Kawżi magħquda C-463/10 P u C-475/10 P
Deutsche Post AG
u
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja
vs
Il-Kummissjoni Ewropea
“Appell — Għajnuna mill-Istat — Regolament (KE) Nru 659/1999 — Artikolu 10(3) — Deċiżjoni li tordna li tingħata informazzjoni — Att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE”
Sommarju tas-sentenza
1. Rikors għal annullament — Atti li jistgħu jiġu kkontestati — Atti intiżi li jipproduċu effetti legali — Kunċett — Kundizzjonijiet
(Artikolu 263 TFUE)
2. Rikors għal annullament — Atti li jistgħu jiġu kkontestati — Atti li jipproduċu effetti legali vinkolanti — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tordna li tingħata informazzjoni indirizzata lil Stat Membru fil-kuntest ta’ proċedura ta’ għajnuna mill-Istat, meħuda skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999 — Inklużjoni
(l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE u r-raba’ paragrafu tal-Artikolu 288 TFUE; Regolament tal-Kunsill Nru 659/1999, Artikolu 10(2) u (3))
3. Rikors għal annullament — Atti li jistgħu jiġu kkontestati — Atti preparatorji — Esklużjoni — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tordna li tingħata informazzjoni indirizzata lil Stat Membru, meħuda skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999 — Att li jipproduċi effetti legali awtonomi — Inklużjoni
(Artikoli 258 TFUE u 263 TFUE; Regolament tal-Kunsill Nru 659/1999, Artikolu 10(3))
4. Rikors għal annullament — Persuni fiżiċi jew ġuridiċi — Atti li jikkonċernawhom direttament u individwalment — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tordna li tingħata informazzjoni dwar impriża pubblika indirizzata lil Stat Membru, meħuda skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999 — Azzjoni mibdija minn din l-impriża — Ammissibbiltà
(Artikolu 263 TFUE; Regolament tal-Kunsill Nru 659/1999, Artikolu 10(3))
1. Fil-kuntest tar-rikorsi għal annullament ippreżentati minn Stati Membri jew istituzzjonijiet, huma kkunsidrati bħala atti li jistgħu jiġu kkontestati fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE, kull dispożizzjoni adottata mill-istituzzjonijiet, tkun xi tkun il-forma tagħha, li għandha bħala għan li tipproduċi effetti legali vinkolanti. Stat Membru huwa, barra minn hekk, awtorizzat jippreżenta rikors għal annullament ta’ att li jipproduċi tali effetti vinkolanti mingħajr ma jkollu juri interess ġuridiku.
Meta rikors għal annullament kontra att adottat minn istituzzjoni huwa ppreżentat minn persuna fiżika jew ġuridika, dan jinfetaħ biss jekk l-effetti legali vinkolanti ta’ dan l-att huma tali li jaffettwaw l-interessi tar-rikorrent billi jibdlu, b’mod kunsiderevoli, il-pożizzjoni legali tiegħu. Meta rikors għal annullament jiġi ppreżentat minn rikorrent bħala parti mhux privileġġjata kontra att li ma huwiex id-destinatarju tiegħu, dan ir-rekwiżit tal-aħħar li l-att irid ikollu effetti fuq l-interessi tar-rikorrent, jikkoinċidi mal-kundizzjonijiet imposti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.
(ara l-punti 36-38)
2. Deċiżjoni tal-Kummissjoni meħuda skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 TFUE u li teħtieġ lil Stat Membru jipprovdilha informazzjoni dwar għajnuna allegatament illegali hija intiża li tipproduċi effetti legali vinkolanti u tikkostitwixxi, għaldaqstant, att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE. Fil-fatt, tali ordni tagħmel parti mit-tieni fażi tal-proċedura stabbilita mill-Artikolu 10 ta’ dan ir-regolament sabiex tippermetti lill-Kummissjoni tikseb mill-Istat Membru kkonċernat l-informazzjoni neċessarja dwar tali għajnuna, fażi li hija rrappreżentata permezz tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni mill-Kummissjoni, fis-sens tal-Artikolu 288 TFUE. Billi pprovda li ordni li tingħata informazzjoni tieħu l-forma ta’ deċiżjoni, il-leġiżlatur tal-Unjoni kellu l-intenzjoni jattribwixxi natura vinkolanti lil tali att.
(ara l-punti 41, 43-45)
3. Miżuri intermedjarji, li l-għan tagħhom huwa li tiġi ppreparata d-deċiżjoni finali, ma jikkostitwixxux, bħala prinċipju, atti li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ rikors għal annullament. Fil-fatt, rikors għal annullament ippreżentat kontra l-atti li jesprimu opinjoni provviżorja tal-Kummissjoni, jista’ jobbliga lill-qorti tal-Unjoni sabiex twettaq evalwazzjoni fuq il-kwistjonijiet li fuqhom l-istituzzjoni kkonċernata għad ma kellhiex l-opportunità tesprimi ruħha u, b’hekk, tinħoloq antiċipazzjoni ta’ dibattiti fuq il-mertu u konfużjoni tal-fażijiet differenti tal-proċeduri amministrattivi u ġudizzjarji. L-aċċettazzjoni ta’ tali rikors tkun għaldaqstant inkompatibbli mas-sistemi ta’ tqassim tal-kompetenzi bejn il-Kummissjoni u l-qorti tal-Unjoni u l-mezzi ta’ appell, previsti mit-Trattat, kif ukoll mar-rekwiżiti tal-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja u tal-iżvolġiment regolari tal-proċedura amministrattiva tal-Kummissjoni.
Att intermedjarju lanqas ma jista’ jiġi appellat jekk jiġi stabbilit li l-illegalità marbuta miegħu tista’ tiġi invokata insostenn ta’ rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni finali li għaliha jikkostitwixxi att ta’ tfassil. F’tali ċirkustanzi, ir-rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni li ttemm il-proċedura jiżgura protezzjoni ġudizzjarja suffiċjenti. Jekk din il-kundizzjoni tal-aħħar ma tkunx sodisfatta, jiġi kkunsidrat li l-att intermedjarju jipproduċi effetti legali awtonomi u, għaldaqstant, għandu jista’ jkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament.
Dan huwa l-każ ta’ ordni, indirizzata mill-Kummissjoni lil Stat Membru, għal informazzjoni dwar id-dħul u l-ispejjeż ta’ impriża pubblika fil-kuntest ta’ proċedura li tikkonstata għajnuna mill-Istat, skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 TFUE. Fil-fatt, rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni li ttemm il-proċedura dwar tali għajnuna mill-Istat ma hijiex tali li tiżgura protezzjoni ġudizzjarja suffiċjenti fir-rigward tar-rikorrenti peress li, minn naħa, l-illegalità li tivvizzja lill-att intermedjarju, jiġifieri n-natura sproporzjonata tal-ordni inkwantu tirrigwarda informazzjoni li ma hijiex rilevanti, ma tistax taffettwa l-legalità tad-deċiżjoni finali tal-Kummissjoni peress li din id-deċiżjoni tal-aħħar ma hijiex ibbażata fuq l-informazzjoni miksuba b’risposta għall-imsemmija ordni u, min-naħa l-oħra, li r-rifjut tal-Istat Membru kkonċernat li jikkonforma ma’ tali ordni jikkostitwixxi nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li huwa għandu abbażi tat-Trattati fis-sens tal-Artikolu 258 TFUE, li fil-kuntest tiegħu, in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ tali ordni ma jistax ikun iġġustifikat fuq il-bażi tal-allegata illegalità tagħha. Konsegwentement, huwa fil-kuntest ta’ proċedura distinta, jiġifieri dik ta’ rikors għal annullament previst fl-Artikolu 263 TFUE li kull kontestazzjoni tal-legalità ta’ tali ordni għandha titwettaq.
(ara l-punti 50-60)
4. Skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, persuna fiżika jew ġuridika tista’ biss tippreżenta azzjoni kontra deċiżjoni indirizzata lil persuna oħra jekk l-imsemmija deċiżjoni tirrigwardaha direttament u individwalment. F’dan ir-rigward, ordni, indirizzata mill-Kummissjoni lil Stat Membru, għal informazzjoni dwar id-dħul u l-ispejjeż ta’ impriża pubblika fil-kuntest ta’ proċedura li tikkonstata għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 TFUE taffettwa direttament lil din l-impriża sa fejn, fl-ewwel lok, bħala benefiċjarja tal-miżura li fuqha hija bbażata l-informazzjoni prevista minn din l-ordni u bħala possessur ta’ din l-informazzjoni, din hija obbligata li tissodisfa l‑ordni għal informazzjoni u, fit-tieni lok, il-kontenut definittiv u eżawrjenti tal-informazzjoni mitluba jirriżulta mill-att ikkontestat innifsu, mingħajr ma jħalli setgħa ta’ diskrezzjoni lill-Istat Membru kkonċernat. Tali impriża hija, barra minn hekk, individwalment ikkonċernata minn tali ordni meta l-informazzjoni mitluba fiha tikkonċerna biss lil din l-impriża, fil-kuntest ta’ proċedura ta’ eżami ta’ allegata għajnuna mill-Istat li kienet ibbenefikat minnha.
(ara l-punti 65, 68-70, 74)
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
13 ta’ Ottubru 2011 (*)
“Appell – Għajnuna mill-Istat – Regolament (KE) Nru 659/1999 – Artikolu 10(3) – Deċiżjoni li tordna li tingħata informazzjoni – Att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE”
Fil-Kawżi magħquda C‑463/10 P u C‑475/10 P,
li għandhom bħala suġġett żewġ appelli abbażi tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ippreżentati, rispettivament, fl-24 u fis-27 ta’ Settembru 2010,
Deutsche Post AG, stabbilita f’Bonn (il-Ġermanja), irrappreżentata minn J. Sedemund u T. Lübbig, avukati,
u
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, irrappreżentata minn T. Henze, J. Möller u N. Graf Vitzthum, bħala aġenti,
appellanti,
il-parti l-oħra fil-kawża li hija:
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn B. Martenczuk u T. Maxian Rusche, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
appellata,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn K. Lenaerts (Relatur), President tal-Awla, J. Malenovský, R. Silva de Lapuerta, E. Juhász u D. Šváby, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: Y. Bot,
Reġistratur: B. Fülöp, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas-26 ta’ Mejju 2011,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-30 ta’ Ġunju 2011,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 Permezz tal-appelli tagħhom, Deutsche Post AG (iktar ’il quddiem “Deutsche Post”) u r-Repubblika Federali tal-Ġermanju jitolbu l-annullament, rispettivament, tad-digrieti tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea, tal-14 ta’ Lulju 2010, Deutsche Post vs Il-Kummissjoni (T‑570/08), u Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni (T‑571/08, iktar ’il quddiem, flimkien, id-“digrieti kkontestati”), li permezz tagħhom il-Qorti Ġenerali ddikjarat inammissibbli r-rikorsi tagħhom intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni, tat-30 ta’ Ottubru 2008, li tipprovdi ordni fuq ir-Repubblika tal-Ġermanja sabiex tipprovdi xi informazzjoni fil-proċedura ta’ għajnuna mill-Istat favur Deutsche Post (iktar ’il quddiem, l-“att ikkontestat”).
Il-kuntest ġuridiku
2 L-Artikolu 2(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999, tat-22 ta’ Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu [108 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339) jobbliga lil Stat Membru li jinnotifika għajnuna ġdida lill-Kummissjoni Ewropea li jipprovdi, fin-notifika tiegħu, “l-informazzjoni kollha meħtieġa sabiex tawtorizza lill-Kummissjoni sabiex tieħu deċiżjoni skond l-Artikoli 4 u 7”.
3 L-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 659/1999 jipprovdi:
“1. Fejn il-Kummissjoni tikkunsidra li l-informazzjoni provvduta mill-Istat Membru kkonċernat dwar għal miżura notifikata skond l-Artikolu 2 m’hijiex kompluta, għandha titlob l-informazzjoni addizzjonali kollha meħtieġa […]
2. Fejn l-Istat Membru kkonċernat ma jipprovdix l-informazzjoni mitluba fil-perjodu preskritt mill-Kummissjoni jew tipprovdi informazzjoni li m’hijiex kompluta, il-Kummissjoni għandha tibgħat fakkar, filwaqt li jippermetti perjodu addizzjonali xieraq li fih għandha tkun provvduta l-informazzjoni.
3. In-notifika għandha tinftiehem li hija rtirata jekk l-informazzjoni mitluba m’hijiex provvduta fil-perjodu preskritt […]”
4 L-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 659/1999 jipprovdi:
“1. Fejn il-Kummissjoni għandha fil-pussess tagħha informazzjoni minn kwalunkwe sors li jirrigwarda allegata għajnuna kontra l-liġi, għandha teżamina dik l-informazzjoni mingħajr dewmien.
2. Jekk meħtieġ, għandha titlob l-informazzjoni mill-Istat Membru kkonċernat. L-Artikolu 2(2) u l-Artikolu 5(1) u (2) għandhom japplikaw mutatis mutandis.
3. Fejn, minkejja kif imfakkar skond l-Artikolu 5(2), l-Istat Membru kkonċernat ma jipprovdix l-informazzjoni meħtieġa fil-perjodu preskritt mill-Kummissjoni, jew fejn tipprovdi informazzjoni mhux kompluta, il-Kummissjoni għandha permezz ta’ deċiżjoni teħtieġ li l-informazzjoni tkun provvduta (minn hawn ’l quddiem imsejjħa ‘inġunzjoni ta’ informazzjoni’ [ordni għal informazzjoni]). Id-deċiżjoni għandha tispeċifika liema informazzjoni hi meħtieġa u tippreskrivi perjodu xieraq li fih għandha tingħata.”
5 Skont l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 659/1999:
“L-eżami ta’ għajnuna llegali possibli għandu jirriżulta f’deċiżjoni skond l-Artikolu 4(2), (3) jew (4). Fil-każ ta’ deċiżjonijiet sabiex tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-proċeduri għandhom jingħalqu permezz ta’ deċiżjoni skond l-Artikolu 7. Jekk Stat Membru jonqos milli jikkonforma ma’ inġunzjoni ta’ informazzjoni, dik id-deċiżjoni għandha tittieħed abbażi ta’ l-informazzjoni disponibbli.”
6 L-Artikolu 18(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), jipprovdi li “[f]ejn il-Kummissjoni tirrikjedi l-impriża u l-assoċjazzjoni ta’ l-impriża biex tiffornixxi informazzjoni b’deċiżjoni, hi ħa tindika […] id-dritt ta’ reviżjoni tad-deċiżjoni mil-Qorti tal-Ġustizzja.”
Il-fatti li wasslu għall-kawża
7 Fit-12 ta’ Settembru 2007, il-Kummissjoni bdiet il-proċedura ta’ investigazzjoni formali msemmija fl-Artikolu 88(2) KE fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat favur Deutsche Post AG [C 36/07 (ex NN 25/07)]. Sunt ta’ din id-deċiżjoni ġiet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (C 245, p. 21).
8 Fis-17 ta’ Lulju 2008, il-Kummissjoni bagħtet talba għal informazzjoni lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja li kien fiha xi domandi dwar id-dħul u l-ispejjeż ta’ Deutsche Post, għall-perijodu bejn is-sena 1989 u s-sena 2007. Fit-12 u fil-21 ta’ Awwissu 2008, il-Kummissjoni bagħtitilha ittra ta’ tfakkir, fejn talbitha mill-ġdid sabiex tibgħat l-informazzjoni mitluba.
9 Fir-risposti tagħha tal-5 ta’ Awwissu, tal-14 ta’ Awwissu u tad-29 ta’ Settembru 2008, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kkonfermat li hija tirrifjuta li tibgħat l-informazzjoni dwar il-prodotti u l-ispejjeż ta’ Deutsche Post sussegwenti għas-sena 1995. Hija allegat b’mod partikolari, li l-eżami tal-Kummissjoni kellu jkun limitat għall-perijodu bejn is-sena 1989 u s-sena 1994, u li r-risposta għall-imsemmija domandi kienet teħtieġ investiment ta’ ħin u ta’ xogħol sproporzjonat.
10 Permezz tal-att ikkontestat, il-Kummissjoni ordnat lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, skont tal-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999, sabiex tipprovdi l-informazzjoni kollha neċessarja sabiex tirrispondi għad-domandi inkwistjoni f’20 ġurnata. Il-Kummissjoni żiedet li jekk, minkejja din l-ordni, l-awtoritajiet Ġermaniżi ma jipprovdux l-informazzjoni mitluba fit-terminu stabbilit, hija kienet ser tieħu d-deċiżjoni tagħha fuq il-bażi tal-informazzjoni disponibbli, skont l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 659/1999.
Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u d-digrieti kkontestati
11 Permezzi ta’ atti ppreżentati fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-22 ta’ Diċembru 2008, Deutsche Post (Kawża T‑570/08) u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja (Kawża T‑571/08) ippreżentaw rikors kull wieħed intiż għall-annullament tal-att ikkontestat.
12 Permezzi ta’ atti separati ppreżentati fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fid-19 ta’ Marzu 2009, il-Kummissjoni qajmet, f’kull kawża, eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà abbażi tal-Artikolu 114(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali. Il-Qorti Ġeneral laqgħet din l-eċċezzjoni billi ddeċidiet li l-att ikkontestat ma jikkostitwixxix att li ista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE.
13 B’hekk, fil-punti 24 sa 26 tad-digriet Deutsche Post vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, u fil-punti 22 sa 25 tad-digriet, Il-Ġermanja vs Il‑Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali tirrileva minn naħa, li hemm lok li tiġi eżaminata s-sustanza ta’ att, u mhux il-forma tiegħu, sabiex jiġi ddeterminat jekk jikkostitwixxix att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE, u, min-naħa l-oħra, li miżuri intermedjarji li l-għan tagħha huwa li tipprepara d-deċiżjoni finali u li ma għandhiex effetti legali ma tistax tkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali tirreferi b’mod partikolari għas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-11 ta’ Novembru 1981, IBM vs Il-Kummissjoni (60/81, Ġabra p. 2639, punti 9 u 10), kif ukoll tas-17 ta’ Lulju 2008, Athinaïki Techniki vs Il‑Kummissjoni (C‑521/06 P, Ġabra p. I 5829, punt 46).
14 Fir-rigward tal-effetti tal-att ikkontestat, il-Qorti Ġenerali tenfasizza, fil-punti 29 u 30 tad-digriet Deutsche Post vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, kif ukoll 28 u 29 tad-digriet Il-Ġermanja vs Il‑Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, li ma hemm l-ebda sanzjoni prevista jekk l-Istat Membru ma jirrispondix għal deċiżjoni li tordna li tingħata informazzjoni. Tali ordni għandha fil-mira tagħha r-rispett għall-prinċipju ta’ kontradittorju.
15 Fil-punti 31 u 32 tad-digriet Deutsche Post vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, kif ukoll fil-punti 30 u 31 tad-digriet Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali tindika li l-att ikkontestat jaqa’ fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva ta’ eżami tal-miżura inkwistjoni, bejn id-deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali u d-deċiżjoni finali. Skont il-Qorti Ġenerali, l-att ikkontestat ma jippreġudikax id-deċiżjoni finali, peress li f’din il-fażi, il-Kummissjoni tkun għada tista’ tikkonstata n-nuqqas ta’ eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat, il-kompatibbiltà tal-għajnuna inkwistjoni mas-suq intern jew l-inkompatibbiltà tagħha. Isegwi li, skont il-Qorti Ġenerali, l-att ikkontestat jikkostitwixxi miżura intermedjarja li l-għan tagħha huwa li tipprepara d-deċiżjoni finali għall-Kummissjoni.
16 Bħala risposta għall-argument ta’ Deutsche Post u tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, li, billi jirreferu għall-ġurisprudenza dwar l-ammissibbiltà ta’ rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni għall-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali prevista fl-Artikolu 88(2) KE (ara s-sentenza tad-9 ta’ Ottubru 2001, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C‑400/99, Ġabra p. I-7303) isostnu li n-natura provviżorja ta’ att ma timplikax neċessarjament li dan ma jistax jiġi kkontestat, il-Qorti Ġenerali tikkunsidra, fil-punti 36 tad-digriet Deutsche Post vs Il‑Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, u 35 tad-digriet Il-Ġermanja vs Il‑Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, li l-effett ta’ tali deċiżjoni ta’ ftuħ u dawk tal-att ikkontestat ma humiex paragunabbli.
17 Fir-rigward tal-allegata deterjorazzjoni tas-sitwazzjoni proċedurali ta’ Deutsche Post u tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-att ikkontestat, il-Qorti Ġenerali sostniet, fil-punt 42 tad-digrieti kkontestati, li huwa r-rifjut tal-awtoritajiet Ġermaniżi li jipprovdu lill-Kummissjoni bl-informazzjoni meħtieġa, li kienet tinsab fl-att ikkontestat, u mhux l-att ikkontestat bħala tali li jista’ jċaħħad lill-individwi kkonċernati mill-possibbiltà li jikkritikaw in-natura inkompleta tal-bażi fattwali tad-deċiżjoni finali. Skont il-Qorti Ġenerali, għalkemm l-awtoritajiet Ġermaniżi jikkunsidraw li l-infromazzjoni mitluba mill-Kummissjoni ma hijiex neċessarja sabiex jiġu stabbiliti l-fatti jew li r-riċerka mitluba kienet oneruża wisq fil-konfront tar-riżultat mistenni, huma setgħu jinjoraw l-ordni li saret fuqhom.
18 Il-Qorti Ġenerali tikkonkludi, fil-punti 46 tad-digriet Deutsche Post vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, u fil-punt 45 tad-digriet Il‑Ġermanja vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, li l-att ikkontestat ma jikkostitwixxix att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE.
It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Kawża Deutsche Post vs Il-Kummissjoni (C‑463/10 P)
19 Deutsche Post titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tannulla d-digriet Deutsche Post vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq;
– tannulla l-att ikkontestat, u
– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
20 Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tiċħad l-appell, u
– tikkundanna lil Deutsche Post għall-ispejjeż.
Il-Kawża Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni (C‑475/10 P)
21 Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tannulla d-digriet Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, u
– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
22 Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tiċħad l-appell, u
– tikkundanna lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja għall-ispejjeż.
23 B’digriet tal-15 ta’ Diċembru 2010, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ddeċieda li jgħaqqad flimkien il-Kawżi C‑463/10 P u C‑475/10 P, għall-finijiet tal-proċedura orali kif ukoll għas-sentenza.
Fuq l-appelli
24 Insostenn tal-appelli tagħhom, Deutsche Post u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja jsostnu li, fid-digrieti kkontestati, il-Qorti Ġenerali wettqet diversi żbalji ta’ liġi fl-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “att li jista’ jiġi kkontestat” fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE. F’dan ir-rigward huma jinvokaw ħames aggravji. L-ewwel wieħed ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 288 TFUE, it-tieni wieħed fuq interpretazzjoni żbaljata tal-ġurisprudenza li tipprovdi li fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, l-atti preparatorji jistgħu jikkostitwixxu atti li jistgħu jiġu kkontestati, it-tielet wieħed fuq interpretazzjoni żbaljata tal-effetti ġuridiċi ta’ ordni għal informazzjoni, ir-raba’ wieħed fuq ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, u fl-aħħar, il-ħames wieħed ibbażat fuq interpretazzjoni żbaljata tat-tqassim tal-kompetenzi bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membri fuq il-bażi tal-Artikoli 107 TFUE u 108 TFUE.
25 Peress li l-ewwel erba’ aggravji huma marbuta mill-qrib, għandhom jiġu eżaminati flimkien.
L-argumenti tal-partijiet
26 Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u Deutsche Post isostnu li l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999, jippermetti b’mod espress lill-Kummissjoni sabiex tadotta deċiżjoni formali. Abbażi tal-Artikolu 288 TFUE, tali deċiżjoni tkun obbligatorja u tikkostitwixxi b’hekk, minn natura tagħha stess, att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE. Il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fil-punti 26 tad-digriet Deutsche Post vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq u fil-punt 25 tad-digriet Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, billi ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-forma tal-att ikkontestat.
27 Skont ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, il-fatt li l-att ikkontestat jikkostitwixxi miżura intermedjarja fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami ta’ għajnuna mill-Istat ma jippreġudikax il-kwalità tiegħu ta’ att li jista’ jiġi kkontestat. Fil-fatt, l-interessi tal-partijiet interessati ma jkunux suffiċjentement protetti min-natura li tista’ tiġi kkontestata tad-deċiżjoni finali.
28 Wara, l-appellanti jsostnu li, indipendentement mill-forma tal-att ikkontestat, u bil-kontra ta’ dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punti 46 tad-digriet Deutsche Post vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq u 45 tad-digriet Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, ordni għal informazzjoni abbażi tal-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999 tipproduċi effetti ġuridiċi obbligatorji, direttament fuq l-Istat Membru u l-impriża kkonċernata. Skont ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, tali deċiżjoni tagħlaq il-proċedura amministrattiva dwar l-għajnuna mill-Istat sa fejn din tippermetti lill-Kummissjoni, fil-każ fejn l-Istat Membru konċernat jonqos milli jikkonforma mal-imsemmija ordni, li tagħti d-deċiżjoni tagħha fuq il-bazi tal-informazzjoni li tidher fil-fajl. Għaldaqstant, l-Istat Membru li ma jissodisfax l-obbligu li jirriżulta mill-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999, moqri flimkien mal-Artikoli 288 TFUE u 4(3) TFUE, ikun jista’ jkun is-suġġett ta’ proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 258 TFUE.
29 Il-Kummissjoni tirrispondi li, skont ġurisprudenza stabbilita, jikkostitwixxu atti jew deċiżjonijiet li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ rikors għal annullament fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE, il-miżuri li joħolqu effetti legali vinkolanti tali li jaffettwaw l-interessi tar-rikorrent, billi jbiddlu b’mod sostanzjali l-pożizzjoni legali tiegħu (ara, b’mod partikolari, is-sentenza IBM vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 9; tal-5 ta’ Ottubru 1999, Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni, C‑308/95, Ġabra p. I-6513, punt 26; tas-6 ta’ April 2000, Spanja vs Il‑Kummissjoni, C-443/97, Ġabra p. I-2415, punt 27; tat-22 ta’ Ġunju 2000, Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni, C‑147/96, Ġabra p. I 4723, punt 25, kif ukoll tat-12 ta’ Settembru 2006, Reynolds Tobacco et vs Il-Kummissjoni, C‑131/03 P, Ġabra p. I-7795, punt 54). Tali “deċiżjoni” fis-sens tal-Artikolu 288 TFUE ma tipproduċix neċessarjament tali effetti. Skont il-Kummissjoni, ma hijiex il-forma tal-att jew tad-deċiżjoni inkwistjoni, iżda s-sustanza tiegħu, li tiddetermina n-natura tiegħu ta’ att li jista’ jiġi kkontestat. Konsegwentement, rikors għal annullament kontra deċiżjoni fis-sens tal-Artikolu 288 TFUE jew att li jieħu forma oħra jkun possibbli biss meta din id-deċiżjoni jew dan l-att tipproduċi effetti legali fil-konfront ta’ terzi.
30 Il-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet li l-att ikkontestat ma jipproduċix effetti legali vinkolanti ta’ natura li jaffettwaw l-interessi tal-appellanti.
31 F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tispjega li, fil-kuntest ta’ proċedura dwar għajnuna mill-Istat, l-Istati Membri huma marbuta, skont l-Artikolu 4(3) TUE, li jibagħtu lill-Kummissjoni kull informazzjoni li hija jkollha bżonn sabiex tiddeċiedi dwar l-eżistenza jew in-nuqqas ta’ eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat u l-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern. L-obbligu għall-Istat Membru li jqiegħed l-informazzjoni mitluba għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni jirriżulta b’hekk mill-Artikolu 4(3) TUE, pjuttost milli mill-ordni għal informazzjoni.
32 Ordni għal informazzjoni hija intiża għall-osservanza tal-prinċipju ta’ kontradittorju fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva. L-Istat Membru jibbenefika, wara t-talba għal informazzjoni u t-tfakkir previsti fl-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999, flimkien mal-Artikolu 5(2) ta’ dan ir-regolament, mill-aħħar okkażjoni sabiex jipprovdi l-informazzjoni mitluba qabel ma l-Kummissjoni tiddeċiedi fuq il-bażi tal-informazzjoni li tiddisponi minnha.
33 Il-Kummissjoni tindika li hija ma għandha, fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, b’differenza minn dak tal-akkordji, l-ebda kompetenza ta’ investigazzjoni qabel l-adozzjoni ta’ deċiżjoni finali. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma tistax tikkjarifika l-fatti mingħajr il-kooperazzjoni leali tal-Istati Membri. Ma hijiex l-ordni għal informazzjoni, iżda r-rifjut tal-Istat Membru li jikkonforma ma’ din l-ordni li jippermetti lill-Kummissjoni sabiex tieħu deċiżjoni fuq il-bażi tal-informazzjoni disponibbli. Għaldaqstant, il-fatt li l-Kummissjoni tqis li hija suffiċjentement informata u twaqqaf ir-riċerka għall-informazzjoni ma jipproduċi, fih innifsu, l-ebda effett ġuridiku. Bil-kontra, tipproduċi tali effetti, l-evalwazzjoni ġuridika li hija għandha twettaq fuq il-fatti fid-deċiżjoni finali. Għaldaqstant, ordni għal informazzjoni tikkostitwixxi biss att preparatorju li ma jaffettwax il-pożizzjoni ġuridika tal-Istat Membru kkonċernat.
34 Il-Kummissjoni żżid li l-possibbiltà għall-appellanti sabiex jippreżentaw rikors għal annullament kontra d-deċiżjoni finali fuq il-kompatibbiltà tal-għajnuna mas-suq intern, tiżguralhom protezzjoni ġudizzjarja sodisfaċenti. Fil-fatt, l-illegalitajiet eventwali li jivvizzjaw lill-atti preparatorji jistgħu jiġu invokati insostenn ta’ rikors kontra l-att definittiv fejn dawn jikkostitwixxu fazi ta’ elaborazzjoni (sentenza IBM vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq punt 12).
35 Fl-aħħar, il-Kummissjoni tinsisti fuq il-fatt li l-ebda sanzjoni ma tirriżulta min-nuqqas ta’ osservanza ta’ ordni għal informazzjoni. Billi ma jikkonformax mal-ordni, l-Istat Membru jindika b’mod impliċitu li l-informazzjoni li tiddisponi minnha l-Kummissjoni hija kompleta u li l-Kummissjoni tista’ tieħu deċiżjoni tagħha fuq il-bażi tagħha. Is-sempliċi possibbiltà li proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tista’ tinbeda kontra dan l-Istat Membru la hija sanzjoni u lanqas ċirkustanza tali li taffettwa l-interessi tal-imsemmi Stat. Peress li l-Istati Membri huma marbuta, abbażi tal-Artikolu 4(3) TFUE, li jibagħtu lill-Kummissjoni kull informazzjoni li din ikollha bżonn sabiex tiddeċiedi dwar l-eżistenza jew le ta’ għajnuna mill-Istat u l-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern, proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tista’ tinbeda wkoll fin-nuqqas ta’ ordni għal informazzjoni. Għaldaqstant, l-interessi tal-Istat Membru jkunu affettwati biss meta l-Kummissjoni tiddeċiedi effettivament li tieħu passi kontra l-Istat Membru għal ksur tat-Trattat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
36 Minn ġurisprudenza stabbilita fil-kuntest tar-rikorsi għal annullament ippreżentati minn Stati Membri jew istituzzjonijiet, jirriżulta li huma kkunsidrati bħala atti li jistgħu jiġu kkontestati fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE, kull dispożizzjoni adottata mill-istituzzjonijiet, tkun xi tkun il-forma tagħha, li għandha bħala għan li tipproduċi effetti legali vinkolanti (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-31 ta’ Marzu 1971, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, imsejħa “AETR”, 22/70, Ġabra p. 263, punt 42; tat-2 ta’ Marzu 1994, Il-Parlament vs Il-Kunsill, C‑316/91, Ġabra p. I-625, punt 8; Spanja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 27; tal-24 ta’ Novembru 2005, L-Italja vs Il‑Kummissjoni, C‑138/03, C‑324/03 u C‑431/03, Ġabra p. I-10043, punt 32; tal-1 ta’ Diċembru 2005, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C‑301/03, Ġabra p. I-10217, punt 19, kif ukoll tal-1 ta’ Ottubru 2009, Il‑Kummissjoni vs Il-Kunsill, C‑370/07, Ġabra p. I-8917, punt 42). Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza jirriżulta wkoll li Stat Membru, bħar-rikorrent fil-Kawża C‑475/10 P, jista’ jippreżenta rikors għall-annullament ta’ att li jipproduċi effetti legali vinkolanti mingħajr ma jkollu juri interess ġuridiku (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-26 ta’ Marzu 1987, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, 45/86, Ġabra p. 1493, punt 3, u tal-1 ta’ Ottubru 2009, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 16).
37 Meta rikors għal annullament kontra att adottat minn istituzzjoni huwa ppreżentat minn persuna fiżika jew ġuridika, il-Qorti tal-Ġustizzja repetutament iddeċidiet li dan jista’ jseħħ biss meta l-effetti legali vinkolanti ta’ dan l-att huma tali li jaffettwaw l-interessi tar-rikorrenti billi jibdlu, b’mod kunsiderevoli, il-pożizzjoni legali tagħha (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi IBM vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 9; Athinaïki Techniki vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29, u tat-18 ta’ Novembru 2010, NDSHT vs Il-Kummissjoni, C‑322/09 P, Ġabra p. I‑11911, punt 45).
38 Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li l-ġurisprudenza ċċitata fil-punt preċedenti ġiet żviluppata fil-kuntest ta’ rikors ippreżentat quddiem il-qorti tal-Unjoni minn persuni fiżiċi jew ġuridiċi kontra atti li huma kienu d-destinatarji tagħhom. Meta, bħal fil-kawża li wasslet għad-digriet Deutsche Post vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, rikors għal annullament jiġi ppreżentat minn rikorrent bħala parti mhux privileġġjata kontra att li ma huwiex id-destinatarju tiegħu, ir-rekwiżit li jipprovdi li l-effetti ġuridiċi vinkolati tal-miżura kkontestat għandhom ikunu tali li jaffettwaw l-interessi tar-rikorrent, billi jemendaw b’mod sostanzjali s-sitwazzjoni legali tiegħu, jikkoinċidi mal-kundizzjonijiet imposti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.
39 Għandu jiġi kkonstatat ukoll li, fid-digrieti kkontestati, il-Qorti Ġenerali laqgħet l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni billi kkonstatat li l-att ikkontestat ma kkostitwixxiex att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE.
40 Sabiex jiġi evalwat jekk il-Qorti Ġenerali wettqitx żball ta’ liġi billi ddeċidiet, fid-digrieti tagħha, li ordni għal informazzjoni adottata abbażi tal-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999, ma tistax tkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament, hemm għaldaqstant lok, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 36 ta’ din is-sentenza, li jiġi eżaminat jekk tali ordni tikkostiwixxix att li huwa intiż sabiex jipproduċi effetti legali vinkolati.
41 F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 659/1999 jipprovdi proċedura f’żewġ fażijiet li hija intiża sabiex tippermetti lill-Kummissjoni li tikseb mill-Istat Membru kkonċernat l-informazzjoni neċessarja dwar għajnuna allegatament illegali sabiex din tkun tista’ tevalwa n-natura tal-miżura u l-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern.
42 Fir-rigward tat-tieni fażi, l-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 659/1999 jipprovdi li l-Kummissjoni tista’ titlob lill-Istat Membru kkonċernat sabiex jipprovdilha informazzjoni fir-rigward tal-għajnuna allegatament illegali.
43 Fit-tieni fażi, jekk l-Istat Membru, minkejja li diġà jkun irċieva nota ta’ tfakkir, ma jipprovdix l-informazzjoni mitluba fit-terminu stabbilit, il-Kummissjoni, skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999, “għandha permezz ta’ deċiżjoni teħtieġ li l-informazzjoni tkun provvduta”. Konsegwentement, it-tieni fażi tal-proċedura sseħħ permezz tal-adozzjoni ta’ “deċiżjoni” fis-sens tal-Artikolu 288 TFUE mill-Kummissjoni, fatt li barra minn hekk, din l-istituzzjoni ma tikkontestax.
44 Issa, abbażi tal-Artikolu 288 TFUE, “deċiżjoni għandha torbot fl-intier tagħha”. Billi pprovda li ordni għal informazzjoni tieħu l-forma ta’ deċiżjoni, il-leġiżlatur tal-Unjoni kellu l-intenzjoni jattribwixxi natura vinkolanti lil tali att.
45 Minn dak kollu li ntqal qabel jirriżulta li deċiżjoni meħuda skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999 hija intiża sabiex tipproduċi effetti legali vinkolanti fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 36 ta’ din is-sentenza u tikkostitwixxi, għaldaqstant, att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE.
46 L-analiżi preċedenti hija msaħħa mill-ġurisprudenza dwar id-deċiżjonijiet ta’ talbiet ta’ informazzjoni meħuda fuq il-bażi tal-Artikolu 11 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli [81 KE] u [82 KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3),li, bħall-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 659/1999, kien jipprovdi proċedura ta’ żewġ fażijiet, fejn it-tieni fażi kien fiha l-adozzjoni mill-Kummissjoni ta’ deċiżjoni li tista’ tkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament (ara s-sentenzi tas-26 ta’ Ġunju 1980, National Panasonic vs Il‑Kummissjoni, 136/79, Ġabra p. 2033, u tat-18 ta’ Ottubru 1989, Orkem vs Il-Kummissjoni, 374/87, Ġabra p. 3283). Bl-istess mod, mill-Artikolu 18(3) tar-Regolament Nru 1/2003, jirriżulta mingħajr dubju li talba għal informazzjoni meħuda fil-forma ta’ deċiżjoni tikkostitwixxi att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE.
47 Il-ġurisprudenza ċċitata mill-Qorti Ġenerali fid-digrieti kkontestati, li tipprovdi li għandha tiġi eżaminata s-sustanza ta’ att u mhux il-forma tiegħu sabiex tiġi evalwata n-natura vinkolanti tiegħu, ma tbiddilx lil din l-analiżi.
48 Barra minn hekk, bil-kontra ta’ dak li tallega l-Kummissjoni, in-nuqqas ta’ sanzjoni prevista mir-Regolament Nru 659/1999 fil-każ fejn l-Istat Membru ma jikkonformax ma’ ordni għal informazzjoni ma jikkostitwixxix element determinanti sabiex jiġi evalwat jekk att jistax ikun is-suġġett ta’ rikors għal annullament.
49 Billi ddeċidiet, fil-punti 31, 32 u 46 tad-digriet Deutsche Post vs Il‑Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, kif ukoll fil-punti 30, 31 u 45 tad-digriet Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, li, minħabba n-natura preparatorja tiegħu, l-att ikkontestat, ma jikkostitwixxix att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-ġurisprudenza, il-Qorti Ġenerali wkoll wettqet żball ta’ liġi.
50 F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li huwa minnu li l-miżuri intermedjarji, li l-għan tagħhom huwa li tiġi ppreparata d-deċiżjoni finali, ma jikkostitwixxux, bħala prinċipju, atti li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ rikors għal annullament (ara s-sentenzi IBM vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 10; Athinaïki Techniki vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 42, u tas-26 ta’ Jannar 2010, Internationaler Hilfsfonds vs Il-Kummissjoni, C‑362/08 P, Ġabra p. I-669, punt 52). Madankollu, l-atti intermedjarji b’hekk previsti huma qabel kollox atti li jesprimu opinjoni provviżorja tal-istituzzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi IBM vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 20; tal-14 ta’ Marzu 1990, Nashua Corporation et vs Il-Kummissjoni u Il-Kunsill, C‑133/87 u C‑150/87, Ġabra p. I-719, punti 8 sa 10; tat-18 ta’ Marzu 1997, Guérin automobiles vs Il-Kummissjoni, C-282/95 P, Ġabra p. I-1503, punt 34, kif ukoll tat-22 ta’ Ġunju 2000, Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni, C‑147/96, Ġabra p. I‑4723, punt 35).
51 Fil-fatt, rikors għal annullament ippreżentat kontra l-atti li jesprimu opinjoni provviżorja tal-Kummissjoni, jista’ jobbliga lill-qorti tal-Unjoni sabiex twettaq evalwazzjoni fuq il-kwistjonijiet li fuqhom l-istituzzjoni kkonċernata għad ma kellhiex l-opportunità tesprimi ruħha u, b’hekk, tinħoloq antiċipazzjoni ta’ dibattiti fuq il-mertu u konfużjoni tal-fażijiet differenti tal-proċeduri amministrattivi u ġudizzjarji. L-aċċettazzjoni ta’ tali rikors ikun għaldaqstant inkompatibbli mas-sistemi ta’ tqassim tal-kompetenzi bejn il-Kummissjoni u l-qorti tal-Unjoni u l-mezzi ta’ appell, previsti mit-Trattat, kif ukoll mar-rekwiżiti tal-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja u tal-iżvolġiment regolari tal-proċedura amministrattiva tal-Kummissjoni (ara s-sentenza IBM vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 20).
52 Madankollu, fil-kawża preżenti, rikors għal annullament ippreżentat kontra l-att ikkontestat, li permezz tiegħu l-Kummissjoni titlob lill-awtoritajiet Ġermaniżi xi informazzjoni dwar id-dħul u l-ispejjeż ta’ Deutsche Post, għall-perijodu bejn is-sena 1989 u s-sena 2007, ma jwassalx għal riskju ta’ konfużjoni tal-fażijiet differenti tal-proċeduri amministrattivi u ġudizzjarji (sentenza IBM vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 20). Fil-fatt, tali rikors għal annullament ma għandux iwassal lill-qorti tal-Unjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat jew dwar il-kompatibbiltà eventwali tagħha mas-suq intern.
53 Isegwi li, mill-ġurisprudenza jirriżulta li att intermedjarju lanqas ma jista’ jiġi appellat jekk jiġi stabbilit li l-illegalità li huwa vvizzjat biha dan l-att tista’ tiġi invokata insostenn ta’ rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni finali li għaliha jikkostitwixxi att ta’ tfassil. F’tali ċirkustanzi, ir-rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni li ttemm il-proċedura jiżgura protezzjoni ġudizzjarja suffiċjenti (ara s-sentenzi IBM vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 12; tal-24 ta’ Ġunju 1986, AKZO Chemie u AKZO Chemie UK vs Il-Kummissjoni, 53/85, Ġabra p. 1965, punt 19, kif ukoll tad-9 ta’ Ottubru 2001, L-Italja vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 63).
54 Madankollu, jekk din il-kundizzjoni tal-aħħar ma tkunx sodisfatta, jiġi kkunsidrat li l-att intermedjarju, indipendentement mill-kwistjoni jekk dan jesprimix opinjoni provviżorja tal-istituzzjoni kkonċernata – jipproduċi effetti ġuridiċi awtonomi u, għaldaqstant, għandu jista’ jkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament (ara s-sentenzi AKZO Chemie u AKZO Chemie UK vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 20; tat-28 ta’ Novembru 1991, BEUC vs Il-Kummissjoni, C‑170/89, Ġabra p. I‑5709, punti 9 sa 11; tas-16 ta’ Ġunju 1994, SFEI et vs Il‑Kummissjoni, C‑39/93 P, Ġabra p. I‑2681, punt 28; tad-9 ta’ Ottubru 2001, L-Italja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 57 sa 68, kif ukoll Athinaïki Techniki vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 54).
55 Fil-kawża preżenti, għandu jiġi kkonstatat li l-ordni għal informazzjoni meħuda skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999 tipproduċi effetti ġuridiċi awtonomi.
56 Fil-fatt, rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni li ttemm il-proċedura dwar l-allegata għajnuna mill-Istat favur Deutsche Post ma hijiex tali li tiżgura protezzjoni ġudizzjarja suffiċjenti fir-rigward tar-rikorrenti.
57 F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat, minn naħa, li jekk, kif jallegaw l-appellanti fil-kawżi preżenti, l-ordni hija sproporzjonata sa fejn l-informazzjoni mitluba ma hijiex relevanti għall-evalwazzjoni tal-miżura statali fid-dawl tal-Artikoli 107 TFUE u 108 TFUE, l-illegalitajiet li jivvizzjaw lill-att intermedjarju ma jistgħux jaffettwaw il-legalità tad-deċiżjoni finali tal-Kummissjoni, peress li din id-deċiżjoni tal-aħħar ma hijiex ibbażata fuq l-informazzjoni miksuba b’risposta għall-imsemmija ordni.
58 Min-naħa l-oħra, meta l-Kummissjoni tordna, skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999, lil Stat Membru sabiex jipprovdi l-informazzjoni mitluba, hija tadotta “deċiżjoni” fis-sens tal-Artikolu 288 TFUE. Isegwi li r-rifjut tal-Istat Membru kkonċernat li jikkonforma ma’ tali ordni jikkostitwixxi nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li huwa għandu abbażi tat-Trattati fis-sens tal-Artikolu 258 TFUE.
59 Issa, fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, Stat Membru destinatarju ta’ deċiżjoni, bħal ordni għal informazzjoni, ma jistax jiġġustifika b’mod validu n-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tagħha fuq il-bażi tal-allegata illegalità tagħha. Fil-fatt, huwa fil-kuntest ta’ proċedura distinta, jiġifieri dik ta’ rikors għal annullament previst fl-Artikolu 263 TFUE li kull kontestazzjoni tal-legalità ta’ tali ordni għandha titwettaq (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-22 ta’ Marzu 2001, Il-Kummissjoni vs Franza, C‑261/99, Ġabra p. I‑2537, punt 18, u tal-14 ta’ Frar 2008, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, C‑419/06, punt 52).
60 Għaldaqstant, l-effetti tal-eventwali illegalità relatata mal-att intermedjarju ma jistgħux jiġu annullati minn rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni finali. Fil-fatt, in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi li jirriżulta mill-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999 minn naħa ta’ Stat Membru, li ma jagħtix lok għal deċiżjoni li tordna li tingħata informazzjoni, ikun jista’ jiġi kkonstatat indipendentement mit-tmiem ta’ rikors għal annullament eventwali ppreżentat kontra d-deċiżjoni finali.
61 Fl-aħħar, l-argument tal-Kummissjoni li jipprovdi li l-possibbiltà li jiġi ppreżentat rikors għal annullament kontra deċiżjoni meħuda skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999 twassal għal sitwazzjoni li fiha, Stat Membru li jirrifjuta li jissodisfa talba għal informazzjoni dwar għajnuna mill-Istat notifikata jew le, igawdi minn protezzjoni ġudizzjarja iktar wiesgħa meta tkun inkwistjoni għajnuna mhux notifikata, għandu jiġi miċħud.
62 Għandu jitfakkar li, għal dan il-għan, l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 659/1999 jipprovdi li, jekk l-Istat Membru kkonċernat, wara li jkun ġie mfakkar, ma jipprovdix l-informazzjoni mitluba minn talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni dwar għajnuna notifikata, jew jipprovdi l-informazzjoni b’mod mhux komplet, in-notifika hija meqjusa li ġiet irtirata. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-irtirar tan-notifika jkollha bħala effett li din l-għajnuna għandha tiġi kkunsidrata bħala għajnuna mhux notifikata, b’tali mod li r-rifjut tal-Istat Membru kkonċernat li jipprovdi l-informazzjoni mitluba jwassal kemm fil-każ ta’ għajnuna inizjalment notifikata, u kemm fil-każ fejn għajnuna qatt ma ġiet notifikata, għall-adozzjoni ta’ att li jista’ jiġi kkontestat, jiġifieri “deċiżjoni” fis-sens tal-Artikolu 10(3) tar-Regolament Nru 659/1999.
63 Isegwi li, billi ddeċidiet li l-att ikkontestat ma setax ikun is-suġġett ta’ rikors għal annullament, il-Qorti Ġenerali wettqet żbalji ta’ liġi. F’dawn iċ-ċirkustanzi, mingħajr ma huwa neċessarju li jiġi eżaminat il-ħames aggravju, hemm lok li l-ewwel sar-raba’ aggravji jiġu milqugħa.
64 Madankollu, fil-Kawża C‑463/10 P, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja, fil-każ fejn din kellha tiddeċiedi li l-att ikkontestat jikkostitwixxi att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE, sabiex tipproċedi għal sostituzzjoni ta’ motivi fir-rigward tad-digriet Deutsche Post vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, sabiex tindika li r-rikors ippreżentat minn Deutsche Post kien inammissibbli, peress li din l-impriża qatt ma kellha interess ġuridiku fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE. Fl-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni f’din il-kawża, din l-istituzzjoni kienet fil-fatt sostniet li l-att ikkontestat ma kienx jikkonċerna lil Deutsche Post la direttament, u lanqas indirettament.
65 F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, persuna fiżika jew ġuridika tista’ biss tippreżenta azzjoni kontra deċiżjoni indirizzata lil persuna oħra jekk l-imsemmija deċiżjoni tirrigwardaha direttament u individwalment.
66 Fir-rigward, l-ewwel nett, tal-punt jekk Deutsche Post hijiex direttament ikkonċernata mill-att ikkontestat, li huwa indirizzat lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li din il-kundizzjoni titlob li jkunu sodisfatti ż-żewġ kriterji kumulattivi, jiġifieri li l-miżura kkontestata, fl-ewwel lok, toħloq direttament effetti fuq is-sitwazzjoni ġuridika tal-individwu u, fit-tieni nett, ma tħalli ebda setgħa diskrezzjonali lid-destinatarji tagħha li għandhom jimplementawha, peress li din hija ta’ natura purament awtomatika u tirriżulta biss mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, mingħajr applikazzjoni ta’ regoli oħra intermedjarji (ara s-sentenza tal-10 ta’ Settembru 2009, Il-Kummissjoni vs Ente per le Ville Vesuviane et Ente per le Ville Vesuviane, C-445/07 P u C-455/07 P, Ġabra p. I‑7993, punt 45 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
67 Skont il-Kummissjoni, din il-kundizzjoni ma hijiex sodisfatta fil-kawża preżenti, peress li l-att ikkontestat jitlob biss lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja sabiex tibgħat ċerta informazzjoni. Għaldaqstant, din l-ordni ma tagħtix lok għall-adozzjoni ta’ miżura nazzjonali li għandha natura purament awtomatika u li tirriżulta biss mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. Ikun l-aġir tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja li jiddetermina jekk din kinitx indirrizata lil Deutsche Post jew kif wasslet lil din l-impriża sabiex tikkomunika l-informazzjoni.
68 Fil-kawża preżenti, għandu jiġi kkonstatat li l-att ikkontestat jaffettwa direttament lil Deutsche Post fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.
69 Fil-fatt, minn naħa, Deutsche Post, bħala benefiċjarja tal-miżura li fuqha hija bbażata l-informazzjoni prevista mill-att ikkontestat u bħala possessur ta’ din l-informazzjoni, tkun obbligata li tissodisfa l-ordni għal informazzjoni.
70 Min-naħa l-oħra, il-kontenut definittiv u eżawrjenti tal-infromazzjoni mitluba jirriżulta mill-att ikkontestat innifsu, mingħajr ma jħalli setgħa ta’ diskrezzjoni f’dan ir-rigward lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja.
71 Fir-rigward tal-punt jekk Deutsche Post hijiex individwalment ikkonċernata bl-att ikkontestat, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, persuni li ma humiex id-destinatarji ta’ deċiżjoni ma jistgħux jippretendu li huma kkonċernati individwalment ħlief fil-każ li din id-deċiżjoni tolqothom minħabba ċerti kwalitajiet li huma partikolari għalihom jew minħabba ċirkustanzi li jiddifferenzjawhom mill-persuni l-oħra kollha u, minħabba dan il-fatt, jiġu individwalizzati bl-istess mod bħalma kien ikun individwalizzat id-destinatarju ta’ tali deċiżjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-22 ta’ Novembru 2007, Sniace vs Il-Kummissjoni, C‑260/05 P, Ġabra p. I‑10005, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
72 Skont il-Kummissjoni, Deutsche Post ma hijiex individwalment ikkonċernata bl-att ikkontestat peress li dan ma huwiex indirizzat lil din l-impriża u lanqas ma joħloq kwalunkwe obbligu fil-konfront tagħha.
73 F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-fatt li l-att ikkontestat ma huwiex indirizzat lil Deutsche Post huwa nieqes minn rilevanza għall-evalwazzjoni tal-punt jekk din l-impriża hijiex individwalment ikkonċernata, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, mill-imsemmi att.
74 Imbagħad, għandu jiġi kkonstatat li l-ordni għal informazzjoni tirrigwarda proċedura ta’ eżami ta’ allegata għajnuna mill-Istat li kienet ibbenefikat minnha Deutsche Post. L-informazzjoni prevista mill-att ikkontestat tikkonċerna biss lil Deutsche Post. Għaldaqstant, din tal-aħħar hija individwalment ikkonċernata mill-imsemmi att fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 71 ta’ din is-sentenza.
75 Peress li Deutsche Post hija direttament u individwalment ikkonċernata mill-att ikkontestat, ma hemmx lok li sseħħ, fil-Kawża C‑463/10 P, is-sostituzzjoni tal-motivi ssuġġerita mill-Kummissjoni.
76 Minn dak kollu preċedenti jirriżulta li l-appell għandu jintlaqa’ u li d-digrieti kkontestati jiġu annullati.
Fuq ir-rinviju tal-kawżi quddiem il-Qorti Ġenerali
77 Mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, jirriżulta li meta l-appell ikun fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ jew tiddeċiedi definittivament il-kawża hija stess, meta din tkun fi stat li tiġi deċiża, jew tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tagħti deċiżjoni.
78 Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-elementi neċessarji sabiex tiddeċiedi b’mod definittiv, fiż-żewġ kawżi, fuq l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni matul il-proċedura fl-ewwel istanza.
79 Minħabba r-raġunijiet imsemmija fil-punti 36 sa 62 ta’ din is-sentenza, l-imsemmija eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà, ibbażata fuq il-fatt li l-att ikkontestat ma jistax ikun is-suġġett ta’ rikors għal annullament, għandha tiġi miċħuda. Barra minn hekk, sa fejn, fil-Kawża Deutsche Post vs Il-Kummissjoni (T‑570/08), l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà hija bbażata wkoll fuq il-fatt li l-att ikkontestat ma jikkonċernax direttament u individwalment l-appellanti, l-imsemmija eċċezzjoni lanqas ma tista’ tiġi milqugħa minħabba r-raġunijiet imsemmija fil-punti 65 sa 75 ta’ din is-sentenza.
80 Bil-kontra, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża preżenti, il-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex f’pożizzjoni sabiex tiddeċiedi fuq il-mertu tar-rikorsi ppreżentati minn Deutsche Post u mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja.
81 Għandu jiġi rrilevat, għal dan il-għan, li t-trattazzjoni quddiem il-Qorti Ġenerali u l-evalwazzjoni magħmula minnha, kienu jirrigwardaw esklużivament l-ammissibbiltà tar-rikors ippreżentat peress li l-Qorti Ġenerali laqgħet, fiż-żewġ kawżi, l-eċċezzjoni ta’ inammissibblità mqajma mill-Kummissjoni, skont l-Artikolu 114(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, mingħajr ma daħlet fil-mertu u mingħajr ma bdiet il-proċedura orali.
82 Għaldaqstant il-kawżi għandhom jiġi rrinvijati quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi dwar it-talbiet tal-appellanti għall-annullament tal-att ikkontestat.
Fuq l-ispejjeż
83 Peress li l-kawża ġiet irrinvijata quddiem il-Qorti Ġenerali, hemm lok li l-ispejjeż ta’ dawn il-proċeduri ta’ appell jiġu rriżervati
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1) Id-digrieti tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal-14 ta’ Lulju 2010, Deutsche Post vs Il-Kummissjoni (T‑570/08), u Il‑Ġermanja vs Il-Kummissjoni (T‑571/08), huma annullati.
2) L-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni Ewropea quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea huma miċħuda.
3) Il-kawżi huma rrinvijati quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea sabiex hija tiddeċiedi fuq it-talbiet ta’ Deutsche Post AG (T‑570/08) u tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja (T‑571/08) intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta’ Ottubru 2008 li tipprovdi ordni fuq ir-Repubblika tal-Ġermanja sabiex tipprovdi xi informazzjoni fil-proċedura ta’ għajnuna mill-Istat favur Deutsche Post AG.
4) L-ispejjeż huma rriżervati.
Firem
* Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.
Full & Egal Universal Law Academy