KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MAZÁK
ippreżentati fis-26 ta’ Jannar 2012 ( 1 )
Kawża C-527/10
ERSTE Bank Hungary Nyrt
vs
Ir-Repubblika tal-Ungerija,
BCL Trading GmbH
u
ERSTE Befektetési Zrt.
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mil-Legfelsőbb Bíróság (l-Ungerija)]
“Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili — Proċeduri ta’ insolvenza — Applikazzjoni ratione temporis tar-Regolament (KE) Nru 1346/2000 — Ġurisdizzjoni internazzjonali — Azzjonijiet li jirriżultaw direttament mill-proċedura ta’ insolvenza u li jkunu marbuta mill-qrib magħha — Liġi applikabbli — Drittijiet ta’ terzi in rem — Inammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari”
1.
Din it-talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mil-Legfelsőbb Bíróság (l-Ungerija), tirrigwarda l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1346/2000, tad-29 ta’ Mejju 2000, dwar proċedimenti ta’ falliment (iktar ’il quddiem ir-“Regolament”) ( 2 ). Essenzjalment għandu jiġi ddeterminat jekk l-Artikolu 5(1) tal-imsemmi regolament, dwar id-drittijiet ta’ terzi in rem fuq l-assi tad-debitur li jkunu jinsabu fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor li ma huwiex dak tal-post fejn infetħet il-proċedura ta’ insolvenza, huwiex ukoll applikabbli fil-każ li l-assi inkwistjoni tad-debitur ikunu jinsabu fit-territorju ta’ Stat li sar membru tal-Unjoni biss wara li nfetħet il-proċedura ta’ insolvenza.
Il-kuntest ġuridiku
L-Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet tal-adeżjoni
2.
L-Artikolu 2 tal-Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet tal-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika tal-Estonja, ir-Repubblika ta’ Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika tal-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika tas-Slovenja u r-Repubblika tas-Slovakkja u l-aġġustamenti għat-trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea ( 3 ) (iktar ’il quddiem l-“Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet tal-adeżjoni”) jistabbilixxi li:
“Mid-data ta’ l-adeżjoni, id-disposizzjonjiet tat-Trattati oriġinali u l-atti adottati mill-istituzzjonijiet u l-Bank Ċentrali Ewropew qabel l-adeżjoni għandhom jorbtu l-Istati Membri l-ġodda u għandhom japplikaw f’dawk l-Istati Membri bil-kondizzjonijiet kif imniżżla f’dawk it-Trattati u f’dan l-Att.”
Ir-Regolament
3.
Sabiex tiġi ddeterminata l-qorti li għandha l-ġurisdizzjoni sabiex tiftaħ proċedura ta’ insolvenza, l-Artikolu 3(1) u (2) tar-Regolament jipprovdi:
“1. Il-qrati ta’ l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkun jinstab iċ-ċentru ta’ l-interessi prinċipali tad-debitur għandu jkollu [għandu jkollhom] l-ġurisdizzjoni biex jiftaħ [jiftħu] il-proċedimenti ta’ falliment [insolvenza]. Fil-każ ta’ kumpannija jew persuna ġuridika, il-post ta’ l-uffiċju rreġistrat [iċ-ċentru tal-interessi prinċipali] għandu jkun meqjus li huwa ċ-ċentru ta’ l-interessi prinċipali [il-post tal-uffiċju rreġistrat] fin-nuqqas ta’ prova għal kuntrarju.
2. Meta ċ-ċentru ta’ l-interessi prinċipali ta’ debitur ikun jinstab fit-territorju ta’ Stat Membru, il-qrati ta’ Stati Membri oħra għandhom ikollhom il-ġurisdizzjoni li jiftħu proċedimenti ta’ falliment [insolvenza] kontra dak id-debitur fil-każ biss li dak ikollu stabbiliment fit-territorju ta’ dak l-Istat Membru l-ieħor. L-effetti ta’ dawk il-proċedimenti għandu jkun ristrett għall-assi tad-debitur li jkunu jinstabu fit-territorju ta’ l-Istat Membru l-ieħor.”
4.
Fir-rigward tad-determinazzjoni tal-liġi applikabbli għall-proċedura ta’ insolvenza, l-Artikolu 4(1) tar-Regolament jipprovdi:
“1. Ħlief fejn ipprovdut b’ mod ieħor f’dan ir-Regolament, il-liġi applikabbli għal proċedimenti ta’ falliment [insolvenza] u l-effetti tagħhom għandha tkun dik ta’ l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu tinfetaħ tali proċedura, minn hawn ’il quddiem imsemmija bħala l-‘Istat tal-ftuħ tal-proċedimenti [proċeduri]’.”
5.
Fir-rigward tad-drittijiet ta’ terzi in rem, l-Artikolu 5(1) tar-Regolament jiddikjara:
“1. Il-ftuħ ta’ proċedimenti ta’ falliment [insolvenza] m’għandux jaffettwa d-drittijiet in rem ta’ kredituri jew partijiet terzi rigward l-assi tanġibbli jew mhux tanġibbli, mobbli jew immobbli — it-tnejn assi speċifiċi u kollezzjonijiet ta’ assi indefiniti bħala massa li jinbidlu minn żmien għal żmien — li jappartieni għad-debitur li jkunu jinstabu fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor fil-waqt tal-ftuħ tal-proċedimenti [proċeduri].”
6.
L-Artikolu 16(1) tar-Regolament, li jagħmel parti mill-Kapitolu II tiegħu intitolat “Għarfien ta’ proċedimenti ta’ falliment [insolvenza]”, jipprovdi:
“1. Ġudizzju li jiftaħ il-proċedimenti ta’ falliment [insolvenza] mogħti minn qorti ta’ Stat Membru li jkollu l-ġurisdizzjoni bis-saħħa ta’ l-Artikolu 3 għandu jkun magħruf fl-Istati Membri kollha mill-waqt li jsir effettiv fl-Istat li jiftaħ il-proċedimenti [proċeduri].
[…]”
7.
L-Artikolu 43 tar-Regolament jinkludi dispożizzjonijiet dwar l-applikazzjoni fiż-żmien (ratione temporis) tiegħu u jipprovdi dan li ġej:
“Id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom japplikaw biss għal proċedimenti ta’ falliment miftuħa wara d-dħul fis-seħħ tiegħu. Atti magħmula minn debitur qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament għandhom jibqgħu jiġu rregolati bil-liġi li tapplika għalihom fiż-żmien ta’ meta saru.”
8.
Skont l-Artikolu 47 tiegħu, ir-Regolament daħal fis-seħħ fil-31 ta’ Mejju 2002.
Il-fatti li wasslu għall-kawża, il-proċedura u d-domanda preliminari
9.
Fit-8 ta’ Mejju 1998, Postabank és Takarékpénztár Rt. (iktar ’il quddiem “Postabank”) tat żewġ krediti dokumentarji irrevokabbli, bi ħlas differit, għal ammont ta’ USD 6 000 000 u USD 6 120 000 rispettivament, lil BCL Trading GmbH li kellha l-uffiċċju rreġistrat tagħha stabbilit fi Vjenna (iktar ’il quddiem “BCL Trading”).
10.
BCL Trading ċediet il-kreditu pekunjarju tagħha kkonstatat bl-ittri ta’ kreditu lil diversi banek. Postabank sussegwentement irrifjutat li tħallas l-ammonti li kellha tħallas skont il-krediti dokumentarji, għar-raġuni li ċ-ċertifikati ta’ depożitu ppreżentati kienu foloz.
11.
Fil-9 ta’ Lulju 2003, BCL. Trading tat bħala garanzija l-azzjonijiet ta’ Postabank, li hija kellha fil-pussess tagħha, f’każ li Postabank tkun obbligata tħallas l-ammonti msemmija fl-ittri ta’ kreditu, li kienu jlaħħqu ammont massimu ta’ USD 12 120 000. L-imsemmija azzjonijiet kienu s-suġġett ta’ garanzija finanzjarja.
12.
Wara dan, is-suċċessur legali ta’ Postabank, jiġifieri ERSTE Bank Hungary Nyrt. (iktar ’il quddiem “ERSTE Bank”), ikkonkluda tranżazzjoni mal-banek ċessjonarji li abbażi tagħha huwa kellu jħallas lil dawn tal-aħħar ammont ta’ USD 7 850 000.
13.
Fl-Awstrija nfetħet proċedura ta’ insolvenza kontra BCL Trading fil-5 ta’ Diċembru 2003 u ġiet ippubblikata fl-4 ta’ Frar 2004.
14.
Fir-rigward tal-azzjonijiet ta’ Postabank fil-pussess ta’ BCL Trading, issostitwiti bl-azzjonijiet ta’ ERSTE Bank bħala suċċessur legali ta’ Postabank, u mogħtija bħala garanzija, il-Legfelsőbb Bíróság, b’deċiżjoni parzjali tas-6 ta’ Diċembru 2005, ordnat lill-Istat Ungeriż sabiex jixtrihom għal prezz ta’ HUF 1 516 450 200 minħabba li dan tal-aħħar kellu influwenza determinanti fuq Postabank, li, fid-dritt Ungeriż, inissel obbligu min-naħa tal-Istat Ungeriż li jixtri l-azzjonijiet ta’ Postabank offruti għall-bejgħ mill-azzjonisti ż-żgħar. L-Istat Ungeriż wettaq l-obbligu tiegħu billi xtara l-azzjonijiet ikkonċernati u ddepożita l-ammont iffissat mil-Legfelsőbb Bíróság taħt l-awtorità tal-qorti.
15.
Fis-27 ta’ Jannar 2006, ERSTE Bank ippreżenta rikors quddiem il-Fővárosi Bíróság (il-qorti ta’ Budapest) kontra l-Istat Ungeriż, l-ewwel konvenuta, BCL Trading, it-tieni konvenuta, u ERSTE Befektetési Zrt., it-tielet konvenuta, bil-għan li jikseb sentenza li tiddikjara garanzija finanzjarja fuq l-ammont iddepożitat taħt l-awtorità tal-qorti.
16.
Il-Fővárosi Bíróság ħarġet digriet ta’ arkivjar tal-kawża, wara li kkonstatat li fl-Awstrija diġà kienet infetħet proċedura ta’ insolvenza kontra BCL Trading, u li l-liġi Awstrijaka dwar l-insolvenza kienet teskludi l-possibbiltà li jiġi ppreżentat rikors kontra operatur ekonomiku fi stat ta’ likwidazzjoni li jirrigwarda l-patrimonju tal-insolvenza, li jimplika li ma tista’ tinbeda l-ebda azzjoni legali.
17.
Fit-tieni istanza, wara l-appell ippreżentat minn ERSTE Bank, l-Ítélőtábla (il-qorti tal-appell reġjonali) ikkonfermat id-digriet mogħti fl-ewwel istanza, filwaqt li fakkret li, skont l-Artikolu 4(1) tar-Regolament, huwa d-dritt Awstrijak li għandu jiġi applikat f’dan il-każ, li jeskludi tabilħaqq kull possibbiltà li jingħata bidu għal tali proċedura ġudizzjarja.
18.
ERSTE Bank ippreżenta appell ta’ kassazzjoni quddiem il-Legfelsőbb Bíróság. Din ikkunsidrat li hija kienet teħtieġ l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1) tar-Regolament sabiex tkun tista’ tagħti deċiżjoni f’din il-kawża. Konsegwentement, hija ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 5(1) tar-Regolament […] għandu jiġi applikat fil-kuntest ta’ proċedura ġudizzjarja ta’ dritt ċivili li tikkonċerna l-eżistenza ta’ dritt in rem [f’dan il-każ, security deposits (óvadék)], fid-dawl tal-fatt li l-pajjiż fejn jinsabu l-beni li huma s-suġġett tal-bond, jiġifieri beni mobbli, u sussegwentement il-flus li ħadu posthom, kien għadu ma huwiex membru tal-Unjoni Ewropea meta bdiet, fi Stat Membru ieħor, il-proċedimenti ta’ falliment [insolvenza] attwali, iżda li kien Membru meta seħħet il-preżentata tar-rikors?”
19.
Barra minn hekk, għandu jingħad ukoll li ERSTE Bank, minbarra l-imsemmi rikors sabiex jikseb sentenza li tiddikjara garanzija finanzjarja, ippreżenta rikors sabiex tinfetaħ proċedura oħra ta’ insolvenza fir-rigward tal-patrimonju ta’ BCL Trading li jinsab fl-Ungerija. Il-Legfelsőbb Bíróság ċaħdet it-talba minħabba li ERSTE Bank ma setax jistabbilixxi li BCL Trading kellha stabbiliment fl-Ungerija, wara li ammettiet l-applikabbiltà tar-Regolament f’dan il-każ.
Evalwazzjoni
20.
Skont l-elementi pprovduti mid-deċiżjoni tar-rinviju jista’ jiġi dedott li l-qrati Ungeriżi wara li taw deċiżjonijiet fl-ewwel u fit-tieni istanzi ċaħdu rikors ta’ ERSTE Bank abbażi tad-dritt Awstrijak li huma applikaw skont l-Artikolu 4 tar-Regolament, li jistabbilixxi prinċipju ġenerali tal-applikazzjoni tal-liġi tal-Istat Membru li jkun fetaħ il-proċedura ta’ insolvenza (lex concursus) fir-rigward tal-proċedura ta’ insolvenza u tal-effetti tagħha.
21.
Issa, il-qorti tar-rinviju, b’deċiżjoni dwar appell ta’ kassazzjoni, tipprevedi l-applikazzjoni eventwali tal-Artikolu 5(1) tar-Regolament li jirrappreżenta, fis-sens tal-premessi 24 u 25 tal-imsemmi regolament, eċċezzjoni għall-imsemmi prinċipju ġenerali. Fil-fatt, din hija eċċezzjoni favur drittijiet in rem fuq assi li jappartjenu lid-debitur li jinsabu fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor li ma huwiex dak fejn infetħet il-proċedura ta’ insolvenza.
22.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju għandha xi dubji dwar jekk il-fatt li l-assi tad-debitur (f’dan il-każ, l-azzjonijiet ta’ ERSTE Bank fil-pussess ta’ BCL Trading u l-flus li ġew sostitwiti għalihom), li xi terzi għandhom dritt in rem (jiġifieri, il-garanzija finanzjarja kkostitwita favur ERSTE Bank) fir-rigward tagħhom, jinsabu fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor (f’dan il-każ, ir-Repubblika tal-Ungerija) li ma huwiex dak fejn infetħet il-proċedura ta’ insolvenza (f’dan il-każ, ir-Repubblika tal-Awstrija), filwaqt li l-Istat fejn jinsabu l-assi kkonċernati sar membru tal-Unjoni biss wara li nfetħet il-proċedura ta’ insolvenza kontra d-debitur, jipprekludix l-applikazzjoni tal-Artikolu 5(1) tar-Regolament.
23.
Issa, dan il-fatt iqiegħed f’dubju mhux biss l-applikabbiltà tal-imsemmija dispożizzjoni tar-Regolament imma anki l-applikabbiltà ratione temporis tar-Regolament bħala tali fir-rigward ta’ din il-kawża. Konsegwentement, qabel ma tiġi ttrattata l-kwistjoni tal-applikabbiltà tal-Artikolu 5(1) tar-Regolament għandhom jiġu ċċarati l-effetti ratione temporis tal-imsemmi regolament fl-Istati li saru membru tal-Unjoni wara li r-Regolament daħal fis-seħħ.
24.
L-applikazzjoni ratione temporis tar-Regolament hija rregolata mill-Artikolu 43 tiegħu, li jipprovdi li d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom japplikaw biss għal proċeduri ta’ insolvenza miftuħa wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament. Id-data ta’ dan tal-aħħar tista’ tiġi identifikata faċilment għaliex hija prevista espressament mir-Regolament stess. L-Artikolu 47 tiegħu jiffissaha għall-31 ta’ Mejju 2002.
25.
F’dan il-każ, fl-Awstrija nfetħet proċedura ta’ insolvenza kontra BCL Trading fil-5 ta’ Diċembru 2003 u ġiet ippubblikata fl-4 ta’ Frar 2004. B’hekk, huwa stabbilit li din il-proċedura nfetħet wara l-31 ta’ Mejju 2002, u li, konsegwentement, ir-Regolament huwa għalkollox applikabbli fir-rigward tagħha.
26.
Minkejja li dan ma jirriżultax espressament mill-informazzjoni inkluża fid-deċiżjoni tar-rinviju, peress li BCL Trading kellha l-uffiċċju rreġistrat tagħha stabbilit fi Vjenna, li jidher li jista’ jiġi preżunt, abbażi tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament, li l-proċedura ta’ insolvenza miftuħa fl-Awstrija kienet tikkostitwixxi proċedura prinċipali li, fis-sens tal-premessa 12 tar-Regolament, għandha portata universali u hija intiża sabiex tkopri l-assi kollha tad-debitur. F’dan ir-rigward, madankollu għandu jitfakkar li l-espressjoni “l-assi kollha tad-debitur” għandha neċessarjament tkun limitata biss għall-assi tad-debitur li jinsabu fil-grupp ta’ Stati Membri fejn huwa applikabbli r-Regolament ( 4 ).
27.
Dan ifisser li l-assi ta’ BCL Trading li kienu jinsabu fl-Ungerija fiż-żmien meta l-imsemmi Stat kien għadu ma huwiex membru tal-Unjoni, ma kinux milquta mill-ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza fl-Awstrija abbażi tar-Regolament.
28.
Madankollu, din is-sitwazzjoni nbidlet wara l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Ungerija mal-Unjoni, jiġifieri wara l-1 ta’ Mejju 2004? Nikkunsidra li t-tweġiba għal din il-mistoqsija għandha tkun fil-pożittiv, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 16(1) kif ukoll tal-Artikolu 17(1) tar-Regolament li sar applikabbli fl-Ungerija, skont l-Artikolu 2 tal-Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet tal-adeżjoni. Huma eżattament l-imsemmija dispożizzjonijiet tar-Regolament li jimplikaw l-integrazzjoni kontinwa tal-assi tad-debitur li jinsabu fit-territorju ta’ Stat li jkun se jissieħeb fl-Unjoni Ewropea mal-assi msemmija fil-proċedura prinċipali ta’ insolvenza.
29.
L-Artikolu 16(1) tar-Regolament jistabbilixxi li l-Istati Membri kollha għandhom jirrikonoxxu kull deċiżjoni li tiftaħ proċedura ta’ insolvenza mill-waqt li hija ssir effettiva fl-Istat tal-ftuħ tal-proċeduri, sakemm din tkun ittieħdet minn qorti ta’ Stat Membru li jkollha ġurisdizzjoni skont l-Artikolu 3 tar-Regolament. Jidher ċar li, fir-rigward tal-Istati li ssieħbu fl-Unjoni wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament, l-imsemmi obbligu jista’ jitnissel biss, skont l-Artikolu 2 tal-Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet tal-adeżjoni, mid-data tal-adeżjoni tal-Istat ikkonċernat mal-Unjoni.
30.
Fir-rigward tal-kundizzjoni li tirrigwarda l-ġurisdizzjoni tal-qorti li tkun adottat id-deċiżjoni tal-ftuħ fid-dawl tal-Artikolu 3 tar-Regolament, għandu jiġi nnotat li ma tantx huwa importanti, f’dan ir-rigward, jekk l-Istat li fih għandha tiġi rrikonoxxuta deċiżjoni li tiftaħ proċedura ta’ insolvenza kienx diġà, jew le, membru tal-Unjoni fil-waqt li ġiet adottata d-deċiżjoni tal-ftuħ.
31.
Issa, minn qari flimkien tal-Artikolu 16(1) tar-Regolament u tal-Artikolu 2 tal-Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet tal-adeżjoni jirriżulta li l-Istat Membru li jkun issieħeb fl-Unjoni wara d-data tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament huwa obbligat, mid-data tal-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni, jirrikonoxxi kull deċiżjoni li tiftaħ proċedura ta’ insolvenza, jekk din tkun ittieħdet minn qorti li jkollha ġurisdizzjoni skont l-Artikolu 3 tar-Regolament. Konsegwentement, mid-data tal-adeżjoni ta’ Stat mal-Unjoni, id-deċiżjoni tal-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza adottata minn qorti ta’ Stat Membru li jkollha ġurisdizzjoni abbażi tal-Artikolu 3 tar-Regolament tipproduċi, skont l-Artikolu 17(1) tar-Regolament, l-effetti li tagħtiha l-liġi tal-Istat tal-ftuħ tal-proċeduri fl-Istat Membru l-ġdid ikkonċernat.
32.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li, skont il-premessa 22 tar-Regolament, dan huwa rikonoxximent awtomatiku tad-deċiżjonijiet tal-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza. Kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddikjarat, huwa l-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka li ppermetta r-rinunzja tal-Istati Membri għar-regoli interni tagħhom ta’ rikonoxximent u eżekuzzjoni favur mekkaniżmu ssimplifikat ta’ rikonoxximent u eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet mogħtija fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ insolvenza ( 5 ).
33.
Fir-rigward ta’ dan il-każ, għandu jerġa’ jingħad li rikors ta’ ERSTE Bank sabiex jikseb sentenza li tiddikjara garanzija finanzjarja fuq l-ammont iddepożitat taħt l-awtorità tal-qorti ġie ppreżentat quddiem qorti Ungeriża fis-27 ta’ Jannar 2006, jiġifieri wara l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Ungerija mal-Unjoni. Minn dak li ngħad iktar ’il fuq jirriżulta li f’dik id-data ma setgħetx tiġi injorata l-eżistenza tal-proċedura ta’ insolvenza miftuħa kontra BCL Trading fl-Awstrija, abbażi tar-rikonoxximent awtomatiku tad-deċiżjoni li tiftaħ proċedura ta’ insolvenza previst fl-Artikolu 16(1) tar-Regolament li sar applikabbli fl-Ungerija mid-data tal-adeżjoni ta’ dan il-pajjiż mal-Unjoni. Konsegwentement, skont l-Artikolu 17(1) tar-Regolament, id-deċiżjoni li tiftaħ proċedura ta’ insolvenza adottata minn qorti Awstrijaka fl-Ungerija tipproduċi l-effetti li tagħtiha l-liġi Awstrijaka.
34.
Billi r-rikors ippreżentat minn ERSTE Bank kien jirrigwarda l-assi tal-persuna ġuridika li kontra tagħha kienet diġà nfetħet proċedura ta’ insolvenza fi Stat Membru ieħor u billi d-deċiżjoni tal-qorti Awstrijaka li tiftaħ proċedura ta’ insolvenza għandha tiġi rrikonoxxuta fl-Ungerija, għandhom ikunu l-qrati Ungeriżi li japplikaw ir-regoli proċedurali inklużi fir-Regolament. Dan ifisser li l-qorti li quddiemha ġie ppreżentat ir-rikors ta’ ERSTE Bank, għandha fl-ewwel lok tivverifika jekk għandhiex ġurisdizzjoni internazzjonali u, fit-tieni lok, tiddetermina l-liġi applikabbli abbażi tar-Regolament.
35.
Fir-rigward tal-verifika tal-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qorti, il-qorti tar-rinviju, fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, qalet li hija kienet teħtieġ l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1) tar-Regolament sabiex tiddetermina jekk il-qrati Ungeriżi kellhomx ġurisdizzjoni sabiex jagħtu deċiżjoni dwar ir-rikors ta’ ERSTE Bank.
36.
Issa, l-Artikolu 5(1) tar-Regolament ma jirrigwardax il-ġurisdizzjoni tal-qorti. L-imsemmija dispożizzjoni ma tindirizzax il-konflitt bejn il-qrati li jista’ jirriżulta mill-proċedura ta’ insolvenza. Ir-regola stabbilita fl-imsemmi artikolu tikkostitwixxi regola dwar il-konflitt tal-liġijiet fil-forma ta’ eċċezzjoni għall-prinċipju ġenerali tal-applikazzjoni tal-liġi tal-Istat Membru tal-ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza stabbilit fl-Artikolu 4(1) tal-imsemmi regolament.
37.
B’hekk, jidher ċar li l-Artikolu 5(1) tar-Regolament ma huwa ta’ ebda utilità sabiex jiġi vverifikat jekk il-qrati Ungeriżi li ntalbu jagħtu deċiżjoni dwar ir-rikors ta’ ERSTE Bank għandhomx ġurisdizzjoni internazzjonali.
38.
Madankollu, għandu jiġi ppreċiżat f’dan ir-rigward li l-qorti tar-rinviju ma għamlitx id-domanda preliminari sabiex tevalwa l-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati Ungeriżi. Anzi, jidher li hija telqet mill-ipoteżi li hija għandha tiddetermina l-liġi applikabbli sabiex tkun tista’ tivverifika jekk hija għandhiex ġurisdizzjoni ħalli teżamina r-rikors ippreżentat minn ERSTE Bank.
39.
Issa, kif diġà ġie spjegat iktar ’il fuq, il-qorti li quddiemha jitressaq tali rikors għandha, qabelxejn, tivverifika jekk għandhiex ġurisdizzjoni internazzjonali. Biex tagħmel dan, l-imsemmija qorti għandha tibbaża ruħha fuq l-Artikolu 3(1) tar-Regolament, minkejja li din id-dispożizzjoni ssemmi espliċitament biss il-ġurisdizzjoni biex tinfetaħ proċedura ta’ insolvenza.
40.
F’dan ir-rigward, għandu jsir riferiment għas-sentenza Seagon fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa jagħti wkoll ġurisdizzjoni internazzjonali lil dak l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu nfetħet il-proċedura ta’ insolvenza sabiex jiddeċiedi dwar azzjonijiet li jirriżultaw direttament mill-proċedura ta’ insolvenza u li jkunu marbuta mill-qrib magħha ( 6 ).
41.
Jiena tal-fehma li dan huwa ġustament in-natura tar-rikors ippreżentat minn ERSTE Bank, peress li jirrigwarda parti mill-assi ta’ BCL Trading milquta mill-effetti tad-deċiżjoni li tiftaħ il-proċedura ta’ insolvenza. Għal din ir-raġuni, l-imsemmi rikors jirriżulta direttament mill-proċedura ta’ insolvenza miftuħa kontra BCL Trading u għandu rabta mill-qrib magħha.
42.
Fid-dawl ta’ din in-natura tar-rikors inkwistjoni, il-ġurisdizzjoni internazzjonali għandha tiġi evalwata abbażi tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament li jindirizzana lejn il-qrati Awstrijaċi, dejjem jekk iċ-ċentru tal-interessi prinċipali ta’ BCL Trading jinsab fit-territorju Awstrijak. Dan, naturalment, ma jfissirx li din għandha bilfors tkun l-istess qorti li fetħet il-proċedura ta’ insolvenza ( 7 ).
43.
Għaldaqstant, jekk jiġi ammess, fl-ewwel lok, li d-deċiżjoni li tiftaħ il-proċedura ta’ insolvenza li ġiet adottata minn qorti Awstrijaka fid-data tal-adeżjoni tar-Repubblika tal-Ungerija mal-Unjoni għandha tiġi awtomatikament rikonoxxuta fl-Ungerija mill-imsemmija data ta’ adeżjoni u li, fit-tieni lok, ir-rikors ippreżentat minn ERSTE Bank jirriżulta direttament minn din il-proċedura ta’ insolvenza u huwa marbut mill-qrib magħha, il-qrati Ungeriżi ma għandhomx ġurisdizzjoni internazzjonali biex jiddeċiedu l-imsemmi rikors. Minn dan isegwi li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għad-domanda preliminari ma hija ta’ ebda utilità għall-qorti tar-rinviju sabiex tieħu deċiżjoni dwar ir-rikors, billi din tal-aħħar ma għandha l-ebda ġurisdizzjoni internazzjonali f’dan ir-rigward u konsegwentement id-domanda preliminari għandha natura ipotetika.
44.
Huwa tabilħaqq minnu li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija l-qorti nazzjonali li quddiemha tressqet il-kawża, li hija l-unika li għandha għarfien dirett tal-fatti li wasslu għall-kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tittieħed, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari biex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, sakemm id-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta li tiddeċiedi ( 8 ).
45.
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat ukoll li, f’ċirkustanzi eċċezzjonali, hija għandha teżamina l-kundizzjonijiet li fihom hija tiġi adita mill-qorti nazzjonali bil-għan li tivverifika l-ġurisdizzjoni tagħha stess. Ir-rifjut li tingħata deċiżjoni dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss meta jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju mitluba ma jkollha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kontroversja fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt jew ta’ liġi meħtieġa sabiex tagħti risposti utli għad-domandi li jkunu sarulha ( 9 ).
46.
Fid-dawl tal-ġurisprudenza mfakkra iktar ’il fuq kif ukoll tan-natura ipotetika tad-domanda preliminari, nikkunsidra li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni biex tagħti risposta għad-domanda preliminari.
47.
Madankollu, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li hija għandha ġurisdizzjoni biex tagħti risposta għad-domanda preliminari, jiena tal-fehma li għandha tingħata risposta fin-negattiv għad-domanda magħmula, billi waħda mill-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 5(1) tar-Regolament, jiġifieri dik tal-preżenza tal-assi tad-debitur fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor fil-waqt li tinfetaħ il-proċedura ta’ insolvenza, ma ġietx issodisfatta. Fil-fatt, l-imsemmija kundizzjoni ma tistax tiġi kkunsidrata bħala ssodisfatta jekk l-assi kkonċernati fil-waqt inkwistjoni kienu jinsabu fit-territorju ta’ Stat li sar membru tal-Unjoni biss sussegwentement.
Konklużjoni
48.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li hija ma għandhiex ġurisdizzjoni biex tagħti risposta għad-domanda preliminari magħmula mil-Legfelsőbb Bíróság.
( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
( 2 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 1, p. 191.
( 3 ) ĠU L 236, p. 33.
( 4 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-2 ta’ Mejju 2006, Eurofood IFSC (C-341/04, Ġabra p. I-3813, punt 28); tal-21 ta’ Jannar 2010, MG Probud Gdynia (C-444/07, Ġabra p. I-417, punt 22), u tas-17 ta’ Novembru 2011, Zaza Retail (C-112/10, Ġabra p. I-11525, punt 17).
( 5 ) Sentenza MG Probud Gdynia (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 6 ) Sentenza tal-12 ta’ Frar 2009 (C-339/07, Ġabra p. I-767, punt 21). Il-Qorti tal-Ġustizzja rrepetiet din l-interpretazzjoni fi żmien iktar reċenti fis-sentenza tal-15 ta’ Diċembru 2011, Rastelli Davide e C. (C-191/10, Ġabra p. I-13209, punt 20).
( 7 ) Ara f’dan is-sens, is-sentenza Seagon (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punt 27).
( 8 ) Digriet tal-15 ta’ April 2011, Debiasi, (C-613/10, punt 20 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 9 ) Sentenza tas-7 ta’ Lulju 2011, Agafiţei et (C-310/10, Ġabra p. I-5989, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Full & Egal Universal Law Academy