – Regolament, tal-20 ta’ Frar 2006, li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’ swieq fis-settur taz-zokkor (ĠU L 58, p. 1). Dan ir-regolament ġie rrevokat, wara l-perijodu rilevanti għall-fatti tal-kawża prinċipali, bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007, tat-22 ta’ Ottubru 2007, li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’ swieq agrikoli u dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċerti prodotti agrikoli (Ir-Regolament Waħdieni dwar l-OKS) (ĠU L 299, p. 1), li madankollu jinkludi,, ħafna dispożizzjonijiet (ara t-tabella ta’ korrelazzjoni fl-Anness XXII tar-regolament tal-aħħar, punt 40).
5 – Jiġifieri r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/2001, tad-19 ta’ Ġunju 2001, dwar l-organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taz-zokkor (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 33, p. 17), li taħtha s-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni kienet tibda fl-1 ta’ Lulju u tispiċċa fit-30 ta’ Ġunju tas-sena sussegwenti [Artikolu 1(2)(m)] (ara l-premessi 2 u 3 tar-Regolament Nru 318/2006).
6 – Skont il-Memorandum ta’ Spjegazzjoni li jakkumpanja l-Proposta ta’ Regolament sottomessa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea mill-Kummissjoni Ewropea [COM (2005) 263 finali], diferit mid-data tal-bidu tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni taz-zokkor, mill-1 ta’ Lulju sal-1 ta’ Ottubru, kellu l-għan li “jiffaċilita l-implimentazzjoni tat-tnaqqis fil-prezzijiet” (ara punt 2.2).
7 Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 320/2006, tal-20 ta’ Frar 2006, li jistabilixxi skema temporanja għar-ristrutturar ta' l-industrija taz-zokkor fil-Komunità u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1290/2005 dwar il-finanzjament tal-politika agrikola komuni (ĠU L 335M, 13.12.2008, p. 29).
8 – Ara, għall-perijodu inkwistjoni, l-Artikolu 2(1)(a), rispettivament tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2000/597/KE, Euratom, tad-29 ta’ Settembru 2000, dwar is-sistema tar-riżorsi tagħhom tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 200) u tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/436/KE, Euratom, tas-7 ta’ Ġunju 2007 dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU L 163, p. 17).
9 – Regolament tal-20 ta’ Frar 2006, li jistabilixxi skema temporanja għar-ristrutturar tal-industrija taz-zokkor fil-Komunità u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1290/2005 dwar il-finanzjament tal-politika agrikola komuni (ĠU L 335M, p. 29).
10 – Regolament tas-27 ta’ Marzu 2006, dwar miżuri tranżitorji fil-kuntest tar-riforma tal-Organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur taz-zokkor, u jemenda ir-Regolamenti tal-Kummisjoni (KE) Nru 1265/2001 u (KE) Nru 314/2002 (ĠU L 89, p. 11).
11 – Il-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-artikolu jipprovdu rispettivament kwoti tranżitorji ta’ zokkor, prodotti minn pitravi miżrugħa qabel l-1 ta’ Jannar 2006 u ta’ isoglukosju.
12 – Regolament tal-Kummissjoni, tad-29 ta’ Ġunju 2006, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 318/2006 dwar produzzjoni taz-zokkor li taqbeż il-kwota (ĠU L 312M, p. 75).
13 – Ara l-punt 12 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
14 – Idem.
15 – Regolament tal-Kummissjoni tas-27 ta’ Ġunju 2006, li jistipula regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 320/2006.
16 – Fiż-żewġ każijiet, iċ-ċifri jirrappreżentaw madwar 61 % jew tal-kwota bażika, jew tal-kwota tranżitorja, tal-ġulepp tal-inulina allokati lir-Renju tal-Belġju skont, rispettivament, l-Anness III tar-Regolament Nru 318/2006 (jiġifieri 215 247 tunnellata) u l-parti Ċ tal-Anness II tar-Regolament Nru 493/2006 (53 812 tunnellata). Il-kwota tranżitorja, dwar dik allokata lir-Renju tal-Belġju jew dik allokata minn dan l-Istat Membru lil Beneo-Orafti, tirrapreżenta 25 % tal-kwota bażika rilevanti, tikkorrispondi wkoll għall-estensjoni ta’ 25 % fis-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 meta mqabbla mas-snin ta’ kummerċ preċedenti u sussegwenti.
17 – Ara l-Anness 8 tal-osservazzjoniet ta’ Beneo-Orafti (p. 2).
18 – ĠU C 234, p. 9. Interessanti li jiġi nnotat li, skont ir-rapport tal-Qorti tal-Awdituri ċċitat f’punt 3, il-kwoti bażiċi tal-ġulepp tal-inulina kollha inizjalment allokati fl-Unjoni għas-sena ta’ 2006/2007 (li ma kkonċernawx, fil-fatt, ħlief ir-Renju tal-Belġju u, sa ċertu punt, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi u r-Repubblika Franċiża) ġew irrinunzjati għal din l-istess sena ta’ kummerċ, b’tali mod li ebda kwota ta’ ġulepp tal-inulina la nżammet u lanqas ġiet allokata għall-ebda mis-snin ta’ kummerċ sussegwenti (ara l-Annes IIB).
19 – Għal kalkolu dan l-ammont, u ta’ dawk sussegwenti, ara t-tabella fil-punt 53 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
20 – Il-kunċett ta’ rkupru tal-kwota tranżitorja, formola apparentament proposta minn Beneo-Orafti, ma hijiex daqshekk evidenti. Hija tidher li qed timmira, b’mod kemmxejn impreċiż, għall-fatt li kwantitajiet prodotti minn Beneo-Orafti u kkunsidrati minnha bħala koperti mill-kwota tranżitorja tagħha ma ġewx ittrattati bħala li jaqgħu fil-kwota awtorizzata, b’tali mod li huma suġġetti għall-imposta fuq iż-żejjed.
21 – Ara l-premessa 10 tar-Regolament Nru 493/2006.
22 – Ara ċ-ċifri esposti fil-punt 41 ta’ dawn il-konklużjonijiet u ara l-punt 41 fin-nota 15.
23 – Ara, b’mod partikolari, l-Artikolu 3(4) tar-Regolament Nru 320/2006.
24 – Artikolu 3 tar-Regolament Nru 968/2006.
25 – Ara l-Artikolu 2(6) tar-Regolament Nru 320/2006 u l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 968/2006.
26 – Jista’ jiġi rrilevat li Beneo-Orafti ddikjarat, fis-seduta, li l-produzzjoni inkwistjoni ma setgħetx tibda iktar tard mill-21 ta’ Novembru 2006 għaliex iċ-ċikwejra ma setgħetx tinħażen għal iktar minn tliet xhur, li dan jidher jindika li l-imsemmija ċikwejra kienet diġà disponibbli ftit żmien qabel it-30 ta’ Settembru 2006.
27 – Għandu jitfakkar, madankollu, li l-problema ma hijiex, fil-prinċipju, ħlief għas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni 2006/2007 (ara l-punt 58 ta’ dawn il-konklużjonijiet). Fil-fatt, l-Artikolu 5(1) tar-Regolament Nru 320/2006 jipprovdi li, għas-snin ta’ kummerċjalizzazzjoni sussegwenti, id-deċiżjoni relatata mal-għoti tal-għajnuna tittieħed sa mhux iktar tard minn l-aħħar tax-xahar ta’ Frar preċedenti tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni.
28 – Ara l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 968/2006.
29 – Ara l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 968/2006. Madankollu wieħed għandu jagħraf, li din id-dispożizzjoni tibda bil-kliem “Mis-sena kummerċjali li għaliha l-kwota tkun [...]” u mhux “Mill-bidu tas-sena kummerċjali [...]”.
30 – Ara l-premessa 5 tar-Regolament Nru 320/2006.
31 – Dak li ġara, f’dan il-każ, kważi xahar wara l-bidu tas-sena ta’ kummerċjalizzazzjoni. Jidher totalment eskluż li impriża tista’ ssib ruħha marbuta minn impenn minn data li hija lanqas biss ipproponiet li tassumi.
32 – Artikolu 27(2)(3) tar-Regolament Nru 968/2006.
33 – Għal dak li huwa kalkolu tal-ammont ta’ din il-parti tal-għajnuna, ara l-punti 104 et seq, l-iktar il-punti 110 et seq ta’ dawn il-konlużjonijiet.
34 – Ara s-sentenza tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni (C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punt 338).
35 – Fil-fatt, is-sanzjoni ma tidhirx daqshekk iebsa, billi ma tilħaqx ħlief massimu ta’ EUR 164.25 (30 % ta’ EUR 547.50), meta l-kwota tal-produzzjoni mdejna hija nnifisha responsabbli għal ammont temporanju ta’ EUR 126.40 għal kull tunnellata skont l-Artikolu 11(2) tar-Regolament Nru 320/2006.
36 – Ta’ min jinnota li l-imsemmija qorti ma tistaqsix lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kwalifikazzjoni tal-aġir ta’ Beneo-Orafti f’dan il-każ. Għalhekk f’dawn il-konklużjonijiet ma nindirizzax dan l-aspett, li jbiddel ir-riċerka tal-fatti.
37 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-30 ta’ Settembru 2010, Uzonyi (C‑133/09, p. I‑8747, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq).
38 – Ara l-premessa 4 ta’ dan ir-regolament.
39 – Ara l-premessa 18 u l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 318/2006 kif ukoll il-premessa 3 tar-Regolament Nru 967/2006.
40 – Regolament tat-18 ta’ Diċembru 1995, dwar il-ħarsien tal-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 340).
41 – Sentenza tad-9 ta’ Marzu 2006, Van Esbroeck (C‑436/04, Ġabra p. I‑2333, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq). Ara wkoll, il-punti 80 u 81 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Sharpston fil-kawża Gasparini et (sentenza tat-28 ta’ Settembru 2006, C‑467/04, Ġabra p. I‑9199).
42 – Għandu jiġi enfasizzat li, f’materji kriminali, il-Qorti tal-Ġustizzja, mis-sentenza tagħha tal-11 ta’ Frar 2003, Gözütok u Brügge (C‑187/01 u C‑385/01, Ġabra p. I‑1345), abbandunat ir-rekwiżit tal-ħarsien tal-istess interess ġuridiku għall-applikazzjoni tal-prinċipju ne bis in idem, u li approċċ simili ttieħed mill-Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem fis-sentenza tagħha Sergueï Zolotoukhine vs. Russie tal-10 ta’ Frar 2009.
43 – Espress b’mod iktar preċiż bil-qawl “nemo debet bis vexari” jew “bis de eadem re ne sit actio” huwa magħruf fil-liġi Ġermaniża bl-isem ta’ “Erledigungsprinzip”, terminu li jiffoka fuq it-tnaqqis ta’ prosekuzzjoni mill-ewwel proċedura li titlesta.
44 – Espress b’mod iktar preċiż bil-qawl “nemo debet bis puniri pro uno delicto” huwa magħruf fil-liġi Ġermaniża bl-isem ta’ “Anrechnungsprinzip”, terminu li jirreferi pjuttost għall-idea ta’ “rikonoxximent” penali, jiġifieri li tiġi kkunsidrata piena eħfef meta tiġi imposta piena iktar ħarxa għall-istess fatti.
45 – Ara s-sentenza tat-18 ta’ Novembru 1987, Maizena (137/85, Ġabra p. 4587, punti 19 et seq). Ara wkoll, is-sentenza tat-18 ta’ Mejju 2006, Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni (C‑397/03 P, Ġabra p. I‑4429, punti 37 et seq).
46 – Ara t-tabella fil-punt 53 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Jittratta dwar ammont ekwivalenti għal 30 % tal-għajnuna rċevuta minn Beneo-Orafti, li kienet tirrapreżenta 83 % mill-ammont totali ta’ EUR 547.50 għal kull tunnellata. Madankollu, nikkalkola li kalkolu tajjeb ta’ ċifra inqas importanti (ara l-punti 110 et seq ta’ dawn il-konklużjonijiet).
47 – Ara l-Artikoli 12 sa 15 tar-Regolament Nru 318/2006 u l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 967/2006.
48 – Artikolu 11(2) tar-Regolament Nru 320/2006.
49 – Għalkemm, fir-risposta bil-miktub tagħha għal mistoqsija li saret mill-Qorti tal-Ġustizzja, tidher, mingħajr ma spjegat ir-raġunament tagħha, tistma li l-kalkolu propost minn Beneo-Orafti jagħti lok għal irkupru ta’ EUR 292 għal kull tunnellata minflok ta’ EUR 255.55 għal kull tunnellata.
50 – Jekk il-kliem “conformément à”, fil-kuntest, jistgħu jidhru ftit ambigwi fil-lingwa Franċiża, is-sens tagħhom jista’ jkun iktar ċar f’verżjonijiet lingwistiċi oħra, pereżempju bil-lingwa Ingliża [“the part of the aid granted in respect of the commitment(s) concerned”] jew bil-lingwa Spanjola (“la parte de la ayuda concedida correspondiente al compromiso o compromisos en cuestión”) (enfasizzajtha jien fiż-żewġ każijiet).
51 – Ammont li jkun xieraq li jiġi rivedut iktar tard f’dan il-każ billi jiġi kkunsidrat il-fatt li Beneo-Orafti ngħatat biss 83 % mill-ammont totali tal-għajnuna.
52 – Ara l-Artikolu 46 tar-Regolament Nru 318/2006.
53 – Ara l-Artikolu 3(2) tar-Regolament 320/2006.
Full & Egal Universal Law Academy