18.12.2010
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 346/23
Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως, την οποία υπέβαλε το Landgerichts Regensburg (Γερμανία) στις 11 Ιουνίου 2010 — G κατά Cornelius de Visser
(Υπόθεση C-292/10)
2010/C 346/38
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική
Αιτούν δικαστήριο
Landgericht Regensburg (Γερμανία)
Διάδικοι στην υπόθεση της κύριας δίκης
Ενάγουσα: G
Εναγόμενος: Cornelius de Visser
Προδικαστικά ερωτήματα
α)
Αποκλείει το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη φράση του πρώτου εδαφίου, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως διαμορφώθηκε με τη Συνθήκη της Λισσαβώνας, σε συνδυασμό με το άρθρο 47, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλες κοινοτικές διατάξεις, την καλούμενη «επίδοση δια δημοσιεύσεως» κατά το εθνικό δίκαιο [η οποία σύμφωνα με τα άρθρα 185 έως 188 του γερμανικού κώδικα πολιτικής δικονομίας (Zivilprozessordnung, στο εξής: ZPO) πραγματοποιείται με την ανάρτηση της ανακοινώσεως περί επιδοτήσεως στον πίνακα ανακοινώσεων του εντέλλοντος δικαστηρίου επί διάστημα ενός μηνός], όταν ο αντίδικος (στο πλαίσιο μιας ευρισκόμενης σε αρχικό στάδιο) αστικής δίκης δηλώνει μεν σε ιστοσελίδα διεύθυνση ευρισκόμενη στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: έδαφος της Ένωσης), η επίδοση όμως στη διεύθυνση δεν είναι δυνατή επειδή ο εναγόμενος δεν διαμένει εκεί και ούτε δύναται να διαπιστωθεί με άλλον τρόπο ο τόπος διαμονής του εναγόμενου τη δεδομένη χρονική στιγμή;
β)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα:
Οφείλει το εθνικό δικαστήριο στην περίπτωση αυτή να μην εφαρμόσει, σύμφωνα με την μέχρι τούδε νομολογία του ΔΕΚ (η τελευταία σχετική απόφαση αφορούσε στην υπόθεση της 12ης Ιανουαρίου 2010, C-341/08, Petersen, που δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή), τις εθνικές διατάξεις που επιτρέπουν την επίδοση δια δημοσιεύσεως ακόμη και αν το εθνικό δίκαιο αναγνωρίζει μία τέτοια αρμοδιότητα (την καλούμενη Verwerfungskompetenz) μόνο στο Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο (Bundesverfassungsgericht);
και
Πρέπει η ενάγουσα να γνωστοποιήσει στο δικαστήριο νέα, διεύθυνση του εναγομένου στην οποία να είναι δυνατόν να γίνει εκ νέου επίδοση της αγωγής, προκειμένου να καταστεί δυνατή η διεκδίκηση των δικαιωμάτων της, δεδομένου ότι κατά το εθνικό δίκαιο, χωρίς επίδοση δια δημοσιεύσεως και εφόσον δεν είναι γνωστός ο τόπος διαμονής του εναγομένου δεν θα ήταν δυνατή η διεξαγωγή της δίκης;
γ)
Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο ερώτημα που διαλαμβάνεται στο σημείο 2 α: Συμβιβάζεται με το άρθρο 26, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (στο εξής: κανονισμός 44/2001) η έκδοση ερήμην αποφάσεως κατά το άρθρο 331 ZPO, και, κατά προέκταση, εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις κατά την έννοια του Κανονισμού (ΕΚ) 805/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Απριλίου 2004 για τη θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις (στο εξής: κανονισμός 805/2004), όταν το αίτημα της αγωγής είναι να καταδικαστεί ο εναγόμενος στην καταβολή αποζημιώσεως προς ικανοποίηση ηθικής βλάβης, ελάχιστου ύψους 20 000,00 ευρώ πλέον τόκων και εξόδων δικηγόρου ύψους 1 419,19 ευρώ πλέον τόκων;
Τα κατωτέρω ερωτήματα έχουν ως προϋπόθεση ότι βάσει των απαντήσεων του ΔΕΚ στα ερωτήματα υπό σημεία 2 α έως γ η ενάγουσα θα έχει τη δυνατότητα συνεχίσεως της δίκης:
δ)
Λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων των άρθρων 4, παράγραφος 1, και 5, σημείο 3, του κανονισμού 44/2001, έχει εφαρμογή ο εν λόγω κανονισμός και επί περιπτώσεων στις οποίες ο εναγόμενος σε πολιτική δίκη, ο οποίος ζητείται να καταδικασθεί σε παράλειψη, παροχή στοιχείων και αποζημίωση για ηθική βλάβη, (πιθανολογείται ότι) είναι μεν πολίτης της Ένωσης κατά την έννοια του άρθρου 9, παράγραφος 2, ΣΕΕ, η διαμονή του όμως δεν είναι γνωστή και συνεπώς δεν είναι καθόλου βέβαιο αν τη δεδομένη χρονική στιγμή βρίσκεται εντός του εδάφους της Ένωσης ή/και των λοιπών κρατών που έχουν συνάψει τη σύμβαση για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις της, η οποία συμφωνήθηκε στο Λουγκάνο στις 16 Σεπτεμβρίου 1988 (στο εξής: σύμβαση του Λουγκάνο), ούτε είναι γνωστός ο ακριβής τόπος του διακομιστή (server) στον οποίο βρίσκεται αποθηκευμένη η ιστοσελίδα, παρότι εικάζεται ότι ο διακομιστής πρέπει να βρίσκεται εντός του εδάφους της Ένωσης;
ε)
Σε περίπτωση (επαπειλούμενης) προσβολής της προσωπικότητας από περιεχόμενα ιστοσελίδας, έχει η φράση «του τόπου όπου συνέβη ή ενδέχεται να συμβεί το ζημιογόνο γεγονός» του άρθρου 5, σημείο 3 του κανονισμού 44/2001 την έννοια:
ότι επιτρέπεται στον θιγόμενο (στο εξής: η ενάγουσα) να εγείρει αγωγή επί παραλείψει, καθώς και για παροχή στοιχείων και ικανοποίηση ηθικής βλάβης κατά του υπεύθυνου της ιστοσελίδας (στο εξής: ο εναγόμενος) ενώπιον των δικαστηρίων οποιουδήποτε κράτους μέλους, από όπου υπάρχει δυνατότητα προσβάσεως στην ιστοσελίδα, ανεξαρτήτως του τόπου εγκαταστάσεως του υπεύθυνου της ιστοσελίδας (εντός ή εκτός του εδάφους της Ένωσης),
ή μήπως
η δικαιοδοσία των δικαστηρίων κράτους μέλους, στο οποίο δεν είναι εγκατεστημένος ο εναγόμενος, ή για το οποίο δεν προκύπτει ότι ο εναγόμενος διαμένει σε αυτό, προϋποθέτει έναν ειδικότερο δεσμό μεταξύ του προσβαλλόμενου περιεχομένου ή της συγκεκριμένης ιστοσελίδας και του κράτους της έδρας του δικαστηρίου (εσωτερικός δεσμός (Inlandsbezug)), πέραν της τεχνικής δυνατότητας προσβάσεως;
στ)
Σε περίπτωση που απαιτείται τέτοιου είδους ειδικός εσωτερικός δεσμός: Βάσει ποιων κριτηρίων καθορίζεται ο δεσμός αυτός;
Έχει σημασία, αν η συγκεκριμένη ιστοσελίδα απευθύνεται, βάσει του σκοπού για τον οποίο την προορίζει ο υπεύθυνός της, ειδικά (και) στους χρήστες του Διαδικτύου στο κράτος της έδρας του δικαστηρίου, ή αρκεί ότι οι πληροφορίες που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα παρουσιάζουν αντικειμενικά δεσμό με το κράτος της έδρας του δικαστηρίου, υπό την έννοια ότι η πιθανή σύγκρουση μεταξύ των συμφερόντων της ενάγουσας σχετικά με τον σεβασμό της προσωπικότητάς της, αφενός, και του υπεύθυνου της ιστοσελίδας σχετικά με την ελεύθερη διαμόρφωση της σελίδας του, αφετέρου, ενδέχεται, με βάση τα δεδομένα της συγκεκριμένης υποθέσεως, και ιδίως λόγω του περιεχομένου της προσβαλλόμενης ιστοσελίδας, να έχει πράγματι επέλθει ή να επέλθει μελλοντικά στο κράτος της έδρας του δικαστηρίου ή να έχει επέλθει υπό την έννοια ότι ένας ή περισσότεροι γνωστοί της ενάγουσας έλαβαν γνώση του περιεχομένου της ιστοσελίδας;
ζ)
Εξαρτάται ο ειδικός εσωτερικός δεσμός ιδίως από τον αριθμό των επισκέψεων που δέχτηκε η προσβαλλόμενη ιστοσελίδα από το κράτος της έδρας του δικαστηρίου;
η)
Σε περίπτωση που με βάση τις απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα το αιτούν δικαστήριο είναι αρμόδιο να δικάσει την αγωγή: Ισχύουν και στην ως άνω περιγραφόμενη περίπτωση οι αρχές που διατυπώνονται στην απόφαση του ΔΕΚ της 7ης Μαρτίου 1995, C-68/93, Fiona Shevil κ.λπ. (Συλλογή 1995, σ. Ι-415);
θ)
Σε περίπτωση που για την κατάφαση της αρμοδιότητας δεν απαιτείται ειδικότερος εσωτερικός δεσμός, ή που αυτός τεκμαίρεται ήδη από το γεγονός ότι οι προσβαλλόμενες πληροφορίες παρουσιάζουν αντικειμενικά κάποιον ειδικότερο δεσμό με το κράτος της έδρας του δικαστηρίου, υπό την έννοια ότι μία σύγκρουση αντίθετων συμφερόντων στο κράτος της έδρας του δικαστηρίου ενδέχεται, υπό τα δεδομένα της συγκεκριμένης περιπτώσεως και ιδίως εξαιτίας του περιεχομένου της προσβαλλόμενης ιστοσελίδας, να έχει πράγματι επέλθει ή να επέλθει μελλοντικά ή να έχει επέλθει υπό την έννοια ότι ένας ή περισσότεροι γνωστοί της ενάγουσας έλαβαν γνώση του περιεχομένου της ιστοσελίδας, και για την αναγνώριση της υπάρξεως ειδικού εσωτερικού δεσμού δεν απαιτείται ελάχιστος αριθμός επισκέψεων της προσβαλλόμενης ιστοσελίδας προερχόμενων από το κράτος της έδρας του δικαστηρίου ή στην περίπτωση που ο κανονισμός 44/2001 δεν εφαρμόζεται καν στην προκείμενη υπόθεση:
Έχει το άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 2, της οδηγίας 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 8ης Ιουνίου 2000 για ορισμένες νομικές πτυχές των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εμπορίου, στην εσωτερική αγορά την έννοια ότι προσδίδεται στις ανωτέρω διατάξεις χαρακτήρας κανόνων συγκρούσεως δικαίων υπό την έννοια, ότι επιβάλλουν και στον τομέα του αστικού δικαίου την αποκλειστική εφαρμογή του ισχύοντος στη χώρα εγκαταστάσεως δικαίου, εκτοπίζοντας τους εθνικούς κανόνες συγκρούσεως
ή μήπως
οι διατάξεις αυτές αποτελούν διορθωτικό κανόνα σε επίπεδο ουσιαστικού δικαίου, με τον οποίο η ουσιαστική συνέπεια του κριθέντος με βάση τους εθνικούς κανόνες συγκρούσεως δικαίων ως εφαρμοστέου δικαίου τροποποιείται και περιορίζεται στις απαιτήσεις της χώρας εγκαταστάσεως;
ι)
Σε περίπτωση που οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 3, της οδηγίας 2000/31/ΕΚ, έχουν το χαρακτήρα κανόνων συγκρούσεως δικαίων:
Επιβάλλουν οι εν λόγω διατάξεις απλώς την αποκλειστική εφαρμογή του ισχύοντος στη χώρα εγκαταστάσεως ουσιαστικού δικαίου ή μήπως επιβάλλουν και την εφαρμογή των ισχυόντων στο κράτος αυτό κανόνων συγκρούσεως, έτσι ώστε να διατηρείται η δυνατότητα αναπομπής (renvoi) του δικαίου της χώρας εγκαταστάσεως στο δίκαιο της χώρας προορισμού;
ια)
Σε περίπτωση που οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 3, της οδηγίας 2000/31/ΕΚ, έχουν τον χαρακτήρα κανόνων συγκρούσεως:
Λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του τόπου εγκαταστάσεως του παρέχοντος την υπηρεσία η (πιθανολογούμενη) παρούσα διαμονή του, η διαμονή του κατά την έναρξη της δημοσιεύσεως των φωτογραφιών της ενάγουσας ή ο (πιθανολογούμενος) τόπος εγκαταστάσεως του διακομιστή στον οποίο βρίσκεται αποθηκευμένη η ιστοσελίδα;
Full & Egal Universal Law Academy