Διάταξη του Δικαστηρίου (όγδοο τμήμα) της 16ης Φεβρουαρίου 2012 — Ferazzoli κ.λπ. κατά Ministero dell’Interno
(Συνεκδικασθείσες υποθέσεις C‑164/10 έως C-176/10)
«Άρθρο 104, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας — Ελευθερία εγκαταστάσεως — Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών — Τυχερά παίγνια — Συλλογή στοιχημάτων για αθλητικές διοργανώσεις — Απαίτηση για παραχώρηση άδειας — Συνέπειες από την παραβίαση του δικαίου της Ένωσης κατά την παραχώρηση αδειών — Παραχώρηση 16 300 πρόσθετων αδειών — Αρχή της ίσης μεταχειρίσεως και υποχρέωση διαφάνειας — Αρχή της ασφάλειας δικαίου — Προστασία των δικαιούχων προγενέστερων παραχωρήσεων — Εθνική ρύθμιση — Ρύθμιση η οποία προβλέπει υποχρεωτικές ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ σημείων συλλογής στοιχημάτων — Επιτρέπεται — Διασυνοριακές δραστηριότητες δυνάμενες να εξομοιωθούν με δραστηριότητες αποτελούσες αντικείμενο παραχωρήσεως — Απαγόρευση βάσει της εθνικής νομοθεσίας — Επιτρέπεται»
1. Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών — Ελευθερία εγκαταστάσεως — Περιορισμοί — Τυχερά παίγνια — Εθνική νομοθεσία απαγορεύουσα, επ’ απειλή ποινικών κυρώσεων, τη συλλογή στοιχημάτων χωρίς παραχώρηση ή άδεια — Άρνηση χορηγήσεως παραχωρήσεως ή άδειας κατά παραβίαση του δικαίου της Ένωσης — Χορήγηση νέων παραχωρήσεως προς θεραπεία της παραβάσεως — Υποχρέωση των νέων παραχωρησιούχων να τηρούν τις ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ των σημείων συλλογής στοιχημάτων — Δεν επιτρέπεται (Άρθρα 43 ΕΚ και 49 ΕΚ) (βλ. σκέψη 8, διατακτ. 1)
2. Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών — Ελευθερία εγκαταστάσεως — Περιορισμοί — Τυχερά παίγνια — Εθνική νομοθεσία απαγορεύουσα τη συλλογή στοιχημάτων χωρίς παραχώρηση ή αστυνομική άδεια — Αποκλεισμός επιχειρηματία από διαγωνισμό για τη χορήγηση τέτοιας παραχωρήσεως, κατά παράβαση του δικαίου της Ένωσης — Επιβολή ποινικών κυρώσεων σε πρόσωπα συνδεόμενα με τον επιχειρηματία αυτόν, ενεργούντα χωρίς αστυνομική άδεια — Δεν επιτρέπεται εφόσον δεν υπήρξε ουσιαστική αποκατάσταση του παράνομου αποκλεισμού του επιχειρηματία αυτού από προηγούμενο διαγωνισμό (Άρθρα 43 ΕΚ και 49 ΕΚ) (βλ. σκέψη 9, διατακτ. 2)
3. Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών — Ελευθερία εγκαταστάσεως — Τυχερά παίγνια — Εθνική νομοθεσία απαγορεύουσα, επ’ απειλή ποινικών κυρώσεων, τη συλλογή στοιχημάτων χωρίς παραχώρηση ή άδεια — Προϋποθέσεις απώλειας παραχωρήσεων που χορηγήθηκαν κατόπιν διαγωνισμού — Υποχρέωση σαφούς, ακριβούς και μη αμφίσημης διατυπώσεως των προϋποθέσεων αυτών και σεβασμού των αρχών της ίσης μεταχειρίσεως και της ασφάλειας δικαίου (Άρθρα 43 ΕΚ και 49 ΕΚ) (βλ. σκέψη 10, διατακτ. 3)
Αντικείμενο
Αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως — Tribunale Amministrativo Regionale del Lazio — Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων — Ελευθερία εγκαταστάσεως — Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών — Δραστηριότητα συλλογής στοιχημάτων — Εθνική νομοθεσία που επιφυλάσσει την άσκηση της δραστηριότητας της συλλογής στοιχημάτων σε ημεδαπούς παραχωρησιούχους — Περιορισμοί στη λειτουργία νέων πρακτορείων για τους νέους παραχωρησιούχους — Απώλεια των παραχωρήσεων σε περίπτωση διασυνοριακής διοργανώσεως παιγνίων παρόμοιων με εκείνα που θεωρούνται «δημόσια» — Συμβατότητα με τα άρθρα 43 και 49 ΕΚ
Διατακτικό
1)
Τα άρθρα 43 ΕΚ και 49 ΕΚ, καθώς και οι αρχές της ίσης μεταχειρίσεως και της αποτελεσματικότητας έχουν την έννοια ότι δεν επιτρέπουν σε κράτος μέλος το οποίο, κατά παραβίαση του δικαίου της Ένωσης, αποκλείει κατηγορία επιχειρήσεων από την παραχώρηση άδειας για την άσκηση οικονομικής δραστηριότητας και επιχειρεί να θεραπεύσει την παραβίαση αυτή προκηρύσσοντας σημαντικό αριθμό νέων παραχωρήσεων να προστατεύσει τα εμπορικής φύσεως δικαιώματα που απέκτησαν οι ήδη λειτουργούσες επιχειρήσεις, προβλέποντας μεταξύ άλλων ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ των πρακτορείων των νέων παραχωρησιούχων και εκείνων των ήδη λειτουργούντων.
2)
Τα άρθρα 43 ΕΚ και 49 ΕΚ έχουν την έννοια ότι δεν επιτρέπουν την επιβολή κυρώσεων για την άσκηση οργανωμένης δραστηριότητας συλλογής στοιχημάτων χωρίς παραχώρηση ή άδεια σε πρόσωπα συνδεόμενα με επιχείρηση η οποία είχε αποκλεισθεί από διαγωνισμό κατά παράβαση του δικαίου της Ένωσης, ακόμη και μετά από νέο διαγωνισμό ο οποίος αποσκοπούσε στη θεραπεία της παραβιάσεως του δικαίου της Ένωσης, στο μέτρο που αυτός ο διαγωνισμός και η συνακόλουθη παραχώρηση νέων αδειών δεν θεράπευσαν πράγματι τον παράνομο αποκλεισμό της εν λόγω επιχειρήσεως από τον προηγούμενο διαγωνισμό.
3)
Από τα άρθρα 43 ΕΚ και 49 ΕΚ, την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, την υποχρέωση διαφάνειας, καθώς και από την αρχή της ασφάλειας δικαίου προκύπτει ότι οι όροι και οι κανόνες διεξαγωγής ενός διαγωνισμού, όπως ο επίμαχος στις υποθέσεις των κύριων δικών, και δη οι ρήτρες που προβλέπουν την έκπτωση του αναδειχθέντος παραχωρησιούχου κατόπιν του διαγωνισμού αυτού, όπως οι περιεχόμενες στο άρθρο 23, παράγραφοι 2, στοιχείο α΄, και 3, του σχεδίου συμβάσεως μεταξύ της αυτόνομης διοικητικής αρχής κρατικών μονοπωλίων και του αναδόχου της συμβάσεως με αντικείμενο άδεια παραχωρήσεως περί τυχερών παιγνίων για αγώνες πλην των ιπποδρομιών, πρέπει να διατυπώνονται με σαφήνεια, ακρίβεια και χωρίς αμφισημία, πράγμα το οποίο απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.
Full & Egal Universal Law Academy