EUR-Lex -  62010CJ0556 - MT

SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)

28 ta’ Frar 2013 ( *1 )

“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu — Trasport — Żvilupp ta’ linji tal-ferrovija Komunitarji — Direttiva 91/440/KEE — Artikolu 6(3) u Anness II — Direttiva 2001/14/KE — Artikoli 4(2) u 14(2) — Amministratur tal-infrastruttura — Indipendenza organizzattiva u deċiżjonali — Struttura ta’ kumpannija holding — Direttiva 2001/14 — Artikoli 7(3) u 8(1) — Stabbiliment ta’ tariffi fuq il-bażi ta’ spejjeż diretti — Impożizzjoni ta’ tariffi — Spejjeż diretti — Spejjeż totali — Direttiva 2001/14 — Artikolu 6(2) — Nuqqas ta’ miżuri ta’ inċentiv għat-tnaqqis tal-ispejjeż — Direttiva 91/440 — Artikolu 10(7) — Direttiva 2001/14 — Artikolu 30(4) — Organu ta’ kontroll — Kompetenzi”

Fil-Kawża C-556/10,

li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Aritkolu 258 TFUE, ippreżentat fis-26 ta’ Novembru 2010,

Il-Kummissjoni Ewropea,irrappreżentata minn G. Braun u H. Støvlbæk, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

rikorrenti,

vs

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja,irrappreżentata minn T. Henze, J. Möller u N. Graf Vitzthum, bħala aġenti, assistiti minn R. Van der Hout, avukat,

konvenuta,

sostnuta minn:

Ir-Repubblika Ċeka,irrappreżentata minn M. Smolek, J. Očková u T. Müller, bħala aġenti,

Ir-Repubblika Taljana,irrappreżentata minn G. Palmieri, bħala aġent, assistita minn S. Fiorentino, avvocato dello Stato, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

intervenjenti,

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),

komposta minn A. Tizzano, President tal-Awla, A. Borg Barthet (Relatur), E. Levits, J.-J. Kasel u M. Berger, Imħallfin,

Avukat Ġenerali: N. Jääskinen,

Reġistratur: C. Strömholm, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-23 ta’ Mejju 2012,

wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-6 ta’ Settembru 2012,

tagħti l-preżenti

Sentenza

1

Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tikkonstata li:

—

billi ma ħaditx il-miżuri neċessarji sabiex tiżgura li l-entitità li lilha ġie fdat l-eżerċizzju tal-funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II tad-Direttiva tal-Kunsill 91/440/KEE, tad-29 ta’ Lulju 1991, dwar l-iżvilupp tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1, p. 341), kif emendata bid-Direttiva 2001/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Frar 2001 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 5, p. 376, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 91/440”), tkun indipendenti mill-impriża li tipprovdi s-servizzi ta’ trasport ferrovjarju;

—

billi ma adottatx miżuri li jagħtu inċentiv għat-tnaqqis tal-ispejjeż;

—

billi ma żguratx traspożizzjoni korretta tad-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw l-impożizzjoni ta’ tariffi tal-infrastruttura ferrovjarja li jinsabu fid-Direttiva 2001/14/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Frar 2001, dwar l-allokazzjoni ta’ kapaċità ta’ infrastruttura tal-ferroviji u t-tqegħid ta’ piżijiet għall-użu ta’ infrastruttura tal-ferroviji u ċertifikazzjoni tas-sigurtà (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 5, p. 404), kif emendata bid-Direttiva 2007/58/KE tal-Parlament u tal-Kunsill, tat-23 ta’ Ottubru 2007 (ĠU L 315, p. 44, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2001/14); u

—

billi ma tatx lill-organu ta’ kontroll previst fl-Artikolu 30 tad-Direttiva 2001/14 ċerti kompetenzi għal dak li jirrigwarda l-kisba ta’ informazzjoni u ta’ sanzjonijiet,

ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 6(3) u l-Anness II tad-Direttiva 91/440, l-Artikoli 4(2) u 14(2) tad-Direttiva 2001/14, l-Artikoli 6(2), 7(3) u 8(1) ta’ din id-direttiva tal-aħħar, kif ukoll l-Artikolu 30(4) tad-Direttiva 2001/14, moqri flimkien mal-Artikolu 10(7) tad-Direttiva 91/440.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt tal-Unjoni

Id-Direttiva 91/440

2

Ir-raba’ premessa tad-Direttiva 91/440 tipprovdi li:

“[...] l-iżvilupp fil-ġejjieni u t-tħaddim effiċjenti tas-sistema tal-ferrovija tista’ teħfief jekk issir kull distinzjoni bejn il-ħolqien tas-servizzi tat-trasport u t-tħaddim ta’ l-infrastruttura; [...] minħabba din is-sitwazzjoni, jeħtieġ li dawn iż-żewġ attivitajiet ikunu mmexxija b’mod separat u jkollhom żewġ kontijiet separati”.

3

L-Artikolu 6(1) sa (3) ta’ din id-direttiva jipprovdi li:

“1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri biex jassiguraw li accounts ta’ profitt u telf u paġni tal-bilanċ jinżammu u jkunu ppubblikati, minn naħa għall-kummerċ irrelatat mal-provvediment ta’ servizzi ta’ trasport minn impriżi ferrovjarji u, minn naħa l-oħra, għall-kummerċ irrelatat ma’ l-immaniġġjar ta’ l-infrastruttura ferrovjarja. Fondi pubbliċi mħallsa lil waħda minn dawn iż-żewġ oqsma ta’ attività ma jistgħux jiġu trasferiti lill-oħra.

Il-kontijiet għal dawn iż-żewġ oqsma ta’ attività għandhom jinżammu b’mod li jirrifletti din il-projbizzjoni.

2.   L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu wkoll li din is-separazzjoni għandha teħtieġ l-organizzazzjoni ta’ diviżjonijiet distinti f’impriża waħda jew li l-infrastruttura għandha tkun immexxija minn entità separata.

3.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jagħmlu ċert li l-funzjonijiet li jiddeterminaw aċċess ekwu u mhux diskriminatorju għall-infrastruttura, elenkati fl-Anness II, jkunu fdati lill-korpi jew lid-ditti li ma jipprovdux huma stess xi servizzi ta’ trasport ferrovjarju. Irrispettivament mill-istrutturi organizzattivi, irid jinwera li dan l-oġġettiv jkun inkiseb.

L-Istati Membri jistgħu, madanakollu, jassennjaw lill-impriżi ferrovjarji jew lil kwalunkwe korp ieħor il-ġbir tal-ħlasijiet u r-responsabbiltà ta’ l-amministrazzjoni ta’ l-infrastruttura ferrovjarja, bħall-investiment, il-manutenzjoni u l-iffinanzjar.”

4

L-Artikolu 10(7) tal-imsemmija direttiva jipprovdi li:

“Mingħajr preġudizzju għar-regolamenti Komunitarji u nazzjonali li jirrigwardaw il-politika ta’ kompetizzjoni u l-istituzzjonijiet b’responsabbiltà f’dak il-qasam, il-organu ta’ kontroll stabbilit taħt l-Artikolu 30 tad-Direttiva 2000/14/KE, jew kwalunkwe korp ieħor li jgawdi l-istess grad ta’ indipendenza għandu jissorvelja l-kompetizzjoni fis-swieq tas-servizzi ferrovjarji, inkluż is-suq tat-trasport ferrovjarju ta’ merkanzija.

Dak il-korp għandu jkun stabbilit skond ir-regoli ta’ l-Artikolu 30 (1) ta’ l-imsemmija Direttiva. Kull applikant jew parti interessata tista’ tippreżenta lment ma’ dan il-korp jekk iħoss li jkun ġie trattat inġustament, kien soġġett għal diskriminazzjoni jew ġie b’xi mod inġurjat. Fuq il-bażi ta’ l-ilment u, fejn xieraq, fuq l-inizzjattiva tiegħu stess, il-organu ta’ kontroll għandu jiddeċiedi kemm jista’ jkun malajr dwar miżuri xierqa biex jiġu kkoreġuti xi żviluppi mhux mixtieqa f’dawn is-swieq. Sabiex jassigura l-possibbiltà meħtieġa ta’ kontroll ġudizzjarju u l-kooperazzjoni rekwiżita bejn il-korpi regolatorji nazzjonali, l-Artikolu 30(6) u l-Artikolu 31 ta’ l-imsemmija Direttiva għandhom japplikaw f’dan il-kuntest.”

5

L-Anness II tad-Direttiva 91/440 jelenka l-lista tal-funzjonijiet essenzjali msemmija fl-Artikolu 6(3) ta’ din id-direttiva fit-termini li ġejjin:“

—

preparazzjoni u teħid tad-deċiżjonjiet relatati ma’ l-illiċenzjar ta’ impriżi ferrovjarji inklużi l-għoti ta’ liċenzi individwali,

—

it-teħid ta’ deċiżjonijiet relatati ma’ l-allokazzjoni ta’ passaġġi [mogħdijiet] inklużi kemm id-definizzjoni kif ukoll l-evalwazzjoni tad-disponibbiltà u l-allokazzjoni ta’ passaġġi [mogħdijiet] tal-ferrovija individwali,

—

it-teħid ta’ deċiżjonijiet marbuta ma’ l-iċċarġjar [impożizzjoni ta’ tariffi] ta’ l-infrastruttura,

—

l-osservanza tas-sorveljanza ta’ l-obbligi tas-servizz pubbliku meħtieġa fil-provvista ta’ċerti servizzi.”

Id-Direttiva 2001/14

6

Il-premessi 12, 16, 20, 40 u 46 tad-Direttiva 2001/14 jipprovdu l-għanijiet ta’ din id-direttiva kif ġej:

“(12)

Fil-qafas stabbilit mill-Istati Membri il-piżijiet u l-iskemi [is-sistemi ta’ impożizzjoni ta’ tariffi u] ta’ allokazzjoni ta’ kapaċità għandhom jinkoraġġixxu lil amministraturi ta’ l-infrastruttura tal-binarji biex itejbu l-użu ta’ l-infrastruttura tagħhom.

[...]

(16)

Piżijiet u skemi [Is-sistemi ta’ impożizzjoni ta’ tariffi u] ta’ allokazzjoni tal-kapaċità għandhom jippermettu kompetizzjoni ġusta fid-dispożizzjoni ta’ servizzi tal-ferroviji.

[...]

(20)

Huwa xieraq li jingħata grad ta’ flessibbiltà lil amministraturi infrastrutturali sabiex ikun possibbli użu iktar effiċjenti tan-network ta’ l-infrastruttura.

[...]

(40)

Infrastruttura tal-ferroviji hija monopolju naturali. Għalhekk huwa neċessarju li jiġu pprovduti amministraturi ta’ l-infrastruttura b’inċentivi biex inaqqsu l-ispejjeż u jamministraw l-infrastruttura tagħhom b’mod effiċjenti.

[...]

(46)

L-amministrazzjoni effiċjenti u ġusta u l-użu non-diskriminatorju ta’ l-infrastruttura tal-ferroviji jeħtieġu l-istabbiliment ta’ organu ta’ kontroll li jissorvelja l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli Komunitarji u jaġixxi bħala korp ta’ appell, minkejja l-possibbiltà ta’ rivista ġudizzjarja.”

7

Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1 tal-imsemmija direttiva:

“Din id-Direttiva tikkonċerna l-prinċipji u l-proċeduri li għandhom jiġu applikati fir-rigward tat-tqegħid u l-istabbiliment ta’ piżijiet [tariffi għall-użu] ta’ l-infrastruttura tal-ferrovija u l-allokazzjoni ta’ kapaċità ferrovjarja infrastrutturali.”

8

L-Artikolu 4(1) u (2) tal-istess direttiva jipprovdi li:

“1.   L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu qafas tal-piżijiet [għall-impożizzjoni ta’ tariffi] waqt li jirrispettaw l-indipendenza ta’ l-amministrazzjoni stabbilita fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 91/440/KEE.

Bla ħsara għall-kundizzjoni msemmija ta’ indipendenza ta’ l-amministrazzjoni, l-Istati Membri għandhom ukoll jistabbilixxu regoli speċifiċi dwar il-piżijiet [l-impożizzjoni ta’ tariffi] jew jiddelegaw dawn il-poteri għall-amministratur ta’ l-infrastruttura. Id-determinazzjoni tal-piż [tat-tariffa] għall-użu ta’ l-infrastruttura u l-ġbir ta’ dan il-piż għandhom jitwettqu mill-amministratur ta’ l-infrastruttura.

2.   Meta l-amministratur ta’ l-infrastruttura, fil-forma legali, l-organizzazzjoni jew fil-funzjonijiet ta’ teħid tad-deċiżjonijiet tiegħu, mhuwiex indipendenti minn kull impriża tal-ferroviji, il-funzjonijiet, deskritti f’ dan il-Kapitolu, ta’ xort’ oħra mill-ġbir tal-piżijiet [tariffi] għandhom jitwettqu minn korp tal-piżijiet li hu indipendenti fil-forma legali, fl-organizzazzjoni u fit-teħid-tad-deċiżjonijiet tiegħu minn kull impriża tal-ferroviji.”

9

L-Artikolu 6 tad-Direttiva 2001/14 jipprovdi li:

“1.   L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu kundizzjonijiet, inklużi meta approprjat ħlasijiet bil-quddiem, biex jaċċertaw li, taħt kundizzjonijiet normali tal-kummerċ u f’terminu raġonevoli, il-kontijiet ta’ amministratur ta’ l-infrastruttura għandhom għall-inqas jibbilanċjaw dħul minn piżijiet [tariffi] ta’ l-infrastruttura, iż-żejjed minn attivitajiet kummerċjali oħrajn u fondi mill-Istat fuq naħa waħda, u spejjeż infrastrutturali oħrajn fuq in-naħa l-oħra.

Bla ħsara għall-iskop possibbli fit-tul ta’ koperta ta’ l-utent ta’ l-ispejjeż infrastrutturali għall-modi kollha tat-trasport abbażi ta’ kompetizzjoni ġusta, kompetizzjoni non-diskriminatorja bejn il-modi varji, meta t-trasport bil-ferrovija jista’ jikkompeti ma’ modi oħrajn tat-trasport, fil-qafas tat-tarifffi ta’ l-Artikoli 7 u 8, Stat Membru jista’ jeħtieġ lill-amministratur ta’ l-infrastruttura jibbilanċja l-kontijiet tiegħu mingħar fondi ta’ l-Istat.

2.   Amministraturi ta’ l-infrastruttura għandhom, b’konsiderazzjoni xierqa għas-sigurtà u għall-manutenzjoni u t-titjib tal-kwalità tas-servizz ta’ l-infrastruttura, jingħataw inċentivi biex inaqqsu l-ispejjeż tal-fornitura ta’ l-infrastruttura u l-livell ta’ piżijiet [tariffi] ta’ l-aċċesss.

3.   L-Istati Membri għandhom jassiguraw li d-dispożizzjoni stabbilita fil-paragrafu 2 tiġi implimentata, jew permezz ta’ ftehim kontrattwali bejn l-awtorità kompetenti u l-amministratur ta’ l-infrastruttura li jkopri terminu ta’ mhux inqas minn tliet snin li jipprovdi għal fondi mill-Istat jew permezz ta’ l-istabbiliment ta’ miżuri regolatorji xierqa b’ poteri adegwati.

[...]

5.   Metodu għall-apporzjonament ta’ l-ispejjeż għandu jiġi stabbilit. L-Istati Membri jistgħu jeħtieġu approvazzjoni minn qabel. Dan il-metodu għandu jiġi aġġornat minn żmien għal żmien għall-aħjar prattika internazzjonali.”

10

L-Artikolu 7(3) sa (5) ta’ din id-direttiva jipprovdi li:

“3.   Bla ħsara għall-paragrafi 4 jew 5 jew għall-Artikolu 8, il-piżijiet [it-tariffi] għall-pakkett minimu ta’ l-aċċess u aċċess għall-binarju għal faċilitajiet tas-servizzi għandhom jiġu stabbiliti abbażi ta’ l-ispiża direttament involuta bħala riżultat ta’ l-operazzjoni tas-servizz tal-ferrrovija.

4.   Il-piż [It-tariffa għall-użu] infrastrutturali [t]ista’ [t]inkludi piż [tariffa] li jirriflettti l-iskarsità tal-kapaċità tat-taqsima identifikabbli ta’ l-infrastruttura fil-perjodi ta’ konġestjoni.

5.   Il-piż [It-tariffa għall-użu] infrastrutturali [t]ista’ [t]iġi mmodifikat[a] biex [t]ieħu kont ta’ l-ispejjeż ta’ l-effetti ambjentali kkawżati mill-operazzjoni tal-ferrovija. Din il-modifika għandha tiġi differenzjata skond id-daqs ta’ l-effett ikkawżat.”

11

L-Artikolu 8(1) u (2) tal-imsemmija direttiva jipprovdi dan li ġej:

“1.   Sabiex ikun hemm irkupru sħiħ ta’ l-ispejjeż magħmula mill-amministratur ta’ l-infrastruttura, Stat Membru jista’, jekk is-suq jiflaħ dan, jimponi mark-ups fuq bażi ta’ prinċipji effiċjenti, trasparenti u non-diskriminatorji, waqt li jiggarantixxu kompetittività ottima partikolarment ta’ merkanzija internazzjonali bil-ferrovija. Is-sistema tal-piżijiet [ta’ impożizzjoni ta’ tariffi] għandha tirrispetta ż-żidiet akkwistati minn impriżi tal-ferroviji.

Iżda l-livell tal-piżijiet [tat-tariffi] m’għandux jeskludi l-użu ta’ infrastruttura minn taqsimiet tas-suq li jistgħu iħallsu għall-inqas l-ispejjeż magħmula direttament b’riżultat ta’ l-operazzjoni tas-servizz tal-ferrovija, u rata tar-ritorn li jiflaħ għaliha s-suq.

2.   Għal proġetti speċifiċi ta’ investiment, fil-futur, jew li tlestew mhux aktar minn 15-il sena qabel id-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, l-amministratur ta’ l-infrastruttura jista’ jiffissa jew ikompli jiffissa piżijiet [tariffi] ogħla abbażi ta’ l-ispejjeż fit-tul ta’ dawn il-proġetti jekk iżidu l-effiċjenza u/jew effettività ta’ l-ispiża u ma setgħux isiru mod ieħor. Dan l-arranġament tal-piżijiet [ta’ impożizzjoni ta’ tariffi] jista’ wkoll jinkorpora l-ftehim dwar it-tqassim tar-riskju assoċjat ma’ investimenti ġodda.”

12

L-Artikolu 9(1) tal-istess direttiva jipprovdi li:

“Bla ħsara għall-Artikoli 81, 82, 86 u 87 tat-Trattat u minkejja l-Artikolu 7(3) ta’ din id-Direttiva, kull skont fuq il-piżijiet [it-tariffi] imposti fuq impriża tal-ferroviji mill-amministratur ta’ l-infrastruttura għal kwalunkwe servizz, għandha tikkonforma mal-kriterji stabbiliti f’ dan l-Artikolu.”

13

Skont l-Artikolu 14(1) u (2) tad-Direttiva 2001/14:

“1.   L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu qafas għall-allokazzjoni ta’ kapaċità infrastrutturali filwaqt li jirrispettaw l-indipendenza amministrattiva stabbilita fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 91/440/KEE. Regoli speċifiċi ta’ allokazzjoni ta’ kapaċità għandhom jiġu stabbiliti. L-amministratur infrastrutturali għandu jwettaq il-proċessi ta’ l-allokazzjoni tal-kapaċità. Partikolarment, l-amministratur ta’ l-infrastruttura għandu jassigura li l-kapaċità infrastrutturali tiġi allokata fuq bażi ġusta u non-diskriminatorja u skond il-liġi Komunitarja.

2.   Meta l-amministratur ta’ l-infrastruttura, fil-forma legali, l-organizzazzjoni jew fil-funzjonijiet tiegħu ta’ teħid tad-deċiżjonijiet, mhuwiex indipendenti minn kull impriża tal-ferroviji, il-funzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1 u deskritti f’ dan il-Kapitolu għandhom jitwettqu minn korp ta’ allokazzjoni li hu huwa indipendenti fil-forma legali, l-organizzazzjoni u t-teħid tad-deċiżjonijiet tiegħu minn kull impriża tal-ferroviji.”

14

L-Artikolu 30 ta’ din id-direttiva, bit-titolu, “Korp regolatorju [Organu ta’ kontroll]” jipprovdi li:

“1.   [...] -Istati Membri għandhom jistabbilixxu korp regolatorju [organu ta’ kontroll]. [...] Il-korp għandu jiffunzjona skond il-prinċipji delinjati f’dan l-Artikolu meta l-appell u l-funzjonijiet regolatorji jistgħu jiġu attribwiti għal korpi separati.

2.   Applikant għandu jkollu d-dritt li jappella lill-korp regolatorju jekk jemmen li ma ġiex ittrattat b’mod ekwu, saret diskriminazzjoni kontrih jew ġie aggravat bi kwalunkwe mod ieħor, u partikolarment kontra deċiżjonijiet adottati mill-amministratur ta’ l-infrastruttura jew meta approprjat, l-impriża tal-ferroviji li tikkonċerna:

[...]

3.   Il-korp regolatorju għandu jassigura li l-piżijiet [it-tariffi] stabbiliti mill-amministratur ta’ l-infrastruttura jikkonformaw mal-Kapitolu II u mhumiex diskriminatorji. [...]

4.   Il-korp regolatorju għandu l-awtorità jitlob informazzjoni relevanti mill-amministratur ta’ l-infrastruttura, applikanti u kull parti terza fl-Istat Membru kkonċernat, li għandha tiġi fornita mingħajr dewmien.

5.   Il-korp regolatorju għandu jiddeċiedi fuq kull ilment u jieħu azzjoni biex jirrimedja s-sitwazzjoni fi żmien massimu ta’ xahrejn minn meta jirċievi l-informazzjoni kollha.

Minkejja l-paragrafu 6, deċiżjoni tal-korp regolatorju għandha tkun torbot lill-partijiet kollha koperti minn dik id-deċiżjoni.

[...]”

Id-dritt Ġermaniż

15

L-Artikolu 5a(2) tal-Liġi Ġenerali dwar il-linji tal-ferrovija (Allgemeines Eisenbahngesetz) tas-27 ta’ Diċembru 1993, (BGBl. I, p. 2378, 2396), kif emendata bil-liġi tad-29 ta’ Lulju 2009, (BGBl. I, p. 2542, iktar ’il quddiem il-“Liġi Ġenerali dwar il-linji tal-ferrovja”), jipprovdi:

“Fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom, l-awtoritajiet ta’ sorveljanza tal-mogħdijiet tal-ferrovija jistgħu jieħdu, fir-rigward ta’ dawk li huma marbuta bid-dispożizzjonijiet iċċitati fl-Artikolu 5(1), il-miżuri meħtieġa biex jirrimedjaw il-ksur ikkonstatati u sabiex jipprevjenu ksur fil-futur tad-dispożizzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 5(1).”

16

L-Artikolu 9a(1) tal-Liġi Ġenerali dwar il-linji tal-ferrovija jipprovdi:

“1)   L-amministraturi pubbliċi tal-linji tal-ferrovija għandhom ikunu indipendenti mill-impriżi tat-trasport ferrovjarju mill-aspett ġuridiku, organizzattiv u deċiżjonali, inkwantu d-deċiżjonijiet inkwistjoni jkunu jirrigwardaw l-allokazzjoni tal-mogħdijiet tal-ferrovija u l-impożizzjoni ta’ tariffi. Sabiex jinkisbu l-għanijiet msemmija fl-ewwel sentenza, hemm lok:

1.

li jiġu sseparati, fi ħdan il-kumpanniji tal-linji tal-ferrovija li huma kemm impriżi tat-trasport ferrovjarju kif ukoll amministraturi tal-linji tal-ferrovija, dawn iż-żewġ attivitajiet b’mod li kull waħda minn dawn l-attivitajiet tiġi fdata lil kumpannija jew kumpanniji separati;

2.

li l-kuntratti konklużi bejn l-amministratur tal-linji tal-ferroviji u terzi jingħataw forma li tiggarantixxi lil dan tal-ewwel l-awtonomija organizzattiva tiegħu;

3.

li d-deċiżjonijiet dwar l-iskeda tas-servizz, l-allokazzjoni tal-mogħdijiet tal-ferroviji u l-impożizzjoni ta’ tariffi jkunu jistgħu jittieħdu biss mill-persunal tal-amministratur tal-linji tal-ferroviji li ma jeżerċitawx funzjonijiet fi ħdan l-impriżi tat-trasport ferrovjarju;

4.

li jitqiesu bħala mhux awtorizzati l-istruzzjonijiet mogħtija minn terzi lill-amministratur tal-linji tal-ferrovija jew lill-persunal tiegħu fir-rigward tad-deċiżjonijiet dwar l-iskeda tas-servizz, l-allokazzjoni tal-mogħdijiet tal-ferrovija u l-impożizzjoni ta’ tariffi;

5.

li jiġu fformulati, miżmuma u ppubblikati, fl-impriżi fis-sens tal-punti 2 u 3 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 9(1), regolamenti li jipprekludu lil terzi esterni għall-amministratur tal-linji tal-ferrovija milli jeżerċitaw influwenza fuq id-deċiżjonijiet li jirrigwardaw l-iskeda tas-servizz, l-allokazzjoni tal-mogħdijiet tal-ferrovija u l-impożizzjoni ta’ tariffi; dawn ir-regolamenti għandhom b’mod partikolari jelenkaw l-obbligi speċifiċi imposti fuq l-impjegati sabiex jipprekludu l-eżerċizzju ta’ tali influwenza; barra minn hekk, l-amministraturi tal-linji tal-ferrovija huma obbligati, jekk l-awtorità ta’ sorveljanza hekk titlob, li jikkomunikaw lil din tal-aħħar l-isem ta’ rappreżentant li jiżgura l-ħarsien ta’ dawk ir-regolamenti; dan tal-aħħar huwa obbligat li jikkomunika kull sena lill-awtorità ta’ sorveljanza kompetenti rapport dwar il-problemi li jkunu nqalgħu u l-miżuri meħuda biex dawn jissolvew;

6.

li jiġu nnominati persuni differenti għall-pożizzjonijiet tal-kunsilli ta’ sorveljanza fl-impriżi fis-sens tal-punti 2 u 3 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu9 (1); b’hekk, il-kunsill ta’ sorveljanza tal-amministratur tal-linji tal-ferrovija la jista’ jinkludi membri tal-kunsilli ta’ sorveljanza tal-impriżi fis-sens tal-punti 2 u 3 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 9(1), u lanqas membri tal-persunal ta’ dawn tal-aħħar; din id-dispożizzjoni tapplika wkoll għas-sussidjarji l-oħrajn tal-kumpannija parent.”

17

L-Artikolu 14(1) ta’ din il-liġi jipprovdi li:

“L-amministraturi tal-linji tal-ferrovija għandhom jiffissaw it-tariffi tagħhom b’mod konformi ma’ digriet adottat skont il-punti 6 u 7 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 26(1), b’mod li jpaċu l-ispejjeż imġarrba minnhom għall-provvista ta’ servizzi regolatorji fis-sens tal-ewwel sentenza tal-paragrafu 1, flimkien ma’ rata fuq il-qligħ jekk is-suq ikun jiflaħ. B’dan il-mod, huma jistgħu jirċievu mark-ups fuq l-ispiża direttament imputabbli għall-operat tas-servizz ferrovjarju, waqt li tista’ ssir ukoll distinzjoni skont is-servizzi ta’ trasport għall-passiġġieri fuq distanza twila, trasport għall-passiġġieri fuq distanza qasira jew trasport ta’ merkanzija bil-ferrovija kif ukoll skont is-setturi tas-suq fi ħdan dawk is-servizzi tat-trasport, waqt li tiġi ggarantita l-kompetittività, b’mod partikolari għat-trasport internazzjonali tal-merkanzija bil-ferrovija. Madankollu, il-livell ta’ ħlasijiet [tariffi] ma jistax jeċċedi, fir-rigward tat-tieni fażi, għal settur tas-suq, l-ispiża direttament imputabbli għall-operat tas-servizz ferrovjarju, flimkien ma’ rata fuq il-qligħ jekk is-suq ikun jiflaħ. Fid-digriet adottat skont il-punti 6 u 7 tal-Artikolu 26(1):

1.

derogi mid-determinazzjoni tal-ammont tal-ħlas [tat-tariffa] skont l-ewwel frażi jistgħu jiġu awtorizzati jekk l-ispejjeż ikunu koperti b’mod ieħor, jew

2.

l-awtorità ta’ sorveljanza kompetenti tista’ tiġi awtorizzata biex teżenta, permezz ta’ deċiżjoni ġenerali, b’konsultazzjoni mal-Aġenzija Federali tal-Elettriku, tal-Gass, tat-Telekomunikazzjonijiet, tal-Posta u tal-Linji tal-Ferrovija (organu ta’ kontroll), lill-amministraturi kollha tal-linji tal-ferrovija mill-osservanza tar-rekwiżiti ffissati fl-ewwel sentenza.”

18

L-Artikolu 14c tal-imsemmija liġi jipprovdi:

“(1)   Fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tiegħu, l-organu ta’ kontroll jista’ jieħu, fir-rigward tal-impriżi pubbliċi tal-infrastruttura ferrovjarja, il-miżuri meħtieġa sabiex jirrimedja għall-ksur ikkonstatat u jipprevjeni ksur fil-futur tad-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni dwar il-linji tal-ferrovija relatati mal-aċċess għall-infrastruttura ferrovjarja.

(2)   -entitajiet awtorizzati biex ikollhom aċċess għall-infrastruttura, l-impriżi pubbliċi tal-infrastruttura ferrovjarja u l-persunal tagħhom għandhom jippermettu lill-organu ta’ kontroll u lir-rappreżentanti tiegħu, fl-eżerċizzju tal-kompiti tagħhom,

1.

li jidħlu fil-postijiet kummerċjali u l-installazzjonijiet fil-ħinijiet ta’ ftuħ normali u

2.

li jikkonsultaw kotba, dokumenti kummerċjali, folji u dokumenti oħrajn u li jżommu kopja tagħhom fuq mezzi tal-informatika adatti.

(3)   L-entitajiet awtorizzati biex ikollhom aċċess għall-infrastruttura, l-impriżi pubbliċi tal-infrastruttura ferrovjarja u l-persunal tagħhom għandhom jipprovdu lill-organu ta’ kontroll u lir-rappreżentanti tiegħu

1.

kull informazzjoni,

2.

kull prova,

3.

kull mezz u servizz awżiljari meħtieġa għat-twettiq tal-kompiti tagħhom.

Din id-dispożizzjoni tapplika wkoll għan-negozjati, pendenti jew magħluqa, dwar l-ammont ta’ ħlasijiet [tariffi] għall-użu tal-infrastruttura u oħrajn. L-informazzjoni mogħtija għandha tkun preċiża u mogħtija in bona fede. Kull persuna li tkun obbligata li tipprovdi informazzjoni tista’ tirrifjuta li tirrispondi għal domandi meta r-risposta għal dawk id-domandi tesponi lilha jew lil xi wieħed mill-membri nnominati fil-punti 1 sa 3 tal-Artikolu 383(1) tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, għal riskji ta’ proċeduri penali jew għal proċedura għal ksur amministrattiv.

(4)   Skont din il-liġi, l-organu ta’ kontroll jista’ japplika l-ordnijiet tiegħu b’mod konformi mad-dispożizzjonijiet li jirregolaw l-eżekuzzjoni ta’ miżuri amministrattivi. L-ammont tal-multa jista’ jammonta għal EUR 500 000.”

19

L-Artikolu 1 tal-kuntratt ta’ teħid ta’ kontroll u ta’ trasferiment ta’ profitti konkluż fl-1 ta’ Ġunju 1999 bejn Deutsche Bahn AG (iktar ’il quddiem “DB AG”) u Deutsche Bahn Netz AG (iktar ’il quddiem “DB Netz”), bit-titolu “Ġestjoni ta’ [DB Netz]” jipprovdi, fil-verżjoni li tirriżulta mill-ftehim li jemenda tat-2 ta’ Mejju 2005:

“Ma hemmx deroga mill-prinċipju ta’ indipendenza ġuridika u organizzattiva ta’ [DB Netz] f’dak li jirrigwarda d-deċiżjonijiet dwar l-iskeda tas-servizz, għall-allokazzjoni tal-mogħdijiet tal-ferrovija u l-impożizzjoni ta’ tariffi. [DB AG] ma hija ser tagħti ebda struzzjoni li tmur kontra dan il-prinċipju.”

20

Skont l-Artikolu 4 tar-regoli ta’ proċedura tal-Bord ta’ Diretturi ta’ DB Netz, emendati b’effett mid-9 ta’ Mejju 2005, bit-titolu “Teħid ta’ deċiżjoni”:

“[...]

3.   Il-membri tal-Bord tad-Diretturi li jeżerċitaw funzjonijiet f’impriżi tat-trasport ferrovjarju b’konnessjoni ma’ [DB Netz] jew f’impriżi marbuta ma’ dawn tal-aħħar ma għandhomx jieħdu sehem fil-vot meta jadottaw deċiżjonijiet dwar l-iskeda tas-servizz, l-allokazzjoni tal-mogħdijiet tal-ferrovija u l-impożizzjoni ta’ tariffi. Lanqas ma jistgħu jipparteċipaw fit-tħejjija ta’ dawn id-deċiżjonijiet.”

Il-proċedura prekontenzjuża u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

21

Matul ix-xahar ta’ Mejju 2007, il-Kummissjoni bagħtet kwestjonarju lill-awtoritajiet Ġermaniżi sabiex tivverifika t-traspożizzjoni mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tad-Direttivi 2001/12, 2001/13/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Frar 2001, li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 95/18/KE, dwar l-għoti ta’ liċenzji għal impriżi ferrovjarji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 5, p. 401), u 2001/14. L-imsemmi Stat Membru rrisponda b’ittra tal-25 ta’ Settembru 2007, kif ukoll, fuq bażi komplimentari, b’ittra tal-14 ta’ Diċembru 2007.

22

B’ittra tas-26 ta’ Ġunju 2008, il-Kummissjoni rrilevat diskrepanzi bejn il-leġiżlazzjoni ferrovjarja Ġermaniża u d-Direttivi tal-Kunsill 91/440, 95/18/KE, tad-19 ta’ Ġunju 1995, dwar il-liċenzjar ta’ impriżi ferrovjarji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 2, p. 258), u 2001/14, u intimat lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja biex tikkonforma ruħha magħhom.

23

Permezz ta’ ittra tat-22 ta’ Ottubru 2008, dan l-Istat Membru rrisponda għal din l-ittra ta’ intimazzjoni.

24

B’ittra tal-24 ta’ Frar 2009, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni oħra lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, li permezz tagħha hija akkużatha bi ksur ġdid, ibbażati fuq qari flimkien tad-Direttivi 2001/14 u 91/440 fir-rigward tal-impożizzjoni ta’ tariffi għall-użu tal-infrastruttura u l-kompetenzi tal-organu ta’ kontroll Ġermaniż.

25

B’ittra tas-17 ta’ April 2009, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja rrispondiet għal din l-intimazzjoni supplimentari.

26

B’ittra tad-9 ta’ Ottubru 2009, il-Kummissjoni indirizzat opinjoni motivata lil dan l-Istat Membru fejn hija stiednitu biex jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex jikkonforma ruħu ma’ din l-opinjoni motivata fit-terminu ta’ xahrejn mid-data tan-notifika tagħhom.

27

B’ittra tat-3 ta’ Diċembru 2009, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja rrispondiet għal din l-opinjoni motivata billi kkontestat l-allegat ksur mill-Kummissjoni.

28

Peress li ma kinitx sodisfatta bir-risposta ta’ dan l-Istat Membru, il-Kummissjoni ddeċidiet li tippreżenta dan ir-rikors.

29

B’digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Mejju 2011, ir-Repubblika Ċeka u r-Repubblika Taljana ġew ammessi sabiex jintervjenu insostenn tat-talbiet tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja.

Fuq ir-rikors

Fuq l-ewwel ilment dwar l-indipendenza tal-entità li lilha ġie fdat l-eżerċizzju tal-funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II tad-Direttiva 91/440

L-argumenti tal-partijiet

30

Il-Kummissjoni ssostni li l-entità li lilha ġie fdat l-eżerċizzju tal-funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II tad-Direttiva 91/440 għandha tkun indipendenti ekonomikament, u mhux biss ġuridikament, mill-impriża li tipprovdi servizzi ta’ trasport ferrovjarju.

31

F’dan ir-rigward, hija ssostni li, għalkemm l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 91/440 ma jeħtiġx espliċitament li l-entità li lilha ġie fdat l-eżerċizzju tal-funzjonijiet essenzjali tkun “indipendenti” mill-kumpanniji li jipprovdu s-servizzi ta’ traspost ferrovjarju, it-terminu “impriża” użat f’din id-dispożizzjoni għandu madankollu jiġi interpretat, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, bħala li jkopri l-entitajiet kollha li, għalkemm ma jkunux ġuridikament separati, jaġixxu bħala “unità ekonomika”.

32

Skont il-Kummissjoni, l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 91/440 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-funzjonijiet essenzjali eżerċitati mill-amministratur tal-infrastruttura għandhom jitwettqu minn entità distinta mill-impriżi ferrovjarji mhux biss mill-aspett ġuridiku, iżda wkoll indipendenti minnhom fuq livell organizzattiv u deċiżjonali.

33

Il-Kummissjoni ssostni sussegwentement li, meta l-imsemmija funzjonijiet essenzjali jiġu eżerċitati minn kumpannija li tiddependi fuq kumpannija holding ferrovjarja, bħal ma huwa l-każ ta’ DB Netz, għandu jiġi evalwat sa liema grad u taħt liema kundizzjonijiet din il-kumpannija, li hija, barra minn hekk l-amministratriċi tal-infrastruttura inkarigata biex teżerċita dawn l-istess funzjonijiet essenzjali, tista’ titqies bħala “indipendenti” mill-impriża li tipprovdi s-servizzi tat-trasport ferrovjarju, jiġifieri l-kumpannija holding u l-kumpanniji sussidjarji tagħha li jipprovdu s-servizzi ta’ trasport ta’ persuni u merkanzija, minkejja l-appartenenza tagħhom għall-istess grupp.

34

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma pprovditx mekkaniżmi effikaċi biex tiggarantixxi l-indipendenza organizzattiva u deċiżjonali tal-amministratur tal-infrastruttura DB Netz u l-eżerċizzju indipendenti minn din tal-aħħar tal-funzjonijiet essenzjali. Minn dan il-Kummissjoni ddeduċiet li dan l-Istat Membru b’hekk naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 6(3) u l-Anness II ta’ din id-direttiva, kif ukoll taħt l-Artikoli 4(2) u 14(2) tad-Direttiva 2001/14.

35

Sabiex jiġi eżaminat jekk l-Istati Membri humiex f’pożizzjoni li jipprovaw li l-kumpanniji holdings ferrovjarji nazzjonali tagħhom jew l-organi regolatorji l-oħrajn tagħhom jiggarantixxux l-indipendenza neċessarja tal-imsemmija funzjonijiet essenzjali u jekk il-kunflitti ta’ interess humiex evitati, il-Kummissjoni għarfet, mill-2006, il-kriterji li abbażi tagħhom hija teżamina l-indipendenza meħtieġa mid-Direttiva 2001/14 u l-miżuri previsti sabiex tiġi ggarantita din l-indipendenza. Dawn jirrigwardaw il-kriterji msemmija fl-Anness 5 tad-dokument ta’ ħidma tas-servizzi tal-Kummissjoni li jakkumpanja r-rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, tat-3 ta’ Mejju 2006, dwar l-implementazzjoni tal-ewwel pakkett ferrovjarju [KUMM (2006) 189] (iktar ’il quddiem l-“Anness 5”).

36

F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ssostni, fl-ewwel lok, li l-osservanza tal-obbligi ta’ indipendenza għandha tkun suġġetta għal kontroll min-naħa ta’ awtorità indipendenti, bħall-awtorità regolatorja għall-ferroviji, jew minn terz. Il-kompetituri għandu jkollhom il-possibbiltà li jilmentaw fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tar-rekwiżit ta’ indipendenza. Il-Kummissjoni hija tal-fehma li ebda waħda minn dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet ma ġiet osservata mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja.

37

Fil-fatt, skont il-Kummissjoni, mill-Artikolu 5a tal-Liġi Ġenerali dwar il-linji tal-ferrovija jirriżulta li l-Eisenbahn-Bundesamt (Uffiċċju Federali tal-linji tal-ferrovija) huwa awtorizzat biss biex jimplementa dispożizzjonijiet dwar l-indipendenza li jkunu diġà jinsabu fid-dritt Ġermaniż, bħal dawk li jinsabu fl-Artikolu 9a ta’ din il-liġi. L-Eisenbahn-Bundesamt ma għandu ebda kompetenza f’dak li jirrigwarda l-adozzjoni ta’ miżuri strutturali, bħall-modifika tal-istruttura organizzattiva tal-kumpannija holding jew deċiżjonijiet dwar l-istruttura organizzattiva tal-amministratur tal-infrastruttura fir-rigward tal-kumpannija holding, jew fir-rigward tas-sostituzzjoni ta’ diriġenti li ma jissodisfawx il-kriterju ta’ indipendenza jew il-bidla ta’ proċessi organizzattivi ta’ amministrazzjoni tal-funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II tad-Direttiva 91/440.

38

Fit-tieni lok, il-Kummissjoni hija tal-fehma li għandu jkun hemm dispożizzjonijiet legali jew tal-inqas kuntrattwali dwar l-indipendenza fir-relazzjoni bejn il-kumpannija holding u l-entità inkarigata mill-funzjonijiet essenzjali, bejn din tal-aħħar u impriżi oħrajn tal-grupp li jipprovdu servizzi ferrovjarji, u l-awtoritajiet l-oħrajn li huma kkontrollati mill-imsemmija kumpannija holding, b’mod partikolari l-laqgħa tal-azzjonisti tal-entità inkarigata mill-funzjonijiet essenzjali.

39

Il-Kummissjoni ssostni li l-Artikolu 9a tal-Liġi Ġenerali dwar il-linji tal-ferrovija, li fih jinsabu dispożizzjonijiet dwar l-indipendenza kif ukoll id-dispożizzjonijiet tar-regoli ta’ proċedura tal-kumpannija holding ferrovjarja, bħall-Artikolu 1(3) tal-kuntratt ta’ teħid ta’ kontroll u ta’ trasferiment tal-profitti, li jipprojbixxu lil DB AG milli tagħti struzzjonijiet li jqiegħdu inkwistjoni l-indipendenza ġuridika u organizzattiva ta’ DB Netz AG, f’dak li jirrigwarda d-deċiżjonijiet dwar l-iskeda tas-servizz, l-allokazzjoni tal-mogħdijiet tal-ferrovija u l-impożizzjoni ta’ tariffi, huma miżuri ta’ salvagwardja li madankollu ma humiex suffiċjenti fihom infushom biex jiggarantixxu l-indipendenza tal-funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II tad-Direttiva 91/440, biex jevitaw il-kunflitti ta’ interess u biex jilliberaw lill-awtorità inkarigata mill-funzjonijiet essenzjali ta’ kontroll tal-kumpannija holding.

40

Fit-tielet lok, il-Kummissjoni tqis li l-membri tal-Bord tad-Diretturi tal-kumpannija holding u ta’ impriżi oħrajn ta’ din il-kumpannija holding ma għandhomx jifformaw parti mill-Bord tad-Diretturi tal-entità inkarigata mill-funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II tad-Direttiva 91/440.

41

Fil-fatt, fil-fehma tagħha, huwa diffiċli li jiġi sostnut li l-Bord tad-Diretturi tal-entità inkarigata mill-funzjonijiet essenzjali huwa indipendenti fuq il-livell deċiżjonali mill-Bord tad-Diretturi tal-kumpannija holding meta ż-żewġ bordijiet huma komposti mill-istess persuni. Il-Kummissjoni tosserva li ebda dispożizzjoni legali ma tipprekludi li tinħoloq sitwazzjoni bħal din.

42

Fir-raba’ lok, ebda dispożizzjoni ma tipprojbixxi lill-amministraturi tal-entità inkarigata mill-funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II tad-Direttiva 91/440 u lill-uffiċjali superjuri inkarigati mill-funzjonijiet essenzjali milli jaċċettaw, għal numru raġonevoli ta’ snin wara li jkunu telqu mill-entità kkonċernata, kull impjieg ta’ livell superjuri fi ħdan il-kumpannija holding jew ma’ korpi oħrajn taħt il-kontroll tagħha.

43

Fil-fatt, tali dispożizzjonijiet ma jeżistux fid-dritt Ġermaniż u, fil-prattika, għadd kbir ta’ diretturi ta’ DB Netz marru jaħdmu minn din l-entità għall-kumpannija holding jew ma’ sussidjarji oħrajn.

44

Fil-ħames lok, il-Kummissjoni ssostni li l-Bord tad-Diretturi inkarigat mill-funzjonijiet essenzjali elenkat fl-Anness II tad-Direttiva 91/440 għandu jinħatar skont kundizzjonijiet iddefiniti b’mod ċar u b’impenji ġuridiċi li jiggarantixxu l-indipendenza totali tad-deċiżjonijiet meħuda minnu. Dan għandu jinħatar u jitneħħa taħt il-kontroll ta’ awtorità indipendenti.

45

Fis-sitt lok, il-Kummissjoni ssostni li l-entità inkarigata minn dawn il-funzjonijiet essenzjali għandu jkollha l-persunal tagħha stess u tkun tinsab f’bini separat jew b’aċċess protett. Ir-regoli ta’ proċedura ta’ din l-entità jew il-kuntratti ta’ xogħol konklużi minnha għandhom jindikaw b’mod ċar li l-kuntatti mal-kumpannija holding u l-kumpanniji l-oħrajn taħt il-kontroll tagħha huma limitati għall-komunikazzjonijiet uffiċjali marbuta mal-eżerċizzju tal-funzjonijiet essenzjali. L-aċċess għas-sistemi ta’ informazzjoni għandu jiġi protett b’mod li jiżgura l-indipendenza tal-funzjonijiet essenzjali.

46

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ssostni li l-Artikoli 4(2) u 14(2) tad-Direttiva 2001/14 ma jeżiġux indipendenza ekonomika kompleta iżda sempliċement indipendenza tal-amministratur mill-infrastruttura fuq livell ġuridiku, organizzattiv jew deċiżjonali, u dan fil-kuntest tal-adozzjoni ta’ ċerti deċiżjonijiet iddefiniti b’mod ċar, bħall-allokazzjoni tal-mogħdijiet tal-ferrovija u l-impożizzjoni ta’ tariffi tal-infrastruttura, skont l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 91/440, moqri flimkien mal-Anness II ta’ din id-direttiva.

47

L-imsemmi Stat Membru jsostni li, għal dak li jikkonċerna l-kriterji ta’ eżami dwar il-prova tal-indipendenza, previsti fl-Anness 5, dawn ma jaqblux mad-dispożizzjonijiet vinkolanti rilevanti f’dan il-każ, iffissati fl-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 91/440, fl-Anness II ta’ din id-direttiva, kif ukoll fl-Artikoli 4(2) u 14(2) tad-Direttiva 2001/14. Barra minn hekk, id-dokument li jinkludi l-Anness 5 ma ġiex ippubblikat f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea u ma jikkostitwixxix att ġuridiku vinkolanti. B’hekk, l-imsemmi Anness 5 ma jistax jiġi invokat fil-kuntest ta’ din il-proċedura.

48

Ir-Repubblika Taljana tintervjeni fil-proċedura biss insostenn tal-argumenti ppreżentati mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja fil-kuntest tar-risposta tagħha għal dan l-ilment tal-Kummissjoni.

49

Ir-Repubblika Taljana tfakkar li l-obbligu ta’ separazzjoni previst mil-leġiżlatur tal-Unjoni, f’dak li jirrigwarda l-funzjonijiet ta’ trasport ferrovjarju u ta’ amministrazzjoni tal-infrastruttura, huwa relatat mal-kontabbiltà.

50

Dan l-Istat Membru jenfasizza li l-Kummissjoni, fir-rigward tal-mudell ta’ kumpannija holding, tiddefendi approċċ kontradittorju peress li dan iwassal għal preżunzjoni ta’ inkompatibbiltà, inkwantu għalkemm huwa rikonoxxut legalment, dan il-mudell ma huwiex kompatibbli mad-Direttivi 91/440 u 2001/14 ħlief fil-każ fejn il-kumpannija holding ma jkollhiex u ma teżerċitax prerogattivi li normalment ikollha tali kumpannija holding.

51

Il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni bl-ebda mod ma kienet intiża li tintroduċi obbligu li jiġu sseparati l-istrutturi ta’ proprjetà jew ir-reġimi organizzattivi li għandhom effetti ekwivalenti fuq il-livell tal-awtonomija tal-amministrazzjoni, iżda l-intenzjoni kienet li tiġi osservata u ggarantita s-setgħa diskrezzjonali tal-Istati Membri u tal-impriżi li jixtiequ jadottaw mudelli ta’ organizzazzjoni ta’ tipi differenti.

52

Ir-Repubblika Taljana, kemm fid-dawl tat-test kif ukoll tal-għan tal-imsemmija leġiżlazzjoni, ma tistax taċċetta l-argument tal-Kummissjoni li jipprovdi li l-funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II tad-Direttiva 91/440 kellhom jiġu attribwiti lil entitajiet esterni tal-grupp li għalih tappartjeni impriża ferrovjarja.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

53

Permezz tal-ilment tagħha, il-Kummissjoni tikkritika r-Repubblika Federali tal-Ġermanja li ma adottatx miżuri speċifiċi sabiex tiggarantixxi l-indipendenza tal-amministrazzjoni tal-infrastruttura ferrovjarja, DB Netz, li lilha ġew fdati ċerti funzjonijiet essenzjali msemmija fl-Anness II tad-Direttiva 91/440, minkejja li DB Netz tappartjeni għal kumpannija holding, DB AG, li tinkludi impriżi ta’ trasport ferrovjarju.

54

Fil-fatt, il-Kummissjoni tqis li, sabiex tiġi ggarantita l-indipendenza ta’ din l-entità fuq il-livelli ġuridiċi, organizzattivi u deċiżjonali fis-sens tal-Artikoli 4(2) u 14(2) tad-Direttiva 2001/14, jeħtieġ li l-Istat Membru kkonċernat jadotta regoli speċifiċi u dettaljati, bħal dak li jirriżulta mill-Anness 5.

55

F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 6(1) u (2) tad-Direttiva 91/440 jeħtieġ biss li l-kontijiet tal-attivitajiet ta’ trasport ipprovdut mill-impriżi ferrovjarji jinżammu separati mill-kontijiet ta’ amministrazzjoni tal-infrastruttura ferrovjarja, peress li l-attivitajiet li jirrigwardaw il-provvista ta’ servizzi ta’ trasport minn impriżi ferrovjarji u dawk li jirrigwardaw l-amministrazzjoni tal-infrastruttura ferrovjarja jistgħu jinżammu separati permezz tal-organizzazzjoni ta’ diviżjonijiet distinti fi ħdan l-istess impriża, kif inhu l-każ fil-kuntest ta’ kumpannija holding.

56

Madankollu, l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 91/440 jipprovdi li, sabiex jiġi ggarantit aċċess ekwu u nondiskriminatorju, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw li l-funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II ta’ din id-direttiva, jiġu fdati lil korpi jew lil impriżi li ma jipprovdux huma stess servizzi ta’ trasport ferrovjarju, u dan b’mod konklużiv, irrispettivament mill-istrutturi organizzattivi stabbiliti.

57

Fi kwalunkwe każ, l-Artikoli 4(2) u 14(2) tad-Direttiva 2001/14 jipprovdu li l-entitajiet fdati funzjonijiet ta’ impożizzjoni ta’ tariffi u ta’ allokazzjoni huma indipendenti fuq il-livell ġuridiku, organizzattiv u deċiżjonali.

58

F’dan il-każ, DB Netz tifforma parti, bħala amministrattriċi tal-infrastruttura ferrovjarja, mill-impriża DB AG li, bħala kumpannija holding, tissorvelja wkoll impriżi ferrovjarji. Għaldaqstant, sabiex tkun tista’ tassumi l-funzjonijiet ta’ impożizzjoni ta’ tariffi u ta’ allokazzjoni, DB Netz għandha tkun indipendenti minn DB AG fuq il-livell ġuridiku, organizzattiv u deċiżjonali.

59

F’dan ir-rigward, ma huwiex ikkontestat li DB Netz għandha, minn naħa, personalità ġuridika distinta minn dik ta’ DB AG, u min-naħa l-oħra, mill-organi u mir-riżorsi tagħha stess, differenti minn dawk ta’ DB AG.

60

Għall-kumplament, il-Kummissjoni ssostni, fir-rikors tagħha, li sabiex tiġi evalwata l-indipendenza deċiżjonali tal-amministratur tal-infrastruttura li, bħala DB Netz, jifforma parti minn impriża li ċerti unitajiet tagħha huma impriżi ferrovjarji, għandu jiġi applikat l-Anness 5.

61

L-imsemmi anness jipprovdi, għaldaqstant, li l-osservanza ta’ obbligi ta’ indipendenza għandha tkun suġġetta għal kontroll min-naħa ta’ awtorità indipendenti jew minn terz, li għandu jkun hemm dispożizzjonijiet legali jew tal-inqas kuntrattwali fil-qasam tal-indipendenza, li għandha tiġi pprovduta projbizzjoni għal funzjonijiet doppji bejn l-organi ta’ bord tad-diretturi ta’ kumpanniji differenti tal-kumpannija holding, li terminu għal nuqqas li ttieħed deċiżjoni għandu jiġi stabbilit fil-każ ta’ trasferiment ta’ membri tal-bord tad-diretturi bejn l-entità inkarigata minn funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II tad-Direttiva 91/440 u kull entità oħra tal-kumpannija holding, li r-revoka u n-nomina tal-amministraturi tal-infrastruttura ferrovjarja għandha ssir taħt il-kontroll ta’ awtorità indipendenti u l-entità fdata b’dawn il-funzjonijiet essenzjali għandha jkollha l-persunal tagħha stess u tkun tinsab f’bini separat.

62

Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li l-Anness 5 ma għandux valur ġuridiku vinkolanti. Fil-fatt, huwa qatt ma ġie ppubblikat f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea u ġie ppubblikat ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tad-Direttiva 2001/14, jiġifieri tliet snin wara l-iskadenza tat-terminu ta’ traspożizzjoni tagħha. Għalhekk, fil-mument tal-implementazzjoni tad-Direttivi 91/440 u 2001/14, il-kriterji elenkati f’dan l-anness ma kinux eżistu. Barra minn hekk, u irrispettivament minn dan il-perijodu ta’ żmien, l-imsemmi anness u l-kriterji inklużi fih ma ġewx riprodotti la fit-test tad-Direttiva 91/440 u lanqas f’dak tad-Direttiva 2001/14, u lanqas f’ebda att leġiżlattiv ieħor. Għaldaqstant, Stat Membru ma jistax jiġi kkritikat li naqas milli jinkludi dawn il-kriterji f’dispożizzjonijiet legali jew leġiżlattivi ta’ traspożizzjoni tad-Direttivi 91/440 u 2001/14.

63

Fit-tieni lok, il-paragun magħmul mill-Kummissjoni mad-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw is-suq intern tal-elettriku u s-suq intern tal-gass naturali ma jistax jintlaqa’. Fil-fatt, id-Direttiva 2009/72/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Lulju 2009, dwar ir-regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku u li temenda d-Direttiva (ĠU L 211, p. 55), u d-Direttiva 2009/73/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Lulju 2009, dwar ir-regoli komuni għas-suq intern tal-gass naturali u li tħassar id-Direttiva 2003/55/KE (ĠU L 211, p. 94), jikkonferixxu lill-awtorità regolatorja b’pregorattivi wiesgħin għal dak li jikkonċerna l-indipendenza tal-amministratur tan-netwerk tat-trasport. Skont l-Artikolu 19(2) ta’ kull waħda minn dawn id-direttivi, l-awtorità regolatorja tista’ toġġezzjona fir-rigward tan-nomina u r-revoka ta’ membri tal-bord tad-diretturi u ta’ organi amministrattivi tal-amministratur ta’ netwerk tat-trasport. L-Artikolu 19(3) jipprovdi li ebda attività jew responsabbiltà professjonali, relazzjoni ta’ interess jew ta’ negozju, direttament jew indirettament, mal-impriża integrata vertikalment jew ma’ kwalunkwe parti minnha jew mal-azzjonisti li jikkontrollawha għajr l-operatur ta’ sistema ta’ trasmissjoni, ma tista’ tiġi eżerċitata għal perijodu ta’ tliet snin qabel il-ħatra tal-persuni responsabbli mill-amministrazzjoni u/jew tal-membri tal-korpi amministrattivi tal-amministratur ta’ netwerk ta’ trasport. Skont l-Artikolu 19(4), l-impjegati tal-amministratur ta’ netwerk ta’ trasport ma jistax jeżerċita attività oħra ma’ parti oħra tal-kumpannija holding tas-settur tal-enerġija. L-Artikolu 19(7) jipprovdi perijodu ta’ inkompatibbiltà bejn l-eżerċizzju ta’ funzjonijiet fi ħdan tal-amministratur ta’ netwerk ta’ trasport u l-eżerċizzju ta’ attività b’relazzjoni oħra ma’ parti oħra tal-impriża vertikalment integrata.

64

Għalhekk, dawn iż-żewġ direttivi jipprovdu espressament dispożizzjonijiet li jirrigwardaw kundizzjonijiet għal eżerċizzju ta’ attivitajiet fi ħdan il-kumpannija amministrattriċi ta’ netwerk tat-trasport u għal perijodi ta’ inkompattibbiltà, li dan ma huwiex il-każ tad-Direttiva 2001/14, li la tippreċiża l-kriterji dwar l-indipendenza li għandhom jiġu jeżistu bejn l-amministratur tal-infrastruttura inkarigat minn funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II tad-Direttiva 91/440 u l-impriżi ferrovjarji, għaldaqstant dawn il-kriterji ma jistgħux jiġu dedotti mid-Direttivi 91/440 u 2001/14 u l-osservanza tagħhom ma tistax tiġi imposta fuq ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja.

65

F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li n-nuqqas ta’ traspożizzjoni fid-dritt Ġermaniż ta’ kriterji li jirriżultaw mill-Anness 5 ma jistax iwassal, waħdu, għall-konklużjoni li n-nuqqas ta’ indipendenza deċiżjonali ta’ DB Netz, bħala amministratriċi tal-infrastruttura, fil-konfront ta’ DB AG.

66

Hija ġurisprudenza stabbilita li, fil-kuntest ta’ proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu taħt l-Artikolu 258 TFUE, hija l-Kummissjoni li għandha tistabbilixxi l-eżistenza tal-allegat nuqqas. Għaldaqstant, hija l-Kummissjoni li għandha tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja l-provi neċessarji kollha sabiex din tal-aħħar tkun tista’ tivverifika l-eżistenza ta’ dan in-nuqqas, u dan mingħajr ma tista’ tibbaża ruħha fuq xi preżunzjoni (ara b’mod partikolari, is-sentenzi tas-26 ta’ April 2004, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, C-494/01, Ġabra p. I-3331, punt 41; tas-6 ta’ Ottubru 2009, Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja, C-335/07, Ġabra p. I-9459, punt 46, u tal-10 ta’ Diċembru 2009, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, C-390/07, punt 43).

67

Madankollu, il-Kummissjoni ma pprovdiet ebda prova konkreta li turi li DB Netz ma hijiex indipendenti minn DB AG għal dak li jikkonċerna l-modalitajiet ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet.

68

F’dan ir-rigward, b’mod partikolari, mill-Artikolu 1 tal-kuntratt ta’ teħid ta’ kontroll u ta’ trasferiment ta’ profitti konkluż fl-1 ta’ Ġunju 1999 bejn DB AG u DB Netz kif ukoll mill-Artikolu 4 tar-regoli tal-proċedura tal-bord tad-diretturi ta’ DB Netz li ċerti dispożizzjonijiet inklużi ta’ dawn l-atti ta’ dritt privat huma intiżi speċifikament sabiex jiggarantixxu, fil-prattika, indipendenza deċiżjonali ta’ DB Netz fir-rigward ta’ DB AG.

69

Għaldaqstant, kienet il-Kummissjoni, fid-dawl mhux biss tal-għanijiet tad-Direttivi 91/440 u 2001/14, iżda wkoll tal-elementi kollha, inklużi ta’ natura privata, li jirrigwardaw ir-relazzjonijiet li jeżistu bejn DB Netz u DB AG, li kellha tipprova li, fil-prattika, DB Netz ma għandhiex indipendenza deċiżjonali fir-rigward ta’ DB AG.

70

Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li l-ilment tal-Kummissjoni li jirrigwarda l-indipendenza tal-entità li lilha ġie fdat l-eżerċizzju tal-funzjonijiet essenzjali elenkati fl-Anness II tad-Direttiva 91/440.

Fuq l-ilment li jirrigwarda l-impożizzjoni ta’ tariffi

L-argumenti tal-partijiet

71

Il-Kummissjoni ssostni li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma ssodisfatx l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 7(3) u 8(1) tad-Direttiva 2001/14.

72

Hija ssostni li l-Artikolu 14(4) tal-Liġi Ġenerali dwar il-linji tal-ferrovija, li permezz tiegħu r-Repubblika Federali tal-Ġermanja ttrasponiet dawn id-dispożizzjonijiet, għandu xi lakuni. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni mhux dejjem tippermetti li jiġi ddeterminat b’ċertezza, minn naħa, jekk huwiex il-prinċipju ta’ spejjeż diretti previst fl-Artikolu 7(3) tad-Direttiva 2001/14, jew dak ta’ spejjeż totali previst fl-Artikolu 8(1) ta’ din id-direttiva, li huwa applikabbli u, min-naħa l-oħra, il-kundizzjonijiet li fihom għandu jiġi applikat wieħed jew l-ieħor minn dawn il-prinċipji.

73

Barra minn hekk, jidher li dan l-Istat Membru għażel il-prinċipju ta’ spejjeż totali. Madankollu, huwa naqas milli jissodisfa kompletament il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-applikazzjoni tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/14, u b’mod partikolari dak li jippreċiża f’liema ċirkustanzi għandu jsir test tal-kapaċità tas-suq li jiflaħ għall-ispejjeż, li huwa neċessarju sabiex jiġi vverifikat jekk is-setturi kollha tas-suq jistgħux jifilħu għal dawn l-ispejjeż.

74

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tqis li, fir-rigward tat-teħid inkunsiderazzjoni tal-kompetittività, id-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni Ġermaniżi jissodisfaw b’mod sħiħ ir-rekwiżiti ffissati fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/14. Fil-fatt, id-Direttiva 2001/14 ma teżiġix, f’dak li jirrigwarda t-test tal-kapaċità tas-suq li jiflaħ l-ispejjeż, li l-evalwazzjoni tal-kompetittività ssir għal kull settur tas-suq. L-Artikolu 14(4) tal-Liġi Ġenerali dwar il-linji tal-ferrovija, li ttraspona dan l-artikolu tad-Direttiva 2001/14 jobbliga, u dan b’konformità mal-kliem u l-għan tal-imsemmija direttiva, biss lid-destinatarji ta’ din id-dispożizzjoni, b’mod konformi mad-diċitura u l-għan ta’ din id-direttiva, biss li jiggarantixxu l-kompetittività, b’mod partikolari għat-trasport internazzjonali tal-merkanzija bil-ferrovija. B’hekk, id-dritt nazzjonali josserva r-rekwiżiti u l-għanijiet imsemmija mid-Direttiva 2001/14 ta’ din id-direttiva.

75

L-ispejjeż jistgħu jiġu imputati totalment meta jiġi ddeterminat l-ammont tat-tariffa. DB Netz b’hekk għandha s-setgħa li tiffissa l-impożizzjoni ta’ tariffi tagħha b’mod li tikkumpensa għall-ispejjeż tal-infrastruttura li ma humiex koperti minn sussidji statali.

76

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tirribatti l-argument tal-Kummissjoni li jipprovdi li l-leġiżlazzjoni Ġermaniża ma tipprovdix definizzjoni tas-setturi tas-suq imsemmija fl-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/14. Dan l-Istat Membru jsostni li din tiggarantixxi bis-sħiħ l-effettività ta’ dan l-għan regolatorju permezz tat-tielet sentenza tal-Artikolu 14(4) tal-Liġi Ġenerali dwar il-linji tal-ferrovija. Barra minn hekk, mid-dispożizzjonijiet dwar l-indipendenza fil-qafas tal-iffissar tal-prezzijiet jirriżulta li l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni tħalli f’idejn l-impriżi attivi fis-suq ir-responsabbiltà li jevalwaw il-kapaċità kontributtiva tat-talba. L-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/14 ma jipprovdi ebda rekwiżit iktar wiesa’ espressament, b’mod partikolari li tingħata informazzjoni lill-impriżi tat-trasport, fir-rigward tal-proċedura u l-kontroll.

77

Ir-Repubblika Ċeka taqbel mal-argumenti tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja li dawn id-dispożizzjonijiet iċċitati mill-Kummissjoni ġew korrettament implementati minn dan l-Istat Membru tal-aħħar, għal dak li jikkonċerna kemm l-ilmenti bbażati fuq traspożizzjoni allegatament skorretta tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni inkwistjoni kif ukoll dak ibbażat fuq allegat ksur tad-dispożizzjonijiet flimkien tal-Artikolu 7(3) u tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/14.

78

B’mod iktar partikolari fir-rigward tal-ksur tal-Artikolu 7(3) tad-Direttiva 2001/14, ir-Repubblika Ċeka jidhrilha li l-kunċett ta’ “spejjeż direttament imputabbli” għall-operat tas-servizz ferrovjarju għandu jiġi kkjarifikat sabiex jiġi vverifikat jekk id-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq inkisrux jew le.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

79

Permezz ta’ dan l-ilment, il-Kummissjoni tikkritika, essenzjalment, lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja li ma adottatx leġiżlazzjoni li tinkdika b’ċertezza, minn naħa, jekk għandux jiġi applikat il-prinċipju ta’ spejjeż diretti previst fl-Artikolu 7(3) tad-Direttiva 2001/14 jew dak ta’ spejjeż totali pprovdut mill-Artikolu 8(1) ta’ din tal-aħħar u, min-naħa l-oħra, il-kundizzjonijiet li fihom għandu jiġi applikat wieħed jew l-ieħor minn dawn il-prinċipji.

80

Skont l-Artikolu 7(3) tad-Direttiva 2001/14, bla ħsara għall-paragrafi 4 jew 5 jew għall-Artikolu 8, it-tariffi miġbura għall-pakkett minimu tal-aċċess u għall-aċċess min-netwerk għall-infrastrutturi ta’ servizzi għall-binarju għal faċilitajiet tas-servizzi għandhom jiġu stabbiliti abbażi tal-ispiża direttament involuta bħala riżultat tal-operat tas-servizz ferrovjarju.

81

L-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/14 jipprovdi li, meta s-suq jiflaħ dan, jistgħu jinġabru żidiet mill-Istat Membru sabiex jipproċedi għall-irkupru totali tal-ispejjeż inkorsi mill-amministratur tal-infrastruttura.

82

Għandu jitfakkar li wieħed mill-għanijiet tas-sistema ta’ impożizzjoni ta’ tariffi implementata bid-Direttiva 2001/14 huwa li tiġi żgurata l-indipendenza ta’ amministrazzjoni tal-amministratur tal-infrastruttura. Fi kliem ieħor, dan tal-aħħar għandu, kif jirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 80 tal-konklużjonijiet tiegħu, juża s-sistema ta’ impożizzjoni ta’ tariffi bħala strument ta’ amministrazzjoni. Mill-premessa 12 ta’ din id-direttiva jirriżulta li s-sistemi ta’ impożizzjoni ta’ tariffi u ta’ allokazzjoni ta’ kapaċitajiet għandhom jinkoraġġixxu l-amministraturi tal-infrastruttura ferrovjarja sabiex jagħmlu l-aħjar użu mill-infrastruttura tagħhom fil-kuntest iddefinit mill-Istati Membri. Sabiex dan l-aħjar użu jkun possibbli, l-imsemmija amministraturi għandhom ikollhom ċertu marġni ta’ flessibbiltà, kif ukoll issemmi l-premessa 20 tal-imsemmija direttiva.

83

Huwa xieraq li jingħata grad ta’ flessibbiltà lil amministraturi infrastrutturali sabiex ikun possibbli użu iktar effiċjenti tan-network ta’ l-infrastruttura.Bl-istess mod, dispożizzjonijiet oħrajn tad-Direttiva 2001/14 jeħtieġu, fl-applikazzjoni tagħhom, li jitħalla ċertu marġni ta’ flessibbiltà lill-amministraturi tal-infrastruttura, sabiex jiġu nkoraġġuti jtejbu l-użu tal-infrastruttura tagħhom. Fil-fatt, l-Artikolu 8(2) ta’ din id-direttiva jipprovdi li l-amministratur tal-infrastruttura jista’ jiffissa jew iżomm tariffi iktar għoljin, ibbażati fuq l-ispiża fit-tul ta’ ċerti proġetti ta’ investiment. L-Artikolu 9 tal-imsemmija direttiva jippermetti lill-imsemmi amministratur li jistabbilixxi sistemi għal tnaqqis ta’ tariffi mħallsa mill-operaturi.

84

Għandu jiġi rrilevat ukoll li l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/14 jistabbilixxi tqassim ta’ kompetenzi bejn l-Istati Membri u l-amministratur tal-infrastruttura għal dak li jikkonċerna s-sistemi ta’ impożizzjoni ta’ tariffi. Fil-fatt, huwa l-Istati Membri li għandhom jistabbilixxu qafas għall-impożizzjoni ta’ tariffi filwaqt li l-amministratur tal-infrastruttura huwa responsabbli għall-istabbiliment tat-tariffa u għall-irkupru tagħha. Madankollu, kif jirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 78 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-Istat jista’ jipproċedi għall-irkupru totali tal-ispejjeż tal-infrastruttura permezz ta’ żidiet, jekk is-suq ikun jiflaħ dan u jekk dan ma jkunx jeskludi l-użu ta’ infrastrutturi minn setturi tas-suq li jistgħu għall-inqas iħallsu l-ispiża direttament imputabbli għall-operat tas-servizz ferrovjarju, flimkien ma’ rata ta’ profitt.

85

Għandu jiġi kkonstatat li, sabiex jiġu osservati l-għanijiet tad-Direttiva 2001/14, it-tariffa għall-użu tal-infrastruttura tikkostitwixxi, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 77 tal-konklużjonijiet tiegħu, minimu, li jikkorrispondi għall-ispiża direttament imputabbli għall-operat tas-servizz ferrovjarju previst mill-Artikolu 7(3) ta’ din id-direttiva, u massimu, li jirriżulta mill-ispejjeż totali mġarrba mill-amministratur tal-infrastruttura, kif jipprovdi l-Artikolu 8(1) tal-imsemmija direttiva.

86

Bejn dawn iż-żewġ estremi, id-Direttiva 2001/14 tipprovdi li t-tariffa tista’ tvarja permezz tat-teħid inkunsiderazzjoni tal-iskarsità tal-kapaċitajiet, kif jipprovdi l-Artikolu 7(4) ta’ din id-direttiva, jew tal-ispiża tal-effetti fuq l-ambjent imsemmija fl-Artikolu 7(5), jew ukoll proġetti ta’ investiment speċifiċi msemmija fl-Artikolu 8(2) tal-imsemmija direttiva, kif ukoll tnaqqis previst fl-Artikolu 9 ta’ din tal-aħħar.

87

Għalhekk, għal dak li jikkonċerna l-argument tal-Kummissjoni li l-Artikolu 14(4) tal-Liġi Ġenerali dwar il-linji tal-ferrovija ma jippermettix li jiġi ddeterminat jekk huwiex il-prinċipju tal-ispejjeż diretti, previst fl-Artikolu 7(3) tad-Direttiva 2001/14, jew dak tal-ispejjeż totali previst fl-Artikolu 8(1) tal-imsemmija direttiva li japplika, għandu jiġi rrilevat, kif kien ġie rrilevat fil-punti 84 u 85 ta’ din is-sentenza, li dawn iż-żewġ prinċipji ma humiex interkambjabbli wieħed mal-ieħor. Fil-fatt, is-sistema prevista fl-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/14 tista’ tintuża biss jekk is-suq ikun jiflaħ dan, u studju tas-suq huwa meħtieġ sabiex jiġi vverifikat jekk dan huwiex il-każ.

88

F’dan il-każ, id-dispożizzjoni nazzjonali tippermetti l-irkupru totali tal-ispejjeż inkorsi u tħalli lill-amministratur tal-infrastruttura l-possibbiltà li jwettaq distinzjoni bejn servizzi ta’ trasport ta’ passiġġiera għal distanza twila, trasport ta’ passiġiera għal distanża qasira jew trasport ferrovjarju ta’ merkanzija, kif ukoll bejn segmenti tas-suq f’dawn is-servizzi ta’ trasport. Madankollu, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 85 ta’ dawn il-konklużjonijiet, id-Direttiva 2001/14 ma timponix lill-Istati Membri li jistabbilixxu regoli iktar iddettaljati dwar l-impożizzjoni ta’ tariffi.

89

Għal dak li jikkonċerna l-argument tal-Kummissjoni li test ta’ kapaċità tas-suq sabiex jiġu sostnuti l-ispejjeż għandu jitwettaq sabiex jiġi vverifikat jekk is-segmenti tas-suq kollha jistgħux isostnu dawn l-ispejjeż, għandu jitqies li dan it-test għandu jitwettaq mill-amministratur tal-infrastruttura meta dan tal-aħħar ikun irid jiġbor żieda tal-ispejjeż speċifikament skont is-segmenti tas-suq. Kif kien ġie espost fil-punt 84 ta’ din is-sentenza, l-Istat Membru huwa meħtieġ biss li jistabbilixxi qafas għall-impożizzjoni ta’ tariffi filwaqt li l-impożizzjoni ta’ tariffi nfisha taqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-amministratur tal-infrastruttura. Minn dan jirriżulta li, skont id-Direttiva 2001/14, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma hijiex obbligata li timponi, fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħha, il-modalitajiet li skonthom l-amministratur tal-infrastruttura għandu jiddetermina l-kapaċità tas-segmenti tas-suq sabiex jiġu sostnuti l-eventwali żidiet tal-ispejjeż u ċ-ċirkustanzi li fihom għandhom isiru.

90

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ilment tal-Kummissjoni dwar l-impożizzjoni ta’ tariffi għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ilment dwar il-miżuri ta’ inċentiv għat-tnaqqis tal-ispejjeż

L-argumenti tal-partijiet

91

Il-Kummissjoni ssostni li l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 2001/14 ma ġiex traspost fil-leġiżlazzjoni Ġermaniża. Skont din l-istituzzjoni, ebda wieħed mill-mekkaniżmi ċċitati mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma jagħti inċentiv lill-amministratur tal-infrastruttura biex jillimita l-ispejjeż marbuta mas-servizz ta’ infrastruttura jew il-livell tat-tariffi għall-aċċess. Barra minn hekk, il-kuntratti dwar provvista ta’ servizzi u dwar finanzjament konklużi bejn l-Istat Ġermaniż, l-impriżi ta’ infrastruttura ta’ DB AG u din il-kumpannija stess ma fihom ebda dispożizzjoni li tipprovdi għal tnaqqis tal-ispejjeż tal-infrastruttura u tat-tariffi.

92

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ssostni li l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2001/14 jitlaq mill-prinċipju li għandu jintlaħaq bilanċ bejn, minn naħa, id-dħul miksub mit-tariffi għall-użu tal-infrastruttura u l-finanzjament mill-Istat u, min-naħa l-oħra, l-ispejjeż tal-infrastruttura. Hija tqis li l-importanza tal-ispejjeż marbuta mas-servizz tal-infrastruttura, l-ammont tat-tariffi għall-aċċess u dak tal-finanzjament statali jifformaw relazzjoni ekonomika li teskludi rekwiżiti ġuridiċi unilaterali. B’hekk, id-dispożizzjonijiet tal-imsemmija direttiva ma jippermettux li jiġi konkluż li hemm obbligu unilaterali ta’ tnaqqis tal-ispejjeż jew tat-tariffi. L-għan tat-tnaqqis tal-ispejjeż u tat-tariffi għall-aċċess previsti fl-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 2001/14 huwa suġġett għar-riżerva li jiġu osservati r-rekwiżiti fil-qasam tas-sigurtà u t-titjib tal-kwalità tas-servizz tal-infrastruttura.

93

L-imsemmi Stat Membru jsostni wkoll li d-Direttiva 2001/14 ma teħtiġx tnaqqis effettiv tal-ispejjeż jew tat-tariffi għall-aċċess. Dan l-obbligu għandu, għall-kuntrarju, ikun ekwilibrat mar-rekwiżiti l-oħrajn relatati mal-istruttura tal-impożizzjoni ta’ tariffi. Il-bilanċ globali b’hekk għandu jiġi rregolat b’mod li jiżgura l-kisba tal-għan fuq medda ta’ żmien twil, li huwa li jintlaħaq bilanċ bejn id-dħul u l-ispejjeż tal-infrastruttura.

94

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tqis ukoll li, skont il-kliem tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 2001/14, il-leġiżlatur nazzjonali jista’ jiddeċiedi l-istrument ta’ azzjoni li juża waqt it-traspożizzjoni, jiġifieri jew kuntratt bejn l-awtorità kompetenti u l-amministratur tal-infrastruttura, jew miżuri leġiżlattivi xierqa.

95

L-imsemmi Stat Membru jsostni li huwa ttraspona kompletament il-mekkaniżmu ta’ inċentiv meħtieġ mill-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 2001/14. Il-ftehim dwar il-provvista ta’ servizzi u finanzjament (Leistungs- und Finanzierungsvereinbarung, iktar ’il quddiem l-“LuFV”) jissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa ta’ kuntratt fis-sens tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 2001/14 u minħabba dan il-fatt jikkostitwixxi sistema effikaċi ta’ inċentiv għat-tnaqqis tal-ispejjeż u tat-tariffi għall-aċċess b’mod konformi mal-Artikolu 6(2) tal-imsemmija direttiva.

96

Fil-fatt, il-LuFV jimponi b’mod partikolari għadd kbir ta’ obbligi fuq l-amministraturi tal-infrastruttura dwar il-garanzija tal-kwalità u l-informazzjoni li għandha tingħata. Ir-rekwiżiti kwalitattivi imposti huma strutturati b’tali mod li jiżguraw titjib progressiv tal-kwalità tal-infrastruttura ferrovjarja. Dan il-ftehim jillimita s-sussidji mħallsa mill-Istat Federali għall-investimenti ta’ sostituzzjoni għal ammont annwali ta’ EUR 2.5 biljun u jobbliga lill-amministraturi tal-infrastruttura biex jipprovdu l-mezzi finanzjarji tagħhom stess għall-finijiet tal-manutenzjoni tal-linji tal-ferrovija.

97

Barra minn hekk, fis-settur tal-linji tal-ferrovija, hemm għadd kbir ta’ elementi sistemiċi li jagħtu inċentiv għat-tnaqqis tal-ispejjeż, b’kumpanniji amministraturi tal-infrastruttura li għandhom jitmexxew bħal impriżi kummerċjali li huma meħtieġa li josservaw il-prinċipji tal-ekonomija privata, b’mod partikolari, amministrazzjoni tal-impriża orjentata lejn il-kompetizzjoni bil-għan li jiġi mmassimizzat il-qligħ, li dan jipprovdi lil DB Netz b’inċentivi sabiex tnaqqas l-ispejjeż tagħha.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

98

Permezz tal-ilment tagħha, il-Kummissjoni tikkritika, essenzjalment, lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja li ma pprovdietx mekkaniżmi li jipprovdu inċentiv lill-amministratur tal-infrastruttura sabiex jillimita l-ispejjeż marbutin mas-servizz tal-infrastruttura jew sabiex jitnaqqas il-livell tat-tariffi għall-aċċess.

99

Il-Kummissjoni u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma jaqblux dwar jekk l-amministratur tal-infrastruttura għandux ikun is-suġġett kemm ta’ miżuri ta’ inċentiv għat-tnaqqis tal-ispejjeż għall-provvista tal-infrastruttura kif ukoll, u dan irrispettivament minn dawn tal-aħħar, ta’ miżuri ta’ inċentiv għat-tnaqqis tat-tariffi għall-aċċess.

100

Għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2001/14, l-Istati Membri għandhom jiddefinixxu l-kundizzjonijiet xierqa sabiex il-kontijiet tal-imsemmi amministratur, f’kundizzjonijiet normali ta’ attività u fuq perijodu raġonevoli ta’ żmien, jippreżentaw tal-inqas ekwilibriju bejn, minn naħa, id-dħul mit-tariffi, l-eċċedenti minn attivitajiet kummerċjali oħrajn u l-finanzjament mill-Istat u, min-naħa l-oħra, l-ispejjeż tal-infrastruttura. Skont l-Artikolu 6(2) ta’ din id-direttiva, l-amministratur tal-infrastruttura huwa mħeġġeġ minn miżuri ta’ inċentiv sabiex inaqqas l-ispejjeż tal-provvista tal-infrastruttura u l-livell tat-tariffi għall-aċċess.

101

F’dan ir-rigward, l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 2001/14 jipprovdi li l-obbligu li jirriżulta mill-Artikolu 6(2) għandu jiġi implementat kemm fil-kuntest ta’ kuntratt multi annwali li jipprovdi l-finanzjament mill-Istat, konkluż bejn l-amministratur tal-infrastruttura u l-awtorità kompetenti, kif ukoll permezz tal-istabbiliment ta’ miżuri leġiżlattivi xierqa, li jipprovdu s-setgħat neċessarji. Għalhekk huwa possibbli għall-Istati Membri li jimplementaw il-miżuri ta’ inċentiv fil-kuntest ta’ kuntratt multi annwali jew permezz ta’ dispożizzjonijiet leġiżlattivi.

102

F’din il-kawża, il-LuFV ġie konkluż bejn l-Istat Ġermaniż, DB AG u l-impriżi tal-infrastruttura ferrovjarja ta’ din il-kumpannija u jikkostitwixxi mekkaniżmu ta’ inċentiv fis-sens tal-kuntratt multi annwali previst fl-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 2001/14.

103

Fil-fatt, il-kundizzjonijiet li huwa suġġett għalihom il-finanzjament Statali, kif ipprovduti mil-LuFV, huma ta’ natura li jħeġġu lill-amministratur tal-infrastruttura sabiex inaqqas l-ispejjeż sa fejn huma jillimitaw is-sussidji tal-Istat Federali għal investimenti ta’ sostituzzjoni għal ammont annwali ta’ EUR 2.5 biljun, u dan minkejja l-inflazzjoni, li jeħtieġ lill-imsemmi amministratur, li għandu josserva l-istandard ta’ kwalità kostanti, sabiex inaqqas l-ispejjeż. Dan japplika iktar u iktar peress li l-amministratur tal-infrastruttura għandu jikkontribwixxi, mir-riżorsi tiegħu stess, għat-twettiq ta’ investimenti ta’ sostituzzjoni.

104

Bl-istess mod, il-LuFV jimponi obbligi fir-rigward ta’ garanzija tal-kwalità u ta’ informazzjoni, li l-infrastruttura għandu jissuġġetta ruħu għalihom, taħt piena ta’ sanzjonijiet.

105

Għalhekk, dawn il-miżuri jipprovdu lill-amministratur b’inċentivi sabiex inaqqas l-ispejjeż u, indirettament, inaqqas il-livell tat-tariffi.

106

Għal dak li jikkonċerna l-argument tal-Kummissjoni li jipprovdi li l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 2001/14 jeħtieġ li l-Istati Membri jipprovdi miżuri ta’ inċentiv għat-tnaqqis tat-tariffi għall-aċċess distinti minn dawk adottati sabiex iħeġġu t-tnaqqis tal-ispejjeż, għandu jiġi kkonstatat li l-premessa 40 tal-imsemmija direttiva tipprovdi li l-infrastruttura tal-ferroviji hija monopolju naturali u li għalhekk huwa neċessarju li l-amministraturi tal-infrastruttura jiġu pprovduti b’inċentivi, permezz ta’ miżuri ta’ inċentiv, għat-tnaqqis tal-ispejjeż u sabiex jamministraw l-infrastruttura tagħhom b’mod effiċjenti. Din il-premessa ma tirreferix għat-tariffi, iżda biss għall-ispejjeż.

107

Huwa minnu li l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 2001/14 jipprovdi miżuri ta’ inċentiv li għandhom jittieħdu b’mod għat-tnaqqis tal-ispejjeż u t-tariffi għall-aċċess. Madankollu, din id-dispożizzjoni ma tipprovdix li dawn il-miżuri għandhom jittieħdu b’mod distint.

108

Fil-fatt, jekk tiġi aċċettata l-pożizzjoni tal-Kummissjoni jfisser li jiġi rrikonoxxut l-obbligu, għal Stat Membru, li jiġi pprovdut inċentiv lill-amministratur tal-infrastruttura sabiex jgħaddi fuq l-utenti tan-netwerk, permezz ta’ tnaqqis tat-tariffi, parti mill-eċċedenti miksuba minn żieda tal-effikaċja tiegħu, għalkemm huwa ma jkunx f’pożizzjoni li jirkupra l-ispejjeż kollha ta’ provvista tal-infrastruttura. Din l-interpretazzjoni tkun teħtieġ lill-Istat Membru, inkambju ta’ din ir-reperkussjoni, li jiffinanzja l-infrastruttura. Għandu jiġi kkonstatat li tali interpretazzjoni tkun kontradittorja mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2001/14, li jipprovdi li Stat Membru jista’, fi ħdan tal-qafas ta’ impożizzjoni ta’ tariffi ddefinit fl-Artikoli 7 u 8 ta’ din id-direttiva, jeħtieġ lill-amministratur tal-infrastruttura li jibbilanċja mingħajr sostenn finanzjarju mill-Istat.

109

Għalhekk, hemm lok li jitqies li l-obbligu li jitħeġġeġ l-amministratur tal-infrastruttura, permezz ta’ miżuri ta’ inċentiv, sabiex inaqqas l-ispejjeż ta’ provvista tal-infrastruttura u l-livell ta’ tariffi għall-aċċess huwa, f’din il-kawża, sodisfatt permezz tal-miżuri intiżi għat-tnaqqis tal-ispejjeż ta’ provvista tal-infrastruttura, peress li dawn il-miżuri għandhom ukoll impatt fuq it-tnaqqis tat-tariffi, kif imsemmi fil-punti 102 sa 105 ta’ din is-sentenza.

110

Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat ukoll li l-miżuri ta’ inċentiv intiżi għat-tnaqqis tal-ispejjeż ta’ provvista tal-infrastruttura jista’ jkollhom l-effett biss li jnaqqsu l-livell tat-tariffi għall-aċċess, irrispettivament jekk dawn humiex iffissati fuq il-bażi tal-Artikolu 7(3) tad-Direttiva 2001/14, jew fuq dak tal-Artikolu 8(1) ta’ din id-direttiva.

111

Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ilment tal-Kummissjoni dwar il-miżuri ta’ inċentiv għat-tnaqqis tal-ispejjeż għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ilment dwar il-kompetenzi tal-organu ta’ kontroll

L-argumenti tal-partijiet

112

Il-Kummissjoni ssostni li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha li jirriżultaw mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 30(4) tad-Direttiva 2001/14, moqri flimkien mal-Artikolu 10(7) tad-Direttiva 91/440.

113

Skont il-Kummissjoni, l-organu ta’ kontroll ma jistax jissodisfa l-obbligu impost fuqu mill-Artikolu 10(7) tad-Direttiva 91/440 li jissorvelja regolarment il-kompetizzjoni fis-suq tas-servizzi ferrovjarji u li jikkoreġi l-iżviluppi negattivi f’dawn is-swieq ħlief jekk, indipendentement minn ilmenti konkreti jew suspett konkret ta’ ksur tad-direttivi kkonċernati, ikun awtorizzat li jistaqsi lill-impriżi ferrovjarji u lill-amministraturi tal-infrastruttura, u jekk ikollu d-dritt li jġiegħelhom jirrispondu permezz ta’ theddid ta’ sanzjonijiet adatti. Jekk ma jkollux informazzjoni miksuba permezz ta’ talbiet għal informazzjoni ta’ dan it-tip, l-organu ta’ kontroll ma jkunx f’pożizzjoni li jiftaħ proċedura fuq l-inizjattiva tiegħu stess, u jkollu jiddependi dejjem fuq informazzjoni kkomunikata mil-lanjanti.

114

Sussegwentement, il-Kummissjoni tqis li t-traspożizzjoni tal-Artikolu 30(4) tad-Direttiva 2001/14 hija inkompleta peress li dan l-artikolu ma jagħmilx distinzjoni bejn l-amministraturi tal-infrastruttura u l-impriżi tat-trasport.

115

Finalment, jekk l-organu ta’ kontroll ma jkollux il-possibbiltà li jeżegwixxi talba għall-informazzjoni, huwa jkollu jiddependi fuq l-informazzjoni li l-impriżi ferrovjarji jogħġobhom li jipprovdulu, li ma jikkorrispondix mal-għan tad-Direttiva 2001/14.

116

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ssosnti li l-Artikolu 30(4) tad-Direttiva 2001/14 ma jeżiġix li l-organu ta’ kontroll ikollu l-kompetenza li jikseb informazzjoni fin-nuqqas ta’ xi raġuni speċifika jew kwalunkwe suspett ta’ ksur. Din id-dispożizzjoni għandha, għall-kuntrarju, tiġi interpretata fil-kuntest tal-kamp ta’ applikazzjoni u tal-għan leġiżlattiv ta’ din id-direttiva, jiġifieri l-allokazzjoni tal-kapaċitajiet tal-infrastruttura ferrovjarja u l-impożizzjoni ta’ tariffi ta’ din tal-aħħar. F’dan il-kuntest, l-organu ta’ kontroll pjuttost jissodisfa l-funzjoni ta’ organu ta’ appell li jissorvelja u jiggarantixxi l-aċċess nondiskriminatorju għall-infrastruttura ferrovjarja fil-kuntest tal-allokazzjoni tal-kapaċitajiet u tal-impożizzjoni ta’ tariffi. L-imsemmija dispożizzjoni tipprovdi biss dritt materjali li tinkiseb informazzjoni u obbligu korrispondenti biex din l-informazzjoni tingħata, mingħajr ma hija indirizzata l-kwistjoni ta’ sanzjoni ta’ dawn id-drittijiet fl-imsemmija direttiva.

117

Bl-istess mod, l-Artikolu 10(7) tad-Direttiva 91/440 ma jagħtix lill-organu ta’ kontroll drittijiet li tinkiseb informazzjoni jew li jiġu imposti sanzjonijiet fil-qasam tas-sorveljanza tal-kompetizzjoni.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

118

Permezz ta’ dan l-ilment, il-Kummissjoni tikkritika, essenzjalment, lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja li naqset milli twettaq l-obbligi tagħha li jirriżultaw mill-Artikolu 10(7) tad-Direttiva 91/440, u mill-Artikolu 30(4) tad-Direttiva 2001/14, billi ma pprovdietx li l-organu ta’ kontroll previst f’dan l-Artikolu 30(4) ikun awtorizzat, irrispettivament minn ilmenti jew minn suspett konkrett ta’ ksur tad-direttivi kkonċernati, sabiex jinterroga lill-impriżi ferrovjarji u l-amministraturi tal-infrastruttura u sabiex jimponi sanzjonijiet fuqhom.

119

Skont l-Artikolu 30(4) tad-Direttiva 2001/14, l-organu ta’ kontroll għandu l-awtorità jitlob informazzjoni rilevanti mill-amministratur tal-infrastruttura, mill-applikanti u minn kull terz involut fl-Istat Membru kkonċernat, u din l-informazzjoni għandha tiġi pprovduta mingħajr dewmien.

120

Għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 30(4) tad-Direttiva 2001/14 ma jeħtieġx li l-organu ta’ kontroll għandu jkollu kompetenzi sabiex jikseb informazzjoni fin-nuqqas ta’ raġuni speċifika jew ta’ kwalunkew suspett ta’ ksur.

121

F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 30(4) tad-Direttiva 2001/14 għandu jiġi interpretat filwaqt li jittieħed inkunsiderazzjoni l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu u l-għan ta’ din id-direttiva.

122

Kif jirriżulta mill-premessa 16 tad-Direttiva 2001/14, is-sistemi ta’ impożizzjoni ta’ tariffi u ta’ allokazzjoni ta’ kapaċitajiet għandhom jippermettu kompetizzjoni ġusta fil-provvista ta’ servizzi tal-ferroviji. Skont il-premessa 46 ta’ din id-direttiva, l-amministrazzjoni effiċjenti u l-użu ekwu u nondiskriminatorju tal-infrastruttura tal-ferroviji jeħtieġu l-istabbiliment ta’ organu ta’ kontroll li jissorvelja l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli tal-Unjoni u jaġixxi bħala organu ta’ appell, minkejja l-possibbiltà ta’ stħarriġ ġudizzjarju.

123

Din l-interpretazzjoni hija wkoll ikkorroborata mill-għan tad-Direttiva 2001/14, li jinsab fl-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva. Fil-fatt, skont din id-dispożizzjoni, l-għan tal-imsemmija direttiva jikkonċerna l-prinċipji u l-proċeduri li għandhom jiġu applikati għall-iffissar u l-ġbir ta’ tariffi għall-użu tal-infrastruttura ferrovjarja u għall-allokazzjoni tal-kapaċitajiet ta’ din l-infrastruttura.

124

Minn dawn l-elementi kif ukoll mill-qafas leġiżlattiv tal-Artikolu 30(4) tad-Direttiva 2001/14 jirriżulta li l-organu ta’ kontroll pprovdut f’din id-dispożizzjoni għandu rwol ta’ sorveljanza u li jiggarantixxi aċċess nondiskriminatorju għall-infrastruttura ferrovjarja, fil-kuntest tal-allokazzjoni tal-kapaċitajiet u tal-impożizzjoni ta’ tariffi. Minn dan il-fatt, il-possibbiltà, għal dan l-organu, li jikseb informazzjoni jirriżulta mill-Artikolu 30(2) tad-Direttiva 2001/14, li jipprovdi li applikant jista’ jkollu d-dritt li jappella lill-imsemmi organu ta’ kontroll jekk iqis li ma ġiex ittrattat b’mod ekwu, saret diskriminazzjoni kontrih jew ġie ppreġudikat fi kwalunkwe mod ieħor.

125

Għal dak li jikkonċerna l-kwistjoni dwar jekk l-Artikolu 10(7) tad-Direttiva 91/440, moqri flimkien mal-Artikolu 30(4) tad-Direttiva 2001/14, jippermettix lill-organu ta’ kontroll li jwettaq ex officio investigazzjonijiet, meta ebda lment ma jkun ġie rreġistrat u fin-nuqqas ta’ raġuni speċifika jew ta’ kwalunkwe suspett ta’ ksur, għandu jitfakkar li l-Artikolu 10(7) tad-Direttiva 91/440 jipprovdi li l-organu ta’ kontroll stabbilit skont l-Artikolu 30 tad-Direttiva 2000/14/KE, jew kwalunkwe organu ieħor li jgawdi l-istess grad ta’ indipendenza, għandu jissorvelja l-kompetizzjoni fis-swieq tas-servizzi ferrovjarji, inkluż is-suq tat-trasport ferrovjarju ta’ merkanzija.

126

Għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 10(7) tad-Direttiva 91/440 ma jsemmix il-possibbiltà jew fil-fatt l-obbligu għal Stat Membru li jeżiġi li l-organu ta’ kontroll, fil-kuntest tal-missjoni ta’ sorveljanza tal-kompetizzjoni, li huwa jikseb informazzjoni fin-nuqqas ta’ raġuni speċifika jew ta’ kwalunkwe suspett ta’ ksur jew li jimponi sanzjonijiet.

127

Huwa minnu li t-tielet sentenza tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 10(7) tad-Direttiva 91/440 jipprovdi li fuq il-bażi ta’ lment u, fejn xieraq, fuq l-inizjattiva tiegħu stess, l-organu ta’ kontroll għandu jiddeċiedi kemm jista’ jkun malajr dwar miżuri xierqa biex jiġu rrimedjati l-iżviluppi mhux mixtieqa f’dawn is-swieq. Madankollu, mill-istruttura ta’ din id-dispożizzjoni, li tirreferi għall-Artikolu 30 tad-Direttiva 2001/14, li l-portata tagħha ġiet analizzata fil-punti 121 sa 125 ta’ din is-sentenza, jirriżulta li l-pożizzjoni ta’ din is-sentenza fi ħdan l-istess it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 10(7) tad-Direttiva 91/440, u l-kompetenza tal-organu ta’ kontroll għandu jiddeċiedi fuq l-inizjattiva tiegħu fuq il-miżuri xierqa biex jiġi rrimedjat l-iżvilupp negattiv fuq is-swieq tas-servizzi ferrovjarji, għandhom jiġu interpretati fis-sens li dan l-organu jista’ jaġixxi, irrispettivament minn kwalunkwe ilment, fuq il-bażi ta’ informazzjoni li sar jaf biha, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ suspett konkret ta’ ksur, u mhux fis-sens li huwa jista’ jniedi l-investigazzjonijiet tiegħu stess u jġiegħel lill-impriżi kkonċernati jirrisponduh.

128

Konsegwentement, l-Artikolu 10(7) tad-Direttiva 91/440 u l-Artikolu 30(4) tad-Direttiva 2001/14 ma jipprovdux espressament li l-Istati Membri għandhom jimplementaw miżuri li jippermettu lill-organu ta’ kontroll li jikseb informazzjoni fin-nuqqas ta’ lment jew ta’ suspett ta’ ksur tal-imsemmija direttivi u jimponi sanzjonijiet fil-każ ta’ dan il-ksur. Għaldaqstant, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma tistax tiġi kkritikata li naqset milli tipprovda tali miżuri fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħha.

129

Minn dan isegwi li l-ilment tal-Kummissjoni dwar il-kompetenzi tal-organu ta’ kontroll għandu jiġi miċħud. Għaldaqstant, mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li r-rikors tal-Kummissjoni għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż

130

Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li l-Kummissjoni tilfet, hija għandha tiġi ordnata tbati l-ispejjeż, kif mitlub mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja.

131

Skont l-Artikolu 140(1) tar-Regoli tal-Proċedura, ir-Repubblika Ċeka u r-Repubblika Taljana għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.  

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:  

1)

Ir-rikors huwa miċħud.  

2)

Il-Kummissjoni Ewropea hija kkundannata għall-ispejjeż.  

3)

Ir-Repubblika Ċeka u r-Repubblika Taljana għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.  

Firem

( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.

Full & Egal Universal Law Academy