17.4.2010
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 100/32
Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως, την οποία υπέβαλε το Korkein oikeus (Φινλανδία) στις 25 Φεβρουαρίου 2010 — Virallinen syyttäjä κατά Malik Gataev και Khadizhat Gataeva
(Υπόθεση C-105/10)
2010/C 100/48
Γλώσσα διαδικασίας: η φινλανδική
Αιτούν δικαστήριο
Korkein oikeus (Φινλανδία)
Διάδικοι στην υπόθεση της κύριας δίκης
Αναιρεσείων: Virallinen syyttäjä (εκπρόσωπος της εισαγγελικής αρχής)
Αναιρεσίβλητοι: Malik Gataev και Khadizhat Gataeva
Προδικαστικά ερωτήματα
1)
Πώς πρέπει να ερμηνευθεί η σχέση μεταξύ των διατάξεων της οδηγίας 2005/85/ΕΚ (1) (οδηγίας περί της διαδικασίας χορηγήσεως ασύλου) και εκείνων της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ (2) όταν έχον ιθαγένεια τρίτου κράτους άτομο του οποίου ζητείται η παράδοση δυνάμει του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως έχει ζητήσει άσυλο στο κράτος μέλος που πρέπει να εκτελέσει το ένταλμα συλλήψεως και η διαδικασία εξετάσεως της αιτήσεως χορηγήσεως ασύλου διεξάγεται ταυτόχρονα με τη διαδικασία εκτελέσεως του εντάλματος συλλήψεως;
α)
Πρέπει να δίδεται προτεραιότητα στο κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας δικαίωμα παραμονής στο κράτος μέλος κατά τη διάρκεια της εξετάσεως του αιτήματος του ενδιαφερομένου ή πρέπει να ερμηνευθεί η παράγραφος 2 του ίδιου άρθρου υπό την έννοια ότι η εκτέλεση του εντάλματος συλλήψεως εμποδίζει το δικαίωμα περί του οποίου γίνεται λόγος στην παράγραφο 1; Παρέχει τη δυνατότητα αρνήσεως παραδόσεως υπό την έννοια της αποφάσεως-πλαισίου η υποβολή αιτήματος χορηγήσεως ασύλου κατά τη διάρκεια της εξετάσεως της σχετικής υποθέσεως, μολονότι ο λόγος αυτός αρνήσεως παραδόσεως δεν περιλαμβάνεται στα άρθρα 3 και 4 της αποφάσεως-πλαισίου;
β)
Πρέπει να ερμηνευθεί το άρθρο 7, παράγραφος 2, της οδηγίας υπό την έννοια ότι παρέχει στα κράτη μέλη διακριτική ευχέρεια να ρυθμίζουν ελεύθερα με την εθνική τους νομοθεσία το ζήτημα περί του οποίου γίνεται λόγος στο σημείο α';
γ)
Πώς πρέπει να ερμηνευθεί το άρθρο 7 της οδηγίας έναντι των ανωτέρω ερωτημάτων σε περίπτωση που το άτομο του οποίου ζητείται η παράδοση δυνάμει εντάλματος συλλήψεως υποβάλλει αίτημα χορηγήσεως ασύλου για λόγους που ταυτίζονται, κατ’ ουσίαν, με εκείνους για τους οποίους το άτομο αυτό αντιτίθεται την παράδοσή του;
δ)
Σε περίπτωση χορηγήσεως ασύλου, έχει αυτό ως συνέπεια ότι το αρμόδιο για την παράδοση κράτος πρέπει να αρνείται την παράδοση του ενδιαφερομένου; Όσον αφορά την περίπτωση αυτή, πρέπει να ληφθεί υπόψη επιπροσθέτως το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα (σημεία α' έως γ').
2)
Λαμβανομένων υπόψη, αφενός, της αρχής που απορρέει από το άρθρο 1, παράγραφος 2, της αποφάσεως-πλαισίου και, αφετέρου, των διατάξεων του άρθρου 6, παράγραφος 1, ΕΕ και εκείνων του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να ερμηνευθεί η απόφαση-πλαίσιο υπό την έννοια ότι, επιπλέον των κατά τα άρθρα 3 και 4 της εν λόγω αποφάσεως λόγων αρνήσεως παραδόσεως, οι αρμόδιες αρχές μπορούν επίσης να αρνούνται την παράδοση ατόμου, λαμβανομένων υπόψη των αιτιολογικών σκέψεων 12 και 13 της αποφάσεως αυτής, και για άλλους λόγους, αντλούμενους από τις περιστάσεις που παραθέτουν οι ως άνω αιτιολογικές;
α)
Αν η απόφαση-πλαίσιο πρέπει να ερμηνευθεί κατ’ αυτόν τον τρόπο, ποιοι είναι οι λόγοι τους οποίους το κράτος μέλος εκτελέσεως μπορεί ή πρέπει να λάβει υπόψη; Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να λάβει υπόψη το κράτος μέλος τις ερμηνευτικές αρχές που δέχεται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως Δικαιωμάτων του Ανθρώπου το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) με τη νομολογία του περί εκδόσεως; Μπορεί επίσης να λάβει υπόψη περιστάσεις που διευρύνουν τους λόγους αρνήσεως παραδόσεως σε σχέση με εκείνους τους οποίους δέχεται το ΕΔΔΑ με την νομολογία του;
β)
Αν η απόφαση-πλαίσιο πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι οι αρμόδιες αρχές μπορούν να αρνούνται την εκτέλεση εντάλματος συλλήψεως και για άλλους λόγους σε σχέση με εκείνους των άρθρων 3 και 4 της εν λόγω αποφάσεως, έχει τούτο ως συνέπεια ότι η απόφαση-πλαίσιο παρέχει τη δυνατότητα στις αρχές κράτους μέλους να αρνούνται την εκτέλεση εντάλματος συλλήψεως εκδοθέντος προκειμένου να εκτελεστεί καταδικαστική απόφαση λόγω περιστάσεων οι οποίες συνδέονται με το περιεχόμενο ή τις αιτιολογίες της αποφάσεως που εκδόθηκε εντός του κράτους μέλους το οποίο εξέδωσε το ένταλμα ή ακόμη με τη νομιμότητα της διαδικασίας που κατέληξε στην απόφαση αυτή και οι οποίες επιβάλλουν την εξέταση των σχετικών ζητημάτων εκ μέρους του κράτους μέλους εντός του οποίου ζητείται η εκτέλεση του εντάλματος; Υπό ποιες προϋποθέσεις ή για ποιους συγκεκριμένους λόγους είναι δυνατή μια τέτοια εξέταση («révision au fond» [αναθεώρηση επί της ουσίας]);
γ)
Πρέπει να ερμηνευθεί η απόφαση-πλαίσιο υπό την έννοια ότι παρέχει τη δυνατότητα σε κράτος μέλος να αρνείται την παράδοση δυνάμει εντάλματος συλλήψεως, χορηγηθέντος προς εκτέλεση ποινής, με την αιτιολογία ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι για να πιστεύεται ότι η διαδικασία που κατέληξε στη σχετική καταδίκη δεν ήταν δίκαιη, διότι ο καταδικασθείς υπέστη διώξεις εκ μέρους των αρχών του εκδόντος την απόφαση δικαστηρίου οι οποίες συνάγονται από την απαγγελία κατηγορίας συνεπαγόμενης δυσμενείς διακρίσεις σε βάρος του καταδικασθέντος;
3)
Είναι δυνατό να ερμηνευθούν οι διατάξεις της αποφάσεως-πλαισίου υπό την έννοια ότι οι αρμόδιες αρχές μπορούν να αρνούνται οριστικά την παράδοση όταν δικαιολογείται προσωρινή αναστολή της παραδόσεως για σοβαρούς ανθρωπιστικούς λόγους, π.χ. για λόγους υγείας, κατά τρόπον ώστε το σχετικό μέτρο να αντιβαίνει προς την αρχή της αναλογικότητας, εφόσον η προσβολή της αρχής αυτής δεν μπορεί να αρθεί απλώς αναβάλλοντας την εκτέλεση του μέτρου αυτού;
4)
Αν η απόφαση-πλαίσιο πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι είναι δυνατή η άρνηση εκτελέσεως του εντάλματος συλλήψεως για λόγους που δεν προβλέπει ρητά η απόφαση-πλαίσιο, ποιες είναι οι προϋποθέσεις από τις οποίες πρέπει να εξαρτάται η άρνηση αυτή, ειδικότερα όταν το ένταλμα συλλήψεως έχει εκδοθεί προς εκτέλεση επιβληθείσας ποινής;
α)
Έχουν εφαρμογή mutatis mutandis οι διατάξεις του άρθρου 4, παράγραφος 6, της αποφάσεως-πλαισίου; Με άλλα λόγια, για να είναι δυνατή η άρνηση εκτελέσεως του εντάλματος πρέπει το άτομο του οποίου ζητείται η παράδοση να είναι υπήκοος του κράτους μέλους εκτελέσεως ή να κατοικεί εκεί μονίμως και τα κράτος αυτό να αναλαμβάνει την υποχρέωση να φροντίσει το ίδιο για την έκτιση της ποινής ή την εκτέλεση του μέτρου, κατ’ εφαρμογήν της εθνικής του νομοθεσίας;
β)
Πρέπει να εξαρτάται η άρνηση παραδόσεως τουλάχιστον από την προϋπόθεση ότι το κράτος από το οποίο ζητείται η παράδοση θα φροντίσει το ίδιο για την έκτιση της ποινής ή την εκτέλεση του μέτρου, κατ’ εφαρμογήν της εθνικής του νομοθεσίας;
γ)
Αν η απόφαση-πλαίσιο πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, παρέχει τη δυνατότητα αρνήσεως εκτελέσεως ενός εντάλματος συλλήψεως εκδοθέντος με σκοπό την εκτέλεση καταδικαστικής αποφάσεως λόγω περιστάσεων οι οποίες συνδέονται με το περιεχόμενο ή τις αιτιολογίες της αποφάσεως που εκδόθηκε εντός του κράτους μέλους το οποίο εξέδωσε το ένταλμα ή ακόμη με τη νομιμότητα της διαδικασίας που κατέληξε στην απόφαση αυτή, είναι δυνατή η ως άνω άρνηση ανεξάρτητα από τις προϋποθέσεις που απαριθμούνται στα σημεία α' και β' ανωτέρω;
5)
Τι σημασία πρέπει ή μπορεί να έχει, όσον αφορά την εκτέλεση του εντάλματος συλλήψεως, το γεγονός ότι το κρατούμενο άτομο, που είναι υπήκοος τρίτου κράτους, αντιτίθεται στην παράδοσή του ισχυριζόμενο ότι εντός του κράτους που εξέδωσε το ένταλμα συλλήψεως επαπειλείται η απέλασή του προς τρίτο κράτος;
α)
Τι σημασία έχει ένας τέτοιος λόγος αρνήσεως παραδόσεως λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων της αποφάσεως-πλαισίου καθώς και των υποχρεώσεων που υπέχει το κράτος μέλος το οποίο εξέδωσε το ένταλμα συλλήψεως έναντι των υπηκόων τρίτων χωρών, δυνάμει του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, μεταξύ άλλων βάσει των οδηγιών 2004/83/ΕΚ (3) και 2005/85/ΕΚ του Συμβουλίου;
β)
Στο πλαίσιο αυτό, ασκεί επιρροή συναφώς το άρθρο 28, παράγραφος 4, της αποφάσεως-πλαισίου, κατά το οποίο άτομο που έχει παραδοθεί βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως δεν εκδίδεται σε τρίτο κράτος χωρίς τη συγκατάθεση της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους που το παρέδωσε; Καλύπτει η εν λόγω απαγόρευση, επιπλέον της παραδόσεως κατόπιν τελέσεως ποινικού αδικήματος, και τα μέτρα απομακρύνσεως από τη χώρα, όπως η απέλαση, και υπό ποιες προϋποθέσεις;
6)
Έχει το εθνικό δικαστήριο την υποχρέωση, την οποία διαπίστωσε το Δικαστήριο στις σκέψεις 34 και 42 έως 44 της αποφάσεώς του της 16ης Ιουνίου 2005 στην υπόθεση C-105/03, Pupino, να ερμηνεύσει το εθνικό δίκαιο σύμφωνα με την απόφαση-πλαίσιο, ανεξάρτητα από το αν η ερμηνεία αυτή αποβαίνει υπέρ ή σε βάρος του ενδιαφερομένου, σε περίπτωση που δεν συντρέχουν οι περιστάσεις περί των οποίων γίνεται λόγος στις σκέψεις 44 και 45 της εν λόγω αποφάσεως;
(1) Οδηγία 2005/85/ΕΚ του Συμβουλίου, της 1ης Δεκεμβρίου 2005, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές για τις διαδικασίες με τις οποίες τα κράτη μέλη χορηγούν και ανακαλούν το καθεστώς του πρόσφυγα (ΕΕ L 326, σ. 13).
(2) Απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών (ΕΕ L 190, σ. 1).
(3) Οδηγία 2004/83/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για (τη) θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους (ΕΕ L 304, σ. 12)
Full & Egal Universal Law Academy