KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
BOT
ippreżentati fit-30 ta’ Ġunju 2011 (1)
Kawża C-224/10
Staatsanwaltschaft Baden-Baden
vs
Leo Apelt
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa minn Landgericht Baden-Baden (il-Ġermanja)]
“Direttiva 91/439/KEE – Rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan – Irtirar tal-liċenzja tas-sewqan nazzjonali u ħruġ ta’ liċenzja tas-seqwan għall-kategoriji B u D minn Stat Membru ieħor – Rifjut ta’ rikonoxximent mill-Istat Membru ta’ residenza – Ħtieġa li persuna jkollha liċenzja tas-sewqan valida għall-kategorija B meta tinħareġ il-liċenzja tas-sewqan għall-kategorija D”
1. Għal darb’oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja ntalbet tinterpreta d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 91/439/KEE, tad-29 ta’ Lulju 1991, dwar il-liċenzji tas-sewqan (2), kif emendata bir-Regolament (KE), Nru 1882/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ Settembru 2003 (3).
2. B’mod partikolari, il-Landgericht Baden-Baden (il-Ġermanja) titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta l-Artikolu 5(1)(a), tad-Direttiva 91/439 li tipprovdi li liċenzja tas-sewqan għall-kategorija D (iktar ’il quddiem il-“liċenzja tas-sewqan D”) tista’ tinħareġ biss għal persuna diġà awtorizzata għall-kategorija B.
3. F’din il-kawża, il-konvenut fil-kawża prinċipali ngħata liċenzja tas-sewqan għall-kategorija B (iktar ’il quddiem il-“liċenzja tas-sewqan B”) mill-awtoritajiet Ċeki, minkejja li kienet suġġetta, fit-territorju Ġermaniż, għal proċedura sabiex tiġi vverifikata l-ħila tiegħu ta’ sewqan wara ksur tar-regolamenti tat-traffiku li wettaq qabel il-ħruġ ta’ din il-liċenzja. Wara li ġiet irtirata l-liċenzja tas-sewqan tiegħu Ġermaniża u wara li l-miżura ta’ projbizzjoni li tinħariġlu liċenzja tas-sewqan ġdida skadiet, il-konvenut fil-kawża prinċipali kiseb mill-istess awtoritajiet Ċeki liċenzja tas-sewqan D.
4. Il-qorti tar-rinviju għalhekk tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja, essenzjalment, dwar jekk, skont id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 91/439, u b’mod partikolari tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan, l-awtoritajiet Ġermaniżi humiex obbligati jirrikonoxxu l-validità tal-liċenzji tas-sewqan B u D hekk maħruġa.
5. Din il-kawża tagħti l-opportunità lill-Qorti tal-Ġustizzja tesprimi ruħha dwar l-interazzjoni bejn il-liċenzji tas-sewqan B u D u, b’mod partikolari, sabiex tiddeċiedi jekk in-nuqqas ta’ rikonoxximent tal-liċenzji tas-sewqan B jimplikax in-nuqqas ta’ rikonoxximent tal-liċenzja tas-sewqan D.
6. F’dawn il-konklużjonijiet, jiena ser nispjega r-raġunijiet għalfejn inqis li Stat Membru għandu d-dritt li jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru u li jirreferi għall-kategoriji B u D, meta d-dententur tagħha jkun suġġett, fit-territorju tal-Istat Membru tal-ħruġ, għal miżura ta’ rtirar tal-awtorizzazzjoni tas-sewqan adottata wara l-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan B, iżda li tippenalizza ksur ikkonstatat qabel dan il-ħruġ. Il-fatt li l-liċenzja tas-sewqan D kienet inħarġet wara l-perijodu ta’ projbizzjoni milli tintalab liċenzja tas-sewqan ġdida li jakkumpanja din il-miżura ta’ rtirar huwa irrilevanti f’dan ir-rigward.
I – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dritt tal-Unjoni
1. Id-Direttiva 91/439
7. Bil-għan li jiġi ffaċilitat il-moviment tal-persuni fi ħdan il-Komunità Ewropea jew l-istabbiliment tagħhom fi Stat Membru differenti minn dak fejn il-persuni jkunu kisbu l-liċenzji tas-sewqan tagħhom, id-Direttiva 91/439 stabbilixxiet il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan (4).
8. L-iffissar, f’din id-direttiva, ta’ kundizzjonijiet minimi sabiex tkun tista’ tingħata liċenzja tas-sewqan għandha wkoll bħala għan li titjieb is-sigurtà fit-toroq fit-territorju tal-Unjoni Ewropea (5).
9. B’hekk, l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 91/439 huwa fformulat kif ġej:
“Il-ħruġ tal-liċenzji tas-sewqan għandu jkun suġġett għall-kondizzjonijiet li ġejjin:
a) il-liċenzji għall-Kategoriji C u D għandhom jinħarġu biss lis-sewwieqa li diġà huma intitolati li jsuqu vetturi fil-Kategorija B”.
10. Barra minn hekk, l-Artikolu 7(1)(b) ta’ din id-direttiva jipprovdi dan li ġej:
“1. Il-liċenzji tas-sewqan għandhom, barra minn hekk, jinħarġu biss lil dawk l-applikanti:
[...]
b) li għandhom ir-residenza normali tagħhom fit-territorju ta’ l-Istat Membru li joħroġ il-liċenzji, jew jistgħu jipproduċu xhieda illi kienu ilhom jistudjaw fih għal mill-inqas sitt xhur [(6)].”
11. Skont l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439, l-ebda persuna ma jista’ jkollha iktar minn liċenzja tas-sewqan waħda.
12. L-Artikolu 8(2) ta’ din id-direttiva jipprovdi li l-Istat Membru tar-residenza normali jista’ japplika, fil-konfront ta’ dententur ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor, id-dispożizzjonijiet nazzjonali tiegħu dwar ir-restrizzjoni, is-sospensjoni, l-irtirar jew it-tħassir tad-dritt tas-sewqan.
13. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 8(4) tal-imsemmija direttiva, Stat Membru jista’ wkoll jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzji tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor fil-konfront ta’ persuna li tkun suġġetta, fit-territorju tiegħu, għal xi waħda mill-miżuri msemmija iktar ’il fuq.
2. Id-Direttiva 2006/126/KE
14. Id-Direttiva 2006/126/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Diċembru 2006, dwar il-liċenzji tas-sewqan (7), tfassal mill-ġdid id-Direttiva 91/439, li għaddiet minn bosta emendi (8).
15. It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 11(4), tad-Direttiva 2006/126 jipprovdi li Stat Membru jista’ jirrifjuta li jirrikonoxxi, fit-territorju tiegħu, fir-rigward ta’ persuna li l-liċenzja tas-sewqan tagħha kienet suġġetta għal restrizzjoni, għal sospensjoni jew għal irtirar, il-validità ta’ kwalunkwe liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor.
16. Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 17 ta’ din id-direttiva, id-Direttiva 91/439 hija mħassra b’effett mid-19 ta’ Jannar 2013.
17. It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18, tad-Direttiva 2006/126 jipprovdi li l-Artikolu 11(4) tagħha għandu jibda japplika mid-19 ta’ Jannar 2009.
B – Id-dritt nazzjonali
18. L-ewwel sentenza tal-Artikolu 28(1) tar-Regolament dwar l-aċċess tal-persuni għas-sewqan fit-toroq (Verordnung über die Zulassung von Personen zum Straβenverkehr), tipprovdi li l-proprjetarji ta’ liċenzja valida tas-sewqan tal-Unjoni jew taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) li għandhom ir-residenza normali tagħhom, fis-sens tal-Artikolu 7(1) jew (2), fil-Ġermanja, huma awtorizzati, bir-restrizzjonijiet previsti fis-subartikoli 2 sa 4 tal-imsemmi Artikolu 28, li jsuqu vetturi awtomobilistiċi fuq it-territorju nazzjonali, fil-limiti awtorizzati mil-liċenzji tas-sewqan tagħhom.
19. Skont l-Artikolu 28(4), ta’ dan ir-regolament, l-awtorizzazzjoni prevista fil-subartikolu 1 ta’ dan l-istess artikolu ma tapplikax għall-proprjetarji ta’ liċenzja tas-sewqan tal-Unjoni jew taż-ŻEE li kienet suġġetta, fil-Ġermanja, għal miżura ta’ rtirar provviżorju jew definittiv meħuda minn qorti jew ta’ miżura ta’ rtirar immedjatament infurzabbli jew definittiva minn awtorità amministrattiva.
20. Skont il-punt 1 tal-Artikolu 21(1), tal-Liġi dwar it-traffiku fit-toroq (Straßenverkehrsgesetz), kull min isuq vettura mingħajr liċenzja tas-sewqan meħtieġa għal dan il-għan jew għal min ikun ġie pprojbit milli jsuq vettura, huwa suġġett għal piena ta’ priġunerija li tista’ tasal sa sena, jew huwa suġġett għall-ħlas ta’ multa skont l-Artikolu 44 tal-kodiċi kriminali jew skont l-Artikolu 25 ta’ din il-liġi.
II – Il-fatti tal-kawża prinċipali
21. Fl-14 ta’ Diċembru 1998, L. Apelt, ta’ nazzjonalità Ġermaniża, kiseb liċenzja tas-sewqan Ġermaniża tal-kategorija 1a, 1b, 3, 4, u 5 (9).
22. Fit-23 ta’ Jannar 2006, waqt kontroll tat-traffiku, l-awtoritajiet Ġermaniżi kkostataw li L. Apelt saq taħt l-effett tal-alkoħol. Il-liċenzja tiegħu ġiet irtirata l-għada, fl-24 ta’ Jannar 2006.
23. Permezz ta’ digriet kriminali tal-31 ta’ Mejju 2006, li ġie ffinalizzat fit-2 ta’ Ġunju 2006, l-Amtsgericht Osterholz-Sharmbeck ikkundannat lil L. Apelt għal penali ta’ multa għal sewqan fi stat ta’ sakra. Ġie rtirat ukoll id-dritt tiegħu li jsuq u ġiet imposta fuqu projbizzjoni milli japplika għal liċenzja tas-sewqan ġdida, projbizzjoni li skadiet fid-29 ta’ Novembru 2006.
24. Qabel id-deċiżjoni ta’ rtirar tad-dritt tas-sewqan tiegħu, fl-1 ta’ Marzu 2006 l-awtoritajiet Ċeki ħarġu liċenzja tas-sewqan B lil L. Apelt fuq liema hemm imsemmi indirizz ta’ residenza fil-Ġermanja.
25. Fit-30 ta’ April 2007, L. Apelt inħarġitlu liċenzja tas-sewqan D mill-awtoritajiet Ċeki, li turi post ta’ residenza fir-Repubblika Ċeka kif ukoll id-data tal-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan B.
26. Waqt kontroll tat-traffiku fil-11 ta’ Lulju 2009, L. Apelt, li f’dak il-ħin kien qed isuq xarabank fuq it-territorju Ġermaniż, ippreżenta lill-awtoritajiet il-liċenzja tas-sewqan D maħruġa mill-awtoritajiet Ċeki. Wara dan il-kontroll, l-iStaatsanwaltschaft Baden-Baden talbet lill-Amtsgericht Achern sabiex tikkundanna lil L. Apelt għal sewqan volontarju mingħajr awtorizzazzjoni ta’ sewqan.
27. Permezz ta’ deċiżjoni tat-30 ta’ Diċembru 2009, l-Amtsgericht Achern ċaħdet din it-talba minħabba li l-awtorizzazzjoni tas-sewqan, li kienet inħarġet lil L. Apelt mir-Repubblika Ċeka għall-vetturi tal-kategorija D, kienet daqstant valida fil-Ġermanja. Hija indikat, b’mod partikolari, li l-awtoritajiet Ġermaniżi ma kinux intitolati li jivverifikaw il-konformità tal-kundizzjonijiet tal-ħruġ previsti mid-Direttiva 91/439. Barra minn hekk, l-Amtsgericht Achern osservat li l-liċenzja tas-sewqan D kienet inħarġet lil L. Apelt wara l-perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida. Għaldaqstant, skont din il-qorti, din il-liċenzja tas-sewqan hija valida.
28. L-iStaatsanwaltschaft Baden-Baden appellat din id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.
III – Id-domandi preliminari
29. Peress li l-Landgericht Baden-Baden kellha dubji dwar l-interpretazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tad-Direttiva 91/439, hija ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1) Fid-dawl tal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 91/439/KEE[…], li jipprovdi li l-liċenzji għas-sewqan għall-kategorija D għandhom jinħarġu biss lis-sewwieqa li diġà huma intitolati li jsuqu vetturi fil-kategorija B, Stat Membru jista’ jirrifjuta, b’mod konformi mal-Artikoli 1 u 8(2) u (4) tal-istess direttiva, li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzja għas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor u li tinkludi l-kategoriji B u D, b’mod partikolari fir-rigward tal-kategorija D, meta dak li għandu l-imsemmija liċenzja għas-sewqan ingħata awtorizzazzjoni li jsuq taħt il-kategorija B qabel l-adozzjoni, fl-ewwel Stat Membru, ta’ miżura ta’ rtirar ġudizzjarju tal- awtorizzazzjoni għas-sewqan, u meta l-awtorizzazzjoni għas-sewqan taħt il-kategorija D inħarġet biss wara l-irtirar ġudizzjarju u wara li skada l-perijodu ta’ projbizzjoni, stabbilit fl-istess waqt bħal dan l-irtirar, ta’ ħruġ ta’ liċenzja oħra għas-sewqan?
2) Fil-każ fejn ir-risposta għall-ewwel domanda tkun waħda negattiva:
L-ewwel Stat Membru jista’ jirrifjuta li jirrikonoxxi l-liċenzja għas-sewqan imsemmija hawn fuq, b’mod partikolari fir-rigward tal-kategorija D, skont l-Artikolu 11(4) tad-Direttiva 2006/126[...], li jipprovdi li Stat Membru jista’ jirrifjuta li jirrikonoxxi, għal persuna li l-liċenzja għas-sewqan tagħha ġiet irtirata, fit-territorju tiegħu, il-validità ta’ kwalunkwe liċenzja għas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor, meta l-awtorizzazzjonijiet għas-sewqan għall-vetturi tal-kategoriji B u D ingħataw rispettivament fl-1 ta’ Marzu 2006, u fit-30 ta’ April 2007 u meta l-liċenzja għas-sewqan inħarġet f’din l-aħħar data?”
IV – L-analiżi tiegħi
30. Qabel ma neżamina d-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju, huwa meħtieġ, fl-opinjoni tiegħi, li titfakkar is-sistema mqiegħeda fis-seħħ mil-leġiżlatur tal-Unjoni għall-finijiet tal-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan.
A – Is-sistema mqiegħeda fis-seħħ mid-Direttiva 91/439
31. Id-Direttiva 91/439 għandha bħala għan l-armonizzazzjoni tal-kundizzjonijiet tal-ħruġ ta’ liċenzji tas-sewqan sabiex titjieb is-sigurtà tat-traffiku u sabiex tiffaċilita l-moviment ta’ persuni li jistabbilixxu ruħhom fi Stat Membru ieħor minbarra dak li fih huma kisbu l-liċenzja tas-sewqan tagħhom (10).
32. Għal dan il-għan, il-leġiżlatur tal-Unjoni stabbilixxa kategoriji u subkategoriji ta’ liċenzja tas-sewqan. B’hekk, per eżempju, il-liċenzja tas-sewqan B tawtorizza s-sewqan ta’ vetturi li n-numru ta’ postijiet bilqiegħda ma jaqbiżx it-tmien persuni, minbarra s-sewwieq, u l-liċenzja tas-sewqan D tawtorizza s-sewqan ta’ vetturi maħsuba għat-trasport tal-persuni u li jkollhom iktar minn tmien postijiet bilqiegħda, minbarra s-sewwieq (11).
33. Dan it-tqassim f’kategoriji u f’subkategoriji jippermetti li jiġu adattati, għal kull waħda minnhom, il-kundizzjonijiet minimi li fuqhom il-liċenzji tas-sewqan għandhom jinħarġu.
34. B’hekk, skont l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 91/439, il-ħruġ tal-liċenzji tas-sewqan D huwa suġġett għall-kundizzjoni li s-sewwieq diġà jkollu liċenzja taħt il-kategorija B. L-applikant li jixtieq jakkwista liċenzja ta’ kategorija D għalhekk għandu, qabel kollox, juri li huwa intitolat sabiex isuq vetturi li jaqgħu fil-kategorija B, jiġifieri li hu rikonoxxut li huwa kapaċi jsuq dawn il-vetturi. Fl-opinjoni tiegħi l-prova ma tistax tiġi pprovduta biss billi tinkiseb il-liċenzja tas-sewqan B, l-unika garanzija tal-osservanza tal-kundizzjonijiet minimi rikjesti.
35. Jeżistu wkoll kundizzjonijiet ta’ età minima għall-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan. Din l-età tvarja skont il-kategorija li fiha tappartjeni l-liċenzja tas-sewqan. B’hekk, għall-kategorija D, l-età minima rikjesta hija ta’ 21 sena (12).
36. Sussegwentement, skont l-Artikolu 7(1)(a) tad-Direttiva 91/439, l-applikant għandu jgħaddi minn testijiet ta’ ħiliet u ta’ mġiba kif ukoll ta’ għarfien u għandu jissodisfa ċerti standards mediċi.
37. F’konformità mal-Annessi II u III ta’ din id-direttiva, teżisti ġabra komuni għall-kategoriji kollha tal-liċenzji tas-sewqan (13). Il-ħruġ ta’ kull liċenzja tas-sewqan jiddependi mis-sodisfazzjoni tal-kundizzjonijiet minimi li huma proprjetà ta’ din il-ġabra komuni. Dawn jinkludu, pereżempju, l-għarfien ta’ teħid ta’ kontroll tal-vettura sabiex ma jinħolqux sitwazzjonijiet perikolużi u reazzjoni b’mod adegwat fil-każ li jseħħu sitwazzjonijiet bħal dawn (14) jew inkella li s-sewwieq ikun jaf id-distanzi ta’ sigurtà bejn il-vetturi, id-distanza tal-ibbrejkjar u r-roadholding tal-vetturi kkonċernati (15).
38. Minbarra dawn il-kundizzjonijiet minimi, jeżistu testijiet speċifiċi għal kull kategorija, u b’mod partikolari għall-kategorija D (16). Fil-fatt, it-testijiet u l-istandards mediċi jvarjaw skont il-kategorija tal-liċenzja tas-sewqan, fejn il-kundizzjonijiet minimi li għandhom jiġu sodisfatti għall-kategoriji bħall-kategorija D huma iktar iebsa minn dawk meħtieġa għall-ħruġ tal-liċenzji tas-sewqan B.
39. Dawn id-differenzi jistgħu jiġu spjegati faċilment. Xarabank ma jinstaqx bl-istess mod bħal vettura jew mutur. Il-manuvri huma iktar diffiċli, ir-roadholding huwa differenti ħafna. L-istess jgħodd għar-responsabbiltà tas-sewwieq tax-xarabank li tiżdied minħabba n-numru ta’ passiġġieri ttrasportati.
40. Għaldaqstant, għalkemm l-applikant għal-liċenzja tas-sewqan D kien, fil-prinċipju, diġà wera li kien jissodisfa l-kundizzjonijiet minimi tal-ġabra komuni, peress li għandu jkun fil-pussess tal-liċenzja tas-sewqan B, għandu wkoll jgħaddi minn testijiet speċifiċi qabel ma tinħariġlu l-liċenzja tas-sewqan D.
41. F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li d-Direttiva 91/439 tipprovdi li kull applikant għal kategorija tal-liċenzja tas-sewqan li diġà jinsab fil-pussess ta’ liċenzja tas-sewqan f’kategorija oħra jistà jiġi eżentat mid-dispożizzjonijiet komuni pprovduti fil punti 2 sa 4 tal-Anness II ta’ din id-direttiva (17). Fl-opinjoni tiegħi, il-leġiżlatur tal-Unjoni bbaża ruħu fuq il-prinċipju li, mill-mument fejn il-bażi komuni hija akkwistata, ma huwiex neċessarju li wieħed jerġa’ jgħaddi mill-eżami dwar din l-istess bażi.
42. Fl-aħħar nett, l-Artikolu 7(1)(b) tal-imsemmija direttiva jipprovdi li l-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan huwa, ukoll, suġġett għall-eżistenza tar-residenza normali fit-territorju tal-Istat Membru li joħroġha.
B – Dwar id-domandi preliminari
43. Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, dwar il-kwistjoni jekk l-Artikoli 1(2) u 8(2) u (4), tad-Direttiva 91/439, moqrija flimkien mal-Artikolu 5(1)(a), ta’ din id-direttiva, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li Stat Membru għandu d-dritt li jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor u li ssemmi l-kategoriji B u D, ladarba d-detentur tagħha jkun suġġett, fuq it-territorju tal-ewwel Stat Membru, għal miżura ta’ rtirar tal-awtorizzazzjoni tas-sewqan adottata wara l-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan B, iżda li tippenalizza ksur li sar qabel dan il-ħruġ, u li l-liċenzja tas-sewqan D kienet inħarġet wara l-perijodu ta’ projbizzjoni li japplika għal-liċenzja tas-sewqan ġdida li takkumpanja din il-miżura ta’ rtirar.
44. Din id-domanda twassalni, fir-realtà, sabiex neżamina suċċessivament iż-żewġ punti li ġejjin. Fl-ewwel lok, għandu jiġi ddeterminat jekk, fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 91/439, l-awtoritajiet Ġermaniżi għandhomx id-dritt li jirrifjutaw li jirrikonoxxu l-liċenzja tas-sewqan B maħruġa mill-awtoritajiet Ċeki. Fit-tieni lok, fil-każ ta’ risposta pożittiva, għandu jiġi eżaminat l-effett li dan in-nonrikonoxximent jista’ jkollu fuq il-validità tal-liċenzja tas-sewqan D, skont it-termini użati mill-Artikolu 5(1)(a) ta’ din id-direttiva.
45. Bħall-qorti tar-rinviju (18), jiena tal-opinjoni li l-awtoritajiet Ġermaniżi għandhom id-dritt li ma jirrikonoxxux il-liċenzja tas-sewqan B maħruġa mill-awtoritajiet Ċeki.
46. Mid-dettalji mogħtija minnha jirriżulta li, fit-23 ta’ Jannar 2006, L. Apelt wettaq ksur fis-sigurtà tat-traffiku fuq it-territorju Ġermaniż. L-għada ġiet irtirata l-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża tiegħu mill-awtoritajiet tal-pulizija. Fil-31 ta’ Mejju 2006, l-Amtsgericht Osterholz-Sharmbeck iddikjarat fil-konfront tiegħu, l-irtirar tad-dritt tiegħu li jsuq u pprojbietlu milli japplika għal liċenzja tas-sewqan ġdida sad-29 ta’ Novembru 2006. Dawn il-miżuri saru definittivi fit-2 ta’ Ġunju 2006.
47. Issa, minkejja li l-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża ta’ L. Apelt kienet ġiet irtirata temporanjament u li l-imsemmija miżuri kienu għadhom ma ġewx deċiżi, l-awtoritajiet Ċeki ħarġulu liċenzja tas-sewqan B, fl-1 ta’ Marzu 2006.
48. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, f’każ bħal dan inkwistjoni, ma jistax jiġi kkunsidrat li d-Direttiva 91/439 timponi lill-awtoritajiet Ġermaniżi l-obbligu li jirrikonoxxu l-validità tal-liċenzja tas-sewqan maħruġa mill-awtoritajiet Ċeki (19).
49. Fil-fatt, il-possibbiltà għall-awtoritajiet kompetenti kif ukoll għall-qrati ta’ Stat Membru li jirrifjutaw li jirrikonoxxu l-validità tal-liċenzja tas-sewqan miksuba, fi Stat Membru ieħor, minn persuna li hija suġġetta għal miżura ta’ sospensjoni temporanja tal-liċenzja tas-sewqan tagħha fl-ewwel Stat Membru għandha tiġi rrikonoxxuta, fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 91/439, u b’mod partikolari tal-Artikolu 8(4) tagħha, b’mod assolut u definittiv meta l-miżura ta’ sospensjoni temporanja hija segwita minn miżura ta’ rtirar tal-awtorizzazzjoni tas-sewqan li tippenalizza l-istess fatti. Il-fatt li l-miżura ta’ rtirar tal-awtorizzazzjoni tas-sewqan hija deċiża wara d-data tal-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan il-ġdida huwa f’dan ir-rigward irrilevanti, peress li l-motivi li jiġġustifikaw miżura bħal din kienu jeżistu f’din id-data (20).
50. Għalhekk, fid-dawl ta’ dawn il-fatti, inqis li, f’din il-kawża, l-awtoritajiet Ġermaniżi għandhom id-dritt li jirrifjutaw li jirrikonoxxu l-liċenzja tas-sewqan B maħruġa lil L. Apelt mill-awtoritajiet Ċeki.
51. B’hekk, issa l-kwistjoni hija dik dwar jekk l-awtoritajiet Ġermaniżi għandhomx ukoll id-dritt li jirrifjutaw li jirrikonoxxu l-liċenzja tas-sewqan D maħruġa mill-awtoritajiet Ċeki wara l-perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida, sa fejn l-Artikolu 5(1)(a), tad-Direttiva 91/439 jgħid li l-liċenzja tas-sewqan D tista’ tinħareġ biss għas-sewwieqa diġà awtorizzati għall-kategorija B.
52. Fi kliem ieħor, in-nuqqas ta’ rikonoxximent tal-liċenzja tas-sewqan B jista’ jkollu konsegwenzi fuq il-validità tal-liċenzja tas-sewqan D maħruġa mill-awtoritajiet Ċeki u b’hekk jipprekludi lil L. Aspelt milli jagħmel użu minn din il-liċenzja?
53. Il-Kummissjoni Ewropea temmen li l-liċenzja tas-sewqan D maħruġa mill-awtoritajiet Ċeki għandha tiġi rikonoxxuta mill-awtoritajiet Ġermaniżi għar-raġuni li, b’differenza għal-liċenzja tas-sewqan B, din il-liċenzja nħarġet wara li skada l-perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja ġdida u li tindika residenza fuq it-territorju Ċek.
54. Barra minn hekk, hija tikkunsidra li, jekk huwa ċertament minnu li l-liċenzja tas-sewqan D tista’ tinħareġ biss għas-sewwieqa awtorizzati għal kategorija B, fir-rigward tad-dritt Ċek biss, L. Apelt kien awtorizzat għas-sewqan taħt din il-kategorija tal-aħħar meta nħarġitlu l-liċenzja tas-sewqan D.
55. Nifhem li, skont il-Kummissjoni, minkejja li l-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan B hija vvizzjata b’irregolaritajiet u li Stat Membru għandu d-dritt li ma jirrikonoxxix din il-liċenzja, il-liċenzja tas-sewqan D għandha tiġi rikonoxxuta, peress li d-detentur tagħha għadda mit-testijiet ta’ kontroll tal-għarfien, tal-ħiliet ta’ mġiba li, fi kwalunkwe każ, huma eżiġenti daqs dawk meħtieġa għal-liċenzja tas-sewqan B, fejn kienu saru l-verifiki kollha neċessarji. In-nuqqas ta’ rikonoxximent tal-liċenzja tas-sewqan B, għalhekk, ma taffettwax ir-rikonoxximent tal-liċenzja tas-sewqan D.
56. Jiena ma naqbilx ma’ din l-opinjoni u dan għar-raġunjiet li ġejjin.
57. Ġie kkonstatat li l-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan D huwa suġġett għall-kundizzjoni, b’mod partikolari, li s-sewwieq ikun diġà awtorizzat għall-kategorija B, li jgħaddi mit-testijiet ta’ kontroll tal-ħiliet u ta’ mġiba kif ukoll ta’ għarfien, li għandu jissodisfa ċerti standards mediċi u li jkollu residenza normali fuq it-territorju tal-Istat Membru tal-ħruġ.
58. Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 91/439 jipprovdi r-rikonoxximent reċiproku, mingħajr ebda formalità, tal-liċenzji tas-sewqan maħruġa mill-Istati Membri (21). B’hekk, meta l-awtoritajiet ta’ Stat Membru ħarġu liċenzja tas-sewqan f’konformità mal-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri l-oħra ma għandhomx id-dritt li jivverifikaw l-osservanza tal-kundizzjonijiet ta’ ħruġ ipprovduti fl-imsemmija direttiva, fejn il-pussess ta’ tali liċenzja tas-sewqan għandha tiġi kkunsidrata bħala prova li fil-jum tal-ħruġ, id-detentur ta’ din il-liċenzja kien jissodisfa dawn il-kundizzjonijiet (22).
59. Madankollu, dan il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku jista’ jiġi attenwat. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat, fis-sentenzi tagħha tas-26 ta’ Ġunju 2008, Wiedemann u Funk (23), kif ukoll Zerche et (24), li Stat Membru kellu d-dritt li jirrifjuta li jirrikonoxxi, fit-territorju tiegħu, id-dritt tas-sewqan li jirriżulta minn liċenzja tas-sewqan ulterjorment maħruġa minn Stat Membru ieħor jekk jiġi stabbilit, fuq il-bażi tal-indikazzjonijiet li jkun hemm fuq din l-istess liċenzja jew ta’ informazzjoni inkontestabbli oħra li toriġina mill-Istat Membru tal-ħruġ, li, meta nħarġet l-istess liċenzja, id-detentur tagħha, li kien suġġett, fit-territorju tal-ewwel Stat Membru, għal miżura ta’ rtirar ta’ liċenzja preċedenti, ma kellux ir-residenza normali tiegħu fit-territorju tal-Istat Membru tal-ħruġ (25).
60. F’dawn is-sentenzi, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-kundizzjoni ta’ residenza tieħu importanza partikolari, peress li hija indispensabbli għall-kontroll tal-osservanza tal-kundizzjoni ta’ ħila għas-sewqan u hija l-kundizzjoni preliminari li tippermetti l-verifika tal-osservanza, mill-applikant, ta’ kundizzjonijiet oħra imposti mid-Direttiva 91/439 (26). Għalhekk, minn meta l-kundizzjoni ta’ residenza ma tkunx ġiet osservata waqt il-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan, il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku tal-liċenzja tas-sewqan ma huwiex imqiegħed inkwistjoni (27).
61. Naħseb li, bħall-kundizzjoni ta’ residenza, il-kundizzjoni meħtieġa fl-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 91/439 tieħu importanza partikolari u li, meta jiġi stabbilit li din il-kundizzjoni hija nieqsa, Stat Membru għandu d-dritt li jirrifjuta li jirrikonoxxi l-liċenzja tas-sewqan D maħruġa minn Stat Membru ieħor.
62. Fil-fatt, ġie kkonstatat li l-kisba tal-liċenzja tas-sewqan B tikkostitwixxi l-ewwel mill-kundizzjonijiet minimi li għandhom jiġu osservati fir-rigward tal-kisba tal-liċenzja tas-sewqan D. Fl-opinjoni tiegħi, il-leġiżlatur tal-Unjoni jibda mill-prinċipju li l-liċenzja tas-sewqan B tikkostitwixxi bażi indispensabbli u preliminari għall-kisba tal-kategorija D (28).
63. F’dan ir-rigward, jidher kompletament konsistenti li, qabel ma persuna tallega li tkun kapaċi ssuq vettura li tappartjeni għall-kategorija tax-xarabank, hija għandha tkun kapaċi ssuq vetturi li jaqgħu taħt kategoriji iżgħar. Il-liċenzja tas-sewqan D hija, sa ċertu punt, estensjoni tal-liċenzja tas-sewqan B, li tagħti aċċess għas-sewqan tal-vetturi ta’ kategorija superjuri.
64. Għalhekk il-kisba tal-liċenzja tas-sewqan B tikkostitwixxi bażi li tiżgura l-osservanza tal-kundizzjonijiet minimi imposti mid-Direttiva 91/439 lill-Istat Membru tal-ħruġ u għalhekk il-ħila għas-sewqan kif ukoll in-nuqqas ta’ periklu tad-detentur ta’ din il-liċenzja.
65. Issa, fil-każ inkwistjoni f’din il-kawża, din il-bażi, li tikkostitwixxi l-liċenzja tas-sewqan B, hija vvizzjata b’irregolaritajiet. Fil-fatt, hekk kif rajna, il-liċenzja tas-sewqan B inħarġet mill-awtoritajiet Ċeki meta fuq din il-liċenzja huwa stabbilit li l-kundizzjoni ta’ residenza ma ġietx osservata u wkoll meta d-detentur tagħha kien suġġett għal miżura ta’ rtirar temporanju tal-ewwel liċenzja tas-sewqan minħabba sewqan perikoluż. F’dan ir-rigward infakkar li r-residenza tieħu importanza partikolari għaliex tippermetti l-kontroll tal-osservanza, mill-applikant, ta’ kundizzjonijiet oħra imposti mid-Direttiva 91/439.
66. Konsegwentement, huwa pjuttost raġonevoli li wieħed jaħseb li waqt il-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan B, l-awtoritajiet Ċeki ma kinux f’pożizzjoni li jivverifikaw jekk L. Apelt, li kien suġġett għal miżura ta’ rtirar tad-dritt tiegħu li jsuq fuq it-territorju Ġermaniż, kellux il-ħiliet u l-għarfien meħtieġa għas-sewqan u jekk kienx jikkostitwixxi riskju għas-sigurtà tat-toroq, fid-dawl tal-preċedenti tiegħu.
67. Il-Kummissjoni ssostni l-fatt li, ladarba l-liċenzja tas-sewqan D kienet inħarġet wara l-perijodu ta’ projbizzjoni li ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida u l-eżiġenzi għall-ksib ta’ din il-liċenzja huma iktar diffiċli minn dawk meħtieġa għal-liċenzja tas-sewqan B, id-detentur kien, a fortiori, awtorizzat għall-kategorija B. Skont il-Kummissjoni, il-kundizzjonijiet meħtieġa huma għaldaqstant sodisfatti.
68. Madankollu, ġie kkonstatat li l-leġiżlatur tal-Unjoni pprovda li kull applikant għal kategorija ta’ liċenzja tas-sewqan li huwa diġà detentur ta’ kategorija oħra jista’ jiġi eżentat mid-dispożizzjonijiet komuni pprovduti fil-punti 2 sa 4 tal-Anness II tad-Direttiva 91/439 (29). F’din il-kawża, dan ikun ifisser li applikant għal-liċenzja tas-sewqan D ma jkunx suġġett għat-testijiet komuni mal-liċenzja tas-sewqan B, peress li wieħed jibda mil-prinċipju li d-detentur diġà pparteċipa b’suċċess għal dawn it-testijiet waqt il-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan B.
69. Għalhekk huwa wisq iżjed importanti li l-liċenzja tas-sewqan B tkun inħarġet strettament fl-osservanza tal-kundizzjonijiet minimi meħtieġa.
70. Issa, għal darb’oħra, għalkemm, hekk kif rajna, il-kundizzjonijiet għall-ksib tal-liċenzja tas-sewqan B ma ġewx osservati, ma hemm l-ebda garanzija tal-osservanza tal-kundizzjonijiet minimi komuni għaż-żewġ kategoriji ta’ liċenzji (30).
71. Għalhekk ikun kontra l-għan tas-sigurtà tat-toroq li wieħed jobbliga Stat Membru sabiex jirrikonoxxi liċenzja tas-sewqan D maħruġa f’dawn iċ-ċirkustanzi, anki jekk ma ġiex stabbilit li l-Istat Membru tal-ħruġ seta jiżgura ruħu li d-detentur tal-liċenzja tas-sewqan kien jissodisfa l-kundizzjonijiet minimi meħtieġa.
72. B’hekk, mill-mument fejn Stat Membru għandu d-dritt, abbażi tal-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 91/439, li ma jirrikonoxxix il-validità ta’ liċenzja tas-sewqan B maħruġa mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru ieħor, inqis li għandu daqstant id-dritt li ma jirrikonoxxix il-validità tal-liċenzja tas-sewqan D maħruġa abbażi tal-ewwel liċenzja.
73. Ma jkunx koerenti li wieħed jammetti li f’dan il-każ l-irtirar tal-awtorizzazzjoni ta’ sewqan jiswa biss għal-liċenzja tas-sewqan B u mhux għas-sewqan tax-xarabankijiet, anki meta n-nuqqas ta’ rikonoxximent ta’ din il-liċenzja tista’ twassal għal aġir perikoluż tad-detentur tagħha li, infakkar, saq fi stat ta’ sakra.
74. Konsegwentement, fir-rigward tal-elementi kollha preċedenti, inqis li l-Artikoli 1(2) u 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439, moqrija flimkien mal-Artikolu 5(1)(a) ta’ din id-direttiva, għandhom jiġu interpretati fis-sens li Stat Membru għandu d-dritt li jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor u li ssemmi l-kategoriji B u D, ladarba d-detentur tagħha jkun suġġett, fuq it-territorju tal-ewwel Stat Membru, għal miżura ta’ rtirar tal-awtorizzazzjoni tas-sewqan adottata wara l-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan B, iżda jippenalizza ksur ikkonstatat qabel dan il-ħruġ. Il-fatt li l-liċenzja tas-sewqan D kienet inħarġet wara l-perijodu ta’ projbizzjoni li ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida li takkumpanja din il-miżura ta’ rtirar huwa irrilevanti f’dan ir-rigward.
75. Sa fejn nipproponi li tingħata risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju, ma huwiex neċessarju li tingħata risposta għat-tieni domanda.
76. Fi kwalunkwe każ, jiena tal-opinjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex kompetenti sabiex tiddeċiedi dwar din it-tieni domanda.
77. Fil-fatt, ġie kkonstatat li l-Artikolu 11(4) tad-Direttiva 2006/126 huwa applikabbli mid-19 ta’ Jannar 2009 (31).
78. Issa, il-fatti tal-kawża prinċipali seħħew fl-2006 bl-irtirar tal-liċenzja tas-sewqan B Ġermaniża ta’ L. Apelt kif ukoll bil-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan B Ċeka tiegħu, u fl-2007 bil-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan D Ċeka tiegħu.
79. Għaldaqstant, peress li l-fatti saru qabel id-data tal-applikazzjoni tal-Artikolu 11(4) tad-Direttiva 2006/126, jiena tal-opinjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex kompetenti sabiex tiddeċiedi dwar din it-tieni domanda preliminari.
V – Konklużjoni
80. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi kif ġej għad-domandi magħmula mil-Landgericht Baden-Baden:
“L-Artikoli 1(2) u 8(2)(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 91/439/KEE, tad-29 ta’ Lulju 1991, dwar il-liċenzji tas-sewqan, kif emendata bir-Regolament (KE) Nru 1882/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ Settembru 2003, moqrija flimkien mal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 91/439, kif emendata, għandhom jiġu interpretati fis-sens li Stat Membru għandu d-dritt li jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor u li ssemmi l-kategoriji B u D, ladarba d-detentur tagħha jkun suġġett, fuq it-territorju tal-ewwel Stat Membru, għal miżura ta’ rtirar tal-awtorizzazzjoni tas-sewqan adottata wara l-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan B, iżda jippenalizza ksur li sar qabel dan il-ħruġ.
Il-fatt li l-liċenzja tas-sewqan għall-kategorija D kienet inħarġet wara l-perijodu ta’ projbizzjoni li ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida li takkumpanja din il-miżura ta’ rtirar huwa irrilevanti f’dan ir-rigward.”
1 – Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2 – ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1, p. 317.
3 – ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol 4, p. 447, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 91/439”.
4 – Ara l-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva.
5 – Ara r-raba’ premessa tal-istess direttiva.
6 – Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 9 tal-imsemmija direttiva, residenza normali tfisser il-post fejn persuna tgħix normalment, jiġifieri għall-inqas għal 185 jum f'kull sena kalendarja. Jekk id-detentur tal-liċenzja tas-sewqan huwa student f’dan l-Istat Membru, għandu jipproduċi xhieda li ilu stabbilit għall-inqas sitt xhur fl-imsemmi Stat.
7 – ĠU L 403, p. 18.
8 – Ara premessa 1 tad-Direttiva 2006/126.
9 – Dawn il-kategoriji tal-liċenzja tas-sewqan jikkorrispondu, b’mod partikolari, għal-liċenzji tas-sewqan A, A1 u B [ara d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2008/766/KE, tal-25 ta’ Awwissu 2008, dwar ekwivalenzi bejn kategoriji ta’ liċenzji tas-sewqan (ĠU L 270, p. 31)].
10 – Ara l-ewwel premessa ta’ din id-direttiva.
11 – Ara l-Artikolu 3(1) tal-imsemmija direttiva.
12 – Ara l-Artikolu 6(1)(ċ), tad-Direttiva 91/439.
13 – Ara l-punti 1 u 2 tat-titolu I, kif ukoll it-titolu II tal-Anness II tal-imsemmija direttiva.
14 – Ara t-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu tat-titolu II ta’ dan l-Anness II.
15 – Ara l-punt 2.1.3 tat-titolu I tal-imsemmi anness.
16 – Ara I, punti 4 u 8, tal-Anness II tad-Direttiva 91/439.
17 – Ara t-tieni paragrafu tal-punt 1 tat-titolu I, ta’ dan l-anness.
18 – Ara d-deċiżjoni tar-rinviju (punt 8).
19 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-20 ta’ Novembru 2008, Weber (C‑1/07, Ġabra p. I‑8571, punti 30 u 31).
20 – Ibidem (punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
21 – Ara s-sentenza tad-19 ta’ Mejju 2011, Grasser (C‑184/10, Ġabra p. I‑0000, punt 19).
22 – Ibidem (punt 21).
23 – C‑329/06 u C‑343/06, Ġabra p. I‑4635.
24 – C‑334/06 sa C‑336/06, Ġabra p. I‑4691.
25 – Sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Wiedemann u Funk (punt 73) kif ukoll Zerche et (punt 70).
26 – Sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Wiedemann u Funk (punti 69 u 70) kif ukoll Zerche et (punti 66 u 67).
27 – Ara sentenza Grasser, iċċitata iktar ’il fuq (punt 24).
28 – F’dan ir-rigward ninnota li, fir-Repubblika Ċeka, skont l-Artikolu 82(2) tal-Liġi dwar iċ-ċirkulazzjoni fuq mogħdijiet ta’ komunikazzjoni terrestri (liġi dwar iċ-ċirkulazzjoni tat-traffiku) [zákon o provozu na pozemních komunikacích a o změnách některých zákonů (zákon o silničním provozu), 361/2000 Sb.], kif emendata fil-mument tal-fatti tal-kawża prinċipali, moqrija fid-dawl tal-Artikoli 82(1)(e) u 91(1)(a) ta’ din il-liġi, is-sewwieq, sabiex jiġi awtorizzat għas-sewqan ta’ vettura tal-kategorija D, għandu, imperattivament, ikompli jkun fil-pussess tal-awtorizzazzjoni għall-kategorija B.
29 – Ara l-punt 41 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
30 – Skont il-liġi Ċeka dwar iċ-ċirkulazzjoni tat-traffiku, l-awtorizzazzjoni ta’ sewqan ta’ vettura, pereżempju tal-kategorija D, tista’ tkun is-suġġett ta’ restrizzjoni, b’mod partikolari jekk is-sewwieq ma jkunx iżjed fil-pussess tal-kategorija bażika meħtieġa għall-ħruġ tal-awtorizzazzjoni tas-sewqan għal kategorija superjuri.
31 – Ara l-punti 15 sa 17 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
Full & Egal Universal Law Academy